DOSTOSOWANIE GOSPODARSTW ROLNYCH DO STANDARDÓW UE PRODUKCJA MLEKA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DOSTOSOWANIE GOSPODARSTW ROLNYCH DO STANDARDÓW UE PRODUKCJA MLEKA"

Transkrypt

1 DOSTOSOWANIE GOSPODARSTW ROLNYCH DO STANDARDÓW UE PRODUKCJA MLEKA Publikacja sfinansowana ze środków budżetowych Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej Urząd Komitetu Integracji Europejskiej 2005

2

3 DOSTOSOWANIE GOSPODARSTW ROLNYCH DO STANDARDÓW UE PRODUKCJA MLEKA URZĄD KOMITETU INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ

4 Wydawca URZĄD KOMITETU INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ Al. Ujazdowskie 9, Warszawa Projekt graficzny serii wydawniczej 21 Drzewo, agencja interaktywna ul. Gagarina 86/7, Toruń Skład i przygotowanie poligraficzne JTP Group ul. A. Chmiela 2/1, Kraków Wydanie pierwsze - luty 2005 ISBN Urząd Komitetu Integracji Europejskiej

5 DOSTOSOWANIE GOSPODARSTW ROLNYCH DO STANDARDÓW UE Produkcja mleka 1. WSTĘP SPOSÓB KORZYSTANIA Z MATERIAŁÓW DOSTOSOWANIE GOSPODARSTWA MLECZNEGO DO OBOWIĄZUJĄCYCH NORM WJAZD DO GOSPODARSTWA LOKALIZACJA PUNKTU ODBIORU MLEKA I OBORY POMIESZCZENIA DO DOJU I STANOWISKA DO DOJU SZCZEGÓŁOWE WYMOGI HIGIENY DOJU I MYCIA URZĄDZEŃ OGÓLNE WYMOGI W ZAKRESIE HIGIENY I WARUNKÓW UTRZYMANIA BYDŁA ŻYWIENIE BYDŁA PROFILAKTYKA CHORÓB I WARUNKI WETERYNARYJNE W PRODUKCJI MLEKA WARUNKI TRANSPORTU ZWIERZĄT WYMOGI OCHRONY ŚRODOWISKA NATURALNEGO PROWADZENIE DOKUMENTACJI W GOSPODARSTWIE ZAŁĄCZNIKI WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH KODEKS DOBRYCH PRAKTYK ROLNICZYCH DLA GOSPODARSTWA MLECZNEGO NOTATKI

6 1. WSTĘP Po 1 maja 2004 r. Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, musi zintensyfikować działania dostosowujące wiele dziedzin życia gospodarczego, w tym także sektor żywnościowy, do wymagań jednolitego rynku. W państwach UE ogromną wagę przywiązuje się do bezpieczeństwa zdrowej, a tym samym bezpiecznej żywności. Kontrolę jej jakości przeprowadza się na wszystkich etapach produkcji, począwszy od gospodarstwa rolnego. W praktyce oznacza to, że gospodarstwa rolne muszą spełnić stawiane im wymagania w zakresie higieny produkcji, ochrony środowiska, dobrostanu zwierząt oraz bezpieczeństwa żywności, podyktowane uregulowaniami prawnymi obowiązującymi w Unii Europejskiej. W wyborze niezbędnych działań dostosowawczych, które rolnicy muszą podjąć, oraz w pozyskiwaniu na ten cel środków inwestycyjnych dużą rolę odegrają doradcy współpracujący z rolnikami. Ich zadaniem będzie pomoc w wyborze, a następnie w realizacji najlepszych rozwiązań. W tym celu potrzebne jest przygotowanie doradców oraz ośrodków doradztwa rolniczego do udziału w procesie wdrażania standardów jakościowych produktów rolnych i technologii ich produkcji obowiązujących w Unii Europejskiej. Program doradztwa rolniczego w zakresie norm sanitarnych i standardów jakościowych w rolnictwie zgodnie z wymaganiami UE przygotowany został przez zespół powołany w ramach realizacji projektu PHARE PL/IB/2001/AG/02 - Krajowy system doradztwa rolniczego. Członkami zespołu byli doradcy z jednostek państwowego doradztwa rolniczego w Polsce oraz doradcy z Irlandii Płn. i Szkocji. Dzięki temu w przygotowywanych materiałach możliwe było uwzględnienie regulacji prawnych obowiązujących w Polsce pod koniec 2003 r. oraz wymagań wynikających z regulacji prawnych obowiązujących w państwach UE. Sześć broszur informacyjno-szkoleniowych zawiera wymagania dla następujących kierunków produkcji rolniczej: produkcja zwierzęca: - produkcja mleka Tadeusz Płachta, - produkcja żywca wołowego Danuta Nowak, - produkcja trzody chlewnej Marta Adamowicz, - produkcja drobiu i jaj Iwona Kajdan-Zysnarska; produkcja roślinna: - produkcja zbóż Janusz Bartkowski, - produkcja ziemniaków Roman Borucki,. Broszury te powinny służyć jako materiały informacyjnoszkoleniowe dla doradców i rolników. Z punktu widzenia doradztwa rolniczego ważne jest, aby współpraca doradców z rolnikami w zakresie dostosowywania gospodarstw do standardów jakości przebiegała w całym kraju na podstawie jednolitych 6

7 wymagań przedstawionych w przystępnej formie ułatwiającej zrozumienie zasad tej współpracy. Korzystający z przygotowanych materiałów rolnicy mogą uświadomić sobie, w jakim stopniu ich gospodarstwa już są dostosowane do wymagań obowiązujących w UE i co powinni jeszcze zrobić, aby te wymagania spełnić w całości. Należy podkreślić, że w każdym gospodarstwie bardzo ważne jest prowadzenie dokumentacji i szczegółowych zapisów dotyczących produkcji roślinnej i zwierzęcej, które pozwalają zidentyfikować pochodzenie produktu oraz sprawdzić, czy żywność bądź surowiec wytworzony w gospodarstwie, przeznaczony do dalszego przetwórstwa, nie stanowi zagrożenia dla zdrowia konsumenta. 2. SPOSÓB KORZYSTANIA Z MATERIAŁÓW Broszura szkoleniowa składa się z dwóch głównych części, tj.: 1) z części poświęconej dostosowaniu gospodarstw rolnych o danym kierunku produkcji do obowiązujących wymagań, w formie pytań i komentarzy wraz z umieszczonymi po prawej stronie polami umożliwiającymi wpisanie odpowiedzi ( Tak, Nie, Nie dotyczy ), 2) kodeksu dobrej praktyki rolniczej dla gospodarstw specjalizujących się w danym kierunku produkcji rolniczej. Część poświęcona dostosowaniu gospodarstw rolnych do obowiązujących wymagań składa się z pytań, ogólnych i szczegółowych poszerzonych o komentarze. W części ogólnej zostały zawarte wymagania i zalecenia dla gospodarstw zajmujących się produkcją roślinną, a część szczegółowa dotyczy produkcji zbóż. Zamieszczone komentarze powinny ułatwić osiągnięcie ważnego celu, jakim jest uzyskanie jednolitości stosowanych ocen przez wszystkich, którzy będą współpracować z rolnikami w zakresie dostosowywania ich gospodarstw do obowiązujących wymagań. W tym też celu zastosowano kolorowe oznaczenia w tekście. Na żółto-zielonym tle zamieszczone zostały wymagania, których spełnienie w gospodarstwie jest obowiązkowe zgodnie z polskimi regulacjami prawnymi dostosowanymi do ustawodawstwa UE. Wymagania wypisane na turkusowym tle to takie, które powinny być spełnione w gospodarstwie, a dostosowanie warunków produkcji rolniczej do standardów wyznaczonych w prawie polskim jest objęte okresem przejściowym lub vacatio legis. W przypadku inwestycji, które wymagają poniesienia nakładów finansowych (np. budowy płyt i zbiorników do zagospodarowania nawozów naturalnych, budowy i wyposażenia budynków inwentarskich) szczególnie ważna jest znajomość tych wymagań, jakie będą 7

8 obowiązywać w bliższej lub dalszej przyszłości. Pozostałe wymagania (bez umieszczenia na kolorowym tle) są zaleceniami, które mogą być spełnione w gospodarstwie i nie wynikają z regulacji prawnych. Zamieszczone w rozdziale 3.1. dane liczbowe i informacje wynikają z aktualnie obowiązujących uregulowań prawnych dotyczących danego kierunku produkcji rolniczej. W rozdziale 3.2. znajduje się wykaz polskich aktów prawnych obowiązujących producentów rolników po akcesji do UE. Kodeks dobrych praktyk rolniczych (rozdział 4) stanowi ostatnią część materiałów informacyjno-szkoleniowych i jest przeznaczony głównie dla rolników, ponieważ przedstawia w krótkiej formie ogólne zalecenia dla gospodarstw o danym kierunku produkcji oraz ważniejsze wymagania, do których rolnik musi bądź powinien dostosować swoje gospodarstwo zgodnie z regulacjami prawnymi odpowiednikami praw obowiązujących w UE. 3. DOSTOSOWANIE GOSPODARSTWA MLECZNEGO DO OBOWIĄZUJĄCYCH NORM 1. WJAZD DO GOSPODARSTWA LOKALIZACJA PUNKTU ODBIORU MLEKA I OBORY 1.1. Czy mleko odbierane jest z punktu odbioru w gospodarstwie? Mleko nie może być odbierane z drogi, powinno być odbierane z punktu odbioru w oborze albo może być dostarczane do punktu odbioru mleka Czy droga dojazdowa dla cysterny po odbiór mleka jest utwardzona? Droga powinna być utwardzona, czysta i zapewniać dobry dojazd w okresie całego roku Czy plac manewrowy dla cysterny przy punkcie odbioru mleka jest utwardzony, czysty i dobrze utrzymany oraz odizolowany od źródeł nieczystości? Plac powinien być utwardzony, czysty i dobrze utrzymany oraz odizolowany od źródeł zanieczyszczeń (płyta gnojowa, szambo, śmietnik, magazyn paliw, środków chemicznych i in.). 8

9 1.4. Czy wejście do obory i punktu odbioru mleka oraz wjazd dla cysterny są zabezpieczone śluzą sanitarną? Dużą rolę w szerzeniu chorób zakaźnych mają osoby oraz środki transportu, które mogą przenosić na odzieży i sprzęcie drobnoustroje chorobotwórcze. Należą do nich: lekarz weterynarii, inseminator, kontroler użytkowości, kierowcy samochodów odbierających mleko lub zwierzęta rzeźne z gospodarstwa. Dlatego działka siedliskowa z obiektem obory powinna być podzielona na dwie strefy: - strefa brudna obejmuje budynek mieszkalny, silosy, magazyny pasz i płyty gnojowe; - strefa czysta to budynki produkcyjne ze zwierzętami. Obowiązuje zakaz wjazdu do strefy czystej transportu zewnętrznego oraz wchodzenia osób postronnych. Przy wejściu do budynku powinna znajdować się tablica z napisem: OSOBOM NIEUPOWAŻNIONYM WSTĘP WZBRONIONY Czy obora oraz teren podwórza są czyste, uporządkowane i ogrodzone, aby uniemożliwić wchodzenie niepożądanych zwierząt i osób? Podwórze i obora powinny być chronione ogrodzeniem przed wejściem innych gatunków zwierząt domowych i inwentarskich oraz mieć estetyczny wygląd. Wskazane są strefy zieleni i zadrzewień ochronnych przy okólnikach i płytach gnojowych Czy pomieszczenia gospodarstwa do przechowywania mleka surowego spełniają wymagane warunki weterynaryjne? Pomieszczenie punktu odbioru (magazynu) mleka surowego musi mieć: - odpowiednią powierzchnię i wysokość (do pojemności zbiornika i produkcji mleka), - trwałe i gładkie powierzchnie posadzki (ze spadkami i dobrym odpływem ścieków), - ściany i sufit łatwe do mycia i dezynfekcji, - odpowiednią instalację bieżącej wody (zimnej i gorącej wymaganej jakości), - odpowiedni sprzęt do chłodzenia mleka (serwisowany zbiornik, chłodziarka), - dobre oświetlenie i regulowaną wentylację (do sprawnego chłodzenia mleka), - szczelne i gładkie drzwi oraz czyste okna (zabezpieczone siatką), - zabezpieczenie przed wnikaniem owadów, ptaków, gryzoni i zwierząt domowych Czy spełnione są warunki weterynaryjne chłodzenia i przechowywania mleka surowego? a. Mleko surowe bezpośrednio po doju powinno być umieszczone w miejscu 9

10 czystym i tak wyposażonym, aby nie uległo zanieczyszczeniu. b. Mleko surowe należy schłodzić do temperatury 8 C lub niższej w przypadku codziennego odbioru, albo do temperatury 6 C lub niższej, jeżeli mleko nie jest odbierane codziennie. c. Mleko nieschłodzone może być odbierane w ciągu 2 godzin od doju, jeżeli niezwłocznie po odbiorze zostanie schłodzone lub poddane obróbce cieplnej. d. Zbiorniki i pojemniki używane do doju i przenoszenia mleka oraz zbiorniki i urządzenia do chłodzenia mleka (cysterny, chłodziarki, konwie): - powinny być wykonane z właściwych materiałów oraz nieuszkodzone, - powinny być myte i dezynfekowane po każdym użyciu, nie rzadziej niż raz dziennie w pomieszczeniu do tego przeznaczonym, przy użyciu środków przeznaczonych do tego celu (środki do urządzeń udojowych z atestem PZH). Należy kontrolować przebieg chłodzenia i temperaturę mleka w zbiorniku (termometr) Czy warunki dostawy mleka do punktu odbioru są zgodne z wymogami weterynaryjnymi? Mleko nieschłodzone musi być dostarczone do punktu odbioru w odpowiednich zbiornikach w czasie do 2 godzin po doju Czy gospodarstwo posiada odpowiednie zabezpieczenia w przypadku wystąpienia zagrożeń epizootycznych? W gospodarstwie powinny znajdować się: - maty dezynfekcyjne w liczbie zapewniającej zabezpieczenie wejść i wjazdów, - środki dezynfekcyjne w ilości niezbędnej do przeprowadzenia doraźnej dezynfekcji, - odzież i obuwie tylko do obowiązkowego użycia w gospodarstwie. 2. POMIESZCZENIA DO DOJU I STANOWISKA DO DOJU 2.1. Czy dój krów odbywa się w oborze stanowiskowej na uwięzi? Dój krów na stanowiskach w oborze wykonywany jest dojarką konwiową lub dojarnią przewodową (rurociąg mleczny górny). Dopuszcza się dój ręczny Czy dój krów odbywa się w wydzielonych pomieszczeniach do doju? Dój krów utrzymywanych bez uwięzi lub na oborniku (obory bez utwardzonych posadzek, np. głębokie) powinien odbywać się w wydzielonym pomieszczeniu (np. hala udojowa). 10

11 2.3. Czy przy wejściu do hali udojowej jest odpowiednia poczekalnia? Powierzchnia poczekalni powinna pomieścić całą grupę technologiczną krów oczekujących na dój (zalecana powierzchnia wynosi 1,5 m²/ szt.). Posadzka poczekalni powinna być łatwo zmywalna (spadki, kanalizacja) oraz powinna zapobiegać poślizgom i urazom krów Czy pomieszczenia hali udojowej lub stanowiska do doju krów w oborze są w dobrym stanie technicznym i higienicznym? Pomieszczenia do doju i stanowiska do doju: - zapewniają higieniczne warunki doju i zapobiegają zanieczyszczeniu mleka, - posadzki i ściany są łatwe do mycia i dezynfekcji, - posadzki mają spadki zapewniające usuwanie odchodów i odpływ wody, - są dobrze oświetlenie i wentylowane (zapewniają dobry mikroklimat i warunki doju), - są zabezpieczone przed trzodą chlewną, drobiem i gryzoniami, - są odizolowane od innych źródeł zanieczyszczeń (odpowiednia odległość od ustępów, płyt gnojowych, zbiorników na płynne odchody zwierzęce i in.) Czy urządzenia udojowe mają stały nadzór techniczny i higieniczny? - Osoby prowadzące dój, codziennie przed dojem sprawdzają stan techniczny i higieniczny urządzeń udojowych, tj.: aparaty udojowe, rurociąg mleczny i powietrzny, wakuometry, regulatory podciśnienia i inne urządzenia sterujące. - Urządzenia muszą przechodzić okresowe badania techniczne potwierdzone atestem serwisu. - Uprawniona osoba dokonuje zgodnej z normatywami wymiany zużytych części (gumy strzykowe, uszczelki, pulsatory i in.) 2.6. Czy dój na pastwisku lub poza terenem obory odbywa się zgodnie z wymogami weterynaryjnymi? Dój poza gospodarstwem wymaga specjalnego przewoźnego sprzętu do doju oraz odpowiednich zbiorników do transportu mleka. Sprzęt udojowy musi być zabezpieczony przed zabrudzeniem oraz musi chronić mleko surowe przed wszelkimi zanieczyszczeniami. 11

12 3. SZCZEGÓŁOWE WYMOGI HIGIENY DOJU I MYCIA URZĄDZEŃ 3.1. Czy prace porządkowe w oborze i w hali udojowej (sprzątanie, mycie, czyszczenie zwierząt) przeprowadzane są przed dojem? Dój mleka powinien odbywać się po upływie godziny od prac porządkowych (wymiana ściółki, zadawanie pasz, mycie posadzek itp.) Czy przed rozpoczęciem doju sprawdza się stan higieniczny sprzętu i pojemników do doju, przenoszenia i chłodzenia mleka? Urządzenia do udoju, przenoszenia i chłodzenia mleka powinny być dokładnie umyte po każdym użyciu, nie rzadziej niż raz dziennie, przy użyciu środków przeznaczonych do tego celu (środki do urządzeń udojowych z atestem PZH) Czy w pomieszczeniach do doju oraz do mycia sprzętu i rąk dojarzy zapewniona jest odpowiednia ilość bieżącej zimnej i ciepłej wody oraz umywalki i myjnie? Pojemność urządzeń do podgrzewania wody powinna wynosić: - dziewięć litrów na stanowisko udojowe (aparat udojowy) w hali do 5 stanowisk, - dodatkowo siedem litrów na następne stanowiska udojowe. Woda musi spełniać warunki wody zdatnej do picia (kopia wyników ostatniego badania z wodociągu gminnego lub 2-krotny w roku wynik badania z ujęcia własnego Czy do doju zakładana jest odzież robocza i nakrycie głowy (wyłącznie do tej czynności)? Do doju należy zakładać oddzielną odzież (kombinezon, fartuch, obuwie) oraz nakrycie głowy zakrywające włosy. Odzież musi być czysta o nierażących barwach. 3.5 Czy dojarze przed dojem dokładnie myją i dezynfekują ręce? Zasady mycia rąk przed rozpoczęciem doju. - zwilżenie rąk w ciepłej wodzie, namydlenie rąk i przedramion, mycie szczotką do rąk, - dokładne spłukanie letnią wodą i osuszenie czystym ręcznikiem (jednorazowego użytku), - odkażanie rąk (zatwierdzonym środkiem np.: alkohol, specjalne mydło), - zabezpieczenie ewentualnych ran i otarć skóry wodoodpornym plastrem. 12

13 3.6. Czy osoby wykonujące dój i mające kontakt z mlekiem mają książeczki zdrowia z aktualnymi wynikami badań? Badania zdrowotne i wpisy wyników badań w książeczkach zdrowia dokonywane są raz w roku przez uprawnionych lekarzy medycyny. 3.7, Czy przestrzegana jest kolejność czynności doju każdej krowy? - Sprawdzenie czy krowa powinna być dojona: okres karencji, stan zdrowia, okres siarowy (krowy te powinny być dodatkowo oznakowane i łatwe do rozpoznania). - Sprawdzenie jakości mleka na przedzdajaczu (eliminacja z doju oddzielenie mleka). - Mycie wymienia i pachwin (w miarę potrzeb). - Osuszenie i wytarcie strzyków (jednorazowe ręczniki) oraz masaż przeddojowy. - Dój właściwy mechaniczny (sprawnym i czystym aparatem) lub ręczny. - Dodajanie i masaż końcowy (w miarę potrzeb). - Dipping (kąpiel i dezynfekcja strzyków), zamknięcie kanału strzyka przed bakteriami Czy mleko podlega cedzeniu i filtracji (jednorazowe, wymienne wkłady filtra) w punkcie odbioru mleka lub w rurociągu mlecznym? 3.9. Czy mycie urządzeń udojowych (aparaty udojowe, rurociąg mleczny, konwie do mleka) przeprowadzane jest bezpośrednio po doju (mycie automatyczne lub sterowane ręcznie) oraz czy stosowane są detergenty do urządzeń udojowych (atestowane przez PZH)? - Mycie urządzeń należy przeprowadzać bezpośrednio po każdym doju. - Temperatura roztworów myjących (minimum 40 45º C). - Stężenie detergentów (zależnie od twardości wody) musi umożliwić rozpuszczenie tłuszczu mlecznego i wymycie osadów kamienia mlecznego. - Czas mycia i działania środków myjących zgodny z instrukcją mycia lub z zaleceniami producenta środków albo serwisu technicznego (czas całego cyklu mycia wynosi około 30 minut). - Dezynfekcja urządzeń udojowych właściwymi płynami odkażającymi może być wykonana w podstawowym cyklu mycia zasadniczego (roztwór myjąco-dezynfekcyjny). - Płukanie urządzeń udojowych letnią lub zimną wodą wykonuje się na początku przed myciem zasadniczym (wypłukanie pozostałości mleka) oraz po myciu i dezynfekcji (wypłukanie środków myjącodezynfekcyjnych). - W przypadku dojarek bańkowych i aparatów udojowych starych typów, wskazany jest okresowy demontaż aparatu (kolektor, kubki 13

14 udojowe, gumy strzykowe, uszczelki), ocena stopnia zużycia elementów gumowych, okresowa ich wymiana i mycie ręczne Czy w pomieszczeniu do mycia rąk, sprzętu udojowego i w hali udojowej stosuje się ręczniki jednorazowego użycia oraz czy są pojemniki na śmieci? Czy w pomieszczeniach do doju oraz do przechowywania mleka przestrzegany jest zakaz palenia wyrobów tytoniowych? Czy w gospodarstwie (obora, punkt odbioru mleka, hala udojowa, magazyny pasz) prowadzi się programowe zwalczanie gryzoni i insektów? Zwalczanie gryzoni wymaga instalowania stacji przynęt (pułapek, klatek) w ustalonych miejscach we wnętrzu obory i poza nią. Pułapki należy zabezpieczyć przed innymi zwierzętami i systematycznie kontrolować.zwalczanie much należy prowadzić już w początkach okresów wylęgowych i niszczyć równocześnie formy dorosłe oraz jaja i larwy na płytach gnojowych i na śmietnikach. 4. OGÓLNE WYMOGI W ZAKRESIE HIGIENY I WARUNKÓW UTRZYMANIA BYDŁA 4.1. Czy obora ma odpowiednie rozwiązania techniczne i funkcjonalne, zapewniające bezpieczne i higieniczne warunki utrzymania krów? Budynek obory powinien mieć wymaganą wysokość wnętrza i kubaturę oraz liczbę stanowisk i boksów zgodną z liczbą zwierząt. Wymiary stanowisk muszą być odpowiednie do rasy, wieku i wielkości krów. Poszczególne pomieszczenia obory muszą mieć odpowiednie oświetlenie naturalne, wentylację, instalację wodną, kanalizacyjną i elektryczną. Budynek musi chronić bydło przed szkodliwymi warunkami atmosferycznymi i umożliwiać wypoczynek. Załącznik Czy obora ma odpowiednie stanowiska lub miejsca wypoczynku dla wszystkich krów? Podstawowe wymogi stanowisk dla krów mlecznych: - zwierzę wszystkimi kończynami stoi na płycie legowiskowej, - kładzenie i wstawanie odbywa się bez przeszkód, - pasza i woda są łatwo dostępne, - płyta legowiskowa jest izolowana termicznie, miękka, nieśliska., - stanowisko ma niezbędne przegrody boczne i czołowe, - korytarze komunikacyjne i przepędy mają odpowiednią szerokość i nie są śliskie. 14

15 4.3. Czy w oborze boksowej jest oddzielne stanowisko dla każdej krowy? Podstawowe wymogi dla boksów: - mają mieć taki rozmiar, aby krowa mogła swobodnie stać na czterech nogach, - mają być tak zaprojektowane i zbudowane, aby zminimalizować ryzyko skaleczenia się, - mają być zaścielone czystą i suchą ściółką, trocinami, piaskiem (mogą być maty, materace) Czy obiekty zaadaptowane na obory spełniają podstawowe wymogi weterynaryjne, bezpieczeństwa pracy i przeciwpożarowe? Obory zbudowane zgodnie z projektem spełniają wymogi prawne. Należy ocenić poprawność rozwiązań w obiektach adaptowanych na obory (wiaty, magazyny, stodoły i in.) Czy w oborze i w hali udojowej jest odpowiednia wentylacja? Wszystkie pomieszczenia powinny mieć dobrą wentylację, ale bez przeciągów. Otwory wlotowe i wylotowe powietrza muszą być drożne z możliwością regulacji. Załącznik 2. Objawy złej wentylacji: - zapach amoniaku i stęchłego powietrza, - nadmierna ilość pajęczyn, - zawilgocony (zabrudzony) strop Czy instalacja elektryczna i punkty świetlne są wykonane zgodnie z wymogami oraz czy osłony lamp są czyste? Cała instalacja elektryczna musi być niedostępna dla bydła, właściwie zaizolowana, uziemiona i regularnie sprawdzana. Bydło nie powinno mieć dostępu do instalacji i punktów świetlnych (lampy, wyłączniki). Szczególnej uwagi wymaga instalacja zasilająca urządzenia udojowe i chłodnicze. Przy korzystaniu z awaryjnych agregatów prądotwórczych należy spełnić dodatkowe, niezbędne warunki zasilania i użytkowania urządzeń Czy obora ma oświetlenie naturalne i sztuczne, zapewniające optymalne warunki bytowania zwierząt i pracy obsługi? Oświetlenie powinno zapewnić właściwe doglądanie i obsługę zwierząt. Oświetlenie naturalne określa się stosunkiem oszklonej powierzchni okien do powierzchni podłogi pomieszczenia inwentarskiego. Oświetlenie sztuczne powinno odpowiadać oświetleniu naturalnemu w godzinach od 9.00 do Liczba i łączna powierzchnia czystych okien (świetlika kalenicy) powinna zapewnić dobre oświetlenie w czasie doju krów oraz stołu paszowego lub żłobu w czasie karmienia. Załącznik 3. 15

16 4.8. Czy krowy trzymane w oborze na uwięzi są regularnie wypuszczane na okólnik i mają zapewniony ruch? Krowy trzymane w oborze na uwięzi powinny być codziennie wypuszczane na okólnik z dostępem do wody pitnej. Wskazane są strefy zadrzewień ochronnych (zimne wiatry, nadmiar słońca). Powierzchnia okólników powinna być utwardzona, odpowiednio wyprofilowana i skanalizowana, aby utrzymać odpowiednie warunki sanitarne i nie dopuszczać do zanieczyszczeń otaczającego terenu. Z wybiegów powinny korzystać zwierzęta hodowlane. Załącznik Czy posadzki w oborze są dobrze utrzymane i czyszczone tam, gdzie jest to konieczne? Powierzchnia posadzki powinna minimalizować ryzyko poślizgnięcia lub skaleczenia się krowy. Dziury i nierówności powinny być naprawione, a podłoga musi być równa, ale karbowana, aby minimalizować możliwość poślizgnięcia się krowy. Podłogi ażurowe (rusztowe i szczelinowe) muszą odpowiadać swoją budową utrzymywanej na nich kategorii zwierząt. Załącznik 6. Stan kratownicy (karbów) powinien być regularnie sprawdzany i naprawiany. Korytarze przepędowe i komunikacyjne prowadzące do boksów i stanowisk powinny być sprzątane co najmniej raz na dzień Czy w oborze są urządzenia do usuwania odchodów zwierzęcych (obornik, gnojówka, gnojowica)? Urządzenia do usuwania i transportu obornika na płytę gnojową w sąsiedztwie obory powinny być należycie utrzymane (serwisowane) i naprawiane. W oborach głębokich z nieprzepuszczalną posadzką obornik może być przetrzymywany pod zwierzętami do 0,5 roku. Kanalizacja odprowadzająca gnojówkę do szczelnych zbiorników poza oborą powinna mieć zabezpieczenia (syfony, kratki ściekowe) przed przenikaniem gryzoni i gazów).kanalizacja gnojowicowa musi być wykonana zgodnie z wymogami projektu i musi być użytkowana zgodnie z wymogami ochrony środowiska. Odchody muszą być systematycznie usuwane na płyty obornikowe lub do zbiorników i nie mogą powodować zawilgocenia budynku i skażeń powietrza Czy w oborze są odpowiednie stanowiska porodowe lub osobne pomieszczenie porodówki? W pomieszczeniach dla krów musi być wystarczająca ilość boksów porodowych, tak żeby jeden przypadał na cielącą się krowę i był do jej dyspozycji 24 godziny po wycieleniu się. Boksy porodowe powinny: - być tak zaprojektowane, aby uniemożliwić skaleczenie się krowy, - mieć co najmniej 12 m² powierzchni, - mieć czystą podściółkę, wodę do picia i koryto Czy w oborze jest odpowiednie stanowisko do zabiegów lekarsko - weterynaryjnych, unasieniania krów, korekcji racic i in.?

17 4.13. Czy gospodarstwo stosuje krycie naturalne i czy spełnia minimum warunków formalnych, sanitarnych i BHP wymaganych w punktach kopulacyjnych? Wykorzystanie buhaja zarodowego do krycia własnego stada wymaga pozwolenia (decyzji) starosty, przygotowania odpowiedniego pomieszczenia i miejsca krycia, prowadzenia wymaganej dokumentacji i badań zdrowotnych oraz odpowiedniego przeszkolenia Czy w oborze wolno stanowiskowej bydło utrzymywane jest w równych grupach wiekowych? Krowy powinny być trzymane w grupach społecznych. Trzymanie w zamknięciu lub segregacja powinny być stosowane na krótko, np.: w okresie zasuszenia, porodu, leczenia weterynaryjnego, sztucznej inseminacji lub na dłużej, kiedy chodzi o opanowanie choroby zakaźnej. Młodzież i jałówki na remont również utrzymywane są w oddzielnych grupach, z możliwością dużej ilości ruchu lub wypasu pastwiskowego Czy w oborze są funkcjonalne przejścia pozwalające przejść dwu krowom jednocześnie lub jednej się obrócić? Przejścia pomiędzy boksami, włączając w to dostęp do koryta i wodopoju, powinny zapewnić krowom swobodę poruszania się. Należy unikać długich przejść zakończonych ślepą uliczką Czy system pojenia bydła w oborze spełnia wymogi fizjologii i dobrostanu poszczególnych grup wiekowych? Rozwiązania systemu pojenia zależą od sposobu utrzymania i rodzajów stanowisk dla krów. Na stanowisku krótkim wiązanym miskę poidła umieszcza się nad żłobem. Przy zwykłych wiązaniach łańcuchowych (krowa cofa się do leżenia poza żłób) oraz przy zamykanych drabinach paszowych, poidła umieszcza się po stronie legowiska. W oborach wolnostanowiskowych instaluje się poidła dla grupy krów (jedno na szt.). Dla młodzieży poidło powinno być zamocowane na wysokości ok. 50 cm, a dla krów cm (jedno poidło na 2 sztuki zwierząt). Ciśnienie w przewodach doprowadzających wodę powinno wynosić kpa, a wydatek wody w granicach 4 11 litrów na minutę Czy cielęta mają odpowiednie warunki utrzymania i odchowu? Cielęta mają przebywać w czystych, dobrze przewietrzanych, ale wolnych od przeciągów pomieszczeniach. Kojce powinny być tak wykonane, aby nie narażać cieląt na zranienie oraz wyściełane, aby miały wystarczająco miejsca do tarzania się. W przypadku utrzymywania cieląt pojedynczo w kojcu, ściany kojca powinny być wykonane w sposób umożliwiający cielętom kontakt wzrokowy i fizyczny. Wymogi stawiane cielętnikom (w grupach od 6 sztuk wzwyż) są ściśle określone. 17

18 Pomieszczenia i warunki w nich panujące mają zapewnić cielętom: - łatwą zmianę pozycji w kojcu i dobry dostęp do wody i paszy oraz dobre oświetlenie, - ściołowy system chowu w 2 pierwszych tygodniach życia, - kontakt wzrokowy z innymi cielętami (ażurowe ściany kojców), - chów grupowy w wieku powyżej 8 tygodni, - wymaganą częstotliwość pojenia i karmienia oraz odpowiednią zawartość włókna surowego w paszy (pierwsze pojenie siarą do 6 godz. po urodzeniu) Czy obora dla bydła ma zabezpieczenie przeciwpożarowe i wyjścia ewakuacyjne? Paszarnie, kotłownie i inne pomieszczenia wyposażone w paleniska lub trzony kuchenne, powinny mieć podłogi, ściany i stropy wykonane z materiałów niepalnych. Budynek inwentarski powinien spełniać następujące wymagania ewakuacyjne: - odległość od najdalszego stanowiska dla zwierząt do wyjścia ewakuacyjnego nie powinna przekraczać 50 m (chów ściołowy) lub 75 m (bezściołowy), - w oborach bez ściółki o obsadzie do 15 sztuk musi być 1 wyjście ewakuacyjne, - wrota i drzwi powinny otwierać się na zewnątrz pomieszczenia Czy oborowi zapewniają zwierzętom PIĘĆ WOLNOŚCI? - Wolność od głodu i pragnienia (swobodny dostęp do świeżej wody i paszy). - Wolność od dyskomfortu (odpowiednie schronienie, wygodny wypoczynek). - Wolność od bólu, zranienia i choroby (zapobieganie, diagnoza i leczenie). - Wolność od strachu i niebezpieczeństw (dobre, przyjazne traktowanie zwierząt). - Wolność do wyrażania naturalnych zachowań (dostatek miejsca, kontakt z grupą). 5. ŻYWIENIE BYDŁA 5.1. Czy gospodarstwo stosuje pastwiskowy system żywienia letniego krów i młodzieży? Pastwisko może być podstawą żywienia letniego lub tylko uzupełnieniem żywienia oborowego. Pastwisko powinno być położone w pobliżu obory (do 1 km). Na pastwisku musza być wodopoje, wskazane są zadrzewienia ochronne. W okresie upałów bydło musi być spędzane do pomieszczeń obory. Jeśli pastwisko jest podstawą żywienia, dorosła krowa powinna pobrać 18

19 dziennie podstawową dawkę paszy objętościowej tj kg zielonki (1015 kg suchej masy) Czy program żywienia stada zapewnia odpowiednią dietę dla młodzieży i krów oraz utrzymanie dobrej kondycji, mleczności i reprodukcji? Dzienna dawka pokarmowa powinna dostarczyć krowom wystarczającą ilość substancji odżywczych (energii, białka, witamin i minerałów) dobrej jakości, aby pokryć: - zapotrzebowanie bytowe, - utrzymanie płodu (w okresie ciąży), - produkcję mleka w całym okresie laktacji. Krowy powinny być w należytej kondycji, właściwej dla okresu laktacji. Zjawiskiem normalnym u krowy jest strata na wadze we wczesnej laktacji oraz powiększanie jej w okresie późnej laktacji i ciąży. W zimowym planie żywienia powinno się przeprowadzić analizę składu paszy i opracować odpowiednie dawki pokarmowe, uwzględniając: - różne wymagania krów na różnych etapach laktacji lub mleczności, - potrzeby rozwojowe jałówek i pierwiastek przechodzących pierwszą laktację. Dawka pełnoporcjowa (system TMR lub PMR) polecana jest w dużych stadach bydła, w oborach ze stołem paszowym (nieograniczony dostęp do koryta) Czy pasza jest świeża, czysto podana do czystych koryt (stołów)? Pasza nie może być spleśniała lub zanieczyszczona przez przygotowującą ją maszynę. Pasza zagrzana powinna być usunięta i zastąpiona nową. Świeży pokarm powinien być zadawany min. raz dziennie Czy krowy mają wystarczającą liczba czystych koryt i punktów karmienia, aby zapobiec niepotrzebnej rywalizacji? Warunki dostępu do pożywienia: - 0,65-0,75 mb/krowę przy stole paszowym, - 1,1-1,2 mb / krowę na stanowiskach wiązanych (szerokość stanowiska). Rozwiązania obory i korytarzy powinny zapewnić łatwy dostęp do sektora karmienia Czy pasze treściwe są trzymane i przenoszone w odpowiednich warunkach i czy zapobiega się zanieczyszczeniu paszy przez ptaki, robactwo i gryzonie? Konieczne jest przeciwdziałanie zanieczyszczeniu paszy przez ptaki, robactwo i gryzonie, aby zminimalizować ryzyko zachorowania zarówno bydła, jak i człowieka. Należy uwzględnić wszystkie praktyczne środki ostrożności, aby uniemożliwić szkodnikom dostęp do miejsca gromadzenia paszy oraz planowo zwalczać szkodniki.mieszanka paszowa powinna być przechowywana w suchym miejscu. 19

20 5.6. Czy mieszanka paszowa i pasza pełnoporcjowa są pozbawione odpadów i mączek zwierzęcych? Mieszanki paszowe powinny być kupowane u renomowanych sprzedawców, którzy gwarantują dostawę produktów spełniających wymogi weterynaryjne Czy bydło ma swobodny dostęp do wystarczającej ilości wody zarówno w oborze, jak i na pastwisku? Krowy w okresie laktacji potrzebują od 4 do 5 litrów wody na litr produkowanego mleka. Krowy w okresie zasuszania także muszą mieć dostęp do wody. Koryta lub poidła odpowiednich rozmiarów i ilości z dobrym systemem uzupełniania wody powinny być zainstalowane w oborze, na okólniku i na pastwisku Czy pracownicy znają specyficzne wymogi pokarmowe przeżuwaczy oraz czy stosują normowany system żywienia bydła? Pojemność przedżołądków u krów wynosi ponad 100 litrów, a u dużych zwierząt prawie 200 litrów. Bardzo długi jest przewód pokarmowy średnio 51 m z wahaniami od 39 m do 63 m. Czas, jaki upływa od pobierania paszy do wydalania kału, wynosi 7-12 dni. Jedzenie u bydła odbywa się w dwóch etapach szybkie zbieranie i przełykanie paszy, a późnej w drugim etapie: odłykanie, naślinianie i przeżuwanie. Czas pasienia krów wynosi od 9 do 12 godz./dobę. W przypadku dokarmiania sianem lub słomą ulega skróceniu do 6-7 godz., a przy zadawaniu paszy treściwej do 5-6 godz. Przy zadawaniu zielonki do żłobu czas pobierania paszy skraca się do 5-6 godz./dobę.poszczególne grupy technologiczne krów i młodzieży powinny być żywione zgodnie z normami żywienia przeżuwaczy (I.Z. Kraków, INRA, DLG, NRC).Podstawą normowanego żywienia jest podanie podstawowej paszy objętościowej do woli i uzupełnienie niedoborów składników pokarmowych, związków mineralnych i witamin odpowiednią do wydajności mlecznej dawką pasz treściwych i premiksów Czy w gospodarstwie sporządzany jest bilans produkcji i zapotrzebowania pasz oraz czy pokryte jest zapotrzebowanie na pasze objętościowe? Powierzchnia paszowa gospodarstwa i produkcja pasz objętościowych powinna odpowiadać wielkości stada bydła w przeliczeniu na DJP (Duża Jednostka Przeliczeniowa), planowanej produkcji oraz sposobowi konserwacji pasz (straty) Czy gospodarstwo sporządza własne mieszanki pasz treściwych na potrzeby własnego stada z zachowaniem wymogów weterynaryjnych? 20

Warunki chowu ekologicznego FRILAND POLSKA

Warunki chowu ekologicznego FRILAND POLSKA Warunki chowu ekologicznego FRILAND POLSKA Na podstawie: Rozporządzenia Rady nr 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991 roku w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych

Bardziej szczegółowo

Wymogi weterynaryjne dla targowisk, na których prowadzony jest obrót zwierzętami gospodarskimi

Wymogi weterynaryjne dla targowisk, na których prowadzony jest obrót zwierzętami gospodarskimi Wymogi weterynaryjne dla targowisk, na których prowadzony jest obrót zwierzętami gospodarskimi Częstochowa 12 grudnia 2011 Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w Katowicach Inspekcja Weterynaryjna sprawuje

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK Z. Szczegółowy opis przedsięwzięć i kalkulacja płatności dla Działania 6 Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej

ZAŁĄCZNIK Z. Szczegółowy opis przedsięwzięć i kalkulacja płatności dla Działania 6 Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej ZAŁĄCZNIK Z. Szczegółowy opis przedsięwzięć i kalkulacja płatności dla Działania 6 Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej 1. Wyposażenie gospodarstwa w urządzenia do składowania

Bardziej szczegółowo

1. Rozporządzenie określa szczegółowy sposób postępowania z odpadami medycznymi polegający na:

1. Rozporządzenie określa szczegółowy sposób postępowania z odpadami medycznymi polegający na: Dz.U.07.162.1153 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi (Dz. U. z dnia 8 września 2007 r.) Na podstawie art. 7 ust.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ORGANIZACJI PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA STUDENTÓW I STOPNIA KIERUNKU ZOOTECHNIKA SPECJALNOŚCI HODOWLA I UŻYTKOWANIE KONI

INFORMACJA DOTYCZĄCA ORGANIZACJI PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA STUDENTÓW I STOPNIA KIERUNKU ZOOTECHNIKA SPECJALNOŚCI HODOWLA I UŻYTKOWANIE KONI INFORMACJA DOTYCZĄCA ORGANIZACJI PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA STUDENTÓW I STOPNIA KIERUNKU ZOOTECHNIKA SPECJALNOŚCI HODOWLA I UŻYTKOWANIE KONI 1. Praktyka zawodowa w wymiarze 8 tygodni została podzielona na

Bardziej szczegółowo

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER Zakres prezentacji Definicja ZDPR Podstawy prawne ZDPR Jaki jest cel upowszechniania ZDPR Kto ma obowiązek przestrzegać ZDPR Zakres ZDPR Kto kontroluje ZDPR Definicja

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 30 poz. 295 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ

Dz.U. 1999 Nr 30 poz. 295 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ Kancelaria Sejmu s. 1/5 Dz.U. 1999 Nr 30 poz. 295 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ z dnia 17 marca 1999 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy zarobkowym

Bardziej szczegółowo

WARUNKI UTRZYMYWANIA BYDŁA W ŚWIETLE OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW

WARUNKI UTRZYMYWANIA BYDŁA W ŚWIETLE OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW CENTRUM DORADZTWA ROLNICZEGO W BRWINOWIE ODDZIAŁ W POZNANIU Danuta Nowak WARUNKI UTRZYMYWANIA BYDŁA W ŚWIETLE OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW Poznań 2013 CENTRUM DORADZTWA ROLNICZEGO W BRWINOWIE ODDZIAŁ W POZNANIU

Bardziej szczegółowo

Zarys wymagań weterynaryjnych. dotyczących przetwórstwa i sprzedaży. produktów rybołówstwa

Zarys wymagań weterynaryjnych. dotyczących przetwórstwa i sprzedaży. produktów rybołówstwa Zarys wymagań weterynaryjnych dotyczących przetwórstwa i sprzedaży produktów rybołówstwa lek. wet. Andrzej Szpulak specjalista w zakresie higieny zwierząt rzeźnych i żywności zwierzęcego pochodzenia Sprzedaż:

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim !!!! 1. Palenie papierosów zakaz! 2. Higiena rąk 3. Higiena odzieży 4. Higiena opakowań Podstawy prawne Ustawa o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół

Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół opracowanie: Maria Wruk Gorzów Wlkp., 04 stycznia 2007r. 2 Podstawy prawne UE: 1) Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Innowacyjne rozwiązania usuwania i magazynowania nawozu naturalnego

Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Innowacyjne rozwiązania usuwania i magazynowania nawozu naturalnego Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Innowacyjne rozwiązania usuwania i magazynowania nawozu naturalnego prof. dr hab. inż. Wacław Romaniuk mgr inż. Marcin Majchrzak Warszawa 25.11.2014 1 Punkt wyjścia

Bardziej szczegółowo

PIW.DK.032/10/2014 Brzeg, 12.06.2014 r.

PIW.DK.032/10/2014 Brzeg, 12.06.2014 r. PIW.DK.032/10/2014 Brzeg, 12.06.2014 r. Działania Inspekcji Weterynaryjnej w Powiecie Brzeskim w 2013 r. w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa zdrowia ludzi oraz ograniczania strat gospodarczych I W 2013

Bardziej szczegółowo

Do Starostwa Powiatowego w Wąbrzeźnie.

Do Starostwa Powiatowego w Wąbrzeźnie. PLW-9111/25/2012 Wąbrzeźno, dnia 02.05.2012 r. Do Starostwa Powiatowego w Wąbrzeźnie. Sprawozdanie o stanie bezpieczeństwa sanitarno weterynaryjnego na terenie powiatu wąbrzeskiego za rok 2011. Zadaniem

Bardziej szczegółowo

Do Starosty Wąbrzeskiego

Do Starosty Wąbrzeskiego PLW-021/23/2014 Wąbrzeźno, dnia 11.04.2014 r. Do Starosty Wąbrzeskiego Sprawozdanie z działalności Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Wąbrzeźnie w roku 2013. Zadaniem Inspekcji Weterynaryjnej jest

Bardziej szczegółowo

Transport zwierząt rzeźnych. dr inż. Krzysztof Tereszkiewicz

Transport zwierząt rzeźnych. dr inż. Krzysztof Tereszkiewicz Transport zwierząt rzeźnych dr inż. Krzysztof Tereszkiewicz Akty prawne Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań

Bardziej szczegółowo

Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia...

Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia... Strona 1 (5) Pieczęć państwowego inspektora sanitarnego Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia... Ocena stanu sanitarnego internatu, bursy oraz innych placówek całodobowych zapewniających opiekę i

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 39 poz. 394 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ

Dz.U. 1999 Nr 39 poz. 394 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1999 Nr 39 poz. 394 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ z dnia 19 kwietnia 1999 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia dotyczące sposobu wypełniania tabel

Objaśnienia dotyczące sposobu wypełniania tabel INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA TABEL W UPROSZCZONYM PLANIE PROJEKTU W ZAKRESIE DZIAŁANIA UŁATWIANIE STARTU MŁODYM ROLNIKOM SEKTOROWEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO "RESTRUKTURYZACJA I MODERNIZACJA SEKTORA ŻYWNOŚCIOWEGO

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1}

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1} ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1} z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny Na podstawie art. 1 la ust. 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi. zamknięcia.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi. zamknięcia. Dziennik Ustaw Nr 139 11199 Poz. 940 940 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi Na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy

Bardziej szczegółowo

Zarząd Województwa. w Olsztynie

Zarząd Województwa. w Olsztynie Załącznik nr 1 do uchwały Zarządu ego nr 33/624/10/III z dnia 6 lipca 2010 r. Zarząd ego w Olsztynie Program upowszechniania znajomości przepisów ustawy o ochronie zwierząt wśród rolników województwa warmińskiego

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 30 marca 2015 r. Poz. 1249 UCHWAŁA NR VII/63/15 RADY MIEJSKIEJ W PABIANICACH w sprawie określenia wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Cel i przeznaczenie kredytu

Rozdział I. Cel i przeznaczenie kredytu ączni1 do zarządzenia Nr.../2010 Prezesa ARiMR z dnia... Dział XII Warunki i zasady udzielania kredytów na realizację inwestycji w ramach Branżowego programu mleczarstwa - symbol nbr15 - program branżowy

Bardziej szczegółowo

System zbiórki i utylizacji odpadów medycznych w Polsce

System zbiórki i utylizacji odpadów medycznych w Polsce System zbiórki i utylizacji odpadów medycznych w Polsce Małgorzata Kędzierska Dept. Higieny Środowiska Główny Inspektorat Sanitarny Warszawa, 30.09.2008 r. Odpady medyczne - odpady powstające w związku

Bardziej szczegółowo

BYDŁO Rozdział 1 Znaczenie chowu bydła Rozdział 2 Pochodzenie, typy u ytkowe i rasy bydła Rozdział 3 Ocena typu i budowy bydła

BYDŁO Rozdział 1 Znaczenie chowu bydła Rozdział 2 Pochodzenie, typy u ytkowe i rasy bydła Rozdział 3 Ocena typu i budowy bydła Tytuł Produkcja zwierzęca cz. II Bydło ii trzoda chlewna Autor Red. T. Nałęcz-Tarwacka Wydawca Hortpress Rok wydania 2006 Liczba stron 332 Wymiary 145x210mm Okładka Miękka ISBN 83-89211-87-4 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Pan. Krzysztof Maćkiewicz Starosta wąbrzeski

Pan. Krzysztof Maćkiewicz Starosta wąbrzeski PLW-9111/33/2013 Wąbrzeźno, dnia 07.05.2013 r. Pan. Krzysztof Maćkiewicz Starosta wąbrzeski Sprawozdanie o stanie bezpieczeństwa sanitarno weterynaryjnego na terenie powiatu wąbrzeskiego za rok 2012. Zadaniem

Bardziej szczegółowo

2. W miejscach, o których mowa w ust. 1, powinny znajdować się w szczególności: 1)wyodrębnione pomieszczenia lub wiaty dla poszczególnych gatunków

2. W miejscach, o których mowa w ust. 1, powinny znajdować się w szczególności: 1)wyodrębnione pomieszczenia lub wiaty dla poszczególnych gatunków ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia...2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie organizowania targów, wystaw, pokazów lub konkursów

Bardziej szczegółowo

KONRAD RUDNIK Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Zakład Eksploatacji Budownictwa Wiejskiego Warszawa 2014

KONRAD RUDNIK Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Zakład Eksploatacji Budownictwa Wiejskiego Warszawa 2014 PODSTAWY PROJEKTOWANIA NOWOCZESNYCH BUDYNKÓW OBÓR ALTERNATYWNY SYSTEM UTRZYMANIA BYDŁA OBORA KOMPOSTOWA KONRAD RUDNIK Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Zakład Eksploatacji Budownictwa Wiejskiego Warszawa

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 19. Postępowanie z odpadami medycznymi i weterynaryjnymi

Załącznik nr 19. Postępowanie z odpadami medycznymi i weterynaryjnymi Załącznik nr 19 Postępowanie z odpadami medycznymi i weterynaryjnymi Styczeń 2008 Spis Treści 1 Postępowanie z odpadami medycznymi i weterynaryjnymi w miejscu ich powstania... 3 1.1 Identyfikacja i klasyfikowanie

Bardziej szczegółowo

DOSTOSOWANIE GOSPODARSTW ROLNYCH DO STANDARDÓW UE PRODUKCJA BYDŁA I ŻYWCA

DOSTOSOWANIE GOSPODARSTW ROLNYCH DO STANDARDÓW UE PRODUKCJA BYDŁA I ŻYWCA DOSTOSOWANIE GOSPODARSTW ROLNYCH DO STANDARDÓW UE PRODUKCJA BYDŁA I ŻYWCA Publikacja sfinansowana ze środków budżetowych Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej Urząd Komitetu Integracji Europejskiej 2005

Bardziej szczegółowo

do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Brzesku ... ... c) numer NIP lub REGON lub NUMER GOSPODARSTWA *...

do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Brzesku ... ... c) numer NIP lub REGON lub NUMER GOSPODARSTWA *... OŚWIADCZENI E do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Brzesku podmiotu działającego na rynku pasz o spełnieniu wymogów Rozporządzenia Nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005r.

Bardziej szczegółowo

Jak uporządkować dokumenty w gospodarstwie rolnym?

Jak uporządkować dokumenty w gospodarstwie rolnym? Jak uporządkować dokumenty w gospodarstwie rolnym? Z roku na rok w gospodarstwie rolnym przybywa dokumentów często mamy z tego powodu sporo kłopotów zwłaszcza, gdy szybko musimy znaleźć jakiś dokument.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 21 października 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 21 października 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 207 14806 Poz. 1370 1370 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek

Bardziej szczegółowo

Normy i wymogi wzajemnej zgodności

Normy i wymogi wzajemnej zgodności Normy i wymogi wzajemnej zgodności Rolnicy ubiegający się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej płatności cukrowej oddzielnej płatności z tytułu owoców miękkich oddzielnej płatności z tytuły owoców

Bardziej szczegółowo

WYBRANE PROBLEMY W STADACH KRÓW MLECZNYCH DOJONYCH ROBOTAMI W PORÓWNANIU Z SYSTEMAMI KONWENCJONALNYMI

WYBRANE PROBLEMY W STADACH KRÓW MLECZNYCH DOJONYCH ROBOTAMI W PORÓWNANIU Z SYSTEMAMI KONWENCJONALNYMI WYBRANE PROBLEMY W STADACH KRÓW MLECZNYCH DOJONYCH ROBOTAMI W PORÓWNANIU Z SYSTEMAMI KONWENCJONALNYMI Stanisław Winnicki Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Radomiu Radom, 25-26 kwietnia 2016 Szkolenie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI. z dnia 21 października 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI. z dnia 21 października 2010 r. Dz.U.2010.207.1370 2015.01.31 zm. Dz.U.2015.161 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia dotyczące sposobu wypełniania tabel

Objaśnienia dotyczące sposobu wypełniania tabel INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA TABEL W PEŁNYM PLANIE PROJEKTU W ZAKRESIE DZIAŁANIA INWESTYCJE W GOSPODARSTWACH ROLNYCH SEKTOROWEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO RESTRUKTURYZACJA I MODERNIZACJA SEKTORA ŻYWNOŚCIOWEGO ORAZ

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA SPIWET (działalność w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt.)

LISTA KONTROLNA SPIWET (działalność w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt.) Pieczęć Powiatowego Inspektoratu Weterynarii LISTA KONTROLNA SPIWET (działalność w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt.) data kontroli:. PROTOKÓŁ KONTROLI Nr... Niniejszy

Bardziej szczegółowo

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego)

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) Produkcja pierwotna obejmuje działalność na poziomie gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Nauczycielski Plan Dydaktyczny. Produkcja Zwierzęca klasa 3TR. Nr. Programu 321(05)/T-4,TU, SP/MENiS 2005.02.03. 2. Terminy przeprowadzania zabiegów,

Nauczycielski Plan Dydaktyczny. Produkcja Zwierzęca klasa 3TR. Nr. Programu 321(05)/T-4,TU, SP/MENiS 2005.02.03. 2. Terminy przeprowadzania zabiegów, Nauczycielski Plan Dydaktyczny Produkcja Zwierzęca klasa 3TR Nr. Programu 321(05)/T-4,TU, SP/MENiS 2005.02.03 Moduł, dział, temat Zakres treści BYDŁO c.d. 1.Zabiegi pielęgnacyjne u bydła 2.Przyczyny chorób

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 17 ust. 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002) zarządza się, co następuje:

Na podstawie art. 17 ust. 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002) zarządza się, co następuje: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt wykorzystywanych do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych,

Bardziej szczegółowo

KATALOG ROZWIĄZAŃ TECHNICZNYCH I TECHNOLOGICZNYCH ZAGRODOWEJ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ (w zakresie bydła mlecznego)

KATALOG ROZWIĄZAŃ TECHNICZNYCH I TECHNOLOGICZNYCH ZAGRODOWEJ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ (w zakresie bydła mlecznego) INSTYTUT TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W FALENTACH ODDZIAŁ WARSZAWA KATALOG ROZWIĄZAŃ TECHNICZNYCH I TECHNOLOGICZNYCH ZAGRODOWEJ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ (w zakresie bydła mlecznego) BUDYNKI OBÓR SILOSY

Bardziej szczegółowo

6. Połączenie ścian z podłogami powinno zostać wykonane w sposób umożliwiający jego mycie i dezynfekcję.

6. Połączenie ścian z podłogami powinno zostać wykonane w sposób umożliwiający jego mycie i dezynfekcję. Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2006 r. (Dz. U. Nr, poz. ) 1. 1. Bank tkanek i komórek powinien stanowić samodzielny budynek lub zespół budynków. 2 Dopuszcza się lokalizowanie banku

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 28 czerwca 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 28 czerwca 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 116 9604 Poz. 778 778 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż

Bardziej szczegółowo

Rejestracja Zwierząt. Zasady wzajemnej zgodności Cross-compliance

Rejestracja Zwierząt. Zasady wzajemnej zgodności Cross-compliance Rejestracja Zwierząt Zasady wzajemnej zgodności Cross-compliance Wzajemna zgodność zasada wzajemnej zgodności oznacza powiązanie wysokości uzyskiwanych płatności bezpośrednich a także płatności otrzymywanych

Bardziej szczegółowo

NOWE WYMAGANIA DOBROSTANU W PRODUKCJI ŻYWCA KURCZĄT BROJLERÓW. lek. wet. Joanna Kokot-Ciszewska st. inspektor wet. PIW Kalisz

NOWE WYMAGANIA DOBROSTANU W PRODUKCJI ŻYWCA KURCZĄT BROJLERÓW. lek. wet. Joanna Kokot-Ciszewska st. inspektor wet. PIW Kalisz NOWE WYMAGANIA DOBROSTANU W PRODUKCJI ŻYWCA KURCZĄT BROJLERÓW lek. wet. Joanna Kokot-Ciszewska st. inspektor wet. PIW Kalisz JAK UTRZYMAĆ DOTYCHCZASOWĄ WYDAJNOŚĆ FERMY? Wskazówki dla producentów żywca

Bardziej szczegółowo

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3)

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3) Załącznik nr 9 Minimalne wymogi dotyczące nawozów i środków ochrony roślin 1. Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone - Wymóg 4 - dotyczy 8.2.10.5.1.4.1.2. Minimum requirements for fertilisers and pesticides

Bardziej szczegółowo

- od 1 roku do 3 lat... - przedszkolnym... - szkoły podstawowej... - szkoły gimnazjalnej... - szkoły ponadgimnazjalnej...

- od 1 roku do 3 lat... - przedszkolnym... - szkoły podstawowej... - szkoły gimnazjalnej... - szkoły ponadgimnazjalnej... Strona 1 (5) Pieczęć państwowego inspektora sanitarnego Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia... Ocena stanu sanitarnego placówki opiekuńczo-wychowawczej lub instytucjonalnej pieczy zastępczej Uwaga:

Bardziej szczegółowo

KATALOG ROZWIĄZAŃ TECHNICZNYCH I TECHNOLOGICZNYCH ZAGRODOWEJ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ (w zakresie chowu bydła mlecznego)

KATALOG ROZWIĄZAŃ TECHNICZNYCH I TECHNOLOGICZNYCH ZAGRODOWEJ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ (w zakresie chowu bydła mlecznego) INSTYTUT TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W FALENTACH ODDZIAŁ W WARSZAWIE KATALOG ROZWIĄZAŃ TECHNICZNYCH I TECHNOLOGICZNYCH ZAGRODOWEJ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ (w zakresie chowu bydła mlecznego) OBORY SILOSY

Bardziej szczegółowo

Hodowla zwierząt w rolnictwie

Hodowla zwierząt w rolnictwie Hodowla zwierząt w rolnictwie Proste porady na temat środowiska pracy i bezpieczeństwa żywności Opracowanie: JTI Institutet för jordbruks- och miljöteknik na zlecenie Skogs- och Lantarbetsgivareförbundet

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik weterynarii 322[14]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik weterynarii 322[14]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 20 Strona 2 z 20 Strona 3 z 20 Strona 4 z 20 Ocenie podlegały następujące elementy pracy egzaminacyjnej: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia do projektu realizacji prac wynikający z

Bardziej szczegółowo

2) sposób prowadzenia dokumentacji wytwarzania i obrotu, a także sposób transportu pasz leczniczych;

2) sposób prowadzenia dokumentacji wytwarzania i obrotu, a także sposób transportu pasz leczniczych; ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1) z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie pasz leczniczych (Dz. U. z dnia 15 stycznia 2003 r.) Na podstawie art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. -

Bardziej szczegółowo

SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIA PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO I ZWIERZĘCEGO

SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIA PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO I ZWIERZĘCEGO SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIA PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO I ZWIERZĘCEGO Nadzór nad formą sprzedaży bezpośredniej produktów żywnościowych prowadzony jest oparciu o akty prawne: w -na podst.art.12 ust.2 ustawy

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1. Art. 2

Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1. Art. 2 Dz. U.97.60.369 USTAWA z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej. (Dz. U z dnia 14 czerwca 1997 r.) Rozdział 1

Bardziej szczegółowo

DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH

DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH ZAWÓD: TECHNIK ROLNIK 314207 Zespół Szkół Nr 1 im. Batalionów Chłopskich, 95-011 Bratoszewice, Plac Staszica 14 tel. 42/719 89 83, faks 42/719 66 77 e-mail:zs1bratoszewice@szkoły.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA NIEKTÓRYCH SEROTYPÓW SALMONELLA W STADACH NIOSEK GATUNKU KURA (GALLUS GALLUS) NA LATA 2014 2016, KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA

KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA NIEKTÓRYCH SEROTYPÓW SALMONELLA W STADACH NIOSEK GATUNKU KURA (GALLUS GALLUS) NA LATA 2014 2016, KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA NIEKTÓRYCH SEROTYPÓW SALMONELLA W STADACH NIOSEK GATUNKU KURA (GALLUS GALLUS) NA LATA 2014 2016, KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA NIEKTÓRYCH SEROTYPÓW SALMONELLA W STADACH HODOWLANYCH

Bardziej szczegółowo

Ogólne informacje dotyczące prowadzenia produkcji i sprzedaży w ramach działalności (marginalnej, lokalnej i ograniczonej) MLO produktów mlecznych

Ogólne informacje dotyczące prowadzenia produkcji i sprzedaży w ramach działalności (marginalnej, lokalnej i ograniczonej) MLO produktów mlecznych Ogólne informacje dotyczące prowadzenia produkcji i sprzedaży w ramach działalności (marginalnej, lokalnej i ograniczonej) MLO produktów mlecznych Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

Bardziej szczegółowo

Przydatne strony www: www.pis.msw.gov.pl, www.gis.gov.pl

Przydatne strony www: www.pis.msw.gov.pl, www.gis.gov.pl Sanepid - obowiązujące przepisy: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia Zakładu

Bardziej szczegółowo

Rumex. Rumex SC Oferta dla wymagających

Rumex. Rumex SC Oferta dla wymagających Rumex Rumex SC Oferta dla wymagających Rumex SC Skład Olejki eteryczne Żywe kultury drożdży (Saccharomyces cerevisiae) Saponiny Rumex SC Olejki eteryczne stymulują sekrecję soków trawiennych i zwiększają

Bardziej szczegółowo

I. CZĘŚĆ OGÓLNA OCENA

I. CZĘŚĆ OGÓLNA OCENA pieczęć inspektoratu weterynarii PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... weterynaryjny numer identyfikacyjny /nr protokołu/rok LISTA KONTROLNA SPIWET57/rhga (wyładunek i miejsca prezentacji rynek hurtowy, giełda i aukcja

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w Olsztynie 18 marca 2014 r.

Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w Olsztynie 18 marca 2014 r. Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w Olsztynie 18 marca 2014 r. Cel programów Ograniczenie rozprzestrzeniania chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych. Serotypy Salmonella objęte

Bardziej szczegółowo

Zakres i metodyka prowadzenia oceny wartości użytkowej bydła typu użytkowego mlecznego i mięsno-mlecznego

Zakres i metodyka prowadzenia oceny wartości użytkowej bydła typu użytkowego mlecznego i mięsno-mlecznego Zakres i metodyka prowadzenia oceny wartości użytkowej bydła typu użytkowego mlecznego i mięsno-mlecznego w zakresie cech produkcji mleka przez Polską Federację Hodowców Bydła i Producentów Mleka w Warszawie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR L 16/46 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 20.1.2005 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 79/2005 z dnia 19 stycznia 2005 r. wykonującego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZWALCZANIA GĄBCZASTEJ ENCEFALOPATII BYDŁA (BOVINE SPONGIFORM ENCEPHALOPATHY BSE)

PROGRAM ZWALCZANIA GĄBCZASTEJ ENCEFALOPATII BYDŁA (BOVINE SPONGIFORM ENCEPHALOPATHY BSE) Dziennik Ustaw Nr 71 6247 Poz. 459 Załącznik nr 2 1. Identyfikacja programu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Gąbczasta encefalopatia bydła (Bovine Spongiform Encephalopathy BSE) 2.

Bardziej szczegółowo

Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy MAGAZYNIER. pod red. Bogdana Rączkowskiego

Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy MAGAZYNIER. pod red. Bogdana Rączkowskiego Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy MAGAZYNIER pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Inżynieria produkcji zwierzęcej

Inżynieria produkcji zwierzęcej Tabele zootechniczne do projektu instalacji urządzeń technicznych w budynku inwentarskim z przedmiotu: Inżynieria produkcji zwierzęcej Spis treści I. Słowo wstępu...2 II. Zapotrzebowanie na wodę...2 Tabela

Bardziej szczegółowo

Podpis osoby prowadzącej weterynaryjne laboratorium diagnostyczne

Podpis osoby prowadzącej weterynaryjne laboratorium diagnostyczne Oświadczenie kierownika weterynaryjnego laboratorium diagnostycznego o spełnieniu przez weterynaryjne laboratorium diagnostyczne wymogów określonych w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r o zakładach leczniczych

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Prowadzenie produkcji rolniczej. Technikum Rolniczego 9.2. Prowadzenie produkcji zwierzęcej

WYMAGANIA EDUKACYJNE Prowadzenie produkcji rolniczej. Technikum Rolniczego 9.2. Prowadzenie produkcji zwierzęcej WYMAGANIA EDUKACYJNE Prowadzenie produkcji rolniczej. Technikum Rolniczego 9.2. Prowadzenie produkcji zwierzęcej Według przedmiotowego programu nauczania 314207 KOWEZIU na podbudowie gimnazjum opracował:

Bardziej szczegółowo

Prawo żywnościowe praktyczna interpretacja. Warszawa 8-9.12.2011r.

Prawo żywnościowe praktyczna interpretacja. Warszawa 8-9.12.2011r. Prawo żywnościowe praktyczna interpretacja Warszawa 8-9.12.2011r. Najniższy poziom produkcji i przetwórstwa rolno - spożywczego SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIA oraz DZIAŁALNOŚĆ MARGINALNA, LOKALNA I OGRANICZONA

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA SPIWET-43/zrd/kraj (zakład rozbioru drobiu)

LISTA KONTROLNA SPIWET-43/zrd/kraj (zakład rozbioru drobiu) pieczęć inspektoratu weterynarii PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... weterynaryjny numer identyfikacyjny /nr protokołu/rok LISTA KONTROLNA SPIWET43/zrd/kraj (zakład rozbioru drobiu) Data rozpoczęcia/zakończenia

Bardziej szczegółowo

-pojęcie normy żywieniowej je Wewnatrzszkolny konkurs prodokcja roślinna.

-pojęcie normy żywieniowej je Wewnatrzszkolny konkurs prodokcja roślinna. Zajęcia praktyczne w klasie II TR w roku szkolnym 2014/15 Moduł, dział, Temat: Zapoznanie z programem nauczania z PSO oraz z standardami egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe BHP, normy żywieniowe,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 376/86/06 Wójta Gminy Dzierżoniów

ZARZĄDZENIE Nr 376/86/06 Wójta Gminy Dzierżoniów ZARZĄDZENIE Nr 376/86/06 Wójta Gminy Dzierżoniów z dnia 28 sierpnia 2006 roku. w sprawie wymagań, jakie powinni spełniać przedsiębiorcy ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie ochrony przed bezdomnymi

Bardziej szczegółowo

w stołówkach szkolnych

w stołówkach szkolnych Zasady Dobrej Praktyki Higienicznej w stołówkach szkolnych Magdalena Chojnowska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Główny cel prawa żywnościowego zdefiniowany w Preambule

Bardziej szczegółowo

Rejestracja: - rolnicy - zakłady z poza rolnictwa

Rejestracja: - rolnicy - zakłady z poza rolnictwa Rejestracja: - rolnicy - zakłady z poza rolnictwa Do zadań inspekcji weterynaryjnej należy nadzór nad obrotem środkami żywienia zwierząt. Inspekcja weterynaryjna kontroluje zakłady, które wytwarzają środki

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Lublinie

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Lublinie NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Lublinie Lublin, dnia 21 września 2010 r. LLU-4101-06-12/2010 P-10-147 Pan Leszek Mioduski Powiatowy Lekarz Weterynarii w Łukowie WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Porozumienie ramowe z dnia 21 wrze nia 2007 r. zawarte pomi

Porozumienie ramowe z dnia 21 wrze nia 2007 r. zawarte pomi Porozumienie ramowe z dnia 21 września 2007 r. zawarte pomiędzy Głównym Inspektorem Sanitarnym i Głównym Lekarzem Weterynarii o współdziałaniu i współpracy organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i organów

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8 Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8 opracowanie: Kierownik DAOR OSChR mgr inż. Krzysztof Skowronek Starszy Specjalista DAOR OSChR mgr inż.. Grażyna Sroka Program szkolenia Blok 8. Określanie

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

Jesteśmy zainteresowani zmianami prawa przygotowywanymi przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Jesteśmy zainteresowani zmianami prawa przygotowywanymi przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Zalesie Górne dnia 11 czerwca 2014 r. Opinia Stowarzyszenia Rodziców TU do projektu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie wymagań lokalowych i sanitarnych

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Lublinie

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Lublinie Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Lublinie Lublin, dnia 02 listopada 2010 r. LLU-4101-22-01/2010 P/10/124 Pani Małgorzata Szumiło Właściciel Schroniska dla bezdomnych zwierząt w Nowodworze WYSTĄPIENIE

Bardziej szczegółowo

zasięg 1) dotkliwość 2) trwałość 3) NIEZGODNOŚCI DOTYCZĄCE STOSOWANIA NAWOZÓW NARUSZENIA DOTYCZĄCE STOSOWANIA NAWOZÓW

zasięg 1) dotkliwość 2) trwałość 3) NIEZGODNOŚCI DOTYCZĄCE STOSOWANIA NAWOZÓW NARUSZENIA DOTYCZĄCE STOSOWANIA NAWOZÓW Załącznik nr 2 Minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, wraz z liczbą punktów jaką przypisuje się każdej stwierdzonej niezgodności oraz wysokością zmniejszeń, a także inne

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ III INSTALACJE OGRZEWCZE I WENTYLACYJNE

ROZDZIAŁ III INSTALACJE OGRZEWCZE I WENTYLACYJNE ROZDZIAŁ III INSTALACJE OGRZEWCZE I WENTYLACYJNE ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA I. CZĘŚĆ OPISOWA 1. PODSTAWA OPRACOWANIA.... 105 2. OBLICZENIE ILOŚCI POWIETRZA WENTYLACYJNEGO I DOBÓR URZĄDZEŃ.... 105 2.1. BUDYNEK

Bardziej szczegółowo

Białystok, październik 2010 r.

Białystok, październik 2010 r. Białystok, październik 2010 r. 1 Mirosław Czech Wojewódzki Inspektor Weterynaryjny ds. Zdrowia Zwierząt i Zwalczania Chorób Zakaźnych Zwierząt 2 Ważniejsze regulacje UE: bydło i świnie Dyrektywa 64/432/EEC,

Bardziej szczegółowo

Produkcja Zwierzęca klasa 4TR Nr. Programu 321(05)/T-4,TU, SP/MENiS 2005.02.03

Produkcja Zwierzęca klasa 4TR Nr. Programu 321(05)/T-4,TU, SP/MENiS 2005.02.03 Produkcja Zwierzęca klasa 4TR Nr. Programu 321(05)/T-4,TU, SP/MENiS 2005.02.03 Moduł, dział, temat Zakres treści Drób 1. Znaczenie gospodarcze chowu drobiu 1. Pochodzenie drobiu 2. Pojęcie drobiu, 3. Rodzaje

Bardziej szczegółowo

Rodzaj i liczba stwierdzonych niezgodności. Definicje niezgodności

Rodzaj i liczba stwierdzonych niezgodności. Definicje niezgodności Załącznik 1 ROCZNY RAPORT Z KONTROLI GOSPODARSTW UTRZYMUJĄCYCH KURY NIOSKI POD WZGLĘDEM DOBROSTANU ZWIERZĄT Powiat/Województwo: Rok: Rodzaj chowu*: o Chow z wolnym wybiegiem o Chow wolierowy o System klatek

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XI/91/2015 RADY GMINY LISKÓW. z dnia 29 października 2015 r.

UCHWAŁA NR XI/91/2015 RADY GMINY LISKÓW. z dnia 29 października 2015 r. UCHWAŁA NR XI/91/2015 RADY GMINY LISKÓW z dnia 29 października 2015 r. w sprawie: określenia wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o wydanie zezwolenia na ochronę przed bezdomnymi

Bardziej szczegółowo

IDENTYFIKACJA GOSPODARSTW I ZWIERZĄT WAŻNY ELEMENT EFEKTYWNEGO ZWALCZANIA CHORÓB ZAKAŹNYCH, W TYM ASF

IDENTYFIKACJA GOSPODARSTW I ZWIERZĄT WAŻNY ELEMENT EFEKTYWNEGO ZWALCZANIA CHORÓB ZAKAŹNYCH, W TYM ASF IDENTYFIKACJA GOSPODARSTW I ZWIERZĄT WAŻNY ELEMENT EFEKTYWNEGO ZWALCZANIA CHORÓB ZAKAŹNYCH, W TYM ASF Magdalena Zasępa Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi IDENTYFIKACJA GOSPODARSTW I ZWIERZĄT WAŻNY ELEMENT

Bardziej szczegółowo

1.5. Urzędowe kontrole stad brojlerów gatunku kura

1.5. Urzędowe kontrole stad brojlerów gatunku kura ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 13 stycznia 2014 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)" na lata

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA. Pozostawić środek na 10 minut

INSTRUKCJA. Pozostawić środek na 10 minut Przed rozpoczęciem czyszczenia usunąć produkty spożywcze Temperatura urządzenia powinna wynosić ok. 50ºC Rozprowadzić równomiernie środek czyszczący MERIDA GRILL (250 ml/250 ml wody) Pozostawić środek

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny 1 Zranienia i zakłucia przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

WYKAZ. Podstawowych aktów prawnych stosowanych w działalności Sekcji Higieny Komunalnej

WYKAZ. Podstawowych aktów prawnych stosowanych w działalności Sekcji Higieny Komunalnej WYKAZ Podstawowych aktów prawnych stosowanych w działalności Sekcji Higieny Komunalnej Data ostatniej aktualizacji: 18.12.2013 r. I. Ustawa z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia... 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia... 2011 r. PROJEKT ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia... 2011 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia ewidencji leczenia zwierząt i dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej oraz wzorów tej ewidencji

Bardziej szczegółowo

Ochrona zwierząt - kurczęta brojlery Nowelizacja ustawy i nowe rozporządzenia wykonawcze

Ochrona zwierząt - kurczęta brojlery Nowelizacja ustawy i nowe rozporządzenia wykonawcze Ochrona zwierząt - kurczęta brojlery Nowelizacja ustawy i nowe rozporządzenia wykonawcze USTAWA z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (Dz. U. Nr 79, poz. 668 ) z dnia 17 grudnia

Bardziej szczegółowo

Obliczanie zawartości azotu w nawozach wyprodukowanych w gospodarstwie aplikacja komputerowa

Obliczanie zawartości azotu w nawozach wyprodukowanych w gospodarstwie aplikacja komputerowa DOBRE PRAKTYKI ROLNICZE NA OBSZARACH SZCZEGÓLNIE NARAŻONYCH NA AZOTANY POCHODZENIA ROLNICZEGO, TZW. OSN Obliczanie zawartości azotu w nawozach wyprodukowanych w gospodarstwie aplikacja komputerowa Opracował:

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA WETERYNARYJNE DLA TOWARÓW PODLEGAJĄCYCH KONTROLI (NADZOROWI) WETERYNARYJNEJ

WYMAGANIA WETERYNARYJNE DLA TOWARÓW PODLEGAJĄCYCH KONTROLI (NADZOROWI) WETERYNARYJNEJ Zatwierdzono Naczelnik Służby Państwowego Nadzoru Weterynaryjnego Ministerstwo Rolnictwa Republiki Tadżykistanu [okrągła pieczęć nieczytelna; podpis nieczytelny] M. Amirbiekow 10 stycznia 2012 r. WYMAGANIA

Bardziej szczegółowo

Narzędzie do obliczania kosztów i korzyści w dziedzinie zdrowia zwierząt: koszty niepowodzenia i prewencji

Narzędzie do obliczania kosztów i korzyści w dziedzinie zdrowia zwierząt: koszty niepowodzenia i prewencji Narzędzie do obliczania kosztów i korzyści w dziedzinie zdrowia zwierząt: koszty niepowodzenia i prewencji Seminarium Zdrowie zwierząt w ekologicznym chowie bydła mlecznego w Polsce 15 marca 2016, Radom

Bardziej szczegółowo