Kierunki zmian w nowym Prawie Gazowym i w nowelizacji Ustawy o zapasach gazu ziemnego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kierunki zmian w nowym Prawie Gazowym i w nowelizacji Ustawy o zapasach gazu ziemnego"

Transkrypt

1 Kierunki zmian w nowym Prawie Gazowym i w nowelizacji Ustawy o zapasach gazu ziemnego Autor: Cezary Tomasz Szyjko, dr nauk prawnych, adiunkt, Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi ( Nowa Energia nr 2/2012) W krajach Unii Europejskiej następują zmiany na rynku gazowym, związane z jego liberalizacją. Podziemne magazyny gazu ziemnego (PMG) stanowią kluczowy element nowoczesnej infrastruktury przesyłowej UE. Polska jest ważnym elementem tego systemu, ale nasza infrastruktura energetyczna jest w stanie powolnej degradacji. Aby zapewnić sobie bezpieczeństwo energetyczne Europa buduje nowy i w pełni zintegrowany wewnętrzny rynek gazu. W tym celu UE przyjęła nowy Pakiet Infrastruktury Energetycznej na najbliższe lata, a w Polsce trwa debata wokół projektu ustawy Nowe Prawo Gazowe zawierającego regulacje poświęcone sektorowi gazowniczemu wyodrębnione z Prawa Energetycznego i innych ustaw. Nowela do Ustawy o zapasach wyznacza z kolei nowe kierunki rozwoju umożliwiając importerom gazu przechowywanie surowca poza granicami Polski. Czy polskie przedsiębiorstwa mają szansę zarobić? Ustawa otwiera bowiem rynek na nowych graczy, do których zaliczyć można np. Gazprom, który na potęgę rozbudowuje swoje magazyny w Europie. W artykule zaprezentowano aktualne szanse i bariery związane ze strategicznym rozwojem nowoczesnych metod podziemnego magazynowania gazu w świetle nowych propozycji legislacyjnych.

2 W związku z łupkową rewolucją i budową terminala LNG w Świnoujściu, zdaniem ekspertów, mogą się pojawić rezerwy gazu. Wobec powyższego rośnie strategiczne znaczenie PMG, jako gwarancji zapewnienia ciągłości dostaw. Spowodowane jest to ponadto zwiększającym się uzależnieniem niemal wszystkich państw UE od importu gazu ziemnego oraz przypadkami wykorzystywania tego surowca w celach politycznych. Powoduje to konieczność utrzymywania zapasów i wymusza budowanie nowoczesnych technologicznie magazynów strategicznych. Magazynowanie w PMG traktowane jest jako przedsięwzięcie komercyjne, które musi przynieść zwrot poniesionych nakładów i zapewnić określony zysk inwestorom. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy zgodnie polityką UE, już nie pojedyncze przedsiębiorstwa gazownicze (zazwyczaj państwowe) będą całkowicie odpowiedzialne za bezpieczeństwo dostaw gazu, ale kilka lub nawet kilkanaście frm w poszczególnych krajach. Programy bezpieczeństwa i wymogi w zakresie zapasów magazynowych na poziomie poszczególnych krajów powinny sprzyjać tworzeniu i rozwojowi konkurencyjnego wewnętrznego rynku gazu UE. Zdecydowana większość państw europejskich uzależniona jest od dostaw gazu ziemnego z importu. Zwiększa to znaczenie PMG, jako kluczowego elementu systemu gazowniczego, optymalizującego jego pracę, zapewniającego równoważenie sezonowych wahań popytu oraz będących zabezpieczeniem w przypadku nagłego przerwania dostaw. W kontekście nowych rozwiązań legislacyjnych zmienia się rynek usług magazynowania w Europie, z zamkniętego i kontrolowanego przez państwa i duże koncerny, w kierunku modelu wolnorynkowego, na co szczególny nacisk kładzie UE. W związku z tym w niedalekiej przyszłości należy oczekiwać również powstania rynku komercyjnych usług magazynowania w Polsce, podobnie jak dzieje się to w innych krajach UE. Bezpieczeństwo energetyczne jest elementem bezpieczeństwa ekonomicznego państwa. Rozumiane jest ono jako stan braku zagrożenia przerwaniem dostaw paliw i energii. Stan ten zapewnia dywersyfikacja źródeł dostaw importowanych paliw (w przypadku Polski - ropy naftowej i gazu ziemnego), co pozwala na ciągłą pracę systemu energetycznego kraju w sytuacji przerwania dostaw z jednego źródła. Bezpieczeństwo energetyczne państwa wymaga nie tylko rozproszenia źródeł zużywanych surowców energetycznych, ale również tworzenia zapasów, które można uruchomić w stanie kryzysu. Gaz jako nośnik energii Gaz ziemny jest coraz ważniejszym elementem zaopatrzenia energetycznego UE, pokrywającym czwartą część zaopatrzenia w źródła energii pierwotnej i wykorzystywanym głównie do wytwarzania energii elektrycznej, ogrzewania, jako surowiec przemysłowy i jako paliwo w transporcie. 1 Wraz ze spadkiem produkcji wewnętrznej import gazu rósł jeszcze szybciej, co doprowadziło do wzrostu zależności od importu i do konieczności podjęcia kwestii związanych z bezpieczeństwem dostaw gazu. Ponadto niektóre państwa członkowskie znajdują się na tzw. wyspie gazowej ze względu na brak infrastruktury połączeń z resztą Unii. Gaz ziemny jest nośnikiem energetycznym, którego rola w gospodarce światowej stale wzrasta. Powodem jest nie tylko jego dostępność, ale przede wszystkim ww. cenne właściwości z punktu widzenia ochrony środowiska. Ponadto gaz ziemny ma doskonałe właściwości palne. Spala się pobierając tlen z atmosfery (wytwarzające się spaliny nie zawierają popiołów), a powstały w wyniku spalania dwutlenek węgla i para wodna nie są szkodliwe dla

3 ludzi i środowiska. Przy spalaniu gazu emisja tlenków azotu jest mniejsza niż przy spalaniu węgla, a dalszemu ograniczeniu emisji NO. Wa-lory gazu to powszechność, łatwość i wygoda transportu (gazociągami, tankowcami/gazowcami w postaci LNG), łatwość sterowania i automatyzacji procesu spalania oraz, co chyba najważniejsze, możliwość osiągnięcia wyższych wskaźników sprawności energetycznej w porównaniu z urządzeniami zasilanymi innymi paliwami. 2 Reasumując, gaz ziemny to idealne paliwo w energetyce. Wynika to głównie z: stałej jakości i niezmiennego składu surowca; możliwości uniknięcia magazynowania surowca (do pewnego stopnia); wysokiej wartości opałowej; zwiększenia sprawności układu nawet do 85%; obniżenia wydatków związanych z ochroną środowiska, w związku z mniejszą emisją SO 2 i braku odpadów. 3 Wydobycie gazu ziemnego i jego transport na duże odległości to proces kosztowny. W związku z tym udział opłaty za przesył w cenie, którą płaci odbiorca, jest stosunkowo duży. Dodatkowo zużycie gazu charakteryzuje się bardzo silną zmiennością, a wahania występują m.in. w cyklach rocznych, tygodniowych i dobowych. Inną bardzo ważną funkcją podziemnych magazynów gazu jest zapewnienie strategicznej rezerwy w przypadku przerwania dostaw z importu, co jest szczególnie istotne w przypadku państw silnie

4 uzależnionych od dostaw gazu ziemnego z zagranicy. Gaz ziemny może być magazynowany na wiele sposobów, ale najpopularniejszym sposobem jego przechowywania jest wykorzystanie podziemnych magazynów. Wyróżnia się trzy główne typy podziemnych magazynów gazu: w częściowo wyeksploatowanych złożach ropy naftowej i gazu ziemnego, w warstwach wodonośnych, w kawernach solnych, gaz ziemny może być również przechowywany w nieczynnych wyrobiskach kopalń, kawernach skalnych oraz w zbiornikach naziemnych. Nowe prawo gazowe r. Ministerstwo Gospodarki zaprezentowało projekt ustawy Nowe Prawo Gazowe zawierający regulacje poświęcone przebudowie sektora gazowniczego wyodrębnione z Prawa Energetycznego i innych ustaw. Nowe Prawo Gazowe wprowadzi istotne zmiany do reguł rządzących sektorem gazu w 2012 r. dostosowując polskie regulacje do wymagań wspomnianego Trzeciego Pakietu Energetycznego i rozporządzenia o bezpieczeństwie dostaw oraz tworzy nowe ramy prawne dla procesu uwolnienia rynku gazu. Do nowych rozwiązań przewidzianych w projekcie zaliczyć można takie instytucje prawne, jak metodologia ustalania cen gazu dla odbiorców przemysłowych (podlegająca zatwierdzeniu przez Prezesa URE), taryfa dla sprzedaży awaryjnej, czy zamknięte systemy dystrybucyjne. Prawo gazowe przewiduje utrzymanie administracyjnej regulacji cen gazu ziemnego (poprzez obowiązek przedkładania taryf lub metodologii do zatwierdzenia przez Prezesa URE), co może budzić istotne wątpliwości co do zgodności nowych przepisów z prawem Unii Europejskiej. 4 Pozostają zatem aktualne wszystkie zastrzeżenia sformułowane wobec Polski przez Komisję Europejską w uzasadnionej opinii z 6 kwietnia 2011 r., dotyczące naruszenia przez Polskę przepisów Dyrektywy 2009/73 w związku z utrzymywaniem regulowanych cen gazu ziemnego. Co więcej, ponieważ Projekt Prawa gazowego wprowadza osobny mechanizm ochrony odbiorców wrażliwych przed zbyt wysokimi cenami gazu 5, strona polska nie będzie już mogła argumentować, że ceny regulowane są niezbędne, aby zapewnić ochronę odbiorców przed nieuzasadnionymi cenami gazu. W swoich wystąpieniach Komisja Europejska zwracała już uwagę na to, że istnienie cen regulowanych nie stanowi właściwego środka ochrony odbiorców wrażliwych. Utrzymywanie w tym samym akcie prawnym dwóch równolegle funkcjonujących systemów (tj. systemu cen regulowanych oraz rozwiązania polegającego na przyznaniu odbiorcom wrażliwym ryczałtu obniżającego ceny gazu) wydaje się nie do zaakceptowania dla Komisji Europejskiej. Niezależnie od powyższych kwestii, projekt Prawa gazowego powinien zostać uzupełniony o zasady prowadzenia rozliczeń w jednostkach energii (kwh), co jest szczególnie istotne w kontekście wprowadzenia przez OGP Gaz-System od lipca 2012 r. bilansowania systemu przesyłowego w jednostkach energii. W opinii adwokata Przystańskiego proponowany sposób zmiany sprzedawcy zakładający składanie wypowiedzenia umowy do operatora musi budzić zdziwienie. Trzeba mieć jednak nadzieję, że szeroko przeprowadzane konsultacje społeczne jak i żywe zainteresowanie całego sektora pozwolą na wypracowanie rozwiązań, które rozpoczną rozwój rynku gazu ziemnego w Polsce. 6

5 Najbardziej rewolucyjne zmiany w polskim prawie dotyczą możliwości składowania zapasów w innych państwach UE pod warunkiem istnienia technicznej możliwości przesyłu surowca w ciągu 40 dni. Istotne z perspektywy stabilności dostaw jest również zwolnienie z wymogu magazynowania przedsiębiorstw importujących gaz na własne potrzeby. W przypadku wielkich zakładów chemicznych, rezygnację z utrzymywania zapasów uznać można za wewnętrzne ryzyko finansowe spółki i o ile wstrzymanie dostaw nie przełoży się na wywieranie nacisków w celu udostępnienia firmie obcych rezerw, to zapis taki można uznać za zasadny. Zmniejsza on koszty działalności wielkich konsumentów gazu poprawiając ich konkurencyjność na rynku przy jednoczesnym otwarciu rynku na nowych eksporterów gazu do Polski. Według ustawy o zapasach, przedsiębiorstwa importujące gaz ziemny do Polski w celu jego dalszej odsprzedaży zobowiązane są do utrzymywania zapasów odpowiadających co najmniej 30-dniowemu średniemu przywozowi. Surowiec musi być magazynowany na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a w razie konieczności zostać przesłany do Polski w okresie nie dłuższym niż 40 dni. Dzięki powyższym regulacjom, koncerny energetyczne posiadające własne PMG w innych państwach i zamierzające wejść na polski rynek gazu nie są zobowiązane do budowania bądź wynajmowania przestrzeni magazynowych od PGNiG. Wymiar europejski Do kwestii magazynowania gazu ziemnego odnosi się szereg aktów prawnych UE, a zwłaszcza tzw. Europejska Dyrektywa Gazowa z czerwca 2003 r. Zgodnie z nią wolny dostęp (regulowany lub negocjowany) do magazynów i usług towarzyszących jest obowiązkowy. Dywersyfikacja dróg i źródeł zaopatrzenia UE w gaz ma zasadnicze znaczenie dla poprawy bezpieczeństwa dostaw do całej Unii, jak i do poszczególnych państw członkowskich. W przyszłości bezpieczeństwo dostaw uzależnione będzie od zmian w strukturze paliw, rozwoju produkcji w Unii i w zaopatrujących ją państwach trzecich oraz inwestycji w instalacje magazynowe i w dywersyfikację dróg i źródeł zaopatrzenia w gaz na terenie Unii i poza nią, w tym w instalacje do skroplonego gazu ziemnego (LNG). W związku z tym szczególną uwagę należy zwrócić na działania priorytetowe w zakresie infrastruktury określone w komunikacie Komisji z dnia 13 listopada 2008 r. zatytułowanym Drugi strategiczny przegląd sytuacji energetycznej: plan działania dotyczący bezpieczeństwa energetycznego i solidarności energetycznej UE. 7 Biorąc pod uwagę znaczenie gazu w koszyku energetycznym Unii, podejmowane są wszelkie kroki niezbędne do zapewnienia nieprzerwanych dostaw, zwłaszcza w przypadku wystąpienia trudnych warunków klimatycznych lub na wypadek zakłócenia dostaw. Uznaje się, że cele te należy realizować poprzez zastosowanie najbardziej opłacalnych środków, tak aby nie zaszkodzić względnej konkurencyjności tego paliwa w porównaniu z innymi. Ale kiedy tworzono Wspólnotę Europejską, nie zastanawiano się nad wspólną polityką energetyczną i rynkiem gazu. Ramy instytucjonalne stworzono tylko dla sektora węglowego (Europejska Wspólnota Węgla i Stali) oraz dla sektora energii atomowej (Europejska Wspólnota Energii Atomowej). Dopiero w 1964 r. państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej podpisały protokół w sprawie podjęcia kroków w stronę wspólnej polityki energetycznej, a na jego podstawie Rada UE opracowała w 1969 r. wstępne podstawy tej polityki z uwzględnieniem znaczenia gazu ziemnego. W wyniku pogłębiającego się kryzysu energetycznego 17 grudnia 1973 r. Rada UE

6 powołała do życia Komitet Energetyczny, którego zadaniem było przygotowanie dla Komisji Europejskiej projektów uchwał w zakresie polityki energetycznej oraz kontrolowanie wprowadzania w życie przez państwa członkowskie środków polityki energetycznej wypracowanych przez WE. 2 grudnia 2010 r. weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 994/2010 z dnia 20 października 2010 r. w sprawie środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego i uchylenia dyrektywy Rady 2004/67/WE. Na mocy dyrektywy po raz pierwszy ustanowiono na szczeblu Wspólnoty ramy prawne mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa dostaw gazu oraz właściwego funkcjonowania wewnętrznego rynku gazu w przypadku zakłóceń w dostawach gazu. Dyrektywa ustanowiła Grupę Koordynacyjną ds. Gazu, która wykazała już swoją użyteczność, jeśli chodzi o wymianę informacji oraz określanie wspólnych działań podejmowanych przez państwa członkowskie, Komisję, branżę gazowniczą i odbiorców gazu. Nowe przepisy dotyczące wewnętrznego rynku energii stanowią ważny krok w kierunku zakończenia budowy wewnętrznego rynku energii, a jednym z ich wyraźnie określonych celów jest zwiększenie bezpieczeństwa dostaw energii w Unii. Nowe uprawnienia kontrolne URE: prawo kontroli odnośnie wykonywanych obowiązków, analiza dokumentów i wyjaśnień przedstawionych przez przedsiębiorstwo energetyczne, prawo żądania ustnych i pisemnych wyjaśnień, w tym dokumentów dotyczących przywozu i dotyczących spełnienia obowiązku zapasowego, prawo żądania dokumentów potwierdzających jakość zapasów, prawo żądania dokumentów potwierdzających dostępność zapasów, w szczególności umów przesyłania i dystrybucji. inne czynności wynikające z umów międzynarodowych i prawa UE: prawo wezwania do usunięcia uchybień, prawo do jednostronnego podpisania protokołu kontrolnego. Obecny i przyszły potencjał Polski Na dzień dzisiejszy kluczowym ogniwem w procesie zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski jest PGNIG SA, posiadający wszystkie funkcjonujące w Polsce podziemne magazyny gazu, wkrótce trafią w ręce Operatora Systemu Magazynowania, którego zadaniem będzie zarządzanie wolnymi mocami magazynowymi. Utworzenie OSM ma w założeniu zapewnić równy dostęp do istniejących przestrzeni magazynowych, aby przedsiębiorstwa dopiero wchodzące na rynek nie spotykały się z odmową umotywowaną rezerwacją magazynów. W Polsce pierwsze próby magazynowania gazu rozpoczęły się w 1954 r. w Karpatach w złożu Roztoki (w okolicach Jasła). Pojemność 24,18 mln m 3 uzyskano w przedziale ciśnień 1,27-2,86 MPa. W 1976 r. w zaazotowanym złożu gazu ziemnego Tarchały utworzono pierwszy w Europie magazyn helu. W okresie 17 lat (od 1976 do 1993 r.) zatłoczono do niego około 5,56 mln m 3 helu, który został całkowicie odebrany z magazynu. Spośród obecnie czynnych podziemnych magazynów gazu najwcześniej, pod koniec lat 70 XX w., rozpoczęto eksploatację PMG Swarzów i PMG Brzeźnica. Obecnie w Polsce funkcjonuje sześć podziemnych magazynów gazu: pięć w wyeksploatowanych złożach i jeden zlokalizowany w kawernach solnych.

7 Polskie podziemne magazyny gazu to: PMG Husów, PMG Strachocina, PMG Brzeźnica i PMG Swarzów, które znajdują się w południowo-wschodniej Polsce, a PMG Wierzchowice zlokalizowany jest na Dolnym Śląsku. Natomiast jedyny polski magazyn kawernowy - KPMG Mogilno mieści się niedaleko Włocławka, przy gazociągu jamalskim. Obecnie wykorzystywane w Polsce pojemności magazynowe oraz moce zatłaczania i odbioru nie są wystarczające. W związku z tym PGNiG S.A. realizuje intensywny program rozbudowy podziemnych magazynów gazu. Program ten obejmuje rozbudowę istniejących magazynów (PMG Wierzchowice, PMG Husów, PMG Mogilno, PMG Strachocina i PMG Brzeźnica) oraz budowę nowych (PMG Bonikowo, PMG Daszewo oraz KPMG Kosakowo). Inicjatywy międzynarodowe Rząd Holandii zapowiedział budowę największego europejskiego magazynu gazu w miejscowości Bergermeer na północ od Amsterdamu. Na miejscu wyczerpanych złóż ma powstać podziemny magazyn na 4,1 mld m 3 gazu. Jego budowa ma potrwać 3 lata. Koncern TAQA z emiratu Abu Zabi nad Zatoką Perską ma zainwestować 800 mln dol. w budowę instalacji, a Gaz-prom zobowiązał się przekazać 4 mld m 3 gazu na uruchomienie magazynu w zamian za prawo do jego wykorzystania. W magazynie będzie przechowywany gaz, który do Europy Zachodniej będzie dostarczany z Rosji rurą Nord Stream przez Bałtyk. Budowa przestrzeni magazynowych na terytorium państw importujących rosyjski surowiec jest jednym z elementów strategii rosyjskiego koncernu. W ostatnich latach Gazprom Export zintensyfikował swoje działania, których celem jest budowa podziemnych magazynów gazu o objętości odpowiadającej 5% rocznego eksportu do Europy. W ciągu czterech lat niemal podwoił on swoje przestrzenie magazynowe z 1,4 mld m 3 w 2006 do 2,5 mld m 3 w Gazprom oraz niemieckie VNG planują również budowę PMG Katharina w Niemczech, który ma być połączony z biegnącym przez Polskę gazociągiem jamalskim. Jest to szczególnie interesujące w kontekście uruchomienia wirtualnego rewersu na tym gazociągu. W skrajnym wypadku, po uruchomieniu rewersu fizycznego mogłoby dojść do sytuacji, w której Polska byłaby zaopatrywana w rosyjski gaz przesyłany gazociągiem Nord Stream (TPA nie obowiązuje) a następnie OPAL. Wymagane zapasy składowane byłyby na terytorium Niemiec w magazynie gazu będącym pod kontrolą Gazpromu.

8

9 Podsumowanie i wnioski dla Polski Dywersyfikacja dróg i źródeł zaopatrzenia UE w gaz ma zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego UE, jak i do poszczególnych państw członkowskich. Pomimo zmian i liberalizacji rynku gazowego w Europie rośnie znaczenie PMG, jako gwarancji zapewnienia tego bezpieczeństwa. Obecnie nie ma kraju, który by nie posiadał PMG lub nie budował nowych. Większość państw w UE jest uzależniona od importu gazu ziemnego i zmuszona do utrzymywania zapasów i tworzenia magazynów strategicznych na wypadek technicznych lub politycznych trudności z dostawami gazu. Dostęp do usług magazynowania gazu ziemnego ma kluczowe znaczenie w dzisiejszych czasach, a podziemne magazyny gazu odgrywają bardzo ważną rolę w systemie przesyłu i dystrybucji gazu ziemnego. W najbliższej przyszłości bezpieczeństwo energetyczne UE będzie zależeć od strategicznych inwestycji w innowacyjne instalacje magazynowe. Nowe Prawo Gazowe zmienia reguły rządzące sektorem, dostosowuje polskie regulacje do wymagań Trzeciego Pakietu Energetycznego i rozporządzenia o bezpieczeństwie dostaw i tworzy ramy prawne dla procesu uwolnienia rynku gazu. Nowa ustawa likwiduje koncesje na obrót gazem i wprowadza nowy system koncesji na sprzedaż gazu. Wprowadza możliwość handlu gazem ziemnym w tzw. wirtualnym punkcie tworząc ramy prawne dla rynku tradingu gazowego i handlu nadwyżkami gazu. Nowa ustawa zmienia modele głównych umów stosowanych na rynku gazowniczym, uelastycznia zasady kształtowania taryf, wprowadza system upustów cenowych dla odbiorców wrażliwych, nakłada nowe obowiązki na operatorów systemowych i na nowo rozdziela uprawnienia nadzorcze i regulacyjne nad rynkiem gazu. Projekt ustawy Prawo gazowe jest dopiero na początkowym etapie prac legislacyjnych. Pozwoli to zapewne na wyeliminowanie oczywistych omyłek występujących w projekcie takich jak np. brak wskazania, iż sprzedaż awaryjna dotyczy tylko sytuacji gdy dotychczasowy sprzedawca zaprzestał sprzedaży z przyczyn nie leżących po stronie odbiorcy (a nie np. z powodu zadłużenia odbiorcy). Inne rozwiązania, takie jak konstrukcja umowy kompleksowej przewidująca, iż odbiorca będzie miał zawarte co najmniej dwie umowy (tj. umowę zawierającą postanowienia umowy sprzedaży i innych umów oraz odrębną umowę z operatorem) są co najmniej kontrowersyjne i wymagają analizy co do zasadności przyjętego rozwiązania. Również proponowany sposób zmiany sprzedawcy zakładający składanie wypowiedzenia umowy do operatora musi budzić zdziwienie. Trzeba mieć jednak nadzieję, że szeroko przeprowadzane konsultacje społeczne jak i żywe zainteresowanie całego sektora pozwolą na wypracowanie rozwiązań, które rozpoczną cywilizowany rozwój rynku gazu ziemnego w Polsce. Znaczenie PMG będzie rosło jako kluczowego elementu europejskiego systemu gazowniczego, optymalizującego jego pracę, zapewniającego równoważenie sezonowych wahań popytu oraz będących zabezpieczeniem w przypadku nagłego przerwania dostaw. PMG mogą być traktowane jako strategiczne narzędzie zwiększające bezpieczeństwo energetyczne państw lub mogą być przedsięwzięciami komercyjnymi, które muszą zapewnić zwrot poniesionych nakładów i przynieść zysk z tytułu opłat pobieranych za magazynowanie. W państwach, w których znaczna część gazu pochodzi z importu, powinny znajdować się zarówno magazyny strategiczne, jak i komercyjne. Wydaje się, że należy rozważyć również różne sposoby fnansowania PMG w zależności od ich funkcji, w tym udział państwa w kosztach utrzymania wymaganych prawem rezerw strategicznych.

10 W Polsce istnieje pilna potrzeba rozbudowy istniejących pojemności magazynowych. Wynika ona z zaprezentowanych zmian prawnych oraz nieuchronnej liberalizacji rynku. W Polsce znajduje się wiele struktur geologicznych, które można wykorzystać do budowy, zarówno dużych, jak i niewielkich, lokalnych PMG. Szacunkowe obliczenia pokazują, że ceny, które mogłyby być oferowane przez komercyjne PMG w Polsce będą konkurencyjne na rynku europejskim pod warunkiem zapewnienia wykorzystania zainstalowanych pojemności czynnych. Podziemne magazyny z pewnością się opłacą polskiej gospodarce. Przypisy 1) Gaz, czyli infrastruktura i bezpieczeństwo, Nowy Przemysł nr 11 (151) 2010, s ) A. Sikora, Strategiczne aspekty inwestycji opartych o gaz ziemny, wystąpienie na konferencji Rynek gazu w Polsce, , 3) Ibidem. 4) W. Bigaj, Kancelaria GWJ Gramza, Wawrzynowicz, Jenerowicz Sp. k., wypowiedź na Konferencji r. 5) Ibidem. 6) R. Przystański, Kancelaria WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr Sp. k., wypowiedź na Konferencji r. 7) np. w odniesieniu do południowego korytarza gazowego (Nabucco, łącznik gazociągowy pomiędzy Turcją a Grecją i Włochami), zróżnicowanych i odpowiednich dostaw LNG dla Europy, skutecznego połączenia regionu bałtyckiego, Śródziemnomorskiego Pierścienia Energetycznego oraz stosownych połączeń gazowych na osi północ-południe na obszarze Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej. 8)

11 Bibliografa: [1] Bergmann B. (2006): Security ofsupply re-quires long term thinking Fundamentals of the World Gas Industry. Petroleum Economist, London. [2] Diakonowicz M. (2006): Podziemne magazyny gazu w Polsce, Rynek Polskiej Nafty i Gazu, nr 1, s [3] CzapowskiG. (2006): Możliwości bezpiecznego podziemnego magazynowania węglowodorów w strukturach geologicznych na obszarze Polski, Przegląd Geologiczny, vol. 54, nr 8, s [4] Hill A. (2006): Single European gas market a distant possibility. Fundamentals of the World Gas Industry. Petroleum Economist, London. [5] Jaskólski T., Kosowski P., Stopa J., Rychlicki S. (2007): PMG jako element bezpieczeństwa energetycznego i rynku gazowego.,,miejsce Polski w europejskim i światowym rynku ropy naftowej i gazu ziemnego : V międzynarodowa konferencja naukowo-techniczna, Bóbrka, , Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego, Kraków. [6] Radzewicz, K (2012): Zmiana prawodawstwa w zakresie funkcjonowania rynku zapasów -szczegóły legislacyjne ustawy o zapasach obowiązkowych, materiały konferencji RYNEK GAZU W POLSCE, [7] Radzewicz, K (2012): Wprowadzenie koncesji na sprzedaż gazu ziemnego. Zmiany w zasadach rozpoczynania i prowadzenia działalności w sektorze gazowniczym, materiały konferencji NOWE PRAWO GAZOWE, [8] Szyjko, C.T (2012): The challenges of the Polish market in the post-carbon era, Polish Market Economic Magazine, nr 1(185), p , ISSN [9] Szyjko, C. T (2012): Liberalizacja rynku gazu a prawo energetyczne cz. I, EcoManager: przemysł, biznes, środowisko 2012, nr 1-2, s , ISSN X [10] Szyjko, C.T (2012): Dylematy rozwoju polskiej energetyki, FAKTY Magazyn Gospodarczy 2012, nr 1(55), s Warszawa, ISSN [11] Szyjko, C.T (2012): Raport: cała prawda o gazie łupkowym, REALIA - dwumiesięcznik społeczno-polityczny, nr 1(27), Warszawa 2012, s ISSN [12] Taqa, Gazprom to launch Dutch gas stora-geproject, Gulf Today gulfnthemedia com. [13] Bergermeerspend setat$1.2bn, Upstream Online (NHST Media Group) www. upstreamonline com/live/article ece [14] van Tartwijk M. (2009): TAQA Sees Gro-wing Demand For European Gas Storage The Wall Street Journal BTCO html [15] Netherlands: Gazprom sgns agreement for Bergermeer Gas Storage project, ect

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Bezpieczeństwo energetyczne na wspólnym

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce 5 Rynek energii Charakterystyka rynku gazu w Polsce Źródła gazu ziemnego w Polsce Dostawy gazu na rynek krajowy, 2010 r. 7% 30% 63% Import z Federacji Rosyjskiej Wydobycie krajowe Import z innych krajów

Bardziej szczegółowo

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja MIĘDZYZDROJE, maj 2012 1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji c) Połączenia

Bardziej szczegółowo

Magazyny gazu. Żródło: PGNiG. Magazyn gazu Wierzchowice /

Magazyny gazu. Żródło: PGNiG. Magazyn gazu Wierzchowice / Magazyny gazu Żródło: PGNiG Magazyn gazu Wierzchowice / Inwestycje energetyczne do 2030 r. - Magazyny gazu Nazwa inwestycji Magazyny gazu Inwestor GK PGNiG Wartość inwestycji łącznie ok. 4,4 mld PLN Planowane

Bardziej szczegółowo

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku mgr inż. Andrzej Kiełbik 1. Warunki dla tworzenia zliberalizowanego rynku gazowego w Polsce: 2. Aktualny stan systemu gazowniczego w Polsce, 3. Plany

Bardziej szczegółowo

MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU

MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU Grzegorz Łapa MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU Autorzy: Grzegorz Łapa, Andrzej Kiełbik WARSZAWA, październik 2011r. PLAN PREZENTACJI 1. Zmiany w przepisach dotyczących

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

System Podziemnych Magazynów Gazu w Polsce

System Podziemnych Magazynów Gazu w Polsce System Podziemnych Magazynów Gazu w Polsce Grzegorz Łapa Adam Matkowski BSiPG GAZOPROJEKT S.A. Grupa PGNiG Piotr Musiał CONTROL PROCESS S.A. 1. Prognoza bilansu gazu i rozbudowy systemu gazowego Wymagany

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 234 13681 Poz. 1392 USTAWA. z dnia 16 września 2011 r.

Dziennik Ustaw Nr 234 13681 Poz. 1392 USTAWA. z dnia 16 września 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 234 13681 Poz. 1392 Art. 1. W ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2013 r.

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2013 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych Agencja Rynku Energii S.A. Portal

Bardziej szczegółowo

Działalność magazynowania gazu w ramach pgnig sa, jako operatora systemu magazynowania dla gazu wysokometanowego

Działalność magazynowania gazu w ramach pgnig sa, jako operatora systemu magazynowania dla gazu wysokometanowego NAFTA-GAZ maj 2010 ROK LXVI Wiesław Rokosz PGNiG S.A. w Warszawie, Oddział Operator Systemu Magazynowania w Warszawie Działalność magazynowania gazu w ramach pgnig sa, jako operatora systemu magazynowania

Bardziej szczegółowo

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011 Rynek gazu w Polsce Warszawa 30 czerwca 2011 Agenda 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce 2. Perspektywy rozwoju rynku gazu w Polsce Page 2 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce ramy regulacyjne Rynek gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

Podziemne magazyny gazu istotnym elementem gwarantującym bezpieczeństwo energetyczne Polski. Marzec 2011

Podziemne magazyny gazu istotnym elementem gwarantującym bezpieczeństwo energetyczne Polski. Marzec 2011 Podziemne magazyny gazu istotnym elementem gwarantującym bezpieczeństwo energetyczne Polski Marzec 2011 Plan prezentacji I. PMG w krajowym systemie gazowniczym II. Współfinansowanie Projektów PMG z funduszy

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r.

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Polski rynek gazu - cechy. Jak dotąd większość polskiego rynku gazu objęta jest regulacją, prawie wszyscy

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 Spis treści 3 Informacje o Spółce 4 Działalność 5 2013 - rok rozwoju 6 Przychody 8 Wybrane dane finansowe 9 Struktura akcjonariatu 10 Cele strategiczne 11 Nasz potencjał 12 Udział

Bardziej szczegółowo

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2015 r.

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2015 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych Agencja Rynku Energii S.A. Portal

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania strategii rozwoju podziemnych magazynów gazu ziemnego w Polsce

Uwarunkowania strategii rozwoju podziemnych magazynów gazu ziemnego w Polsce NAFTA-GAZ październik 2010 ROK LXVI Jarosław Polit, Marcin Mazurowski PGNiG S.A., Departament Eksploatacji i Robót Górniczych, Warszawa Grzegorz Gałek PGNiG S.A., Departament Inwestycji, Warszawa Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI.

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. Spis treści PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ROZDZIAŁ 1... BŁĄD! NIE RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZASADY FUNKCJONOWANIA.... BŁĄD! NIE 1.1. RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZMIANY STRUKTURALNE

Bardziej szczegółowo

METODYKA OCENY EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ PODZIEMNEGO MAGAZYNU GAZU

METODYKA OCENY EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ PODZIEMNEGO MAGAZYNU GAZU AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE WYDZIAŁ WIERTNICTWA, NAFTY I GAZU Rozprawa doktorska METODYKA OCENY EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ PODZIEMNEGO MAGAZYNU GAZU Autor: Mgr inż. Piotr

Bardziej szczegółowo

PGNiG w liczbach 2012

PGNiG w liczbach 2012 PGNiG w liczbach 2012 PGNiG w liczbach 2012 Spis treści Kluczowe wartości 6 Główne wskaźniki oraz zatrudnienie 8 Kluczowe dane rynkowe 9 Fluktuacje ceny akcji oraz struktura akcjonariatu 10 Skonsolidowany

Bardziej szczegółowo

Ewelina Kochanek BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE I-II - 2007 /3-4

Ewelina Kochanek BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE I-II - 2007 /3-4 Podziemne magazynowanie paliw w strukturach geologicznych jako element bezpieczeństwa energetycznego Polski Ewelina Kochanek ISTOTNYM ELEMENTEM PRZYSZŁEGO KSZTAŁTOWANIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO JEST

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

niezawodność pracy systemów, dostosowanie źródeł zasilania do nierównomierności

niezawodność pracy systemów, dostosowanie źródeł zasilania do nierównomierności BEZPIECZEŃSTWO SYSTEMU PRZESYŁU I DYSRYBUCJI GAZU W POLSCE Ewelina Kochanek Energetyka jest głównym elementem systemu gospodarczo obronnego kraju. Jej podstawowym zadaniem jest wytwarzanie i przesyłanie

Bardziej szczegółowo

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519 Nazwa Rzeczypospolitej Polskiej Protokołem o wniesieniu zmian do Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o budowie systemu gazociągów dla tranzytu rosyjskiego

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu Strona znajduje się w archiwum. GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu 4 października 2012 r. GAZ-SYSTEM S.A. podpisał umowę z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Autor: Ireneusz Filarowski. Studium przypadku PMG Kosakowo/PMG Brzeźnica

Autor: Ireneusz Filarowski. Studium przypadku PMG Kosakowo/PMG Brzeźnica Autor: Ireneusz Filarowski Studium przypadku PMG Kosakowo/PMG Brzeźnica Bezpieczeństwo energetyczne PMG w Polsce PMG Kosakowo pojemność 250 mln m 3 PMG Brzeźnica pojemność 100 mln m 3 PMG Wierzchowice

Bardziej szczegółowo

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Planowania Strategicznego PGNiG SA 18 listopada 2010 r. Warszawa Rynek gazu w Europie wnioski dla Polski Prognozy

Bardziej szczegółowo

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW CZY MOŻLIWA JEST DALSZA INTEGRACJA POLITYCZNA UE ORAZ WZROST KONKURENCYJNOŚCI GOSPODARKI EUROPEJSKIEJ BEZ ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO? DEBATA PLENARNA JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY

Bardziej szczegółowo

Europa Północ, Wschód biznes bez granic INFRASTRUKTURA ENERGETYCZNA. Grzegorz Łapa

Europa Północ, Wschód biznes bez granic INFRASTRUKTURA ENERGETYCZNA. Grzegorz Łapa Europa Północ, Wschód biznes bez granic INFRASTRUKTURA ENERGETYCZNA Grzegorz Łapa Świnoujście Heringsdorf, 27-29 kwietnia 2011 Kogeneracja: CHP Gospodarka rozdzielona: elektrownia + ciepłownia KOGENERACJA

Bardziej szczegółowo

Mo liwoœci rozwoju podziemnych magazynów gazu w Polsce

Mo liwoœci rozwoju podziemnych magazynów gazu w Polsce POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 11 Zeszyt 2 2008 PL ISSN 1429-6675 Bogdan FILAR*, Tadeusz KWILOSZ** Mo liwoœci rozwoju podziemnych magazynów gazu w Polsce STRESZCZENIE. Artyku³ przedstawia przyczyny wzrostu

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa GAZ-3

MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa GAZ-3 MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030 05. Paliwa gazowe 5.1. Wprowadzenie... 1 5.2. Zapotrzebowanie na gaz ziemny - stan istniejący... 2 5.3. Przewidywane zmiany... 3 5.4. Niekonwencjonalne paliwa gazowe... 5 5.1. Wprowadzenie W otoczeniu

Bardziej szczegółowo

Podziemne magazyny gazu jako element krajowego systemu gazowego

Podziemne magazyny gazu jako element krajowego systemu gazowego NAFTA-GAZ maj 2010 ROK LXVI Maciej Kaliski Departament Ropy i Gazu, Ministerstwo Gospodarki oraz Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu AGH Piotr Janusz Departament Ropy i Gazu, Ministerstwo Gospodarki Adam

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne. Październik 2014 r.

Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne. Październik 2014 r. Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne Październik 2014 r. Agenda I. Liberalizacja rynku gazu w Polsce II. Bezpieczeństwo energetyczne 2 I. Liberalizacja rynku gazu w Polsce 2004 2005 WYDZIELENIE

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Warszawa, 22.03.2013 Konferencja Rzeczpospolitej Rynek gazu ziemnego w Polsce. Stan obecny i perspektywy PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Cele raportu Stan infrastruktury gazowej

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo rynku gazu ziemnego w Polsce aspekt formalno-prawny

Bezpieczeństwo rynku gazu ziemnego w Polsce aspekt formalno-prawny Bezpieczeństwo rynku gazu ziemnego w Polsce aspekt formalno-prawny Marcin Sienkiewicz Niezakłócone dostawy gazu ziemnego dla polskich gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw to newralgiczny element bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 18.11.2015 r. COM(2015) 496 final ANNEXES 1 to 2 ZAŁĄCZNIKI Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie europejskiej statystyki dotyczącej cen gazu

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

Oferta Kompanii Węglowej S.A. dla sektora ciepłownictwa

Oferta Kompanii Węglowej S.A. dla sektora ciepłownictwa Biuro Marketingu i Analiz Kompania Węglowa S.A. Oferta Kompanii Węglowej S.A. dla sektora ciepłownictwa Rynek Ciepła Systemowego IV Puławy, 10-12 luty 2015 r. 1 Schemat przedstawiający zmiany restrukturyzacyjne

Bardziej szczegółowo

Energetyka rewolucja na rynku?

Energetyka rewolucja na rynku? Energetyka rewolucja na rynku? Forum Zmieniamy Polski Przemysł 17 lutego 2014 r. Marek Kulesa dyrektor biura Warszawa Czy rok 2014 przyniesie przełom na rynku energii elektrycznej? KORZYSTANIE Z PRAWA

Bardziej szczegółowo

Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków

Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków dr inż. Andrzej Tyszecki Poznań, 21 listopada 2012 Aspekty prawne Obszary: lądowe i morskie Prawo: krajowe, UE i międzynarodowe Problemy: zmienność

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu Warszawa, 14 grudnia 2011 GAZ-SYSTEM S.A. GAZ-SYSTEM S.A.: Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym

Bardziej szczegółowo

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Agenda Prezentacja GCE jako partnera w zakresie efektywności energetycznej Potrzeba zwiększania

Bardziej szczegółowo

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Nieco historii Instalacje naftowe w Polsce, początek XX w. Nieco historii

Bardziej szczegółowo

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Tomasz Stępień, Prezes Zarządu Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Kierunki strategiczne KIERUNEK 1 Budowa pozycji Spółki dzięki aktywnemu zaangażowaniu

Bardziej szczegółowo

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2005 r.

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2005 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY, pl. Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON 1) Niepotrzebne skreślić GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ SEGMENTU MAGAZYNOWANIA PALIW GAZOWYCH, ZMIANY OTOCZENIA PRAWNEGO, ZASADY FUNKCJONOWANIA ORAZ ZNACZENIE SEGMENTU DLA RYNKU

ROZWÓJ SEGMENTU MAGAZYNOWANIA PALIW GAZOWYCH, ZMIANY OTOCZENIA PRAWNEGO, ZASADY FUNKCJONOWANIA ORAZ ZNACZENIE SEGMENTU DLA RYNKU Nr 5(114) - 2014 Rynek Energii Str. 3 ROZWÓJ SEGMENTU MAGAZYNOWANIA PALIW GAZOWYCH, ZMIANY OTOCZENIA PRAWNEGO, ZASADY FUNKCJONOWANIA ORAZ ZNACZENIE SEGMENTU DLA RYNKU Tomasz Brzeziński, Adam Wawrzynowicz

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych

Rynek energii. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych 8 Rynek energii Taryfy przedsiębiorstw energetycznych Z ostatniej chwili Biuletyn Branżowy URE Definicja taryfy (Prawo energetyczne) Taryfa zbiór cen i stawek opłat oraz warunków ich stosowania, opracowany

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Decyzja Prezesa URE w sprawie Taryfy dla paliw gazowych PGNiG SA

Decyzja Prezesa URE w sprawie Taryfy dla paliw gazowych PGNiG SA Warszawa, 17 grudnia 2012 roku Decyzja Prezesa URE w sprawie Taryfy dla paliw gazowych PGNiG SA Raport bieżący nr 182/2012 Zarząd Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. ( PGNiG ) informuje, że

Bardziej szczegółowo

DEBATA: Klient na rynku energii forum odbiorców energii. M.Kulesa, TOE (www.toe.pl), Warszawa, 2006.02.06

DEBATA: Klient na rynku energii forum odbiorców energii. M.Kulesa, TOE (www.toe.pl), Warszawa, 2006.02.06 WYBRANE ZAGADNIENIA PROBLEMOWE konkurencja w elektroenergetyce liberalny rynek energii elektrycznej w Polsce zasada TPA jak korzystać z możliwości wyboru dostawy? oczekiwania i problemy klientów spory

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 2015 r. DRO-III-0700-13/1/15 DRO/1320/15. Pani Małgorzata Kidawa-Błońska Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa, 2015 r. DRO-III-0700-13/1/15 DRO/1320/15. Pani Małgorzata Kidawa-Błońska Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Warszawa, 2015 r. DRO-III-0700-13/1/15 DRO/1320/15 Pani Małgorzata Kidawa-Błońska Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Kazimierza Ziobro z 16 lipca 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze energetyki

Obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze energetyki Obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze energetyki Zachodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Poznaniu Prezentacja przygotowana na podstawie materiałów zgromadzonych w Urzędzie

Bardziej szczegółowo

Decyzja Prezesa URE w sprawie Taryfy dla paliw gazowych PGNiG SA

Decyzja Prezesa URE w sprawie Taryfy dla paliw gazowych PGNiG SA Warszawa, 17 grudnia 2013 roku Decyzja Prezesa URE w sprawie Taryfy dla paliw gazowych PGNiG SA Raport bieżący nr 195/2013 Zarząd Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. ( PGNiG ) informuje, że

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

USTAWA. Prawo gazowe 1)2) Dział I Przepisy ogólne Rozdział 1 Zakres ustawy i definicje

USTAWA. Prawo gazowe 1)2) Dział I Przepisy ogólne Rozdział 1 Zakres ustawy i definicje USTAWA z dnia Prawo gazowe 1)2) Dział I Przepisy ogólne Rozdział 1 Zakres ustawy i definicje Art. 1. 1. Ustawa określa: 1) zasady i warunki dostarczania gazu ziemnego, przyłączania urządzeń, instalacji

Bardziej szczegółowo

Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku

Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku Departament Promowania Konkurencji Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku Warszawa, 18 października 2007 r. Adres: ul. Chłodna 64, 00-872 Warszawa e mail: dpk@ure.gov.pl tel. (+48 22) 661 62 33, fax (+48

Bardziej szczegółowo

Systemowe magazyny gazu w Polsce

Systemowe magazyny gazu w Polsce tom XLII(2012), nr 2, 1 12 Adam Matkowski 1 Piotr Musiał 2 1 Biuro Studiów i Projektów Gazownictwa Gazoprojekt S.A. Wrocław 1 Control Process S.A. Kraków Systemowe magazyny gazu w Polsce Niniejszy artykuł

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce Październik, 2013 r. Jak powstał GAZ-SYSTEM S.A.? Ważne fakty GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym dla polskiej

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Paweł Bućko Konferencja Rynek Gazu 2015, Nałęczów, 22-24 czerwca 2015 r. Plan prezentacji KATEDRA ELEKTROENERGETYKI Stan

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

Informacja o wyniku kontroli doraźnej w zakresie legalności wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki

Informacja o wyniku kontroli doraźnej w zakresie legalności wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki Warszawa, 2015 r. UZP/DKD/WKZ/421/51( KNZ/24/15 dot. KZ/162/14 )/15/GK Informacja o wyniku kontroli doraźnej w zakresie legalności wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki Określenie postępowania o udzielenie

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach

Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach Katowice, 2013 UCZESTNICY RYNKU AKTORZY Wytwarzanie zakup Obrót DZIŚ Przesyłanie

Bardziej szczegółowo

RAPORT FOTOGRAFICZNY Z KONFERENCJI LNG W POLSCE I EUROPIE. NOWY MODEL RYNKU GAZU. 3 CZERWCA 2014 HOTEL POLONIA PALACE W WARSZAWIE

RAPORT FOTOGRAFICZNY Z KONFERENCJI LNG W POLSCE I EUROPIE. NOWY MODEL RYNKU GAZU. 3 CZERWCA 2014 HOTEL POLONIA PALACE W WARSZAWIE RAPORT FOTOGRAFICZNY Z KONFERENCJI LNG W POLSCE I EUROPIE. NOWY MODEL RYNKU GAZU. 3 CZERWCA 2014 HOTEL POLONIA PALACE W WARSZAWIE W dniu 3 czerwca 2014 roku w Warszawie odbyła się III edycja konferencji

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji gazowej

Rozwój kogeneracji gazowej Rozwój kogeneracji gazowej Strategia Grupy Kapitałowej PGNiG PGNiG TERMIKA jest największym w Polsce wytwórcą ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu. Zakłady PGNiG TERMIKA wytwarzają 11 procent produkowanego

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ SEGMENTU MAGAZYNOWANIA PALIW GAZOWYCH, ZMIANY OTOCZENIA PRAWNEGO, ZASADY FUNKCJONOWANIA ORAZ ZNACZENIE SEGMENTU DLA RYNKU

ROZWÓJ SEGMENTU MAGAZYNOWANIA PALIW GAZOWYCH, ZMIANY OTOCZENIA PRAWNEGO, ZASADY FUNKCJONOWANIA ORAZ ZNACZENIE SEGMENTU DLA RYNKU ROZWÓJ SEGMENTU MAGAZYNOWANIA PALIW GAZOWYCH, ZMIANY OTOCZENIA PRAWNEGO, ZASADY FUNKCJONOWANIA ORAZ ZNACZENIE SEGMENTU DLA RYNKU Tomasz Brzeziński, Adam Wawrzynowicz Słowa kluczowe: magazynowanie paliw

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Obowiązuje: 01.10.2014 str. 1 Spis treści 1. Postanowienia ogólne... 3 2. Zakres przedmiotowy i podmiotowy IRiESD oraz struktura IRiESD...

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A.

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. Co oznaczają dla rozwoju infrastruktury przesyłu gazu? S Y S T E M, K T Ó R Y Ł Ą C Z Y Kim jesteśmy? GAZ-SYSTEM S.A. jest jednoosobową

Bardziej szczegółowo

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych Pakiet "Czysta Energia dla u" Europejska strategia dotycząca paliw alternatywnych i towarzyszącej im infrastruktury Warszawa, 15 kwietnia 2013 Katarzyna Drabicka, Policy Officer, European Commission, DG

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Jan Chadam Prezes Zarządu Posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej 29 Październik 2014 GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe

Bardziej szczegółowo

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne

Bardziej szczegółowo

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Stalowa Wola, 23 kwietnia 2009 Program 1. Wprowadzenie 2. Co to jest i czemu służy

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź: Odpowiedź: Odpowiedź: Łódź, dnia 23 października 2015 roku. Oznaczenie sprawy: MZŻ.T.262.10.2015

Odpowiedź: Odpowiedź: Odpowiedź: Łódź, dnia 23 października 2015 roku. Oznaczenie sprawy: MZŻ.T.262.10.2015 Oznaczenie sprawy: MZŻ.T.262.10.2015 Łódź, dnia 23 października 2015 roku Miejski Zespół Żłobków w Łodzi informuje, że w dniu 22 października 2015 roku wpłynęło zapytanie dotyczące przetargu nieograniczonego

Bardziej szczegółowo

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Niepołomice, 17 czerwca 2010 Prezes URE jest

Bardziej szczegółowo

Nowy Model Rynku Gazu

Nowy Model Rynku Gazu Nowy Model Rynku Gazu Warszawa, 07 luty 2012r. 1 Założenia modelu 1. Umożliwienie nowym podmiotom wejścia na rynek gazu. 2. Umożliwienie handlu gazem w oderwaniu od fizycznej lokalizacji w sieci w węźle

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PGNiG S.A. 1 kwartał 2006 r.

Wyniki finansowe PGNiG S.A. 1 kwartał 2006 r. Wyniki finansowe PGNiG S.A. 1 kwartał 26 r. Podstawowe wyniki finansowe Przychody ze sprzedaży Zysk brutto Zysk netto EBITDA (leasing) * 18 PLNm GK PGNiG S.A. w mln, MSSF Wyniki GK PGNiG S.A. 1437 1171

Bardziej szczegółowo

Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji)

Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji) Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji) Warsztaty ws. Programu Uwalniania Gazu Warszawa, 28 maja 2012 r. Oczekiwania uczestników rynku gazu Stworzenie

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

FRAGMENT PROGRAMU POLITYCZNEGO CIEPŁO I ENERGIA - cz. II

FRAGMENT PROGRAMU POLITYCZNEGO CIEPŁO I ENERGIA - cz. II FRAGMENT PROGRAMU POLITYCZNEGO CIEPŁO I ENERGIA - cz. II Oczyszczanie gazów w odlotowych przy spalaniu węgla w kamiennego Technologia PIOS ( Przemysłowa Instalacja Oczyszczania Spalin ) Mateusz Kania,

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI OCENA SKUTKÓW REGULACJI 1. Wpływ na budżet państwa Wprowadzone przez projekt zmiany nie wpłyną na wydatki budżetu państwa. Zadanie tworzenia zapasów państwowych ropy naftowej i produktów naftowych będzie

Bardziej szczegółowo

PODZIEMNE MAGAZYNY GAZU JAKO ELEMENT BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO POLSKI

PODZIEMNE MAGAZYNY GAZU JAKO ELEMENT BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO POLSKI Teka Kom. Politol. Stos. Międzynar. OL PAN, 2010, 5, 108-118 PODZIEMNE MAGAZYNY GAZU JAKO ELEMENT BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO POLSKI Zakład Stosunków Międzynarodowych, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r.

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r. Warszawa, dn. 30 lipca 2013 r. INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r. Wstęp Niniejsza informacja przedstawia ogólną sytuację na hurtowym rynku gazu ziemnego w miesiącach

Bardziej szczegółowo