Materiały opracował zespół w składzie:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Materiały opracował zespół w składzie:"

Transkrypt

1

2 Materiały opracowane przez Instytut Nauk Społeczno-Ekonomicznych Sp. z o.o. ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 17, lok. 4 A, Łódź tel. (42) fax. (42) Materiały opracował zespół w składzie: Anna Kalbarczyk Joanna Łysiak Korekta: Anna Strożek Skład i opracowanie graficzne: Kinga Dudzik Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 2

3 Spis treści Wstęp... 5 System edukacji w krajach Unii Europejskiej oraz dyskryminacja w zawodzie nauczyciela... 7 Kształtowanie się polityki edukacyjnej Unii Europejskiej... 8 Podobieństwa i różnice systemów edukacyjnych krajów członkowskich Unii Europejskiej Dyskryminacja w zawodzie nauczyciela i metody jej ograniczania Awans poziomy, czyli nauczyciel w roli opiekuna studentów kierunków nauczycielskich Cele praktyk pedagogicznych Obowiązki opiekuna praktyk pedagogicznych Przebieg praktyk, czyli jak je zorganizować Technologia informacyjna w edukacji Technologia informacyjna i jej narzędzia Rola technologii informacyjnej w nauczaniu Narzędzia technologii informacyjnej w nauczaniu przedmiotów szkolnych innych niż informatyka Technologia informacyjna jako narzędzie w indywidualizacji nauczania Podsumowanie Bibliografia:

4 4

5 Wstęp Niniejsze materiały szkoleniowe zostały przygotowane z myślą o opiekunach praktyk biorących udział w szkoleniach z zakresu systemu edukacji w krajach Unii Europejskiej oraz roli nauczyciela jako opiekuna praktyk. Szkolenia są częścią projektu Podstawą dobra praktyka współfinansowanego ze środków pochodzących z Unii Europejskiej, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Priorytet III Wysoka jakość systemu oświaty, Działanie 3.3. Poprawa jakości kształcenia, Poddziałania Efektywny system kształcenia i doskonalenia nauczycieli projekty konkursowe) realizowanego na terenie województwa wielkopolskiego. Projektem objęto 360 studentów i studentek z Wyższej Szkoły Zawodowej Kadry dla Europy. Prawidłowa realizacja procesu dydaktycznowychowawczego wymaga od studentów posiadania odpowiedniej wiedzy i kwalifikacji w konkretnych dziedzinach w połączeniu z praktycznymi umiejętnościami. Z tego powodu tematyka niniejszych materiałów koncentruje się na podstawowych zagadnieniach związanych właśnie z procesem wychowania i nauczania. Głównym celem projektu jest zwiększenie wiedzy i kompetencji studentów z zakresu efektywnej realizacji procesu dydaktycznego i wychowawczego w przedszkolu i klasach I III oraz zapoznanie przyszłych absolwentów ze specyfiką przedszkola i szkoły podstawowej jako docelowego miejsca pracy. Realizacją projektu zajmuje się Wyższa Szkoła Zawodowa Kadry dla Europy w Poznaniu. Jest to nowoczesna uczelnia, posiadająca uprawnienia do kształcenia nauczycieli. WSZ KDE posiada bogate doświadcze- 5

6 nie w realizowaniu projektów unijnych oraz różnego rodzaju kursów i studiów podyplomowych. Doświadczenie Uczelni w implementacji projektów, w tym współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego, a także odpowiednie zaplecze kadrowe i techniczne gwarantuje profesjonalną realizację działań w ramach niniejszego przedsięwzięcia. Studia pedagogiczne cieszą się dużym zainteresowaniem, jednakże jakość kształcenia na tym kierunku jest zbyt niska. Odpowiedzią na powyższy problem ma być realizacja projektu Podstawą dobra praktyka. Opracowanie, które macie przed sobą, zostało przygotowane z myślą o nauczycielach-opiekunach praktyk pedagogicznych. Głównym zadaniem zawartych w nim treści jest zwrócenie uwagi na rolę opiekuna praktyk w procesie przygotowania studentów do pracy w zawodzie nauczyciela oraz podkreślenie jej znaczenia w budowaniu warsztatu pracy u przyszłych nauczycieli. W poniższych materiałach opiekunowie praktyk mogą znaleźć liczne wskazówki pomagające podnieść im własne kompetencje jako osób sprawujących opiekę nad praktykantem. Oprócz tematyki poświęconej praktykom pedagogicznym w opracowaniu znalazły się również kwestie związane z funkcjonowaniem systemów edukacyjnych w Unii Europejskiej oraz z problematyką dyskryminacji w zawodzie nauczyciela. Uczestnicy szkolenia w pierwszej części opracowania zostaną zapoznani z założeniami wspólnotowej polityki edukacyjnej oraz w sposób ogólny, z uwagi na obszerność tematyki, z funkcjonowaniem systemów edukacyjnych w państwach członkowskich. Problematyka dyskryminacji w zawodzie nauczyciela została przedstawiona na przykładzie Polski w opracowaniu pokrótce omówiono powody i przyczyny dyskryminacji oraz zaprezentowano metody walki z tym zjawiskiem. 6

7 Ostatnia część opracowania została poświęcona tematyce wykorzystywania technologii informacyjnej w edukacji. Technologia informacyjna znajduje zastosowanie zarówno w nauczaniu, jak i w uczeniu się, jej narzędzia powinny być więc wykorzystywane przez nauczycieli oraz uczniów, co będziemy starali się udowodnić w niniejszych materiałach. System edukacji w krajach Unii Europejskiej oraz dyskryminacja w zawodzie nauczyciela Kraje Unii Europejskiej, w tym od 1 maja 2004 roku Polska, prowadzą wspólnotową politykę edukacyjną. Polega ona na prowadzeniu takich działań, które nie ingerują w sprawy pozostające w wyłącznej kompetencji państw członkowskich. Na przykład możemy sami kształtować nasz system szkolny i egzaminacyjny, ale wspierając wszystkie poczynania podejmowane na poziomie europejskim oraz te realizowane indywidualnie w krajach członkowskich, które prowadzą do osiągnięcia wspólnie przyjętego celu, m.in. zapewnienia wszystkim obywatelom krajów Unii Europejskiej jednakowego dostępu do edukacji na wszystkich jej szczeblach. Z uwagi na to, że żyjemy w dobie postępującej globalizacji, zacierania się granic między państwami, musimy zadbać o to, aby obywatele wciąż jednoczącej się Unii mieli jednakowe szanse na zrównoważony rozwój i odnalezienie swojego miejsca w Europie, np. poprzez możliwość podjęcia pracy w wybranym przez siebie kraju. Takie szanse zapewnia m.in. wspólnotowa polityka edukacyjna, która niczego nie 7

8 narzuca i nie nakazuje, ale swoimi postanowieniami spaja i nadaje jeden kierunek rozwoju. Ponieważ edukacja jest kluczowym elementem funkcjonowania każdego państwa, a także aspektem ważnym dla całej Unii Europejskiej, warto choć na chwilę zatrzymać się przy tej problematyce. Na początku omówimy, w jaki sposób kształtowała się polityka edukacyjna Unii Europejskiej oraz jakie są jej podstawowe cele i założenia, następnie przedstawimy podobieństwa i różnice systemów edukacyjnych krajów członkowskich Unii. Na koniec zajmiemy się problematyką dyskryminacji w zawodzie nauczyciela i metodami walki z nią. Kształtowanie się polityki edukacyjnej Unii Europejskiej Początek wspólnej polityki edukacyjnej krajów należących do Unii Europejskiej (UE) możemy datować na rok 1993, kiedy to ukazał się Traktat o Unii Europejskiej z Maastricht 1. W traktacie tym znajdują się dwa artykuły, które stanowiąc podstawę prawną polityki edukacyjnej Unii Europejskiej, stwierdzają, iż systemy edukacji i kształcenia zawodowego oraz treści nauczania stanowią wyłączne kompetencje państw członkowskich. Jeden z artykułów poświęcony jest edukacji i współpracy młodzieży, drugi zaś traktuje o kształceniu i szkoleniu zawodowym. W późniejszym czasie oba artykuły zostały przejęte przez Traktat Amsterdamski (1999 rok). Oprócz kwestii odrębnych, pozostawionych do indywidualnych poczynań każdego kraju, określone zostały obszary edukacji i kształcenia zawodowego, które 1 Mazińska M., Polityka edukacyjna Unii Europejskiej, Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa

9 powinny być wspólnie realizowane przez wszystkie kraje Wspólnoty. Do obszarów tych należą: promowanie współpracy między ośrodkami edukacyjnymi; rozwój europejskiego wymiaru w edukacji, głównie poprzez nauczanie języków obcych; sprzyjanie rozwojowi wymiany młodzieży; popieranie mobilności studentów i nauczycieli np. poprzez uznawanie dyplomów i okresu studiów; popieranie rozwoju kształcenia na odległość; podnoszenie poziomu kształcenia zawodowego w celu integracji na rynku pracy; ułatwianie przystosowywania się do zmian w przemyśle poprzez kształcenie zawodowe i przekwalifikowanie; zachęcanie do współpracy w dziedzinie kształcenia między instytucjami edukacyjnymi a przedsiębiorstwami; rozwój wymiany informacji i doświadczeń w sprawach wspólnych dla systemu edukacyjnego Unii Europejskiej. Traktat zaleca również współpracę krajów członkowskich UE z innymi państwami oraz organizacjami międzynarodowymi zajmującymi się edukacją, przede wszystkim z Radą Europy. Rada Europy 2 to międzynarodowa organizacja polityczna stworzona w 1949 roku w celu wspierania wspólnego rozwoju gospodarczego, społecznego, kulturowego i naukowego narodów europejskich, a także walcząca o przestrzeganie praw człowieka. W tworzenie polityki edukacyjnej UE były angażowane również państwa, które w tamtym czasie jeszcze nie należały do Wspólnoty, w tym również Polska. Kraje stowarzyszone, czyli te, które dopiero ubiegały się 2 Ibidem. 9

10 o członkostwo w Unii, na takich samych zasadach jak kraje Wspólnoty mogły brać udział we wspólnotowych programach współpracy, które były postrzegane jako najważniejszy instrument polityki edukacyjnej SO- CRATES, LEONARDO DA VINCI oraz MŁODZIEŻ. W ramach jesiennych sesji Rady Ministrów Edukacji UE wprowadzono jedno wspólne posiedzenie z udziałem ministrów edukacji krajów stowarzyszonych. Dzięki takim spotkaniom współpraca między krajami członkowskimi a tymi, które jeszcze do wspólnoty nie należały, zacieśniała się. W czasie spotkań dyskutowano na temat bieżących i przyszłościowych kwestii edukacyjnych, traktowanych jako czynnik wspierający, a niejednokrotnie nawet determinujący rozwój społeczny i gospodarczy Europy. Jednym z gospodarzy takiego spotkania w listopadzie 1997 roku, a więc jeszcze przed przystąpieniem Polski do Unii, była Warszawa. Co więcej, było to pierwsze spotkanie krajów członkowskich Unii i krajów stowarzyszonych, które odbyło się poza terenem UE. Kluczowym dokumentem wspólnotowej polityki edukacyjnej jest Strategia Lizbońska przyjęta podczas posiedzenia Rady Unii Europejskiej w Lizbonie w dniu 24 marca 2000 roku 3. Podstawowym założeniem Strategii jest stworzenie w Europie dynamicznej i konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy i umożliwiającej trwały rozwój ekonomiczny, idący w parze z ilościową i jakościową poprawą zatrudnienia i większą spójnością społeczną. Założenia Strategii oraz różne działania wywodzące się z niej skupione są wokół trzech celów strategicznych: Poprawa jakości i efektywności systemów edukacji w Unii Europejskiej ten cel można osiągnąć poprzez: 3 Ibidem. 10

11 o podniesienie jakości kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli i osób prowadzących szkolenia; o określenie oraz rozwijanie przez całe życie podstawowych kompetencji i umiejętności niezbędnych do funkcjonowania we współczesnym społeczeństwie, zwłaszcza u osób defaworyzowanych, np. posiadających specjalne potrzeby edukacyjne; o zapewnienie powszechnego dostępu do nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych, np. poprzez wyposażenie szkół w odpowiedni sprzęt i oprogramowanie oraz zachęcanie placówek edukacyjnych do korzystania z innowacyjnych technik nauczania; o zwiększanie rekrutacji w dziedzinach nauk ścisłych i technicznych, ponieważ to postęp naukowo-techniczny jest podstawą rozwoju gospodarki; cel ten można osiągnąć np. poprzez rozbudzanie od najmłodszych lat zainteresowań w zakresie nauk ścisłych i technicznych oraz zachęcanie młodych ludzi bez względu na płeć do kształcenia się w tych kierunkach; o optymalne wykorzystywanie zasobów, czyli inwestowanie w kapitał ludzki poprzez zwiększenie nakładów publicznych na edukację przy jednoczesnym zapewnieniu sprawiedliwego i efektywnego podziału dostępnych środków. Ułatwienie powszechnego dostępu do systemów edukacji ten cel można osiągnąć poprzez: o tworzenie otwartego środowiska edukacyjnego, aby każdy miał szanse na kontynuowanie nauki w dowolnym 11

12 momencie swojego życia na wszystkich etapach kształcenia, np. dzięki rozszerzaniu dostępu do ofert edukacyjnych umożliwiających kształcenie ustawiczne (uczenie się przez całe życie); o uatrakcyjnianie procesu kształcenia poprzez dostosowanie oferty edukacyjnej do potrzeb jednostki (młodzież, osoby dorosłe) oraz rozwijanie świadomości, jakie korzyści społeczne i materialne wynikają z kształcenia; o promowanie wartości zasad demokratycznych poprzez zapewnienie wszystkim obywatelom równych szans w systemie edukacji, szczególnie osobom znajdującym się w niekorzystnej sytuacji, np. niepełnosprawnym, oraz zwiększenie spójności społecznej poprzez aktywne angażowanie wielu osób (np. rodziców) w działalność szkoły i zarządzanie nią. Otwarcie systemów edukacji na środowisko i świat ten cel można osiągnąć poprzez: o wzmocnienie powiązań ze światem pracy, działalnością badawczą i społeczeństwem, dzięki położeniu większego nacisku na uczenie się niż nauczanie, na rozwój uczniów oraz dostosowanie programów kształcenia do potrzeb odbiorców; o rozwijanie przedsiębiorczości, czyli umiejętności rozwiązywania pojawiających się problemów, inwestowania czasu i podejmowania wszelkich starań, aby osiągnąć cel oraz gotowości do podejmowania własnej inicjatywy i ryzyka; dzięki rozwojowi tych umiejętności społeczeństwo może 12

13 prezentować twórcze i elastyczne podejście do kwestii zatrudnienia oraz osiągnąć sukces na polu zawodowym; o poprawę sytuacji w zakresie nauki języków obcych, które traktowane jako nośnik wartości kulturowych innych niż nasze sprzyjają kształtowaniu postaw tolerancji i wzajemnego szacunku; założeniem UE jest, aby każdy Europejczyk posługiwał się co najmniej dwoma językami obcymi, dlatego placówki edukacyjne powinny stosować efektywne metody nauczania języków obcych oraz motywować społeczeństwo do nauki języków na różnych etapach życia; o wyjazdy zagraniczne uczniów, studentów czy nauczycieli, dzięki którym poczucie przynależności do Europy oraz świadomość wynikających z tego faktu praw i obowiązków będzie pogłębiona; takie wzajemne wymiany między krajami pozwolą na rozwój indywidualnych zdolności i umiejętności wśród młodzieży, a nauczycielom i szkoleniowcom dadzą szanse na poszerzenie doświadczenia zawodowego i kwalifikacji; o promowanie europejskiego wymiaru kształcenia oraz zwiększenie przejrzystości informacji o możliwościach i strukturach kształcenia we Wspólnocie, aby każdy obywatel UE miał możliwość kształcenia się i pracy na terenie całej Unii oraz mógł w pełni wykorzystywać swoje kwalifikacje niezależnie od miejsca, w którym się znajduje. Dzięki realizacji podstawowych założeń Strategii Lizbońskiej systemy edukacyjne i szkoleniowe krajów UE powinny zostać przekształcone w taki sposób, aby przygotowywały swoich obywateli do życia zawodowe- 13

14 go w zglobalizowanym świecie, wyposażyły ich w umiejętności rozwoju osobistego oraz przyczyniły się do budowania spójności społecznej. Dzięki zreformowanym systemom edukacyjnym obywatele kształceni w Unii Europejskiej będą mieli szanse na lepsze życie w społeczeństwie szanującym różnorodność kulturową i językową, a więc w wolnym od dyskryminacji, marginalizacji, rasizmu czy ksenofobii. Zgodnie z założeniami cele Strategii Lizbońskiej powinny zostać osiągnięte w 2010 roku. Niestety, tak się nie stało nawet w krajach, które przodowały w wypełnianiu założeń, m.in. Finlandii, Szwecji, Polsce, Grecji, Hiszpanii, ponieważ przeszkodził w tym ogólnoświatowy kryzys, który w mniejszym lub większym stopniu dotknął gospodarki wszystkich krajów Unii 4. Podobieństwa i różnice systemów edukacyjnych krajów członkowskich Unii Europejskiej Wspólnotowa polityka edukacyjna oparta na założeniach Strategii Lizbońskiej dąży do zharmonizowania różnorodnych systemów edukacyjnych państw członkowskich, ale nie ma na celu ich ujednolicenia. Zróżnicowanie systemów edukacyjnych poszczególnych państw wynika przede wszystkim z tradycji historycznej i sprzyja zachowaniu różnorodności kulturowej i językowej Europy. Zróżnicowanie systemowe dotyczy nie tylko poszczególnych krajów Wspólnoty, mamy bowiem również do czynienia 4 Polska przoduje w realizacji strategii lizbońskiej, [data dostępu: ]. 14

15 ze zróżnicowaniem wewnętrznym 5, które występuje w krajach o charakterze federacyjnym. Do krajów, w których występuje wewnętrzne zróżnicowanie, należą: Belgia, gdzie system edukacyjny organizowany jest przez trzy wspólnoty: Francuską, Flamandzką i Niemieckojęzyczną; Niemcy, gdzie o wyglądzie systemu decydują poszczególne kraje związkowe; Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, gdzie systemy edukacyjne Szkocji, Walii, Anglii i Irlandii Północnej różnią się od siebie. Zobaczmy więc, w jakim zakresie i w jaki sposób różnią się między sobą systemy edukacyjne państw Unii Europejskiej. Czas rozpoczęcia i długość trwania obowiązku szkolnego W poszczególnych krajach członkowskich UE czas rozpoczęcia nauki jest zróżnicowany i waha się pomiędzy 4. a 7. rokiem życia. To, kiedy dziecko zacznie naukę, najczęściej wynika z tradycji narodowych, a także z toczących się w danym kraju procesów gospodarczych i społecznych. Najczęściej początek obowiązkowej nauki jest równoznaczny z rozpoczęciem nauki w szkole podstawowej. Istnieje jednak kilka krajów, np. Luksemburg, Węgry, a także Polska, gdzie obowiązek szkolny rozpoczyna się na poziomie ostatniego roku edukacji przedszkolnej. W większości krajów dziecko rozpoczyna naukę w 6 7. roku życia, ale są też kraje, w których proces ten ma miejsce wcześniej. 5 Mazińska M., op.cit. 15

16 Sprawdźmy w poniższej tabeli, w którym roku życia w poszczególnych krajach Unii rozpoczyna się obowiązek szkolny. Tabela 1. Wiek rozpoczęcia obowiązku szkolnego w krajach członkowskich UE w roku 2007/2008 Wiek podejmowania Kraje członkowskie obowiązkowej nauki 4 lata Luksemburg, Irlandia Północna 5 lat Anglia, Cypr, Holandia, Łotwa, Malta, Węgry, Walia, Szkocja 6 lat Austria, Belgia, Czechy, Dania, Francja, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Litwa, Niemcy, Polska (od roku 2004/2005), Portugalia, Słowacja, Słowenia, Włochy, Rumunia oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia 7 lat Estonia, Finlandia, Szwecja, Bułgaria Źródło: Poradnictwo zawodowe w kształceniu obowiązkowym w Europie, Kluczowe dane o edukacji w Europie 2009, release/pr105pl.pdf [data dostępu: ]. Czas trwania obowiązkowej nauki również jest zróżnicowany w poszczególnych krajach i najczęściej jej koniec zbiega się w czasie z ukończeniem szkoły średniej I stopnia (gimnazjum). W niektórych krajach obowiązek szkolny jest wydłużany na kolejne lata nauki w szkole średniej II stopnia, często w niepełnym wymiarze czasu. Wydłużenie nauki w niepełnym wymiarze występuje w Belgii, Holandii, Niemczech i Polsce. 16

17 Tabela 2. Czas trwania obowiązku szkolnego w krajach członkowskich UE w roku 2007/08 Czas trwania obowiązkowej nauki do 15. roku życia do 16. roku życia do17. roku życia do 18. roku życia Kraje członkowskie Austria, Cypr, Czechy, Grecja, Luksemburg, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Liechtenstein Bułgaria, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Irlandia, Litwa, Łotwa, Malta, Rumunia, Szwecja, Włochy, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Islandia Holandia Belgia, Niemcy, Polska, Węgry Źródło: Poradnictwo zawodowe w kształceniu obowiązkowym w Europie, [data dostępu: ]. Systemy edukacyjne w krajach należących do UE cały czas podlegają zmianom. Ma to na celu dostosowanie systemu edukacji do potrzeb osób uczących się w taki sposób, aby zapewnić im solidne przygotowanie podstawowe, niezbędne do dalszej edukacji. Jedną z najbardziej charakterystycznych cech edukacji wspólnotowej jest tendencja do obniżania wieku podejmowania obowiązkowej nauki szkolnej. Przykładem takiej zmiany może być nasz kraj, w którym w roku szkolnym 2004/05 6 zostało wprowadzone roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne w przedszkolach lub oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych. W tym samym roku obowiązkiem nauki w formie wychowania przedszkolnego na Cyprze objęto pięcioletnie dzieci, a w roku 2008/09 takim obowiązkiem objęto sześcioletnie dzieci w Danii. 6 Kluczowe dane o edukacji w Europie 2009, release/pr105pl.pdf [data dostępu: ]. 17

18 edukacji: Struktura systemów edukacji i formy placówek edukacyjnych w UE Większość krajów UE posiada trzystopniową strukturę systemu szkoła podstawowa, szkoła średnia I stopnia, szkoła średnia II stopnia 7. Istnieją też kraje, w których kształcenie na poziomie podstawowym oraz w szkole średniej I stopnia odbywa się w ramach tzw. jednolitej struktury. Taka sytuacja ma miejsce w krajach skandynawskich oraz w Portugalii, Czechach, Słowacji, Słowenii, Estonii, na Łotwie i Węgrzech. W przypadku kształcenia zawodowego uczniowie najczęściej mogą wybrać przygotowanie do zawodu na poziomie szkoły średniej II stopnia. Istnieją jednak kraje, w których taki wybór może nastąpić już na poziomie szkoły średniej I stopnia, np. Holandia, Łotwa. We wszystkich krajach członkowskich wyróżniamy trzy rodzaje szkół: szkoły publiczne; zależne szkoły prywatne, tzn. takie, które w ponad 50% są finansowane ze środków publicznych; szkoły niepubliczne (prywatne). Rozkład procentowy uczniów pobierających naukę w poszczególnych rodzajach szkół jest różny w różnych krajach, ale w zdecydowanej większości około 90% uczniów uczęszcza do szkół publicznych i zależnych. Rzadko zdarza się, aby szkoła mogła decydować o czasie przeznaczonym na zajęcia dydaktyczne, może ona jedynie decydować o tygo- 7 Mazińska M., op.cit. 18

19 dniowym/dziennym planie lekcji. W większości krajów Unii obowiązuje pięciodniowy rozkład zajęć, ale np. w Luksemburgu i niektórych rejonach Włoch uczniowie uczą się w szkole przez sześć dni w tygodniu. Także roczny godzinowy wymiar zajęć dla uczniów jest inny w zależności od kraju. Na przykład w Holandii dla uczniów w wieku około 10 lat obowiązuje rocznie 1000 godzin zajęć lekcyjnych, zaś na Łotwie tylko 490 godzin. We wszystkich krajach Europy Wschodniej roczny wymiar wynosi około 600 godzin. W Polsce jest to 635 godzin rocznie, co w porównaniu z krajami Europy Zachodniej sprawia, że przeciętnie dziesięcioletni uczeń w Polsce uczy się w szkole dziennie o około dwie godziny krócej niż jego rówieśnik we Francji lub w Hiszpanii 8. Właściwie we wszystkich krajach szkoły mają swobodę w kwestii wyboru podręczników i metod nauczania. Bardzo zróżnicowana jest sytuacja w zakresie uprawnień szkoły w zarządzaniu środkami finansowymi. Są szkoły, które takich uprawnień w ogóle nie posiadają, inne natomiast mogą samodzielnie decydować o bieżących wydatkach, natomiast wydatki wyższego rzędu, np. na inwestycje, muszą być uzgadnianie z odpowiednimi instytucjami. Jeśli chodzi o zarządzanie kadrą nauczycielską, to pod tym względem pozytywnie wyróżniają się nowe kraje członkowskie. W większości przypadków w krajach tych decyzja o zatrudnianiu nauczycieli podejmowana jest na terenie szkoły, a nie przez organ ją prowadzący. 8 Kulhawczuk I., Edukacja w Europie polski system edukacyjny a systemy innych krajów, _i_kulhawczuk_040620_2.php&id_m=12742 [data dostępu: ]. 19

20 Edukacja na poziomie przedszkolnym W większości krajów to rodzice decydują, czy posłać dziecko do placówki edukacyjnej przed rozpoczęciem nauki w szkole podstawowej. W niektórych krajach jednak obowiązek realizowania nauki w formie przedszkolnej (ostatni rok lub dwa lata edukacji przedszkolnej) jest obowiązkowy, np. na Węgrzech, Cyprze, w Polsce. Wiek, w którym dzieci przyjmowane są do placówki przedszkolnej, jest zróżnicowany w zależności od kraju, ale do przedszkoli nie są przyjmowane dzieci poniżej drugiego roku życia. Nie we wszystkich krajach placówki przedszkolne należą do systemu oświaty, a zatem nie mają obowiązku zatrudniania kadry z kwalifikacjami pedagogicznymi. Jednak w większości krajów kwalifikacje pedagogiczne są wymagane do pracy z małymi dziećmi. Grupy w placówkach przedszkolnych tworzone są według jednej z dwóch przyjętych metod 9 : model szkolny dzieci dzieli się na grupy według wieku (Grecja, Hiszpania, Francja, Irlandia, Zjednoczone Królestwo, Czechy, Słowacja, Węgry, Łotwa, Rumunia, Bułgaria); model rodzinny w jednej grupie znajdują się dzieci w różnym wieku (Dania, Szwecja, Finlandia, Niemcy). W niektórych krajach (np. Polska, Belgia, Holandia, Włochy) oba modele są dopuszczalne i funkcjonują obok siebie. W większości krajów Unii dzieci mogą bezpłatnie uczęszczać do placówek publicznych, a w Belgii, Holandii i Luksemburgu takie prawo przysługuje dzieciom nawet w przypadku dotowanych placówek prywatnych. We wszystkich krajach natomiast działalność placówek przedszkolnych opiera się na odrębnych przepisach i wytycznych opracowanych przez władze krajowe. Najczęściej ogólnokrajowe przepisy definiują cele, przed- 9 Mazińska M., op.cit. 20

21 mioty/zajęcia, podejście dydaktyczne i ocenę. Ponad połowa krajów określa umiejętności, jakie dziecko powinno opanować do końca okresu nauki przedszkolnej. Większość krajów podkreśla również znaczenie współpracy z rodziną, która ma wpływ na rozwój społeczno-emocjonalny dziecka, przystosowanie go do życia w szkole, rozwój fizyczny i umysłowy, stosunki z otoczeniem. Wiele krajów posiada oficjalne dokumenty, w których zostały określone przedmioty i treści edukacji przedszkolnej. Jedynie w Danii, Austrii, Szwecji, Niemczech i na Cyprze brak jest oficjalnych wytycznych na temat przedmiotów, które powinny być nauczane. Natomiast wszystkie kraje bez wyjątku uznają konieczność stałego monitorowania postępów dziecka i jego ocenę, a także konieczność dostosowania praktyki do potrzeb dziecka i znaczenie pracy zespołowej. Większość krajów zaleca również określone metody prowadzenia zajęć, wyjątek stanowią Francja, Szwecja, Irlandia Północna oraz Anglia/Walia. W przypadku kryteriów dopuszczających dziecko do nauki na szczeblu edukacji podstawowej kraje Unii mówią jednym głosem. Stosowane jest tu przede wszystkim kryterium wieku oraz kryterium dojrzałości dziecka. To drugie najczęściej w sytuacjach, kiedy rodzice chcą umieścić dziecko w szkole, zanim osiągnie ono właściwy wiek, czyli ten określony w przepisach. Edukacja na poziomie podstawowym Szkolnictwo podstawowe w większości krajów UE jest odrębnym szczeblem systemu edukacji, ale aż w 14 krajach brak jest podziału na szkołę podstawową i średnią I stopnia. Taka jednolita struktura kształcenia obowiązkowego występuje w takich krajach jak: Bułgaria i Węgry (8 lat 21

22 nauki), Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Luksemburg, Łotwa, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Szwecja (9 lat nauki), Islandia i Norwegia (10 lat nauki). W krajach, w których mamy do czynienia z kształceniem trójetapowym, nauka na poziomie podstawowym trwa odpowiednio: 4 lata Austria, Niemcy i Rumunia; 5 lat Francja, Włochy i Liechtenstein; 6 lat Belgia, Cypr, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Luksemburg, Malta, Polska, Anglia/Walia; 7 lat Holandia, Irlandia Północna i Szkocja. Liczba uczniów w klasie w większości krajów jest określona w przepisach, przy czym jej górna oraz dolna granica są bardzo zróżnicowane. Największe klasy mogą liczyć 35 uczniów i można je tworzyć m.in. w Portugalii i na Łotwie. W niektórych krajach, np. w Portugalii i Norwegii, mogą być stosowane obniżone normy co do liczebności uczniów w klasie. Obniżenie norm jest możliwe w przypadku słabych warunków lokalowych, dużego zróżnicowania wiekowego uczniów oraz w placówkach, które działają w rejonach społecznie i gospodarczo słabych. Na początku nauki w większości krajów dzieci są nauczane przez jednego nauczyciela, który wykłada większość przedmiotów z wyjątkiem języków obcych, wychowania fizycznego, muzyki i religii. Możemy jednak spotkać się też z takim stanem jak w Danii, gdzie każdego przedmiotu uczy inny nauczyciel, lub we Włoszech, gdzie 2 3 nauczycieli dzieli się między sobą nauczaniem wszystkich przedmiotów. Na poziomie podstawowym we wszystkich krajach Wspólnoty przedmioty obowiązkowe są w zasadzie takie same. Wyjątek stanowi nauczanie języków obcych, wprowadzenie lekcji informatyki oraz wymagania w zakresie nauczania etyki lub religii. To, co różni kraje członkowskie w zakresie nauczania przedmiotów obowiązkowych, to liczba godzin przeznaczona na ich nauczanie. W niektórych krajach w żaden sposób nie została 22

23 określona liczba godzin niezbędna do nauczania danego przedmiotu, np. w Holandii zostało zrobione to w odniesieniu do jednostkowych przedmiotów, a we Włoszech w przypadku języków obcych oraz lekcji etyki/religii. W sytuacji bardzo korzystnej znajdują się uczniowie tych państw, w których zostało określone jedynie minimum czasowe, zazwyczaj niewielkie, przeznaczone na naukę konkretnego przedmiotu, np. nauczanie zintegrowane w Polsce, ponieważ czas przeznaczony na nauczanie konkretnych przedmiotów może być zwiększany zgodnie z indywidualnymi potrzebami ucznia. Różnice co do czasu nauczania występują również w przypadku języka ojczystego i języków obcych. Ciekawym przykładem bardzo niewielkiej ilości czasu poświęcanego na naukę języka ojczystego (tylko 4%) jest Luksemburg, gdzie letzeburgesch jest traktowany jako dialekt miejscowy, a nauka odbywa się w językach niemieckim i francuskim, które z kolei w podstawie programowej są zapisane jako języki obce. W większości krajów nauka języków obcych rozpoczyna się po 2 3 latach nauki w szkole, a czas przeznaczony na naukę języków obcych nie przekracza 10% ogólnej liczby godzin zajęć. Wyjątek stanowią tu Luksemburg, Szwecja, Malta oraz Niemieckojęzyczna Wspólnota Belgii, gdzie naukę języków obcych rozpoczyna się wcześniej i poświęca na nią więcej czasu. Kraje Wspólnoty prezentują również różne podejście do nauki technologii informacyjno-komunikacyjnej. W niektórych krajach informatyka nauczana jest jako odrębny przedmiot, w innych zaś stosowana jest jako narzędzie w nauczaniu. Kraje UE nie prezentują jednolitej struktury nauczania obowiązkowego. W niektórych państwach, np. w Szwecji, na Węgrzech, uczniowie przechodzą cały cykl kształcenia obowiązkowego w ramach jednolitej 23

MODELE NAUCZANIA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ W SZKOŁACH EUROPEJSKICH. Kamila Ordowska

MODELE NAUCZANIA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ W SZKOŁACH EUROPEJSKICH. Kamila Ordowska MODELE NAUCZANIA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ W SZKOŁACH EUROPEJSKICH Kamila Ordowska PRIORYTET zaangażowanie obywateli w życie polityczne i społeczne Zachęcanie obywateli do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Czym jest nauczanie dwujęzyczne?

Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Języka obcego nauczymy się lepiej kiedy będzie nam on służył do przyswojenia sobie czegoś więcej niż tylko jego samego Jean Duverger Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Od pewnego czasu można zauważyć wzrost

Bardziej szczegółowo

Instytut Filologii Rosyjskiej Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ (od 15.02.2010)

Instytut Filologii Rosyjskiej Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ (od 15.02.2010) Instytut Filologii Rosyjskiej Uniwersytet im. Adama Mickiewicza REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ (od 15.02.2010) dla studentów II i III roku studiów stacjonarnych i niestacjonarnych specjalności: filologia

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Założenia programowe i organizacyjne praktyk pedagogicznych

Założenia programowe i organizacyjne praktyk pedagogicznych INSTYTUT ANGLISTYKI UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO ZAŁĄCZNIK NR 2 do Programu Kształcenia Nauczycieli Założenia programowe i organizacyjne praktyk pedagogicznych studentów II i III roku studiów stacjonarnych

Bardziej szczegółowo

Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice

Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice Polskie Biuro Eurydice Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji ul. Mokotowska 43 Warszawa Warszawa, 6 lipca 2011 roku Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice

Bardziej szczegółowo

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013 www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Mobilność pracowników Mobilność zawodowa zmiany w ramach zawodu lub danej grupy

Bardziej szczegółowo

Czas trwania studiów podyplomowych: 3 semestry (360 godzin dydaktycznych + 75 godzin praktyk)

Czas trwania studiów podyplomowych: 3 semestry (360 godzin dydaktycznych + 75 godzin praktyk) Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie Wydział Pedagogiczny Studia podyplomowe Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna. Edycja II finansowana z Europejskiego Funduszu Socjalnego-EFS Uprawnienia:

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Projekt USUS EST OPTIMUS MAGISTER PRAKTYKA JEST NAJLEPSZYM NAUCZYCIELEM jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków

Projekt USUS EST OPTIMUS MAGISTER PRAKTYKA JEST NAJLEPSZYM NAUCZYCIELEM jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Projekt USUS EST OPTIMUS MAGISTER PRAKTYKA JEST NAJLEPSZYM NAUCZYCIELEM jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Informacje prasowe sieci Eurydice Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Ján Figel, komisarz UE ds. edukacji, kształcenia, kultury i młodzieży, powiedział: Chociaż obserwujemy pewne

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r.

Bardziej szczegółowo

PLAN DOSKONALENIA ZAWODOWEGO NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 IM. ADAMA MICKIEWICZA W SZAMOTUŁACH na lata 2011-2016

PLAN DOSKONALENIA ZAWODOWEGO NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 IM. ADAMA MICKIEWICZA W SZAMOTUŁACH na lata 2011-2016 PLAN DOSKONALENIA ZAWODOWEGO NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 IM. ADAMA MICKIEWICZA W SZAMOTUŁACH na lata 2011-2016 Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty ( Dz.U. Nr 256,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK DLA SPECJALIZACJI NAUCZYCIELSKIEJ W Lingwistycznej Szkole Wyższej w Warszawie STUDIA I STOPNIA

PROGRAM PRAKTYK DLA SPECJALIZACJI NAUCZYCIELSKIEJ W Lingwistycznej Szkole Wyższej w Warszawie STUDIA I STOPNIA PROGRAM PRAKTYK DLA SPECJALIZACJI NAUCZYCIELSKIEJ W Lingwistycznej Szkole Wyższej w Warszawie STUDIA I STOPNIA 1. Założenia ogólne. Praktyki pedagogiczne są ściśle powiązana z programem kształcenia, stanowiąc

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół im. Lotników Polskich w Płocicznie-Tartak. Plan doskonalenia zawodowego

Zespół Szkół im. Lotników Polskich w Płocicznie-Tartak. Plan doskonalenia zawodowego Zespół Szkół im. Lotników Polskich w Płocicznie-Tartak Plan doskonalenia zawodowego na lata 2013-2018 Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty ( Dz.U. Nr 256, poz. 2572 z 2004

Bardziej szczegółowo

Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie Studia podyplomowe Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna. Edycja I - 2011/2012

Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie Studia podyplomowe Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna. Edycja I - 2011/2012 Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie Studia podyplomowe Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna. Edycja I - 11/12 Uprawnienia: Studia kwalifikacyjne, tzn. nadające kwalifikacje do zajmowania

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów PEDAGOGIKA / Edukacja wczesnoszkolna z wychowaniem przedszkolnym NAUKI SPOŁECZNE Forma kształcenia

Bardziej szczegółowo

Diagramy europejskich systemów edukacji 2014/15 Eurydice Fakty i liczby

Diagramy europejskich systemów edukacji 2014/15 Eurydice Fakty i liczby Diagramy europejskich systemów edukacji 2014/15 Eurydice Fakty i liczby Edukacja i szkolenia at is Eurydice The Eurydice Network provides information on and analyses of European education systems and policies.

Bardziej szczegółowo

WYJAZDY INDYWIDUALNE UCZNIÓW

WYJAZDY INDYWIDUALNE UCZNIÓW Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe Ŝycie WYJAZDY INDYWIDUALNE UCZNIÓW Program COMENIUS konkurs 2011 Zaproszenie do składania wniosków 2012 cele akcji Uczniowie

Bardziej szczegółowo

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola sporządzony w ramach projektu Od diagnozy do strategii model planowania rozwoju usług publicznych dofinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Małopolska Kampania. Sześciolatek w szkole

Małopolska Kampania. Sześciolatek w szkole Małopolska Kampania Sześciolatek w szkole 1 W Polsce, od września 2011 r. naukę w klasach pierwszych szkół podstawowych rozpoczęło około 20% wszystkich dzieci sześcioletnich. W kraju, w obecnym roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

Do projektu przystąpiło 48 placówek z terenu powiatu głogowskiego i 1086 nauczycieli.

Do projektu przystąpiło 48 placówek z terenu powiatu głogowskiego i 1086 nauczycieli. Powiatowe Centrum Poradnictwa Psychologiczno Pedagogicznego i Doskonalenia Nauczycieli w Głogowie od dnia 01.08.2013 r. realizuje projekt pn. Kompleksowe wspomaganie rozwoju szkół i przedszkoli Powiatu

Bardziej szczegółowo

Od Praktykanta do Praktyka. Praktyka kluczem do profesjonalizmu europejskiego nauczyciela języków obcych I. Cel programu Oczekiwane efekty

Od Praktykanta do Praktyka. Praktyka kluczem do profesjonalizmu europejskiego nauczyciela języków obcych I. Cel programu Oczekiwane efekty Program praktyk pedagogicznych realizowany w ramach projektu: Od Praktykanta do Praktyka. Praktyka kluczem do profesjonalizmu europejskiego nauczyciela języków obcych 6/POKL/3.3.2./2009 I. Cel programu

Bardziej szczegółowo

Studiuj, ale płać. Wpisany przez RR Sob, 15 wrz 2012

Studiuj, ale płać. Wpisany przez RR Sob, 15 wrz 2012 Wysokość czesnego na wyższych uczelniach w krajach europejskich znacznie się różni - wynika z najnowszego sprawozdania Komisji Europejskiej. Najdrożej jest w Anglii, gdzie studenci płacą za rok akademicki

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na lata 2014-2017

KONCEPCJA PRACY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na lata 2014-2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na lata 2014-2017 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: Ustawę o systemie oświaty z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Marta Warzecha Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu. Wałbrzych, 26 marca 2012 r.

Marta Warzecha Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu. Wałbrzych, 26 marca 2012 r. Marta Warzecha Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu Wałbrzych, 26 marca 2012 r. Typy szkół w kształceniu ponadgimnzjalnym 1. zasadnicze szkoły zawodowe (od 2

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, wrzesień 2014 r.

Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Oś Priorytetowa Poziom alokacji EFRR Wielkość środków w mln euro OP 1 - Gospodarka i innowacje. 27% 176 409 467,00 OP 2 - Rozwój Cyfrowy 6% 39 202 4,00 OP 3 - Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+

Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+ Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+ Program edukacyjny Unii Europejskiej, którego adresatem jest między innymi szkolnictwo wyższe.

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie końcowe z realizacji umowy 2012-1-PL1-ERA02-.. Rok akademicki 2012/13

Sprawozdanie końcowe z realizacji umowy 2012-1-PL1-ERA02-.. Rok akademicki 2012/13 Nazwa uczelni: Kod Erasmusa: Sprawozdanie końcowe z realizacji umowy 2012-1-PL1-ERA02-.. Rok akademicki 2012/13 CZĘŚĆ OPISOWA A Zasady realizacji i zarządzanie funduszami programu Erasmus 1. Proszę podać

Bardziej szczegółowo

Plan nadzoru pedagogicznego Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Lipinach w roku szkolnym 2014/2015

Plan nadzoru pedagogicznego Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Lipinach w roku szkolnym 2014/2015 Plan nadzoru pedagogicznego Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Lipinach w roku szkolnym 2014/2015 Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA EDUKACYJNO - ZAWODOWEGO. w GIMNAZJUM MIEJSKIM IM. JANA PAWŁA II W GŁOWNIE. w roku szkolnym 2015/2016

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA EDUKACYJNO - ZAWODOWEGO. w GIMNAZJUM MIEJSKIM IM. JANA PAWŁA II W GŁOWNIE. w roku szkolnym 2015/2016 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA EDUKACYJNO - ZAWODOWEGO w GIMNAZJUM MIEJSKIM IM. JANA PAWŁA II W GŁOWNIE w roku szkolnym 2015/2016 Podstawa prawna Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego na lata 2010-2015

Koncepcja pracy Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego na lata 2010-2015 Koncepcja pracy Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego na lata 2010-2015 1 I. Informacja o szkole: a. Nazwa szkoły: Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego w Słupsku. b. Adres szkoły: ul. Profesora Lotha 3, 76

Bardziej szczegółowo

5-LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY NA LATA 2010 2015

5-LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY NA LATA 2010 2015 5-LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY NA LATA 2010 2015 Zespół Szkół w Złockiem Wizja szkoły: służymy wiedzą, umiejętnościami i wieloletnim doświadczeniem, aby naszych uczniów przygotować do roli obywateli odnoszących

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ FUNDACJI ELEMENTARZ W GŁĘBOKIEM na lata szkolne 2012-2017

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ FUNDACJI ELEMENTARZ W GŁĘBOKIEM na lata szkolne 2012-2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ FUNDACJI ELEMENTARZ W GŁĘBOKIEM na lata szkolne 2012-2017 Podstawa prawna : 1) Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn.

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Wewnątrzszkolny system doradztwa - jest to ogół działań podejmowanych szkołę w celu przygotowania

Wstęp. Wewnątrzszkolny system doradztwa - jest to ogół działań podejmowanych szkołę w celu przygotowania Wstęp Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1996r. Nr 67, poz. 329 z późniejszymi zmianami), zobowiązuje placówki oświatowe do przygotowania uczniów do wyboru zawodu i kierunku kształcenia

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r.

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r. Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru Mielec, 6 września 2013 r. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY IX LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. JAROSŁAWA DĄBROWSKIEGO W ŁODZI REALIZOWANA W LATACH 2011-2014. Główne założenia pracy szkoły:

KONCEPCJA PRACY IX LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. JAROSŁAWA DĄBROWSKIEGO W ŁODZI REALIZOWANA W LATACH 2011-2014. Główne założenia pracy szkoły: KONCEPCJA PRACY IX LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. JAROSŁAWA DĄBROWSKIEGO W ŁODZI REALIZOWANA W LATACH 2011-2014 Główne założenia pracy szkoły: A. Zapewnienie społeczności szkolnej warunków pracy i nauki

Bardziej szczegółowo

Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK. Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :...

Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK. Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :... Pieczęć Uczelni: DZIENNIK PRAKTYK Imię i nazwisko studenta / studentki:... Wydział i kierunek studiów:... Nr I N D E K S U :... 1 I Udokumentowanie realizacji praktyk przedmiotowo-metodycznych przez studenta

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+.

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączy w jedną całość 7 dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKA PEDAGOGICZNA DYDAKTYCZNA

PRAKTYKA PEDAGOGICZNA DYDAKTYCZNA PRAKTYKA PEDAGOGICZNA DYDAKTYCZNA Studia podyplomowe w zakresie: Edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej Nabór: Imię i nazwisko słuchacza:. Nr albumu:. Rok akademicki:... Poznań, dnia... Szanowny/a Pan/i...

Bardziej szczegółowo

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami

Bardziej szczegółowo

Zaangażowane środki a) osobowe b) materialne. środki finansowe. Środki własne szkoły oraz pozyskane środki z EFS ok. 320 tyś. zł.

Zaangażowane środki a) osobowe b) materialne. środki finansowe. Środki własne szkoły oraz pozyskane środki z EFS ok. 320 tyś. zł. Kuratorium Oświaty w Opolu Przykład dobrej praktyki Nazwa szkoły / placówki Zespół Gimnazjalno-Szkolny w Zębowicach Dyrektor szkoły / placówki Koordynator DP Adres mgr Małgorzata Stelmach mgr Iwona Grabowska

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy placówki

Koncepcja pracy placówki Koncepcja pracy placówki Edukacja jest podstawowym prawem człowieka oraz uniwersalną wartością. [ ] powinna organizować się wokół czterech aspektów kształcenia, [...] uczyć się, aby wiedzieć, tzn. aby

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

MISJA I WIZJA. Gimnazjum im. Rady Europy w Kostrzynie

MISJA I WIZJA. Gimnazjum im. Rady Europy w Kostrzynie MISJA I WIZJA Załącznik nr 02 do Statutu Gimnazjum im. Rady Europy w Kostrzynie Gimnazjum im. Rady Europy w Kostrzynie Kostrzyn 2012 r. 1 S t r o n a MISJA SZKOŁY J WYCHOWUJEMY POLAKA I EUROPEJCZYKA esteśmy

Bardziej szczegółowo

Comenius- Regio partnerska współpraca

Comenius- Regio partnerska współpraca Comenius- Regio partnerska współpraca Lokalnie na rzecz Edukacji. Polsko Niemiecka wymiana doświadczeń w ramach rozwiązywania specjalnych potrzeb edukacyjnych Doświadczenia Zespołu Szkół Specjalnych w

Bardziej szczegółowo

3. Krótki opis nowatorskich rozwiązań organizacyjnych oraz metodycznych:

3. Krótki opis nowatorskich rozwiązań organizacyjnych oraz metodycznych: Opis innowacji Zostać przedsiębiorczym program z program edukacyjny z multimedialnym pakietem dydaktycznym 1. Tytuł innowacji: Projekt Zostać przedsiębiorczym program edukacyjny z multimedialnym pakietem

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass. Suwałki 09/04/2010

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass. Suwałki 09/04/2010 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass Suwałki 09/04/2010 Europass obejmuje portfolio 5 dokumentów funkcjonujących w takiej samej formie na obszarze UE, w Islandii, Norwegii, Lichtenstainie

Bardziej szczegółowo

Standardy. Mariola Kiełboń- St. wizytator Kuratorium Oświaty w Rzeszowie

Standardy. Mariola Kiełboń- St. wizytator Kuratorium Oświaty w Rzeszowie Standardy Mariola Kiełboń- St. wizytator Kuratorium Oświaty w Rzeszowie 1 września 2009 r. rozpoczął się proces wdrażania w przedszkolach i szkołach nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego. Zgodnie

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH Kobiecy styl zarządzania dr Ewa Lisowska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Konferencja Czas na nas Plan prezentacji 1. Szklany sufit

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM NR 10 IM.JERZEGO KUKUCZKI W KATOWICACH

KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM NR 10 IM.JERZEGO KUKUCZKI W KATOWICACH KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM NR 10 IM.JERZEGO KUKUCZKI W KATOWICACH 1 Cel nadrzędny: Wszechstronny i harmonijny rozwój ucznia oraz wyposażenie go w niezbędną wiedzę i umiejętności potrzebną do dalszego etapu

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki

Szkolny Program Profilaktyki Szkolny Program Profilaktyki Publicznego Gimnazjum nr 1 w Żaganiu Motto: Papierosy, alkohol, narkotyki, AIDS... czyli jak się nie zgubić w supermarkecie świata. Wstęp PROFILAKTYKA jest chronieniem człowieka

Bardziej szczegółowo

Oferta Instytutu Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli BD Center

Oferta Instytutu Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli BD Center Oferta Instytutu Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli BD Center Instytut Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli BD Center Głównym celem szkoleń realizowanych przez BD Center w ramach Instytutu Kształcenia

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja nauczania w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Indywidualizacja nauczania w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi MOC W REGIONACH Nowa perspektywa finansowa 2014-2020 w edukacji Indywidualizacja nauczania w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Kraków, 28-29 listopada 2013 r. Czym jest

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA ZEWNĘTRZNA

EWALUACJA ZEWNĘTRZNA Zespół Szkół Zawodowych Nr 1 im. Władysława Korżyka w Rykach Wnioski do pracy Rok szkolny 2015/2016 EWALUACJA ZEWNĘTRZNA Zasadnicza Szkoła Zawodowa Wnioski z ewaluacji zewnętrznej/ problemowej/ dotyczące

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYJAZDÓW STUDENTÓW

REGULAMIN WYJAZDÓW STUDENTÓW REGULAMIN WYJAZDÓW STUDENTÓW Wszechnicy Polskiej Szkoły Wyższej w Warszawie na praktykę (SMP) - (Student Mobility Placement) ERASMUS+ KA 1 MOBILNOŚĆ AKADEMICKA POSTANOWIENIA OGÓLNE: 1. W ramach programu

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW

DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW Polska Czechy Wlk. Brytania Austria Islandia Hiszpania Portugalia Lichtenstein Grecja Szwajcaria Niemcy Dania Francja Włochy Norwegia Belgia Malta Holandia Irlandia Finlandia

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 W związku z programowaniem nowej perspektywy finansowej, Ministerstwo Edukacji Narodowej proponuje by skoncentrować wsparcie na czterech określonych obszarach:

Bardziej szczegółowo

Uznanie zagranicznych dyplomów w celu kontynuacji kształcenia w Polskiej uczelni. Hanna Reczulska. Warszawa, 23 października 2013r.

Uznanie zagranicznych dyplomów w celu kontynuacji kształcenia w Polskiej uczelni. Hanna Reczulska. Warszawa, 23 października 2013r. Uznanie zagranicznych dyplomów w celu kontynuacji kształcenia w Polskiej uczelni. Hanna Reczulska Warszawa, 23 października 2013r. Ramy prawne Uznanie świadectw uprawniających do podjęcia studiów: umowy

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Gdańsku

Kuratorium Oświaty w Gdańsku Kuratorium Oświaty w Gdańsku Konferencja dla dyrektorów szkół i placówek wrzesień 2015 Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2015/16 1.Wzmocnienie bezpieczeństwa dzieci

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11 SPIS TREŚCI WSTĘP (Wiesław Stawiński)........................ 9 ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)..................11 1.1. Problemy globalizacji........................

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.2013 Informacje o projektodawcy Nazwa

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ

KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ mgr Maria Pelc KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ Polityka edukacyjna UE System oświatowy to bardzo ważny czynnik rozwoju gospodarczego i społecznego, który

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ciągłej praktyki pedagogicznej słuchaczy unijnego projektu zorganizowanego przez Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

INSTRUKCJA ciągłej praktyki pedagogicznej słuchaczy unijnego projektu zorganizowanego przez Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu INSTRUKCJA ciągłej praktyki pedagogicznej słuchaczy unijnego projektu zorganizowanego przez Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu I.Cele praktyki: 1.Umożliwienie słuchaczom projektu wykształcenia umiejętności

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

Program i zasady realizacji 60 - godzinnej praktyki pedagogicznej odbywanej u nauczyciela przedszkola w trakcie III semestru studiów

Program i zasady realizacji 60 - godzinnej praktyki pedagogicznej odbywanej u nauczyciela przedszkola w trakcie III semestru studiów Program i zasady realizacji 60 - godzinnej praktyki pedagogicznej odbywanej u nauczyciela przedszkola w trakcie III semestru studiów Studia podyplomowe Edukacja Przedszkolna i Wczesnoszkolna Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski NIEPEŁNOSPRAWNI W EUROPIE Około 83,2 mln ogółu ludności Europy to osoby z niepełnosprawnością (11,7%

Bardziej szczegółowo

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Żory, 16 stycznia 2014 Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ewa Szymala Opracowano na podstawie Poradnika Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Na rok szkolny 2008/2009 (4-6 szkoły podstawowej, oraz

Bardziej szczegółowo

NIEPUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA INSPIRACJA WARSZAWA, UL. MEHOFFERA 90

NIEPUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA INSPIRACJA WARSZAWA, UL. MEHOFFERA 90 NIEPUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA INSPIRACJA WARSZAWA, UL. MEHOFFERA 90 Z A S A D Y O C E N I A N I A DLA KLAS I - III Znowelizowane i zatwierdzone uchwałą Rady Pedagogicznej w dn. 21.10.2013r. Niepubliczna

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ Wymiana studentów w Erasmus+ obejmuje: wyjazdy na część studiów do zagranicznej uczelni wyjazdy na praktykę do zagranicznego przedsiębiorstwa, instytucji lub

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE PEDAGOGICZNE

PRZYGOTOWANIE PEDAGOGICZNE PRZYGOTOWANIE PEDAGOGICZNE DO NAUCZANIA JĘZYKA NIEMIECKIEGO Niniejszy program studiów podyplomowych przygotowano zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 7 września 2004 r.

Bardziej szczegółowo

Narodowa Agencja zapewni dofinansowanie działań do kwoty maksymalnej nieprzekraczającej 97090 EUR, która obejmuje :

Narodowa Agencja zapewni dofinansowanie działań do kwoty maksymalnej nieprzekraczającej 97090 EUR, która obejmuje : Uczelniane zasady podziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej Programu LLP Erasmus) na działania zdecentralizowane Programu LLP Erasmus na rok akademicki 2011/12

Bardziej szczegółowo

Plan Doskonalenia Zawodowego Nauczycieli. Szkoły Podstawowej nr 2 im. Przyjaciół Ziemi w Kostrzynie. nad Odrą na lata 09. 2011-08.2016.

Plan Doskonalenia Zawodowego Nauczycieli. Szkoły Podstawowej nr 2 im. Przyjaciół Ziemi w Kostrzynie. nad Odrą na lata 09. 2011-08.2016. Plan Doskonalenia Zawodowego Nauczycieli Szkoły Podstawowej nr 2 im. Przyjaciół Ziemi w Kostrzynie nad Odrą na lata 09. 2011-08.2016. 1. Podstawa prawna: a) Ustawa z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Formularz dobrych praktyk. http://loxv.wroclaw.pl. Bogumiła Mandat. Joanna Brosiło. Dobre praktyki

Formularz dobrych praktyk. http://loxv.wroclaw.pl. Bogumiła Mandat. Joanna Brosiło. Dobre praktyki Formularz dobrych praktyk Metryczka szkoły: Nazwa szkoły Adres (ulica, nr lokalu, kod pocztowy, miejscowość) Adres poczty elektronicznej Liceum Ogólnokształcące Nr XV im. mjr. Piotra Wysockiego ul. Wojrowicka

Bardziej szczegółowo

Ewaluacje rok szkolny 2010/2011

Ewaluacje rok szkolny 2010/2011 Ewaluacje rok szkolny 00/0 Lp. Rodzaj ewaluacji ogółem P SP G LO T Ewaluacja całościowa 8 7 6 0 Procesy zachodzące w szkole lub placówce 7 9 8 ŁĄCZNIE 89 3 3 A B C D E Obszar Zarządzanie,% 6,7%,%,% Obszar

Bardziej szczegółowo

nowa rolę centrów wspierających nauczycieli szkół ogólnodostępnych, uczniów i

nowa rolę centrów wspierających nauczycieli szkół ogólnodostępnych, uczniów i WNIOSKI Aby poprawiać politykę i praktykę nauczania osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi należy naświetlać i upowszechniać zasadę równości szans rozumianą jako rzeczywisty dostęp do możliwości kształcenia

Bardziej szczegółowo

Deklaracja polityki w programie

Deklaracja polityki w programie Deklaracja polityki w programie Uczelnia, przypisując programowi Erasmus trudną do przecenienia rolę w umiędzynarodowieniu, modernizacji i indywidualizacji procesu kształcenia, pragnie w dalszym ciągu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO w Gimnazjum im. ks. Wacława Rabczyńskiego w Wasilkowie

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO w Gimnazjum im. ks. Wacława Rabczyńskiego w Wasilkowie 1 REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO w I. Zasady ogólne 1. Uczniowie gimnazjum mają obowiązek przystąpienia do realizacji projektu edukacyjnego, którego temat jest odnotowywany na świadectwie ukończenia

Bardziej szczegółowo

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI dotyczących realizacji działania: Budowanie kompetencji w zakresie matematyki, informatyki i nauk przyrodniczych jako podstawy do uczenia się przez cale życie (w tym wspieranie

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna mobilność kadry edukacji szkolnej TYTUŁ: Kompetencje kluczowe w nauczaniu szkolnym nr umowy 2014-1-PL01-KA101-000468

Zagraniczna mobilność kadry edukacji szkolnej TYTUŁ: Kompetencje kluczowe w nauczaniu szkolnym nr umowy 2014-1-PL01-KA101-000468 Zagraniczna mobilność kadry edukacji szkolnej TYTUŁ: Kompetencje kluczowe w nauczaniu szkolnym nr umowy 2014-1-PL01-KA101-000468 Projekt Zagraniczna mobilność kadry edukacji szkolnej realizowany jest w

Bardziej szczegółowo

Program ERASMUS+ w Wyższej Szkole Technologii Informatycznych w Katowicach

Program ERASMUS+ w Wyższej Szkole Technologii Informatycznych w Katowicach Program ERASMUS+ w Wyższej Szkole Technologii Informatycznych w Katowicach Podstawowe informacje Erasmus+ wszedł w życie 1 stycznia 2014 r. i zastąpił dotychczasowy program ERASMUS Program Erasmus+ oferuje

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA

SZKOLNY PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA SZKOLNY PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA W ZSZ NR 1 IM. WŁADYSŁAWA KORŻYKA W RYKACH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Wstęp Po dokonaniu analizy wyników egzaminu maturalnego z polskiego,matematyki,języka

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Dr Magdalena Hryniewicka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zakład Ekonomii Plan wystąpienia Cel Definicje konkurencyjności w literaturze

Bardziej szczegółowo

Samorząd lokalny a szkoła. Projekt uczniów klasy 3s Krystian Madej Grzegorz Jagieło Maksym Karczewski Opiekun projektu: mgr Elżbieta Łata

Samorząd lokalny a szkoła. Projekt uczniów klasy 3s Krystian Madej Grzegorz Jagieło Maksym Karczewski Opiekun projektu: mgr Elżbieta Łata Samorząd lokalny a szkoła Projekt uczniów klasy 3s Krystian Madej Grzegorz Jagieło Maksym Karczewski Opiekun projektu: mgr Elżbieta Łata Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) polskie ministerstwo przywrócone

Bardziej szczegółowo

Program Praktyk Pedagogicznych na Wydziale Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego

Program Praktyk Pedagogicznych na Wydziale Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego Program Praktyk Pedagogicznych na Wydziale Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego Praktyka pedagogiczna jest integralną częścią trzyletnich studiów licencjackich i dwuletnich studiów magisterskich

Bardziej szczegółowo

ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16.

ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16. ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16. WYJAZDY STUDENTÓW I PRACOWNIKÓW DO KRAJÓW PROGRAMU. ZASADY OBLICZENIA KWOTY

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DOSKONALENIA ZAWODOWEGO NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W NAMYSŁOWIE NA LATA 2005-2009

PROGRAM DOSKONALENIA ZAWODOWEGO NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W NAMYSŁOWIE NA LATA 2005-2009 PROGRAM DOSKONALENIA ZAWODOWEGO NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W NAMYSŁOWIE NA LATA 2005-2009 I Kierunki kształcenia ustawicznego 1 Dokształcanie Prowadzone przez: wyższe

Bardziej szczegółowo