KRASICZYN DZIEJE PARAFII I SPOŁECZNOŚCI NASZKICOWANE PRZEZ STAREGO PROBOSZCZA T. 2

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KRASICZYN DZIEJE PARAFII I SPOŁECZNOŚCI NASZKICOWANE PRZEZ STAREGO PROBOSZCZA T. 2"

Transkrypt

1 KRASICZYN DZIEJE PARAFII I SPOŁECZNOŚCI NASZKICOWANE PRZEZ STAREGO PROBOSZCZA T. 2 1

2 Niniejszą publikację wydaję z okazji dwieście pięćdziesiątej rocznicy konsekracji krasiczyńskiego kościoła parafialnego dwudziestolecia odrodzenia samorządu lokalnego dziesiątej rocznicy powstania serialu telewizyjnego Plebania, a także emisji tysiąc pięćsetnego jej odcinka. Dedykuję ją Tym, którzy przyjdą już przychodzą po nas. Niech podejmą te wyzwania, których nam nie było dane do końca zrealizować. Wasz były proboszcz i redaktor parafialnej gazetki Honorowy Obywatel Krasiczyna Konsultant serialu Plebania ks. Stanisław Bartmiński 2

3 Ks. Stanisław Bartmiński KRASICZYN DZIEJE PARAFII I SPOŁECZNOŚCI NASZKICOWANE PRZEZ STAREGO PROBOSZCZA T. 2 DUCHOWIEŃSTWO I PARAFIANIE. AKTYWNOŚĆ SPOŁECZNA WIERNYCH KRASICZYN-Przemyśl

4 PROJEKT OKŁADKI Tadeusz Nuckowski FOTOGRAFIE Ze zbiorów autora oraz Zamku w Krasiczynie KOREKTA Kamil Łokaj, Małgorzata Radochońska, Anna Siciak ISBN Ks. Stanisław Bartmiński Nakład 500 egz., Format B5, Ark. wyd. 39,4, Ark. druk. 27,5 Przygotowanie: Agencja Reklamowo-Wydawnicza JM, Przemyśl Druk: San Set, Przemyśl, Ostrów 485,

5 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA CZĘŚĆ PRERWSZA Duchowieństwo Rozdział I DUCHOWIEŃSTWO PARAFIALNE 1. Ogólna charakterystyka duchownych Uposażenie duchowieństwa Pochodzenie społeczne duchowieństwa Wykształcenie duszpasterzy krasiczyńskich Godności kapłanów krasiczyńskich Obowiązki duchownych Specyfika krasiczyńskiej parafii Sylwetki proboszczów i wikariuszy...30 a. w okresie Rzeczypospolitej Obojga Narodów...33 b. w okresie zaboru austriackiego...43 c. w Polsce Odrodzonej, w czasie wojny i okupacji, w PRL oraz w III Rzeczypospolitej...59 Rozdział II DUCHOWNI POCHODZĄCY Z PARAFII LUB Z PARAFIĄ ZWIĄZANI 1. Księża rodacy Inni księża związani z Krasiczynem Rozdział III SIOSTRY ZAKONNE W KRASICZYŃSKIEJ PARAFII 1. Zgromadzenie Sióstr Służebniczek Najświętszej Maryji Panny Niepokalanie Poczętej (Starowiejskich) Siostry zakonne pochodzące z parafii krasiczyńskiej

6 6 CZĘŚĆ DRUGA WSPÓLNOTA WIERZĄCYCH Rozdział I PRÓBY ZNIEWOLENIA KOŚCIOŁA DAWNIEJ I DZIŚ 1. Józefinizm Stalinizm i ruchy proreżimowe w Polsce Ruch My jesteśmy Kościołem we współczesnej Europie Rozdział II DOBROCZYŃCY I BoHATEROWIE KRASICZYŃSKIEGO KOŚCIOŁA 1. Właściciele Śliwnicy Hrabiowie Krasiccy Dobrodziejka Ludwika z Miszchów Potocka Cztery pokolenia książąt Sapiehów Dzielne kobiety, fundatorki zakonów Okoliczni dziedzice Losy niektórych parafian Rozdział III RADY DUSZPASTERSKIE 1. Działalność Rady Duszpasterskiej przy kościele parafialnym w Krasiczynie Działalność Rady Duszpasterskiej przy kościele w Tarnawcach Przykładowe działania Rady Duszpasterskiej w Korytnikach Ważniejsze działania Rady Duszpasterskiej w Mielnowie Ważniejsze działania Rady Duszpasterskiej w Chołowicach Nowa Rada Duszpasterska i Rada Kościołów w Krasiczynie w 2008 r Rozdział IV AKTYWNOŚĆ WIERNYCH W ŻYCIU PARAFIALNYM 1. Organizacja festynów na cele parafialne i charytatywne Komitety dożynkowe Kiermasze charytatywne...231

7 4. Komitety jubileuszowe ku czci kardynała Sapiehy Komitet budowy kapliczki w Śliwnicy Komitety Obywatelskie Rozdział V Organizacje katolickie w parafii 1. Stowarzyszenie Rodzin Katolickich Akcja Katolicka Zespół Synodalny Towarzystwo Przyjaciół KUL Rozdział VI BRACTWA, MINISTRANCI, Schola i ChÓR PARAFIALNY 1. Tradycje bractw i stowarzyszeń w parafii Bractwa Różańcowe NMP Bractwo Trzeźwości Służba ministrancka Schola parafialna Chór parafialny Rozdział VII SAMORZĄDNOŚĆ LOKALNA NA TERENIE PARAFII 1. Tradycje administracyjne i samorządowe w Polsce Z dziejów samorządności w Krasiczynie i okolicy Wójtowie krasiczyńscy w okresie międzywojennym Wójtowie, radni, urzędnicy gminni w okresie PRL Sołtysi krasiczyńscy i okoliczni, a także inni funkcjonariusze lokalni w okresie do pierwszych wolnych wyborów samorządowych (do 1990 r.) Działalność samorządu gminnego w Krasiczynie po 1990 r a. I kadencja b. II kadencja c. III kadencja d. IV kadencja e. V kadencja

8 Rozdział VIII ROZWÓJ SZKOLNICTWA NA TERENIE PARAFII 1. Oświata w Polsce szlacheckiej Rozwój szkolnictwa w okresie rozbiorowym Szkoły w Polsce odrodzonej i po II wojnie światowej Tradycje szkolnictwa w Krasiczynie Pierwsza Szkoła Ludowa w Krasiczynie Szkoła Ludowa im. Królowej Jadwigi w Krasiczynie Szkoła Podstawowa w Krasiczynie w latach Polski Ludowej Zmiany programowe i rozbudowa Szkoły Podstawowej w Krasiczynie po 1990 r Reforma oświaty. Sześcioklasowa Szkoła Podstawowa w Krasiczynie a. nadanie, a raczej przywrócenie Szkole Podstawowej imienia Królowej Jadwigi b. zaplecze rekreacyjno-sportowe krasiczyńskich szkół Szkoła Podstawowa w Korytnikach Szkoła Podstawowa w Tarnawcach Gimnazjum im. Kardynała Adama Stefana Sapiehy w Krasiczynie Byłe Technikum Leśne w Krasiczynie Nieudana próba ateizacji młodzieży szkolnej. Katecheza pozaszkolna w salkach katechetycznych na terenie parafii Rozdział IX SPOŁECZNA ROLA PARAFII I UdziaŁ Parafian w Życiu PUBLICZNYM 1. Jasełka i wspólne kolędowanie Pomoc internowanym, Spotkania i Duszpasterstwo Rolników a. schroniska dla niepokornych b. Spotkania krasiczyńskie c. wieś miastu miasto wsi d. zapełnianie białych plam Moje kontakty z Służbą Bezpieczeństwa a. stosunek do lustracji b. teczka abpa Józefa Michalika c. Archidiecezjalna Komisja Historyczna d. teczki krasiczyńskiego proboszcza

9 Rozdział X Krasiczyńskie Inicjatywy na Płaszczyźnie środków Masowego Przekazu 1. Gazetka parafialna Wieści Krasiczyńskie i jej redaktorzy a. jak to się zaczęło? b. zawartość czasopisma c. wybór tekstów Serial TV Plebania POSŁOWIE Aneksy Indeks Osobowy... 9

10 Krasiczyńscy duchowni Prałat K. Pańczyszyn, rodak krasiczyński b. proboszcz S Bartmiński i aktualny proboszcz W Kałamarz podczas 50-lecia kapłaństwa Krasiczyńscy wiariusze w 2010 r. ks. M Bolanowski i ks. B. Czarnecki s serialową Babcią Józią Wspólnota wierzących Wierni i proboszcz ks,.w. Kałamarz Wielki Czwartek 2010 r. 10

11 Przedmowa W pierwszym tomie niniejszego opracowania starałem się ukazać erygowanie parafii łacińskiej św. Marcina w Krasiczynie, perturbacje związane z jej organizacją, materialne podstawy bytu, tak w okresie początkowym, jak i współczesnym. Dzieje parafii potraktowałem szeroko ukazując jej terytorium i mieszkańców, i to nie tylko moich parafian, ale także współbraci grekokatolików, z którymi z woli Stwórcy przyszło nam tu wspólnie gospodarzyć. Nie pominąłem także naszych braci starszych w wierze religii mojżeszowej. Dziś świat ten praktycznie nie istnieje. Ale kiedyś był... W czasie II wojny światowej okupanci hitlerowscy, wymordowali niemal doszczętnie krasiczyńską wspólnotę żydowską, po wojnie władze komunistyczne z polecenia Moskwy przeprowadziły wysiedlenie ludności ukraińskiej. Nie możemy jednak zapomnieć i winniśmy przypominać młodemu pokoleniu, że historię tych ziem tworzyliśmy wspólnie. W tomie niniejszym starałem się ukazać przede wszystkim lud Boży, czyli duszpasterzy i wiernych krasiczyńskiej parafii. Wiele uwagi skupiłem na ich aktywności tak na niwie religijnej, jak i społecznej. Piszę tu także o instytucjach świeckich, jak samorząd gminny, szkoły, różne komitety tworzone nie tylko siłami parafian, ale również przez ludzi dobrej woli, którzy w czasach PRL-u w krasiczyńskiej parafii szukali ostoi wolności, widzieli w niej placówkę wsparcia i pociechy dla pokrzywdzonych przez reżim i los. Nieprzypadkowo jak najwięcej osób wymieniam z imienia i nazwiska. Po pierwsze robię to, aby mocno podkreślić, że historię zawsze tworzą konkretni ludzie, po drugie zaś, aby w ten sposób wyrazić wdzięczność, zarówno tym, którzy w dawnych wiekach nie szczędzili sił i środków na chwałę Bożą i dla dobra wspólnego, jak i tym z którymi miałem szczęście zetknąć się i współpracować osobiście w ciągu długich 37 lat mego proboszczowania. Wiele widziałem osobiście, wiele słyszałem, wiele skorzystałem z materiałów znajdujących się w archiwum parafialnym, a także dostępnej literatury traktującej o Krasiczynie i okolicy, o miejscowym zamku i jego właścicielach. Szybko przekonałem się jednak, że to nie wystarcza, że niezbędna jest 11

12 także kwerenda źródłowa w Archiwum Archidiecezjalnym i Archiwum Państwowym w Przemyślu. Nie było to łatwe, brakowało mi doświadczenia i warsztatu zawodowego historyka, ale zawsze znaleźli się ludzie, którzy starali mi się w tym pomóc. Jestem im niezmiernie zobowiązany. Raz jeszcze słowa wdzięczności kieruję do profesjonalnych historyków. Dziękuję szczególnie Panu Doktorowi Stanisławowi Stępniowi. Dzięki jego wiedzy, cierpliwemu uporowi bezładne początkowo zapiski przybrały kształt jaki każdy widzi. Dziękuję też pracownikom Południowo-Wschodniego Instytutu Naukowego w Przemyślu za trud korekty i licznych uzupełnień, głównie przypisów. Szczerze dziękuję także Panu Januszowi Maikowi z Agencji Reklamowo-Wydawniczej za wielogodzinny trud poprawiania coraz to nowej i innej wersji tekstu oraz Panu Józefowi Radymskiemu właścicielowi drukarni San Set, który w niewiarygodnym tempie wydrukował tę pracę. Dziękuję wszystkich pracownikom Agencji Rozwoju Przemysłu w Krasiczynie, Urzędu Gminy, dyrekcjom szkół, księżom i siostrom zakonnym krasiczyńskiej parafii, a także wielu moim byłym parafianom, którzy służyli mi pomocą, informacją, materiałami, zwłaszcza cennymi fotografiami. Imiennie wymieniłem ich w pierwszym tomie Od pewnego czasu bardzo popularna stała się historia mówiona (jak mówią anglojęzyczni obywatele Europy oral history ) 1. Jest to rejestrowanie ustnych relacji, wspomnień i doświadczeń żyjących jeszcze świadków minionych wydarzeń. Waga tych opowieści, o jednostkowych przeżyciach ludzi, w ściśle określonym miejscu i czasie, staje się ważnym, wprost nieocenionym elementem dziedzictwa kulturowego lokalnego środowiska, dokumentem nie mniej ważnym niż archiwalia. Niektórzy sądzą nawet, że jedno wspomnienie wiarygodnego świadka może rzucić więcej światła na zrozumienie przeszłości, niż protokoły z nadrukiem ściśle tajne, czy teczki z klauzulą poufne. Historia mówiona sięga bowiem wprost do zasobów pamięci najbliższej każdemu człowiekowi osobiste i rodzinne losy splatają się z historią miejsca. Powstaje opis subiektywny wprawdzie, ale stanowiący cenne źródło wiedzy nie tyle historycznej, co społecznej i obyczajowej. Jest wprost nieoceniona, jeśli nie istnieją źródła pisane, bądź gdy są one mało wiarygodne, jak np. jednostronne materiały zbierane przez peerelowskie służby specjalne. Bądź gdy są niewystarczające, jak pełne luk archiwa naszego pogranicza, tylekroć tłamszonego przez różne wojny i pogromy. A jeśli dodatkowo opis wsparty jest zapisem dźwiękowym może stanowić dodatkowe cenne źródło wiedzy umożliwiające badania nie tylko przez histo- 1. Zob. np. strony www: pl/portal/b_rhn: Judith Moyer, Step-by-step Guide to oral history, 1993, revised Tłumaczenie i adaptacja Monika Koszyńska. 12

13 ryków, ale także lingwistów, etnografów, antropologów czy innych speców od szeroko pojętych badań społecznych. Nie jestem historykiem dlatego zbierane przeze mnie od wielu lat relacje, nie zawsze spełniają wymogi formalne: nie wszystkie zostały zarejestrowane w technice cyfrowej, na osobnych dyskietkach, a czasem nawet brak im dokładnego opisu, z kim, gdzie i kiedy przeprowadzono wywiad, brak im własnych kart inwentaryzacyjnych itp. itd. Mimo tych niedostatków i braków sądzę, że warto było niektóre z tych zapisów upublicznić. Karty tego tomu pomieściły setki, a nawet tysiące nazwisk krasiczyńskich księży i sióstr zakonnych oraz parafian, czynnych w różnych ugrupowaniach, ruchach, stowarzyszeniach i bractwach, działających już to przy parafii, już to na jej terytorium, ale pozostających niewątpliwie w zasięgu jej oddziaływania. Ludzie ci z drugiej strony także kształtowali oblicze parafii i jej duszpasterzy. Warto pamiętać, że za każdym słownym zapisem imienia i nazwiska kryje się życie konkretnego człowieka, jego radości i smutki, oczekiwania i zawody, nadzieje i rozczarowania. Tych zawodów i niezrealizowanych oczekiwań, na tym terenie i w tym właśnie czasie było zapewne więcej niż w innych miejscach, i w innych okresach naszej historii. Tym bardziej zasługuje na upamiętnienie wiele razy podejmowany przez kolejne pokolenia, ciągle od nowa, trud nad odbudową i rozwojem struktur społecznych i gospodarczych, tak Kościoła, jak i lokalnego społeczeństwa. Wasz stary proboszcz ks. Stanisław Bartmiński 13

14 Przyszłość krasiczyńskiego Kościoła. Do nich należał będzie wiek XXI. Ubodzy i chorzy są skarbem Kościoła. Uczestnicy Podopieczni DPS-u uczestnicy Dnia Integracji 14

15 CZĘŚĆ PIERWSZA DUCHOWIEŃSTWO Prawo kościelne w kanonie 515 nowego Kodeksu prawa kanonicznego w 1 określa parafię jako wspólnotę wiernych, powierzoną proboszczowi jako jej własnemu pasterzowi. Przyjrzyjmy się więc proboszczom i innym duchownym związanym w przeszłości z parafią krasiczyńską lub też z niej pochodzącym, a także wiernym, bractwom i różnym organizacjom religijnym. Proboszczów krasiczyńskich od erygowania parafii do dziś doliczyłem się 29, wikariuszy zaś i katechetów pracujących przy dwóch krasiczyńskich świątyniach (kościele parafialnym i kaplicy zamkowej) ponad setkę. Z terenu parafii pochodziło kilku kapłanów, a kilku innych było z nią związanych różnymi innymi więzami. Sióstr zakonnych ze zgromadzenia Służebniczek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej (ze zgromadzenia w Starej Wsi) pracowało w Krasiczynie przynajmniej dwieście czterdzieści. Kilka z nich pochodziło z terenu parafii. W niniejszej pracy piszę przede wszystkim o duchownych obrządku łacińskiego, natomiast o niektórych kapłanach Kościoła greckokatolickiego wspominałem już w tomie pierwszym. Pod koniec tej części sporo miejsca poświęcam ruchom i stowarzyszeniom osób świeckich, a także samorządowi lokalnemu, skupiającemu przecież ludzi wierzących i działających często z inspiracji religijnych. Czytelnik odnajdzie tu wiele nazwisk, niekiedy postaci historycznych ważnych dla dziejów Kościoła katolickiego, Ojczyzny i regionu. Na terenie parafii służyło bowiem wielu gorliwych pasterzy, którzy nie szczędzili sił w posłudze duszpasterskiej i działalności społecznej na rzecz parafii, miasteczka i zamku, a także kilkunastu okolicznych wsi. Przypatrzmy się zatem losom, przynajmniej niektórych z nich. 15

16 ROZDZIAŁ I Duchowieństwo parafialne Ogólna charakterystyka duchownych W miarę mojego pisania, z różnych dokumentów fundacyjnych, zapisów sądowych, pożółkłych kart ksiąg parafialnych, wyłaniały się z mroku zapomnienia postacie wielu zapomnianych dziś kapłanów. Próbowałem jednocześnie zrozumieć mentalność, poglądy, motywacje postępowania odkrywanych kapłanów zwłaszcza tych żyjących w odległych, jakże innych od naszych, czasach. Spędzałem z nimi, w myślach długie godziny. Starałem się wyobrazić sobie ich dnie i lata spędzone w kościele, kiedy modlili się, chrzcili dzieci, wysłuchiwali litanii ludzkich grzechów, bólów i żalów, pocieszali wiernych podczas licznych klęsk głodu, powodzi i wojen, jakie przetaczały się przez Krasiczyn i ziemię przemyską. W tej stojącej do dziś świątyni lub kaplicy zamkowej głosili kazania, wyprowadzali na miejsce wiecznego spoczynku całe pokolenia ludzi, zarówno tych znanych, jak i pogrążonych w niepamięci. Oni, ci moi poprzednicy na urzędzie proboszczowskim, towarzyszyli mi przez wiele lat mojej tu posługi nieustannie. Może kogoś śmieszyć, ale razem odmawialiśmy różaniec, brewiarz, razem przygotowywaliśmy niedzielne kazania. Wykłócałem się z ks. Janem Kordeczką, gdy przyszło mi remontować zaniedbaną przez niego plebanię, wspólnie z ks. Janem Laskiem zastanawiałem się czyją ojczyzną jest ta ziemia, Polaków czy Ukraińców? Ale czy dla kapłana to takie ważne? Kardynał Adam Stefan Sapieha uczył mnie dumy, a wszyscy ci moi bracia w kapłaństwie pokory wobec Boga i ludzi. Boże drogi! byli wśród nich prepozyci, sekretarze królewscy, przyjaciele najwyśmienitszych ówczesnych panów Korony Królestwa Polskiego, a potem Rzeczpospolitej Obojga Narodów, byli tacy, którzy w ciężkich latach niewoli potrafili zachować godność narodową i tego potrafili uczyć wiernych. A co po nich zostało? Czasem nawet własnych grobów nie mają, a ja teraz po latach wygrzebuję ich z niepamięci. Zdarzało się, że przychodzili do mnie nocami, w snach. Z początku pozbawieni twarzy, imienia, życiorysu. Najpierw poznawałem ich z schematyzmów diecezjalnych, ale najwcześniejsze wykazy duchownych nie podawały dokładnych dat urodzenia, święceń, objęcia parafii, nie mówiąc już o innych danych biograficznych. Były przy

17 tym niedokładne i pomijały wiele osób. Nawet we współczesnych Rocznikach Archidiecezji Przemyskiej trudno za parawanem rozlicznych tytułów, godności i sprawowanych funkcji urzędowych dopatrzyć się człowieka. Poznawałem ich coraz bardziej dopiero w miarę grzebania w dokumentach i literaturze, niektórych, tych dwudziestowiecznych, także ze wspomnień najstarszych mieszkańców parafii. W miarę wkładanej pracy stawali się mi coraz bliżsi, coraz bardziej z krwi i kości. Najstarsi parafianie pamiętali np. ks. Michała Pilipca, z pobliskich Tarnawiec, któremu głęboko współczułem, a który po świecku rozumując zrobił niebywałą karierę. Jako jedyny z krasiczyńskich proboszczów dorobił się bowiem miejsca na ufundowanych przed kilku laty spiżowych drzwiach przemyskiej archikatedry. Barwną postacią utrwaloną w ludzkiej pamięci był ks. Józef Rogulski. Zapamiętano go jako mężczyznę wysokiego i przystojnego, wyniosłego szlagona, utrzymującego dystans tak wobec wikarych, katechetów, jak i parafian. Jeździł bryczką i łaskawie pozwalał całować się po rękach, przyjaźnił się z krasiczyńską inteligencją : Mroziami, Gwiazdowiczami, Ligejzami, Kuczkowskimi oraz z miejscowym nauczycielstwem. Zawsze uprzejmy wobec księstwa Sapiehów, przychodzącego do kościoła na nabożeństwa, i zajmujących ławkę kolatorską w prezbiterium. Takie to były czasy... Niektórzy z uznaniem wspominali jego kazania, które w czasie powszechnego analfabetyzmu, braku radia i telewizji, przybliżały ludziom sprawy Kościoła, kraju i świata. Natomiast jego następca ks. Jan Lasek zapisał się w pamięci wielu, jako małomówny, wręcz mrukliwy (jak sądzono z powodu dokuczającej mu przepukliny), ale mimo to życzliwy i prosty w obejściu. Ks. Andrzej Czyż uchodził za niedostępnego i wyniosłego. Zresztą niedługo zabawił w Krasiczynie. Najbardziej natomiast utrwalił się w pamięci ks. Jan Kordeczka, postać rzeczywiście bardzo barwna. Był to człowiek mający łatwość w nawiązywaniu kontaktów, jowialny, dowcipny, skory do żartów, energiczny, taki do tańca i do różańca, zawsze zalatany, ale po prawdzie dobrze zorganizowany, wymagający wiele od siebie i innych. Próbowałem wszystkich proboszczów ułożyć w kolejności, według lat ich posługi, ustalić ramy czasowe ich krasiczyńskiego duszpasterzowania. Zauważałem przy tym, jak sam z każdym rokiem, przybliżałem się do tych najbardziej długowiecznych spośród nich: jak księża Franciszek Gołaszewski i Alojzy Kozaczyński, którzy posługiwali w parafii przez ponad trzydzieści lat, ks. Józef Rogulski przez 38 lat, ks. Józef Rzepecki pracujący w Krasiczynie ponad czterdzieści lat, i wreszcie ja. Na stanowisku krasiczyńskiego proboszcza pracowałem 37 lat. Nasunęło mi się tu, pewnie z powodu mojego zadufania, podobieństwo pod tym względem do Sługi Bożego Jana Paw- 17

18 łem II. Wyświęcony podobnie jak On 1 listopada, również jak On (który był trzecim pod względem długości pontyfikatu papieżem w Rzymie), tak i ja byłem trzecim, co do długości posługi, proboszczem w Krasiczynie. Przystępując do spisywania krasiczyńskich duszpasterzy, zarówno proboszczów oraz wikariuszy, jak i pochodzących z parafii krasiczyńskiej, zdecydowałem się wstępnie dokonać podziału opisywanych dziejów na trzy podstawowe okresy: pierwszy przed rozbiorami, drugi od czasów wejścia tych ziem w skład imperium Habsburgów w 1772 r. do czasów odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r., i trzeci wreszcie to okres II Rzeczypospolitej, wojny i okupacji, Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i w pełni suwerennej III Rzeczypospolitej (do współczesności). W całych, niemal czterechsetletnich, dziejach parafii doliczyłem się 29 księży, których można uznać za proboszczów. Nie w każdym wypadku udało się ustalić ramy czasowe ich posługi. W początkowym okresie, charakteryzującym się częstą kumulacją stanowisk kościelnych, nie zawsze było wiadomo, czy dany kapłan obejmując bardziej intratne probostwo, czy nawet biskupstwo, rezygnował z probostwa krasiczyńskiego, jako mniej intratnego, czy też dalej na nim pozostawał. W stosunku do niektórych duszpasterzy braki w dokumentach nie pozwalają wypełnić luk, jakie istnieją między kolejnymi włodarzami krasiczyńskiej parafii. Wielu księży nosiło tytuł komendarza, czyli kapłana zarządzającego parafią w imieniu nieobecnego proboszcza. Występuje też kilku z tytułem kuratora, później dirigensa, bądź wikariusza in spiritualis, którzy podczas choroby, czy podeszłego wieku proboszcza zarządzali parafią. Kapelanów zamkowych w pierwszym okresie istnienia zamku doliczyłem się trzech, a tylko dwóch w późniejszym, ale to nie jest z pewnością liczba ostateczna. Najliczniejszą grupę krasiczyńskich duchownych stanowią wikariusze, wymieniani pod różnymi nazwami: mansjonarz, cooperator, wikariusz, wikariusz dirigens, wikariusz ekspozyt. Do rozbiorów doliczyłem się ich piętnastu, ale było ich zapewne znacznie więcej. W czasie rozbiorów i Polski odrodzonej przez parafię przewinęło się do pięćdziesięciu wikariuszy, zaś po II wojnie światowej dwudziestu. W niektórych okresach zamiast wikariusza figurowali katecheci, ale funkcji tych nie rozdzielałem. Wśród księży rodaków, czyli wywodzących się z Krasiczyna, chociaż nie było ich zbyt wielu ogólna liczba nie przekracza dziesięciu są za to znakomitości jak kardynał Adam Stefan książę Sapieha, czy ks. Michał Pilipiec pierwszy polski kapłan zamęczony po II wojnie światowej przez komunistów. Łącznie udało się ustalić personalia około stu trzydziestu kapłanów pracujących w krasiczyńskiej parafii, bądź z niej pochodzących. 18

19 Mam pełną świadomość, że nie dotarłem do wszystkich dokumentów archiwalnych. W odniesieniu do kapłanów korzystałem jedynie z zasobu Archiwum Archidiecezji Przemyskiej. Nie zawsze miałem możliwość i wiedzę by dokumenty te poddać weryfikacji. Mówiąc szczerze miałem wielkie trudności nie tylko z ich przetłumaczeniem, ale nawet z przeczytaniem siedemnastowiecznych łacińskich tekstów. Wiem również, że należałoby przejrzeć zawartość archiwów kilku diecezji, w których krasiczyńscy księża pełnili wysokie urzędy biskupów, dziekanów, prałatów czy proboszczów. Ale ja przecież nie piszę naukowej monografii parafii! Staram się tylko, z okazji dwustupięćdziesięciolecia konsekracji kościoła parafialnego przybliżyć, w miarę moich możności, jej dzieje oraz sylwetki ludzi, którzy odeszli w mrok niepamięci, a tych współczesnych uchronić od zapomnienia. Zanim prześledzimy losy poszczególnych duchownych, chciałbym przynajmniej w zarysie przedstawić te zagadnienia, które ze stanem kapłańskim i jego posługą są związane Uposażenie duchowieństwa Stan majątkowy krasiczyńskiej parafii omówię w kolejnym z rozdziałów, teraz natomiast chciałbym przedstawić uposażenie samych duchownych. Od zawsze opierało się ono, prócz będącego w dyspozycji proboszcza majątku ziemskiego, na dochodach z różnych służebności i przywilejów. Należały do nich m.in.: prawo pobierania tzw. dziesięciny; w Krasiczynie prawdopodobnie także prawo polowania, a z całą pewnością prawo połowu ryb w Sanie, (ale jak wyraźnie zastrzegł fundator Marcin Krasicki nie w stawie). Należy również do nich zaliczyć prawdopodobnie prawo propinacji, czyli dochód z dwóch karczem, znajdujących się w Krasiczynie i w Tarnawcach, z tym, że dochód z nich miał być w całości przekazany na szpital dla ubogich, a także prawo wyrębu w lesie książęcym, opłaty za posługi liturgiczne (chrzty, śluby, pogrzeby, msze intencyjne) i wreszcie doroczna kolęda. Do dochodów tych w czasach austriackich i okresie międzywojennym dochodziła pensja państwowa, wypłacana proboszczom za prowadzenie ksiąg parafialnych 2. W pewnych okresach duchowni otrzymywali również wynagrodzenia za naukę religii w szkołach. 1. Wiele informacji ogólnych zaczerpnąłem m.in. z pracy: S. K. Olczak, Duchowieństwo parafialne diecezji poznańskiej w końcu XVI i pierwszej połowy XVII wieku, Praca doktorska, Wydział Nauk Humanistycznych KUL, Lublin 1990; (patrz: także źródła: chodel.com/parafia/index1.htm 2. Według Jerzego Wisłockiego w 1925 r. proboszczowie otrzymywali pensję 110,70 zł miesięcznie, a w 1926 r. 116 zł. Taką samą sumę otrzymywali po 1932 r. Zob. J. Wisłocki, Uposażenie Kościoła i duchowieństwa katolickiego w Polsce , Poznań

20 Znaczący dochód duchownym przynosiły intencje mszalne, czyli ofiary składane przez wiernych z racji zamawianych mszy świętych. W przeszłości obciążeniem była natomiast duża liczba (ok. 140 rocznie) mszy fundacyjnych, do jakich zobowiązany był proboszcz, niezależnie od dochodów, jakie przynosił folwark w Reczpolu oraz sumy zdeponowane w papierach wartościowych. Proboszczowie w Krasiczynie w przeszłości nie mieli zbyt dużych dochodów. Sytuacja była trudna zwłaszcza w okresie powojennym, kiedy to intencji mszalnych nigdy nie było zbyt dużo. Pod tym względem sytuacja zmieniła się nieco na lepsze dopiero za kadencji obecnego proboszcza. W trzecim okresie dziejów parafii, to znaczy po II wojnie światowej parafia, podobnie jak cały polski Kościół, utraciła majątek ziemski, została obciążona wysokimi podatkami i dostawami obowiązkowymi obliczonymi na podcięcie podstaw materialnych duchowieństwa. Niektórzy powojenni proboszczowie, gospodarując na kilkuhektarowej resztówce w Krasiczynie zmuszani byli do wydzierżawiania dodatkowych gruntów od okolicznych rolników. Dotyczyło to szczególnie proboszczowania ks. Jana Kordeczki, który chcąc uzyskać większy dochód ponadto prowadził zalecaną wówczas przez państwo kontraktację upraw. Próbowali to także robić: ks. Florian Zając (kontraktując fasolę) oraz ja kontraktując zioła. W tej sytuacji głównym źródłem utrzymania księdza stały się dobrowolne ofiary tzw. jura stolae, za posługi religijne, doroczna kolęda 3, ofiary za nauczanie religii, intencje mszalne. Natomiast ciężar utrzymania, parafii spadł na barki wiernych. Rosnący ciągle w tych czasach autorytet Kościoła w Polsce sprawiał, że wierni chętnie łożyli zarówno na utrzymanie, remonty i budowę kościołów, plebani, sal katechetycznych jak i na utrzymanie księży. 3. Pochodzenie społeczne duchowieństwa W pierwszym z omawianych okresów decydujący wpływ na wybór plebana miał kolator kościoła (zwany także patronem), czyli właściciel dóbr, w których leżała parafia. W okresie staropolskim przedstawiał on biskupowi swego kandydata, a później to jemu biskup przedstawiał kandydata na proboszcza do akceptacji lub kilku do wyboru jednego z nich. Kolator kierował się przy tym raczej osobistymi racjami, niż dobrem wiernych 4. W wypadku pierwszych proboszczów krasiczyńskich, będących jednocześnie kapelanami zamkowymi, liczyły się z pewnością ich walory moralne i 3. Synod Archidiecezji Przemyskiej z 2000 r. Statut 166, Zob. np.: M. Ł abuz, Duchowieństwo diecezji tarnowskiej , Tarnów 2007, passim. 20

21 umysłowe. Także wykształceniem zdecydowanie wybijali się ponad przeciętną ówczesnego kleru, ale jeszcze bardziej od tego, liczyła się zapewne ich przydatność dla właścicieli zamku oraz powiązania rodzinne. Z tego zapewne względu pierwsi proboszczowie wywodzili się z warstwy szlacheckiej, a ich nazwiska znajdujemy w herbarzach 5. Niektórzy byli spokrewnieni z Krasickimi, kilku potem zostało biskupami, inni osiągnęli wysokie godności kościelne. W okresie rozbiorów, a nawet II Rzeczypospolitej duchowni rekrutowali się już w niewielkim procencie z warstwy średniej, mieszczaństwa, a większość zaś wywodziła się z małych miasteczek i ze wsi. Zachowane dokumenty dotyczące parafii krasiczyńskiej, z powodu braku wpisów o pochodzeniu, nie pozwalają wprawdzie na jednoznaczne potwierdzenie bądź zaprzeczenie statusu społecznego kandydatów do kapłaństwa, ale nie odbiegał zapewne od średniej krajowej. Niewątpliwie wraz z upowszechnianiem szkolnictwa, szerzej otwierały się dla warstw niższych wrota do kapłaństwa, postrzeganego jako awans społeczny i możliwość zapewnienie dostatniego życia także dla krewnych kapłanów 6. Karierę robili, własną pracą i wykształceniem nie zaś urodzeniem, stopniowo zdobywając stanowiska i godności kościelne. Dziś większość duchownych pochodzi raczej ze środowiska wiejskiego. Powodem tego stanu rzeczy mogło być oprócz tego co nazywamy powołaniem likwidacja analfabetyzmu, powszechny dostęp do szkolnictwa średniego, także warstw najuboższych (szkoły średnie powstawały nawet w niewielkich miasteczkach). Podejmowaniu nauki w seminariach duchownych przez synów chłopskich sprzyjało także to, że władze komunistyczne miały o wiele mniejsze możliwości represji wobec rolników, niż np. urzędników czy robotników, niemal całkowicie zależnych od państwowego pracodawcy. Natomiast w ostatnim czasie do seminariów coraz częściej zgłaszają się kandydaci z miejskich środowisk inteligenckich. 4. Wykształcenie i godności duchowieństwa krasiczyńskiego W późnym średniowieczu, gdy rodziła się krasiczyńska parafia, kandydat na księdza po ukończeniu nauki zwykle w szkole parafialnej na szczeblu niższym trivium oraz szkoły katedralnej na szczeblu wyższym 5. Zob. Herbarz polski Kaspra Nisieckiego S.J. Powiększony dodatkami z późniejszych autorów, rękopisów, dowodów urzędowych, t. I-X, wyd. J. N. Bobrowicz, Lipsk Por. także: /niesiecki/s/siecinski/5528.php?; lub: php?lang=pl 6. Świadczą o tym przysłowia, np.: Kto ma księdza w rodzie, tego bieda nie dobodzie, albo bardziej dosadne: Żaden Dominus vobiscum nie umarł nad pustą miską; czy wilcze oczy, popie gardło. Wiele informacji na ten temat znajdujemy także w literaturze historycznej i wspomnieniowej. 21

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom 82 15. ANEKS Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński Rodzinny dom 82 Ludwikowo - fundamenty starego kościoła 83 Ludwikowo - dzisiejsza kaplica parafialna kiedyś była

Bardziej szczegółowo

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz Opiekun: s. Irena Różycka ur. 10 czerwca 1902 w Jedlińsku; zm. 2 listopada 1980 w Nałęczowie Sługa Boży Piotr Gołębiowski ur. 10 czerwca

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Poznań, dnia 29 lutego 2016 roku N. 689/2016 BISKUP GRZEGORZ BALCEREK D E K R E T

Poznań, dnia 29 lutego 2016 roku N. 689/2016 BISKUP GRZEGORZ BALCEREK D E K R E T BISKUP GRZEGORZ BALCEREK Poznań, dnia 29 lutego 2016 roku N. 689/2016 D E K R E T Zgodnie z kanonem 396 par. 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego, z mandatu Jego Ekscelencji Księdza Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego,

Bardziej szczegółowo

Wizytacja ks. bpa Zdzisława. 7 maja 2012. Fortuniaka

Wizytacja ks. bpa Zdzisława. 7 maja 2012. Fortuniaka Wizytacja ks. bpa Zdzisława 7 maja 2012 Fortuniaka Plan wizytacji w parafii Wszystkich Świętych w Tarnowie Podgórnym 7 maja 2012 r. 9.00 Eucharystia z udzieleniem Sakramentu chorych (koncelebracja, Prezbiter

Bardziej szczegółowo

Życie i nauczanie Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Życie i nauczanie Kardynała Stefana Wyszyńskiego Życie i nauczanie Kardynała Stefana Wyszyńskiego Młodość 3 sierpnia 1901; Zuzela- narodziny drugiego dziecka Stanisława i Julianny Wyszyńskich. 1910- rodzina przenosi się do Andrzejewa, gdzie umiera mu

Bardziej szczegółowo

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA Papież Franciszek wydał rozporządzenia dotyczące odpustów i sakramentu spowiedzi w Roku Miłosierdzia. Uczynił to w liście do przewodniczącego Papieskiej

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA o przygotowaniu młodzieży szkolnej do sakramentu bierzmowania w Diecezji Warszawsko Praskiej

INSTRUKCJA o przygotowaniu młodzieży szkolnej do sakramentu bierzmowania w Diecezji Warszawsko Praskiej INSTRUKCJA o przygotowaniu młodzieży szkolnej do sakramentu bierzmowania w Diecezji Warszawsko Praskiej Wprowadzenie U początku zmian w dotychczasowej formie przygotowania kandydatów do sakramentu bierzmowania

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła.

Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła. I. Sakramenty 1. Chrzest Co to jest Chrzest Święty? Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła. Udzielamy

Bardziej szczegółowo

Parafia neounicka w Grabowcu 1935-1937 (praca w trakcie opracowywania)

Parafia neounicka w Grabowcu 1935-1937 (praca w trakcie opracowywania) Historia Grabowca: parafia neounicka w Grabowcu 1 Historia Grabowca Parafia neounicka w Grabowcu 1935-1937 (praca w trakcie opracowywania) Renata Kulik, Henryk Kulik 2 Historia Grabowca: parafia neounicka

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE. Uwzględniając wniosek Zarządu Osiedla Wilamowice oraz Burmistrza Wilamowic, po konsultacji z Księdzem Proboszczem Michałem Bogutą

OŚWIADCZENIE. Uwzględniając wniosek Zarządu Osiedla Wilamowice oraz Burmistrza Wilamowic, po konsultacji z Księdzem Proboszczem Michałem Bogutą OŚWIADCZENIE Rady Miejskiej w Wilamowicach z dnia 26 września 2012 roku w sprawie ustanowienia Św. Abpa Józefa Bilczewskiego Uwzględniając wniosek Zarządu Osiedla Wilamowice oraz Burmistrza Wilamowic,

Bardziej szczegółowo

Jezus przyznaje się do mnie

Jezus przyznaje się do mnie Jezus przyznaje się do mnie Natalia Podosek: ( ) w świecie aktorstwa, w którym na co dzień się obracasz, temat Pana Boga jest spychany na margines zainteresowania, a czasami wręcz wyśmiewany przez niektóre

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ODSYŁAJĄCE W KONKORDATACH Z HISZPANIĄ IZ POLSKĄ

KLAUZULE ODSYŁAJĄCE W KONKORDATACH Z HISZPANIĄ IZ POLSKĄ Bogusław Trzeciak SJ KLAUZULE ODSYŁAJĄCE W KONKORDATACH Z HISZPANIĄ IZ POLSKĄ LUBLIN TOWARZYSTWO NAUKOWE KUL KATOLICKI UNIWERSYTET LUBELSKI JANA PAWŁA II SPIS TREŚCI Wstęp ROZDZIAŁ I Pojęcie Konkordatu

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część III Renata Kulik, Henryk Kulik

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Katechetka mgr teologii GENOWEFA SZYMURA pożegnanie z parafią i szkołą

Katechetka mgr teologii GENOWEFA SZYMURA pożegnanie z parafią i szkołą Katechetka mgr teologii GENOWEFA SZYMURA pożegnanie z parafią i szkołą Moja droga do katechezy Pochodzę z rodziny bardzo religijnej. Wzorem życia religijnego była dla mnie mama Anna i babcia Krystyna,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania z religii uczniów klasy I w Szkole Podstawowej nr 4 w Poznaniu

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania z religii uczniów klasy I w Szkole Podstawowej nr 4 w Poznaniu Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania z religii uczniów klasy I w Szkole Podstawowej nr 4 w Poznaniu Przedmiotowy system oceniania z katechezy jest zgodny z wewnątrzszkolnym systemem oceniania. Ocenianie

Bardziej szczegółowo

Informator dla Przyjaciół CeDeH-u

Informator dla Przyjaciół CeDeH-u CDH w Zakroczymiu jest kapucyńskim klasztorem oraz miejscem formacji w duchowości franciszkańskiej, kapucyńskiej i honorackiej, dla osób konsekrowanych i świeckich. Ma tu swoją siedzibę Biblioteka, Archiwum

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA O KANCELARII PARAFIALNEJ

INSTRUKCJA O KANCELARII PARAFIALNEJ INSTRUKCJA O KANCELARII PARAFIALNEJ Jedną z form troski proboszcza i jego współpracowników o wspólnotę parafialną, tym samym jedną z form pracy duszpasterskiej jest posługa w kancelarii parafialnej. I.

Bardziej szczegółowo

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa.

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa. Chrześcijaństwo Chrześcijaństwo jest jedną z głównych religii monoteistycznych wyznawanych na całym świecie. Jest to największa religia pod względem wyznawców, którzy stanowią 1/3 całej populacji. Najliczniej

Bardziej szczegółowo

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA ZELATOR wrzesień2015 3 VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA Sobota, 3 października, 2015 Niniejszy numer Zelatora ukazuje się głównie ze względu na VI Diecezjalną pielgrzymkę Żywego Różańca do Łagiewnik.

Bardziej szczegółowo

osobowy rzeczowy geograficzny miary

osobowy rzeczowy geograficzny miary Liczba Autor Sygnatura Daty Indeks Indeks Indeks L.p. Nazwa zespołu/zbioru jednostek fotografii/ zespołu / Proweniencja skrajne osobowy rzeczowy geograficzny miary atelier zbioru 1 Wizytacja parafii Boguszyce

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY. Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Poz. 30 O B W I E S Z C Z E N I E M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1)

DZIENNIK URZĘDOWY. Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Poz. 30 O B W I E S Z C Z E N I E M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Poz. 30 O B W I E S Z C Z E N I E M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 27 listopada 2014 r. Na

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część II Renata Kulik, Henryk Kulik

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

22.05. O godz. 10.30 odbyła się Pierwsza Komunia św. dzieci niesłyszących przygotowana przez ks. Wikariusza.

22.05. O godz. 10.30 odbyła się Pierwsza Komunia św. dzieci niesłyszących przygotowana przez ks. Wikariusza. 08.05. W parafii odbył się kiermasz książki katolickiej zorganizowany przez Drukarnię i Księgarnię Św. Wojciecha. 15.05. O godz. 10.30 odbyła się uroczystość I Komunii św. dzieci, które przygotowała katechetka

Bardziej szczegółowo

Tytuł IV. ŚRODKI SPOŁECZNEGO PRZEKAZU, W Szczególności KSIĄŻKI

Tytuł IV. ŚRODKI SPOŁECZNEGO PRZEKAZU, W Szczególności KSIĄŻKI Tytuł IV ŚRODKI SPOŁECZNEGO PRZEKAZU, W Szczególności KSIĄŻKI Kan. 822-1. W wypełnianiu swojej funkcji, pasterze Kościoła, korzystając z prawa przysługującego Kościołowi, powinni posługiwać się środkami

Bardziej szczegółowo

REKOLEKCJE U ŚW. ANDRZEJA BOBOLI

REKOLEKCJE U ŚW. ANDRZEJA BOBOLI REKOLEKCJE U ŚW. ANDRZEJA BOBOLI W styczniu 2013 roku wzorem lat ubiegłych w Domu Rekolekcyjnym Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rycerstwa Niepokalanej w Strachocinie rozpoczęły się rekolekcje dla prezesów

Bardziej szczegółowo

18.00 Msza św. z kazaniem dla wszystkich po Mszy Świętej NAUKA STANOWA DLA KOBIET

18.00 Msza św. z kazaniem dla wszystkich po Mszy Świętej NAUKA STANOWA DLA KOBIET ` PROGRAM MISJI ŚWIĘTYCH Prowadzonych przez Misjonarzy Świętej Rodziny w parafii Trójcy Świętej w Pruszczu w dniach 3-11 października 2009 r Sobota 3 październik Uroczysta Msza Święta z obrzędem wprowadzenia

Bardziej szczegółowo

PARAFIA ŚW. ANNY W NIEMYSŁOWICACH /NIEMYSŁOWICE, CZYŻOWICE/ e-mail: parafianiemyslowice@op.pl; www.niemyslowice.pl tel.

PARAFIA ŚW. ANNY W NIEMYSŁOWICACH /NIEMYSŁOWICE, CZYŻOWICE/ e-mail: parafianiemyslowice@op.pl; www.niemyslowice.pl tel. PARAFIA ŚW. ANNY W NIEMYSŁOWICACH /NIEMYSŁOWICE, CZYŻOWICE/ e-mail: parafianiemyslowice@op.pl; www.niemyslowice.pl tel.: 601-861-252 27 września 11 października 2015 r. MATKO BOŻA RÓŻAŃCOWA MÓDL SIĘ ZA

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ Materiały wykorzystywane w przygotowywaniu dziecka do I Spowiedzi i Komunii świętej w Parafii Alwernia DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM

Bardziej szczegółowo

Warszawskie Studia Teologiczne XXIV/2/2011

Warszawskie Studia Teologiczne XXIV/2/2011 Warszawskie Studia Teologiczne XXIV/2/2011 Warszawskie Studia Teologiczne XXIV/2/2011 Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej Warszawa 2011 Recenzenci tomu Ks. prof. dr hab. Jerzy Lewandowski (UKSW), Ks.

Bardziej szczegółowo

OKÓLNIK DUSZPASTERSKI NR 3/2006

OKÓLNIK DUSZPASTERSKI NR 3/2006 KURIA METROPOLITALNA W KATOWICACH WYDZIAŁ DUSZPASTERSTWA OGÓLNEGO Katowice, 12.06.2006 r. Kuria Metropolitalna VD II 2247/06 Skrytka Pocztowa 206 40-951 Katowice tel/fax 032/ 251-05-61 e-mail: Wydzial.Duszp@katowice.opoka.org.pl

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne (Wystawienie Najświętszego Sakramentu) K: O Boże, Pasterzu i nauczycielu wiernych, któryś dla zachowania i rozszerzenia swojego Kościoła

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II. "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II

Jan Paweł II. Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię! Jan Paweł II Jan Paweł II "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II Krótkie kalendarium ur. 18 maja 1920 - w Wadowicach 1.11.1946- przyjęcie święceń kapłańskich 4.07. 1958- minowanie na biskupa 16.10.1978-

Bardziej szczegółowo

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH ul. Kościelna 4 PEŁCZYCE 73-260 tel. 95 7685315 wik. 957685015 Kościół parafialny: Pw. Narodzenia NMP w Pełczycach - poświęcony: 8 IX 1946 r.

Bardziej szczegółowo

Ks. Ryszard Selejdak. Stawać się i być kapłanem Chrystusa

Ks. Ryszard Selejdak. Stawać się i być kapłanem Chrystusa Ks. Ryszard Selejdak Stawać się i być kapłanem Chrystusa Ks. Ryszard Selejdak Stawać się i być kapłanem Chrystusa Częstochowa 2013 Redaktor serii: ks. Ireneusz Skubiś Redaktor tomu: Margita Kotas Redakcja

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ Witaj Św. Stanisławie, czy mogę z Tobą przeprowadzić wywiad? - Witam. Tak bardzo chętnie udzielę wywiadu. Gdzie i kiedy się urodziłeś? - Urodziłem się w Październiku 1550r.

Bardziej szczegółowo

PIERWSZEGO, TRZECIEGO I CZWARTEGO PRZYKAZANIA KOŚCIELNEGO

PIERWSZEGO, TRZECIEGO I CZWARTEGO PRZYKAZANIA KOŚCIELNEGO PIĘĆ PRZYKAZAŃ KOŚCIELNYCH 1. 1. W niedziele i święta nakazane uczestniczyć we Mszy świętej i powstrzymać się od prac niekoniecznych. 2. 2. Przynajmniej raz w roku przystąpić do Sakramentu Pokuty. 3. 3.

Bardziej szczegółowo

Wielka to łaska, że poprzez świętych obcowanie, możemy uczestniczyć z naszymi błogosławionymi w Eucharystii.

Wielka to łaska, że poprzez świętych obcowanie, możemy uczestniczyć z naszymi błogosławionymi w Eucharystii. 5 czerwiec 1991 roku to dzień wielkiej radości naszego miasta. Bo oto Jan Paweł II nawiedza Białystok. To dzień wielkiej radości wszystkich Sióstr Misjonarek Świętej Rodziny. Bo oto Papież, Jan Paweł II,

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum

Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum ROZDZIAŁ CELUJĄCY BARDZO DOBRY DOBRY DOSTATECZNY DOPUSZCZAJĄCY NIEDOSTATECZNY I. Kim jestem? 2. Uzupełnia zdobytą na 3. Aktywnie uczestniczy w lekcji

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY II i III WYMAGANIA Z RELIGII DLA KLASY II I. Znajomość modlitw: Znak Krzyża; Modlitwa Pańska; Pozdrowienie

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ SAMOOCENY PRACY KATECHETY

ARKUSZ SAMOOCENY PRACY KATECHETY UWAGA: Arkusz wypełniają katecheci: zatrudnieni na czas nieokreślony i którym kończy się misja kanoniczna 31 VIII 2013 r., a ubiegają się o jej przedłużenie na kolejne pięć lat; zatrudnieni na czas określony

Bardziej szczegółowo

Kalendarium WSD Diecezji Świdnickiej rok akademicki 2015/2016. Luty 2016 r.

Kalendarium WSD Diecezji Świdnickiej rok akademicki 2015/2016. Luty 2016 r. Kalendarium WSD Diecezji Świdnickiej rok akademicki 2015/2016 Luty 2016 r. 08.02.2016 poniedziałek Początek zajęć dydaktycznych w sem. letnim wybór seniorów 09.02.2016 wtorek Rada Pedagogiczna Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

1 Mało znane litanie do Świętych

1 Mało znane litanie do Świętych 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......5 Litania do Świętej Anny......7 Litania do Świętego Judy Tadeusza......9 Litania o Świętej Marii Magdalenie.... 11 Litania do Świętego Jerzego.... 13 Litania

Bardziej szczegółowo

STATUT TOWARZYSTWA PRZYJACIÓŁ WYŻSZEGO SEMINARIUM DUCHOWNEGO DIECEZJI WARSZAWSKO-PRASKIEJ. Preambuła

STATUT TOWARZYSTWA PRZYJACIÓŁ WYŻSZEGO SEMINARIUM DUCHOWNEGO DIECEZJI WARSZAWSKO-PRASKIEJ. Preambuła STATUT TOWARZYSTWA PRZYJACIÓŁ WYŻSZEGO SEMINARIUM DUCHOWNEGO DIECEZJI WARSZAWSKO-PRASKIEJ. Preambuła Jezus wędrował przez miasta i wsie, nauczając i głosząc Ewangelię o Królestwie Bożym. A było z Nim Dwunastu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust.

Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust. Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust. 3 Konkordatu) 1. W związku z wejściem w życie Konkordatu między Stolicą

Bardziej szczegółowo

ARCYBISKUP METROPOLITA CZĘSTOCHOWSKI

ARCYBISKUP METROPOLITA CZĘSTOCHOWSKI ARCYBISKUP METROPOLITA CZĘSTOCHOWSKI S T A T U T K O L E G I U M K O N S U L T O R Ó W A R C H I D I E C E Z J I C Z Ę S T O C H O W S K I E J Wstęp Kolegium Konsultorów jest to zespół kapłanów wyłonionych

Bardziej szczegółowo

M O D L I T W A P O W S Z E C H N A

M O D L I T W A P O W S Z E C H N A M O D L I T W A P O W S Z E C H N A MODLITWA WIERNYCH Jest modlitwą błagalną lud odpowiada na słowo Boże przyjęte z wiarą i zanosi do Boga prośby wykonując wynikającą z chrztu funkcję kapłańską Powinna

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 4 w Tychach

Gimnazjum nr 4 w Tychach Kalendarium Autor: nemo 27.08.2007. 3 Sierpnia 1901 roku - Wieś Zuzela na ziemi nurskiej, na pograniczu Podlasia i Mazowsza, urodził się Stefan Wyszyński, jako drugie dziecko Stanisława i Juliany z Karpiów

Bardziej szczegółowo

ZASADY WSPÓŁPRACY OSÓB KONSEKROWANYCH Z DUCHOWIEŃSTWEM DIECEZJALNYM

ZASADY WSPÓŁPRACY OSÓB KONSEKROWANYCH Z DUCHOWIEŃSTWEM DIECEZJALNYM ZASADY WSPÓŁPRACY OSÓB KONSEKROWANYCH Z DUCHOWIEŃSTWEM DIECEZJALNYM Kościół wie, że ostateczną normą życia zakonnego jest naśladowanie Chrystusa ukazane w Ewangelii (DZ 2), dlatego, przypominając o zadaniach

Bardziej szczegółowo

STATUT SERCAŃSKIEJ WSPÓLNOTY ŚWIECKICH

STATUT SERCAŃSKIEJ WSPÓLNOTY ŚWIECKICH STATUT SERCAŃSKIEJ WSPÓLNOTY ŚWIECKICH I Natura i cel 1 Sercańska Wspólnota Świeckich (SWŚ) jest ruchem apostolskim osób świeckich, które uczestnicząc w duchowości i misji Zgromadzenia Księży Najśw. Serca

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część V Renata Kulik, Henryk Kulik 2

Bardziej szczegółowo

ROK 1950. ROK 1951. ROK 1953. ROK 1955.

ROK 1950. ROK 1951. ROK 1953. ROK 1955. ROK 1950. Dnia 21 czerwca odbyła się w parafii Nowa Wieś wizytacja kanoniczna którą przeprowadził J. E. ks. biskup Franciszek Jedwabiki sufragan poznański. O godz. 16 30 przybył dostojny wizytator z Dobrzycy,

Bardziej szczegółowo

DEKRET W SPRAWIE PODRĘCZNIKÓW DO NAUCZANIA RELIGII W DIECEZJI TARNOWSKIEJ W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

DEKRET W SPRAWIE PODRĘCZNIKÓW DO NAUCZANIA RELIGII W DIECEZJI TARNOWSKIEJ W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Tarnów, 6 maja 2014 r. Nasz znak: OF.I-3.3/40/14 DEKRET W SPRAWIE PODRĘCZNIKÓW DO NAUCZANIA RELIGII W DIECEZJI TARNOWSKIEJ W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Niniejszym zatwierdzam na terenie diecezji tarnowskiej

Bardziej szczegółowo

W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera.

W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. ZBIÓR WIERSZY TOM I Szczepan Polachowski Aspiration sp. z o.o. ul. Żwirki i Wigury 17 62-300

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZEŚĆ I DEKRETY SYNODALNE. KOMISJA DS. STRUKTUR I INSTYTUCJI DIECEZJALNYCH Dzieje, organizacja i wspólnota Kościoła Płockiego 21

Spis treści CZEŚĆ I DEKRETY SYNODALNE. KOMISJA DS. STRUKTUR I INSTYTUCJI DIECEZJALNYCH Dzieje, organizacja i wspólnota Kościoła Płockiego 21 Dekret Biskupa Płockiego Piotra Libery w sprawie zamknięcia XIII Synodu Diecezji Płockiej i ogłoszenia uchwał synodalnych 5 Słowo redakcyjne 7 Wykaz skrótów................................ 15 CZEŚĆ I DEKRETY

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach nauczania biblijnego Kościoła Zielonoświątkowego w RP Podstawa Programowa katechezy zielonoświątkowej Za podstawowe źródło treści oraz główną przesłankę

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM. TEMAT Godz. TREŚCI NAUCZANIA WYNIKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY Czas realizacji

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM. TEMAT Godz. TREŚCI NAUCZANIA WYNIKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY Czas realizacji ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM Numer programu : AZ-4-01/10 Tytuł programu: Świadek Chrystusa Numer podręcznika AZ-41-01/10-Wa-1/12 Tytuł podręcznika: Być świadkiem Zmartwychwstałego

Bardziej szczegółowo

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic!

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! W związku ze zbliżającą się 70. rocznicą wybuchu II wojny światowej ( 1 września 2009 r. ) grupa byłych i obecnych mieszkańców naszej wsi w składzie: 1. Krzysztof Granat

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA ŻYWY RÓŻANIEC

STATUT STOWARZYSZENIA ŻYWY RÓŻANIEC STATUT STOWARZYSZENIA ŻYWY RÓŻANIEC Żywy Różaniec jest wspólnotą osób, które w duchu odpowiedzialności za Kościół i świat i w wielkiej prostocie otaczają modlitewną opieką tych, którzy najbardziej jej

Bardziej szczegółowo

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz Ks. Michał Miecznik ROZKŁAD MATERAŁU W KLASACH LO (zgodny z programem nauczania nr AZ-4-0/). Ty ścieżkę życia mi ukażesz MESĄC LCZBA GODZN TREŚC NAUCZANA WYNKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY. Ukochani

Bardziej szczegółowo

Życie Religijne wśród niesłyszących w Bielsku-Białej

Życie Religijne wśród niesłyszących w Bielsku-Białej 1 Życie Religijne wśród niesłyszących w Bielsku-Białej Początki zorganizowanej działalności religijnej wśród niesłyszących w Bielsku-Białej, to lata 1952 i następne, gdy z inicjatywy p. Mariana Napadło

Bardziej szczegółowo

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum przeprowadzonym wśród nauczycieli, uczniów i rodziców,

Bardziej szczegółowo

I. Podstawa prawna: 4. Statut szkoły. Nauczyciel: Ks. Damian Kubisz

I. Podstawa prawna: 4. Statut szkoły. Nauczyciel: Ks. Damian Kubisz PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIAZ RELIGII RZYMSKOKATOLICKIEJ W KLASACH I III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 IM. MARII SKŁODOWSKIEJ CURIE W SOBÓTCE W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 I. Podstawa prawna: 1. Dyrektorium Kościoła

Bardziej szczegółowo

Gazetka Parafialna. Prószków Przysiecz m a j 2016 r. www.parafia-proszkow.pl, e-mail: poczta@parafia-proszkow.pl

Gazetka Parafialna. Prószków Przysiecz m a j 2016 r. www.parafia-proszkow.pl, e-mail: poczta@parafia-proszkow.pl Prószków Przysiecz m a j 2016 r. Gazetka Parafialna www.parafia-proszkow.pl, e-mail: poczta@parafia-proszkow.pl Przez cały miesiąc maj, codziennie w dni powszednie tygodnia, w Prószkowie o godz.18 00,

Bardziej szczegółowo

WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ. Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów

WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ. Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów ale, to już było W roku wiary, idąc za Matką Bożą Loretańską peregrynującą po Diecezji Warszawsko-Praskiej byliśmy

Bardziej szczegółowo

To, czy Kościół na tym czy innym miejscu jest wspólnotą żywotną i dającą nadzieję, zależy nie od piękna budynku kościoła, w którym ta wspólnota się

To, czy Kościół na tym czy innym miejscu jest wspólnotą żywotną i dającą nadzieję, zależy nie od piękna budynku kościoła, w którym ta wspólnota się To, czy Kościół na tym czy innym miejscu jest wspólnotą żywotną i dającą nadzieję, zależy nie od piękna budynku kościoła, w którym ta wspólnota się gromadzi-lecz od ludzi, którzy tworzą tę wspólnotę, duchową

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie.

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. nr 1 (1) marzec kwiecień 2014 SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ FATIMSKIEJ Sosnowiec Zagórze Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. św. Ojciec

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA Szkoła podstawowa Etap I Klasy I- III Cele katechetyczne: 1. Zachęcanie do aktywnego

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi.

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. reprezentuje klasę lub szkołę w parafii lub diecezji, np. poprzez udział w

Bardziej szczegółowo

w godzinach rannych zmarł w gdańskim szpitalu ks. prałat kanonik Roman Kłoniecki.

w godzinach rannych zmarł w gdańskim szpitalu ks. prałat kanonik Roman Kłoniecki. Rok 1994 To rok smutku, żalu, rozpaczy i żałoby. W dniu 13 stycznia w godzinach rannych zmarł w gdańskim szpitalu ks. prałat kanonik Roman Kłoniecki. Żałobne Msze św. odprawiali jego przyjaciele, księża

Bardziej szczegółowo

Z książki: Alfons Labudda SVD, Błogosławiony brat Grzegorz, Bolesław Frąckowiak SVD (1911-1943). Misjonarz, werbista, Warszawa 1999, s. 35-37.

Z książki: Alfons Labudda SVD, Błogosławiony brat Grzegorz, Bolesław Frąckowiak SVD (1911-1943). Misjonarz, werbista, Warszawa 1999, s. 35-37. Środowisko Z książki: Alfons Labudda SVD, Błogosławiony brat Grzegorz, Bolesław Frąckowiak SVD (1911-1943). Misjonarz, werbista, Warszawa 1999, s. 35-37. BOLESŁAW FRĄCKOWIAK pochodził z Wielkopolski. Urodził

Bardziej szczegółowo

Liturgia Trydencka dzisiaj

Liturgia Trydencka dzisiaj CONVERSI AD D OMINUM! Zwróćmy się ku Panu! Liturgia Trydencka dzisiaj Ks. Mateusz Szewczyk Co to jest liturgia? SACROSANCTUM CONCILIUM "Słusznie zatem uważa się liturgię za wypełnianie kapłańskiej funkcji

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT FUNDACJI. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT FUNDACJI Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja dla wspierania i rozwoju Publicznego Katolickiego Liceum Ogólnokształcącego i utworzenia Publicznego Katolickiego Gimnazjum w Magdalence pod

Bardziej szczegółowo

ZELATOR PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA DO CZĘSTOCHOWY LIST DZIĘKCZYNNY DLA ZELATORÓW. czerwiec2015

ZELATOR PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA DO CZĘSTOCHOWY LIST DZIĘKCZYNNY DLA ZELATORÓW. czerwiec2015 ZELATOR czerwiec2015 2 PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA DO CZĘSTOCHOWY W sobotę, 6 czerwca, odbyła się III Ogólnopolska Pielgrzymka Żywego Różańca do Częstochowy. Według oceny organizatorów uczestniczyło w niej

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo kościelne na kierunku Prawo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo kościelne na kierunku Prawo Poznań, 29 września 2015 Prof. dr hab. Krzysztof Krasowski Kierownik Katedry Historii Ustroju Państw OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo kościelne na kierunku Prawo I. Informacje ogólne

Bardziej szczegółowo

ARCYBISKUP METROPOLITA CZĘSTOCHOWSKI

ARCYBISKUP METROPOLITA CZĘSTOCHOWSKI ARCYBISKUP METROPOLITA CZĘSTOCHOWSKI S T A T U T R A D Y K A P Ł A Ń S K I E J A R C H I D I E C E Z J I C Z Ę S T O C H O W S K I E J Wstęp Rada Kapłańska jest to zespół kapłanów, będący jakby senatem

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące

Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące uregulowania prawne nakładają na administrację jednostek

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE ZAWARTOŚCI DWÓCH EDYCJI KALENDARZA LITURGICZNEGO NA ROK 2011

PORÓWNANIE ZAWARTOŚCI DWÓCH EDYCJI KALENDARZA LITURGICZNEGO NA ROK 2011 PORÓWNANIE ZAWARTOŚCI DWÓCH EDYCJI KALENDARZA LITURGICZNEGO NA ROK 2011 Zasób Wskazania i normy dotyczące poszczególnych okresów liturgicznych Obchody ogólnopolskie Numery stron w czterotomowym wydaniu

Bardziej szczegółowo

PLAN JERYCHA RÓŻAŃCOWEGO z REKOLEKCJAMI 27 KWIETNIA - 4 MAJA 2012 W KLASZTORZE / PARAFII CHRYSTUSA KRÓLA ul. Reymonta 1, 57-320 Polanica Zdrój

PLAN JERYCHA RÓŻAŃCOWEGO z REKOLEKCJAMI 27 KWIETNIA - 4 MAJA 2012 W KLASZTORZE / PARAFII CHRYSTUSA KRÓLA ul. Reymonta 1, 57-320 Polanica Zdrój PLAN JERYCHA RÓŻAŃCOWEGO z REKOLEKCJAMI 27 KWIETNIA - 4 MAJA 2012 W KLASZTORZE / PARAFII CHRYSTUSA KRÓLA ul. Reymonta 1, 57-320 Polanica Zdrój Różaniec drogą do Eucharystycznego Serca Jezusowego przez

Bardziej szczegółowo

Regulamin IV Powiatowego Konkursu Historycznego: Dla przeszłych i przyszłych lat. Edycja 2015: Powiat Chrzanowski pod okupacją niemiecką

Regulamin IV Powiatowego Konkursu Historycznego: Dla przeszłych i przyszłych lat. Edycja 2015: Powiat Chrzanowski pod okupacją niemiecką Regulamin IV Powiatowego Konkursu Historycznego: Dla przeszłych i przyszłych lat. Edycja 2015: Powiat Chrzanowski pod okupacją niemiecką dla uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo Czterdziestogodzinne

Nabożeństwo Czterdziestogodzinne Nabożeństwo Czterdziestogodzinne Współcześnie czterdziestogodzinne nabożeństwo jest stopniowo zapominane. Najczęściej służy jedynie jako wstęp do Wielkiego Postu. Ma ono jednak bardzo bogatą i długą tradycję.

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii

Kryteria oceniania z religii Kryteria oceniania z religii OCENA NIEDOSTATECZNA - wykazuje się brakiem jakiejkolwiek wiedzy w zakresie materiału przewidzianego programem, - ma lekceważący stosunek do przedmiotu, do wartości religijnych

Bardziej szczegółowo

Statut Archiwum Archidiecezjalnego w Szczecinie

Statut Archiwum Archidiecezjalnego w Szczecinie Statut Archiwum Archidiecezjalnego w Szczecinie I. Postanowienia ogólne Art. 1 1. Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska posiada własne archiwum, które nosi nazwę: Archiwum Archidiecezjalne w Szczecinie,

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE O WSPÓŁPRACY POMIĘDZY STOWARZYSZENIEM RODZIN OSADNIKÓW WOJSKOWYCH I CYWILNYCH KRESÓW WSCHODNICH A MINISTREM OBRONY NARODOWEJ

POROZUMIENIE O WSPÓŁPRACY POMIĘDZY STOWARZYSZENIEM RODZIN OSADNIKÓW WOJSKOWYCH I CYWILNYCH KRESÓW WSCHODNICH A MINISTREM OBRONY NARODOWEJ POROZUMIENIE O WSPÓŁPRACY POMIĘDZY STOWARZYSZENIEM RODZIN OSADNIKÓW WOJSKOWYCH I CYWILNYCH KRESÓW WSCHODNICH A MINISTREM OBRONY NARODOWEJ Zawarte w dniu 19 października 2000 r. 19 października 2000 roku

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY IV - VI

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY IV - VI WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY IV - VI WYMAGANIA Z RELIGII DLA KLASY IV I. Znajomość modlitw: poznane w kl. I- III; Modlitwa różańcowa.

Bardziej szczegółowo

Spis treści MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE

Spis treści MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE Spis treści Słowo wstępne MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE O. ANTONI BOCHM OMI Przygotować drogę Chrystusowi Kazanie odpustowe z okazji Narodzenia Świętego Jana Chrzciciela. 11 O. ANTONI BOCHM OMI Wzór odwagi

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIA. stan z 03.2015

BIBLIOGRAFIA. stan z 03.2015 Ks. dr Krzysztof Sosna BIBLIOGRAFIA stan z 03.2015 Druki zwarte: Chrześcijański model wychowania młodzieży w polskich publikacjach Akcji Katolickiej w latach 1930-1939, Katowice 2002, Księgarnia św. Jacka,

Bardziej szczegółowo

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości REGULAMIN Miejskiego Konkursu na Program Edukacyjny Szkoły z zakresu Wychowania Patriotycznego Drogi Tarnowian do niepodległości w związku z 3-letnim

Bardziej szczegółowo

Plan pracy z ministrantami

Plan pracy z ministrantami Plan pracy z ministrantami na podstawie materiałów formacyjnych Krajowego Duszpasterstwa Służby Liturgicznej oraz Dyrektorium Duszpasterstwa Służby Liturgicznej Czyli: -kto? -kiedy? -co? Formacja ministrancka

Bardziej szczegółowo