Rynek finansowy w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rynek finansowy w Polsce"

Transkrypt

1 Rynek finansowy w Polsce Warszawa, sierpieƒ 22 r.

2 Departament Operacji Krajowych Departament Systemu Finansowego Opracowanie pod redakcjà: Anny Trzeciƒskiej Jacka Osiƒskiego Andrzeja S awiƒskiego Zespó autorski: Tomasz Ba amut Urszula Dudek Halina Godlewska-Prokop Jaros aw Grabczyƒski Agnieszka Gràt Ma gorzata Kapis Pawe K osiewicz Dariusz Malendowicz Justyna Paw owska Pawe Przesmycki Ewa Sawicka Andrzej Sontowski Marcin Stamirowski ukasz Suchecki Waldemar Tomaszewski Janusz Zieliƒski Redakcja techniczna: Lidia Komar Projekt graficzny i zdj cie na ok adce: Oliwka s.c. Sk ad i druk: Drukarnia NBP Wyda : Narodowy Bank Polski Departament Komunikacji Spo ecznej -919 Warszawa, ul. Âwi tokrzyska 11/21 Telefon (22) Fax (22) Copyright Narodowy Bank Polski, 22

3 Spis treêci Wprowadzenie èród a informacji i uwarunkowania metodologiczne Rynek pieni ny Bony skarbowe Bony pieni ne NBP Krótkoterminowe papiery komercyjne Bony komercyjne Certyfikaty depozytowe Transakcje repo i sell-buy-back Lokaty mi dzybankowe Swapy walutowe Rynek kapita owy Obligacje skarbowe Obligacje aktywne Obligacje o sta ym oprocentowaniu Obligacje o zmiennym oprocentowaniu Obligacje oszcz dnoêciowe Obligacje pasywne Obligacje NBP Obligacje komunalne Obligacje przedsi biorstw Listy zastawne Akcje Rynek walutowy Rynki terminowe nstrumenty zabezpieczajàce przed ryzykiem stopy procentowej Kontrakty terminowe FRA Kontrakty futures na stop procentowà nstrumenty zabezpieczajàce przed ryzykiem kursowym Transakcje terminowe outright-forward Kontrakty futures na kurs walutowy nstrumenty zabezpieczajàce przed ryzykiem zmiany cen akcji Kontrakty futures na indeksy gie dowe Kontrakty futures na akcje nstrumenty zabezpieczajàce przed ryzykiem zmian cen obligacji Swapy procentowe Walutowe swapy procentowe

4 6. Opcje Opcje na stop procentowà Opcje na kurs walutowy Opcje na papiery wartoêciowe Jednostki indeksowe na WG2 (MiniWG2) Stan i perspektywy rozwoju krajowego rynku finansowego Za àcznik Za àcznik Za àcznik Za àcznik N a r o d o w y B a n k P o l s k i

5 Wprowadzenie Wprowadzenie Banki centralne analizujà sytuacj na rynkach finansowych, poniewa przez rynki finansowe przechodzà poczàtkowe impulsy polityki pieni nej, zanim wp ynà na sfer realnà gospodarki. Od stopnia rozwoju rynków finansowych zale y w du ej mierze skutecznoêç polityki pieni nej. Dlatego równie Narodowy Bank Polski analizuje dokonujàcy si od dziesi ciu lat w Polsce rozwój rynków finansowych. Nie jest atwe, w warunkach post pujàcej globalizacji rynków finansowych, zdefiniowanie, czym jest krajowy rynek finansowy. Rosnàce umi dzynarodowienie obrotów na rynkach finansowych spowodowa o na przyk ad, e du a cz Êç transakcji dokonywana jest z podmiotami zagranicznymi. Powoduje to, e zaciera si stopniowo ró nica mi dzy krajowym a mi dzynarodowym rynkiem finansowym. Na potrzeby tego opracowania przyj liêmy, e krajowy rynek finansowy sk ada si z tych segmentów rynku, na których przedmiotem zawieranych transakcji sà instrumenty finansowe denominowane w z otych, a przynajmniej jednà ze stron transakcji jest podmiot krajowy. Przyj liêmy takà definicj tak e ze wzgl dów praktycznych. Dysponujemy bowiem mo liwoêcià zbierania danych o transakcjach zawieranych przez podmioty krajowe, natomiast z regu y nie mamy mo liwoêci zebrania danych na temat transakcji, które dotyczà instrumentów finansowych denominowanych w z otych, ale sà zawierane mi dzy podmiotami zagranicznymi. Rynki finansowe rozwijajà si w Polsce od poczàtku lat 9. Jako pierwszy rozwinà si rynek depozytów mi dzybankowych, który by potrzebny bankom, aby mog y zarzàdzaç p ynnoêcià. Stosunkowo szybko powsta tak e rynek bonów skarbowych, których emisja finansowa a poczàtkowo deficyty bud etowe. Wprowadzenie cz Êciowej wymienialnoêci z otego sprawi o, e od poczàtku lat 9. rozwija si tak e rynek walutowy. Równolegle z rynkiem mi dzybankowym rozwija a si gie da papierów wartoêciowych, g ównie pod wp ywem prywatyzacji. Polityka stopniowego uelastyczniania kursu z otego by a bodêcem powstania terminowego rynku walutowego, stwarzajàcego mo liwoêç zabezpieczania si przed ryzykiem kursowym. Z czasem rozwinà si tak e rynek opcji walutowych. Przyspieszenie rozwoju krajowego rynku finansowego nastàpi o w po owie lat 9., gdy zacz a szybko rosnàç liczba zawieranych transakcji i ogólna skala obrotów. Krajowe rynki finansowe stawa y si bardziej p ynne. Oferowa y coraz wi cej mo liwoêci wykorzystywania ich w zarzàdzaniu finansowym. Z biegiem czasu pojawia y si nowe sk adniki krajowego rynku finansowego. Zmniejszajàce si tempo inflacji sprawi o, e rzàd móg stopniowo ograniczyç emisj obligacji o zmiennym oprocentowaniu, zwi kszajàc emisj obligacji o sta ym oprocentowaniu, których rynek stanowi we wszystkich krajach g ówny, obok rynku akcji, segment rynku kapita owego. Liberalizacja obrotów dewizowych umo liwi a powstanie i rozwój rynku swapów walutowych, stanowiàcego dzisiaj najbardziej p ynny sk adnik krajowego rynku pieni nego. Powstanie p ynnego rynku swapów walutowych umo liwi o z kolei powstanie i dynamiczny rozwój rynku transakcji FRA (Forward Rate Agreement), stwarzajàcego atwoêç zabezpieczenia si przed konsekwencjami wahaƒ krótkoterminowych stóp procentowych. Post pujàca integracja krajowego rynku finansowego z mi dzynarodowym rynkiem finansowym stworzy a podmiotom krajowym dost p do zagranicznych rynków instrumentów pochodnych, czego przyk adem jest rynek transakcji RS (nterest Rate Swap), umo liwiajàcy zabezpieczanie si przed skutkami wahaƒ cen obligacji. Mo liwoêç wykorzystywania transakcji RS nie tylko zwi kszy- a mo liwoêci zarzàdzania ryzykiem stopy procentowej. Przyczyni o si to tak e do rozwoju same- RYNEK FNANSOWY W POLSCE

6 Wprowadzenie 1 go rynku obligacji, poniewa wahania wysokoêci d ugoterminowych stóp procentowych i cen obligacji przesta y negatywnie wp ywaç na skal obrotów na wtórnym rynku obligacji. G ównym celem niniejszego opracowania jest przedstawienie, na podstawie dost pnych êróde informacji, rozwoju sytuacji w poszczególnych segmentach krajowego rynku finansowego w latach Opracowanie zawiera równie elementy oceny stopnia rozwoju poszczególnych rynków. Wskazuje tak e na bariery ograniczajàce ich rozwój. Niniejszy tekst nie pretenduje do roli kompleksowej analizy uwarunkowaƒ rozwoju rynków finansowych w Polsce. Taka próba zostanie podj ta w kolejnych edycjach Raportu. Tegoroczna edycja Raportu sk ada si z 7 rozdzia ów. W rozdziale 1. przedstawiamy êród a informacji, które zosta y wykorzystane w opracowaniu, i definicje przyj te przez autorów. Zasadniczà cz Êç Raportu stanowià rozdzia y 2 6, przedstawiajàce sytuacj w poszczególnych segmentach krajowego rynku finansowego w latach W koƒcowej cz Êci Raportu formu ujemy ogólne wnioski na temat kierunków przysz ego rozwoju krajowego rynku finansowego. 6 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

7 èród a informacji i uwarunkowania metodologiczne 1 èród a informacji i uwarunkowania metodologiczne 1 Prezentowane opracowanie jest pierwszà próbà kompleksowego zestawienia dost pnych informacji na temat rozwoju rynków finansowych w Polsce. Podejmujàc t prób, NBP stanà przed powa nym problemem: posiadane przez nas informacje uzyskaliêmy z ró nych êróde i sà one niejednorodne. ZdecydowaliÊmy jednak, e wykorzystane b dà wszelkie dost pne informacje, natomiast wyraênie zaznaczymy wyst pujàce mi dzy nimi ró nice. W niniejszym rozdziale omówione zostanà: êród a informacji, które wykorzystano do okreêlenia wielkoêci poszczególnych rynków finansowych, stopnia ich p ynnoêci, a tak e roli, jakà odgrywajà w obrotach na danym rynku ró ne rodzaje podmiotów oraz przyj te w opracowaniu definicje dotyczàce zastosowanych kryteriów okreêlania wielkoêci i p ynnoêci poszczególnych rynków. Poni ej omówiono g ówne procesy wyst pujàce na tych obszarach. Szczegó owe informacje na ten temat zawiera za àcznik 1. To, e do tej pory nie powsta o adne kompleksowe opracowanie, omawiajàce w sposób ca- oêciowy stan rozwoju rynków finansowych w Polsce, wynika o m.in. z faktu, e êród a informacji dotyczàce rynków finansowych sà bardzo zró nicowane. stotnà rol odgrywa równie to, e du a cz Êç rynków ma charakter nieregulowany, co odnosi si g ównie do rynków mi dzybankowych. Taki stan rzeczy sprawia, e informacji nie mo na pozyskaç z jednego êród a (co ma miejsce przy scentralizowanym systemie obrotu lub rozliczeƒ), lecz trzeba polegaç na informacjach zbieranych drogà poêrednià obejmujàcà g ównie ró nego rodzaju sprawozdawczoêç bankowà. W wielu przypadkach pe ny obraz sytuacji na danym rynku mo na uzyskaç dopiero poprzez zestawienie informacji pochodzàcych z wielu êróde. KoniecznoÊç korzystania z ró nych êróde bywa powodem wielu istotnych komplikacji. W pewnych przypadkach, np. rynku kontraktów FRA, podstawà do okreêlenia wielkoêci rynku jest informacja uzyskana od wszystkich banków krajowych obj tych ogólnym systemem sprawozdawczym, podczas gdy informacja na temat skali obrotów i struktury podmiotowej rynku jest uzyskiwana od wybranej grupy banków. Powoduje to, e niektóre wskaêniki wykorzystywane do analizy p ynnoêci rynku (np. relacja obrotów do wielkoêci rynku) mogà nie byç w pe ni porównywalne. Z oczywistych wzgl dów najpe niejszà informacj o wielkoêci rynku mo na uzyskaç w przypadku rynku papierów wartoêciowych o charakterze niezbywalnym, np. obligacji NBP indeksowanych do wskaênika inflacji. nformacje o skali emisji uzyskaç mo na u emitenta. Nieco bardziej z o ona jest kwestia êróde informacji w przypadku zbywalnych papierów wartoêciowych. Najpe niejsze informacje sà dost pne w przypadku skarbowych papierów warto- Êciowych oraz instrumentów udzia owych. Wynika to stàd, e êród em informacji sà instytucje lub ich wydzielone jednostki organizacyjne, pe niàce funkcje depozytu papierów wartoêciowych Krajowy Depozyt Papierów WartoÊciowych SA (KDPW) oraz Narodowy Bank Polski (systemy depozytowe, Centralny Rejestr Bonów Skarbowych i Rejestr Bonów Pieni nych). Niektóre papiery wartoêciowe o charakterze zbywalnym nie sà jednak rejestrowane w scentralizowanym depozycie, np. bony komercyjne czy obligacje komercyjne. nformacje o wielkoêci emisji na tych rynkach mogà byç uzyskane jedynie od banków obs ugujàcych te emisje. W niniejszym opracowaniu informacje te pochodzà od tzw. banków dealerów rynku pieni nego. Jest to jednak ograniczona grupa banków, co oznacza, e informacja nie musi pokrywaç ca ego rynku. Dlatego w prezentowanym opracowaniu RYNEK FNANSOWY W POLSCE

8 èród a informacji i uwarunkowania metodologiczne 1 wykorzystywano równie inne êród a informacji, takie jak np. publikacja Ârodkowoeuropejskiego Centrum Ratingu i Analiz SA CERA 1 Rating & Rynek. Dane nie pochodzàce ze scentralizowanych systemów depozytowych nale y traktowaç z pewnà ostro noêcià. Wskazuje na to wyst powanie du ych niekiedy ró nic mi dzy informacjami uzyskiwanymi z dwu ró nych êróde, np. informacjami o wielkoêci rynku obligacji komercyjnych. W niektórych przypadkach w ogóle brakuje informacji. Dotyczy to m.in. skali obrotów na rynku bonów i obligacji komercyjnych. W przypadku gie dowych instrumentów pochodnych g ównym êród em informacji sà same gie dy, zajmujàce si organizacjà obrotu tymi instrumentami. Z kolei êród em informacji o rynku instrumentów pochodnych o charakterze nieregulowanym oraz o rynku walutowym i rynku depozytów mi dzybankowych sà banki komercyjne. WielkoÊç rynku tych instrumentów jest okreêlana na podstawie miesi cznej sprawozdawczoêci bankowej. Ze wzgl du na to, e sprawozdawczoêç ta zosta a zaprojektowana w innym celu ni Êledzenie rozwoju rynków finansowych, uzyskiwane za jej poêrednictwem dane nie sà kompletne. Dodatkowo w sprawozdawczoêci cz sto zdarzajà si pomy ki, szczególnie dotyczàce zakwalifikowania poszczególnych operacji banków. W tej sytuacji informacje na temat wielkoêci pozycji banków na nieregulowanych rynkach instrumentów pochodnych nale y traktowaç z du à ostro noêcià, zwracajàc uwag raczej na tendencje ni konkretne wartoêci liczbowe. Dodatkowym utrudnieniem jest to, e informacje z tego êród a dost pne sà jedynie od czerwca 1999 r. èród em informacji o obrotach w tym segmencie rynku sà banki pe niàce funkcj dealerów rynku pieni nego, a w przypadku rynku depozytów mi dzybankowych informacje pochodzà równie z Departamentu Systemu P atniczego NBP. stotne trudnoêci przy dokonywaniu analiz porównawczych poszczególnych rynków powoduje ró na kategoryzacja uczestników/inwestorów dzia ajàcych na poszczególnych rynkach. Ró nice te sà zwiàzane: z brakiem ogólnie obowiàzujàcych standardów w tym wzgl dzie, z ró nymi funkcjami systemów b dàcych êród em informacji (co przek ada si na ró ny zakres informacji). Najbardziej szczegó owe informacje w tej dziedzinie mo na uzyskaç ze statystyki otrzymywanej przez NBP w ramach systemu banków dealerów rynku pieni nego, która zosta a stworzona specjalnie w celu obserwacji rozwoju okreêlonych rynków finansowych. Na innych obszarach mo liwoêci uzyskania odpowiednich informacji sà du o bardziej ograniczone. Dobrym przyk adem jest statystyka uczestników mi dzybankowego rynku instrumentów pochodnych (kontraktów terminowych i opcyjnych). Obecnie istniejàcy podzia umo liwia okreêlenie zakresu wykorzystywania tych instrumentów przez rezydentów i nierezydentów. Niestety, uzyskanie informacji o zakresie wykorzystywania np. walutowych instrumentów terminowych do zabezpieczenia przed ryzykiem kursowym przez krajowe podmioty niefinansowe jest niemo liwe. W okresie obj tym tym opracowaniem istotnym problemem by ograniczony zakres pe nienia funkcji statystycznych przez KDPW. Chcàc ograniczyç skutki problemów z tym zwiàzanych, NBP rozbudowa sprawozdawczoêç banków dealerów rynku pieni nego. Równie skomplikowanà sprawà okaza o si okreêlenie wielkoêci poszczególnych rynków finansowych. Ze wzgl du na to, e instrumenty finansowe majà ró ny charakter, nie mog a byç zastosowana jednolita definicja. Najprostsze by o okreêlenie wielkoêci rynku w przypadku instrumentów b dàcych papierami wartoêciowymi. Mo na w takiej sytuacji przyjàç, e wielkoêç rynku odpowiada wielkoêci emisji (wartoêci papierów wyemitowanych, ale jeszcze nie wykupionych w danym momencie). Jednak nawet w tym przypadku istniejà ró nice definicji mi dzy poszczególnymi rynkami: w przypadku instrumentów d u nych jest to suma nominalnych wartoêci instrumentów, 1 Od listopada 21 r. Fitch Polska SA. 8 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

9 èród a informacji i uwarunkowania metodologiczne w przypadku instrumentów udzia owych rynkowa wartoêç akcji i praw nabycia ustalona wg cen bie àcych w dniu okreêlenia wielkoêci rynku (kapitalizacja rynku). Bardziej skomplikowana procedura ustalenia wielkoêci rynku musia a byç zastosowana w przypadku instrumentów rynku pieni nego nie b dàcych papierami wartoêciowymi oraz instrumentów terminowych i pochodnych nie podlegajàcych obrotowi na rynkach zorganizowanych. Standardowo dla tego typu instrumentów jako definicj wielkoêci rynku przyjmuje si sum warto- Êci instrumentów sprzedanych i kupionych, wykazywanych w bilansach instytucji sprawozdajàcych lub wykazywanych przez nie w sprawozdawczoêci pozycji pozabilansowych na dany moment. W drugim etapie eliminuje si podwójne liczenie pozycji. 1 Niestety, w przypadku wielu instrumentów nie by o mo liwoêci zastosowania takiej procedury, a zatem nie mo na by o precyzyjnie okreêliç wielkoêci rynków. Wynika o to z u omnoêci istniejàcego systemu statystyki bankowej (tworzonego w innym celu). W obecnym systemie sprawozdawczym podmioty, z którymi dany bank zawar transakcj przy wykorzystaniu danego instrumentu, wyst pujà w podziale na rezydentów i nierezydentów. W cz Êci rezydenci odzwierciedlone sà wykonane i jeszcze niezapad e operacje z krajowymi podmiotami bankowymi (które sà obj te sprawozdawczoêcià) i podmiotami niebankowymi (nieobj tymi systemem sprawozdawczym). Je eli w przypadku wszystkich instrumentów nale àcych do tej grupy jako wielkoêç rynku potraktujemy ca à, wykazywanà w danym momencie przez wszystkie banki krajowe, sum kontraktów sprzedanych i kupionych, to otrzymamy zafa szowany obraz wielkoêci rynku. W zakresie operacji mi dzy bankami krajowymi, które sà podmiotami przesy ajàcymi sprawozdania do NBP, b dziemy liczyç danà transakcj podwójnie (ta sama transakcja dla jednego banku oznacza sprzeda instrumentu, a dla drugiego jego zakup). Operacje tego samego banku z nierezydentami oraz niebankowymi podmiotami krajowymi b dà liczone pojedynczo, poniewa podmioty te nie sà obj te systemem sprawozdawczym (wyst pujà albo po stronie kupna, albo sprzeda y). Ze wzgl du na niemo noêç rozdzielenia kategorii rezydent na podmioty sprawozdajàce i nieobj te systemem sprawozdawczym przyj cie jednej standardowej definicji dla wszystkich rynków powodowa oby przeszacowanie lub niedoszacowanie wielkoêci rynku. Zmniejszenie skali zniekszta ceƒ statystyk, wynikajàcych z tej sytuacji, wymaga o odrzucenia standardowej definicji rynku dla tej grupy instrumentów. Zadecydowano o przyj ciu dla poszczególnych instrumentów takich definicji, przy których margines b du okreêlenia wielkoêci rynku wydawa si najmniejszy. Pojawi a si wi c koniecznoêç przyj cia zindywidualizowanego podejêcia do definicji wielkoêci rynku. Przyj cie takiego podejêcia oznacza jednak, e nie mo na porównywaç wielkoêci poszczególnych rynków finansowych nie bioràc pod uwag wspomnianych wy ej uwarunkowaƒ. Dla tej grupy rynków przyj to, w wi kszoêci przypadków, e wielkoêç rynku okreêla suma wartoêci bilansowych instrumentów sprzedanych przez sprawozdajàce banki rezydentom oraz sprzedanych i kupionych od nierezydentów. Modyfikacj tego podejêcia zastosowano w przypadku rynku lokat mi dzybankowych, na którym dzia ajà zarówno banki przysy ajàce sprawozdania do NBP, jak i nieobj te tym systemem sprawozdawczoêci. Wyjàtkiem okaza si równie rynek terminowych transakcji walutowych outright-forward, w przypadku którego statystyka bankowa wykaza a du e kwoty walut kupionych przez banki od podmiotów zaliczanych do grupy rezydent. Autorzy uznali, e skala mo liwego b du w okreêlaniu wielkoêci rynku wymaga korekty przyj tej podstawowej definicji i w tym przypadku jako wielkoêç rynku przyj to sum wartoêci bilansowych instrumentów sprzedanych i kupionych od rezydentów i nierezydentów. W przypadku instrumentów terminowych i pochodnych na rynku gie dowym wielkoêç rynku zdefiniowano jako liczb otwartych pozycji lub ich bie àcà wartoêç liczonà jako iloczyn liczby otwartych pozycji i dziennego kursu instrumentu. Jedynym rynkiem, w przypadku którego nie mo na by o zastosowaç opisanych powy ej definicji, by rynek walutowy. WielkoÊç tego rynku jest okreêlana jedynie przez wielkoêç zrealizowanych obrotów. WartoÊç ta wyznacza równie drugie kryterium okreêlajàce stopieƒ rozwoju danego rynku finansowego, tj. jego p ynnoêç. RYNEK FNANSOWY W POLSCE

10 èród a informacji i uwarunkowania metodologiczne 1 W przypadku innych rynków te dwie ich cechy mogà byç analizowane roz àcznie. Zasadniczo, w niniejszym opracowaniu przyj to, e wielkoêç obrotów na rynku b dzie podawana wg definicji obrotów brutto, tj. sumy wartoêci instrumentów kupionych i sprzedanych przez podmioty sprawozdajàce lub wszystkich uczestników rynku w transakcjach rozliczonych w danym okresie (miesiàcu, kwartale, roku). Podobnie jak w przypadku definicji wielkoêci rynku nie by o mo na zastosowaç jednej, w pe ni standardowej definicji obrotu. Wynika to m.in. z ró nej charakterystyki jednostek wartoêci obrotu stosowanych w systemach sprawozdawczych. Obroty papierami wartoêciowymi rejestrowanymi w scentralizowanych systemach depozytowych sà podawane wed ug wartoêci nominalnej instrumentów sprzedanych i kupionych. stotnym wyjàtkiem sà obroty na rynku obligacji Skarbu Paƒstwa. WartoÊç obrotów brutto obligacjami Skarbu Paƒstwa jest ustalona na podstawie danych KDPW wed ug cen rynkowych jako suma obrotów na GPW, CeTO, rynku mi dzybankowym i w ramach operacji otwartego rynku NBP. Obroty na rynku mi dzybankowym obejmujà jedynie transakcje rozliczone finansowo w KDPW. Obroty instrumentami udzia owymi liczone sà jako iloczyn liczby instrumentów kupionych i sprzedanych w danym okresie oraz bie àcych kursów gie dowych poszczególnych aktywów w tym okresie. W przypadku obrotów instrumentami terminowymi i pochodnymi na rynkach regulowanych jako wielkoêç obrotów przyj ta zosta a nie wartoêç, lecz wolumen obrotów liczony jako suma liczby kontraktów sprzedanych i kupionych w danym okresie. Przyj cie takiej konwencji umo liwia porównanie skali obrotów mi dzy poszczególnymi platformami obrotu (poza GPW inne podmioty nie podajà wartoêci obrotów, a jedynie ich wolumen). Niestety, w przypadku wielu instrumentów brakuje informacji o skali obrotów, co m.in. odnosi si do bonów i obligacji komercyjnych. Wynika to z niewykorzystywania scentralizowanego depozytu, w którym instrumenty te by yby rejestrowane. Równie systemy sprawozdawcze banków nie obejmujà ca oêci informacji o obrotach instrumentami finansowymi. W niedalekiej przysz oêci stan statystyki rynków finansowych b dzie musia si zmieniç, g ównie ze wzgl du na proces dostosowania statystyki zbieranej przez bank centralny do wymogów Europejskiego Banku Centralnego. 1 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

11 Rynek pieni ny 2 Rynek pieni ny 2 Przedmiotem transakcji zawieranych na rynku pieni nym sà instrumenty d u ne o okresie zapadalnoêci do 1 roku. Podstawowymi instrumentami rynku pieni nego w Polsce sà lokaty mi dzybankowe, bony skarbowe, bony pieni ne NBP, transakcie repo, sell-buy-back i buy-sell-back, swapy walutowe, krótkoterminowe instrumenty d u ne emitentów niepublicznych i bankowe instrumenty d u ne (certyfikaty depozytowe) Bony skarbowe Podstawowa charakterystyka instrumentu Pierwsza emisja bonów skarbowych nastàpi a w maju 1991 r. Bony skarbowe sà papierami wartoêciowymi na okaziciela. nstrumenty te mogà byç emitowane na okresy od 1 tygodnia do 52 tygodni. Na przetargach Ministerstwo Finansów oferuje g ównie bony 13-, 26- i 52-tygodniowe. Od lipca 1995 r. bony sà emitowane jedynie w formie zdematerializowanej (zapisu elektronicznego). Bony skarbowe sprzedawane sà z dyskontem, a ich rentownoêç liczona jest na bazie 36 dni. WartoÊç nominalna jednego bonu wynosi 1. z. WielkoÊç rynku W latach 9. bony skarbowe by y podstawowym instrumentem finansowania potrzeb po- yczkowych bud etu. Z czasem ich rola zmala a na rzecz obligacji, co znalaz o odzwierciedlenie w stopniowym zmniejszaniu si iloêci bonów w obiegu. Wzrost wielkoêci emisji bonów skarbowych w roku 21 r. by wynikiem nieoczekiwanie du ego wzrostu deficytu bud etowego. W latach wartoêç nominalna bonów skarbowych w obiegu waha a si mi dzy 23 mld z a 36 mld z (wykres 1). Wykres 1. Bony skarbowe w obiegu (stan na koniec kwarta u) mld z èród o: dane CRBS. V V V V kwarta y Poniewa popyt na bony zawsze przewy sza ich poda, g ównym czynnikiem wp ywajàcym na wielkoêç emisji bonów by y potrzeby bud etu (wykres 2). RYNEK FNANSOWY W POLSCE

12 Rynek pieni ny Wykres 2. Rynek pierwotny bonów skarbowych 2 mld z V V V V kwarta y Poda Popyt Sprzeda èród o: dane CRBS. Organizacja rynku Rynek pierwotny Bony skarbowe sà emitowane przez Ministerstwo Finansów. Przetargi, na których sà sprzedawane, organizuje Narodowy Bank Polski, b dàcy agentem emisji na mocy umowy zawartej z Ministerstwem Finansów. Przetargi sà organizowane regularnie w pierwszy roboczy dzieƒ tygodnia. W zale noêci od potrzeb bud etu, Ministerstwo Finansów mo e og aszaç dodatkowe przetargi. Przetargi odbywajà si w systemie tzw. aukcji amerykaƒskiej, co oznacza, e w przypadku akceptacji oferty nabywca p aci zaoferowanà przez siebie cen. BezpoÊredni udzia w przetargach mogà braç jedynie podmioty spe niajàce wymóg okreêlony w Rozporzàdzeniu emisyjnym Ministra Finansów z 26 sierpnia 1999 r. Dotyczy on zakupu na rynku pierwotnym okreêlonej iloêci bonów. Co kwarta NBP dokonuje weryfikacji uczestników bezpo- Êrednich rynku pierwotnego pod wzgl dem spe nienia przez nich kryteriów zawartych w Rozporzàdzeniu emisyjnym. Liczba bezpoêrednich uczestników przetargu waha a si w latach w granicach od 4 do 5 podmiotów i by y to g ównie banki. Za poêrednictwem podmiotów uprawnionych do bezpoêredniego udzia u w przetargach bony skarbowe mogà byç nabywane tak- e przez inne podmioty: banki spó dzielcze, rezydentów i nierezydentów b dàcych osobami prawnymi i fizycznymi oraz spó ki nie majàce osobowoêci prawnej. Rynek wtórny Bony skarbowe mogà byç przedmiotem swobodnego obrotu przy zachowaniu warunków wynikajàcych z przepisów regulujàcych obrót dewizowy, a tak e publiczny obrót papierami warto- Êciowymi. G ównymi uczestnikami rynku wtórnego sà banki krajowe. Przeprowadzajà one operacje na w asny rachunek i wykonujà zlecenia klientów. W 21 r. udzia pi ciu najbardziej aktywnych banków w obrotach ogó em wyniós 61%. W stosunku do 1998 r. udzia ten zwi kszy si o 1 punktów procentowych. Âwiadczy to o wyst powaniu tendencji do koncentracji obrotu. stotnà rol w rozwoju rynku odegra system banków dealerów rynku pieni nego, zmodyfikowany przez NBP w lipcu 1996 r. (patrz ramka 1). Typowe wielkoêci transakcji zawieranych na rynku mi dzybankowym mieszczà si w przedziale 2 2 mln z, natomiast w operacjach mi dzy bankami a ich klientami wielkoêci transakcji zawierajà si w przedziale od 1 tys. z do 2 mln z. System rozliczeniowo-depozytowy Wszystkie transakcje dokonywane na rynku wtórnym sà rejestrowane w Centralnym Rejestrze Bonów Skarbowych (CRBS) prowadzonym przez Narodowy Bank Polski (patrz ramka 2). 12 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

13 Rynek pieni ny Ramka 1 SYSTEM DEALERÓW RYNKU PEN NEGO Od 1996 r. NBP wy ania grup banków dealerów rynku pieni nego wykazujàcych si odpowiednio du à aktywnoêcià na wtórnym rynku papierów skarbowych i spe niajàcych kryteria kwalifikacyjne ndeksu AktywnoÊci Dealerskiej (AD). Obowiàzujàce w poszczególnych latach kryteria mia y na celu stymulowanie rozwoju ró nych segmentów rynku finansowego. Szczególny nacisk po o ono na rozwój: wtórnego rynku bonów skarbowych, aktywnoêci inwestorów niebankowych na rynku skarbowych papierów warto- Êciowych, rynku transakcji repo i sell-buy-back, wtórnego rynku obligacji skarbowych. Dodatkowym elementem oceny by a poprawnoêç relacji z bankiem centralnym. W 21 r. wprowadzono nowe kryteria AD, oceniajàce potencja rozliczeniowy banków oraz ich aktywnoêç na rynku FRA i RS. W latach ocena aktywnoêci banków dokonywana by a co miesiàc, a w 21 r. kwartalnie. 2 Ramka 2 CENTRALNY REJESTR BONÓW SKARBOWYCH CRBS jest systemem elektronicznym, w którym prowadzone sà rachunki i konta depozytowe uczestników rynku. CRBS obs uguje wszystkie rodzaje dzia alnoêci na rynku bonów skarbowych: organizacj przetargów sprzeda y i odkupu, rejestrowanie transakcji na rynku wtórnym, obs ug kredytu lombardowego i technicznego, wykup bonów przez emitenta. Transakcje mi dzy bezpoêrednimi uczestnikami CRBS rozliczane sà na zasadzie DVP (delivery versus payment) w czasie rzeczywistym w systemie brutto* (model ). Uczestnikami CRBS sà bezpoêredni uczestnicy rynku pierwotnego, banki krajowe (z wyjàtkiem banków spó dzielczych nie majàcych statusu uczestnika przetargu), Krajowy Depozyt Papierów WartoÊciowych SA w Warszawie i Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG). W zwiàzku z dokonanà pod koniec 1999 r. zmianà Rozporzàdzenia emisyjnego, a tak e zmianà Regulaminu CRBS, wprowadzono nowe tytu y zleceƒ, umo liwiajàce identyfikacj transakcji warunkowych: repo i sell-buy-back oraz zastawu bonów skarbowych. * Rozliczanie transakcji dokonywane jest poprzez: a) transfer Êrodków pieni nych i papierów wartoêciowych na bazie brutto (model ), b) transfer Êrodków pieni nych na bazie netto, a papierów wartoêciowych na bazie brutto (model ), c) transfer Êrodków pieni nych i papierów wartoêciowych na bazie netto (model ). nwestorzy Struktura kont w CRBS umo liwia identyfikacj trzech grup inwestorów: krajowych podmiotów bankowych (KB), krajowych podmiotów niebankowych (KN) oraz podmiotów zagranicznych (KZ). Struktura inwestorów zmienia a si w ostatnich latach. Udzia sektora bankowego wyraênie si zmniejszy na korzyêç krajowego sektora niebankowego (wykres 3). RYNEK FNANSOWY W POLSCE

14 Rynek pieni ny Wykres 3. Struktura kont depozytowych w Centralnym Rejestrze Bonów Skarbowych % V V V V kwarta y Banki krajowe - KB Krajowe podmioty niebankowe - KN Nierezydenci - KZ èród o: dane CRBS. W ramach tego sektora najbardziej dynamiczny wzrost dotyczy towarzystw ubezpieczeniowych i gospodarstw domowych. Udzia inwestorów zagranicznych by najwi kszy w po owie 1998 r., gdy osiàgnà 1%. W 21 r. wynosi zaledwie 3%. Spadek popytu ze strony inwestorów zagranicznych wiàza si z liberalizacjà prawa dewizowego. nwestorzy ci preferujà swapy walutowe jako syntetyczne krótkoterminowe instrumenty z otowe. Dodatkowym êród em informacji na temat struktury podmiotów inwestujàcych na rynku bonów skarbowych sà sprawozdania banków dealerów rynku pieni nego. Umo liwiajà one bardziej szczegó owy podzia krajowego sektora niebankowego na poszczególne kategorie inwestorów. nformacje te przedstawia tabela 1 oraz wykresy 4 i 5. Tabela 1. Bony skarbowe w posiadaniu krajowego sektora niebankowego (stan na koniec okresu) mln z % mln z % mln z % mln z % Towarzystwa ubezpieczeniowe 1.247,4 17, 1.467,4 19, 2.278,3 26,7 2.91,5 23,3 Fundusze powiernicze i inwestycyjne 174,5 2,4 547,7 7,1 38,1 4, ,8 14,2 nne instytucje finansowe 779,8 1,6 731,8 9,5 1.49,4 12,3 942,4 7,6 Przedsi biorstwa 2.52,7 34,3 1.97,8 24,8 641,5 7, ,2 1,9 Gospodarstwa domowe 871,3 11, ,1 21, ,1 15, ,5 26,6 Fundusze emerytalne,, 1.943,5 22,7 712,4 5,7 Kasy chorych 542, 6,4 794,8 6,4 nne podmioty krajowe 1.747, 23, ,2 17,7 357,2 4,2 665,2 5,3 Razem 7.34, , , ,8 1 èród o: sprawozdawczoêç banków dealerów i kandydatów do tej funkcji. Wykres 4. nwestorzy na rynku bonów skarbowych. Krajowy sektor niebankowy w 1998 r. 24% 17% 2% 11% 12% 34% Towarzystwa ubezpieczeniowe (17%) nne instytucje finansowe (11%) Gospodarstwa domowe (12%) Fundusze powiernicze (2%) Przedsi biorstwa (34%) nne podmioty krajowe (24%) èród o: sprawozdawczoêç banków dealerów i kandydatów do tej funkcji. 14 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

15 Rynek pieni ny Wykres 5. nwestorzy na rynku bonów skarbowych. Krajowy sektor niebankowy w 21 r. 6% 6% 5% 23% 2 27% 14% 11% 8% Towarzystwa ubezpieczeniowe (23%) nne instytucje finansowe (8%) Gospodarstwa domowe (27%) Fundusze powiernicze (14%) Przedsi biorstwa (11%) Fundusze emerytalne (6%) Kasy chorych (6%) nne podmioty krajowe (5%) èród o: sprawozdawczoêç banków dealerów i kandydatów do tej funkcji. Stopieƒ rozwoju rynku Ocen p ynnoêci rynku umo liwiajà takie wskaêniki, jak: skala obrotów, relacja obrotów do stanu emisji, a tak e wielkoêç mar mi dzy cenami zakupu i sprzeda y bonów skarbowych na rynku wtórnym. Obroty brutto W analizowanym okresie ca kowite obroty miesi czne brutto na rynku bonów skarbowych (w àczajàc w to operacje repo i sell-buy-back) waha y si w przedziale mld z. Najwy szy poziom obrotów zanotowano w grudniu 21 r., najni szy zaê w styczniu 1998 r. Obroty na rynku bonów skarbowych systematycznie ros y, jakkolwiek wyst powa y okresy spadku ich wielkoêci. Znaczàcy spadek obrotów zanotowano w okresie V kwarta 2 r. kwarta 21 r. (wykres 6), gdy istnia y silne oczekiwania na spadek stóp procentowych (wzrost cen papierów wartoêciowych). Wykres 6. Obroty ogó em brutto na rynku bonów skarbowych mld z èród o: dane CRBS. V V V V kwarta y Wzrost skali obrotów nie znalaz odzwierciedlenia w subiektywnych ocenach uczestników rynku, którzy od 2 r. sygnalizujà pogarszajàcà si p ynnoêç rynku. Zjawisko to jest skutkiem wzrostu udzia u operacji z podmiotami niebankowymi w ogólnych obrotach na rynku wtórnym, procesu konsolidacji w systemie bankowym, jak równie rosnàcego wykorzystania bonów skarbowych jako zabezpieczenia operacji lokacyjnych. Wi kszoêç podmiotów niebankowych traktuje bony skarbowe jako instrument lokacyjny, trzymajàc je w portfelu aktywów do daty wykupu. Relacja RYNEK FNANSOWY W POLSCE

16 Rynek pieni ny transakcji banków z podmiotami niebankowymi do ogó u transakcji na rynku wtórnym, z których wi kszoêç stanowià transakcje o charakterze warunkowym (repo i sell-buy-back), wykazuje silnà tendencj wzrostowà. Udzia transakcji bezwarunkowych w obrotach ogó em wykazywa w omawianym okresie tendencj spadkowà, zmniejszajàc si z 28% do 12% 2. 2 Relacja obrotów do stanu emisji Relacja obrotów brutto do iloêci bonów skarbowych w obiegu potwierdza spadek p ynnoêci rynku bonów skarbowych, który wystàpi w po owie 2 r. pomimo wzrostu skali zawieranych transakcji warunkowych. Podobny wskaênik liczony dla samych transakcji bezwarunkowych wskazuje na jeszcze wi ksze pogorszenie si p ynnoêci rynku (wykresy 7 i 8). Wykres 7. Bony skarbowe w obiegu i obroty na rynku wtórnym mld z V V V kwarta y 21 mld z Transakcje bezwarunkowe Sell-buy-back Repo Bony w obiegu prawa skala èród o: dane CRBS. Wykres 8. P ynnoêç rynku wtórnego bonów skarbowych 4,5 4, 3,5 3, 2,5 2, 1,5 1,,5, V V V kwarta y Wskaênik dla obrotów ogó em Wskaênik dla transakcji bezwarunkowych èród o: dane CRBS. Spready cenowe Równie wielkoêci mar (tzw. spreadów) na rynku mi dzybankowym Êwiadczà o pogarszajàcej si p ynnoêci rynku. Wprawdzie zaburzenia na mi dzynarodowym rynku finansowym (kryzys rosyjski), a tak e Problem Roku 2 wywo a y du à zmiennoêç spreadów cenowych, niemniej wzrost Êredniego spreadu z 23 punktów bazowych w po owie 2 r. do 29 punktów bazowych w po- owie tego okresu potwierdza tez o pogarszajàcej si p ynnoêci rynku. DochodowoÊç Rozk ad rentownoêci na rynku pierwotnym bonów skarbowych przedstawia wykres 9. 2 Wskaênik liczony jako Êrednia miesi czna w poszczególnych kwarta ach. 16 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

17 Rynek pieni ny Wykres 9. Ârednia rentownoêç bonów skarbowych na rynku pierwotnym % V V X tygodniowe X V V X X V V X X V V X 1999 miesiàce tygodniowe X 26-tygodniowe Stopa referencyjna NBP èród o: dane CRBS Bony pieni ne NBP Podstawowa charakterystyka instrumentu Bony pieni ne NBP emitowane od 199 r. sà papierami wartoêciowymi na okaziciela. Obecnie NBP emituje g ównie bony z 28-dniowym okresem do wykupu, mimo e mogà mieç one ró ne terminy zapadalnoêci 3. Bony pieni ne sà sprzedawane z dyskontem, a ich rentownoêç jest liczona na bazie 36 dni. WartoÊç nominalna jednego bonu wynosi 1. z. W przeciwieƒstwie do bonów skarbowych nie mogà one byç wykorzystywane przez NBP jako zastaw pod kredyt lombardowy i techniczny NBP jako emitent nie mo e byç zarazem zastawnikiem i d u nikiem wierzytelno- Êci b dàcej przedmiotem zastawu. Od maja 1996 r. istniejà jedynie w formie zdematerializowanej (zapisu elektronicznego). WielkoÊç rynku WielkoÊç emisji bonów pieni nych zale y od wielkoêci nadp ynnoêci sektora bankowego. W omawianym okresie iloêç bonów pieni nych w obiegu waha a si od 9 mld z w styczniu 1998 r. do 31 mld z w lutym 1999 r. Pod koniec 1999 r., na skutek wzrostu popytu banków na p ynne Êrodki, co by o zwiàzane z Problemem Roku 2, stan emisji bonów pieni nych zmniejszy si przejêciowo do 11 mld z. W lutym 2 r. emisja ponownie przekroczy a 24 mld z. W 21 r. iloêç bonów w obiegu podlega a znacznym wahaniom. W lutym stan emisji bonów wzrós do 24,3 mld z, co by o skutkiem wzrostu p ynnoêci banków po sprzeda y Narodowemu Bankowi Polskiemu przez rzàd przychodów walutowych. Najni szy by stan emisji w listopadzie i grudniu (6 6,8 mld z ), gdy banki prze ywa y trudnoêci p ynnoêciowe. Wynika o to m.in. z du ego zaanga owania si w operacje z NBP w paêdzierniku oraz ze wzrostu Êrodków bud etu ulokowanych na depozytach terminowych w banku centralnym, co wyssa o Êrodki z systemu bankowego. Dane dotyczàce iloêci bonów pieni nych w obiegu i skali obrotu na rynku wtórnym nie uwzgl dniajà ich specjalnych emisji, przeznaczonych dla PKO BP SA. By y to papiery 91-dniowe, sprzedawane w 21 r. w transzach w takich odst pach czasu, by po dokonaniu wykupów ich wartoêç nominalna na koncie depozytowym banku zawsze wynosi a 7,5 mld z. Operacja ta s u y a zmniejszeniu nierównomiernego rozk adu p ynnoêci w sektorze bankowym. Bony te nie by y przedmiotem obrotu na rynku mi dzybankowym (wykres 1). 3 Od 1996 r. kolejno wprowadzano mo liwoêç emitowania bonów z 1-, 2-, 3-, 4-, 5-, 6-, 7-, 14-, 28-, 91-, 182-, 273- i 364-dniowym terminem zapadalnoêci. Do koƒca 2 r. nie emitowano bonów 2-, 3-, 4-, 5- i 6-dniowych. RYNEK FNANSOWY W POLSCE

18 Rynek pieni ny Wykres 1. Bony pieni ne NBP w obiegu (stan na koniec kwarta u) mld z V V V V kwarta y Bony w obiegu ogó em Bony w obiegu ogó em bez emisji dla PKO BP SA èród o: dane RBP. Organizacja rynku Rynek pierwotny Emitentem bonów pieni nych jest Narodowy Bank Polski. Emisja bonów jest instrumentem oddzia ywania banku centralnego na rynkowe stopy procentowe. Odbywa si ona g ównie w trybie przetargowym (tzw. aukcja amerykaƒska), aczkolwiek NBP zastrzeg sobie prawo do sprzeda y równie w trybie bilateralnym. Przetargi by y organizowane nieregularnie, w okresach, gdy nadwy ka poda y p ynnoêci w bankach komercyjnych wywo ywa a presj na spadek rynkowych stóp procentowych. Prawo do udzia u w przetargach na bony pieni ne mia y jedynie banki b dàce dealerami rynku pieni nego oraz Bankowy Fundusz Gwarancyjny (patrz ramka 1). Rynek wtórny Wtórny obrót bonami pieni nymi dokonywany jest na rynku mi dzybankowym. Obrót jest realizowany zarówno w trybie bezwarunkowym (outright), jak i warunkowym (repo, sell-buy-back). W 2 r. udzia pi ciu najbardziej aktywnych banków w obrotach ogó em wyniós 57,8% i zmniejszy si w stosunku do 1998 r. o ponad 8 punktów procentowych. Ârednia wielkoêç jednej transakcji zawieranej na rynku mi dzybankowym wynosi oko o 1 mln z. System rozliczeniowo-depozytowy Wszystkie transakcje dokonywane na rynku wtórnym sà rejestrowane w Rejestrze Bonów Pieni nych (RBP), prowadzonym przez Narodowy Bank Polski. RBP jest elektronicznym systemem, w którym prowadzone sà rachunki i konta depozytowe bezpoêrednich uczestników rynku. Rejestr obs uguje wszystkie rodzaje dzia alnoêci na rynku, z tym e odmiennie ni w przypadku CRBS nie umo liwia identyfikacji transakcji repo i sell-buy-back. Transakcje mi dzy bezpoêrednimi uczestnikami rozliczane sà na zasadzie DVP w czasie rzeczywistym w systemie rozliczeƒ brutto wed ug modelu. nwestorzy Zgodnie z Uchwa à Nr 35/2 Zarzàdu NBP z dnia 24 listopada 2 r. w sprawie emitowania bonów pieni nych NBP oraz obrotu tymi bonami, nabywcami bonów pieni nych mogà byç tylko banki krajowe oraz zgodnie z ustawà o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym z dnia 14 grudnia 1994 r. BFG. Bony nie sà wi c dost pne dla krajowych podmiotów niebankowych oraz podmiotów zagranicznych. Stopieƒ rozwoju rynku Obroty brutto Struktura obrotów na rynku wtórnym bonów pieni nych w ostatnich latach dynamicznie si zmienia (wykres 11). Podobnie jednak jak w przypadku bonów skarbowych, rosnàca cz Êç obrotów 18 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

19 Rynek pieni ny jest rezultatem operacji warunkowych. Jedynym êród em danych o udziale operacji warunkowych sà sprawozdania banków dealerów rynku pieni nego. Na podstawie tych danych NBP szacuje, e oko o 35% obrotów jest rezultatem operacji warunkowych. Najwi ksza aktywnoêç banków obserwowana jest bezpoêrednio po rozliczeniu aukcji, gdy dealerzy rynku pieni nego odsprzedajà zakupione papiery innym bankom. Wykres 11. Obroty na rynku wtórnym bonów pieni nych NBP 2 mld z V V V kwarta y èród o: dane RBP. V Relacja obrotów do stanu emisji Na wyraêny wzrost p ynnoêci rynku bonów pieni nych wskazuje równie rosnàca skala wielkoêci Êrednich kwartalnych obrotów brutto w stosunku do Êredniej wielkoêci emisji bonów w danym kwartale. Relacja ta zwi kszy a si z 49% w kwartale 1998 r. do 369% w kwartale 2 r. Póêniej jednak relacja ta stopniowo zmniejsza a si w kolejnych kwarta ach 21 r. do 72% w V kwartale tego roku. Spadek relacji Êrednich kwartalnych obrotów brutto do Êredniej wielkoêci emisji bonów w tym kwartale by prawdopodobnie efektem zaprzestania od 21 r. uwzgl dniania obrotów na wtórnym rynku bonów pieni nych jako jednego z kryteriów wy aniania dealerów rynku pieni nego. Dane dotyczàce ww. relacji sà przedstawione na wykresie 12. Wykres 12. P ynnoêç rynku wtórnego bonów pieni nych NBP 4, 3,5 3, 2,5 2, 1,5 1,,5, V V kwarta y V V èród o: dane RBP. DochodowoÊç Rozk ad rentownoêci na rynku pierwotnym bonów pieni nych przedstawia wykres 13. RYNEK FNANSOWY W POLSCE

20 Rynek pieni ny 2 Wykres 13. Ârednia rentownoêç bonów pieni nych NBP na rynku pierwotnym % V V X V V X V V X V V miesiàce Bony 28-dniowe èród o: dane RBP. X 2.3. Krótkoterminowe papiery komercyjne Rynek krótkoterminowych instrumentów d u nych, których emitentami sà podmioty gospodarcze, jest jeszcze w Polsce stosunkowo s abo rozwini ty. W ciàgu ostatnich kilku lat obserwuje si jednak jego dynamiczny rozwój. Odnosi si to szczególnie do emisji nieskarbowych instrumentów d u nych przedsi biorstw, w przeciwieƒstwie do emisji dokonywanych przez banki. Krótkoterminowe papiery wartoêciowe emitowane przez podmioty niebankowe noszà ró ne nazwy, co jest efektem ró nych podstaw prawnych emisji oraz dzia aƒ marketingowych banków organizujàcych emisje. W niniejszym opracowaniu wszystkie nieskarbowe krótkoterminowe instrumenty d u ne emitowane przez przedsi biorstwa b dà okreêlane jako bony komercyjne Bony komercyjne Podstawowa charakterystyka instrumentu Bony komercyjne sà emitowane od 1992 r. stniejà zarówno w formie materialnej, jak i zdematerializowanej. Wyst pujà dwa rodzaje bonów komercyjnych: dyskontowe i kuponowe. Przyjmujà postaç papierów na okaziciela lub imiennych. Sà emitowane na okres od 7 do 364 dni, jakkolwiek przewa ajà bony z terminem zapadalnoêci do 3 miesi cy. RentownoÊç liczona jest na bazie 36 dni. Bony komercyjne sà emitowane na podstawie kodeksu cywilnego, prawa wekslowego lub ustawy o obligacjach. Stanowià instrument konkurencyjny w stosunku do krótkoterminowych kredytów bankowych. WielkoÊç rynku W latach wzrasta o zainteresowanie przedsi biorstw oraz innych podmiotów gospodarczych emisjà papierów komercyjnych. Dla podmiotów pozyskujàcych Êrodki finansowe zaletà bonów komercyjnych jest relatywnie niski koszt pozyskania pieniàdza. Z punktu widzenia nabywców zaletà jest ich wy sza rentownoêç w stosunku do bonów skarbowych. WielkoÊç emisji bonów komercyjnych zwi kszy a si z 5,4 mld z w 1998 r. do 12,8 mld z w 21 r. (wykres 14). WielkoÊç poszczególnych programów emisyjnych 4 waha a si od 14 mln z do 1 mld z. Najwi cej bonów komercyjnych wyemitowa y: Elektrim (75 mln z ), Thomson Polkolor (7 mln z ), McDonald s (35 mln z ) 5. 4 WielkoÊç programu emisyjnego nie jest to sama z wielkoêcià zad u enia przedsi biorstw z tytu u emisji. WartoÊç programu okreêla jedynie górny limit zad u enia. 5 Dane na podstawie rocznych raportów o stanie rynku przygotowywanych przez CERA SA Rating & Rynek (obecnie Fitch Polska SA). 2 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity)

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity) Załącznik do Uchwały Nr 1226/2015 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 3 grudnia 2015 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych (tekst jednolity)

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Rozwój systemu finansowego w Polsce Warszawa 213 Struktura systemu finansowego (1) 2 Struktura aktywów systemu finansowego w Polsce w latach 25-VI 213 1 % 8 6 4 2 25 26

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na WIBOR

Kontrakty terminowe na WIBOR Kontrakty terminowe na WIBOR W Polsce podstawowym wskaźnikiem odzwierciedlającym koszt pieniądza na rynku międzybankowym jest WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate). Jest to średnia stopa procentowa

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r.

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r. Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 12 grudnia 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i us ug oraz

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH

REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH Tekst jednolity -Załącznik do Zarządzenia Członka Zarządu nr 53/2002 z dnia 04.03.2002 B a n k Z a c h o d n i W B K S A REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH Poznań, 22

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 133 8399 Poz. 1119 i 1120

Dziennik Ustaw Nr 133 8399 Poz. 1119 i 1120 Dziennik Ustaw Nr 133 8399 Poz. 1119 i 1120 7. 1. Podatnicy zamierzajàcy wystawiaç i przesy- aç faktury w formie elektronicznej przed dniem 1 stycznia 2006 r. mogà stosowaç t form wystawiania faktur pod

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 16 grudnia 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 16 grudnia 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 221 17391 Elektronicznie podpisany przez Mariusz Lachowski Data: 2009.12.24 21:05:01 +01'00' Poz. 1740 ov.pl 1740 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego. z inwestowaniem w instrumenty finansowe. w PGE Domu Maklerskim S.A.

Informacja dotycząca instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego. z inwestowaniem w instrumenty finansowe. w PGE Domu Maklerskim S.A. PGE Dom Maklerski S.A. Informacja dotycząca instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego z inwestowaniem w instrumenty finansowe w PGE Domu Maklerskim S.A. I. Informacje ogólne Inwestycje w instrumenty

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 23 marca 2004 r.

Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 23 marca 2004 r. Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 23 marca 2004 r. w sprawie Êrodków specjalnych utworzonych zgodnie z przepisami o specjalnych strefach ekonomicznych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK

INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK Akcje Akcje są papierem wartościowym reprezentującym odpowiedni

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE I KWARTAŁU 2007

PODSUMOWANIE I KWARTAŁU 2007 PODSUMOWANIE I KWARTAŁU 2007 NA RYNKU NIESKARBOWYCH INSTRUMENTÓW DŁUŻNYCH W POLSCE Rynek papierów dłużnych Na koniec I kwartału 2007 wartość papierów dłużnych wyemitowanych przez banki, przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Oprocentowanie konta 0,10%

Oprocentowanie konta 0,10% KONTA Konto osobiste konta 0,10% Brak kwoty minimalnej. zmienne obowiązuje od 18.05.2015 r. Miesięczna kapitalizacja odsetek. Odsetki za niedozwolone saldo debetowe - 4-krotność stopy kredytu lombardowego

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO. Warszawa, dnia 7 listopada 1998 r. UCHWA Y:

DZIENNIK URZĘDOWY NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO. Warszawa, dnia 7 listopada 1998 r. UCHWA Y: Indeks 35659X ISSN 0239 7013 cena 3 z³ 30 gr DZIENNIK URZĘDOWY NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO Warszawa, dnia 7 listopada 1998 r. Nr 24 TREŒÆ: Poz.: UCHWA Y: 54- nr 11/98 w sprawie ustalenia norm dopuszczalnego

Bardziej szczegółowo

Wolumen otwartych pozycji indeksowanych do stawki WIBOR

Wolumen otwartych pozycji indeksowanych do stawki WIBOR Wolumen otwartych pozycji indeksowanych do stawki WIBOR Agenda Cel badania Analiza Metodyka Źródła danych Cel badania Celem badania jest oszacowanie, jak na polskim rynku kształtuje się wolumen instrumentów

Bardziej szczegółowo

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach Listopadowi kredytobiorcy mogą już cieszyć się spadkiem raty, najwięcej tracą osoby, które zadłużyły się w sierpniu 2008 r. Rata kredytu we frankach na kwotę 300 tys. zł zaciągniętego w sierpniu 2008 r.

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE. o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty

OGŁOSZENIE. o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty OGŁOSZENIE z dnia 13 listopada 2015 roku o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Allianz Polska S.A. z siedzibą w Warszawie niniejszym informuje o dokonaniu

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 czerwca 2016 r. Poz. 789 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie rocznych i półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Temat badania: Badanie systemu monitorowania realizacji P FIO 2014-2020

Temat badania: Badanie systemu monitorowania realizacji P FIO 2014-2020 Temat badania: Badanie systemu monitorowania realizacji P FIO 2014-2020 Charakterystyka przedmiotu badania W dniu 27 listopada 2013 r. Rada Ministrów przyjęła Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na

Bardziej szczegółowo

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku. Różnice kursowe pomiędzy zapłatą zaliczki przez kontrahenta zagranicznego a fakturą dokumentującą tę Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 19 kwietnia 2005 r.

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 19 kwietnia 2005 r. Dziennik Ustaw Nr 71 4827 Poz. 640 i 641 19. Domy maklerskie, banki prowadzàce dzia alnoêç w formie wyodr bnionej jednostki i banki prowadzàce dzia alnoêç, o której mowa w art. 57 ust. 1 ustawy, w terminie

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 1 do Prospektu emisyjnego EFH Żurawie Wieżowe S.A.

Aneks nr 1 do Prospektu emisyjnego EFH Żurawie Wieżowe S.A. ANEKS NR 1 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO EFH ŻURAWIE WIEŻOWE SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE sporządzonego w związku z ofertą publiczną nie więcej niż 2.407.500 Akcji zwykłych na okaziciela Serii E oraz

Bardziej szczegółowo

Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe

Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe Kamień 1: stłumienie hiperinflacji Warunki początkowe: hiperinflacja ponad 250% średniorocznie w 1989 r. niedobory na rynku załamanie produkcji niskie zaufanie do

Bardziej szczegółowo

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych Załącznik nr 3 do SIWZ Istotne postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści Umowy Prowadzenia obsługi bankowej budżetu miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych miasta zawartej z Wykonawcą 1. Umowa

Bardziej szczegółowo

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Końskie, grudzień 2011r.

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Końskie, grudzień 2011r. Załącznik nr 17/XXXVIII/11 do Uchwały Zarządu Banku z dnia 22.12.2011r. Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Końskie, grudzień

Bardziej szczegółowo

Zad u enie Skarbu Pa stwa 1 04/2002

Zad u enie Skarbu Pa stwa 1 04/2002 MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT D UGU PUBLICZNEGO 00-916 Warszawa, ul. wi tokrzyska 12 tel. (48 22) 694-57-97 Warszawa, 5 lipca 2002 r. Zad u enie Skarbu Pa stwa 1 04/2002 I. ZAD U ENIE SKARBU PA STWA

Bardziej szczegółowo

Mieczys aw Nasi owski. Podstawy mikro- i makroekonomii wydanie zmienione i uzupe nione

Mieczys aw Nasi owski. Podstawy mikro- i makroekonomii wydanie zmienione i uzupe nione Mieczys aw Nasi owski System rynkowy Podstawy mikro- i makroekonomii wydanie zmienione i uzupe nione System rynkowy Podstawy mikro- i makroekonomii Mieczys aw Nasi owski System rynkowy Podstawy mikro-

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAŃ CÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego w dniu 6 marca 2008 r. decyzją nr DEM/410/4/26/08 (Na podstawie

Bardziej szczegółowo

PKO Stabilnego Wzrostu - fundusz inwestycyjny otwarty. wyspecjalizowanych programów inwestycyjnych, o których mowa w art.

PKO Stabilnego Wzrostu - fundusz inwestycyjny otwarty. wyspecjalizowanych programów inwestycyjnych, o których mowa w art. Warszawa, dnia 28 lutego 2011 roku Ogłoszenie o zmianie w treści statutów (nr 3/2011) I. PKO ZrównowaŜony - fundusz inwestycyjny otwarty 1. w artykule 21 w ustępie 4 po zdaniu pierwszym dodaje się zdanie

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 30 1858 Poz. 175 i 176 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 5 lutego 2008 r.

Dziennik Ustaw Nr 30 1858 Poz. 175 i 176 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 5 lutego 2008 r. Dziennik Ustaw Nr 30 1858 Poz. 175 i 176 175 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 5 lutego 2008 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie s u by funkcjonariuszy Stra y Granicznej w kontyngencie Stra y Granicznej

Bardziej szczegółowo

Statystyka finansowa

Statystyka finansowa Statystyka finansowa Rynki finansowe Rynek finansowy rynek na którym zawierane są transakcje finansowe polegające na zakupie i sprzedaży instrumentów finansowych Instrument finansowy kontrakt pomiędzy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 31 marca 2003 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 31 marca 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 56 3690 Poz. 502 i 503 6. Posiedzeniu Rady przewodniczy Przewodniczàcy lub zast pca Przewodniczàcego. 7. 1. W sprawach nale àcych do jej zadaƒ Rada rozpatruje sprawy i podejmuje uchwa

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

I. Informacja o nieskarbowych instrumentach dłużnych.

I. Informacja o nieskarbowych instrumentach dłużnych. NAZWA BANKU DRP DATA INFORMACJA O DZIAŁANIACH BANKU NA RYNKU FINANSOWYM w... (miesiąc / rok) I. Informacja o nieskarbowych instrumentach dłużnych. Informacja o emisjach i emitentach nieskarbowych instrumentów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa. O Autorach. Wstęp. Część I. Finanse i system finansowy

Spis treści. Przedmowa. O Autorach. Wstęp. Część I. Finanse i system finansowy Spis treści Przedmowa O Autorach Wstęp Część I. Finanse i system finansowy Rozdział 1. Co to są finanse? 1.1. Definicja pojęcia finanse 1.2. Dlaczego należy studiować finanse? 1.3. Decyzje finansowe gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy

Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Zarząd Stalprodukt S.A. podaje do wiadomości treść projektów uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, które odbędzie się

Bardziej szczegółowo

W ocenie banków kandydujących do pełnienia funkcji DRP w 2015 r. NBP zwiększa w porównaniu do wyboru DRP na rok 2014 wagę kryterium III do 30 punktów.

W ocenie banków kandydujących do pełnienia funkcji DRP w 2015 r. NBP zwiększa w porównaniu do wyboru DRP na rok 2014 wagę kryterium III do 30 punktów. Kryteria wyboru przez Narodowy Bank Polski banków krajowych, oddziałów banków zagranicznych i oddziałów instytucji kredytowych do pełnienia funkcji Dealera Rynku Pieniężnego Wybór przez NBP kontrahentów

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Podział rynku finansowego. Podział rynku finansowego. Rynek pienięŝny. Rynek lokat międzybankowych

Podział rynku finansowego. Podział rynku finansowego. Rynek pienięŝny. Rynek lokat międzybankowych Podział rynku finansowego Podział rynku finansowego 1. Ze względu na rodzaj instrumentów będących przedmiotem obrotu: rynek pienięŝny rynek kapitałowy rynek walutowy rynek instrumentów pochodnych 2. Ze

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA [AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA :Y Podręcznik akademicki Spis treś«wprowadzenie 11 Rozdział 1 System bankowy w Polsce 13 1.1. Organizacja i funkcjonowanie systemu bankowego 13 1.2. Instytucje centralne

Bardziej szczegółowo

Quercus TFI S.A.: Wyniki finansowe w roku 2014 Spotkanie z Analitykami i Zarządzającymi

Quercus TFI S.A.: Wyniki finansowe w roku 2014 Spotkanie z Analitykami i Zarządzającymi Quercus TFI S.A.: Wyniki finansowe w roku 2014 Spotkanie z Analitykami i Zarządzającymi Sebastian Buczek, Prezes Zarządu Quercus TFI S.A. Warszawa, 26 lutego 2015 r. 2 Historia 21 VIII 2007 założenie Quercus

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowoêci domów maklerskich

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowoêci domów maklerskich Dziennik Ustaw Nr 226 Elektronicznie podpisany przez Mariusz Lachowski Data: 2009.12.31 15:40:16 +01'00' 18255 Poz. 1824 v.p l 1824 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Data publikacji 2016-04-29 Rodzaj zamówienia Tryb zamówienia

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 05/06 Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska Bank komercyjny w Polsce. Podręcznik akademicki., Ideą prezentowanej publikacji jest całościowa analiza działalności operacyjnej banków komercyjnych zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie to: mo liwoêç udzia u w zyskach z inwestycji

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Gdańsk, dnia 03 listopada 2010 r. LGD-4101-019-003/2010 P/10/129 Pan Jacek Karnowski Prezydent Miasta Sopotu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust.

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym

Sytuacja na rynku kredytowym Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2013 Warszawa, kwiecień 2013 r. Podsumowanie wyników ankiety Kredyty dla przedsiębiorstw Polityka kredytowa:

Bardziej szczegółowo

Polecenie 2.W spółce akcyjnej akcja na okaziciela oznacza ograniczoną zbywalność. Polecenie 5. Zadaniem controllingu jest pomiar wyniku finansowego

Polecenie 2.W spółce akcyjnej akcja na okaziciela oznacza ograniczoną zbywalność. Polecenie 5. Zadaniem controllingu jest pomiar wyniku finansowego Polecenie 1. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest podmiotem w pełni bezosobowym. Polecenie 2.W spółce akcyjnej akcja na okaziciela oznacza ograniczoną zbywalność Polecenie 3.W WZA osobą najważniejszą

Bardziej szczegółowo

Tabela oprocentowania kredytów Rybnickiego Banku Spółdzielczego (obowiązuje dla kredytów udzielonych od dnia 05.03.2015 1 )

Tabela oprocentowania kredytów Rybnickiego Banku Spółdzielczego (obowiązuje dla kredytów udzielonych od dnia 05.03.2015 1 ) Załącznik do uchwały zarządu nr 204 /2015 z dnia 30.12.2015 r. wchodzi w życie z dniem 01.01.2016. r. Tabela kredytów Rybnickiego Banku Spółdzielczego (obowiązuje dla kredytów udzielonych od dnia 05.03.2015

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI str. 1 Wysoka konkurencyjność Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta Oferta cenowa negocjowana indywidualnie dla każdego Klienta Elektroniczne

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa. Jak ocenić pozycję finansową firmy. Hanna Micińska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 12 października 2015 r. Analiza wskaźnikowa Każda

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Terminy pisane wielką literą w niniejszym aneksie mają znaczenie nadane im w Prospekcie.

Terminy pisane wielką literą w niniejszym aneksie mają znaczenie nadane im w Prospekcie. Warszawa, dnia 16 maja 2016 r. ANEKS NR 2 Z DNIA 9 MAJA 2016 ROKU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH SERII 001, 002, 003, 004, 005, 006, 007 ORAZ 008 FUNDUSZU MEDYCZNY PUBLICZNY FUNDUSZ

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZÑDZANIA. BZ WBK Asset Management SA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez

USŁUGA ZARZÑDZANIA. BZ WBK Asset Management SA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez USŁUGA ZARZÑDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management SA Poznaƒ 2011 Na czym polega usługa Zarzàdzania Portfelem Usługa Zarzàdzania Portfelem (Asset

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q IV / 98

Formularz SAB-Q IV / 98 Formularz SAB-Q IV / 98 (dla bank w) Zgodnie z 46 ust. 1 pkt 2 Rozporz dzenia Rady Ministr w z dnia 22 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1160) Zarz d Sp ki: Bank Handlowy w Warszawie SA podaje do wiadomoci

Bardziej szczegółowo

Wypełniają je wszystkie jednostki samorządu terytorialnego, tj. gminy, powiaty, województwa, miasta na prawach powiatu oraz związki komunalne.

Wypełniają je wszystkie jednostki samorządu terytorialnego, tj. gminy, powiaty, województwa, miasta na prawach powiatu oraz związki komunalne. Wypełniają je wszystkie jednostki samorządu terytorialnego, tj. gminy, powiaty, województwa, miasta na prawach powiatu oraz związki komunalne. 1. Komentarz Sprawozdanie przedstawia pełną szczegółowość

Bardziej szczegółowo

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31/12/2010

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31/12/2010 I. AKTYWA NETTO FUNDUSZU I. Aktywa 4 920 869 5 600 261 1. Lokaty 4 920 869 5 600 261 Środki pienięŝne 3. NaleŜności, w tym 3.1. Z tytułu zbycia składników portfela inwestycyjnego 3. Pozostałe naleŝności

Bardziej szczegółowo

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Warszawa, dnia 03 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

2) Drugim Roku Programu rozumie się przez to okres od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2017 roku.

2) Drugim Roku Programu rozumie się przez to okres od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2017 roku. REGULAMIN PROGRAMU OPCJI MENEDŻERSKICH W SPÓŁCE POD FIRMĄ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE W LATACH 2016-2018 1. Ilekroć w niniejszym Regulaminie mowa o: 1) Akcjach rozumie się przez to

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Co ma najwyższy potencjał zysku w średnim terminie? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy Subfundusz UniStrategie Dynamiczny UniKorona Pieniężny

Bardziej szczegółowo

Walne Zgromadzenie Spółki, w oparciu o regulacje art. 431 1 w zw. z 2 pkt 1 KSH postanawia:

Walne Zgromadzenie Spółki, w oparciu o regulacje art. 431 1 w zw. z 2 pkt 1 KSH postanawia: Załącznik nr Raportu bieżącego nr 78/2014 z 10.10.2014 r. UCHWAŁA NR /X/2014 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia WIKANA Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie (dalej: Spółka ) z dnia 31 października 2014

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prac cudzoziemca

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prac cudzoziemca Dziennik Ustaw Nr 16 1954 Poz. 84 84 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prac cudzoziemca Na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

KRYSTIAN ZAWADZKI. Praktyczna wycena przedsiębiorstw i ich składników majątkowych na podstawie podmiotów sektora bankowego

KRYSTIAN ZAWADZKI. Praktyczna wycena przedsiębiorstw i ich składników majątkowych na podstawie podmiotów sektora bankowego KRYSTIAN ZAWADZKI Praktyczna wycena przedsiębiorstw i ich składników majątkowych na podstawie podmiotów sektora bankowego Niniejsza analiza wybranych metod wyceny wartości przedsiębiorstw opiera się na

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. na obsługę bankową realizowaną na rzecz Gminy Solec nad Wisłą

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. na obsługę bankową realizowaną na rzecz Gminy Solec nad Wisłą SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA na obsługę bankową realizowaną na rzecz Gminy Solec nad Wisłą P r z e t a r g n i e o g r a n i c z o n y (do 60 000 EURO) Zawartość: Informacja ogólna Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

Monitor Polski Nr 93 4098 Poz. 1010 POROZUMIENIE

Monitor Polski Nr 93 4098 Poz. 1010 POROZUMIENIE Monitor Polski Nr 93 4098 Poz. 1010 1010 POROZUMIENIE mi dzy Rzeczàpospolità Polskà a Wielkà Arabskà Libijskà D amahirijà Ludowo-Socjalistycznà w sprawie ostatecznego rozliczenia wzajemnych zobowiàzaƒ

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

Treść uchwał podjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki Leasing-Experts Spółka Akcyjna w dniu 17 października 2014 roku

Treść uchwał podjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki Leasing-Experts Spółka Akcyjna w dniu 17 października 2014 roku Treść uchwał podjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki Leasing-Experts Spółka Akcyjna w dniu 17 października 2014 roku Uchwała nr 1/2014 w przedmiocie wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 7 listopada 2001 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 7 listopada 2001 r. Dziennik Ustaw Nr 135 10543 Poz. 1518 1518 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 7 listopada 2001 r. w sprawie informacji, jakie powinien zawieraç wniosek o przyrzeczenie podpisania Umowy DOKE, oraz

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Akcje na giełdzie dr Adam Zaremba Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 28 kwietnia 2016 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL PLAN WYKŁADU I.

Bardziej szczegółowo

System p atno ci rodków europejskich

System p atno ci rodków europejskich System p atno ci rodków europejskich w ustawie o finansach publicznych rodki europejskie art. 5 rodki europejskie - rozumie si przez to rodki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2 i 4; 1) rodki pochodz

Bardziej szczegółowo

Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań.

Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań. Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań. Numer ogłoszenia: 159554-2012; data zamieszczenia: 17.05.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego 1.Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego KREDYTODAWCA: POLI INVEST Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

Wykaz kont dla budżetu gminy (jednostki samorządu terytorialnego) i zasady prowadzenia ewidencji analitycznej

Wykaz kont dla budżetu gminy (jednostki samorządu terytorialnego) i zasady prowadzenia ewidencji analitycznej Załącznik nr 3 do zarządzenia nr 104/08 Burmistrza Bolkowa z dnia 25.08.2008 r w sprawie zasad rachunkowości w Urzędzie Miejskim w Bolkowie. Wykaz kont dla budżetu gminy (jednostki samorządu terytorialnego)

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów.

SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów. SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów. Autorzy: Irena Olchowicz, Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo