KRASICZYN DZIEJE PARAFII I SPOŁECZNOŚCI NASZKICOWANE PRZEZ STAREGO PROBOSZCZA T. 1

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KRASICZYN DZIEJE PARAFII I SPOŁECZNOŚCI NASZKICOWANE PRZEZ STAREGO PROBOSZCZA T. 1"

Transkrypt

1 KRASICZYN DZIEJE PARAFII I SPOŁECZNOŚCI NASZKICOWANE PRZEZ STAREGO PROBOSZCZA T. 1 1

2 Pochylając się z szacunkiem nad dokonaniami Tych, którzy odeszli dokumentując działalność Współczesnych tę pracę wydaję z okazji dwieście pięćdziesiątej rocznicy konsekracji krasiczyńskiego kościoła parafialnego Wasz były proboszcz ks. Stanisław Bartmiński 2

3 Ks. Stanisław Bartmiński KRASICZYN DZIEJE PARAFII I SPOŁECZNOŚCI NASZKICOWANE PRZEZ STAREGO PROBOSZCZA T. 1 KRASICZYN-Przemyśl

4 PROJEKT OKŁADKI Tadeusz Nuckowski FOTOGRAFIE Ze zbiorów autora oraz Zamku w Krasiczynie KOREKTA Adam Białoń, Małgorzata Radochońska, Anna Siciak ISBN... - Ks. Stanisław Bartmiński Nakład 1000 egz., Format B5, Przygotowanie: Agencja Reklamowo-Wydawnicza JM, Przemyśl Druk: San Set, Przemyśl, Ostrów 485,

5 SPIS TREŚCI Słowo wstępne...9 WPROWADZENIE 1. Dlaczego zdecydowałem się opisać dzieje krasiczyńskiej parafii Na jakie okresy dzielę dzieje opisywanej parafii Moja droga na probostwo do Krasiczyna Źródła i literatura do poznania dziejów Krasiczyna i okolicznych miejscowości Wyjaśnienie podstawowych pojęć dotyczących dziejów Kościoła katolickiego i funkcjonowania parafii Wyjaśnienie podstawowych pojęć dotyczących urzędów i godności świeckich w dawnej Polsce Używane w przeszłości miary, wagi i pieniądze...37 Rozdział 1 POŁOŻENIE I TERYTORIUM PARAFII KRASICZYŃSKIEJ 1. Region w cieniu Przemyśla Najstarsze osadnictwo na terenie dzisiejszej parafii Założenie krasiczyńskiego zamku i jego dominująca rola Założenie miasteczka Krasiczyn i jego początkowe dzieje Inne miejscowości na terenie parafii krasiczyńskiej...63 Brylińce...64 Cisowa...65 Mielnów...67 Korytniki...68 Krasice...68 Krzeczkowa...69 Olszany Rokszyce...71 Śliwnica...72 Tarnawce i Dybawka...75 Zalesie Chołowice

6 6 Rozdział 2 UTWORZENIE PARAFII RZYMSKOKATOLICKIEJ W KRASICZYNIE I JEJ DZIAŁALNOŚĆ DUSZPASTERSKA 1. Erygowanie parafii. Wymogi prawne Trudności w początkowym funkcjonowaniu parafii Lokalizacja, lokacja i budowa kościoła...82 Budowa i wczesne losy kościoła...83 Patronowie kościoła parafialnego Likwidacja i przywrócenie parafii krasiczyńskiej, dalsze losy świątyni (do początku XX w.) Kościół, kaplica zamkowa i parafia w tragicznych latach II wojny światowej Straty powojenne Kościół w nowej sytuacji politycznej (lata ) Lata powojenne diecezji przemyskiej Parafia w życiu religijnym wiernych Udzielanie sakramentów Msze Święte Fundacje mszalne Głoszenie Słowa Bożego Misje parafialne Rekolekcje parafialne Rekolekcje zamknięte Rekolekcje oazowe Katecheza Troska o rodzinę Kursy przedmałżeńskie Spotkania formacyjne dla małżonków Różne formy pomocy rodzinie Wizytacje biskupie i sakrament bierzmowania Nabożeństwa paraliturgiczne Diecezjalne pielgrzymki związane z kultem Maryjnym Pielgrzymki na Jasną Górę Inne pielgrzymki pobożne Nabożeństwo do Matki Bożej Nieustającej Pomocy 10. Działalność charytatywna krasiczyńskiej parafii Krasiczyński szpital ubogich Od szpitala dla ubogich do stacji opieki Caritas Opieka nad chorymi...154

7 11. Troska o Dom Boży. Działalność budowlana i remontowa świątyń oraz budynków parafialnych po II wojnie światowej Odnowienie zdewastowanej świątyni parafialnej Budowa kościoła w Tarnawcach Odbudowa świątyni w Chołowicach Odbudowa kościoła w Korytnikach Przystosowanie budynku plebanii do funkcji domu rekolekcyjnego Funkcjonowanie plebanii jako domu rekolekcyjnego i oazowego Najnowsze prace remontowe wokół kościoła parafialnego Działalność społeczna parafii Ludność zróżnicowanie etniczne i kulturowe Jubileusz Tysiąclecia Chrztu Rusi-Ukrainy Polsko-ukraińskie wspólne kolędowanie Wspólne nabożeństwa międzyobrządkowe Pomoc Ukrainie Przywoływanie pamięci o dawnych mieszkańcach wyznania mojżeszowego Odnowienie cmentarza żydowskiego w Krasiczynie Ława i świecznik z krasiczyńskiej synagogi Inne wspólnoty religijne na terenie parafii Rozdział 3 DOBRA DOCZESNE KRASICZYŃSKIEGO KOŚCIOŁA 1. Świątynia parafialna pw. św. Marcina z Tours i św. Barbary Męczennicy Inwentarze kościoła parafialnego Budynek kościoła z zakrystią i dzwonnicą Wyposażenie świątyni Naczynia i szaty liturgiczne Krasiczyńskie ornaty Dzwony Organy kościelne Druga świątynia parafialna. Kaplica zamkowa pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Opis kaplicy Wnętrze kaplicy Rekonsekracja kaplicy w 2007 r

8 Obecne wyposażenie kaplicy Krypta grobowa w podziemiach kaplicy zamkowej Kościoły filialne i kaplice parafii krasiczyńskiej Kościół w Tarnawcach Kościół w Chołowicach Kościół w Korytnikach Kościół w Mielnowie Plebania w Krasiczynie Cmentarze grzebalne na terenie parafii Cmentarz parafialny i inne cmentarze grzebalne Cmentarz w Śliwnicy Inne cmentarze grzebalne Cmentarze użytkowane przez parafię rzymskokatolicką w Olszanach Dawne cmentarze, obecnie nie używane Cmentarze pocerkiewne Cmentarze wojenne Cmentarz żydowski w Krasiczynie Zagadkowy cmentarz w warzywniku zamkowym Kaplice, kapliczki i krzyże przydrożne na terenie parafii Kapliczka w Śliwnicy Kapliczka w Komarze Kapliczka w Nahurczanach Kapliczki w Tarnawcach Kapliczka między Chołowicami a Kupną Figury i krzyże przydrożne Uposażenie parafii Majątek w Reczpolu Grunt rolny w Krasiczynie Dochody parafii Tace niedzielne i inne zbiórki parafialne w latach Rachunki parafialne z lat Kolęda i inne formy zbiórek funduszy w latach Wynajem pomieszczeń Bóg zapłać, czyli prace darmowe na rzecz parafii Aneksy ZAMIAST PODSUMOWANIA Autor kilka słów o sobie

9 SŁOWO WSTĘPNE Ksiądz prałat Stanisław Bartmiński był i pozostaje postacią nietuzinkową. Ten bardzo aktywny kapłan archidiecezji przemyskiej przebył drogę życiową, która zaprowadziła go od rodzinnego Kruhela do Seminarium Duchownego w Przemyślu, a następnie, po okresie wikariuszowskiej posługi, na probostwo w Krasiczynie. Spędził tam 40 pracowitych lat, od 1970 do 2007 r. jako proboszcz, a obecnie jako zasłużony rezydent. Obdarzony niezwykłą witalnością i darem zjednywania sobie ludzi, uczynił z krasiczyńskiej plebanii ośrodek, który przyciągał jednostki i całe środowiska. W latach 70-tych i 80-tych byli to różnej maści opozycjoniści i kontestatorzy ówczesnego systemu politycznego, w całym okresie swojej posługi kapłańskiej osoby i grupy wykluczone społecznie, dzieci i młodzież wywodząca się z trudnych i zaniedbanych środowisk, a często także dotkniętych stygmatem innego pochodzenia narodowego i obrządkowego. W okresie, gdy duchowni niezbyt chętnie udzielali się w życiu publicznym, był proboszcz krasiczyński czynnym orędownikiem wspierania rozwoju lokalnej gminy, zawsze na pierwszej linii budowy jej infrastruktury cywilizacyjnej i kulturalnej. Zachęcał do stawiania i przebudowy szkół, poprawy systemu komunikacyjnego, tworzenia sieci wodociągowych i miejscowej oczyszczalni ścieków; z Gminnego Ośrodka Kultury uczynił latający uniwersytet, organizował sesje i sympozja naukowe i na wiele sposobów popularyzował w kraju prawdziwą perłę krasiczyńską, kompleks rezydencjonalny, sprzężony z kościołem p.w. św. Marcina. Czynnie i skutecznie wspierał budowę mostu przez San, który zastąpił niewątpliwie romantyczny, ale nieskuteczny transport promowy przez rzekę. Widział nade wszystko wielką potrzebę budowania i wzmacniania relacji społecznych, co skutecznie czynił nie tylko w różnych i rozwiniętych formach działalności duszpasterskiej, ale też w nietypowych inicjatywach. Powołany przez Niego i niemal jednoosobowo prowadzony tygodnik parafialny Wieści Krasiczyńskie, dostarczał nie tylko informacji wiernym, należącym do lokalnej wspólnoty Kościoła łacińskiego, ale też formował opinię społeczną w duchu poszanowania i troski o dobro wspólne, uwrażliwiał na obecność i potrzeby katolików obrządku greckokatolickiego (unickiego) oraz wyznawców innych religii. Miał odwagę przekonać swoich parafian do idei renowacji miejscowego cmentarza żydowskiego, a młodzież 9

10 szkolną do udziału w uroczystości otwarcia tegoż kirkutu, połączonej z sesją na temat dziejów Żydów w regionie na krasiczyńskim zamku. Miał też nie tylko odwagę, ale i wyczucie czasu, gdy zdecydował się na współpracę z zespołem przygotowującym popularny serial filmowy pt. Plebania, otwierający zamknięty dotąd dla ogółu społeczeństwa świat zakrystii oraz proboszczowskiego domu. Listę Jego zasług na wielu polach aktywności można mnożyć. Gdy w 2009 r. ks. Stanisław Bartmiński w znakomitej formie fizycznej i umysłowej święcił rocznicę 50-lecia swoich święceń kapłańskich wielu zaproszonych gości, braci w kapłaństwie i świeckich, zadawało sobie pytanie, czym zajmuje się na emeryturze niestrudzony dotąd duszpasterz i animator życia społecznego? Podczas okolicznościowego spotkania na zamku, gdy z dumą oprowadzał gości po obiekcie i pokazywał przepięknie odrestaurowaną kaplicę pałacową w Baszcie Boskiej zdradził, że pracuje nad monografią parafii krasiczyńskiej. Postawił przed sobą to trudne zadanie, gdyż próby zorganizowania zespołu badaczy, podejmowane przezeń w przeszłości i to parokrotnie, spełzły na niczym, a zbliżała się 250-ta rocznica powołania do życia w 1760 r. parafii extra muros krasiczynensis, czyli parafii p. w. św. Marcina. Niniejsze dzieło stanowi tom pierwszy zamierzonej dwutomowej edycji. Jest to praca nietypowa, trudna do jednoznacznego zakwalifikowania jako gatunek pisarski, a jeszcze trudniejsza w ocenie. Zawiera bowiem, obok wątku wspomnieniowego, zarys dziejów parafii krasiczyńskiej, podany na szerokim tle losów diecezji i ziemi przemyskiej, historii miasteczka i zamku krasiczyńskiego. Dopełnia ją spory szkic poświęcony gminnemu samorządowi, czyli władzy lokalnej. Próba połączenia tak wielu i tak różnych wątków treściowych i redakcyjnych wydaje się karkołomna, tak też jest odbierana w pierwszej lekturze początkowych ustępów książki. Z czasem jednak czytelnik poddaje się urokowi swoistego stylu pisarskiego księdza proboszcza i wciąga go świat kościoła i plebanii krasiczyńskiej oraz losy jej gospodarza, te akurat postawione nieco na drugim planie. Wędruje po czasach historycznie odległych, towarzyszy momentowi erygowania parafii zamkowej jeszcze w XVII w., ale w rzeczywistości skupia się na okresie po II wojnie światowej, gdy autor znał z autopsji lub z bliskich i wiarygodnych relacji sprawy swojej duchowej i społecznej małej ojczyzny. Zaletą książki nie jest biegłość warsztatowa jej autora jako historyka, ale Jego wiarygodność jako świadka swoich czasów. A jest ks. Stanisław Bartmiński skrupulatny, krytyczny i otwarty zarówno wtedy, gdy odsłania meandry swojego osobistego życia i kariery duchownej, jak i wówczas, gdy pisze o losach swojej parafii w kolejnych odsłonach powojennych czasów, przedzielanych cezurami 10

11 politycznych i społecznych przełomów w kraju, które jakoś dziwnie zbiegały się z ważnymi okresami w prywatnej biografii księdza prałata. Znajdziemy tu bogaty materiał dotyczący form działalności duszpasterskiej i społecznej oraz pieczołowicie udokumentowany zapis odnoszący się do inwestycji budowlanych i dóbr materialnych, składających się na majątek parafii. Nie unika też duchowny informacji o swoich kontaktach z władzami oficjalnymi i doświadczeń, jakie miał ze służbą bezpieczeństwa. Otwarcie pisze o blaskach i cieniach swojej posługi duszpasterskiej. To godne polecenia dzieło przypomina nieco swoją formą popularne staropolskie sylwariusze (od łac. Silva Rerum), czyli żywe, czytane i komentowane w kręgu sąsiedzkim dzieła, składające się z różnych tekstów i materiałów. Różni je jednak ciężar gatunkowy, wykraczający poza doraźność i przeciętność, skoncentrowany na wypełnianiu misji kapłańskiej i powinności społecznej, tak jak je rozumiał i realizował w swoim życiu ks. Stanisław Bartmiński, proboszcz z Krasiczyna. W Rzeszowie, dnia 4 kwietnia 2010 r. Prof. dr hab. Zdzisław Budzyński 11

12 12

13 Wprowadzenie 1. Dlaczego zdecydowałem się opisać dzieje krasiczyńskiej parafii W kościele parafialnym w Krasiczynie, nad wejściem do zakrystii, widnieje napis w języku łacińskim informujący, że świątynię tę konsekrował 13 kwietnia 1760 r. biskup Wacław Sierakowski, jeden z najwybitniejszych hierarchów Kościoła przemyskiego, mianowany już wtedy arcybiskupem lwowskim. Przez długie lata mego proboszczowania wpatrywałem się w ten napis Niedługo minie dwieście pięćdziesiąt lat... Ileż to pokoleń parafian i księży, ileż niedoli ludzi na ziemi tej nękanej tyloma klęskami, ileż radości i sukcesów nie mniej zapewne licznych. Ojczyzna to pamięć i groby. A parafia? Myślę, że to miejsce na ziemi, gdzie ludzie, którzy wierzyli w Chrystusa i próbowali realizować Jego wskazania. Może nie zawsze udolnie, zmagając się z własnymi słabościami i grzechami, ze skrajną niekiedy biedą, z wichrami historii, stworzyli, albo usiłowali stworzyć coś, co nie powinno zaginąć w niepamięci. Jako że nie jestem profesjonalnym historykiem, nie mogę się zatem równać ze Stefanem Kieniewiczem 1, który opisał życie księcia Adama z rodu Sapiehów, czy z historykami krasiczyńskiego zamku profesorami Józefem T. Frazikiem 2, Krzysztofem Wolskim 3, czy choćby ks. Mieczysławem Kociubińskim, który z archiwalnych grobów wyprowadził kilka tysięcy przemyskich księży, poświęcając tej pracy całe lata swego życia. Momentem przełomowym dla mojego pisarstwa było przejście na emeryturę, szczególnie zaś dobre przyjęcie wspomnień z lat ministranckich 1. S. Kieniewicz, Adam Sapieha , Lwów 1939, wyd. 2: Warszawa 1993; tegoż: Środowisko rodzinne Adama Stefana Sapiehy, [w:] Księga Sapieżyńska, red. J. Wolny, R. Z awadzki, Kraków W jego bogatym dorobku naukowym należy wymienić choćby kilka dotyczących Krasiczyna: J.T. Frazik, Zamek w Krasiczynie, Kraków 1968; tegoż: Zamek w Krasiczynie, [w:] Zamek w Krasiczynie, Przemyśl 1971; tegoż: Przemiany przestrzenne i stylistyczne zamku w Krasiczynie, Sprawozdanie z Posiedzeń Komisji Naukowych, Kraków 1968, nr 12; tegoż: Z zagadnień rozwoju przestrzennego zamku w Krasiczynie, Biuletyn Historii Sztuki 1969, t. XXXI, nr 2; tegoż: Z zagadnień rozwoju przestrzennego miasta Krasiczyna, Teka Komisji Urbanistyki i Architektury 1977, t K. Wolski, Krasiczyn. Rys dziejów zamku i latyfundium krasiczyńskiego, Rocznik Przemyski 1962, t. 9, z

14 w przemyskiej katedrze, które opisałem w książce Introibo ad altare Dei. Dzieje służby ministranckiej w latach Spróbuję, w przededniu 250. rocznicy konsekracji krasiczyńskiego kościoła, opisać jego dzieje. Może to być ciekawe. Parafia nie wyróżnia się wprawdzie niczym szczególnym: ani terytorium ani wybitnymi duchownymi, nie ma też porażających zabytków. Ale z drugiej strony zaskakuje wieloma niecodziennymi zdarzeniami: rodziła się przez sto kilkadziesiąt lat, powstawała i funkcjonowała przy dwóch równocześnie erygowanych centrach kaplicy zamkowej i kościele prepozycjonalnym, jak go nazywano. Mała, ale poszczycić się może wspaniałą kaplicą, czterema kościołami dojazdowymi, kilkoma kaplicami i dziesiątkami przydrożnych kapliczek i krzyży. W swym parafialnym muzeum posiada zaś unikalny zbiór ornatów. Ciekawą ma również historię powojenną, w której jak w kropli rosy odbija się bogactwo ówczesnego polskiego, prowincjonalnego życia religijnego. Jej losy, przez cztery dziesiątki lat były także moimi losami. Grzebiąc w pamięci, w starych zapiskach, dokumentach, kronikach, w archiwalnych szpargałach, słuchając wspomnień ludzi tak szybko odchodzących jak żalił się ks. Jan Twardowski starałem się odtworzyć dzieje kościołów, budynków, ludzi, organizacji parafialnych. Spróbuję uratować dla ludzkiej pamięci ułomki ich działań, zrozumieć czym żyli, czego dokonali albo nie dokonali, ze świadomością, że są to jedynie przypadkowo zachowane fragmenty, że to odtworzone życie ma się nijak do życia realnego, jakie kwitło bujnie w tej kilkusetletniej parafii. O ileż bogatszą okaże się księga życia zapisana przez Boga, od tych moich zapisków. Jeśli nawet Pan Bóg w swoim miłosierdziu, wymaże z niej wszystko zło i wszelką niedoskonałość będzie i tak ciekawsza niż współcześnie serwowane nam horrory i thrillery, ociekające krwią i pełne przemocy. Nie udało mi się pomieścić tego bogactwa w jednym tomie. Nie wiedziałem jak poszatkować te wydarzenia, według jakiego kryterium je podzielić na dwa tomy. W końcu zdecydowałem pierwszy tom potraktować bardziej podmiotowo, wspomnieniowo, drugi zaś bardziej przedmiotowo uzupełnień o materiały źródłowe trochę w formie. Niezręcznie było mi opowiadać o swoim proboszczowaniu, ale tyle w tym czasie ciekawych rzeczy działo się w Kościele, w Polsce i w samej parafii, że trudno to przykryć zasłoną podszytego fałszywą skromnością milczenia. Tym bardziej, że, jak ktoś powiedział: jaka była w tym trucizna, najlepszy spec się już nie wyzna. Wszystko z czasem wypłowiało, wiele ulot- 4. S. Bartmiński, Introibo ad altare Dei. Dzieje służby ministranckiej przy katedrze przemyskiej p.w. Św. Jana Chrzciciela i Wniebowzięcia NMP w latach , Przemyśl

15 nych wspomnień oddających atmosferę i ducha tamtych naszych czasów nie budzi emocji pokolenia nowych, młodych ludzi, historia stała się jakaś zhomogenizowana, jak żywność z supermarketu, o jednym smaku w ogólnoświatowej sieci. Natomiast historia mówiona, zawarta w tych wspomnieniach jest jak chleb z domowego pieca, o niepowtarzalnym smaku i zapachu bezpowrotnie minionego dzieciństwa... Spróbuję się z tym uporać. Ocenę, czy i w jakiej mierze to mi się udało pozostawiam ewentualnym Czytelnikom, którzy skonfrontują to z własnymi wspomnieniami i wiedzą. Aby to wyglądało poważnie, należało jeszcze podać źródła, z jakich przy pisaniu niniejszej pracy korzystałem, a ponieważ jest ona adresowana głównie do parafian, często nieobeznanych z fachową terminologią zamieściłem także encyklopedyczne wyjaśnienia podstawowych pojęć kościelnych. Przybliży to nieco tamtych ludzi, żyjących w innych czasach, mających problemami, inne świętości, ale przecież takich samych ludzi, jak my, ich potomkowie. 2. Na jakie okresy dzielę dzieje opisywanej parafii Planując tę opowieść o krasiczyńskiej parafii, jej kościołach i ludziach tam działających, umyśliłem sobie, że powinna ona obejmować trzy okresy: pierwszy to czasy przedrozbiorowe traktujące o początkach parafii i jej funkcjonowanie w Polsce szlacheckiej, wielokulturowej, wieloetnicznej i wieloobrządkowej. Parafię utworzył i uposażył możny pan, wojewoda podolski i przyjaciel króla Marcin Krasicki. Umyślił sobie wybudować w Krasiczynie dwa kościoły, osadzić przy nich prepozyta 5 i czterech wikariuszy, którzy każdego dnia śpiewaliby oficjum 6, różaniec, sprawowali i uświetniali liturgię w dwóch krasiczyńskich kościołach. Nie poskąpił grosza dla służby kościelnej: organisty, kościelnego, dzwonnika, nauczyciela. Pomyślał też o szpitalu dla ubogich. Niestety, przedwczesna i bezpotomna śmierć fundatora przekreśliła te ambitne marzenia. Nadszedł niemal 130-letni okres upadku parafii. Po nim znów zaświeciło słońce: Ludwika Potocka, można dobrodziejka podniosła kościół z ruiny, wyposażyła w piękne paramenty 7 i doprowadziła do jego konsekracji 5. Prepozyt lub primiceriusz (łac. praepositus przełożony) w Kościele katolickim przewodniczący kapituły kanoników kapituły katedralnej lub kolegiackiej, często w randze prałata lub infułata. 6. Oficjum lub służba boża (łac. officium lub officium divinum) terminem tym w Kościele zwykło się nazywać szeroko pojętą liturgię chrześcijańską. Nazwy tej często używa się w Kościele katolickim na określenie czynności odmawiania brewiarza przez duchownych. W średniowieczu oficjum nazywano część obrzędu liturgicznego nie należącego do kanonicznego składu nabożeństwa. 7. Paramenty (łac. paramentum - ozdoba) nazwą tą określa się szaty liturgiczne lub też ogólnie sprzęty kościelne niezbędne do sprawowania w kościele kultu Bożego. 15

16 w 1760 r. Właśnie 250-lecie tych wydarzeń skłoniło mnie do snucia poniższych opowieści. Niestety, wkrótce potem pierwszy rozbiór Polski (1772) położył kres funkcjonowaniu parafii w obrębie I Rzeczpospolitej. Krasiczyn znalazł się w granicach monarchii austriackiej. W dokumentach parafialnych ten ważny w życiu naszego narodu fakt nie znalazł wyraźnego odbicia, tak jakby zmieniły się jedynie urzędy, przed którymi proboszczowie, produkując sążniste dokumenty, dochodzili swoich praw majątkowych. Nie udało mi się ustalić pełnej listy księży, prepozytów, mansjonarzy 8, altarzystów 9 i innych duchownych z tego okresu. Niektórzy w oparciu o powinowactwa z właścicielami zamku doszli do wysokich godności kościelnych. Stosunkowo wiele miejsca zajmują w tej opowieści panowie na krasiczyńskim zamku. Nie dziwota: byli oni jednoczenie fundatorami i kolatorami 10 kościoła, szkoły i szpitala parafialnego. Okres drugi, to czasy rozbiorowe i lata II Rzeczpospolitej aż do zakończenia II wojny światowej. Tu miałem problem: czy okres II RP zamyka rozpoczęcie czy zakończenie II wojny? Ostatecznie najtragiczniejsze w dziejach parafii lata wojny włączyłem do tego drugiego okresu. W historii parafii nie odnotowano w tym okresie (przez większą jej część) jakichś znaczących wydarzeń, przynajmniej nie znalazły one odbicia w zachowanych dokumentach. Ważne wydarzenia historii powszechnej: wojny napoleońskie, powstania, odrodzenie narodowe polskie i ukraińskie, nie odbiły się w życiu bardzo zaściankowej już wtedy parafii szerszym echem. Zanikają żywe niegdyś więzi łączące parafię z zamkiem, ciągle zmieniającym właścicieli. Pod koniec okresu końcówka wieku XIX do wybuchu II wojny światowej, wraz z budzeniem się świadomości narodowej tak Polaków jak i Ukraińców, zaczęły ujawniać się problemy wielokulturowego pogranicza. Nastąpiło też ożywienie gospodarcze, kulturalne, pojawiło się kilku znakomitych działaczy świeckich i duchownych. Okres ten skończył się niewyobrażalną tragedią, jaką dla tych terenów okazała się II 8. Mansjonarz lub mansjonariusz (łac. maneo zostaję) w hierarchii kościelnej kapłan niższego rzędu (np. wikariusz), bez obowiązków kościelnych, który z tytułu zapewnionego utrzymania był zobowiązany trwać na miejscu i pełnić wyznaczone funkcje duszpasterskie i liturgiczne przy katedrach, kolegiatach i większych parafiach. 9. Altarzysta osoba posługująca do mszy lub ksiądz pomagający proboszczowi danej parafii w sprawowaniu różnych funkcji związanych z liturgią i działalnością parafii. 10. Kolator (łac. collator zbierający, znoszący, gromadzący, ofiarodawca) dawniej, patron danego kościoła bądź jego fundator. Najczęściej był nim właściciel majątku, na terenie którego leżała dana parafia. Dysponował on tzw. prawem prezenty, czyli przedstawiania biskupowi kandydata na wakujące beneficjum przy kościele. Miał również prawo do umieszczania w kościele kolateralnym tablic nagrobkowych, posiadał też ławkę podpisaną jego nazwiskiem. 16

17 wojna światowa, eksterminacja Żydów, walki polsko-ukraińskie, deportacja obywateli polskich pochodzenia ukraińskiego. Dawniej tereny ludne, z dwoma kościołami i dwiema kaplicami, czteroma parafiami unickimi i kilkoma cerkwiami filialnymi oraz bożnicą żydowską w samym Krasiczynie opustoszały. Dość powiedzieć, że w ramach akcji Wisła wysiedlono z terenu samej dawnej parafii łacińskiej niemal 7 tys. osób pochodzenia ukraińskiego 11, zginęli wszyscy Żydzi w samych pobliskich Tarnawcach na Leonczynie dwadzieścia kilka osób, głównie z Przemyśla 12, większość budynków legła w gruzach. Wreszcie przyszedł okres trzeci czasy powojenne. Chciałoby się powiedzieć parafia w szponach totalitaryzmów : sowieckiego komunizmu z początku wojny, potem hitleryzmu i wreszcie powojennego rodzimego, polskiego realnego socjalizmu o różnych obliczach, i na koniec przyszły lata oddechu wolności w III Rzeczpospolitej. Właśnie w tym okresie, w 1970 r., rozpocząłem swoje prawie 40-letnie proboszczowanie. Tu właściwie wypadałoby zakończyć pisanie historii parafii, ponieważ nemo iudex in causa sua, nikt nie powinien oceniać własnej działalności. Lecz chociaż nie chcę, ale muszę : nie piszę przecież monografii, raczej coś na kształt wspomnień. Może ktoś kiedyś odsączy z tych kart nadmiar subiektywizmu. Mnie szkoda odrzucić to, co wtedy, i dziś jeszcze, wydaje się ważne. Czy było ważne? Nie mnie oceniać, ale sądzę, że dużo ciekawych rzeczy wtedy się działo, a ja w jakiś sposób byłem ich uczestnikiem i świadkiem. W tych trzech przedziałach czasowych chciałbym zarysować cztery elementy kształtujące każdą parafię: 1. Terytorium, będącą jakby areną, na której żyli konkretni ludzie, wypracowywali wartości materialne i duchowe, prowadzili bogatą działalność religijną i społeczną. Ludność zamieszkująca te wieloetniczne tereny, z licznymi cerkwiami i żydowskimi synagogami, tak w Przemyślu jak i w samym Krasiczynie. Poświęciłem też kilka słów początkom chrześcijaństwa na tym terenie, przemyskiej diecezji i miastu stolicy ziemi przemyskiej. Należy tu także poświęcić trochę miejsca Krasiczynowi i jego zabytkom: zamkowi, przepięknemu parkowi, okolicznym wioskom tworzącym parafię z ich duszpasterzami. Przy istniejących niegdyś parafiach grecko- 11. Z terenu dawnej (sprzed 1970 r.) łacińskiej parafii krasiczyńskiej wysiedlono osób z parafii śliwnickiej, z cisowskiej 3.087, i z olszańskiej Por.: S. Nabywaniec i M. Lignowski, Stan greckokatolickiej diecezji przemyskiej w pozostałej w granicach Polski jej części według danych z 10 III 1946 roku, [w:] Kościół na drogach historii. Księga jubileuszowa dedykowana Księdzu Profesorowi Doktorowi Tadeuszowi Śliwie, red. ks. J. Wołczański, Lwów-Kraków 1999, s B. Mazur yk, Ocalmy od zapomnienia. Obrazki z przedwojennych i wojennych dziejów Krasiczyna, Krasiczyn 1997, s. 47 i in. Zob. również: kopie dokumentów Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w archiwum parafii w Krasiczynie. 17

18 katolickich przedstawiam wybiórczo niestety poczet obsługujących je proboszczów. Na koniec zamieszczam kilka słów na temat okolicznych dworów, ciągle jeszcze czekających na swego kronikarza W drugiej części tego tomu pokazałem to, co nazywamy dobrami doczesnymi Kościoła : były to kolejno fundacja i budowa kościoła a raczej dwóch kościołów parafialnych, niezależnych od siebie: kaplicy zamkowej i kościoła pod wezwaniem świętych Marcina i Barbary. Opisałem również uposażenie tak kościołów jak i samej parafii. Tam też zaprezentowałem pozostałe kościoły, nowe czy pocerkiewne i ich krótką historię. Należało też wspomnieć o budynkach parafialnych, plebanii pełniącej przez pewien czas rolę Domu Rekolekcyjnego, o Szpitalu Ubogich, o licznych w parafii kapliczkach, cmentarzach i krzyżach przydrożnych. Pomocne okazały się zachowane inwentarze, a także wspomnienia żyjących jeszcze, ale już powoli odchodzących świadków i bohaterów tamtych wydarzeń. Dziś dobra doczesne rodzą się z ofiarności i zapobiegliwości wiernych. Im więc poświęcam dość obszerny fragment dotyczący zdobywaniu funduszy niekiedy w przemyślny sposób. Przedstawiłem też nieco wyciągów z ksiąg finansowych parafii, wszak pieniądze, zwłaszcza cudze zawsze budzą ciekawość i zainteresowanie. 3. Wspólnota wierzących. Parafia to jednak przede wszystkim ludzie: duchowni i świeccy, zamieszkujący na tym terenie. Duchowni: proboszcz, wikariusze, księża rodacy, siostry zakonne, wszyscy oni z ludzi wzięci dla ludzi są ustanowieni. Należało też omówić różne formy aktywności ludzi świeckich, należących do parafii. To przede wszystkim członkowie ruchów i organizacji religijnych. Tu znalazło się miejsce dla dosłownie tysięcy członków Bractwa Różańcowego, ministrantów, dziewcząt ze scholi, czy członków chóru. Sporo miejsca poświęciłem szkolnictwu. Napotkałem też temat trudny czy zgoła niemożliwy do wyeksploatowania, a mianowicie jak przedstawić pokłady ludzkiej aktywności, przejawiającej się w działalności wielu komitetów zrodzonej z religijnej inspiracji, a tak słabo udokumentowanej w archiwaliach, zwłaszcza tych z wcześniejszych wieków. Uznałem też za stosowne wspomnieć o ludziach udzielających się we władzach samorządowych. Pokazałem więc w zarysie samorządowość, problemy gminy, najważniejsze inicjatywy rodzące się często spontanicznie, a realizowane przez członków wspomnianych komitetów. Pisząc o ludziach nie sposób nie wspomnieć przynajmniej o niektórych przedstawicielach poszczegól- 13. Ukazało się wprawdzie opracowanie Marka Gosztyły i Michała Proksy, ale jest bardzo szczupłe (134 strony) i nie zawsze dokładne. Zob.: M. Gosztyła, M. Proksa, Zamki, pałace i klasztory województwa przemyskiego. Przewodnik po wybranych obiektach architektury monumentalnej województwa przemyskiego, Przemyśl

19 nych możnych krasiczyńskich rodów, okolicznych dziedziców czy o zwykłych szarych ludziach, którym wichry historii bardzo poplątały życie. 4. I wreszcie przedstawiam działalność parafii. Ciekawiło mnie jak to wszystko funkcjonowało na przestrzeni niemal czterech stuleci, bo sama parafia jest starsza o prawie 150 lat niż jej konsekrowana świątynia. Była to działalność wieloaspektowa, religijna i duszpasterska: ewangelizacja, katecheza, udzielanie sakramentów. Działalność licznych bractw i stowarzyszeń, przechodząca spontanicznie w działalność charytatywną, oświatową, niekiedy gospodarczą czy budowlaną. Starałem się jakoś upchać w tekst własne wspomnienia, ująć je w formę pamiętnika, czy może jakiejś kroniki. Niestety, często stawałem bezradny wobec natłoku wspomnień. Bez życzliwej pomocy profesjonalnych historyków byłbym bezradny. Dziękuję więc panie Stanisławie... za pomoc i za redaktorskie nożyczki i żmudną korektę tekstów. Zaprzyjaźnionym przemyskim księżom: ks. biskupowi Adamowi, szczególnie za dyskretne sugestie historyka, ks. prałatowi Zdzisławowi Majchrowi, który jako bezpośredni i aktywny świadek całego mego kapłańskiego życia, z autopsji kwestionował pewne zbyt zadufane opinie, ks. prałatowi Mieczysławowi Rusinowi za słowa zachęty i niezliczone kawy wypite na katedralnej plebanii, gdy zbierałem materiały, ks. kustoszowi Archiwum Henrykowi Borczowi za dostarczane archiwalia, szczególnie wtedy, gdy sam nie wiedziałem czego szukam. Dziękuję Siostrom Służebniczkom z Przemyśla i Krasiczyna za opracowanie całego rozdziału o ich pracy, za przeprowadzone ankiety odnośnie sióstr pracujących na oazach. Z Krasiczyna zaś dziękuję: wójtowi, przewodniczącemu i sekretarzowi Rady, b. wójtowi i dyrektorowi szkoły z Tarnawcach i jego synowi Witkowi za wydatną pomoc w opracowanie rozdziału o samorządzie gminnym i szkolnictwie, nauczycielkom krasiczyńskiej szkoły Joannie Buczyńskiej i Krystynie Partyce, za udostępnienie i opracowanie materiałów, jakie zebrały do swojej książki o 100-leciu Szkoły Podstawowej w Krasiczynie i Markowi Skwarce autorowi pracy o Szkole Podstawowej w Korytnikach. Oni są współautorami tych rozdziałów, które jedynie przeredagowałem. Babci Ziuni mojej gosposi Zuzannie Susowej, która wysłuchiwała i miną pochwalała lub ganiła to, co jej czytałem. I wszystkim innym, z którymi rozmawiałem na ten temat, za wypowiedziane uwagi, a może jeszcze bardziej za te niedopowiedzenia, zawieszenia głosu, dające wiele do myślenia. Szczególne słowa wdzięczności kieruję także do pracowników i współpracowników Południowo-Wschodniego Instytutu Naukowego w Przemyślu, bez pomocy których opracowanie niniejszej publikacji byłoby niemalże niemożliwe. 19

20 20 3. Moja droga na probostwo do Krasiczyna Proboszczem w Krasiczynie zostałem tak z przypadku, czy może jakiegoś Bożego zamysłu. Nieco wcześniej, z racji zajmowania się głuchoniemymi i ministrantami spotykałem się z ks. Stanisławem Krzywińskim, ówczesnym dyrektorem Wydziału Duszpasterskiego w przemyskiej Kurii Biskupiej. Dyskutowaliśmy wspólnie o konieczności stworzenia w diecezji jakiegoś domu rekolekcyjnego, przeszczepienia na przemyski grunt oaz, rekolekcji zamkniętych dla różnych grup społecznych. Wydawało się nam, że idealnym miejscem będzie Krasiczyn, położony nieopodal Przemyśla, skąd na konferencje mogliby dojeżdżać księża. Była tam obszerna plebania i budynki gospodarcze, które dałoby się zaadaptować na potrzeby takiego domu. Rada w radę, zgodziłem się zostać proboszczem w Krasiczynie. Mieliśmy w tym zamyśle poparcie ks. Tadeusza Błaszkiewicza odpowiedzialnego za katechezę w diecezji, który właśnie został mianowany pomocniczym biskupem przemyskim. Wakacje w 1970 roku rozpoczynałem oczekując na aplikatę, czyli skierowanie na probostwo krasiczyńskie. Pojechałem w tym czasie na trzy zaplanowane wcześniej obozy z młodzieżą i klerykami. Po powrocie z jednego takiego obozu, w sobotę prawie wieczorem okazało się, że dostałem przydział nie na probostwo w Krasiczynie, ale wikarego do przemyskiej parafii Błonie, z poleceniem natychmiastowego objęcia obowiązków. List czekał na mnie prawie tydzień, jako że w tym czasie odbywałem wędrówki z młodzieżą. Zostałem wikarym, bo żaden biskup nie lubi, jak się za niego podejmuje decyzje. Zasada ta sprawdziła się i w tym wypadku. Nie pierwszy i nie ostatni raz. Po kilku tygodniach otrzymałem jednak wezwanie do Kurii, gdzie ówczesny biskup Ignacy Tokarczuk, już z własnej inicjatywy, zaproponował mi probostwo w Krasiczynie. Zaproponował też, by zamiast wikarego, zamieszkał ze mną, jako rezydent, ks. Florian Zając, brat mojej matki. Biskup uznał, że jeśli zechce może mi pomagać w pracy duszpasterskiej. Dał mi dzień, czy dwa dni czasu do namysłu. Pojechałem szybko do wujka, który propozycję przyjął z radością, bo był w tym czasie bez przydziału, po rezygnacji z probostwa w Malawie na rzecz swego wychowanka ks. Wincentego Stępaka. Nazajutrz, 20 sierpnia 1970 r. z wujkiem księdzem Florianem i jego siostrą, a moją ciocią Marią, która przez wiele lat była jego gospodynią w kilku parafiach, pojechaliśmy do Krasiczyna. Proboszcza, ks. Edwarda Kwaśnika nie zastałem. Plebania była zamknięta, budynki dość marne, kościół oglądnęliśmy tylko przez kratę. Wujkowi zaświeciły się oczy do trzech hektarów plebańskiego pola pewnie już widział oczyma wyobraźni rzędy tyk i strąki fasoli piękny Jaś, bo jej uprawa była od dawna pasją jego życia. Zjedliśmy

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom 82 15. ANEKS Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński Rodzinny dom 82 Ludwikowo - fundamenty starego kościoła 83 Ludwikowo - dzisiejsza kaplica parafialna kiedyś była

Bardziej szczegółowo

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz Opiekun: s. Irena Różycka ur. 10 czerwca 1902 w Jedlińsku; zm. 2 listopada 1980 w Nałęczowie Sługa Boży Piotr Gołębiowski ur. 10 czerwca

Bardziej szczegółowo

Życie i nauczanie Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Życie i nauczanie Kardynała Stefana Wyszyńskiego Życie i nauczanie Kardynała Stefana Wyszyńskiego Młodość 3 sierpnia 1901; Zuzela- narodziny drugiego dziecka Stanisława i Julianny Wyszyńskich. 1910- rodzina przenosi się do Andrzejewa, gdzie umiera mu

Bardziej szczegółowo

REKOLEKCJE U ŚW. ANDRZEJA BOBOLI

REKOLEKCJE U ŚW. ANDRZEJA BOBOLI REKOLEKCJE U ŚW. ANDRZEJA BOBOLI W styczniu 2013 roku wzorem lat ubiegłych w Domu Rekolekcyjnym Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rycerstwa Niepokalanej w Strachocinie rozpoczęły się rekolekcje dla prezesów

Bardziej szczegółowo

Wizytacja ks. bpa Zdzisława. 7 maja 2012. Fortuniaka

Wizytacja ks. bpa Zdzisława. 7 maja 2012. Fortuniaka Wizytacja ks. bpa Zdzisława 7 maja 2012 Fortuniaka Plan wizytacji w parafii Wszystkich Świętych w Tarnowie Podgórnym 7 maja 2012 r. 9.00 Eucharystia z udzieleniem Sakramentu chorych (koncelebracja, Prezbiter

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA o przygotowaniu młodzieży szkolnej do sakramentu bierzmowania w Diecezji Warszawsko Praskiej

INSTRUKCJA o przygotowaniu młodzieży szkolnej do sakramentu bierzmowania w Diecezji Warszawsko Praskiej INSTRUKCJA o przygotowaniu młodzieży szkolnej do sakramentu bierzmowania w Diecezji Warszawsko Praskiej Wprowadzenie U początku zmian w dotychczasowej formie przygotowania kandydatów do sakramentu bierzmowania

Bardziej szczegółowo

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH ul. Kościelna 4 PEŁCZYCE 73-260 tel. 95 7685315 wik. 957685015 Kościół parafialny: Pw. Narodzenia NMP w Pełczycach - poświęcony: 8 IX 1946 r.

Bardziej szczegółowo

22.05. O godz. 10.30 odbyła się Pierwsza Komunia św. dzieci niesłyszących przygotowana przez ks. Wikariusza.

22.05. O godz. 10.30 odbyła się Pierwsza Komunia św. dzieci niesłyszących przygotowana przez ks. Wikariusza. 08.05. W parafii odbył się kiermasz książki katolickiej zorganizowany przez Drukarnię i Księgarnię Św. Wojciecha. 15.05. O godz. 10.30 odbyła się uroczystość I Komunii św. dzieci, które przygotowała katechetka

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część III Renata Kulik, Henryk Kulik

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA ZELATOR wrzesień2015 3 VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA Sobota, 3 października, 2015 Niniejszy numer Zelatora ukazuje się głównie ze względu na VI Diecezjalną pielgrzymkę Żywego Różańca do Łagiewnik.

Bardziej szczegółowo

Jak przygotować i przeprowadzić oazę modlitwy? Wskazania dla animatorów.

Jak przygotować i przeprowadzić oazę modlitwy? Wskazania dla animatorów. Jak przygotować i przeprowadzić oazę modlitwy? Wskazania dla animatorów. Dla organizujących po raz pierwszy oazę modlitwy, a także dla innych w celu przypomnienia, podajemy poniżej wskazania dotyczące

Bardziej szczegółowo

osobowy rzeczowy geograficzny miary

osobowy rzeczowy geograficzny miary Liczba Autor Sygnatura Daty Indeks Indeks Indeks L.p. Nazwa zespołu/zbioru jednostek fotografii/ zespołu / Proweniencja skrajne osobowy rzeczowy geograficzny miary atelier zbioru 1 Wizytacja parafii Boguszyce

Bardziej szczegółowo

Poznań, dnia 29 lutego 2016 roku N. 689/2016 BISKUP GRZEGORZ BALCEREK D E K R E T

Poznań, dnia 29 lutego 2016 roku N. 689/2016 BISKUP GRZEGORZ BALCEREK D E K R E T BISKUP GRZEGORZ BALCEREK Poznań, dnia 29 lutego 2016 roku N. 689/2016 D E K R E T Zgodnie z kanonem 396 par. 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego, z mandatu Jego Ekscelencji Księdza Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego,

Bardziej szczegółowo

OKÓLNIK DUSZPASTERSKI NR 3/2006

OKÓLNIK DUSZPASTERSKI NR 3/2006 KURIA METROPOLITALNA W KATOWICACH WYDZIAŁ DUSZPASTERSTWA OGÓLNEGO Katowice, 12.06.2006 r. Kuria Metropolitalna VD II 2247/06 Skrytka Pocztowa 206 40-951 Katowice tel/fax 032/ 251-05-61 e-mail: Wydzial.Duszp@katowice.opoka.org.pl

Bardziej szczegółowo

Parafia neounicka w Grabowcu 1935-1937 (praca w trakcie opracowywania)

Parafia neounicka w Grabowcu 1935-1937 (praca w trakcie opracowywania) Historia Grabowca: parafia neounicka w Grabowcu 1 Historia Grabowca Parafia neounicka w Grabowcu 1935-1937 (praca w trakcie opracowywania) Renata Kulik, Henryk Kulik 2 Historia Grabowca: parafia neounicka

Bardziej szczegółowo

Życie Religijne wśród niesłyszących w Bielsku-Białej

Życie Religijne wśród niesłyszących w Bielsku-Białej 1 Życie Religijne wśród niesłyszących w Bielsku-Białej Początki zorganizowanej działalności religijnej wśród niesłyszących w Bielsku-Białej, to lata 1952 i następne, gdy z inicjatywy p. Mariana Napadło

Bardziej szczegółowo

Warszawskie Studia Teologiczne XXIV/2/2011

Warszawskie Studia Teologiczne XXIV/2/2011 Warszawskie Studia Teologiczne XXIV/2/2011 Warszawskie Studia Teologiczne XXIV/2/2011 Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej Warszawa 2011 Recenzenci tomu Ks. prof. dr hab. Jerzy Lewandowski (UKSW), Ks.

Bardziej szczegółowo

w godzinach rannych zmarł w gdańskim szpitalu ks. prałat kanonik Roman Kłoniecki.

w godzinach rannych zmarł w gdańskim szpitalu ks. prałat kanonik Roman Kłoniecki. Rok 1994 To rok smutku, żalu, rozpaczy i żałoby. W dniu 13 stycznia w godzinach rannych zmarł w gdańskim szpitalu ks. prałat kanonik Roman Kłoniecki. Żałobne Msze św. odprawiali jego przyjaciele, księża

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZEŚĆ I DEKRETY SYNODALNE. KOMISJA DS. STRUKTUR I INSTYTUCJI DIECEZJALNYCH Dzieje, organizacja i wspólnota Kościoła Płockiego 21

Spis treści CZEŚĆ I DEKRETY SYNODALNE. KOMISJA DS. STRUKTUR I INSTYTUCJI DIECEZJALNYCH Dzieje, organizacja i wspólnota Kościoła Płockiego 21 Dekret Biskupa Płockiego Piotra Libery w sprawie zamknięcia XIII Synodu Diecezji Płockiej i ogłoszenia uchwał synodalnych 5 Słowo redakcyjne 7 Wykaz skrótów................................ 15 CZEŚĆ I DEKRETY

Bardziej szczegółowo

Propozycja programu Nawiedzenia Zduny

Propozycja programu Nawiedzenia Zduny Propozycja programu Nawiedzenia Zduny LITURGIA NAWIEDZENIA OBRAZU MATKI BOŻEJ CZĘSTOCHOWSKIEJ 1 Ustawienie procesji (godz.15 55 ) Krzyż i świece 1.......... Feretrony Sztandary Delegacje niosące OBRAZ

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II

PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II W ODDZIALE OKRĘGOWYM W BIAŁYMSTOKU AUGUSTÓW, 4-5 PAŹDZIERNIKA BAZYLIKA NAJŚWIĘTSZEGO SERCA PANA JEZUSA, UL. KSIĘDZA SKORUPKI 6 4 października 18:00 Eucharystia

Bardziej szczegółowo

Kalendarium WSD Diecezji Świdnickiej rok akademicki 2015/2016. Luty 2016 r.

Kalendarium WSD Diecezji Świdnickiej rok akademicki 2015/2016. Luty 2016 r. Kalendarium WSD Diecezji Świdnickiej rok akademicki 2015/2016 Luty 2016 r. 08.02.2016 poniedziałek Początek zajęć dydaktycznych w sem. letnim wybór seniorów 09.02.2016 wtorek Rada Pedagogiczna Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

OKÓL IK DUSZPASTERSKI R 2/2010

OKÓL IK DUSZPASTERSKI R 2/2010 KURIA METROPOLITALNA W KATOWICACH WYDZIAŁ DUSZPASTERSTWA OGÓLNEGO Katowice, 24.03.2010 r. Kuria Metropolitalna VD II 2371/10 Skrytka Pocztowa 206 40-951 Katowice tel/fax 032/ 251-05-61 e-mail: Wydzial.Duszp@katowice.opoka.org.pl

Bardziej szczegółowo

Cezary Gmyz - Zły dotyk w sutannie

Cezary Gmyz - Zły dotyk w sutannie Tygodnik Wprost 18 marca 2007 rok Numer 11/2007 (1264) Cezary Gmyz - Zły dotyk w sutannie Arcybiskup Wielgus pomagał księżom pedofilom Abp Stanisław Wielgus na seksualne skandale reagował podobnie jak

Bardziej szczegółowo

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa.

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa. Chrześcijaństwo Chrześcijaństwo jest jedną z głównych religii monoteistycznych wyznawanych na całym świecie. Jest to największa religia pod względem wyznawców, którzy stanowią 1/3 całej populacji. Najliczniej

Bardziej szczegółowo

Tytuł IV. ŚRODKI SPOŁECZNEGO PRZEKAZU, W Szczególności KSIĄŻKI

Tytuł IV. ŚRODKI SPOŁECZNEGO PRZEKAZU, W Szczególności KSIĄŻKI Tytuł IV ŚRODKI SPOŁECZNEGO PRZEKAZU, W Szczególności KSIĄŻKI Kan. 822-1. W wypełnianiu swojej funkcji, pasterze Kościoła, korzystając z prawa przysługującego Kościołowi, powinni posługiwać się środkami

Bardziej szczegółowo

Metropolita katowicki ogłasza rozpoczęcie II Synodu Archidiecezji katowickiej

Metropolita katowicki ogłasza rozpoczęcie II Synodu Archidiecezji katowickiej .: 25.11.2012 r. Metropolita katowicki ogłasza rozpoczęcie II Synodu Archidiecezji katowickiej.: 28.10.2012 r. Gościmy S. Celinę ze Zgromadzenia Sióstr Szensztackich.: 11.10.2012 r. Ojciec św. Benedykt

Bardziej szczegółowo

Katechetka mgr teologii GENOWEFA SZYMURA pożegnanie z parafią i szkołą

Katechetka mgr teologii GENOWEFA SZYMURA pożegnanie z parafią i szkołą Katechetka mgr teologii GENOWEFA SZYMURA pożegnanie z parafią i szkołą Moja droga do katechezy Pochodzę z rodziny bardzo religijnej. Wzorem życia religijnego była dla mnie mama Anna i babcia Krystyna,

Bardziej szczegółowo

18.00 Msza św. z kazaniem dla wszystkich po Mszy Świętej NAUKA STANOWA DLA KOBIET

18.00 Msza św. z kazaniem dla wszystkich po Mszy Świętej NAUKA STANOWA DLA KOBIET ` PROGRAM MISJI ŚWIĘTYCH Prowadzonych przez Misjonarzy Świętej Rodziny w parafii Trójcy Świętej w Pruszczu w dniach 3-11 października 2009 r Sobota 3 październik Uroczysta Msza Święta z obrzędem wprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Kalendarium WSD Diecezji Świdnickiej na semestr letni roku akademickiego 2011/2012

Kalendarium WSD Diecezji Świdnickiej na semestr letni roku akademickiego 2011/2012 Kalendarium WSD Diecezji Świdnickiej na semestr letni roku akademickiego 2011/2012 LUTY 06 II (n) Koniec przerwy międzysemestralnej. Powrót alumnów do seminarium do godziny 20.00. 07 II (po) Rozpoczęcie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA Szkoła podstawowa Etap I Klasy I- III Cele katechetyczne: 1. Zachęcanie do aktywnego

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej

Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej W dniu 13 marca 2015 roku uczestnicy Dziennego Domu Pomocy Społecznej w Krasnymstawie wyjechali

Bardziej szczegółowo

WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ. Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów

WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ. Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów ale, to już było W roku wiary, idąc za Matką Bożą Loretańską peregrynującą po Diecezji Warszawsko-Praskiej byliśmy

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II. "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II

Jan Paweł II. Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię! Jan Paweł II Jan Paweł II "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II Krótkie kalendarium ur. 18 maja 1920 - w Wadowicach 1.11.1946- przyjęcie święceń kapłańskich 4.07. 1958- minowanie na biskupa 16.10.1978-

Bardziej szczegółowo

Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła.

Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła. I. Sakramenty 1. Chrzest Co to jest Chrzest Święty? Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła. Udzielamy

Bardziej szczegółowo

Parafialna pielgrzymka Kół Żywego Różańca do Częstochowy. Uczestnicy wyjazdu na Wałach Jasnogórskich (13.09.1997 r.).

Parafialna pielgrzymka Kół Żywego Różańca do Częstochowy. Uczestnicy wyjazdu na Wałach Jasnogórskich (13.09.1997 r.). Parafialna pielgrzymka Kół Żywego Różańca do Częstochowy. Uczestnicy wyjazdu na Wałach Jasnogórskich (13.09.1997 r.). Rada duszpasterska parafii p. w. Trójcy Świętej (30.11.1997 r.). Na zdjęciu stoją od

Bardziej szczegółowo

Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r.

Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r. Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r. W dniach 25 26 kwietnia odbyły się w naszym domu w Chełmnie rekolekcje dla rodziców sióstr nowicjuszek. Niektórzy rodzice

Bardziej szczegółowo

Rok XXIII listopad-grudzień 2013 nr 6(127) cena: 6,00 PLN (w tym 5% VAT) temat na czasie MEDIA KONTRA KOŚCIÓŁ? ISSN 1230-7297 11

Rok XXIII listopad-grudzień 2013 nr 6(127) cena: 6,00 PLN (w tym 5% VAT) temat na czasie MEDIA KONTRA KOŚCIÓŁ? ISSN 1230-7297 11 Rok XXIII listopad-grudzień 2013 nr 6(127) cena: 6,00 PLN (w tym 5% VAT) czasser CA dwumiesięcznik religijno-społeczny dwum iesięcę znik religij ijno no-s -spo łeczny temat na czasie MEDIA KONTRA KOŚCIÓŁ?

Bardziej szczegółowo

Misje Nawiedzenia 16-22.10.2011 r. Nawiedzenie Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej 23-24.10.2011 r. Parafia Katedralna Św. Mikołaja w Kaliszu

Misje Nawiedzenia 16-22.10.2011 r. Nawiedzenie Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej 23-24.10.2011 r. Parafia Katedralna Św. Mikołaja w Kaliszu Misje Nawiedzenia 16-22.10.2011 r. Nawiedzenie Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej 23-24.10.2011 r. Parafia Katedralna Św. Mikołaja w Kaliszu Niedziela 16.10.2011 r. Uroczystość rozpoczęcia Misji 7.00, 8.30,

Bardziej szczegółowo

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Środa, 27 lipca 16.00 przylot na Lotnisko Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

PAŁAC DZIEDUSZYCKICH W ZARZECZU WCZORAJ I DZIŚ. mała wystawa o wielkiej rzeczy

PAŁAC DZIEDUSZYCKICH W ZARZECZU WCZORAJ I DZIŚ. mała wystawa o wielkiej rzeczy PAŁAC DZIEDUSZYCKICH W ZARZECZU WCZORAJ I DZIŚ mała wystawa o wielkiej rzeczy Od 26 listopada 2012 roku w sali wystaw Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu, prezentowana jest wystawa pt. Pałac Dzieduszyckich

Bardziej szczegółowo

Rozpoczęcie Roku Jubileuszowego

Rozpoczęcie Roku Jubileuszowego Pamięć Wdzięczność Wierność Program Jubileuszu 100. Rocznicy Odrodzenia i Reformy Zgromadzenia Marianów w Prowincji Opatrzności Bożej 8 XII 2008 8 XII 2009 Rozpoczęcie Roku Jubileuszowego W domach zakonnych:

Bardziej szczegółowo

Niedziela Palmowa poświęcenie palm przez ks. dr Krzysztofa Kauchę ( r.).

Niedziela Palmowa poświęcenie palm przez ks. dr Krzysztofa Kauchę ( r.). Spotkanie opłatkowe Oazy Rodzin (23.01.2004 r.). Małżeństwa z Kręgu Domowego Kościoła, Ruchu Światło Życie ze swoimi duszpasterzami ks. proboszczem Waldemarem Ćwiekiem i ks. diakonem Tomaszem Łozowskim.

Bardziej szczegółowo

Widzieć Oceniać Działać. czyli trochę o metodzie formacji w

Widzieć Oceniać Działać. czyli trochę o metodzie formacji w Widzieć Oceniać Działać czyli trochę o metodzie formacji w Katolickim Stowarzyszeniu Młodzieży. Plan spotkania Wstęp Geneza Widzieć Oceniać Działać Przykład Warsztaty (30 min) Podsumowanie (30 min) Wstęp

Bardziej szczegółowo

Horodec Księgi chrztów z lat 1939, 1941-1942. Księgi małŝeństw 1938-1941

Horodec Księgi chrztów z lat 1939, 1941-1942. Księgi małŝeństw 1938-1941 1 AKTA PARAFII RZYMSKOKATOLICKICH DIECEZJI PIŃSKIEJ, KTÓRE W WYNIKU ZMIANY GRANIC ZNALAZŁY SIĘ NA TERENIE BIAŁORUSI. W wyniku polityki antykościelnej akta parafialne zostały przejęte przez władze sowieckie.

Bardziej szczegółowo

Roczne sprawozdanie z działalności. Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. przy parafii. Niepokalanego Poczęcia NMP. w Kamionnie.

Roczne sprawozdanie z działalności. Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. przy parafii. Niepokalanego Poczęcia NMP. w Kamionnie. Kamionna, 31.12.2009r. Miejscowość, data Roczne sprawozdanie z działalności Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży przy parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Kamionnie za okres od 01.01.2009 r. do 31.12.2009

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DIECEZJALNEGO KONGRESU RODZIN MATKĘ SWOJĄ

PROGRAM DIECEZJALNEGO KONGRESU RODZIN MATKĘ SWOJĄ PROGRAM DIECEZJALNEGO KONGRESU RODZIN CZCIJ OJCA SWEGO I MATKĘ SWOJĄ 1 5 czerwca 2005 r. NIEDZIELA INAUGURACJA KONGRESU MSZA ŚWIĘTA W BAZYLICE KATEDRALNEJ O GODZ. 17.30 ADORACJA NAJŚW. SAKRAMENTU w Rejonie

Bardziej szczegółowo

świętością życia dawać dowód żywej wiary. W Niedzielę Palmową, Kościół obchodzi pamiątkę wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy, dla dokonania paschalnej

świętością życia dawać dowód żywej wiary. W Niedzielę Palmową, Kościół obchodzi pamiątkę wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy, dla dokonania paschalnej Wielki Tydzień Ostatnie dni Wielkiego Postu od Niedzieli Palmowej do wieczora Wielkiego Czwartku, a następnie Triduum Paschalne to Wielki Tydzień. Najstarsze świadectwa o liturgii Wielkiego Tygodnia pochodzą

Bardziej szczegółowo

Czasopismo uczniów Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Przykonie Wydanie specjalne

Czasopismo uczniów Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Przykonie Wydanie specjalne Czasopismo uczniów Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Przykonie Wydanie specjalne Spotkanie z archeologiem Pracownik Muzeum Miasta Turku im. J. Mehoffera Bartłomiej Banasiak w interesujący sposób

Bardziej szczegółowo

DOMOWY KOŚCIÓŁ OD KUCHNI część I przebieg spotkania kręgu rejonowego

DOMOWY KOŚCIÓŁ OD KUCHNI część I przebieg spotkania kręgu rejonowego DOMOWY KOŚCIÓŁ OD KUCHNI część I przebieg spotkania kręgu rejonowego Ktoś kiedyś powiedział, że ruch dzieli się na tych, którzy pełnią jakieś posługi i tych, którzy będą je pełnili. To bardzo ogólne, pozornie

Bardziej szczegółowo

ZELATOR PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA DO CZĘSTOCHOWY LIST DZIĘKCZYNNY DLA ZELATORÓW. czerwiec2015

ZELATOR PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA DO CZĘSTOCHOWY LIST DZIĘKCZYNNY DLA ZELATORÓW. czerwiec2015 ZELATOR czerwiec2015 2 PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA DO CZĘSTOCHOWY W sobotę, 6 czerwca, odbyła się III Ogólnopolska Pielgrzymka Żywego Różańca do Częstochowy. Według oceny organizatorów uczestniczyło w niej

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część V Renata Kulik, Henryk Kulik 2

Bardziej szczegółowo

Wielka to łaska, że poprzez świętych obcowanie, możemy uczestniczyć z naszymi błogosławionymi w Eucharystii.

Wielka to łaska, że poprzez świętych obcowanie, możemy uczestniczyć z naszymi błogosławionymi w Eucharystii. 5 czerwiec 1991 roku to dzień wielkiej radości naszego miasta. Bo oto Jan Paweł II nawiedza Białystok. To dzień wielkiej radości wszystkich Sióstr Misjonarek Świętej Rodziny. Bo oto Papież, Jan Paweł II,

Bardziej szczegółowo

Alwernia. Moja Mała Ojczyzna. Opracowała: Karolina Hojowska

Alwernia. Moja Mała Ojczyzna. Opracowała: Karolina Hojowska Alwernia Moja Mała Ojczyzna Opracowała: Karolina Hojowska Nazywam się Karolina Hojowska, mam trzynaście lat i mieszkam w Alwerni. Tutaj też chodzę do Szkoły Podstawowej, jestem uczennicą klasy szóstej.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA O POWOŁANIU I ORGANIZACJI DZIAŁALNOŚCI PARAFIALNYCH ZESPOŁÓW CARITAS

INSTRUKCJA O POWOŁANIU I ORGANIZACJI DZIAŁALNOŚCI PARAFIALNYCH ZESPOŁÓW CARITAS INSTRUKCJA O POWOŁANIU I ORGANIZACJI DZIAŁALNOŚCI PARAFIALNYCH ZESPOŁÓW CARITAS (do użytku wewnętrznego) CARITAS Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej 2011 rok SPIS TREŚCI: Podstawa formalno-prawna str. I.

Bardziej szczegółowo

Odnowa w Duchu Świętym

Odnowa w Duchu Świętym Odnowa w Duchu Świętym Historia Pierwsze grupy charyzmatyczne pojawiły się w USA. Historyczną datą jest rok 1967, kiedy grupa studentów i profesorów z katolickiego Uniwersytetu pod wezwaniem Ducha Świętego,

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część II Renata Kulik, Henryk Kulik

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE PARAFIALNE W PAŹDZIERNIKU 2011

ŻYCIE PARAFIALNE W PAŹDZIERNIKU 2011 ŻYCIE PARAFIALNE W PAŹDZIERNIKU 2011 KALENDARZ WYDARZEŃ Lp Data 1 1 października Parafialna Szkoła Biblijna z wizytą w Berlinie 2 3 października Prezentacja aktualnego stanu kościoła parafialnego dokonana

Bardziej szczegółowo

Światowe Dni Młodzieży

Światowe Dni Młodzieży Światowe Dni Młodzieży 2016 Czym są ŚDM? Światowe Dni Młodzieży to międzynarodowe spotkanie młodych całego świata, którzy razem ze swoimi katechetami, duszpasterzami, biskupami i papieżem gromadzą się

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

XXI Ogólnopolska Konferencja Historyków Kartografii Krasiczyn Przemyśl Lwów, 25 29 września 2001 roku KARTOGRAFIA GALICJI 1772 1918

XXI Ogólnopolska Konferencja Historyków Kartografii Krasiczyn Przemyśl Lwów, 25 29 września 2001 roku KARTOGRAFIA GALICJI 1772 1918 XXI Ogólnopolska Konferencja Historyków Kartografii Krasiczyn Przemyśl Lwów, 25 29 września 2001 roku KARTOGRAFIA GALICJI 1772 1918 Organizatorzy: Zespół Historii Kartografii przy Instytucie Historii Nauki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015 PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015 Wstęp Wychowanie współczesnego ucznia w duchu patriotyzmu to cel niniejszego programu. Naszym priorytetem jest wychowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenia parafialne. Ogłoszenia duszpasterskie XXXI Niedziela Zwykła 01.11.2015r. Uroczystość Wszystkich Świętych. 1 / 15

Ogłoszenia parafialne. Ogłoszenia duszpasterskie XXXI Niedziela Zwykła 01.11.2015r. Uroczystość Wszystkich Świętych. 1 / 15 Ogłoszenia duszpasterskie XXXI Niedziela Zwykła 01.11.2015r. Uroczystość Wszystkich Świętych. 1 / 15 Dzisiaj po południu lub jutro można zyskać odpust zupełny za zmarłych za nawiedzenie kościoła lub kaplicy

Bardziej szczegółowo

M O D L I T W A P O W S Z E C H N A

M O D L I T W A P O W S Z E C H N A M O D L I T W A P O W S Z E C H N A MODLITWA WIERNYCH Jest modlitwą błagalną lud odpowiada na słowo Boże przyjęte z wiarą i zanosi do Boga prośby wykonując wynikającą z chrztu funkcję kapłańską Powinna

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA O KANCELARII PARAFIALNEJ

INSTRUKCJA O KANCELARII PARAFIALNEJ INSTRUKCJA O KANCELARII PARAFIALNEJ Jedną z form troski proboszcza i jego współpracowników o wspólnotę parafialną, tym samym jedną z form pracy duszpasterskiej jest posługa w kancelarii parafialnej. I.

Bardziej szczegółowo

Plan pracy z ministrantami

Plan pracy z ministrantami Plan pracy z ministrantami na podstawie materiałów formacyjnych Krajowego Duszpasterstwa Służby Liturgicznej oraz Dyrektorium Duszpasterstwa Służby Liturgicznej Czyli: -kto? -kiedy? -co? Formacja ministrancka

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ SAMOOCENY PRACY KATECHETY

ARKUSZ SAMOOCENY PRACY KATECHETY UWAGA: Arkusz wypełniają katecheci: zatrudnieni na czas nieokreślony i którym kończy się misja kanoniczna 31 VIII 2013 r., a ubiegają się o jej przedłużenie na kolejne pięć lat; zatrudnieni na czas określony

Bardziej szczegółowo

Madonno, Mamusiu moja

Madonno, Mamusiu moja nr 3 (7) kwiecień maj 2015 SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ FATIMSKIEJ Sosnowiec Zagórze Madonno, Mamusiu moja św. Ojciec Pio Wtorek 21 kwietnia 2015 Dwunaste spotkanie formacyjno-organizacyjne Grupy Modlitwy Ojca

Bardziej szczegółowo

Kardynał August HLOND

Kardynał August HLOND Kardynał August HLOND Codzienność należy oczyszczać z egoizmu, z obojętności na cudzą niedolę, z łakomstwa i wygodnictwa. August Hlond Rybnik 2009, wykonanie Gabriela Bonk Źródło ilustracji: August Kardynał

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

Życzenia z Okazji Bożego Narodzenia - 2012 roku

Życzenia z Okazji Bożego Narodzenia - 2012 roku Wybrane wydarzenia z Duszpasterstwa Szpitala nr 2 ul.lwowska w Rzeszowie Życzenia z Okazji Bożego Narodzenia - 2012 roku Przez wiarę Maryja przyjęła słowa Anioła i uwierzyła w zwiastowanie, że stanie się

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNA PRZESZŁOŚĆ. Ukraińcy i Polacy jako ofiary terroru komunistycznego

WSPÓLNA PRZESZŁOŚĆ. Ukraińcy i Polacy jako ofiary terroru komunistycznego KONFERENCJA NAUKOWO-PRAKTYCZNA w 75 rocznicę Zbrodni Katyńskiej WSPÓLNA PRZESZŁOŚĆ. Ukraińcy i Polacy jako ofiary terroru komunistycznego P R O G R A M Kijów, 25 marca 2015 roku 1 ORGANIZATORZY KONFERENCJI:

Bardziej szczegółowo

ROK 1950. ROK 1951. ROK 1953. ROK 1955.

ROK 1950. ROK 1951. ROK 1953. ROK 1955. ROK 1950. Dnia 21 czerwca odbyła się w parafii Nowa Wieś wizytacja kanoniczna którą przeprowadził J. E. ks. biskup Franciszek Jedwabiki sufragan poznański. O godz. 16 30 przybył dostojny wizytator z Dobrzycy,

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

ZASADY WSPÓŁPRACY OSÓB KONSEKROWANYCH Z DUCHOWIEŃSTWEM DIECEZJALNYM

ZASADY WSPÓŁPRACY OSÓB KONSEKROWANYCH Z DUCHOWIEŃSTWEM DIECEZJALNYM ZASADY WSPÓŁPRACY OSÓB KONSEKROWANYCH Z DUCHOWIEŃSTWEM DIECEZJALNYM Kościół wie, że ostateczną normą życia zakonnego jest naśladowanie Chrystusa ukazane w Ewangelii (DZ 2), dlatego, przypominając o zadaniach

Bardziej szczegółowo

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum przeprowadzonym wśród nauczycieli, uczniów i rodziców,

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program wędrówki symboli Światowych Dni Młodzieży w Diecezji Kaliskiej, 3 18 maja 2014r.

Szczegółowy program wędrówki symboli Światowych Dni Młodzieży w Diecezji Kaliskiej, 3 18 maja 2014r. Szczegółowy program wędrówki symboli Światowych Dni Młodzieży w Diecezji Kaliskiej, 3 1 2014r. Dzień Miejsce Godzina Wydarzenie 3 maja 3 maja 3 maja 3 maja Jarocin, parafia Chrystusa Króla 20.00 Powitanie

Bardziej szczegółowo

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic!

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! W związku ze zbliżającą się 70. rocznicą wybuchu II wojny światowej ( 1 września 2009 r. ) grupa byłych i obecnych mieszkańców naszej wsi w składzie: 1. Krzysztof Granat

Bardziej szczegółowo

e) W przypadku stosowania nowych wzorów zaświadczeń możemy spotkać się dwiema sytuacjami: w związek małżeński zostały złożone w obecności duchownego.

e) W przypadku stosowania nowych wzorów zaświadczeń możemy spotkać się dwiema sytuacjami: w związek małżeński zostały złożone w obecności duchownego. Informacja o zmianie przepisów dotyczących zawierania małżeństw wyznaniowych ze skutkami cywilnymi (tzw. małżeństwa konkordatowe) Zmieniona i uzupełniona w dniu 16 marca 2015 roku (zmiany i uzupełnienia

Bardziej szczegółowo

RYTUAŁ DOMOWY. Rok rodziny katolickiej to najnowsze wydanie popularnego od wielu lat "RYTUAŁU RODZINNEGO"

RYTUAŁ DOMOWY. Rok rodziny katolickiej to najnowsze wydanie popularnego od wielu lat RYTUAŁU RODZINNEGO Rytuał domowy RYTUAŁ DOMOWY. Rok rodziny katolickiej to najnowsze wydanie popularnego od wielu lat "RYTUAŁU RODZINNEGO" Ocena: Nie ma jeszcze oceny Cena 67,00 zł 67,00 zł Kwota rabatu: Zadaj pytanie o

Bardziej szczegółowo

Życie parafialne we wrześniu 2011

Życie parafialne we wrześniu 2011 Życie parafialne we wrześniu 2011 Kochani! Witam po wakacyjnej przerwie. Mędrzec Pański pisał: Wszystko ma swój czas jest czas odpoczynku i czas pracy. Dla części spośród nas zakończył się czas wakacji,

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE. Uwzględniając wniosek Zarządu Osiedla Wilamowice oraz Burmistrza Wilamowic, po konsultacji z Księdzem Proboszczem Michałem Bogutą

OŚWIADCZENIE. Uwzględniając wniosek Zarządu Osiedla Wilamowice oraz Burmistrza Wilamowic, po konsultacji z Księdzem Proboszczem Michałem Bogutą OŚWIADCZENIE Rady Miejskiej w Wilamowicach z dnia 26 września 2012 roku w sprawie ustanowienia Św. Abpa Józefa Bilczewskiego Uwzględniając wniosek Zarządu Osiedla Wilamowice oraz Burmistrza Wilamowic,

Bardziej szczegółowo

PLAN JERYCHA RÓŻAŃCOWEGO z REKOLEKCJAMI 27 KWIETNIA - 4 MAJA 2012 W KLASZTORZE / PARAFII CHRYSTUSA KRÓLA ul. Reymonta 1, 57-320 Polanica Zdrój

PLAN JERYCHA RÓŻAŃCOWEGO z REKOLEKCJAMI 27 KWIETNIA - 4 MAJA 2012 W KLASZTORZE / PARAFII CHRYSTUSA KRÓLA ul. Reymonta 1, 57-320 Polanica Zdrój PLAN JERYCHA RÓŻAŃCOWEGO z REKOLEKCJAMI 27 KWIETNIA - 4 MAJA 2012 W KLASZTORZE / PARAFII CHRYSTUSA KRÓLA ul. Reymonta 1, 57-320 Polanica Zdrój Różaniec drogą do Eucharystycznego Serca Jezusowego przez

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE WIZYTACYJNE

SPRAWOZDANIE WIZYTACYJNE (pieczęć podłużna parafii) Archidiecezja Częstochowska SPRAWOZDANIE WIZYTACYJNE Parafia p.w.. W... Dekanat.. Województwo. I. OGÓLNY OBRAZ PARAFII Liczba mieszkańców:... Wiernych:., w tym jawnie niepraktykujących

Bardziej szczegółowo

Informacje ogólne, historia. Ruch "Światło życie"

Informacje ogólne, historia. Ruch Światło życie Ruch "Światło życie" Ruch Światło-Życie (znany powszechnie jako Oaza) - jeden z ruchów odnowy Kościoła według nauczania Soboru Watykańskiego II. Ruch ten powstał w Polsce, a jego założycielem był sługa

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust.

Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust. Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust. 3 Konkordatu) 1. W związku z wejściem w życie Konkordatu między Stolicą

Bardziej szczegółowo

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW. Brama w zespole kościoła par. p.w. św. Marcina Nr 181. Dzwonnica w zespole kościoła par. p.w. św.

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW. Brama w zespole kościoła par. p.w. św. Marcina Nr 181. Dzwonnica w zespole kościoła par. p.w. św. Aneks nr 1 GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW Lp. Miejscowość Obiekt 1. Kościół par. p.w.św. Marcina 2. Adres Nr 181 Brama w zespole kościoła par. p.w. św. Marcina Nr 181 Wpis do rejestru zabytków rej. zab. A-282

Bardziej szczegółowo

1 Mało znane litanie do Świętych

1 Mało znane litanie do Świętych 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......5 Litania do Świętej Anny......7 Litania do Świętego Judy Tadeusza......9 Litania o Świętej Marii Magdalenie.... 11 Litania do Świętego Jerzego.... 13 Litania

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Religii

Przedmiotowy System Oceniania z Religii KLASA I Przedmiotowy System Oceniania z Religii OCENA CELUJĄCA: Uczeń zna bardzo dobrze materiał z podręcznika dla kl. I Ze zrozumieniem wykonuje znak krzyża Umie modlitwy: Ojcze nasz, Zdrowaś Mario, Aniele

Bardziej szczegółowo

Laureat: Nagrody Nobla 80 Nagrody NIKE 98

Laureat: Nagrody Nobla 80 Nagrody NIKE 98 Laureat: Nagrody Nobla 80 Nagrody NIKE 98 Nadchodzi dla Miłosza czas przełomowy zmierzenie się ze sławą i popularnością. Milczenie krytyki polskiej na temat Miłosza ; nieśmiałe upominanie się o jego miejsce.

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIA. stan z 03.2015

BIBLIOGRAFIA. stan z 03.2015 Ks. dr Krzysztof Sosna BIBLIOGRAFIA stan z 03.2015 Druki zwarte: Chrześcijański model wychowania młodzieży w polskich publikacjach Akcji Katolickiej w latach 1930-1939, Katowice 2002, Księgarnia św. Jacka,

Bardziej szczegółowo

ARCYBISKUP METROPOLITA CZĘSTOCHOWSKI

ARCYBISKUP METROPOLITA CZĘSTOCHOWSKI ARCYBISKUP METROPOLITA CZĘSTOCHOWSKI S T A T U T K O L E G I U M K O N S U L T O R Ó W A R C H I D I E C E Z J I C Z Ę S T O C H O W S K I E J Wstęp Kolegium Konsultorów jest to zespół kapłanów wyłonionych

Bardziej szczegółowo

To, czy Kościół na tym czy innym miejscu jest wspólnotą żywotną i dającą nadzieję, zależy nie od piękna budynku kościoła, w którym ta wspólnota się

To, czy Kościół na tym czy innym miejscu jest wspólnotą żywotną i dającą nadzieję, zależy nie od piękna budynku kościoła, w którym ta wspólnota się To, czy Kościół na tym czy innym miejscu jest wspólnotą żywotną i dającą nadzieję, zależy nie od piękna budynku kościoła, w którym ta wspólnota się gromadzi-lecz od ludzi, którzy tworzą tę wspólnotę, duchową

Bardziej szczegółowo

Medytacja chrześcijańska

Medytacja chrześcijańska Z TRADYCJI MNISZEJ 5 John Main OSB Medytacja chrześcijańska John Main OSB Medytacja chrześcijańska Konferencje z Gethsemani przekład Teresa Lubowiecka Spis treści Wstęp...7 Pierwsza Konferencja...9 Druga

Bardziej szczegółowo

ZBIGNIEW ŁUCZAK. Dzieje bibliotek w Sieradzu. od powstania miasta do końca XX wieku

ZBIGNIEW ŁUCZAK. Dzieje bibliotek w Sieradzu. od powstania miasta do końca XX wieku ZBIGNIEW ŁUCZAK Dzieje bibliotek w Sieradzu od powstania miasta do końca XX wieku Czego się chcesz nauczyć, napisz o tym dzieło. Joachim Lelewel Miejska Biblioteka Publiczna w Sieradzu Sieradz 2007 NADZÓR

Bardziej szczegółowo