Uznawanie kompetencji nabytych w sposób pozaformalny i nieformalny. Raport z badania jakościowego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Uznawanie kompetencji nabytych w sposób pozaformalny i nieformalny. Raport z badania jakościowego"

Transkrypt

1 Uznawanie kompetencji nabytych w sposób pozaformalny i nieformalny. Raport z badania jakościowego Przygotowany przez PBS Spółka z o. o. Dla Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku

2 Spis treści 1. Opis badania Metodologia badania Podsumowanie wyników Dotychczasowe doświadczenia edukacyjne Trajektorie edukacyjne wieku młodzieńczego Edukacja pozaformalna Percepcja edukacji formalnej, pozaformalnej i nieformalnej Plany edukacyjne oraz oczekiwania wobec studiów Wiedza nieformalna w pracy zawodowej Uznawanie kompetencji - opinie Nieakceptowane formy uznawania wiedzy Akceptowane formy uznawania wiedzy Bariery uznawania wiedzy uzyskanej poza formalnym systemem wykształcenia Sposób uznawania wiedzy zdobytej poza formalnym systemem wykształcenia

3 1. Opis badania Wyższa Szkoła Bankowa w Gdańsku dąży do stworzenia efektywnego modelu certyfikacji wiedzy i umiejętności zdobytych w sposób pozaformalny i nieformalny. W tym celu PBS przeprowadził badanie jakościowe diagnozujące plany edukacyjne dorosłych kandydatów na studia wyższe, posiadających doświadczenie zawodowe w zarządzaniu. Głównym celem badania było pozyskanie opinii na temat uznawalności wykształcenia zdobytego poza formalnym systemem edukacji. 2. Metodologia badania Badanie zostało przeprowadzone metodą zogniskowanych wywiadów grupowych (FGI) w Spocie w dniu 11 grudnia 2012 roku. W ramach badania odbyły się dwie grupy dyskusyjne, w których łącznie wzięło udział 15 osób (8 kobiet i 7 mężczyzn). Wszystkie osoby biorące udział w badaniu posiadały doświadczenie w zarządzaniu, zdobyte w ramach zajmowanego stanowiska lub poprzez prowadzenie własnej działalności gospodarczej i planowały rozpoczęcie studiów wyższych w ciągu najbliższych dwóch lat. 3

4 3. Podsumowanie wyników Wyniki badania pokazują, że choć koncepcja uznawania wykształcenia zdobytego w sposób poza- i nieformalny na obecnym etapie jej konceptualizacji jest kontrowersyjna, to jednak towarzyszy jej zainteresowanie i może się stać atrakcyjną ofertą dla osób z długoletnim stażem zawodowym. Najmniejsze wątpliwości budzi uznawanie wiedzy i kompetencji, które dotyczą kwestii technicznych i których sprawdzenie podlega jasnym, dobrze określonym procedurom, ponieważ istnieje ograniczona liczba sposobów ich prawidłowego wykonania. Największe zastrzeżenia dotyczą uznawania umiejętności, które oparte są na wiedzy z zakresu psychologii, zarządzania zasobami ludzkimi, czy kreatywności. Najbardziej pożądaną formą uznawania wiedzy jest złożenie teoretyczno -praktycznego egzaminu przed kilkuosobową komisją, w skład której wchodzą przedstawiciele danej uczelni, reprezentujący zarówno środowisko wykładowców, władz, jak i studentów. Uznawanie wiedzy na podstawie stażu pracy, zaświadczeń czy referencji pracodawcy oraz prowadzenia własnej działalności gospodarczej nie uzyskało akceptacji badanych. Zdaniem respondentów są to kryteria, które nie pozwalają na jasne określenie ani poziomu umiejętności ani podstaw uznawalności wiedzy. W kontekście badania ważną przesłanką do budowy modelu uznawania kompetencji zdobytych w sposób poza- i nieformalny jest nastawienie respondentów do idei studiów. Podjęcie dalszej edukacji jest w świetle ich deklaracji świadomym i przemyślanym wyborem, którego celem nie jest jak najszybsze zdobycie dyplomu, ale własny rozwój, poszerzenie wiedzy i uzyskanie rzetelnej, obiektywnej informacji zwrotnej na temat własnych umiejętności i predyspozycji. W planowanym modelu rekomendujemy zatem uwzględnienie, że osoby dorosłe stanowią inny typ studenta niż osoby rozpoczynające edukację wyższą bezpośrednio po szkole średniej i należy im zapewnić w ramach modelu możliwość uzyskania pogłębionej samowiedzy, tak aby nie wzbudzać w nich poczucia, że zaliczenie przedmiotu poza ustalonym trybem odbędzie się ze szkodą dla rozwoju ich kompetencji. 4

5 4. Dotychczasowe doświadczenia edukacyjne 4.1. Trajektorie edukacyjne wieku młodzieńczego Wszyscy respondenci posiadali wykształcenie średnie maturalne. Zdecydowana większość uzyskała wykształcenie w wyniku nieprzerwanej dwustopniowej edukacji (szkoła podstawowa + szkoła średnia). Trajektorie edukacji pojedynczych osób były nieco bardziej zawiłe i wiodły poprzez szkołę podstawową, zawodową, a następnie - wieczorową lub dzienną szkołę średnią. Zdecydowana większość respondentów intencjonalnie nie rozpoczęła edukacji na studiach wyższych bezpośrednio po ukończeniu szkoły średniej. Decyzję tę motywował: - brak niezależności finansowej, połączony z brakiem wsparcia materialnego ze strony rodziców/rodziny i konieczność podjęcia pracy zarobkowej; - brak ukierunkowanych zainteresowań i racjonalnej diagnozy własnych predyspozycji/talentów, który przekładał się na nieumiejętność podjęcia decyzji o optymalnym profilu własnej edukacji; - brak potrzeby wewnętrznej (brak aspiracji edukacyjnych) oraz zewnętrznej (brak wymagań ze strony pracodawcy; rozpoczynanie kariery zawodowej w PRL, czyli w czasach, gdy wykształcenie wyższe nie było ani powszechne ani konieczne w wielu zawodach, w których po zmianie systemowej pojawiała się bariera wejścia w postaci dyplomu studiów wyższych); Część osób rozpoczęła edukację na studiach wyższych po uzyskaniu wykształcenia maturalnego, ale żadnej z nich nie udało się sfinalizować podjętego wysiłku zdobyciem dyplomu (zawodowego lub magisterskiego) ukończenia szkoły wyższej. Powodami były przeszkody: - finansowe jako konsekwencja rozpoczęcia nauki w szkole prywatnej, w której regularne opłacanie czesnego okazało się wysiłkiem przekraczającym finansowe możliwości badanych; - zdrowotne; 5

6 - związane z rozpoczęciem kariery zawodowej badani deklarowali brak czasu lub motywacji do kontynuowania studiów ponieważ pierwsze sukcesy w pracy zawodowej (w tym finansowe), okazały się na danym etapie życia bardziej satysfakcjonujące niż sukcesy edukacyjne; CYTATY: Wybierając zawód po szkole średniej, to bym mogła, gdyby się ustrój nie zmienił i organizacja służby zdrowia, dojechać do emerytury po liceum, nie parając się niczym więcej i szczyt kariery osiągnąć nawet bez matury wtedy (kobieta); U mnie nie było żadnych typowych zdolności ukierunkowanych, więc mając 18 lat ciężko mi było stwierdzić, czy na politechnikę, czy na uniwersytet ( ) nie chciałam czegokolwiek więc nie poszłam wcale (kobieta); Ja po szkole średniej nie poszedłem na studia, gdyż nie miałem zbytniego pomysłu na siebie, nie wiedziałem jakie studia wybrać, a nie chciałem iść na najzwyklejsze studia, które wybiera duży odsetek ludzi po szkole średniej, dlatego też poszedłem do pracy (mężczyzna); Skończyłam technikum ogrodnicze ( ) i jak skończyłam to wszyscy szli na ARP, ale to jakoś nie był ten kierunek, który mi leżał, ale też jakoś nie znalazłam żadnego innego kierunku w życiu, więc zostałam na rozdrożu, posiłkowałam się różnymi kursami, i tak, jak do tej pory to wystarczyło ( ) żeby funkcjonować (kobieta); Po liceum otworzyłem swoją działalność i nie było takiej potrzeby ( ), musiałem pracować, a że praca odbywała się za dnia, a weekendy spędzałem trochę inaczej [śmiech] to nie było czasu (mężczyzna); Wybrałem się na studia, ale gdzieś tam się pogubiłem, tak? ( ) był czas na studiowanie, ale gdzieś tam się odechciało ( ), życie było ciekawsze od szkoły ( ), jakieś pierwsze pieniądze zarabiałem i studia wtedy nie były atrakcyjne (mężczyzna); Ja przerwałam, powodem były finanse, ponieważ nie dostałam się na państwową uczelnię, próbowałam trzy razy ( ), i w końcu dostałam się do prywatnej uczelni, jednak czesne jest tak wysokie, że musiałam zaprzestać, a z drugiej strony szkoła też podupadała zmiany, roszady wykładowców i nie dawała mi już takiej satysfakcji, 6

7 więc pomyślałam, może dam im trochę czasu, może uzbieram trochę pieniędzy i będę mogła kontynuować edukację (kobieta); Pech mi przeszkodził, żeby skończyć studia; zacząłem studiować na AWF, ale niestety trenowałem też zawodowo piłkę nożną i poważna kontuzja mnie wyeliminowała (mężczyzna); Ja miałam okazję pójść na studia, natomiast dostałam się do firmy handlowej, wielkiego koncernu, pracowałam jako przedstawiciel, no i czas nie pozwalał, natomiast teraz żałuję i co roku zbieram się żeby pójść (kobieta); 4.2. Edukacja pozaformalna Wszyscy respondenci mieli doświadczenia z pozaformalnym system edukacji, niekiedy wynikające z oczekiwań i wymagań rynku pracy (czyli motywowane zewnętrznie), a niekiedy będące efektem własnej inicjatywy i potrzeby samorozwoju (motywowane wewnętrznie). Wszyscy badani niezależnie od kontekstu uczestnictwa w kursach dokształcających - wyrażali przekonanie, że całożyciowa, ustawiczna edukacja jest wpisana we współczesne życie, poddane gwałtownym przemianom i utrzymanie się na ryku pracy wymaga bezustannego potwierdzania, podnoszenia, doskonalenia i nabywania nowych kwalifikacji. Generalnie, podłożem zewnętrznej motywacji do uczestniczenia w kursach są: - wymagania pracodawcy (często w postaci kursów obowiązkowych, opłacanych przez pracodawcę), które postrzegane są jako narzucone i niepozostawiające wyboru; - chęć zdobycia dyplomu lub certyfikatu, ponieważ oficjalne potwierdzenie posiadanych umiejętności często postrzegane jest jako wymóg otrzymania awansu lub zachowania obecnego miejsca pracy; - możliwość odbycia kursu nieodpłatnie badani chętnie uczestniczą w kursach, za które nie muszą zapłacić własnymi środkami, czyli w kursach nie wymaganych przez pracodawcę, ale przez niego finansowanych w ramach polityki kadrowej lub kursach organizowanych z funduszy europejskich; kursy dostępne nieodpłatnie dość często traktowane są instrumentalnie badani uczestniczą w nich nie z powodu własnych zainteresowań czy 7

8 potrzeb, ale z chęci uzyskania kolejnego dyplomu, który traktują jako jeden ze sposobów utrzymania przewagi na coraz bardziej wymagającym rynku pracy; Motywacja wewnętrzna do uczestnictwa w kursie wynika z: - chęci samodoskonalenia (rozwoju osobistego i zawodowego, zgodnego z zainteresowaniami); - chęci zdobycia nowej wiedzy (ambicji edukacyjnych); - odkrywania/szlifowania własnych talentów; - chęci spotkania z innymi osobami reprezentującymi podobną branżę; Kursy motywowane wewnętrznie częściej oceniane są jako przydatne z innych względów niż otrzymanie certyfikatu/dyplomu. W ich kontekście częściej pojawiają się odwołania do pasji, inwestycji w siebie lub prowadzony biznes i dobrze wydatkowanych pieniędzy. Kursy, w których uczestnictwo jest motywowane zewnętrznie dość często oceniane są jako nie mające wpływu na jakość wykonywanej dotychczas pracy, głównie z tego względu, że ich programy obejmują w większości kwestie, którymi badani zajmują się w praktyce w swojej codziennej pracy. W opinii respondentów ich podstawową wartością jest możliwość otrzymania certyfikatu/dyplomu, który największe znaczenie ma w momencie szukania pracy oraz w staraniach o awans lub o zachowanie dotychczasowego stanowiska (zdaniem badanych o przedłużeniu umowy lub możliwości wykonywania dotychczasowego zawodu niekiedy decyduje tylko i wyłącznie spełnianie wymagań formalnych posiadanie licencji, dyplomów, zaświadczeń). Analiza wyników badania pozwala zatem stwierdzić, że dyplom często pełni rolę reprezentacyjną, będąc formą uwiarygodnienia posiadanych kwalifikacji lub formą udowodnienia własnej aktywności, chęci rozwoju, wytrwałości i samozaparcia. Analiza wypowiedzi pokazuje, że kursy/szkolenia motywowane zewnętrznie często realizowane są bez przekonania, że przyniosą konkretne korzyści dla warsztatu zawodowego, ale z dużą wiarą w to, że pozwolą pozycjonować się na rynku pracy jako osoba poszukująca nowych możliwości i wiedzy, zmotywowana, pracowita i pełna entuzjazmu. Jest to przekonanie dość powszechne, pomimo, iż wielu badanych podkreśla, że kursy i szkolenia poprzez swoją egalitarność - zwłaszcza w ostatnich latach, gdy wiele z nich jest 8

9 ogólnodostępnych za pośrednictwem dotacji z Unii Europejskiej - tracą znaczenie dla procesu realnego potwierdzania kwalifikacji. Według wielu respondentów obecny system kształcenia pozaformalnego ma podobny ilościowy charakter jak system kształcenia formalnego, czyli jest nastawiony na masową produkcję absolwentów, bez rzetelnego rozpoznania, czy oferowana wiedza ma praktyczne zastosowanie w obecnych warunkach rynkowych, czemu często towarzyszy brak ewaluacji jakości oferowanych usług edukacyjnych. W związku z tym percepcja poszczególnych rodzajów kursów i szkoleń jest różna. Według badanych największą wartość posiadają: - kursy wysokospecjalistyczne, ponieważ umożliwiają zdobycie wiedzy i umiejętności z wąskiego zakresu, a tym samym dają realną przewagę na rynku pracy - kursy państwowe lub międzynarodowe kursy językowe, zakończone egzaminem, ponieważ dają pewność rozpoznawalności i uznawalności otrzymanego dyplomu i często kojarzone z czasochłonnym przygotowaniem do określonego zawodu - kursy nadające konkretne uprawnienia (licencję na wykonywanie określonego zawodu) Kursy postrzegane jako wartościowe kojarzą się z uzyskaniem kompetencji do wykonywania dobrze sprofilowanego zawodu, czasochłonnością, zdawaniem trudnych egzaminów i uzyskaniem szerokich podstaw wiedzy teoretycznej z danej dziedziny. Kursy mało wartościowe to zdaniem badanych większość kursów kilkugodzinnych, organizowanych przez komercyjne instytucje edukacyjne, często z obszaru kształtowania umiejętności miękkich. Wartość tych kursów jest mniejsza ponieważ rzadko przyczyniają się do realnych zmian w życiu zawodowym i są dostępne dla wszystkich, co powoduje dewaluację dyplomu. Pomimo tego, większość badanych nie dezawuowała sensu uczestnictwa w tego typu szkoleniach, z jednej strony sądząc, że szkolenia są wpisane w obecny cykl życia zawodowego, a więc każde może być dobrze widziane przez pracodawcę, pomagając budować pozytywną percepcję przebytej ścieżki zawodowej. CYTATY: M: jaka jest motywacja do uczestniczenia w kursach? 9

10 B: krótki czas, kiedy można się dokształcić, no i dla samego siebie i też w pracy bo są takie a nie inne czasy i człowiek musi się dokształcać (kobieta); Mając praktykę i nie mając tego potwierdzenia w kursie, to nie udowodnię na pierwszym spotkaniu, że jestem wspaniała, muszę potwierdzić to przynajmniej jakimś kursem więc czasem chodzi też o papierek (kobieta); W moim przypadku jest tak, że musiałam przedstawić certyfikaty na rzeczy, które wykonywałam wcześniej przez wiele lat ( ) okazało się, że teraz nie mogę wykonywać, ponieważ nie mam odpowiedniego papieru; odbyłam trzymiesięczne kursy podłączenia EKG, żebym mogła robić, co robiłam; nic to nie zmieniło w moim życiu (kobieta); Ja na przykład zastanawiam się teraz nad kursem Corela, kosztuje od 500zł w górę, jednak potem dają papier ( ) choć kurs trwa zaledwie parę godzin i pomimo, że można się tego nauczyć w domu, ten certyfikat bardzo by się przydał przy dalszym rozwoju i chęci osiągania wyższych stanowisk (kobieta); Kursy potrzebne są w pracy albo, żeby można było kontynuować, robić jakieś rzeczy, które chce się robić, a niestety, tak naprawdę potrzebny jest papier (kobieta); Unijne projekty: menadżer sportu, pojechałem bo było coś takiego i może w cv się przyda teraz (mężczyzna); Zapisałem się do pośredniak i doszła do mnie informacja, że mogę zrobić kurs na wózki widłowe ( ); po prostu kurs był całkowicie sfinansowany przez urząd, jeszcze dostałem rekompensatę za dojazdy i ten certyfikat otrzymałem, potem się zorientowałem, że to nie jest jakiś wybitny kurs, który może mi otworzy drzwi do kariery (mężczyzna); 10

11 4.3. Percepcja edukacji formalnej, pozaformalnej i nieformalnej Podstawowa różnica pomiędzy studiami a kursami i szkoleniami to kwestia prestiżu społecznego przypisywanego tym dwóm różnym typom aktywności edukacyjnej. Studia, postrzegane przez pryzmat tytułu naukowego magistra bez względu na pojedyncze negatywne skojarzenia - w pierwszej kolejności łączone są ze zdobyciem dyplomu, który się nie zdezaktualizuje, którego nie można podważyć i który otrzymuje się na całe życie. Pojedyncze negatywne skojarzenia ze studiami odwołują się do oderwania od praktyki, zbyt dużych dawek wiedzy teoretycznej, wymagającej pamięciowego opanowania, zbyt długiego czasu trwania oraz wymaganych do ich ukończenia nakładów finansowych. Jednocześnie jednak badani, choć świadomi tego, że część wiedzy teoretycznej uzyskanej na studiach może zostać unieważniona przez nowsze odkrycia naukowe, zapomniana lub niewykorzystana w praktyce, wierzą, że studia mają wartość dodaną, której nie posiadają kursy. Zdaniem dużej liczby badanych wiedza teoretyczna zdobywana na studiach oferuje bowiem osadzenie zdobywanych umiejętności w szerokim, bogatym kontekście, czego z reguły nie umożliwiają kursy. Jest to utożsamiane ze słowem wykształcenie, które nie pojawia się przy spontanicznych charakterystykach kursów i szkoleń. Dodatkowo zdaniem badanych studia umożliwiają zdobycie różnorodnych kompetencji społecznych (w słowniku badanych definiowanych jako obycie z ludźmi ), co jest postrzegane jako ważny element przygotowania do życia zawodowego i rodzinnego. Zdobycie wykształcenia udokumentowanego konkretnym tytułem jest zaspokojeniem ambicji, samospełnieniem, elementem osobistej samorealizacji, rozumianej jako samopoznanie, rozwój osobowości, pasji i zainteresowań. Studia zdaniem badanych zwiększają poczucie własnej wartości w stopniu, którego nie umożliwiają kursy, a uzyskany tytuł pomimo masowości kształcenia wyższego kojarzony jest z prestiżem i wyższą pozycją społeczną. Kursy i szkolenia zazwyczaj kojarzone są w częściowej opozycji do studiów. Badani proszeni o spontanicznie nakreśloną charakterystykę wymieniali: 11

12 - celowość i sprofilowanie przekazywanej wiedzy (jako przeciwieństwo szerokich podstaw ogólnych i bogatego kontekstu) - krótki czas realizacji (jako przeciwieństwo czasochłonności i wieloletniego toku studiów) - dostępność cenową (jako przeciwieństwo dużych nakładów finansowych potrzebnych na studia) - uczenie się poprzez praktyczne działania (jako przeciwieństwo uczenia się na pamięć) - certyfikat (jako przeciwieństwo dyplomu) - wymagania pracodawcy, systemu prawnego, obowiązek lub odpowiedź na konkretną potrzebę edukacyjną (jako przeciwieństwo wieloaspektowej samorealizacji) - uzupełnianie wiedzy, samodoskonalenie ( w przeciwieństwie do zdobywania wykształcenia, obycia ) Generalnie kursy i szkolenia najczęściej definiowane są przez pryzmat szybkiej wiedzy zdobytej w przyjemny sposób, choć towarzyszą im również negatywne skojarzenia w postaci straty pieniędzy i zdobycia kolejnego papieru. Analiza wyników badania pokazuje zatem, że w percepcji respondentów kursy i szkolenia mają charakter incydentalny i są odpowiedzią na problemy w określonej sytuacji poprzez oferowanie wyselekcjonowanej wiedzy, podanej w uproszczony sposób. W związku z tym otrzymany w ich wyniku dyplom/certyfikat kojarzy się z terminowością i możliwością dezaktualizacji lub jedynie fasadowym poświadczeniem kompetencji. Jednocześnie, na podstawie wyników badań, można utworzyć kontinuum, którego granicę z jednej strony stanowią studia, a z drugiej kształcenie nieformalne. Studia postrzegane są jako forma edukacji dostarczająca najbardziej teoretycznych podstaw wiedzy i najmniej nastawiona na ich ćwiczenie w praktyce. Kursy i szkolenia sytuują się pośrodku omawianego zbioru, będąc mieszanką wiedzy teoretycznej i wiedzy praktycznej. Kształcenie nieformalne jest definiowane jako nabywanie umiejętności praktycznych, które zdaniem badanych są decydującym czynnikiem zawodowego sukcesu. Nie oznacza to jednak, że wiedza teoretyczna postrzegana jest jako nieprzydatna czy zbędna. Zarówno bowiem kursy, szkolenia, jak i studia są kojarzone z przygotowaniem do zawodu i spotykaniem ekspertów. 12

13 Zdaniem badanych istnieją bowiem zawody, w których rzetelne przygotowanie od strony teoretycznej jest niezbędne dla ich właściwego wykonywania. CYTATY: Tutaj dużo robi doświadczenie, połowa sukcesu to doświadczenie ( ) mnie się wydaje, że 15, 10 lat temu dużo w CV dawało, te kursy otwierały, a teraz to każdy ma tego dużo, tych kursów unijnych jest wiele, kiedyś robiło to wrażenie, a teraz nie (mężczyzna); Tak naprawdę kiedy dostałem certyfikat na wózki, to byłem bardzo sprawny w tym, a teraz po tylu latach mógłbym tak dobrze, tego nie robić i to się odnosi do każdej dziedziny ( ) podobnie jak prawo jazdy, samo zrobienie prawa jazdy nie czyni cię kierowcą (mężczyzna); Gdybym sama nie chciała, nie szukała, to sam papier niewiele daje, tak naprawdę, co z tego, że mam papier i napisane jest, że jestem taką osobą, która ukończyła ( ) jak idę rozmawiać z jakimś klientem, to on nie pyta mnie o papier, nikt mnie nie pyta o papier, pytają mnie o port folio, proszę pokazać swoje port folio (kobieta); Taki kierunek jak masaż ( ) tak naprawdę bez szkoły, co można wiedzieć w tym temacie? (mężczyzna); Był taki moment, tak mi się wydaje, że kto ma więcej w cv, to jest fajnie, a teraz się już patrzy, jaka jest jakość, gdzie przez jaką instytucję robiony jest kurs, przeszkolenie (kobieta); 5. Plany edukacyjne oraz oczekiwania wobec studiów Większość osób zaproszonych do badania (9) było zdecydowanych na studiowanie kierunku zarządzanie. Pozostałe osoby (6) preferowały kierunek odpowiadający profilowi prowadzonej działalności (architektura wnętrz, projektowanie ubioru, informatyka, rehabilitacja). Zdecydowana większość badanych planowała zatem studia ściśle powiązane z wykonywanym zawodem. Wszyscy rozważali tylko i wyłącznie studia w trybie zaocznym. Większość badanych planowała uzyskać stopień magistra. 13

14 Główną motywacją do podjęcia studiów były pojawiające się przeszkody w satysfakcjonującym rozwoju życia zawodowego ze względu na braki w formalnym wykształceniu. Większość badanych podkreślała, że studia są im potrzebne by utrzymać się w obecnym miejscu pracy lub rozwijać własną karierę. Powodem były nie tylko nowe wymagania pracodawcy, związane z gwałtownymi przemianami ostatnich lat, ale również napływ młodego, dobrze wykształconego personelu, w konfrontacji z którym, badani odczuwali dyskomfort, traktując uzupełnienie wykształcenia w kategoriach zaspokojenia własnych ambicji i podniesienia statusu. Duża część badanych deklarowała również, że planuje podjąć studia nie tylko z racjonalnych pobudek, będących wypadkową kalkulacji swoich szans na rynku pracy oraz kwestii prestiżu, ale również z powodu chęci zdobycia nowej wiedzy oraz poszerzenia, uszczegółowienia, uporządkowania i aktualizacji już posiadanej. Kryterium wyboru uczelni to dla większości badanych bliskość miejsca zamieszkania oraz wysokość opłat. Tylko nieliczni deklarowali gotowość dojeżdżania do innego miasta. Było to podyktowane niedostępnością interesującego ich kierunku na uczelniach w pobliżu miejsca zamieszkania. Zdecydowana większość badanych deklarowała również przeanalizowanie listy wykładowców oraz zajęć ujętych w planie wybranych studiów przed dokonaniem ostatecznego wyboru, twierdząc, że subiektywna ocena jakości i ciekawości zaproponowanych rozwiązań edukacyjnych będzie jednym z czynników selekcyjnych. Kilka osób deklarowało również kierowanie się opinią rodziny, znajomych i osób, które studiują lub studiowały na danej uczelni. Kontakt podczas studiów ze specjalistami-praktykami z danej dziedziny, jest elementem niezbędnym satysfakcjonujących, idealnych studiów. Zdecydowana większość badanych oczekiwała w ramach studiów spotkań z ludźmi, którzy zajmują się daną dziedziną nie tylko w ramach teoretycznych, naukowych rozważań, ale również na gruncie praktyki, mając nadzieję, że wymiana doświadczeń zawodowych i dyskusja z prowadzącym zajęcia będzie ważnym elementem dydaktyki. Studia postrzegane były bowiem jako możliwość poszerzenia horyzontów, zmiany dotychczasowych przyzwyczajeń i odkrycia nowych sposobów wykonywania zrutynizowanych czynności zawodowych poprzez aktywne poznawanie innych. Wobec tego, istotnym z punktu widzenia badanych elementem 14

15 studiowania jest również kontakt z innymi studentami, gdyż wzajemne interakcje widziane są jako jeszcze jedna okazja do stymulacji i konfrontacji własnych przemyśleń, wiedzy i umiejętności. Generalnie, możliwość odbywania praktyki, jest silnie wpisana w obraz idealnych studiów. Zdecydowana większość badanych, preferuje studia zorganizowane wokół metody projektów i ćwiczenia umiejętności. CYTATY: Żeby pracować i robić, to, co się lubi, to niestety wykształcenie wyższe jest potrzebne (kobieta); Po liceum otworzyłem swoją działalność i nie było takiej potrzeby, teraz, wewnętrznie czuję taką potrzebę bo personel ma wyższe wykształcenie niż ja (mężczyzna); A dlaczego ludzie starsi chodzą na Uniwersytet Trzeciego Wieku? To tez jest wykazanie jakiegoś samozaparcia, samospełnienia, może daną osobę zainteresować dany kierunek, który mimo to, że on nie przyniesie żadnych korzyści materialnych, ani papierowych, tylko po prostu zrobię to, czegoś więcej się dowiem (mężczyzna); Jeśli podejmują taką decyzję, że chcę studiować, i nie są to studia potrzebne do pracy, bo pracodawca nie wymaga, to myślę, że chce się skonfrontować, swoje umiejętności, swoja wiedzę, z tym, co podają wykładowcy, nauczyciele w danej dziedzinie, czy zobaczyć, czy dowiemy się czegoś więcej, może w inny sposób podanego (kobieta); Myślę o tym już od pewnego czasu, żeby zrobić studia ( ) i zastanawiam się, czy bym może się nauczyła jakichś nowych technik, rozwinęłabym możliwość kreatywniejszego myślenia, z innej strony spojrzałabym na to, co robię (kobieta); Jeżeli ktoś wybierze odpowiedni dla siebie kierunek, to chce się uczyć, nie idzie tam, żeby dostać papierek (kobieta); W moim przypadku wyższe wykształcenie to jest tylko część jakiegoś progu, bo nie można przeskoczyć pewnych menadżerskich stanowisk bez posiadania wyższego wykształcenia (kobieta); 15

16 Nie potrzebuję tych studiów, tak żeby usiąść i wiedzieć coś więcej, może dla swoich ambicji, że mam to ( ) może bardziej ambicjonalnie te studia chcę nadgonić, i to też jest mi potrzebne, żeby robił, to co chcę robić (mężczyzna); Dla mnie teraz wygoda jest najważniejsza, to jest jedna rzecz, a druga to na pewno wiedzę, którą dostanę, czyli to, co tam dostanę, żeby było uzupełnieniem tego, czego ja nie mam, czego nie znam (kobieta); My możemy uważać, że dużo wiemy, natomiast na studiach możemy zyskać dużo więcej, najwięcej od tych praktyków, którzy już coś w tych tematach, które nas interesują zrobili (kobieta); 6. Wiedza nieformalna w pracy zawodowej Zdaniem badanych większość wiedzy obecnie wykorzystywanej w pracy to wynik kształcenia nieformalnego, czyli nieintencjonalnego uczenia się od kolegów i koleżanek z pracy lub samokształcenia czytania książek, przepisów, branżowych artykułów które nie jest potwierdzone dyplomem żadnej instytucji edukacyjnej. Badani oceniają, że wiedza nieformalna to od 50 do 90% całej wiedzy obecnie wykorzystywanej w pracy. Często jest to wiedza utożsamiana z codziennymi usprawnieniami wykorzystywanymi w pracy (np. umiejętnością wyszukiwania informacji w systemach informatycznych, wykonywania określonych działań za pomocą programów komputerowych, sposobów komunikacji z pracownikami). Analiza wypowiedzi badanych pozwala stwierdzić, że wiedza nieformalna utożsamiana jest często z umiejętnością wprowadzania wiedzy teoretycznej do praktyki i silnie wiązana ze środowiskiem pracy ponieważ u większości badanych, proces efektywnego wykorzystania posiadanej wiedzy rozpoczął się w momencie, w którym inny pracownik pokazał/zaprezentował w jaki sposób wykonać daną czynność. Wiedza nieformalna jest zatem kojarzona z konkretną wiedzą jak (know-how) i w związku z tym posiada dla badanych wyjątkowe znaczenie w ich ocenie źródeł wiedzy nt. własnego zawodu. Jest to jednocześnie bardzo często wiedza ukryta (milcząca), którą trudno badanym zwerbalizować i dookreślić dziedziny, w których osiągnęli wysoki stopień opanowania. Generalnie wielu badanych nie potrafi powiązać wykonywanego zawodu z konkretnymi obszarami wiedzy, 16

17 choć duża część potrafi wskazać obszary, które według nich wymagają doskonalenia. Przede wszystkim są to kwestie łączone z psychologią społeczną, dotyczące nawiązywania i podtrzymywania relacji, właściwych kontaktów międzyludzkich, komunikacji interpersonalnej, zwłaszcza w zarządzaniu zespołem. CYTATY: U mnie wiedza formalna-nieformalna to będzie pięćdziesiąt na pięćdziesiąt bo warsztat to jednak ze szkoły (kobieta); W moim przypadku zdobycie wiedzy to dziesięć procent, a wprowadzenie tego w życie to sześćdziesiąt; nie zawsze wychodząc ze szkoły, z jakiegoś kursu, potrafimy to wprowadzić w życie (kobieta); 7. Uznawanie kompetencji - opinie Zdecydowana część osób uważa, że na studiach pojawią się z przedmioty, które mogą być powtórzeniem już zdobytych informacji. Badani nie prezentowali jednak spójnych opinii w kwestii ich pominięcia. Część sądziła, że ich zaliczenie bez uczęszczania na zajęcia byłoby korzystne dla przyspieszenia toku studiów, część uważała jednak, że studia należy realizować w całości, według odgórnego programu, ponieważ w wiedzy z każdego przedmiotu odnajdziemy luki, które uczestnictwo w danych zajęciach może odkryć i pomóc zniwelować. Dodatkowo część badanych sądziła, że systematyczne, zgodne z planem odbywanie zajęć wraz z innymi studentami pozytywnie wpłynie na interakcje interpersonalne, pozwalając ćwiczyć kompetencje społeczne lub pomoże powtórzyć i usystematyzować posiadane informacje. Dodatkowo część badanych twierdziła, że przedmioty strategiczne (kanoniczne) dla danego kierunku powinny być obowiązkowe, ponieważ konstytuują sens dokonanego wyboru. Proponowali by możliwością zaliczenia na innej podstawie niż uczestnictwo w zajęciach i zdanie egzaminu objąć przedmioty dodatkowe, uzupełniające lub specjalizacyjne. 17

18 Badani argumentujący za zaletami uznawania kwalifikacji nabytych w ramach kształcenia poza- i nieformalnego, podkreślali, że w niektórych obszarach mogą posiadać większą wiedzę niż wykładowcy, co niekiedy potwierdzały ich wcześniejsze doświadczenia edukacyjne (np. z podjętych, ale przerwanych studiów w prywatnych szkołach wyższych) Badani nie mieli sprecyzowanych poglądów, które z przedmiotów lub obszarów wiedzy chcieliby zaliczyć poza sposobem ustalonym w ramach studiów. Wśród wymienianych przedmiotów znalazły się: angielski, zarządzanie bazami danych i pielęgniarstwo psychiatryczne. CYTATY: Ja bym z chęcią poszła na wszystko; to by było bardzo ciekawe doświadczenie; to daje wiedzę na temat samego siebie, kontaktów z ludźmi, tego, do czego jesteśmy zdolni (kobieta); Ja nie chciałabym nic ominąć. Myślę, że można w jakiś sposób usystematyzować sobie, uporządkować (kobieta); Zaliczenie bez chodzenia na pewno byłoby wygodne ( ); nie wiem, co bym zrobiła ( ) myślę, że może przechodziłabym całe, może jest coś czego nie wiem; albo i bym poszła na skróty (kobieta); Angielski, to znaczy nie jest perfekcyjny, mieszkałam rok w Anglii i wtedy się nauczyłam. Na studiach to jest męczące, że jak się nie zacznie, i tak będzie angielski, i trzeba chodzić (kobieta); Na pielęgniarstwo psychiatryczne nie chciałabym uczęszczać, zresztą wykłada to osoba, która niewiele na ten temat wie, to by naprawdę było marnowanie czasu (kobieta); Ja też myślę, że kluczową osobą jest wykładowca, bo może się zdarzyć, że będziemy specami w danym elemencie, a wykładowca okaże się na tyle fajny, że będzie można z nim poprowadzić (kobieta); To zależy też od wagi przedmiotu ( ) na przykład na kierunku zarządzanie zasobami ludzkimi nie ma możliwości zwolnienia z przedmiotu zarządzanie. To jest przedmiot kierunkowy, po co pani przyszła skoro pani wszystko umie? (mężczyzna); 18

19 7.1. Nieakceptowane formy uznawania wiedzy Kwestia poświadczenia posiadanych umiejętności wzbudzała duże kontrowersje. Zdecydowana część badanych sądziła, że rozwiązaniem nieodpowiednim, stwarzającym duże pole do nadużyć są: - zaświadczenia od pracodawców, referencje i pełnione funkcje, ponieważ często zależą od naszych relacji z innymi i zamiast obiektywnej oceny można uzyskać koleżeńską przysługę ; - stażu pracy i prowadzenia własnej działalności gospodarczej, ponieważ wieloletnie wykonywanie danego zawodu nie jest automatyczną gwarancją posiadanych umiejętności i dobrego wykonywania swoich obowiązków; dodatkowo, osoby pracujące długo w jednej branży i jednocześnie nie uczestniczące systematycznie w kursach doszkalających mogą posługiwać się zdezaktualizowaną wiedzą, a ich praca oparta na nieużywanych już procedurach, czy sposobach działania, może być nieefektywna i niefachowa; Ważnym czynnikiem w negatywnej ocenie wymienionych wyżej form poświadczania zdobytych kompetencji jest również brak możliwości ich obiektywnej oceny. Zdaniem badanych na podstawie tak miękkich kryteriów, jak opinia innej osoby, czy lata pracy nie można wycenić rzeczywistych umiejętności i przyznać, nieopartej na subiektywnych przeświadczeniach, uczciwej oceny. CYTATY: Można pracować w firmie rodzinnej na przykład, na stanowisku prezesa, czy zastępcy dyrektora, a generalnie parzy się kawę mamie (kobieta); Czasem pielęgniarka z tym dwudziestoletnim stażem powinna pójść na te praktyki bo nauki sprzed dwudziestu lat są już kompletnie nieadekwatne, staż pracy kompletnie ją nie ratuje (kobieta); Ja spotkałam panią, która nazywała się księgową, a wklepywała cyferki na konto i kompletnie się na tym nie znała. To jest nieadekwatne do rzeczywistości i nie widzę najmniejszej podstawy, żeby na podstawie doświadczenia zaliczyć jej jakieś przedmioty (kobieta); 19

20 M: zaświadczenie od pracodawcy, taki dokument nie wydaje się Pani miarodajny B: nie, znaczy bez egzaminu, to nie; szybszą formą jest porozmawianie ( ) to łatwo sprawdzić (kobieta); 7.2. Akceptowane formy uznawania wiedzy Egzaminy (teoretyczno-praktyczne) uważane były za zdecydowanie bardziej wiarygodną i sprawiedliwą formę zaświadczania o posiadanych kompetencjach, przy czym respondenci proponowali by egzamin przeprowadzany był wraz z rozpoczęciem zajęć, tak aby w przypadku negatywnej weryfikacji, możliwe było dołączenie do uczestników zajęć. Respondenci sądzili, że egzamin pozwala na transparentne kryteria ocenia, między innymi z tego względu, że zazwyczaj towarzyszy mu przejrzysta punktacja, na podstawie której można wystawić akceptowaną przez innych studentów ocenę. Przedstawienie zaświadczenia od pracodawcy lub certyfikatu ukończenia kursu nie stwarza takiej możliwości, chociaż warto podkreślić, iż respondenci za wiarygodne potwierdzenie posiadanych kwalifikacji uznawali dyplomy kursów opisanych jako wartościowe (zakończonych państwowym egzaminem, otrzymaniem licencji, wysokospecjalistycznych). Pojawiała się jednak, nierozwiązana wątpliwość, podstawą do jakiej konkretnie oceny powinny być tego rodzaju dyplomy, w przypadku, gdy nie jest do nich dołączony aneks z punktacją egzaminu końcowego. Dodatkowo, zdaniem badanych, ukończenie kursu nie zawsze oznacza posiadanie praktyki, w związku z tym, dyplom szkolenia powinien być uwierzytelniony odpowiednim stażem zawodowym i referencjami pracodawcy. Generalnie żadna forma zaświadczenie w postaci, którą badani określili jako suchy papier, czyli pojedynczy dokument, nie znajdujący swojego potwierdzenia w dokumentach z innych, alternatywnych źródeł nie jest sprawiedliwym, rzetelnym i wiarygodnym dowodem posiadanych umiejętności. Według badanych trudności interpretacyjnych nie stwarza zaliczenie przedmiotu i wystawienie oceny, gdy dotyczy wiedzy twardej lub technicznych umiejętności, która można prezentować tu i teraz (np. programowanie, taktyka gry w piłkę). Większe kontrowersje budziło uznawanie wiedzy z obszarów miękkich (psychologiczno-społeczne aspekty zarządzania ludźmi, zadania oparte na kreatywnym myśleniu), których ocena 20

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE Typy szkół ponadgimnazjalnych Do wyboru są trzy typy szkół ponadgimnazjalnych: 1. liceum ogólnokształcące (LO) 2. technikum (T) 3. zasadnicza szkoła zawodowa (ZSZ) Każdy typ szkoły

Bardziej szczegółowo

MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO

MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO Szkolnictwo wyższe - przemiany lat 90-tych Spektakularny boom edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Podnoszę swoje kwalifikacje

Podnoszę swoje kwalifikacje Podnoszę swoje kwalifikacje Dorota Marszałek Podejmując działania edukacyjne musisz brać pod uwagę fakt, iż współczesny rynek pracy wymaga ciągłego dokształcania i rozwoju od wszystkich poszukujących pracy,

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja końcowa projektu. Uczymy się przez całe życie profesjonalne, objazdowe doradztwo zawodowe dla osób powyżej 45 roku życia

Ewaluacja końcowa projektu. Uczymy się przez całe życie profesjonalne, objazdowe doradztwo zawodowe dla osób powyżej 45 roku życia Ewaluacja końcowa projektu Uczymy się przez całe życie profesjonalne, objazdowe doradztwo zawodowe dla osób powyżej 45 roku życia POKL.09.03.00-30-004/10 Ewaluacji zostali poddani uczestnicy projektu łącznie

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność 1 RAPORT Z BADANIA Badanie potrzeb w zakresie rozwoju kompetencji wychowawczych wśród studentów kierunków nauczycielskich Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność http://fundacja-rea.org/ Fundacja REA

Bardziej szczegółowo

Praca wakacyjna wyobrażenie a rzeczywistość dla polskiego studenta

Praca wakacyjna wyobrażenie a rzeczywistość dla polskiego studenta Praca wakacyjna wyobrażenie a rzeczywistość dla polskiego studenta Mając na uwadze sytuację studenta na polskim rynku pracy, międzynarodowa organizacja AIESEC wraz ze Stowarzyszeniem Agencji Zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE WYNIKÓW ANKIET Dla absolwentów Wyższej Szkoły Gospodarki Krajowej w Kutnie Kierunek pielęgniarstwo

OPRACOWANIE WYNIKÓW ANKIET Dla absolwentów Wyższej Szkoły Gospodarki Krajowej w Kutnie Kierunek pielęgniarstwo OPRACOWANIE WYNIKÓW ANKIET Dla absolwentów Wyższej Szkoły Gospodarki Krajowej w Kut Kierunek pielęgniarstwo Celem badania jest ocena jakości kształcenia na kierunku pielęgniarstwo a że zbada zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Konkurs na wsparcie Akademickich Biur Karier

Konkurs na wsparcie Akademickich Biur Karier Konkurs na wsparcie Akademickich Biur Karier P i o t r K r a s i ń s k i Z a s t ę p c a D y r e k t o r a D z i a ł u R o z w o j u K a d r y N a u k o w e j N a r o d o w e C e n t r u m B a d a ń i

Bardziej szczegółowo

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS prof. dr hab. Stanisław Michałowski Rektor UMCS Cel badań oraz charakterystyka respondentów 1. Badania miały na celu poznanie:

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE WYNIKÓW ANKIET Dla absolwentów Wyższej Szkoły Gospodarki Krajowej w Kutnie Kierunek administracja

OPRACOWANIE WYNIKÓW ANKIET Dla absolwentów Wyższej Szkoły Gospodarki Krajowej w Kutnie Kierunek administracja OPRACOWANIE WYNIKÓW ANKIET Dla absolwentów Wyższej Szkoły Gospodarki Krajowej w Kut Kierunek administracja Celem badania jest ocena jakości kształcenia na kierunku administracja a że zbada zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne kompetencje IT dla rynku pracy. Studia podyplomowe dla przedsiębiorców i pracowników przedsiębiorstw. Wybrane wyniki badania ewaluacyjnego

Nowoczesne kompetencje IT dla rynku pracy. Studia podyplomowe dla przedsiębiorców i pracowników przedsiębiorstw. Wybrane wyniki badania ewaluacyjnego Nowoczesne kompetencje IT dla rynku pracy. Studia podyplomowe dla przedsiębiorców i pracowników przedsiębiorstw Wybrane wyniki badania ewaluacyjnego Warszawa, 19 czerwca 2012 Cele badania Celem badania

Bardziej szczegółowo

SPOSOBACH I METODACH REKRUTACJI ORAZ PROWADZENIA ROZMÓW KWALIFIKACYJNYCH

SPOSOBACH I METODACH REKRUTACJI ORAZ PROWADZENIA ROZMÓW KWALIFIKACYJNYCH SPOSOBACH I METODACH REKRUTACJI ORAZ PROWADZENIA ROZMÓW KWALIFIKACYJNYCH Rekrutacja jest procesem zbierania odpowiedniej dla potrzeb organizacji informacji o potencjalnych pracownikach, którego rezultatem

Bardziej szczegółowo

Jak uczą się dorośli Polacy?

Jak uczą się dorośli Polacy? Jak uczą się dorośli Polacy? W ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających trzecią turę badania (a więc przez niemal cały rok 2011 r. i w pierwszej połowie 2012 r.) łącznie 36% Polaków w wieku 18-59/64

Bardziej szczegółowo

List motywacyjny, który Cię wyróżni

List motywacyjny, który Cię wyróżni List motywacyjny, który Cię wyróżni Szukasz pracy i chcesz, żeby pracodawca wybrał właśnie Ciebie? Chcesz dobrze wypaść w jego oczach jeszcze przed rozmową? Chcesz napisać przekonujący list motywacyjny?

Bardziej szczegółowo

Regulamin potwierdzania na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu efektów uczenia się uzyskanych poza systemem studiów

Regulamin potwierdzania na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu efektów uczenia się uzyskanych poza systemem studiów Regulamin potwierdzania na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu efektów uczenia się uzyskanych poza systemem studiów Przepisy ogólne 1 1. Regulamin określa obowiązujące na Uniwersytecie Ekonomicznym w

Bardziej szczegółowo

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA I ADMINISTRACJI z siedzibą w Zamościu KARTA PRZEDMIOTU 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE (WYPEŁNIA TOK STUDIÓW) Nazwa przedmiotu Wydział Kierunek studiów Poziom Profil Rok

Bardziej szczegółowo

Uniwersytety i szkoły wyższe

Uniwersytety i szkoły wyższe Uniwersytety i szkoły wyższe Na uniwersytecie lub szkole wyższej można uczyć się na wielu kierunkach i kursach. Szkolnictwo wyższe oznacza większą swobodę i odpowiedzialność za samego siebie. Studia muszą

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą.

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Scenariusz 1 MATURA 2008 i co dalej? Planowanie drogi kształcenia. Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: wyznaczać cele związane

Bardziej szczegółowo

KOSZALIŃSKA WYŻSZA SZKOŁA NAUK HUMANISTYCZNYCH

KOSZALIŃSKA WYŻSZA SZKOŁA NAUK HUMANISTYCZNYCH KOSZALIŃSKA WYŻSZA SZKOŁA NAUK HUMANISTYCZNYCH LOSY ZAWODOWE ABSOLWENTÓW KWSNH STUDIA I STOPNIA ROCZNIK 2012 RAPORT Z BADAŃ Andrzej MICHALSKI, Tomasz BLAR Jarosław STANILEWICZ. AKADEMICKIE BIURO KARIER

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ Katowice, 01.10.2015 r. I. PRZEPISY OGÓLNE 1 1. Regulamin potwierdzania efektów uczenia się określa organizację i przebieg procesu weryfikacji posiadanych efektów

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI WYBORU DROGI EDUKACYJNO-ZAWODOWEJ

CZYNNIKI WYBORU DROGI EDUKACYJNO-ZAWODOWEJ CZYNNIKI WYBORU DROGI EDUKACYJNO-ZAWODOWEJ Cieszyn, 18.10.2012r. Od 01.09.2012 Zespół Poradni Psychologiczno- Pedagogicznych w Cieszynie Na mocy uchwały nr XXII/177/12 Rady Powiatu Cieszyńskiego ZDANIA

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA EDUKACJI I TERAPII REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

WYŻSZA SZKOŁA EDUKACJI I TERAPII REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ WYŻSZA SZKOŁA EDUKACJI I TERAPII REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ Poznań 2015 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ I. Postanowienia ogólne... 3 ROZDZIAŁ II. Organy dokonujące potwierdzania efektów uczenia się...

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

największy wpływ na decyzje uczniów mają rodzice oraz tradycje rodzinne

największy wpływ na decyzje uczniów mają rodzice oraz tradycje rodzinne ZS Narewka ZS Narewka 2014 O wyborze szkoły i zawodu uczeń szkoły gimnazjalnej może oczywiście zdecydować samodzielnie, zdarza się jednak, że wyboru dokona pod wpływem innych osób, sytuacji, czy tez okoliczności.

Bardziej szczegółowo

Wyniki badao kariery i planów zawodowych studentów Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Humanistycznej. w badaniu wzięło udział 104 studentów WSEH

Wyniki badao kariery i planów zawodowych studentów Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Humanistycznej. w badaniu wzięło udział 104 studentów WSEH Wyniki badao kariery i planów zawodowych studentów Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Humanistycznej w badaniu wzięło udział 104 studentów WSEH Zakres badao: 1) kariera i wyobrażenie wymarzonej pracy 2) plany

Bardziej szczegółowo

Opinie pracodawców o kształceniu

Opinie pracodawców o kształceniu Opinie pracodawców o kształceniu ustawicznym w Polsce Raport z badania 24 pracodawców Przygotowanie: Ewa Jarczewska-Gerc CELE BADANIA Poznanie opinii pracodawców na temat kształcenia osób dorosłych w uczelniach

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO ZAWODOWE. Strona1. Doradztwo zawodowe

DORADZTWO ZAWODOWE. Strona1. Doradztwo zawodowe Strona1 DORADZTWO ZAWODOWE Moduł 1: Diagnoza zawodowa Pierwsze spotkanie poświęcone jest określeniu problemu z jakim zmaga się klient, oraz zaproponowaniu sposobu jego rozwiązania. Jeśli klient jest zainteresowany

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE KSZTAŁCENIE USTAWICZNE Wykład do projektu: Doradztwo edukacyjne dorosłych szansą na rynku pracy w powiecie poznańskim Wielkopolski rynek pracy we wrześniu 2013r. 141 787 osób bezrobotnych w urzędach pracy,

Bardziej szczegółowo

METRYCZKA ANKIETY. Imię i nazwisko uczestnika/czki. Imię i nazwisko psychologa. Imię i nazwisko doradcy zawodowego. Data wypełnienia ankiety

METRYCZKA ANKIETY. Imię i nazwisko uczestnika/czki. Imię i nazwisko psychologa. Imię i nazwisko doradcy zawodowego. Data wypełnienia ankiety Imię i nazwisko uczestnika/czki METRYCZKA ANKIETY Imię i nazwisko psychologa Imię i nazwisko doradcy zawodowego Data wypełnienia ankiety Podpis doradcy zawodowego Podpis psychologa Podpis uczestnika/czki

Bardziej szczegółowo

Katedra Marketingu. Wydział Zarządzania. Koło Naukowe Komunikacji Marketingowej PRYZMAT

Katedra Marketingu. Wydział Zarządzania. Koło Naukowe Komunikacji Marketingowej PRYZMAT Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Koło Naukowe Komunikacji Marketingowej PRYZMAT Drogi studencie! Dziękujemy, że zainteresowała Cię oferta Katedry Marketingu Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego!

Bardziej szczegółowo

CZTERY KROKI DO KARIERY PROGRAM PRAKTYK STUDENCKICH W GRUPIE GUMUŁKA

CZTERY KROKI DO KARIERY PROGRAM PRAKTYK STUDENCKICH W GRUPIE GUMUŁKA CZTERY KROKI DO KARIERY PROGRAM PRAKTYK STUDENCKICH W GRUPIE GUMUŁKA KROK NR 1 Uwierz w swoje możliwości Twoja kariera zawodowa zależy tylko od Ciebie! Nie trać czasu i zdobądź praktyczne umiejętności.

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ABSOLWNETA MONITOROWANIE LOSÓW ABSOLWENTÓW /W MOMENCIE UKOŃCZENIA UCZELNI/ I. Informacje o studiach i zgoda na udział w badaniu

KWESTIONARIUSZ ABSOLWNETA MONITOROWANIE LOSÓW ABSOLWENTÓW /W MOMENCIE UKOŃCZENIA UCZELNI/ I. Informacje o studiach i zgoda na udział w badaniu 1 KWESTIONARIUSZ ABSOLWNETA MONITOROWANIE LOSÓW ABSOLWENTÓW /W MOMENCIE UKOŃCZENIA UCZELNI/ Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku prowadzi bada monitorowania losów absolwentów, którego głównym celem

Bardziej szczegółowo

REKRUTACJA to proces polegający na zainteresowaniu pewnej grupy. SELEKCJA jest procesem zbierania informacji o kandydatach na uczestników

REKRUTACJA to proces polegający na zainteresowaniu pewnej grupy. SELEKCJA jest procesem zbierania informacji o kandydatach na uczestników SPOSOBY REKRUTACJII II SELEKCJII KANDYDATÓW DO PRACY STOSOWANE PRZEZ PRACODAWCÓW REKRUTACJA to proces polegający na zainteresowaniu pewnej grupy kandydatów wolnym stanowiskiem. SELEKCJA jest procesem zbierania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr./2014 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 27 czerwca 2014 r.

UCHWAŁA Nr./2014 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 27 czerwca 2014 r. PSP.40-4/14 (projekt) UCHWAŁA Nr./014 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 7 czerwca 014 r. w sprawie utworzenia specjalności kształcenia Zarządzanie zasobami ludzkimi na studiach

Bardziej szczegółowo

Analiza jakości kursów PERK na maklera papierów wartościowych, 2010 2012

Analiza jakości kursów PERK na maklera papierów wartościowych, 2010 2012 Strona 1 Analiza jakości kursów PERK na maklera papierów wartościowych, 2010 2012 Poniższy raport został przygotowany przez zespół analityczny PERK w celu przedstawienia ilościowej analizy jakości przeprowadzonych,

Bardziej szczegółowo

WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FINANSE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FINANSE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FINANSE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów finanse należy do obszaru kształcenia

Bardziej szczegółowo

Badanie aktywności zawodowej studentów Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki

Badanie aktywności zawodowej studentów Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki Badanie aktywności zawodowej studentów Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki Grudzień 2014 Wstęp Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki prowadzi cykliczne badania, których celem są: ocena pozycji uczelni

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ANONIMOWEGO BADANIA INTERNETOWEGO CAWI Z UDZIAŁEM

KWESTIONARIUSZ ANONIMOWEGO BADANIA INTERNETOWEGO CAWI Z UDZIAŁEM ZAŁĄCZNIK NR 2.1 KWESTIONARIUSZ ANONIMOWEGO BADANIA INTERNETOWEGO CAWI Z UDZIAŁEM STUDENTÓW 1. Jak ocenia Pan(i) relacje z uczelnią, na której Pan(i) studiuje? Bardzo dobrze - jestem aktywnie zaangażowany(a)

Bardziej szczegółowo

Staż. Sprawdź, zanim pójdziesz! Raport z wyników badania opinii studentów zrealizowanego w ramach kampanii społecznej

Staż. Sprawdź, zanim pójdziesz! Raport z wyników badania opinii studentów zrealizowanego w ramach kampanii społecznej Raport z wyników badania opinii studentów zrealizowanego w ramach kampanii społecznej Staż. Sprawdź, zanim pójdziesz! 2 Spis Treści str. 3 4 5 6 11 12 13 18 20 22 23 24 25 rozdział Wprowadzenie Oferta

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 327/V/VI/2015 SENATU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W KONINIE. z dnia 9 czerwca 2015 r.

UCHWAŁA NR 327/V/VI/2015 SENATU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W KONINIE. z dnia 9 czerwca 2015 r. UCHWAŁA NR 327/V/VI/2015 SENATU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W KONINIE z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie organizacji potwierdzania efektów uczenia się Na podstawie art. 170f oraz art. 170g ustawy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2013 BS/89/2013 SUKCES ŻYCIOWY I JEGO DETERMINANTY

Warszawa, czerwiec 2013 BS/89/2013 SUKCES ŻYCIOWY I JEGO DETERMINANTY Warszawa, czerwiec 2013 BS/89/2013 SUKCES ŻYCIOWY I JEGO DETERMINANTY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

3) do dnia 31 grudnia 2013 r. ukończyła studia wyższe o specjalności przygotowującej

3) do dnia 31 grudnia 2013 r. ukończyła studia wyższe o specjalności przygotowującej KWALIFIKACJE PRACOWNIKÓW SOCJALNYCH wskazane ustawą z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, z późn. zm.) oraz ustawą z dnia 16 lutego 2007 r. o

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA PROJEKTY UNIJNE I POZYSKIWANIE FUNDUSZY Z UE

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA PROJEKTY UNIJNE I POZYSKIWANIE FUNDUSZY Z UE PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów Dziedziny nauki, w których umiejscowiony jest kierunek studiów/ Dyscypliny naukowe, w których umiejscowiony

Bardziej szczegółowo

Czynniki decydujące o zatrudnieniu studenta lub absolwenta

Czynniki decydujące o zatrudnieniu studenta lub absolwenta Badanie pracodawców Czynniki decydujące o zatrudnieniu studenta lub absolwenta O badaniu Badanie pracodawców zostało przeprowadzone w maju 2011 roku przez AIESEC POLSKA i. Opinie pracodawców uzyskano podczas

Bardziej szczegółowo

System transferu i akumulacji punktów ECTS jako narzędzie realizacji wybranych celów Procesu Bolońskiego

System transferu i akumulacji punktów ECTS jako narzędzie realizacji wybranych celów Procesu Bolońskiego Seminarium Bolońskie, Szczecin, 22 października 2010 System transferu i akumulacji punktów ECTS jako narzędzie realizacji wybranych celów Procesu Bolońskiego Marek Frankowicz ekspert boloński Proces Boloński

Bardziej szczegółowo

"1. Pracownikiem socjalnym może być osoba, która spełnia co najmniej jeden z niżej wymieniowych warunków:

1. Pracownikiem socjalnym może być osoba, która spełnia co najmniej jeden z niżej wymieniowych warunków: Załącznik Nr 1 do ogłoszenia Na stanowisko pracownika socjalnego KWALIFIKACJE PRACOWNIKÓW SOCJALNYCH wskazane ustawą z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z dnia 30 stycznia

Bardziej szczegółowo

Regulamin potwierdzania efektów uczenia się

Regulamin potwierdzania efektów uczenia się Regulamin potwierdzania efektów uczenia się Przepisy ogólne 1 1. Regulamin normuje organizację potwierdzania efektów uczenia się w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Płocku zgodnie z ustawą z dnia 27

Bardziej szczegółowo

2) co daje ci wybór liceum ogólnokształcącego

2) co daje ci wybór liceum ogólnokształcącego Gimnazjalisto! Przeczytaj - zanim wybierzesz szkołę ponadgimnazjalną. MATURA LO dla dorosłych LO Technikum 4 lata nauki Egzaminy potwierdzające kwalifikacje w zawodzie Zasadnicza szkoła zawodowa *Absolwenci

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

Matura i co dalej? Ankieta socjologiczna

Matura i co dalej? Ankieta socjologiczna Bardzo ważne Ważne Ani ważne, ani nieważne Niezbyt ważne / / / / Matura i co dalej? Ankieta socjologiczna Drogi Maturzysto, prosimy o udział w anonimowym badaniu obejmującym tegorocznych maturzystów. Badanie

Bardziej szczegółowo

UDA-POKL.04.01.01-00-240/10 Ekonomia sukcesu - program rozwoju Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku. z III fali badań ilościowych

UDA-POKL.04.01.01-00-240/10 Ekonomia sukcesu - program rozwoju Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku. z III fali badań ilościowych EKONOMIA SUKCESU PROGRAM ROZWOJU program rozwoju WYŻSZEJ WYŻSZEJ SZKOŁY SZKOŁY BANKOWEJ BANKOWEJ W GDAŃSKU W GDAŃSKU Raport Raport z VII fali badania CAWI z III fali badań ilościowych Sopot, styczeń 2015

Bardziej szczegółowo

Public Disclosure of Student Learning Form

Public Disclosure of Student Learning Form International Assembly for Collegiate Business Education Public Disclosure of Student Learning Form Institution: Academic Business Unit: WYŻSZA SZKOŁA BANKOWA W POZNANIU WYDZIAŁ FINANSÓW I BANKOWOŚCI Academic

Bardziej szczegółowo

Człowieka nie można niczego nauczyć. Można mu tylko ułatwić naukę.

Człowieka nie można niczego nauczyć. Można mu tylko ułatwić naukę. AKADEMIA KOMPETENCJI TRENERSKICH WPROWADZENIE: POTENCJAŁ ZAWODOWY I OSOBISTY TRENERA Magdalena Bergmann Toruń, 9 września 2011 r. Fundacja Gospodarcza Pro Europa www.fundacja-proeuropa.org.pl Człowieka

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Wydziałowej Rady ds. Jakości Kształcenia na. Wydziale Turystyki i Rekreacji

Wytyczne Wydziałowej Rady ds. Jakości Kształcenia na. Wydziale Turystyki i Rekreacji Wytyczne Wydziałowej Rady ds. Jakości Kształcenia na Wydziale Turystyki i Rekreacji w sprawie dostosowania programów kształcenia dla kierunku studiów, poziomów i profili kształcenia prowadzonych w uczelni

Bardziej szczegółowo

EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy

EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy Agnieszka Luck, Kinga Motysia Krajowe Centrum Europass Biuro Koordynacji Kształcenia Kadr Fundacja Fundusz Współpracy EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

RAPORT EWALUACYJNY projektu Nowocześni rodzice z Głuszycy POKL.09.05.00-02-175/10

RAPORT EWALUACYJNY projektu Nowocześni rodzice z Głuszycy POKL.09.05.00-02-175/10 RAPORT EWALUACYJNY projektu Nowocześni rodzice z Głuszycy POKL.09.05.00-02-175/10 Wałbrzych, 31 grudnia 2010 r. WPROWADZENIE Przystępując do realizacji projektu pt. Nowocześni rodzice z Głuszycy postawiła

Bardziej szczegółowo

rola kół naukowych w badaniach i procesie dydaktycznym

rola kół naukowych w badaniach i procesie dydaktycznym Drugiego dnia Ogólnopolskiej Konferencji Kół Naukowych tj. 22 października 2004 roku, przeprowadzono panel dyskusyjny, którego tematem była rola kół naukowych w badaniach i procesie dydaktycznym. Prowadzącym

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRAKTYKACH Z AIESEC

PRZEWODNIK PO PRAKTYKACH Z AIESEC PRZEWODNIK PO PRAKTYKACH Z AIESEC Praktyki z AIESEC dają niepowtarzalną możliwość zdobycia doświadczenia zawodowego nie tylko studentom, ale także absolwentom uczelni wyższych. Praktyki AIESEC łączą przyjemne

Bardziej szczegółowo

Zawód mój kapitał? Opinie uczniów ZS NR 1 temat kształcenia zawodowego. w szkole ponadgimnazjalnej

Zawód mój kapitał? Opinie uczniów ZS NR 1 temat kształcenia zawodowego. w szkole ponadgimnazjalnej Anna Mendera Zawód mój kapitał? Opinie uczniów ZS NR 1 temat kształcenia zawodowego w szkole ponadgimnazjalnej Wprowadzenie Wybór zawodu przez młodego człowieka jest jedną z najważniejszych decyzji życiowych.

Bardziej szczegółowo

Katalog ECTS, sposób jego przygotowania i aktualizacji Certyfikat ECTS Label dla Politechniki Gdańskiej

Katalog ECTS, sposób jego przygotowania i aktualizacji Certyfikat ECTS Label dla Politechniki Gdańskiej Katalog ECTS, sposób jego przygotowania i aktualizacji Certyfikat ECTS Label dla Politechniki Gdańskiej Sylwia Sobieszczyk Uczelniany koordynator ECTS Politechnika Gdańska Gdańsk 12.06.2012 1999-2000 r.

Bardziej szczegółowo

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 ZAKRES NOWELIZACJI USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM Maria Tomaszewska Akademia Leona Koźmińskiego 16 grudnia 2010 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

projektu na wiedzę, umiejętności i postawy uczniów. Ankietę wypełniły 52 osoby: 27 dziewcząt i 25 chłopców.

projektu na wiedzę, umiejętności i postawy uczniów. Ankietę wypełniły 52 osoby: 27 dziewcząt i 25 chłopców. Wstęp RAPORT EWALUACYJNY Z ANKIET DOTYCZĄCY DŁUGOFALOWEGO WPŁYWU PROJEKTU Uczyć się, ale jak? współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Ankieta została przeprowadzona

Bardziej szczegółowo

Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia.

Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia. Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia. Poniższy kwestionariusz został stworzony w ramach projektu AWAKE Starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu (ang. Aging With Active Knowledge and Experience),

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA

ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA Warunki uczenia się Słuchacze odczuwają potrzebę uczenia się Zasady nauczania 1. Nauczyciel ujawnia studentom

Bardziej szczegółowo

Hufiec Poznań Siódemka. Analiza Hufca ROK 2013

Hufiec Poznań Siódemka. Analiza Hufca ROK 2013 Analiza Hufca ROK 2013 Profil Instruktora Na podstawie 63 poprawnie wypełnionych ankiet. Przeciętny ankietowany jest: Kobietą Z Poznania (51,67%) (71,67%) Posiada wykształcenie średnie ogólnokształcące

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA KOŃCOWA PROJEKTU

EWALUACJA KOŃCOWA PROJEKTU Wielkopolskie Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Skrzynka 28, 62-402 Ostrowite, tel. 0602-573781, fax: 63-2765705 e-mail: koszraf@poczta.onet.pl, www.wsnrrow.pl NIGDY NIE JEST ZA PÓŹNO

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SUKCESU - program rozwoju WYŻSZEJ SZKOŁY BANKOWEJ W GDAŃSKU

EKONOMIA SUKCESU - program rozwoju WYŻSZEJ SZKOŁY BANKOWEJ W GDAŃSKU EKONOMIA SUKCESU - program rozwoju WYŻSZEJ SZKOŁY BANKOWEJ W GDAŃSKU Raport z II fali badań ilościowych Sopot, lipiec 2012 r. Człowiek najlepsza inwestycja Spis treści 1 Wstęp... 3 2 Najważniejsze wyniki...

Bardziej szczegółowo

Raport WSB 2014 www.wsb.pl

Raport WSB 2014 www.wsb.pl Studenci, Absolwenci, Pracodawcy. Raport WSB 2014 www.wsb.pl WPROWADZENIE prof. dr hab. Marian Noga Dyrektor Instytutu Współpracy z Biznesem WSB we Wrocławiu Z przyjemnością oddaję w Państwa ręce pierwszy

Bardziej szczegółowo

CO PO GIMNAZJUM? Zaplanuj swoją karierę

CO PO GIMNAZJUM? Zaplanuj swoją karierę CO PO GIMNAZJUM? Zaplanuj swoją karierę Czym kierować się, podejmując decyzję o wyborze szkoły? Luty 2013r. Powiatowy Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Lublinie Poznaj siebie zainteresowania uzdolnienia

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Uniwersytet Rzeszowski, 18-19.01.2010 Proces Boloński (1999) Stworzenie Europejskiego Obszaru Szkolnictwa

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA ZDROWIA, URODY I EDUKACJI w POZNANIU REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

WYŻSZA SZKOŁA ZDROWIA, URODY I EDUKACJI w POZNANIU REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ WYŻSZA SZKOŁA ZDROWIA, URODY I EDUKACJI w POZNANIU REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ POZNAŃ 2015 Na podstawie: art. 6 ust. 1 pkt 7, art. 170e, art. 170f, 170g oraz art. 98 ust. 1 pkt 3a ustawy

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono Raport z analizy wyników badania losów zawodowych absolwentów Wydziału Nauk Ekonomicznych UWM w Olsztynie rocznika 2012/2013 w 6 miesięcy po ukończeniu studiów Przedmiotem analizy są wyniki badania losów

Bardziej szczegółowo

Mobilność studentów i internacjonalizacja j kształcenia

Mobilność studentów i internacjonalizacja j kształcenia Mobilność studentów i internacjonalizacja j kształcenia ł STUDIA PO EUROPEJSKU CO WARTO WIEDZIEĆ O PROCESIE BOLOŃSKIM? Spotkanie informacyjne Liceum Ogólnokształcące im. Piotra Skargi w Grójcu 20.02.2012

Bardziej szczegółowo

Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum

Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum Od 1 września 2012 roku obowiązuje nowa struktura szkolnictwa ponadgimnazjalnego. Oto krótka ściągawka dla gimnazjalistów i ich rodziców. Z dniem 1 września

Bardziej szczegółowo

ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW

ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW Pracownia Badań i Ewaluacji Sp. z o.o. ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW Badania sondażowe 2014-05-28 Zawartość Metodologia badań... 3 Charakterystyka grupy badawczej... 4 Preferowane kierunki

Bardziej szczegółowo

Dalsza przyszłość? Nie wiesz co dalej po gimnazjum? Wszystko zależy od tego, jaką szkołę wybierzesz! Przed tobą trudny wybór. Powodzenia!

Dalsza przyszłość? Nie wiesz co dalej po gimnazjum? Wszystko zależy od tego, jaką szkołę wybierzesz! Przed tobą trudny wybór. Powodzenia! Dalsza przyszłość? Nie wiesz co dalej po gimnazjum? Wszystko zależy od tego, jaką szkołę wybierzesz! Przed tobą trudny wybór. Powodzenia! Możesz wybrać: liceum ogólnokształcące liceum profilowane technikum

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Raport z badania przeprowadzonego w sierpniu 2007 roku O badaniu Badanie zostało przeprowadzone w sierpniu bieżącego roku na podstawie ankiety internetowej Ankieta

Bardziej szczegółowo

Komvux. Oto co oferuje komvux : Kto może korzystać z nauki w komvux? Prawo do edukacji na poziomie podstawowym POLSKI POLSKA

Komvux. Oto co oferuje komvux : Kto może korzystać z nauki w komvux? Prawo do edukacji na poziomie podstawowym POLSKI POLSKA Komvux Gminna edukacja dorosłych (komvux) jest skierowana do każdego, kto potrzebuje edukacji na poziomie podstawowym lub średnim. Można uczestniczyć w jednym lub większej ilości kursów, co uprawnia np.

Bardziej szczegółowo

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek Andragogika Opr. Katarzyna Verbeek 1. Wprowadzenie do andragogiki Andragogika to dziedzina zajmująca się szeroko pojętym kształceniem dorosłych, ich edukowaniem, wychowaniem i rozwojem. Wywodzi się z pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Czego po praktykach w administracji oczekuje środowisko studentów?

Czego po praktykach w administracji oczekuje środowisko studentów? Czego po praktykach w administracji oczekuje środowisko studentów? Warszawa 14.05.2015 r. Justyna Rokita Rzecznik Praw Studenta Czego po praktykach w administracji rządowej oczekuje środowisko studentów?

Bardziej szczegółowo

Public Disclosure of Student Learning Form

Public Disclosure of Student Learning Form International Assembly for Collegiate Business Education Public Disclosure of Student Learning Form Institution: Academic Business Unit: WYŻSZA SZKOŁA BANKOWA W POZNANIU WYDZIAŁ FINANSÓW I BANKOWOŚCI Academic

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy Raport z badania sierpień 2013 r. O badaniu Media społecznościowe powoli zmieniają organizacje. Nie dzieje się to tak szybko, jak się spodziewano kilka lat

Bardziej szczegółowo

PLAN EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ

PLAN EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Szkoła Podstawowa im. Antoniego Sewiołka w Czułowie PLAN EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Wymaganie: Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej Opracował zespół do spraw : Elżbieta

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz dla dyrektorów/ kierowników programów MBA 1

Kwestionariusz dla dyrektorów/ kierowników programów MBA 1 Kwestionariusz dla dyrektorów/ kierowników programów MBA 1 Część I. Dane podstawowe 1. programu: 2. podmiotu prowadzącego program: 3. Strona www 4. Dane adresowe 5. Charakter/ profil programu ogólny specjalistyczny

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ STUDENCKIE PRAKTYKI ZAWODOWE 2. CO ZYSKUJE PRACODAWCA 3. GDZIE SZUKAĆ STUDENTÓW NA PRAKTYKI 3.1 Portal

Bardziej szczegółowo

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego Kształcenie językowe Łódź, 2.III.2012 Jolanta Urbanikowa, UW Ramy kwalifikacji 2005 Ramy Kwalifikacji dla EOSzW 2008 Europejskie Ramy Kwalifikacji dla

Bardziej szczegółowo

Europejski Uniwersytet Wschodni Raport z badań satysfakcji ze studiowania w Lublinie studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego.

Europejski Uniwersytet Wschodni Raport z badań satysfakcji ze studiowania w Lublinie studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego. Bohdan Rożnowski (KUL) Dorota Bryk (KUL) Europejski Uniwersytet Wschodni Raport z badań satysfakcji ze studiowania w Lublinie studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego Abstrakt W ramach projektu Europejski

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU

PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia: - Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Jak zdobyć atrakcyjną pracę?

Jak zdobyć atrakcyjną pracę? Jak zdobyć atrakcyjną pracę? Cena szkolenia: za darmo Często spotykam kobiety, które mają swoje marzenia, mnóstwo pomysłów, energii i chęci realizacji swoich aspiracji w życiu zawodowym. Niestety w zderzeniu

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca Rejestracja w urzędzie pracy

Raport miesiąca Rejestracja w urzędzie pracy Raport miesiąca Rejestracja w urzędzie pracy Rejestracja w urzędzie pracy to proces dobrowolny. Wiele osób rejestruje się jednak, by zwiększyć swoje szanse na rynku pracy, dzięki pomocy uzyskanej z urzędu.

Bardziej szczegółowo

Ankieta licencjacka opracowanie opisowe

Ankieta licencjacka opracowanie opisowe Uniwersytet Mikołaja Kopernika Instytut Informacji Naukowej i Bibliologii Ankieta licencjacka opracowanie opisowe 5. Czy Pan/i, rozważając perspektywy pracy zawodowej, zakłada możliwość podjęcia (kontynuacji)

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół im. Lotników Polskich w Płocicznie-Tartak. Plan doskonalenia zawodowego

Zespół Szkół im. Lotników Polskich w Płocicznie-Tartak. Plan doskonalenia zawodowego Zespół Szkół im. Lotników Polskich w Płocicznie-Tartak Plan doskonalenia zawodowego na lata 2013-2018 Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty ( Dz.U. Nr 256, poz. 2572 z 2004

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBREGO PRACODAWCĘ?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBREGO PRACODAWCĘ? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBREGO PRACODAWCĘ? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ ZAWODOWE PRAKTYKI STUDENCKIE? 2. JAK ZNALEŹĆ PRACODAWCĘ OFERUJĄCEGO DOBRE PRAKTYKI STUDENCKIE? 2.1 Portal

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MENAGERA CZYLI ZARZĄDZAJ PO MISTRZOWSKU

AKADEMIA MENAGERA CZYLI ZARZĄDZAJ PO MISTRZOWSKU AKADEMIA MENAGERA CZYLI ZARZĄDZAJ PO MISTRZOWSKU To cykl szkoleń podnoszących kompetencje menadżerskie zaprojektowany dla kierowników, menadżerów i dyrektorów, którzy mają ochotę rozwijać swoje zdolności

Bardziej szczegółowo