INICJATYWY WŁADZ SAMORZĄDOWYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO WSPIERAJĄCE ROZWÓJ ROLNICTWA I OBSZARÓW WIEJSKICH. 10 WALORY TURYSTYCZNE ZIEMI SANOCKIEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "INICJATYWY WŁADZ SAMORZĄDOWYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO WSPIERAJĄCE ROZWÓJ ROLNICTWA I OBSZARÓW WIEJSKICH. 10 WALORY TURYSTYCZNE ZIEMI SANOCKIEJ"

Transkrypt

1 S p i s t e r ś c i 1 Spis treści INICJATYWY WŁADZ SAMORZĄDOWYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO WSPIERAJĄCE ROZWÓJ ROLNICTWA I OBSZARÓW WIEJSKICH... 4 PRZYRODNICZE I KULTUROWE CZYNNIKI ROZWOJU AGROTURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM WALORY TURYSTYCZNE ZIEMI SANOCKIEJ STAN I PERSPEKTYWY ROZWOJU AGROTURYSTYKI W GMINIE SUCHEDNIÓW ROZWÓJ TURYSTYKI WIEJSKIEJ, SZANSĄ DLA WSI WALORY PRZYRODNICZE A ROZWÓJ AGROTURYSTYKI W PARKU KRAJOBRAZOWYM ORLICH GNIAZD RUDAWSKI PARK KRAJOBRAZOWY WALORY PRZYRODNICZE A ROZWÓJ AGROTURYSTYKI AGROTURYSTYKA W CENTRALNEJ POLSCE NA PRZYKŁADZIE POWIATU PODDĘBICKIEGO POZNAWANIE PRZYRODY PRZY SZLAKU ROWEROWYM TOUR DE POLANÓW CHARAKTERYSTYKA FITOSOCJOLOGICZNA ŚRÓDLEŚNYCH UŻYTKÓW ZIELONYCH POŁOŻONYCH W GMINIE KOZIELICE W OKOLICACH SZCZECINA AGROTURYSTYKA A PROBLEMY OCHRONY ŚRODOWISKA NATURALNEGO NA TERENIE PODKARPACIA THE EFFECTS OF HEAVY METALS ON THE PROCESSES OF HAEMATOPOIESIS IN ANIMAL ORGANISM ROZWÓJ GOSPODARSTW EKOLOGICZNYCH W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM W LATACH ZANIECZYSZCZENIA ATMOSFERY W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM I JEGO SKUTKI DLA GLEB (WYBRANE ASPEKTY) OCENA JAKOŚCI WODY W STUDNIACH W REJONIE PODGÓRSKIM NA PRZYKŁADZIE MIEJSCOWOŚCI LIMANOWA ROLA CZYNNIKÓW CHOROBOTWÓRCZYCH W DESTRUKCJI WALORÓW DEKORACYJNYCH RABAT CZYSTA PRODUKCJA AGROCHEMICZNA OCENA WARTOŚCI NAWOZOWEJ KOMPOSTÓW ROLNICTWO A RÓŻNORODNOŚĆ BIOLOGICZNA ECOLOGICAL STATE OF MOUNTAIN VALLEY SOILS OF UKRAINIAN CARPATHIANS ZBIÓR ŚLIMAKA WINNICZKA W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM ZE STANOWISK NATURALNYCH W LATACH

2 2 S p i s t e r ś c i AKTUALNY STAN ZACHOWANIA ROŚLINNOŚCI ZBIOROWISK SZUWAROWO TRAWIASTYCH WIELKIEGO ŁĘGU OBRZAŃSKIEGO. 111 SZATA ROŚLINNA, JAKO BARIERA OCHRONNA WÓD GRUNTOWYCH PRZED ZANIECZYSZCZENIEM EKOLOGIZACJA ROLNICTWA SZANSĄ DLA ROZWOJU GOSPODARSTW MAŁOOBSZAROWYCH NA PRZYKŁADZIE MAŁOPOLSKI DYNAMIKA WYBRANYCH PARAMETRÓW FIZYKOCHEMICZNYCH WÓD RZEKI DUNAJEC W ROLNICZO-REKREACYJNEJ CZĘŚCI ZLEWNI REGIONALNE DOBORY SIEDLISKOWE ROŚLIN ZIELNYCH JAKO NARZĘDZIE KSZTAŁTOWANIA STRUKTURY EKOLOGICZNEJ KRAJOBRAZU... Błąd! Nie zdefiniowano zakładki. INTENSITY OF CADMIUM ACCUMULATION IN ANIMAL TISSUES IN EXPERIMENTAL CONDITIONS WPŁYW PRZEKSZTAŁCEŃ ZLEWNI NA STAN ZACHOWANIA JEZIOR LOBELIOWYCH NOWE SIEDLISKA CHWASTÓW UPRAW ZIEMNIAKA ORAZ ROŚLINNOŚCI BAGIENNEJ I WODNEJ W NOWOCZESNYM GOSPODARSTWIE ROLNYM FARM FRITES POLAND DWA SP. Z O.O OCENA ODDZIAŁYWANIA ZAGRODY WIEJSKIEJ NA JAKOŚĆ WÓD GRUNTOWYCH I POWIERZCHNIOWYCH THE EFFECTS OF IRON ON THE SYSTEM OF HAEMATOPOIESIS IN YOUNG ANIMALS EKONOMICZNA OCENA UPRAWY GROCHU ROLA MARKETINGU TERYTORIALNEGO W REGIONIE TURYSTYCZNYM WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW Z SEKTOROWEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO NA DZIAŁANIA ZWIĄZANE Z ROZWOJEM OBSZARÓW WIEJSKICH WPŁYW DZIAŁALNOŚCI POZAROLNICZEJ NA INNOWACJE UWARUNKOWANIA EKSPORTU NA RYNEK ROSYJSKI PRODUKTÓW ROLNO-SPOŻYWCZYCH SYTUACJA POLSKIEGO CUKROWNICTWA SZANSE I ZAGROŻENIA INNOWACJE ROLNICZE SZANSĄ ROZWOJU GOSPODARSTW ROLNYCH DYNAMIKA CEN WYBRANYCH PRODUKTÓW ROLNYCH WPŁYW WERMISTYNY NA PLON JĘCZMIENIA JAREGO I JEGO JAKOŚĆ W WARUNKACH PODKARPACIA UDZIAŁ NADTLENKU WODORU W KIEŁKOWANIU NASION ANTRAKNOZA GROŹNA CHOROBA ŁUBINU OCENA STRUKTURY I PRODUKCJI PIERWOTNEJ CHWASTÓW SEGETALNYCHW UPRAWACH ROLNICZYCH SZANIECKIEGO PARKU

3 S p i s t e r ś c i 3 KRAJOBRAZOWEGO (ZESPÓŁ PARKÓW KRAJOBRAZOWYCH PONIDZIA) WALORY DEKORACYJNE ODMIAN NIECIERPKA NOWOGWINEJSKIEGO Z GRUPY SONIC I SUPER SONIC W ZALEŻNOŚCI OD PODŁOŻA ANALIZA ZMIENNOŚCI MIESZAŃCÓW ŁUBINU WĄSKOLISTNEGO POKOLENIA F OCENA PŁODNOŚCI WYBRANYCH RODÓW I ODMIAN ŁUBINU WĄSKOLISTNEGO WPŁYW PUTRESCYNY NA STAN FIZJOLOGICZNY ROŚLIN SŁONECZNIKA (HELIANTHUS ANNUUS L.) PODDANYCH STRESOWI CHŁODU FUZARIOZA KOLB KUKURYDZY I JEJ WPŁYW NA ZDROWIE ZWIERZĄT OCENA INTENSYWNOŚCI PRODUKCJI ŚWIŃ W POLSCE I W DANII W LATACH CZYNNIKI MAJĄCE WPŁYW NA PRODUKCYJNOŚĆ ŚWIŃ W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM EKSTENSYWNE UTRZYMANIE BYDŁA MIĘSNEGO NA TERENACH CHRONIONYCH DOBROSTAN W PRODUKCJI JAJ KONSUMPCYJNYCH W MYŚL PRZEPISÓW UNIJNYCH BADANIA PROCESU PRZESIEWANIA MIESZANIN ZIARNISTYCH NA SITACH DRGAJĄCYCH Z UDZIAŁEM STRUMIENIA POWIETRZA WYKORZYSTANIE INTERNETU W DYDAKTYCE STUDIUM PRZYPADKU SIIR PREFERENCJE ROLNIKÓW W DOBORZE NARZĘDZI UPRAWOWYCH DLA GOSPODARSTW EKOLOGICZNYCH DOŁÓW JASIELSKO- SANOCKICH

4 4 W y k ł a d p l e n a r n y INICJATYWY WŁADZ SAMORZĄDOWYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO WSPIERAJĄCE ROZWÓJ ROLNICTWA I OBSZARÓW WIEJSKICH Mając na uwadze fakt, iż pomimo, różnych wskaźników takich jak np.: powierzchnia czy zaludnienie, plasujących województwo podkarpackie na środkowej pozycji w Polsce, posiada ono odmienne warunki gospodarowania, które wynikają z dużego zróżnicowania warunków przyrodniczych, społecznogospodarczych, infrastrukturalnych, ekologicznych i historycznych samorząd województwa dąży do zdefiniowania funkcji województwa zarówno w odniesieniu do pozostałych części kraju jak również w odniesieniu do Europy. W oparciu o potencjalne warunki i czynniki rozwoju, wykształciły się 3 podstawowe funkcje województwa podkarpackiego w gospodarce krajowej: o przemysłowa, o rolnicza, o rekreacyjno-wypoczynkowa i turystyczna, Niezależnie od powyższych, pozycję i miejsce województwa podkarpackiego w zagospodarowaniu przestrzennym kraju wyznaczają jeszcze inne właściwości, cechy i tendencje niektórych dziedzin życia społeczno gospodarczego. W dziedzinie stosunków społecznych charakterystycznym zjawiskiem jest większa niż średnio w kraju, prężność demograficzna województwa, co przejawia się w większym przyroście naturalnym, przy wyższym niż średnio w kraju, wskaźniku urodzeń niż zgonów. W strukturze wieku ludności, udział ludzi młodych wyższy jest niż średni w kraju. Relatywnie niski jest wskaźnik urbanizacji, a wysoki wskaźnik semiurbanizacji. Ogólny poziom wykształcenia nie odbiega od krajowego. Wyższy niż średnia w kraju jest wskaźnik bezrobocia. Pod względem dochodu (do dyspozycji gospodarstwa oraz dochodów osobistych na 1 mieszkańca) województwo znajduje się w grupie tych o niskim poziomie życia. Świadczy o tym także znaczna liczba osób korzystających z pomocy społecznej. Pod względem stanu środowiska naturalnego województwo należy do grupy najmniej zanieczyszczonych. Znajdują się tu znaczne obszary chronionego krajobrazu, parki narodowe i krajobrazowe, liczne rezerwaty przyrody oraz znaczna ilość obiektów dziedzictwa kultury materialnej.

5 W y k ł a d p l e n a r n y 5 Mając na uwadze charakter spotkania chciałbym się skupić nad drugą podstawową funkcją tj. rolnictwem w kontekście poszukiwania alternatywnych źródeł dochodów, oraz nierolniczej działalności na obszarach wiejskich. W porównaniu do reszty kraju, województwo podkarpackie ma dobre warunki naturalne, na większości swojego obszaru, dla rozwoju rolnictwa. Rolnicza przestrzeń produkcyjna województwa, predestynuje je do rozwoju pracochłonnych kierunków produkcji, w tym zdrowej żywności, oraz przetwórstwa rolno spożywczego. Podstawowy jednak problem, w zakresie jego efektywnego rozwoju, tkwi w uwarunkowaniach demograficznych. Udział ludności wiejskiej w województwie wynosi ponad 60%, i jest jednym z największych w kraju. Występuje znaczne przeludnienie wsi. Dominują małe gospodarstwa rolne o średniej powierzchni 3,5 ha (średnia w kraju -7,0 ha), które uniemożliwiają utrzymanie się rolników tylko z pracy na swoim gospodarstwie rolnym oraz efektywne gospodarowanie. Niezbędne w tej sytuacji jest tworzenie na wsi nowych miejsc pracy zarówno w rolnictwie jak i poza nim, tj: w usługach, handlu, rzemiośle i drobnym przemyśle oraz w agroturystyce. Powyższe czynniki wzięto pod uwagę przy pracach nad kształtem Strategii rozwoju województwa podkarpackiego. W dokumencie tym jednym z obranych celów strategicznych jest Wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich sprzyjający powstawaniu rentownych gospodarstw rolnych oraz kreowaniu pozarolniczych źródeł dochodów. W jego ramach zdefiniowany został priorytet, który zakłada rozwój pozarolniczych form działalności gospodarczej w warunkach zrównoważonego rozwoju, a jego realizację zakłada się poprzez nakreślony kierunek, jakim jest Różnicowanie działalności w celu zapewnienia alternatywnych źródeł dochodów oraz tworzenie warunków do powstawania i rozwoju MŚP. Wychodząc z założenia, iż w świetle wspomnianych wyżej problemów (nadwyżka siły roboczej, rozdrobniona struktura agrarna, mały odsetek osób ze średnim i wyższym wykształceniem oraz zjawisko ukrytego bezrobocia) kierunek ten nabiera szczególnego znaczenia, zauważyć należy, iż walory i zasoby województwa sprzyjają dywersyfikacji działalności na obszarach wiejskich. Zasadnym, więc wydaje się rozwijanie wszelkich form i kierunków działań niezwiązanych z rolnictwem, a bazujących na jego naturalnym potencjale. Przy podejmowaniu różnorakich działań

6 6 W y k ł a d p l e n a r n y koniecznym jest również położenie nacisku na promocję walorów, produkcji i usług na rynkach wewnętrznych i zewnętrznych. Inicjatywom samorządu województwa sprzyjają współczesne tendencje polityki UE w tym także odnoszących się do rolnictwa i obszarów wiejskich, które kładą coraz większy nacisk na stopniowe zwiększanie odpowiedzialności samorządowych władz regionalnych (wojewódzkich), ponalokalnych (powiatowych) i lokalnych (gmin) za kreowanie procesów rozwoju związanych z nimi obszarów. Tę funkcję samorząd województwa stara się wypełniać w miarę posiadanych kompetencji i możliwości. Pomimo, iż od ponad półtora roku jesteśmy członkiem Unii Europejskiej nie doszło do radykalnych zmian, (negatywnych), których spodziewali się przeciwnicy integracji jak również tych pozytywnych rozwiązujących problemy wsi, których naiwnie oczekiwali euroentuzjaści. Faktem natomiast jest, iż funkcjonujemy w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Oczywistym jest, że sama WPR nie wystarczy do skutecznego rozwoju naszej wsi. Konieczna jest, zatem narodowa polityka określająca wizje zmian polskiej wsi i rolnictwa, uwzględniająca uwarunkowania regionalne oraz polityka regionalna wspierająca realizację tej wizji, lecz w znacznej mierze oparta o specyfikę województwa. Mówiąc o rolnictwie należy równolegle brać pod uwagę obszary wiejskie, gdyż cele stawiane od wielu lat zarówno rolnictwu jak i obszarom wiejskim skupiały się na uprzemysławianiu produkcji żywności i maksymalizacji efektywności ekonomicznej. W obecnych warunkach społeczno - gospodarczych obszary wiejskie spełniają o wiele więcej różnorodnych funkcji: w tym przede wszystkim są przestrzenią życiową i miejscem pracy ludności rolniczej oraz miejscem pozarolniczej aktywności gospodarczej dla dużego i drobnego przemysłu, usług w tym agroturystyki, rzemiosła, sfery socjalnej. Model wielofunkcyjnego rolnictwa zakłada wypracowanie sposobu gospodarowania zgodnego z konstytucyjną zasadą zrównoważonego rozwoju, przyjaznego dla środowiska, chroniącego różnorodność krajobrazu kulturowego, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiednich dochodów, pozwalających na godziwe warunki życia mieszkańcom wsi i rozwój społeczności lokalnych. Mając na uwadze doświadczenia wynikające z okresu funkcjonowania w strukturach UE oczywistym staje się, że rozwój obszarów wiejskich nie tylko na Podkarpaciu, ale w całym kraju zależy z znacznym stopniu od dynamiki rozwoju gospodarczego oraz od stopnia wykorzystania środków pomocowych Unii Europejskiej.

7 W y k ł a d p l e n a r n y 7 W programowaniu rozwoju obszarów wiejskich najbardziej prawdopodobny jest scenariusz, który rolę wsi widzi w roli partnera dla miast i ich przeciwwagi. Chcąc te role wypełnić właściwie, wieś musi być silna gospodarczo i kulturowo, bogata w wartości przyrodnicze i krajobrazowe. Do spełnienia tych nowych funkcji i zadań tereny wiejskie winny być przygotowane w sensie odpowiedniego ukształtowania infrastruktury technicznej i socjalnej, terenów komunikacyjnych, stosunków własnościowych, ochrony zasobów środowiska. Polityka strukturalna Państwa i narzędzia jej realizacji muszą, zatem umożliwić zrównoważony rozwój tych funkcji, również w aspekcie przestrzennym, a samorządy różnych szczebli ukierunkowywać wszelkie działania z uwzględnieniem aspektu specyfiki regionu. Samorząd województwa uczestniczy we wdrażaniu dwóch programów operacyjnych Zintegrowanego Programu Rozwoju Regionalnego oraz Sektorowego Programu Operacyjnego restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego i rozwój obszarów wiejskich. Poza narzędziami oferowanymi przez fundusze UE, samorząd województwa od wielu lat podejmuje rozmaite inicjatywy mające na celu wsparcie rolnictwa jak również rozwój obszarów wiejskich. Niech mi będzie wolno wymienić niektóre, z tych odnoszących się do rolnictwa bądź obszarów wiejskich: o Wspieranie rozwoju rolnictwa ekologicznego m.in. poprzez realizację w latach 2002/2003 Programu pn. Wsparcie rolnictwa ekologicznego na terenie województwa podkarpackiego, będącego podstawą do realizacji innych przedsięwzięć w tym zakresie w kolejnych latach. o Wsparcie pszczelarstwa jako ważnej niszy widzianej w aspekcie największego regionu z doskonale zorganizowana gospodarką pasieczną. o Promowanie i finansowe wsparcie uprawy i przetwórstwa rzepaku, w ramach programu, który inspirował rolników z terenu województwa do jego uprawy, a podmioty zajmujące się przetwarzaniem nasion rzepaku do zawierania wieloletnich umów kontraktacyjnych. o Współfinansowanie Porejestrowego Doświadczalnictwo Odmianowego, działania, które pozwalają Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Przecławiu - pełniącej funkcję stacji koordynującej na terenie województwa - na posiadanie szerokiej informacji o wymaganiach glebowo-klimatycznych zbóż i rzepaku w naszym

8 8 W y k ł a d p l e n a r n y regionie. Wiedza ta umożliwia rolnikom z naszego regionu na właściwy dobór odmian uprawianych przez nich roślin. o Dążenie do odrodzenia winiarstwa na terenie województwa podkarpackiego poprzez finansowanie i zlecenie do realizacji programu Podkarpackie Winnice o Szukaniem rozwiązań w kwestii dotyczącej wykorzystania potencjału odnawialnych źródeł energii, czego przykładem mogą być działania związane z planami utworzenia Podkarpackiej Agencji Energetycznej. Podmiot ten pełnić będzie rolę jednostki wspierającej działania na rzecz zrównoważonej gospodarki energetycznej w regionie, a jej funkcjonowanie przez pierwsze 3 lata finansowane będzie środkami Unii Europejskiej. o - Poszukiwaniem miejsc pracy oraz promowanie województwa poprzez realizację działań związanych z produktem tradycyjnym i regionalnym. Realizowanie zadań z tego zakresu pozwoliło umieścić na prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa Liście Produktów Tradycyjnych wielu nazw produktów o wyjątkowych cechach i historycznie ugruntowanych metodach produkcji. o Opracowywanie i realizacja programów wspierających rozwój infrastruktury w gminach województwa. Przykładem może być Podkarpacki Program Wyrównywania Szans Rozwoju Obszarów Wiejskich czy Program Wyrównywania Szans Edukacyjnych, których celem jest wsparcie finansowe tych gmin, które mimo wykazywania kreatywności w zabiegach o środki zewnętrzne dla najbardziej podstawowych przedsięwzięć inwestycyjnych na swoim terenie, nie są w stanie sprostać kosztom zadania, o Kwotą zł. Samorząd województwa wsparł budowę hali targowej dla rolników poprzez zakup 1200 akcji Podkarpackiego Centrum Hurtowego AGROHURT S.A. w Rzeszowie. o Działania mające na celu wykorzystanie potencjału województwa w kontekście rozwoju hodowli bydła mięsnego przy współpracy sąsiednich województw. o Próby aktywizacji środowiska rolników poprzez promowanie hodowli bydła rasy simentalskiej. Działania te z jednej strony mają na celu znalezienie alternatywy dla mieszkańców wsi, z drugiej natomiast zmierzają do pobudzenia wśród nich aktywności. Wszystkie natomiast w znacznej mierze uwzględniają specyfikę naszego województwa, jego możliwości i potrzeby, co jak wspomniano wyżej znalazło odzwierciedlenie w stosownych zapisach Strategii rozwoju województwa.

9 W y k ł a d p l e n a r n y 9 Wykorzystanie wszystkich atutów podkarpackiej wsi, zarówno w ramach pozyskania środków unijnych dla niej przeznaczonych, jak też wygenerowanie nowych pomysłów oraz wykreowanie korzystnych dla niej rozwiązań, nie jest możliwe bez pobudzenia tzw. kapitału społecznego, czyli wiedzy, umiejętności i aktywności tkwiącej w mieszkańcach wsi. Duże szanse w tym zakresie daje program LIDER +, który jako jedne z kluczowych zasad wskazuje oddolny charakter działań, zintegrowany sposób myślenia i działania oraz podejście wielosektorowe. Taka konstrukcja Programu pozwala włączyć wszystkich interesariuszy (sektora publicznego i prywatnego ) do procesu analizy i planowania działań.

10 10 A g r o t u r y s t y k a PRZYRODNICZE I KULTUROWE CZYNNIKI ROZWOJU AGROTURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM Autor: Izabela Gołębiewska Opiekun naukowy: dr Adam Sadowski Studenckie Koło Naukowe Ekonomistów Turystyki Uniwersytet w Białymstoku, Wydział Ekonomii ul. Warszawska 63, Białystok Wstęp Jednym z głównych trendów charakteryzujących współczesną turystykę jest rozwój turystyki alternatywnej, przyjaznej środowisku, wykorzystującej zasoby walory dziedzictwa kulturowego i różnorodności przyrodniczej. Funkcję tę pełni z pewnością agroturystyka, będąca jedną z form turystyki wiejskiej [2].Celem niniejszego opracowania jest ukazanie walorów przyrodniczych i kulturowych mających istotny wpływ na rozwój agroturystyki w województwie podlaskim. Walory przyrodnicze województwa podlaskiego O wyjątkowości województwa podlaskiego decyduje ilość i stan zachowania jego zasobów przyrodniczych i krajobrazowych. Dzięki swoim wyjątkowym walorom stanowi doskonałe miejsce do wypoczynku dla tych, którzy poszukują dziewiczej przyrody, jak również przejawów kultury ludowej. Nizina podlaska należy do regionu "Zielone Płuca Polski", co świadczy o jej wysokiej randze nie tylko wśród obszarów Polski, ale również Europy [6]. Na najcenniejszych przyrodniczo terenach utworzono cztery parki narodowe (Białowieski, Biebrzański, Wigierski, Narwiański), trzy parki krajobrazowe (Łomżyński Park Krajobrazowy, Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej oraz Suwalski Park Krajobrazowy). Planoane jest powołainie kilku dalszych parków krajobrazowych m.in.: Nadnarwiańskiego i Doliny Bugu. Ponadto region ten posiada wyjątkowo dużą liczbę rezerwatów przyrody (ok. 90) oraz 248 użytków ekologicznych, 14 obszarów chronionego krajobrazu, a także 2053 pomników przyrody [3]. Rarytasem przyrodniczym jest Białowieski Park Narodowy. Chroniony od 1921 r., obejmuje 10501,95 ha z tego 45% podlega ochronie ścisłej. O jego randze świadczy fakt, że jest on częścią polsko - białoruskiego obiektu Dziedzictwa Światowego (jeden z trzech w Europie i siedmiu na świecie) [8]. Puszcza Białowieska to prastary, najlepiej zachowany kompleks leśny na niżu europejskim. Jej bogactwo przyrodnicze i naturalny

11 A g r o t u r y s t y k a 11 charakter to efekt wielowiekowej ochrony, jaką otaczali ją władcy wschodniej części Europy: książęta Litwy, królowie Polski i carowie Rosji. Różnorodność biologiczna Puszczy to niespotykane gdzie indziej bogactwo gatunków roślin, grzybów i zwierząt, często reliktowych [9]. Biebrzański Park Narodowy został utworzony 1993 roku i jest największym parkiem narodowym w Polsce. Powierzchnia Parku wynosi ha. Chroni on rozległe i prawie niezmienione dolinowe torfowiska z unikalną różnorodnością gatunków roślin, ptaków i innych zwierząt oraz naturalnych ekosystemów. Dolina Biebrzy jest bardzo ważnym miejscem gniazdowania, żerowania i odpoczynku dla ptactwa wodno-błotnego [10]. Wigierski Park Narodowy położony jest na północnym skraju Puszczy Augustowskiej. Został utworzony w 1989 roku. Jego powierzchnia wynosi ha z czego ochroną ścisłą objętych jest 623 ha [11]. W granicach Parku znajdują się 42 naturalne zbiorniki wodne. Największe, najgłębsze i najatrakcyjniejsze z nich to jezioro Wigry urozmaicone wyspami, zatokami, głębinami i przybrzeżnymi płyciznami. Wody w WPN to nie tylko jeziora, są tu piękne rzeki, strumienie, źródliska [7]. Narwiański Park Narodowy został utworzony w 1996 roku na powierzchni ha, natomiast powierzchnia otuliny Parku wynosi ha. Park obejmuje swoim zasięgiem bagienną dolinę Górnej Narwi. Najważniejszym walorem przyrodniczym jest unikatowy charakter rzeki, która została zakwalifikowana do systemu rzek anastomozujących 1 Narew w granicach Parku płynie wieloma korytami, które rozdzielając się i łącząc tworzą nieregularną, skomplikowaną sieć. Wielkim bogactwem Parku i skraju doliny jest awifauna 2 Stwierdzono tu występowanie 203 gatunków ptaków, wśród nich 28 zagrożonych w skali światowej lub europejskiej. Symbolem parku jest sylwetka błotniaka stawowego [12]. Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej jest jednym z największych parków krajobrazowych w Polsce. Został utworzony w maju 1988 roku. Park obejmuje obszar lasów i dolin rzecznych o powierzchni ha. Ochroną objęto w nim kompleks leśny będący pozostałością po pasie rozległych puszcz oddzielających niegdyś Koronę od Wielkiego Księstwa Litewskiego. Lasy porastają tutaj urozmaiconą powierzchnię pagórków pozostawioną przez lodowiec. Obszar ten charakteryzuje się też występowaniem ponad 400 naturalnych wypływów wód podziemnych, tzw. żródlisk[8]. 1 Rzeka anastomozująca płynie dwoma lub więcej równorzędnymi korytami, często krętymi, na ogół o małym spadku i wyrównanym przepływie. 2 Awiufauna - ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny.

12 12 A g r o t u r y s t y k a W skład Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego, powołanego w 1994 roku, wchodzą: zachowane prawie w naturalnym stanie dolina Narwi na odcinku Pątnica - Bronowo i jej strefa krawędziowa z malowniczymi wzniesieniami sięgającymi m nad poziom rzeki. Ochronie podlegają także unikatowe walory krajobrazowe, przyrodnicze, poznawcze i estetyczne doliny i jej otoczenia. Łączna powierzchnia objęta ochroną wynosi ha, z czego 7353,5 ha stanowi zasadniczą część Parku, a ,5 ha tworzy jego strefę ochronną (otulinę) [7]. Suwalski Park Krajobrazowy został utworzony w 1976 roku jako pierwszy park krajobrazowy w Polsce. Położony jest na Pojezierzu, obejmuje Zagłębienie Szeszupy i tereny otaczające jez. Hańcza. Powierzchnia parku wynosi 6284 ha. Duże, otwarte przestrzenie odsłaniają rzeźbę polodowcową, która jest najcenniejszym walorem parku. Głównymi formami rzeźby są wysoczyzny morenowe oraz doliny rzeczne. W ich obrębie występuje wiele drugorzędnych form rzeźby: kopulaste wzgórza kemów, kręte grzbiety ozów i wąskie rynny polodowcowe oraz ogromna ilość głazów narzutowych [7]. Agroturystyka rozwija się korzystając przede wszystkim z walorów przyrodniczych. Na poziom zadowolenia turystów z pobytu w danym gospodarstwie agroturystycznym w dużym stopniu wpływa także sposób zagospodarowania czasu wolnego i atrakcje turystyczne okolicy [14].Dzięki tym walorom przyrodniczym podlaskie gospodarstwa agroturystyczne proponują swoim gościom wycieczki piesze, rowerowe, konne czy spływy kajakowe. Walory kulturowe województwa podlaskiego Na wyjątkowość województwa podlaskiego składają się nie tylko kompleksy leśne, bagienne, fauna i flora, liczne rzeki i jeziora ale także różnorodność narodowościowa, kulturowa, religijna oraz dobrze zachowany tradycyjny krajobraz wiejski. Na Podlasiu od wieków żyją obok siebie Polacy, Białorusini, Ukraińcy, Litwini, Tatarzy, Rosjanie, Staroobrzędowcy oraz Romowie. Po innych mniejszościach zamieszkujących niegdyś ten region Żydach i Niemcach pozostały liczne ślady i pamiątki Świadectwem ich kultury są zabytki: świątynie, cmentarze, krzyże i kapliczki. Najbardziej znanymi sanktuariami Maryjnymi są Studzieniczna i Sejny. W Studzinicznej znajduje się otoczony kultem obraz Matki Boskiej, obok jest studnia

13 A g r o t u r y s t y k a 13 z wodą uznaną za cudowną. Bardzo cennym zabytkiem jest cudowna figura Matki Boskiej w bazylice w Sejnach. Celem licznych pielgrzymek jest również cudowny obraz Matki Boskiej w gotycko renesansowym kościele w Krasnymborze [4]. W Świętej Wodzie znajduje się cudowne źródełko i kaplica p.w. Matki Boskiej Bolesnej, natomiast w Różnanymstoku znajduje się podominikański zespół klasztorny z cudownym obrazem Matki Bożej Różanostockiej [5]. Cerkwie, takie jak w Hajnówce, Białowieży czy Białymstoku, nierozerwalnie łączą się z krajobrazem województwa podlaskiego. Do najbardziej znanej, na Świętej Górze w Grabarce, pielgrzymują wyznawcy prawosławia z całego kraju [6]. Inne ważne ośrodki prawosławia to męski klasztor z gotycko bizantyjską cerkwią w Supraślu. W cerkwi w Hajnówce, co roku odbywa się Festiwal Muzyki Cerkiewnej. W Bohonikach i Kruszynianach znajdują się czynne drewniane meczety oraz cmentarze muzułmańskie. W miejscowościach tych, co roku odbywają się uroczystości religijne gromadzące Tatarów z całego kraju. Najbardziej znaną uroczystością jest święto ofiarowania Kurbam Bajram. Synagoga w Tykocinie jest okazałym śladem obecności Żydów na tych terenach [4]. Województwo podlaskie to jeden z nielicznych regionów, w którym istnieją żywe, prastare rzemiosła, takie jak garncarstwo, tkactwo czy kowalstwo. Tradycyjna sztuka ludowa nie została tu zepchnięta wyłącznie w opłotki skansenów, lecz nadal pielęgnuje się ją w podlaskich wsiach [8]. Szlak tradycyjnego rękodzieła ludowego wiedzie zachodnim skrajem Puszczy Knyszyńskiej przez Czarną Wieś Kościelną (pracownie garncarskie i kuźnię), Zamczysk (warsztat tradycyjnego wyrobu drewnianych łyżek), Janów i okoliczne wsie: Wasilówka i Nowokolno (pracownie unikatowego tkactwa dwuosnowowego), Sokółkę (pracownia rzeźbiarza ludowego Piotra Szałkowskiego [7]. Rejon Puszczy Białowieskiej, Knyszyńskiej, Augustowskiej należą do obszarów o najlepiej zachowanym wiejskim krajobrazie kulturowym w skali kraju. Istniejące tu wsie zachowały układy ulicówek, a w budownictwie wiejskim ciągle dominuje tradycyjna zabudowa drewniana. Ciągle żywa jest także tradycyjna regionalna kuchnia. Babka ziemniaczana, kiszka, sękacze i pierogi z kapustą nigdzie nie smakują tak dobrze jak na Podlasiu [4]. Każda miejscowość posiada walory, które nie są na co dzień zauważane. Są to warsztaty rzemieślnicze, pomniki przyrody, piękne elementy krajobrazu, czy przydrożne kapliczki. Wydobycie ich, opisanie lub zachowanie czyni z nich element

14 14 A g r o t u r y s t y k a atrakcji turystycznej [14], która przyciąga turystów i stwarza doskonałe warunki do rozwoju agroturystyki. Podsumowanie Przyszłość dalszego rozwoju agroturystyki w województwie podlaskim zależy od umiejętnego wykorzystania bogactwo przyrodniczo kulturowego regionu i przygotowania do przyjęcia gości. Praktyka dowodzi, że naturalne walory środowiska to za mało, aby bez dodatkowych starań przyciągnąć turystów. Podstawowym warunkiem właściwego wykorzystania tych cennych zasobów dla celów agroturystycznych jest zaangażowanie podmiotów środowiska lokalnego tj. samorządu, stowarzyszeń agroturystycznych oraz samych właścicieli gospodarstw w aktywną promocję województwa podlaskiego oraz wykreowanie jego wizerunku jako wiodącego w kraju regionu agroturystycznego [1]. Literatura Z. Kołyszko Chementowska, Ekologiczne aspekty rozwoju turystyki, Roczniki Naukowe, Stowarzyszenie Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, Tom III, Zeszyt 6, Waraszaw Ponzań Białystok 2001r.; G. Sikorska, W. Kajszczak, Kwatera agroturystyczna. Praktyczny poradnik, Wydawnictwo Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2001r.; Raport o stanie środowiska w latach , Inspekcja Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Białymstoku, Białystok 2004r.; Program rozwoju turystyki i zagospodarowania turystycznego województwa podlaskiego do 2010 roku, Samorząd Województwa Podlaskiego, Białystok 2001r.; Aktualności turystyczne, nr 2/3 luty, marzec 2005r.; r; r.; r.; r.; r.; r.; r.; r.; r.

15 A g r o t u r y s t y k a 15 WALORY TURYSTYCZNE ZIEMI SANOCKIEJ Autor: Magdalena Hipner Opiekun naukowy - dr inż. Janina Błażej SKN Rolników Włościanin Sekcja Ochrony Środowiska Rolniczego Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Biologiczno-Rolniczy Ul. Ćwiklińskiej 2, Rzeszów Słowa kluczowe:turystyka, skansen, zabytki, przyroda Ziemia Sanocka to region leżący w południowo wschodniej części kraju, u podnóża Bieszczadów, tworząc tzw. bramę wiodącą w te góry. Każdy turysta znajdzie tu coś ciekawego przez cały rok. Bardzo atrakcyjne szlaki nie tylko mogą być odpowiedzią na nawet bardzo elitarne zainteresowania turystów, a najważniejsze z nich to: Szlak Ikon, Architektury Drewnianej, Naftowy oraz Śladami Szwejka [Mazur 2005], W przyszłości planowane są także inne szlaki wyodrębnione z Muzeum Budownictwa Ludowego o charakterze etnograficznym. Ponadto miasto Sanok posiada wiele zabytkowych obiektów świadków prawie 900- letniej historii, które z pietyzmem przechowują dwa sanockie muzea. Do zabytków zalicza się także ponad 250 budynków z przełomu XIX i XX wieku. Najznakomitszym zabytkiem jest renesansowy, piętrowy, murowany zamek. Został on przebudowany w latach przez starostę sanockiego i ochmistrza królowej Bony Mikołaja Wolskiego z zamku średniowiecznego, na miejscu prastarego grodu. W zamku przechowywane są zbiory Muzeum Historycznego, w tym zbiory ikon z XIV-XIX w. [Volmer 1996]. Obecnie w muzeum jest rozbudowana kolekcja sztuki współczesnej z dominacją malarstwa. Największą i najcenniejszą jej część stanowią obrazy Zdzisława Beksińskiego. W sąsiedztwie zamku na uwagę zasługuje murowana cerkiew z dzwonnicą. Została zbudowana w 1784 roku. Posiada zaokrąglone prezbiterium, zwierciadlane sklepienia w nawie, zachrystii i prezbiterium oraz wyposażenie wnętrza z XVIII i XIX wieku. Cennym zabytkiem jest, malowany na desce obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, znajdujący się w lewym bocznym ołtarzu, pochodzący z XVIII wieku. Cerkiew pierwotnie greckokatolicka, obecnie prawosławna, pod wezwaniem Św. Trójcy [Bata 1996]. Interesujący zespół zabytkowy tworzy zabudowa Rynku. Wokół niego znajdują się mieszczańskie kamieniczki z końca XVIII i z XIX wieku, odrestaurowane w latach siedemdziesiątych. Elementem rynku sanockiego jest kościół i klasztor

16 16 A g r o t u r y s t y k a oo. Franciszkanów wzniesiony w latach , a w nim późnobarokowe ołtarze oraz obraz Matki Boskiej Pocieszenia z XVII wieku. Kościół słynie też z relikwii Krzyża Świętego. Zwiedzając rynek uwagę przyciąga ratusz z zegarem i herbem miasta zbudowany pod koniec XVIII wieku na wschodnim obrzeżu Rynku. Po przeciwnej stronie Rynku znajduje się również zabytkowy gmach Urzędu Miejskiego z herbem ziemi sanockiej na fasadzie wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku (dawne starostwo). Przy placu Świętego Michała znajduje się kościół parafialny pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego, wzniesiony w stylu neoromańskim w latach W nim znajduje się renesansowa płyta nagrobna starosty sanockiego Sebastiana Lubomirskiego zmarłego w 1558 r., odkopana w miejscu XIV-wiecznego kościoła. W tym kościele Władysław Jagiełło brał ślub w roku 1417 z Elżbietą Granowską. Naprzeciw wejścia do kościoła stoi parterowy, kamienny Dom Mansjonarzy z początków XVIII wieku, obecnie siedziba Młodzieżowego Domu Kultury [Volmer 1996]. W niedalekim sąsiedztwie znajduje się park miejski im. Adama Mickiewicza. Został założony w 1896 roku. Występują tu aleje rzadkich okazów drzew i gatunków kwiatów. Rosną m. in. miłorząb, orzech turecki, orzech wodny, sumak, sosna amerykańska. Na szczycie Góry Parkowej w 1898 roku młodzież sanockiego gimnazjum usypała kopiec i umieściła głaz na pamiątkę setnej rocznicy urodzin wielkiego wieszcza. Na północnym stoku góry obok źródełka Towarzystwo Upiększania Miasta Sanoka z okazji setnej rocznicy urodzin Fryderyka Chopina ufundowała tablicę spiżową, zaś u stóp wzgórza od strony południowej, pomnik Tadeusza Kościuszki, odsłonięty w 1962 roku. Na prawym brzegu rzeki San znajduje się jedna z największych atrakcji turystycznych Sanoka - park etnograficzny - Muzeum Budownictwa Ludowego. W zakresie zainteresowania zgromadziło ono kulturę ludową różnych grup etnicznych Łemków, Bojków, Dolinian, Pogórzan wschodnich i zachodnich. Park etnograficzny na Białej Górze zajmuje 38 ha bardzo urozmaiconego pod względem rzeźby terenu, w którym poszczególne obiekty znajdują się w otoczeniu zbliżonym do naturalnego. W obrębie ekspozycji można zwiedzić m.in. 34 zagród chłopskich, 10 obiektów przemysłowych, zespół dworski, kilka obiektów sakralnych, zespół plebański oraz kilkanaście form tzw. małej architektury: studni, kapliczek, mostków itp. [Bata 1996].

17 A g r o t u r y s t y k a 17 Do najciekawszych zabytków zgromadzonych w parku etnograficznych należą: -cerkiew greckokatolicka z 1731r. z Grąziowej, - cerkiew - kościół z 1750 r. z Rosolina, - kościół z 1667 r. z Bączala Dolnego, - kapliczka z początku XVII wieku z Jaszcz. O atrakcyjności Sanoka i okolic świadczy również niewątpliwie bardzo bogata przyroda. Naturalne atrakcje, stworzone przez niezniszczoną i odpowiednio chronioną przyrodę, której wyjątkowość polega na przenikaniu się gatunków roślin, zwierząt spotykanych we wschodniej i zachodniej Europie zapewnia doznania estetyczne. Otoczone górami i lasami miasto, leżące nad rzeką San (jedną z najczystszych rzek w Polsce), dostatecznie wyposażone w bazę hotelowo-gastronomiczną, idealnie spełnia wszelkie formy turystyki. Bardzo atrakcyjna jest również oferta rekreacyjna miasta, aktualna przez cały rok. Literatura Bata A. 1996, Sanok i okolice; PUW Roksana Mazur P. 2005, Przewodnik Ziemia Sanocka - Medzilaborce; OFFSETdruk i Media sp. z o.o. Volmer U. 1996, Sanok Informator miejski, Copyright Wydawnictwo Journal Bydgoszcz Summary Sanok is a town worth seeing and visiting. The Land of Sanok is an area, wich offers something interesting for each tourist, during the whole year. Tpleaces and forests, where are can find almost all mushroom species, are located along the majority of the trails.

18 18 A g r o t u r y s t y k a STAN I PERSPEKTYWY ROZWOJU AGROTURYSTYKI W GMINIE SUCHEDNIÓW Autor: Martyna Jasińska Opiekun naukowy: dr Wacław Kotliński Wyższa Szkoła Gospodarki Regionalnej i Turystyki Studenckie Koło Naukowe Turystyki ul. Jana Piwnika Ponurego Kielce Słowa kluczowe: agroturystyka, wypoczynek, rozwój terenów wiejskich Wstęp Agroturystyka-jest określeniem, które uzupełniło będące dotychczas w użyciu pojęcia turystyka wiejska, wieś letniskowa lub wczasy pod gruszą. Propagatorzy agroturystyki zachęcając ludzi do wyjazdów turystycznych na wieś twierdzą, że Bóg stworzył wieś, człowiek zbudował miasto, w którym życie jest niekorzystne dla zdrowia, mimo wielocywilizacyjnych udogodnień. Agroturystyka obejmuje te formy turystyki,które odbywają się na terenach wiejskich o charakterze rolniczym, z wykorzystaniem budynków mieszkalnych gospodarczych ludności wiejskiej na cele noclegowe. Agroturystyka związana też być może z udziałem w pracach gospodarstwa chłopskiego, w zamian za udzielony nocleg i wyżywienie. Może też przyjąć postać biwakowania w obrębie zagród lub wśród terenów uprawnych, korzystania z koni i pojazdów lub innego użytkowania terenów wiejskich. Agroturystyka ma zapewnić mieszkańcom zarówno miast tani wypoczynek w atrakcyjnych turystycznie regionach kraju a przez to polepszyć sytuację finansową rolników użyczających noclegów oraz organizujących żywienie. Agroturystyka może stać się lekarstwem na degradujące środowisko przyrodniczego oraz koncentrowanie ruchu na terenach najatrakcyjniejszych. Ta forma turystyki może wpłynąć dodatkowo na rozszerzenie sezonu turystycznego na inne niż lipiec i sierpień miesiące roku. Celem referatu jest zasygnalizowanie problemu stanu oraz perspektyw rozwoju agroturystyki w Gminie Suchedniów. 1. Atrakcyjność turystyczna Gminy Suchedniów Gmina Suchedniów położona jest w północnej części województwa świętokrzyskiego, na obszarze Puszczy Świętokrzyskiej, wzdłuż doliny rzeki Kamionki. Na terenie gminy układ komunikacyjny tworzą: sieć drogowa, wśród których

19 A g r o t u r y s t y k a 19 najważniejszą jest droga nr 7 relacji: Gdańsk - Warszawa - Radom - Kielce - Kraków - Chyżne oraz linia kolejowa Warszawa - Kraków. W obrębie miasta znajdują się trzy stacje kolejowe, na których zatrzymują się pociągi osobowe, w tym również pośpieszne. Lasy stanowiące ponad 60 % powierzchni terenu miasta i gminy posiadają status lasów ochronnych. Gmina Suchedniów położona jest w obrębie dwóch parków krajobrazowych: Suchedniowsko-Oblęgorskiego i Sieradowickiego. Na terenie gminy występują cenne pomniki przyrody: modrzew polski, trzy dęby ponad letnie, dwa dęby szypułkowe. Na terenie Suchedniowa mieści się ośrodek sportu i rekreacji OSIR. Ośrodek ten prowadzi działalność wypoczynkowo-rekreacyjną (sportową). Ośrodek położony jest w malowniczym terenie. Funkcjonuje on głównie w sezonie wakacyjnym. Turyści zagraniczni i krajowi mogą zwiedzać nasze piękne tereny bądź też wypożyczyć sprzęt sportowy (popływać łódką, rowerkiem) lub pograć na korcie tenisowym. Dla nieco leniwych oferowana jest tzw. turystyka plażowa w postaci kąpieliska Dogodne połączenie komunikacyjne, nieskażone środowisko wynikające z oddalenia od aglomeracji przemysłowych sprawiają, że jest to doskonałe miejsce na wypoczynek. Na tym terenie znajdują się duże kompleksy leśne wchodzące w skład Suchedniowsko-Oblęgorskiego i Sieradowickiego Parku Krajobrazowego, przez które prowadzą liczne szlaki turystyczne. Miłośnikom sportów wodnych poleca się dwa zbiorniki wodne o charakterze rekreacyjnym. Jeden w Suchedniowie na rzece Kamionce, z wysepką po środku, która jest rezerwatem ptaków wodnych, drugi we wsi Mostki na rzece Żarnówce. Corocznie w SOK, czyli Suchedniowski Ośrodek Kultury organizowany jest przegląd teatralny, w którym uczestniczą dzieci i młodzież ze szkół podstawowych i gimnazjalnych. Celem tej akcji jest ukazanie twórczości i talentu aktorskiego uczestników. W przygotowaniach udział biorą nauczyciele i wychowankowie. Dzięki takim akcjom, Suchedniów podtrzymuje tradycję kulturową, wspiera młode talenty a także opracowuje ciekawe programy regionalne. Ziemia Świętokrzyska obfituje w cenne zabytki architektury świeckiej i sakralnej różnych epok i stylów, jak również unikatowe zabytki techniki. Zwolennicy spokojnego wypoczynku znajdują tu idealne warunki do regeneracji sił nadwyrężonych zgiełkiem i tempem codziennego życia. Bezpośredni kontakt z przyrodą, oglądanie z bliska świata zwierząt i roślin dostarczą turyście niezapomnianych przeżyć i doznań estetycznych. Tu można łączyć przyjemne z pożytecznym: spacerować i zbierać owoce lasu, siedzieć nad

20 20 A g r o t u r y s t y k a wodą i łowić ryby, lub wędrować i cieszyć oczy urokami krajobrazu. Przyjezdny znajdzie tu nie tylko naturalne piękno, czyste powietrze i wodę, spokój i ciszę, a także specyficzny dla każdej miejscowości mikroklimat, zdrową żywność, smaczną polską kuchnię. 2. Stan i perspektywy rozwoju agroturystyki w Gminie Suchedniów Miasto i Gmina Suchedniów należą do gmin funkcjonujących w zespole parków krajobrazowych, w których rolnictwo pełni funkcję raczej uzupełniającą. Lasy zajmują około 62 % ogólnej powierzchni gminy, z tego 6 % jest własnością rolników. Obecnie na terenie gminy Suchedniów znajduje się 618 gospodarstw rolnych z których tylko 75 jest w pełni użytkowych. Średnia powierzchnia gospodarstwa indywidualnego wynosi zaledwie 1,7 ha, w których użytki rolne stanowią niespełna 1,1 ha. Zdecydowanie słabo rozwijające się rolnictwo, na które mają wpływ raczej nieurodzajne gleby piaszczyste spowodowały, że mieszkańcy oraz właściciele małych gospodarstw, wykorzystując naturalne walory środowiska oraz rozwój turystyki, podejmują działalność agroturystyczną. Z ich inicjatywy od 1998 roku powstało Suchedniowskie Stowarzyszenie Agroturystyczne Puszcza Jodłowa. Na terenie Suchedniowa znajduje się obecnie sześć Gospodarstw Agroturystycznych. Władysława Rzeszutek ul. Stokowiec 111A, Suchedniów, tel. (0-41) Sławomir Kowalik ul. Gajzlera 8, Suchedniów, tel Gościniec "Mostki" Mostki 1, Suchedniów, tel Piotr Zieliński Ostojów 63, Suchedniów, tel. (0-41) Poza pokojami gościnnymi gospodarze oferują wypoczynek z licznymi atrakcjami, m.in. kozie mleko, zdrową żywność, jazdę konną, itp. Urząd Miasta i Gminy Suchedniów oraz Wojewódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego korzystając ze środków własnych gminy oraz środków pomocowych z Unii Europejskiej organizują kursy i szkolenia agroturystyczne dla mieszkańców, oraz pomagają w opracowywaniu i składaniu wniosków w celu uzyskania dofinansowania zewnętrznego. Wszystkie te działania zdecydowanie przyczyniają się do uświadomienia i przekonania ludności o wybraniu tej formy działalności a tym samym oczywiście wspierają rozwój agroturystyki w gminie.

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej Kierunki rozwoju do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem wiejskiej Katarzyna Sobierajska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Międzynarodowa Konferencja Perspektywy rozwoju i promocji

Bardziej szczegółowo

Atrakcje turystyczne 2015-06-01 13:20:37

Atrakcje turystyczne 2015-06-01 13:20:37 Atrakcje turystyczne 2015-06-01 13:20:37 2 Region słynie z rozległych obszarów dzikiej przyrody. Do dzisiaj zachowały się w województwie podlaskim naturalne krajobrazy, puszcze i lasy, jeziora oraz doliny

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Rola czystego ekologicznie obszaru północno-wschodniej Polski. Katarzyna Borkowska, Alicja Gosiewska

Rola czystego ekologicznie obszaru północno-wschodniej Polski. Katarzyna Borkowska, Alicja Gosiewska Rola czystego ekologicznie obszaru północno-wschodniej Polski Katarzyna Borkowska, Alicja Gosiewska ZIELONE PŁUCA POLSKI EUROPY FORMY OCHRONY PRZYRODY POMYSŁ POMYSŁ PARKI NARODOWE PARKI KRAJOBRAZOWE REZERWATY

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

Geneza powstania agroturystyki. Pojęcie Agroturystyki

Geneza powstania agroturystyki. Pojęcie Agroturystyki Geneza powstania agroturystyki Pojęcie Agroturystyki 1992 rok Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Departamentem Nauki, Oświaty i Postępu pismem z dnia 19 maja 1992 roku kierowanym do

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R.

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli LODR w Końskowoli zasięgiem swojej działalności obejmuje teren całego województwa lubelskiego,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

Turystyka zrównoważona na Podlasiu

Turystyka zrównoważona na Podlasiu Turystyka zrównoważona na Podlasiu Eugeniusz Wiśniewski Podlaskie Stowarzyszenie Agroturystyczne Z uwagi na cenne walory przyrodnicze, kulturowe i etniczne, turystyka stała sięważnądziedzinągospodarki

Bardziej szczegółowo

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Jest to obszar chroniony ze względu na swoje walory, głównie przyrodnicze. W Polsce obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi,

Bardziej szczegółowo

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN Załącznik do uchwały nr XXXV/ 219 / 2010 Rady Gminy Nowe Miasto nad Wartą z dnia 14 stycznia 2010 r. Plan odnowy miejscowości KRUCZYN w ramach działania: Odnowa i rozwój wsi objętego Programem Rozwoju

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań II warsztat strategiczny gmina Gorzków Część I. Opracowanie Misji i Wizji gminy MISJA Grupa 1: 1. Bezpieczne przejścia szlaki komunikacyjne (ścieżka rowerowa, szlaki konne, trasy spacerowe, chodniki łączące

Bardziej szczegółowo

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła Kryteria Wyboru Operacji przez Radę LGD Etap I ocena zgodności operacji z Lokalną Strategią Rozwoju Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą cele ogólne i szczegółowe LSR. Operacja musi być zgodna przynajmniej

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

Wizerunek Województwa Podkarpackiego. Jarosław Reczek, 15.11.2012

Wizerunek Województwa Podkarpackiego. Jarosław Reczek, 15.11.2012 Wizerunek Województwa Podkarpackiego Jarosław Reczek, 15.11.2012 Program badawczy OBOP. Atuty województwa (Top3) Zachodnio-Pomorskie: Blisko morza-51% Lasy-8% Miejsce urodzenia-7% Lubuskie: Położenie geogr.

Bardziej szczegółowo

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Charakterystyka miejscowości, opis planowanych zadań inwestycyjnych, inwentaryzacja zasobów

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE Spotkania konsultacyjne współfinansowane są przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europa inwestująca w obszary wiejskie w ramach działania 19 Wsparcie dla Rozwoju Lokalnego

Bardziej szczegółowo

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD Rozdział IV.1 OKREŚLENIE WSKAŹNIKÓW REALIZACJI CELÓW ORAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej Przedsięwzięcia Produktu Cel

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM FINANSOWY EUROPEJSKIEGO OBSZARU GOSPODARCZEGO ORAZ NORWESKI MECHANIZM FINANSOWY

MECHANIZM FINANSOWY EUROPEJSKIEGO OBSZARU GOSPODARCZEGO ORAZ NORWESKI MECHANIZM FINANSOWY Witamy uczestników szkolenia: Zrównoważony rozwój turystyki a oferta turystyczna regionu BROK 17.11.2009 roku Projekt p.n. Wzorcowa sieć ekoturystyczna między Bugiem a Narwią Realizator: Społeczny Instytut

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA w Europie WIELKOPOLSKA w Polsce Podział Administracyjny Województwa Wielkopolskiego Liczba

Bardziej szczegółowo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Irena Niedźwiecka-Filipiak UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU Instytut Architektury Krajobrazu Forum Debaty Publicznej Sieć Najciekawszych Wsi sposób na zachowanie

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

Procesy Zachodzące w Agroturystyce

Procesy Zachodzące w Agroturystyce Procesy Zachodzące w Agroturystyce Agroturystyka jest to forma wypoczynku na obszarach wiejskich o charakterze rolniczym, oparta o bazę noclegową i aktywność rekreacyjną związaną z gospodarstwem rolnym

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Dr Krzysztof Jończyk Kongres Innowacji Polskich, Kraków, 10.03.2015 1 r. Rolnictwo ekologiczne Rozp. Rady (WE) 834/2007

Bardziej szczegółowo

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r.

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. Stan i główne g wyzwania rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. 1 Cele konferencji Ocena stanu i głównych wyzwań rozwoju obszarów wiejskich w Polsce Ocena wpływu reform

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA WRZOSOWA KRAINA. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR.

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA WRZOSOWA KRAINA. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR Małe projekty L.p. Kryteria Opis Punkty 1 Doświadczenie wnioskodawcy 2 Członkostwo w Preferuje wnioskodawców, którzy nie realizowali dotąd

Bardziej szczegółowo

ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW

ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW ZAŁĄCZNIK NR DO UCHWAŁY NR RADY GMINY W BAŁTOWIE Z DNIA. ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW OPRACOWAŁ ZESPÓŁ INSTYTUTU GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ I MIESZKALNICTWA:

Bardziej szczegółowo

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "LIWOCZ" zaprasza wszystkich zainteresowanych na bezpłatne szkolenie pt. "Małe projekty - sposób na aktywizację społeczności lokalnej" dotyczące przygotowania wniosków

Bardziej szczegółowo

PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM

PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM Kazimierz Sumisławski Departament Środowiska i Rolnictwa Urząd

Bardziej szczegółowo

Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13

Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13 Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13 wsparcie dla samorządów i organizacji pozarządowych Warszawa, 8 maja 2008 r. Zarys prezentacji środki finansowe na wspieranie

Bardziej szczegółowo

Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej

Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej 1 Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013. Program Samorządu Województwa Wielkopolskiego Wielkopolska Odnowa Wsi. Program Operacyjny Zrównoważony

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE KONFERENCJA WOJEWÓDZKA nt. Wykorzystanie lokalnych wartości w rozwoju społeczno gospodarczym obszarów w wiejskich prof. nadzw. dr hab. Mirosław Boruszczak WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: 1. Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich 2. Scalanie

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie sytuacji rozwojowej sołectwa

Podsumowanie sytuacji rozwojowej sołectwa 3. Analiza SWOT Podsumowanie sytuacji rozwojowej sołectwa Silne strony - Położenie w Rudawskim Parku Krajobrazowym bogata flora i fauna, walory krajobrazowo przyrodnicze - Położenie wsi - baza wypadowa

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

Wizja. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem życia i pracy z rozwijającym się rolnictwem oraz przedsiębiorczością.

Wizja. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem życia i pracy z rozwijającym się rolnictwem oraz przedsiębiorczością. Wizja 1. Roztoczańskie Centrum Rekreacyjne wykorzystujące położenie transgraniczne, walory przyrodnicze i gospodarcze dla poszerzania oferty turystycznowypoczynkowej. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego Uwaga: ubiegający się o dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

FORMY OCHRONY PRZYRODY

FORMY OCHRONY PRZYRODY Ryszard Kapuściński FORMY OCHRONY PRZYRODY Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 z 30 kwietnia 2004 r. z późniejszymi zmianami) wymienia 10 form ochrony przyrody,

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA I OSIĄGNIĘCIA POLSKIEJ FEDERACJI TURYSTYKI WIEJSKIEJ GOSPODARSTWA GOŚCINNE NA TERENIE WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

DZIAŁANIA I OSIĄGNIĘCIA POLSKIEJ FEDERACJI TURYSTYKI WIEJSKIEJ GOSPODARSTWA GOŚCINNE NA TERENIE WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Urzykowska-Lessnau Anna, prof. Akademija Rolniczf w Szczecinie (Polska) DZIAŁANIA I OSIĄGNIĘCIA POLSKIEJ FEDERACJI TURYSTYKI WIEJSKIEJ GOSPODARSTWA GOŚCINNE NA TERENIE WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Jednym z

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne -

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH 2007-2013 Podstawowe założenia, jak również zakres, cele oraz działania Programu zostały wybrane

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020.

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. ANKIETA Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. Szanowni Państwo! W związku z rozpoczęciem prac nad opracowaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP

Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP 1 CEL PROJEKTU Jednolita w skali całego kraju baza danych dotycząca: Lech PomnikiPrzyrody Art. 40, ustawa z dnia 16

Bardziej szczegółowo

Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno

Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno Plik wygenerowany przez generator ofert PDF przygotowany przez silnet.pl Oferta nieruchomości Lokalizacja: Mazury, gmina Dąbrówno, województwo

Bardziej szczegółowo

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Ewa Szymborska, MRiRW Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Kluczbork 11-12.04.2012

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy Wodzisław na lata 2000-2015

Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy Wodzisław na lata 2000-2015 Cel: 1 Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy Wodzisław na lata 2000-2015 Poprawa efektywności gospodarstw rolnych m.in. poprzez specjalizację produkcji rolniczej, tworzenie zorganizowanych

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI KRESOWYCH. www.bilgoraj21.pl

FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI KRESOWYCH. www.bilgoraj21.pl FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI www.bilgoraj21.pl MIASTO NA SZLAKU KULTUR KRESOWYCH KRESOWYCH 2 KIM JESTEŚMY? lipca 2005 roku ustanowiona została aktem notarialnym Fundacja Obywatelska Przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

Założenia programu Eko - Polska

Założenia programu Eko - Polska Założenia programu Eko - Polska dr Jarosław Klimczak Warszawa 17 Kwiecień 2013r. Cele programu Promocja Polski jako kraju który wykorzystał szanse pakietu klimatycznego Pokazanie Polski jako lidera w ekologii

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT 80 Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Możliwość rozwoju produkcji żywności wysokiej jakości. 2. Korzystna struktura wielkości gospodarstw. 3. Korzystne warunki przyrodnicze

Bardziej szczegółowo

Geotermia w Gminie Olsztyn

Geotermia w Gminie Olsztyn Geotermia w Gminie Olsztyn Tomasz Kucharski Wójt Gminy Olsztyn Europejski Kongres Gospodarczy Katowice, 18 maja 2011 r. Gmina Olsztyn Gmina Olsztyn położona jest niespełna 10 km od Częstochowy. Zajmuje

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rolna na obszarach o rozdrobnionej strukturze agrarnej

Gospodarka rolna na obszarach o rozdrobnionej strukturze agrarnej Gospodarka rolna na obszarach o rozdrobnionej strukturze agrarnej Dr inż. Marta Czekaj Prof. dr hab. Janusz Żmija Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie Wydział Rolniczo-Ekonomiczny Instytut

Bardziej szczegółowo

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych Pracownicy Biura LCOI Region Lubelski: Marcin Orzeł Inspektor LCOI Region Michał Nizioł Specjalista ds. Marketingu i Rozwoju LCOI - Region Kategoria:

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU

OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU Rola małych miast i obszarów wiejskich w rozwoju obszaru metropolitalnego Prof. dr hab. Jerzy Bański Dr Konrad Czapiewski Plan Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Wpływ Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich

Wpływ Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich Wpływ Programu na lata 2007-2013 na zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich Realizacja Programu na lata 2007-2013, zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich oraz przyszłość

Bardziej szczegółowo

Glosariusz. Informacja prasowa. Naturalne krajobrazy. Kampania tematyczna 2016: Fascynująca przyroda Niemiec wypoczynek na łonie natury.

Glosariusz. Informacja prasowa. Naturalne krajobrazy. Kampania tematyczna 2016: Fascynująca przyroda Niemiec wypoczynek na łonie natury. Informacja prasowa Kampania tematyczna 2016: Fascynująca przyroda Niemiec wypoczynek na łonie natury. Glosariusz Naturalne krajobrazy Nazwą Naturalne krajobrazy są objęte w Niemczech parki narodowe, rezerwaty

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIA Atlas Bodziony B., Dziwiński R., Gniadzik P. Górniak A. Inwentaryzacja złóż Klasyfikacja jakości Komentarz Kondracki J.

BIBLIOGRAFIA Atlas Bodziony B., Dziwiński R., Gniadzik P. Górniak A. Inwentaryzacja złóż Klasyfikacja jakości Komentarz Kondracki J. BIBLIOGRAFIA Atlas Rzeczypospolitej Polskiej. Główny Geodeta Kraju, Warszawa 1993-1997. Bodziony B., Dziwiński R., Gniadzik P. Zagospodarowanie przestrzenne. PCB Sp. z o.o., Warszwa 1998. Górniak A. Klimat

Bardziej szczegółowo

Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi. Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski

Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi. Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski Rekomendacje dla odnowy wsi, jako metody rozwoju: budowanie specjalizacji, łączenie potencjałów

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej dr Lucyna Przezbórska-Skobiej Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej w Agrobiznesie Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 października 2015 r. Poz. 1755 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 października 2015 r. w sprawie wysokości dostępnych

Bardziej szczegółowo

Propozycja listy projektów indywidualnych w ramach Działania 6.4 Inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym

Propozycja listy projektów indywidualnych w ramach Działania 6.4 Inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym Propozycja listy projektów indywidualnych w ramach Działania 6.4 Inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 Lp. Nazwa projektu

Bardziej szczegółowo

KRAKÓW. Stebnicka Huta

KRAKÓW. Stebnicka Huta KRAKÓW Stebnicka Huta Prezentacja obszaru Lokalna Grupa Działania Dolina Raby leży w południowo wschodniej Polsce około 40 km od Krakowa. Obejmuje 5 gmin wiejskich i jedną gminę miejsko-wiejską. LGD leży

Bardziej szczegółowo

Główny Urząd Statystyczny

Główny Urząd Statystyczny Główny Urząd Statystyczny Urząd Statystyczny w Krakowie Opracowanie sygnalne Ośrodek Statystyki Kultury Kraków, wrzesień 2011 r. Wydatki na kulturę w 2010 r. Niniejsza informacja prezentuje wydatki poniesione

Bardziej szczegółowo

Przede wszystkiej liczy się pomysł

Przede wszystkiej liczy się pomysł Przede wszystkiej liczy się pomysł ciekawy, nowatorski możliwy do realizacji i odpowiadający oczekiwaniom społeczności lokalnej nt.: - organizacja szkoleń w zakresie prowadzenia działalności turystycznej

Bardziej szczegółowo

Kierownik Katedry Dr hab. Krystyna Krzyżanowska prof. SGGW

Kierownik Katedry Dr hab. Krystyna Krzyżanowska prof. SGGW Kierownik Katedry Dr hab. Krystyna Krzyżanowska prof. SGGW Zakład Komunikowania Społecznego i Doradztwa Zakład Turystyki i Rozwoju Wsi Zakład Organizacji i Ekonomiki Edukacji Kierownik: Dr inż. Ewa Jaska

Bardziej szczegółowo

Wydatki na kulturę w 2011 r.

Wydatki na kulturę w 2011 r. Kraków 25.09.2012 r. Wydatki na kulturę w 2011 r. Informacja przedstawia wydatki budżetu państwa i budżetów jednostek samorządów terytorialnych na finansowanie kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

Bardziej szczegółowo

Wykaz działań wybranych do refundacji na kwotę łączna do 5 000 000,00 zł netto. Lp. Działanie Wnioskowana kwota do Wnioskodawca

Wykaz działań wybranych do refundacji na kwotę łączna do 5 000 000,00 zł netto. Lp. Działanie Wnioskowana kwota do Wnioskodawca Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr Zarządu z dnia.. Wykaz działań wybranych do refundacji na kwotę łączna do 5 000 000,00 zł netto Lp. Działanie Wnioskowana kwota do Wnioskodawca refundacji w zł netto 1. Udział

Bardziej szczegółowo

Płatności bezpośrednie w Polsce. charakterystyka zróżnicowania. przestrzennego. wersja wstępna

Płatności bezpośrednie w Polsce. charakterystyka zróżnicowania. przestrzennego. wersja wstępna FUNDACJA PROGRAMÓW POMOCY DLA ROLNICTWA SEKCJA ANALIZ EKONOMICZNYCH POLITYKI ROLNEJ ul. Wspólna 30 Pokój 338 00-930 Warszawa http://www.fapa.org.pl tel. (+48 22) 623-19-70 623-19-81 fax. (+48 22) 623-19-09

Bardziej szczegółowo

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI Opis operacji odpowiadającej działaniu z zakresu Małe projekty pod kątem spełniania kryteriów wyboru określonych w Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej Grupy Działania Partnerstwo na Jurze Tytuł projektu:

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA Projektu planowanego do realizacji z programu LEADER w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju

KARTA INFORMACYJNA Projektu planowanego do realizacji z programu LEADER w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalna Grupa Działania Bądźmy Razem 07-130 Łochów, Al. Pokoju 75 lgdbadzmyrazem@gmail.com KARTA INFORMACYJNA Projektu planowanego do realizacji z programu LEADER w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju Dane

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego http://www.zporr.gov.pl/

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego http://www.zporr.gov.pl/ Oficjalne serwisy poświęcone funduszom pomocowym Fundusze strukturalne http://www.funduszestrukturalne.gov.pl/ Fundusz Spójności http://www.funduszspojnosci.gov.pl/ Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju

Bardziej szczegółowo

ANKIETA GOSPODARSTWA AGROTURYSTYCZNEGO

ANKIETA GOSPODARSTWA AGROTURYSTYCZNEGO ANKIETA GOSPODARSTWA AGROTURYSTYCZNEGO I. Informacje podstawowe 1. Imię i nazwisko właściciela: 2. Nazwa gospodarstwa agroturystycznego: 3. Adres: ulica... nr... kod -... poczta:... powiat... tel.... tel.

Bardziej szczegółowo

1. Uwarunkowania Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Miasta Biłgoraj: 1.1. Uwarunkowania zewnętrzne 1.2. Uwarunkowania wewnętrzne diagnoza obszaru

1. Uwarunkowania Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Miasta Biłgoraj: 1.1. Uwarunkowania zewnętrzne 1.2. Uwarunkowania wewnętrzne diagnoza obszaru Schemat dokumentu 1. Uwarunkowania Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Miasta Biłgoraj: 1.1. Uwarunkowania zewnętrzne MOF Biłgoraj na tle dokumentów strategicznych Uwarunkowania wynikające z położenia administracyjnego

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2013 roku.

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2013 roku. Materiał na konferencję prasową w dniu 25 marca 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Uwaga: od 2012 r. zmiana zakresu prezentowanych danych

Bardziej szczegółowo

II. Poprawa jakości życia, w tym dostępu do kultury i rekreacji, nauki i pracy.

II. Poprawa jakości życia, w tym dostępu do kultury i rekreacji, nauki i pracy. Opracowanie informacji o możliwości realizacji projektów przez beneficjentów z terenu działania LGD Między Dalinem i Gościbią w ramach Osi 4 Leader Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 1. Organizacja konkursu: Konkurs Piękna Wieś 2012, zwany dalej Konkursem, organizowany jest w kategoriach Wieś i Zagroda i dotyczy wsi oraz zagród położonych w granicach

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU. LGD Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem. za rok

ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU. LGD Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem. za rok Załącznik nr 1 do uchwały 12/2011 Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia LGD Doliną Wieprza i leśnym szlakiem z dnia 10.06.2011 ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU LGD Doliną

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju agroturystyki w województwie wielkopolskim

Stan i perspektywy rozwoju agroturystyki w województwie wielkopolskim Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu dr Ewa Kacprzak Stan i perspektywy rozwoju agroturystyki w województwie wielkopolskim województwo

Bardziej szczegółowo

Uwaga: ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych. X 3. Typ projektu Dochodowy

Uwaga: ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych. X 3. Typ projektu Dochodowy Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Różnicowanie działalności rolniczej i zbliżonej do rolnictwa w celu zapewnienia różnorodności działań lub alternatywnych źródeł dochodów

Bardziej szczegółowo

Metoda pracy: Praca z mapą, praca z tekstem (analiza opisu wybranych parków narodowych), rozmowa dydaktyczna.

Metoda pracy: Praca z mapą, praca z tekstem (analiza opisu wybranych parków narodowych), rozmowa dydaktyczna. Scenariusz lekcji I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: a) wymienia nazwy polskich parków narodowych; definiuje pojęcia: park narodowy, park krajobrazowy, rezerwat; b) zna symbole poszczególnych parków narodowych;

Bardziej szczegółowo

Opole, lipiec 2013 r. Turystyka jako istotny element rozwoju Aglomeracji Opolskiej

Opole, lipiec 2013 r. Turystyka jako istotny element rozwoju Aglomeracji Opolskiej Opole, lipiec 2013 r. Turystyka jako istotny element rozwoju Aglomeracji Opolskiej PORZĄDEK PREZENTACJI 1. Turystyka w dokumentach programowych AO 2. Jak duży jest potencjał turystyczny AO? 3. Dlaczego

Bardziej szczegółowo

WNIOSKI I REKOMENDACJE

WNIOSKI I REKOMENDACJE Prowadzenie Centrum Wdrażania Projektów przy BPN Zadanie A działania analityczne WNIOSKI I REKOMENDACJE Białowieża, 26.06.2014 dr hab. Artur Bołtromiuk, prof. IRWiR PAN Institute of Rural and Agricultural

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Jan Rączka Prezes Zarządu NFOŚiGW Wojciech Stawiany Ekspert NFOŚiGW Wybrane projekty i programy finansowane przez NFOŚiGW na obszarze objętym Porozumieniem

Bardziej szczegółowo

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali:

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali: Na www.lca.pl napisali: Gminy łączą siły 2008-05-09 12:05:47 Podlegnickie gminy chcą wspólnie sięgnąć po unijne pieniądze. Wójtowie czterech gmin podpisali w piątek deklarację współpracy. Deklaracje współpracy

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI Urząd Marszałkowski w Łodzi Departament Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich Rola Samorządu Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA I OCENA SYSTEMU TRANSPORTU

CHARAKTERYSTYKA I OCENA SYSTEMU TRANSPORTU Rozdział 3. CHARAKTERYSTYKA I OCENA SYSTEMU TRANSPORTU PASAŻERSKIEGO W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPO- MORSKIM 3.1. Specyfika społeczno-gospodarcza województwa zachodniopomorskiego Podjęcie próby opracowania

Bardziej szczegółowo

OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW

OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW PAKOSŁAW 2011 Tu chcemy się uczyć,, pracować,, mieszkać i wypoczywać GMINA PAKOSŁAW Pakosław leży na południu Ziemi Rawickiej, w dorzeczu rzeki Orli.

Bardziej szczegółowo

Zagrody edukacyjne szansąna innowacyjne zagospodarowanie potencjału wsi

Zagrody edukacyjne szansąna innowacyjne zagospodarowanie potencjału wsi Zagrody edukacyjne szansąna innowacyjne zagospodarowanie potencjału wsi Gdańsk, 22.10.2013 r. www.zagrodaedukacyjna.pl Wielowymiarowe oblicze wsi Wieś może być postrzegana jako: romantyczna przestrzeń,

Bardziej szczegółowo

Park Krajobrazowy Doliny Baryczy powstał w 1996 roku i obejmuje obecnie 87 040 ha, dzięki czemu jest największym parkiem krajobrazowym w Polsce.

Park Krajobrazowy Doliny Baryczy powstał w 1996 roku i obejmuje obecnie 87 040 ha, dzięki czemu jest największym parkiem krajobrazowym w Polsce. Stawy Milickie to ponad 7 tysięcy hektarów wody, największy kompleks stawów rybnych w Europie. Niezwykle cenny obszar wodno-błotny objęty licznymi formami ochrony przyrody oraz doceniony przez międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE Maria Staniszewska Polski Klub Ekologiczny NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE BAŁTYCKI PLAN DZIAŁANIA Nasze zobowiązania:

Bardziej szczegółowo

GMINA MICHÓW PAKIET INFORMACYJNY

GMINA MICHÓW PAKIET INFORMACYJNY GMINA MICHÓW PAKIET INFORMACYJNY Dragon Partners Sp. z o.o., Listopad 2013 1 Spis treści I. Podstawowe informacje... 3 A. Dane teleadresowe... 3 B. Charakterystyka Emitenta... 3 II. Program emisji obligacji...

Bardziej szczegółowo