KSZTAŁTOWANIE SIĘ NOWYCH FORM WSPÓLNOTOWOŚCI NA PRZYKŁADZIE SPOŁECZNOŚCI INTERNETOWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KSZTAŁTOWANIE SIĘ NOWYCH FORM WSPÓLNOTOWOŚCI NA PRZYKŁADZIE SPOŁECZNOŚCI INTERNETOWYCH"

Transkrypt

1 Katarzyna Rychlicka-Maraszek 1 KSZTAŁTOWANIE SIĘ NOWYCH FORM WSPÓLNOTOWOŚCI NA PRZYKŁADZIE SPOŁECZNOŚCI INTERNETOWYCH Streszczenie Zachodzące w ostatnich latach procesy indywidualizacji i emancypacji jednostek charakterystyczne dla społeczeństw ponowoczesnych zamiast poczucia niezależności, samostanowienia czy uwolnienia dostarczyły jej frustracji, poczucia wykorzenienia oraz braku stabilnych punktów odniesienia. Pozbawiony charakterystycznych dla tradycyjnych wspólnot zasad człowiek na nowo poszukuje, tym razem takiej wspólnoty, która nie tylko dawałaby poczucie przynależności i bycia razem, ale byłaby jednocześnie osadzona w nowych realiach rzeczywistości społecznej. Prezentowane w niniejszym opracowaniu rozważania są próbą odpowiedzi na pytanie, czy nowe formy wspólnotowości: wspólnoty wirtualne (funkcjonujące w ramach tzw. serwisów społecznościowych) są w stanie zrekompensować ich użytkownikom niedostatki tradycyjnych organicznych wspólnot i stać się alternatywnym środowiskiem wychowawczym. Przedstawiona w artykule argumentacja zdaje się potwierdzać tezę, że społeczności wirtualne nie zastąpią organicznych, które w procesie socjalizacji pełnią i pełnić będą podstawową rolę. Niestabilne, ograniczone i sprzyjające wytwarzaniu się sztucznej tożsamości wspólnoty internetowe, choćby ze względu na dużą fluktuację uczestników oraz nieugruntowaną, nieusankcjonowaną i nie obciążoną odpowiedzialnością przynależność pozostaną jedynie jedną z form kształtowania się społecznej tożsamości jednostki. 1 Dr Katarzyna Rychlicka Maraszek jest adiunktem w Katedrze Pedagogiki Społecznej Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego. Adres

2 210 Katarzyna Rychlicka-Maraszek The Formation of New Forms of Community as Exemplified by Virtual Communities Abstract The processes of individualization and emancipation of individuals, which have been under way in recent years and which remain typical of post-modern societies, instead of giving the sense of autonomy, self-determination and freedom, have brought feelings of frustration and rootlessness and the loss of stable points of reference. The individual deprived of rules typical of traditional communities looks now for the community that would offer the sense of belonging and togetherness while being entrenched in the new social reality. The reflections in this article endeavor to answer whether new forms of community, such as virtual communities (which function in so-called social networking sites) may give their users the compensation for the deficiencies of traditional, organic communities and become for them an alternative educational environment. The arguments seem to confirm the thesis that virtual communities will not replace organic ones, whose role in the education process is and will still remain essential. Unstable, limited virtual communities which foster the development of artificial identity, due to, among all, the high fluctuation rate of their users, and their unconfirmed, unsanctioned affiliation, free of any responsibility, will remain but one of the forms of shaping the social identity of the individual. Wprowadzenie Zachodzące w ostatnich dziesięcioleciach procesy indywidualizacji i emancypacji jednostek charakterystyczne dla społeczeństw ponowoczesnych zamiast poczucia niezależności, samostanowienia czy uwolnienia dostarczyły jej frustracji, poczucia wykorzenienia oraz braku stabilnych punktów odniesienia. Tym samym pozbawiony charakterystycznych dla tradycyjnych wspólnot zasad człowiek na nowo poszukuje, tym razem takiej wspólnoty, która nie tylko dawałaby poczucie przynależności i bycia razem, ale byłaby jednocześnie osadzona w nowych realiach rzeczywistości społecznej. A jest ona zasiedlona przez okrzepłe w swej indywidualności jednostki i zdominowana przez nowy rodzaj relacji, w którym pośredniczą nowe media, w tym głównie Internet. Problematyka Internetu jako nowego rodzaju przestrzeni społecznej jest również ciekawym i inspirującym obszarem do teoretycznej refleksji dla pedagogów społecznych, zwłaszcza w kontekście przemian środowiska wychowawczego. Wczesna inicjacja internetowa, duży odsetek użytkowników sieci i wszechobecna dominacja tej formy komunikacji stwarza pole do obaw o to, czy społeczność wirtualna nie zastąpi tradycyjnej wspólnoty, stając się tym samym podstawowym środowiskiem wychowawczym.

3 Kształtowanie się nowych form wspólnotowości 211 Przedwczesny lęk o zanik wszelkich tradycyjnych, opartych na interakcji bezpośredniej więziach towarzyszy dyskusjom o specyfice, cechach czy wpływie Internetu na tożsamość jednostki. Poniższy artykuł jest próbą podjęcia tej problematyki w kontekście nowej wspólnotowości i jej znaczenia dla procesu wychowania człowieka w późnej ponowoczesności. Warto bowiem, by pedagodzy społeczni zadali sobie pytania o znaczenie tego typu przestrzeni życiowej (jak alternatywnie środowisko nazywa A. Przecławska) dla rozwoju człowieka w różnych fazach jego życia; o jednostkowych i społecznych konsekwencjach używania (czy nadużywania) tego pozornie dialogicznego medium, o nowe zdefiniowanie zadań pedagogiki społecznej w nowej rzeczywistości, w której zacierają się granice między ja fizycznym i ja wirtualnym. Podjęte w poniższych rozważaniach elementy dyskusji nad nowymi formami wspólnotowości są próbą wskazania kilku zagadnień, które zdają się potwierdzać tezę, iż nowe wspólnoty, w tym internetowe nie muszą wyprzeć tradycyjnych, ale mogą współkształtować jednostkę, zdolną zarówno do skutecznego funkcjonowania w organicznej wspólnocie, ale też efektywnego korzystania z dostępnych jej narzędzi nowoczesnego komunikowania się. Obserwowany w ostatnim czasie systematyczny wzrost intensywności użytkowania tzw. nowych mediów 2 obejmuje również Internet. Według Internet World Stats pod koniec 2009 roku liczba internautów na całym świecie wynosiła blisko dwa miliardy, w samej Polsce zaś ponad dwadzieścia milionów: 52% populacji (CBOS 2010). O ile w początkach fascynacji Internetem jego użytkownicy korzystali głównie z poczty elektronicznej oraz oficjalnych stron np. instytucji, tak dziś coraz większą popularnością cieszą się fora, blogi oraz przede wszystkim społeczności internetowe. Według CBOS w 2010 roku ponad 30% dorosłych Polaków była zarejestrowana w serwisie społecznościowym, a wśród osób w przedziale było to ponad 70% (CBOS 2010). Serwisy społecznościowe to rodzaj interaktywnych stron WWW, skierowanych do konkretnych grup zazwyczaj o podobnych zaintere- 2 Mianem nowych mediów określa się powstałe w wyniku rozwoju nowoczesnych technologii i technik przekazu media, które cechuje interaktywność, asynchroniczność oraz możliwość nie tylko przygotowywania i rozpowszechniania komunikatów, ale również ich przetwarzania, przechowywania i wymiany.

4 212 Katarzyna Rychlicka-Maraszek Rys. 1. Odestek osób zarejestrwowanych w którymkolwiek serwisie społecznościowym III 2008 VI 2009 użytkownicy internetu IV 2010 ogół dorosłych Źródło: Społeczeństwo wirtualne CBOS, BS/58,2010, maj sowaniach, które za pomocą różnego rodzaju komunikacji internetowej (jak czat, blog, lista dyskusyjna, komunikatory) pozwalają na zawieranie i utrzymywanie kontaktu. Charakterystyczną cechą portali jest możliwość ingerencji użytkowników w treść i charakter serwisów. Serwisy społecznościowe dzielą się na: a) otwarte (np. Nasza Klasa, Facebook, Myspace), dostępne dla wszystkich; b) zamknięte (np. grono.pl), do którego dostęp mają jedynie zaproszone przez członka serwisu osoby; c) eksperckie, ograniczone i dostępne dla specjalistów, wykorzystywane przede wszystkim w celach biznesowych (cenione dużo bardziej przez użytkowników niż otwarte fora dyskusyjne np. goldenline.pl, biznes.net) 3. Podstawowym motywem aktywności w tego typu wspólnotach jest utrzymywanie (53% użytkowników Internetu), odnowienie (46%) lub nawiązanie (22%) kontaktów towarzyskich. Na świecie największą popularnością cieszą się FaceBook i MySpace (druga w kolejności po Google najczęściej odwiedzana strona) 4, w Polsce przeważająca 3 Wątpliwą przydatnością i użytecznością cechują się takie serwisy jak np. blip (blip.pl), gdzie użytkownicy informują siebie nawzajem, co obecnej chwili robią; wydaje się, że jedynym celem serwisu jest jałowe celebrowanie codzienności 4 Por.http://www.alexa.com/topsites (20.VI.2010).

5 Kształtowanie się nowych form wspólnotowości 213 większość zarejestrowanych uczestników portali: ponad 95% deklaruje uczestnictwo w Naszej Klasie, społeczności nawiązującej i podtrzymującej kontakty z lat szkolnych. Rys. 2. Portale, w których zarejestrowani są respondenci Nasza-klasa 95% Facebook 14% GoldenLine 3% Inne portale społecznościowe (Grono, MySpace, Twitter, Epuls, Fotka, Sympatia) 4% Tematyczne serwisy i fora internetowe (YouTube, Filmweb, Wielkie żarcie, Babyboom, Astropolis) 4% Serwisy informacyjne (Interia, Onet) 1% Inne formy komunikacji przez internet (Allegro, Gadu-Gadu, Blog) 2% Źródło: Społeczeństwo wirtualne, CBOS, BS/58,2010, maj Nowe, zmieniające istotę i kontekst społecznej agregacji jednostki możliwości technologiczne zmusiły badaczy do szerszego zainteresowania problematyką jednostki i jej relacji ze społeczeństwem w ponowoczesności. Poniższe rozważania są próbą przedstawienia podstawowych wątków tej dyskusji w kontekście formowania się zjawiska indywidualizacji i jego następstw: wytwarzania nowych form wspólnotowości. Indywidualizacja jako następstwo procesów modernizacji W refleksji nad kondycją społeczeństwa ponowoczesnego coraz częściej zaczynają pojawiać się wątki znanej nie tylko socjologom opozycji indywidualizm-kolektywizm, które przybierają formy rozpraw poświęconych indywidualizmowi w najróżniejszych formach. Uznani badacze rzeczywistości społecznej wielokrotnie podejmowali problematykę zindywidualizowanego społeczeństwa (Bauman), społe-

6 214 Katarzyna Rychlicka-Maraszek czeństwa jednostek (Elias) czy indywidualności jako nowej formie uspołecznienia (Kohli, Robert). Pojęcie indywidualizmu jest niezwykle pojemne i wielowymiarowe: oznacza podkreślenie znaczenia jednostki, wolnej od narzuconych więzi grupowych i uzależnień, obdarzonej godnością i niezbywalnymi prawami nie tylko jako obywatel, członek społeczeństwa, ale jako osoba ludzka, decydująca samodzielnie o kształcie swojej biografii, mająca do dyspozycji wiele wzorów życia czy kariery, a także ponoszącej wyłączną odpowiedzialność za swoje sukcesy czy porażki (Sztompka 2002: 579) 5. J. Szacki sugeruje jednak, by pojęcie to zarezerwować dla opisu ideologii, postaw czy poglądów; zaś procesy przebiegające w rzeczywistości społecznej określać mianem ujednostkowienia czy indywidualizacji (Szacki 2005: 84 93). Ugruntowanie indywidualizmu związane jest z zachodzącymi od XIX wieku procesami modernizacyjnymi (Beck 2004: 193) 6.Przekształcenie się tradycyjnych opartych na rolnictwie wspólnot w stosunkowo mobilne społeczności miejskie, wyrwanie jednostki z jej naturalnego do tej pory środowiska, wyzwolenie od tradycyjnych więzi religijnych, rodzinnych, kulturowych zaowocowało zmianą zależności jednostka: społeczeństwo. Stała się ona mniej skrępowana, wolna od sankcjonującej wspólnoty, norm i reguł rządzących społecznościami tradycyjnymi. Przynależność do wspólnoty była już nie nadana (z racji urodzenia), ale wybrana w akcie (determinowanej skądinąd społecznie) decyzji jednostki. Już jednak w tej pierwszej fazie indywidualizacji pojawia się problem alienacji, osamotnienia i izolacji jednostki nie umiejącej radzić sobie z wielością płytkich, pozbawionych wspólnotowego umocowania relacji społecznych, brakiem jednoznacznych zasad moralnych i poczucia przynależności. Ciekawe i istotne z punktu widzenia omawianej problematyki podejście do kwestii indywidualizmu prezentuje G. Simmel, który zwraca 5 Wśród elementów składowych indywidualizmu wymienia się więc: godność, autonomię, czyli samostanowienie, prywatność, zapewnienie każdemu możliwości samorealizacji. 6 Zindywidualizowane style życia i położenie życiowe jak zauważa U.Beck możemy odnaleźć w Renesansie (Burckhardt), w kulturze dworskiej średniowiecza (Elias), w wewnątrzświatowej ascezie protestantyzmu, w uwolnieniu chłopów z poddaństwa (Marks), w następującym na początku XX wieku rozluźnieniu związków międzypokoleniowych w rodzinie (Imhof), jak również w procesach ruchliwości na przykład ucieczce ze wsi i bardzo szybkim rozwoju miast (Lederer, Kocka).

7 Kształtowanie się nowych form wspólnotowości 215 uwagę na wytworzenie się pod koniec XIX wieku nowej formy indywidualizmu, której podstawą jest zastąpienie dotychczasowej idei egalitaryzmu (wolność, równość dla wszystkich) zasadą niepowtarzalności. Z chwilą, gdy Ja umocniło się dostatecznie w poczuciu równości i powszechności, zaczęło znowu dążyć do nierówności tym razem jako przesłanka wewnętrzna ( ) uniezależniona jednostka zapragnęła także różnić się od innych (Simmel 1975: 100). Poczucie i eksponowanie określoności, wyjątkowości, oryginalności jednostki, wzmocnione przez kapitalizm i konsumpcję jest tym, co będzie w kolejnych etapach rozwoju indywidualizmu wyznaczało kierunek jego rozwoju. Druga faza indywidualizacji związana z postępującą emancypacją jednostek, dezintegracją wspólnot kategorialnych (np. inteligencja, robotnicy) i poszukiwaniem stałych punktów odniesienia w życiu jednostki następuje w fazie przechodzenia pierwszej nowoczesności w drugą (późną). Tabela 1 zestawia najbardziej charakterystyczne cechy obydwu etapów modernizacji z punktu widzenia społecznego umocowania jednostki. System Zasady organizujące kulturę Tabela 1. Cechy pierwszej i drugiej (późnej) nowoczesności Pierwsza nowoczesność Linearny, zamknięty; powtarzający się, zrytualizowany Wiedza pewna, jednoznaczna Późna nowoczesność Nielinearny, otwarty; eksperymentalny, łatwo modyfikowalny Zwrotność, refleksyjność; kreowanie wiedzy wątpliwej i niejednoznacznej Tożsamość zakorzeniona i kontrolowana wykorzeniona, samo kontrolująca, przez instytucje samo identyfikująca się Instytucje Niezbędne, konieczne do funkcjonowanigą Nie są niezbędne, ale mo- stanowić dodatkowy element agregacji Uspołecznienie Przynależność Włączanie Źródło: Opracowanie własne na podstawie: M. Olcoń-Kubicka (2009: 22 24). Indywidualizacja przestaje być aktem dobrowolnego wyboru, ale jest narzucona przez system (Beck 2004). Jednostka jest zmuszona (m.in. przez system polityczny, model polityki społecznej) do decydowania o sobie, do konstruowania własnej tożsamości i biografii, ale w konsekwencji do refleksyjności (nieustannego zadawania pytań na temat własnego życia). Indywidualizacja oznacza więc, że biografia

8 216 Katarzyna Rychlicka-Maraszek wyzwolona od zastanych stosunków, otwarta i uzależniona od własnych decyzji, zostaje przekazana jednostce jako zadanie, które ma ona realizować w swych działaniach. Zmniejsza się udział możliwości życiowych zasadniczo zamkniętych dla dyskusji, wzrastają natomiast obszary otwarte na nie oraz biografie, które trzeba stworzyć (Beck 2004: 202). Procesy indywidualizacji niosą jednak niebezpieczeństwo utraty stabilności, stabilnych punktów odniesienia, nadmiernej refleksyjności i wynikającej z niej tyranii możliwości, braku zakorzenienia, fragmentaryzacji tożsamości. Za wolność od presji wspólnoty, możliwość samorealizacji, niezależność płaci się więc alienacją i poczuciem osamotnienia. Owa potrzeba ponownego zakorzenienia jest więc w myśl teorii U. Becka naturalną konsekwencją ahistorycznego modelu indywidualizacji. Modernizacja bowiem, jak twierdzi, prowadzi do potrójnej indywidualizacji : uwolnienia od historycznie danych społecznych form i więzi, rozumianych jako tradycyjne struktury władzy i ochrony bytu ( wymiar uwolnienia ), do utraty tradycyjnych przekonań dotyczących wiedzy o działaniu, wiary i panujących norm ( wymiar odczarowania ) i przez co pojęcie nabiera znaczenia przeciwnego do nowego rodzaju więzi społecznych (podkr. K.R.M.) wymiar kontrolny lub reintegracyjny (Beck 2004: 193). Proces ten układa się w model: uwolnienie (wyswobodzenie) utrata stabilności ponowna integracja. Nowe formy społeczne są więc odpowiedzią na nasilenie się (czy swoiste przesilenie) procesów indywidualizacji. Podobnie jak dla U. Becka, również dla M. Maffesolego, autora koncepcji współczesnego trybalizmu indywidualizacja jest jedynie punktem wyjścia do rozwoju kolejnych, nowych form wspólnotowości (Maffesoli 2008). Obserwowane jako efekt procesów indywidualizacji wykorzenienie pociąga za sobą bowiem konieczność ponownego zakorzenienia, dezindywidualizacji. Nie jest ona jednak jej zaprzeczeniem, ale nową formą. Nowa tożsamość kreowana jest nie przez samą jednostkę, ale w procesie uczestnictwa we wspólnotach emocjonalnych nowych plemionach. Są one wspólnotami uczucia, podzielanego i akceptowanego stylu życia, wzajemnej identyfikacji. Dzięki wspólnocie jednostka zbudować może na nowo swoją tożsamość, konstruując ją w nowym kontekście: solidarności grupowej. Wychodząc od klasycznych klasyfikacji H. Spencera, E. Durkheima, F. Tonnisa czy M. Webera M. Maffesoli

9 Kształtowanie się nowych form wspólnotowości 217 poddaje ponownej refleksji pojęcia wspólnoty i społeczności. Dowodzi, iż nowe plemiona jako emanację wspólnotowości w jej nowoczesnym wydaniu cechuje przede wszystkim wspólnota przeżywania, emocjonalna więź wytwarzana poprzez wspólnie odczuwaną przyjemność. Niezwykle istotna dla uczestników wspólnoty jest atmosfera, feeling, którą budują akcentowane i celebrowane wspólnie rytuał oraz styl życia, podzielane pasje. Nowe plemiona cechuje również ukierunkowanie do wewnątrz, zainteresowanie tym, co ważne dziś (nie w przyszłości), fascynacja estetyką, przywiązywanie dużej wagi do kreowania siebie, narcyzm zbiorowy (Maffesoli 2008). Nowa wspólnotowość a społeczność wirtualna Punktem wyjścia do rozważań na temat nowych form wspólnotowości jest analiza przestrzeni wirtualnej jako nowego rodzaju przestrzeni społecznej oraz założenie, iż w świecie zdominowanym przez technologie informacyjne nastąpić musi redefinicja pojęcia przestrzeni. Rozwijające się w niemal geometrycznym tempie nowoczesne technologie, w tym głównie Internet sprawiły, że nauki społeczne musiały zrewidować swoje dotychczasowe postrzeganie przestrzeni. W dobie komunikacji sieciowej już nie wiąże się ona z miejscem zamieszkania, fizyczną, namacalną obecnością charakterystyczną dla klasycznie pojmowanej przestrzeni. W koncepcji H. Lefebvre a przestrzeń rozumiana jest głównie jako wytwór społeczny: miejsce ludzi i produkowanych przez nich przedmiotów i rzeczy, obiektywizacja tego, co społeczne, a w konsekwencji tego, co duchowe; narzędzie, środowisko, zapożyczenie (por. Jałowiecki, Szczepański 2006: ). B. Jałowiecki proponuje natomiast klasyfikację obejmującą podział na przestrzenie produkcji, konsumpcji, symboliki, wymiany i władzy, gdzie: a) przestrzeń produkcji obejmuje wszelką rolniczą i pozarolniczą wytwórczość; b) przestrzeń konsumpcji jest obszarem związanym ze zbiorowym i indywidualnym przywłaszczaniem produktów i rozszerzoną reprodukcją siły roboczej; c) przestrzeń symboliki obejmuje miejsca i obszary związane z wysoko cenionymi przez społeczeństwo wartościami;

10 218 Katarzyna Rychlicka-Maraszek d) przestrzeń wymiany związana jest z transferem dóbr, wartości iinformacji; e) przestrzeń władzy, na którą składa się terytorium objęte jurysdykcją lub zajmowany przez instytucje sprawujące władzę. Inspirująca, ale wymagająca jeszcze doprecyzowania jest propozycja M. Szpunar przeniesienia klasyfikacji przestrzeni na grunt Internetu, którą ilustruje rys. 3. Rys. 3. Przestrzeń Internetu firmy internetowe, telepracownicy przestrzeń produkcji zakupy, spędzanie wolnego czasu przestrzeń konsumpcji strony administracji rządowej, polityków, partii politycznych przestrzeń władzy przestrzeń symboliczna przestrzeń wymiany i danych wymiana informacji serwisy społecznościowe, miejsca manifestowania i propagowania ideologii Źródło: M. Szpunar (2008). Przestrzeń Internetu nowy wymiar przestrzeni społecznej, w: A. Siwik, L. Haber (red.) Od robotnika do internauty. W kierunku społeczeństwa informacyjnego. Kraków: AGH, s Jednak również w wirtualnej przestrzeni podobnie, jak w jej klasycznej wersji, gdzie np. mieszkańcy osiedla wspólnie troszczą się o jego czystość, bezpieczeństwo, wyznaczają i respektują pewne zasady, tak również bywa w sytuacji przestrzeni internetowej. I choć system kontroli jest tu o wiele bardziej skomplikowany, to w większości przypadków internauci nabierają poczucia przynależności do grupy i czują się za nią odpowiedzialni. Wytwarza się również określony stosunek do przestrzeni: przypisuje się jej znaczenie,

11 Kształtowanie się nowych form wspólnotowości 219 uruchamia charakterystyczne wzory zachowań, wytwarza specyficzny język 7. Społeczność wirtualna jako nowy typ wspólnoty Zaproponowane i użyte po raz pierwszy w 1994 roku przez H. Reinhgolda pojęcie społeczności wirtualnej określało ją jako grupy ludzi, którzy mogą lub nie spotykać się twarzą w twarz i którzy wymieniają słowa i idee za pośrednictwem klawiatury lub sieci (Reinhgold 1994: 1). Podobne stanowisko prezentowali inni badacze cyberprzestrzeni: m.in. J. Fernback, podkreślając jej specyficzne cechy: zawieszenie w cyberprzestrzeni, brak ograniczeń związanych z fizycznym oddaleniem, symbolicznie zarysowane specyficzne granice i miejsc a nakreślony przez przedmiot zainteresowania (Fernback, Thompson). Podstawową cechą konstytutywną społeczności wirtualnej jest zastąpienie interakcji bezpośredniej (face-to-face) interakcją zapośredniczoną (face-to (via monitor)-face). Interakcja zapośredniczona jest charakterystyczna dla relacji, w których uczestniczy urządzenie techniczne, wyklucza ona (albo w znacznej mierze uniemożliwia) dialog, jest również interakcją zniekształconą przez brak komunikatów niewerbalnych, które stanowią niezwykle istotną część interakcji bezpośredniej 8. Poza tym społeczność wirtualną cechuje: a) Aprzestrzenność; interakcje nie są ograniczone geograficznie czy terytorialnie, jak w społecznościach tradycyjnych, w których, mimo np. używania telefonu przestrzeń stanowi ważny składnik definiowania fizycznej agregacji ludzi jako społeczności; 7 Począwszy od nick u, czyli internetowego imienia, aż po zapożyczone i przejęte przezużytkownikówsieci pojęćtakichjakirc (ang.internet Relay Chat) czyli nazwa jednej z usług internetowych oferująca prowadzenie rozmów na żywo za pomocą tekstów aż po zasady tzw. netykiety, czyli zbioru niepisanych zasad obowiązujących w sieci. 8 Ten rodzaj zimnej komunikacji jest przez użytkowników sieci neutralizowany poprzez używanie tzw. Emotikonów, czyli stworzonych ze znaków interpunkcyjnych symboli oddających stany emocjonalne np.: :) uśmiech, :( smutek, : ( strach.

12 220 Katarzyna Rychlicka-Maraszek b) Asynchroniczność, czyli komunikacja która przebiega nie zawsze (oprócz m.in. sesji ma czacie) zgodnie z czasem rzeczywistym, a zazwyczaj z pewnym opóźnieniem; c) Acielesność, w społecznościach tego typu najważniejszy jest tekst ocieplony wspomnianymi wcześniej emotikonami; d) Astygmatyczność, brak kontaktu fizycznego i ograniczenie się jedynie do tekstu pozwala na uniknięcie stygmatyzacji związanej np. z rasą, płcią czy wyglądem fizycznym; e) Anonimowość, wynikająca z występowania powyższych cech (Smith, cyt. za: Szpunar 2006:163) 9. Tabela 2. Społeczność wirtualna a społeczność organiczna: podobieństwa i różnice Podobieństwa Różnice Społeczność organiczna Społeczność wirtualna (tradycyjna) członkowie społeczna organizacja język i wzory interakcji kultura, wspólna tożsamość związek z tradycyjnie pojmowanym aprzestrzenność, aczasowość czasem i przestrzenią stabilność, wewnętrzne zróżnicowanie mała stabilność (możliwość natychmiastowej rezygnacji z uczestnictwa nie okupiona żadnymi sankcjami) sieć wzajemnie nakładających płaski, sieciowy system komunikacji się zależności i linii komunikacyjnych hierarchiczność brak zhierarchizowanej struktury i sekwencji dostępu wielość krzyżujących się i uzupełniających zorganizowanie wokół jednej interesów sprawy, idei bezpośrednie interakcje interakcje zapośredniczone Źródło: Opracowanie własne na podstawie Szpunar M. (2008) Przestrzeń Internetu nowy wymiar przestrzeni społecznej, w: A. Siwik, L. Haber (red.) Od robotnika do internauty. W kierunku społeczeństwa informacyjnego, Kraków: AGH. 9 Społeczności wirtualne dają również możliwość doświadczenia nowego rodzaju komunikacji, odmiennej od tej, jakie są udziałem członków społeczności rzeczywistych. Cechuje ją: ograniczenie doświadczeń sensorycznych, płynność tożsamości oraz anonimowości, zrównanie statusów, pokonywanie ograniczeń przestrzennych, rozciąganie i koncentracja czasu, możliwość permanentnego zapisu oraz odmienne stany świadomości.

13 Kształtowanie się nowych form wspólnotowości 221 E-społeczność to użytkownicy Internetu, pomiędzy którymi wytwarzają się więzi społeczne i którzy w aktywny sposób wykorzystują nowe medium jako platformę komunikacji oraz wymiany informacji związanych z ich wspólnymi zainteresowaniami, postawami. Jak twierdzi wyjaśniająca zasady ich funkcjonowania autorka artykułu zamieszczonego na webinside.pl grupowane są w jednym serwisie Web 2.0, gdzie spełniają swoją potrzebę kontaktu (podkreślenie K.R.M.). Dzielą się wiedzą i doświadczeniem poprzez grupy dyskusyjne, mailowe listy dyskusyjne, fora, komunikatory internetowe, czaty, blogi, komentarze, statusy (Kusak). Społeczności te kierują się zasadami skonstruowanymi na wzór tych, które występują w społecznościach organicznych: tu również występuje animator (funkcję tę często pełni administrator), który ją pobudza i ożywia 10. Zaspokajają potrzebę przynależności, są wyrazem tęsknoty za mityczną wspólnotą, która zawsze jest, jak sarkastycznie konkluduje Z. Bauman wspólnotą byłą albo przyszłą (prawie nigdy teraźniejszą ). Wspólnota ta jawi się jako świat, w jakim niestety się w tej chwili nie znajdujemy, w jakim jednak bardzo chcielibyśmy osiedlić się na stałe lub do jakiego chcielibyśmy powrócić (Bauman 2008: 8). Tym. m.in. tłumaczy się fenomen najpopularniejszego serwisu społecznościowego Nasza klasa. Mit cudownych lat szkolnych, raju utraconego to pragnienie odnalezienia intensywności, z jaką przeżywaliśmy lub poznawaliśmy rzecz po raz pierwszy, pragnienie odzyskania odległej przeszłości, szczęśliwej epoki początków (Eliade 1989: 189). Za przywilej bycia we wspólnocie trzeba jednak płacić ( ). Gdy przychodzi do płacenia, płaci się walutą wolności rozmaicie nazywanej autonomią, prawem do samostanowienia, prawem do bycia sobą (Bauman 2008: 10) 11. Płacą ją również wszyscy ci, którzy naiwnie są- 10 Por. fragment poradnika Jak budować lojalną społeczność internetową : Animacja społeczności odbywa się poprzez: rozpoczynanie dyskusji na tematy ciekawe dla danej społeczności udostępnianie atrakcyjnych filmów, zdjęć dzielenie się interesującymi treściami wyszukiwanymi w innych serwisach ułatwienie wzajemnej pomocy użytkownikom dostarczanie informacji o nowościach, aktualnościach konkursy, zabawy, quizy. 11 Jakikolwiek sposób życia wybierasz pisze dalej Bauman coś zyskujesz, ale i coś tracisz. Brak wspólnoty zwiastuje brak bezpieczeństwa, wejście do wspólnoty zapowiada rychłą utratę wolności.

14 222 Katarzyna Rychlicka-Maraszek dzili, iż członkostwo w wirtualnych wspólnotach nie jest obciążone żadnymi kosztami, płacą czymś, co szczególnie cenione było w przestrzeni: własnym wizerunkiem, który administratorzy zastrzegają sobie wykorzystywać w celach promocyjnych. Płacą też własną prywatnością w konsekwencji decyzji o udostępnieniu innym użytkownikom informacji na temat kwestii, które do tej pory były zarezerwowane dla rodziny i najbliższych. Uwagi końcowe Odwołując się do rozważań A. Przecławskiej (Przecławska 1999) 12, która przestrzeń życiową uznała za źródło i tworzywo środowiska wychowawczego można przyjąć, iż przestrzeń wirtualną, a co za tym idzie również społeczność internetową można postrzegać jako środowisko wychowawcze. Dane na temat wczesnego wieku inicjacji komputerowej (por. rys. 4) oraz czasu trwania i częstotliwości relacji via komputer upoważniają do twierdzenia, że stało się ono obok rodziny i szkoły jednym z najważniejszych środowisk w okresie kształtowania się tożsamości człowieka. W okresie adolescencji stać się może również konkurencyjne dla niezwykle ważnej w tym czasie grupy odniesienia, jaką jest tradycyjnie pojmowana grupa rówieśnicza z jej immanentnymi cechami: możliwością bezpośredniego kontaktu, wewnętrzną hierarchią, negocjowaniem statusu. Przedwczesna i nieuprawniona wydaje się być również teza o zastąpieniu wspólnot organicznych ich elektroniczną wersją. Można więc zgodzić się z J. van Dijkiem (van Dijk 1998), że społeczności wirtualne nie zastąpią organicznych, które w procesie socjalizacji pełnią i pełnić będą podstawową rolę. Niestabilne, ograniczone i sprzyjające wytwarzaniu się sztucznej tożsamości wspólnoty internetowe, choćby ze względu na dużą fluktuację uczestników i nieugruntowaną, nieusankcjonowaną, nie obciążoną odpowiedzialnością przynależność 12 Los człowieka kształtuje się na przecięciu różnych wymiarów przestrzeni. Jest to przestrzeń fizyczna, społeczna, temporalna (tu szczególne miejsce zajmuje przestrzeń historyczna), przestrzeń symboliczna, psychologiczna. Coraz większego znaczenia nabiera przestrzeń informatyczna, istnieje też przestrzeń moralna i przestrzeń transcendencji.

15 Kształtowanie się nowych form wspólnotowości 223 Rys. 4. Wiek inicjacji internetowej lataimniej 5 9 lat lat lat Źródło: Dzieci on line w oczach rodziców, Gemius, 2008, cyt. za M. Szpunar, Urodzeni z myszką w ręku. Wczesna adaptacja do nowych mediów, w: J. Morbitzer (red.) Komputer w edukacji, Kraków: UP. pozostaną jedynie jedną z form kształtowania się społecznej tożsamości jednostki. Kierunek rozwoju serwisów społecznościowych pozwala wysnuć przypuszczenie, że ich ewolucja w stronę sakralizacji codzienności, promocji wyśrubowanej do granic absurdu atrakcyjności 13 oraz wymuszanej unifikacji, charakterystycznej np. dla portalu Nasza Klasa może stać się (i już staje się) przyczyną kontestowania ich przez tę przez część użytkowników, którzy już teraz traktują je jako dostępny dla wszystkich element kultury popularnej, zrzeszający przeciętnych ludzi chwalących się swoimi przeciętnymi osiągnięciami (por.szpunar 2010: 508). Paradoksalnie więc również ten nowy typ wspólnoty nie ustrzegł się przed tym, co miało ją odróżniać od tradycyjnych form społecznych: hierarchiczności, nieuwikłanej w kontekst społeczny równości i wolności wyrażania autentycznego ja. 13 Przybiera to w Internecie wręcz monstrualne rozmiary. Toczący się w serwisie społecznościowym wyścig o przyjaciół (istnieje bowiem możliwość pokazywania przyjaciół innym) sprawia, że kolekcjonuje się ich jak gadżety, a w serwisach aukcyjnych pojawiają się oferty sprzedaży przyjaznych wpisów czy bycie lojalnym przyjacielem na Naszej klasie.

16 224 Katarzyna Rychlicka-Maraszek Literatura Beck, U. (2004) Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności, Warszawa. Biernacka, M. (2009) Człowiek korporacji. Od normatywizmu do afirmacji własnego Ja Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. Jałowiecki, B., Szczepański, M. (2006) Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej, Warszawa. Castells, M. (2007) Społeczeństwo sieci, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. Doktorowicz, K. (1997) Społeczeństwo informacyjne podziały i nierówności, [w:] L. Zacher (red.) Rewolucja informacyjna i społeczeństwo. Niektóre trendy, zjawiska i kontrowersje, Warszawa. Fernback, J., Thompson, B., Computer-Mediated Communication and American Collectivity, Kusak, A., Jak budować lojalną społeczność internetową, artykul2.php?id=429 Liszka, S., Nasza-klasa: konformizm i banał, Gazeta.pl ( ). Maffesoli, M. (2008) Czas plemion. Schyłek indywidualizmu w społeczeństwach ponowoczesnych. Warszawa. Nowak, A., Krejtz, K. (2006). Internet z perspektywy nauk społecznych, [w:] D. Batorski, M. Marody (red.) Społeczna przestrzeń internetu. Warszawa: SWPS. Olcoń-Kubicka, M. (2009) Indywidualizacja a nowe formy wspólnotowości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. Preschoolers and their parents, 2006, pdf Przecławska, A. (1999) Przestrzeń życia człowieka miedzy perspektywą mikro amarko[w:] A. Przecławska, W. Theiss (red.) Pedagogika społeczna. Pytania o XXI wiek, Warszawa. Rideout, E. Hamel, The Media Family: Electronic media In the lives of infants, toddlers. Simmel, G. (1975) Socjologia. Warszawa. Szacki, J. (2005) Indywidualizm i kolektywizm, [w:] Encyklopedia socjologii. Suplement. Warszawa. Szpunar, M. (2006) Społeczności wirtualne realne kontakty w wirtualnym świecie, [w:] L. Haber, M. Niezgoda (red.) Społeczeństwo informacyjne. Aspekty funkcjonalne i dysfunkcjonalne, Kraków: Wydawnictwo UJ. Szpunar, M. (2010) Prawdziwych przyjaciół poznaje się w Internecie. Serwisy społecznościowe i ich użytkownicy, [w:] D. Bis, A. Rynio (red.) Media w wychowaniu chrześcijańskim. Lublin.

17 Kształtowanie się nowych form wspólnotowości 225 Szpunar, M. (2008) Przestrzeń Internetu nowy wymiar przestrzeni społecznej, [w:] A. Siwik, L. Haber (red.) Od robotnika do internauty. W kierunku społeczeństwa informacyjnego, Kraków: AGH. Sztompka, P. (2002) Socjologia. Analiza społeczeństwa.kraków. Tadeusiewicz, T. (2002) Społeczność Internetu. Warszawa: AOW EXIT. van Dijk, J. (1998) The Reality of Virtual Communities. Trends in Communication, 1 (1).

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Pod redakcją naukową Martyny Pryszmont-Ciesielskiej Copyright by Uniwersytet Wrocławski

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2010 BS/58/2010 SPOŁECZNOŚCI WIRTUALNE

Warszawa, maj 2010 BS/58/2010 SPOŁECZNOŚCI WIRTUALNE Warszawa, maj 2010 BS/58/2010 SPOŁECZNOŚCI WIRTUALNE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

Media społecznościowe: wykorzystanie w PR

Media społecznościowe: wykorzystanie w PR : O badaniu Cel Deklarowany zakres wykorzystania mediów społecznościowych w komunikacji public relations i marketingowej Opinie pracowników branży PR & marketing na temat ich oczekiwań związanych z tego

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

SMO MEDIA I KANAŁY SPOŁECZNOŚCIOWE. Bydgoszcz, dnia..2014 r. Usługodawca

SMO MEDIA I KANAŁY SPOŁECZNOŚCIOWE. Bydgoszcz, dnia..2014 r. Usługodawca Bydgoszcz, dnia..2014 r. SMO MEDIA I KANAŁY SPOŁECZNOŚCIOWE Usługodawca Talem Technologies Sp. z o.o. ul. Cieszkowskiego 22/1; 85-052 Bydgoszcz Tel. 52 366 70 73; Infolinia: 801 080 238 NIP: 967-12-41-356;

Bardziej szczegółowo

Mgr Anna Bernacka Mgr Justyna Cherchowska Uniwersytet Warmińsko Mazurski w Olsztynie

Mgr Anna Bernacka Mgr Justyna Cherchowska Uniwersytet Warmińsko Mazurski w Olsztynie Mgr Anna Bernacka Mgr Justyna Cherchowska Uniwersytet Warmińsko Mazurski w Olsztynie Obecnie jesteśmy świadkami niespotykanej dynamiki postępu technologicznego, który w głównej mierze tyczy się sposobu

Bardziej szczegółowo

Socjologia internetu. 2. My, dzieci sieci. O specyfice społeczeństwa internetowego

Socjologia internetu. 2. My, dzieci sieci. O specyfice społeczeństwa internetowego Socjologia internetu 1. Zajęcia organizacyjne - omówienie zagadnień - omówienie literatury - omówienie zasad zaliczenia przedmiotu 2. My, dzieci sieci. O specyfice społeczeństwa internetowego P. Czerski,

Bardziej szczegółowo

ROLA PORTALI SPOŁECZNOŚCIOWYCH W RELACJACH MIĘDZYLUDZKICH XXI WIEKU. Opracowały: mgr Agnieszka Błyszczek mgr Magdalena Gołębiewska

ROLA PORTALI SPOŁECZNOŚCIOWYCH W RELACJACH MIĘDZYLUDZKICH XXI WIEKU. Opracowały: mgr Agnieszka Błyszczek mgr Magdalena Gołębiewska ROLA PORTALI SPOŁECZNOŚCIOWYCH W RELACJACH MIĘDZYLUDZKICH XXI WIEKU Opracowały: mgr Agnieszka Błyszczek mgr Magdalena Gołębiewska Informacje o Autorkach Doktorantki I roku Pedagogiki, na Wydziale Nauk

Bardziej szczegółowo

Dzieci aktywne online. Urodzeni z myszką w ręku Często online, rzadziej offline Treści poszukiwane

Dzieci aktywne online. Urodzeni z myszką w ręku Często online, rzadziej offline Treści poszukiwane Dzieci aktywne online Urodzeni z myszką w ręku Często online, rzadziej offline Treści poszukiwane październik 2007 Raport Dzieci aktywne online został opracowany na potrzeby I Międzynarodowej Konferencji

Bardziej szczegółowo

Czy Twoja biblioteka?

Czy Twoja biblioteka? Czy Twoja biblioteka? Stworzyła internetową społeczność użytkowników? Gdy wprowadza jakąś usługę, to czy systematycznie ocenią ją i usprawnia? Bierze pod uwagę opinie użytkowników? Zna potrzeby swoich

Bardziej szczegółowo

Miasto - arena nieuniknionych konfliktów i koniecznych kooperacji

Miasto - arena nieuniknionych konfliktów i koniecznych kooperacji Krzysztof Martyniak Instytut Socjologii Uniwersytet Warszawski...Życie miejskie przyciąga i odstrasza. Jest pełne uroków i strachów. Obiecuje i grozi. Podnieca i męczy. Upaja wolnością nigdzie indziej

Bardziej szczegółowo

12 WSTĘP. J. Rutkowiak, O dialogu edukacyjnym. Rusztowanie kategorialne, w: Pytanie, dialog, wychowanie, Warszawa 1992, s. 13.

12 WSTĘP. J. Rutkowiak, O dialogu edukacyjnym. Rusztowanie kategorialne, w: Pytanie, dialog, wychowanie, Warszawa 1992, s. 13. WSTĘP Dialog to słowo, które spotykamy niemal na każdym kroku, począwszy od relacji rodzinnych po media. Pojęcie to sugeruje wzajemną gotowość do słuchania i rozumienia. Zapotrzebowanie na dialog nie omija

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Dolnośląski rynek pracy dziś i jutro

KONFERENCJA Dolnośląski rynek pracy dziś i jutro KONFERENCJA Dolnośląski rynek pracy dziś i jutro Rekrutacja i selekcja pracowników w mediach społecznościowych Wałbrzych, 18.10.2012 r. Martyna Dąbrowska Menedżer projektów Human Partner Sp. z o.o. Zakres

Bardziej szczegółowo

Edukacja elastyczna flexischooling

Edukacja elastyczna flexischooling Edukacja elastyczna flexischooling James Hemming Jon Holt Roland Meighan Philip Toogood 1 Edukacja elastyczna Pedagogika skoncentrowana na uczniu, proces nauczania odpowiada potrzebom dzieci i młodzieży

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY LICENCJACKI SOCJOLOGIA I stopnia

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY LICENCJACKI SOCJOLOGIA I stopnia ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY LICENCJACKI SOCJOLOGIA I stopnia Zagadnienia kierunkowe: 1. Indywidualizm a idea wspólnego dobra (w świetle etyki społecznej) 2. Pojęcie ponowoczesności we współczesnych

Bardziej szczegółowo

Samorząd 2.0? Społeczne i polityczne aspekty nowych mediów Szanse i wyzwania. dr Samuel Nowak, Uniwersytet Jagielloński

Samorząd 2.0? Społeczne i polityczne aspekty nowych mediów Szanse i wyzwania. dr Samuel Nowak, Uniwersytet Jagielloński Samorząd 2.0? Społeczne i polityczne aspekty nowych mediów Szanse i wyzwania dr Samuel Nowak, Uniwersytet Jagielloński plan spotkania Trzy części spotkania: podstawowe pojęcia i problemy wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Skuteczne sposoby budowania lojalności w Internecie

Skuteczne sposoby budowania lojalności w Internecie Skuteczne sposoby budowania lojalności w Internecie Dr (Uniwersytet Warszawski i SmartNet Research & Solutions) O czym powiem? Dlaczego warto interesować się społecznościami internetowymi? Jak funkcjonują

Bardziej szczegółowo

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja, czyli świadome reagowanie na bodziec zewnętrzny, umożliwia dziecku zdobywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Biblioteka - trzecie miejsce. dr Justyna Jasiewicz

Biblioteka - trzecie miejsce. dr Justyna Jasiewicz Biblioteka - trzecie miejsce dr Justyna Jasiewicz Plan prezentacji kontekst rozwój nowych technologii zmieniające się otoczenie bibliotek trzecie miejsce koncepcja charakterystyka trzecie miejsce a społeczność

Bardziej szczegółowo

Antyk w kulturze popularnej

Antyk w kulturze popularnej FORUM DYSKUSJI INTERDYSCYPLINARNEJ Vae victis, czyli antyk w kulturze popularnej Czym są nowe media? Media zamienione w dane numeryczne zrozumiałe dla komputera grafika, ruchome obrazy, dźwięki, kształty,

Bardziej szczegółowo

E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym

E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym o czym warto pamiętać pracując z seniorami w bibliotece Poradnik powstał w ramach projektu Informacja dla obywateli cybernawigatorzy w bibliotekach, zainicjowanego przez

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki. Idea ta nie

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

INTERNET TO CYFROWE PODWÓRKO MŁODYCH?

INTERNET TO CYFROWE PODWÓRKO MŁODYCH? INTERNET TO CYFROWE PODWÓRKO MŁODYCH? Dziecko autorem poczytnego bloga? Rodzic jako ambasador internetu? Młodzież = cyfrowi tubylcy? Czy młodzi ludzie tworzą wartościowe treści przy wykorzystaniu nowych

Bardziej szczegółowo

Por. P. Kotler, H. Kartajaya, I. Setiawan, Marketing 3.0, MT Biznes, Warszawa 2010, s. 20. 2

Por. P. Kotler, H. Kartajaya, I. Setiawan, Marketing 3.0, MT Biznes, Warszawa 2010, s. 20. 2 Inicjatywy społeczne młodzieży poprzez nowe media Tomasz Zacłona W połowie drugiej dekady XXI w. jesteśmy świadkami przemian społecznych zapowiadanych od końca ostatniego stulecia. W turbulentnym otoczeniu

Bardziej szczegółowo

Panorama społeczności w polskim internecie. Andrzej Garapich, Sławek Pliszka Polskie Badania Internetu

Panorama społeczności w polskim internecie. Andrzej Garapich, Sławek Pliszka Polskie Badania Internetu Panorama społeczności w polskim internecie Andrzej Garapich, Sławek Pliszka Polskie Badania Internetu "Coraz więcej internautów swój dzień w sieci zaczyna od ulubionego serwisu społecznościowego. Często

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Krejtz, Piotr Toczyski, Marzena Cypryańska, Jarosław Milewski, Izabela Krejtz, Wojciech Ciemniewski

Krzysztof Krejtz, Piotr Toczyski, Marzena Cypryańska, Jarosław Milewski, Izabela Krejtz, Wojciech Ciemniewski Krzysztof Krejtz, Piotr Toczyski, Marzena Cypryańska, Jarosław Milewski, Izabela Krejtz, Wojciech Ciemniewski Społeczeństwo informacyjne / oparte na wiedzy, gdzie informacja nabiera wartości materialnej.

Bardziej szczegółowo

Co nowego w nowych mediach?

Co nowego w nowych mediach? http://kmalinowski89.wordpress.com/2011/02/11/why-new-media-matters/ Co nowego w nowych mediach? dr Politechnika Koszalińska Instytut Neofilologii i Komunikacji Społecznej o internecie przed Web 2.0

Bardziej szczegółowo

Jak się porozumiewać i być zrozumianym - kilka słów o komunikacji niewerbalnej.

Jak się porozumiewać i być zrozumianym - kilka słów o komunikacji niewerbalnej. Jak się porozumiewać i być zrozumianym - kilka słów o komunikacji niewerbalnej. AAC to w skrócie komunikacja alternatywna i wspomagająca. To wszystkie sposoby porozumiewania się, które są wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Założenia programowe

Założenia programowe Założenia programowe Nauczanie języków obcych w szkole jest ograniczone czasowo (wymiarem godzin lekcyjnych) i tematycznie (programem nauczania) i z przyczyn oczywistych skupia się często na zagadnieniach

Bardziej szczegółowo

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych Rodzaje grup społecznych Grupy małe WIELKOŚCI Grupy duże RODZAJE GRUP SPOŁECZNYCH SFORMALIZOWANIA WIĘZI Grupy formalne Grupy nieformalne Grupy pierwotne Grupy wtórne CZŁONKOSTWA Grupy zamknięte Grupy otwarte

Bardziej szczegółowo

Szanowna Pani Dyrektor,

Szanowna Pani Dyrektor, Warszawa, 16 czerwca 2008 r. PIIT/615/08 Pani Grażyna CZETWERTYŃSKA Dyrektor Departamentu Kształcenia Ogólnego i Wychowania Ministerstwo Edukacji Narodowej Szanowna Pani Dyrektor, Wyrażamy poparcie dla

Bardziej szczegółowo

Perception of the data protection and privacy issues by children and youth

Perception of the data protection and privacy issues by children and youth Projekt Postrzeganie zagadnień związanych z ochroną danych i prywatnością przez dzieci i młodzież Perception of the data protection and privacy issues by children and youth Prezentacja wybranych wyników

Bardziej szczegółowo

Raport z diagnozy ryzyka uzależnienia od komputera, Internetu i innych mediów cyfrowych Zespół Szkół Publicznych w Czerniejewie

Raport z diagnozy ryzyka uzależnienia od komputera, Internetu i innych mediów cyfrowych Zespół Szkół Publicznych w Czerniejewie Załącznik nr 1 Szkolnego Programu Profilaktycznego (Rok szkolny 2013/2014) Raport z diagnozy ryzyka uzależnienia od komputera, Internetu i innych mediów cyfrowych Zespół Szkół Publicznych w Czerniejewie

Bardziej szczegółowo

Firmowe media społecznościowe dla pracowników

Firmowe media społecznościowe dla pracowników Firmowe media społecznościowe dla pracowników Raport z badania Maciej Dymalski, Szymon Góralski Wrocław, 2012 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Charakter Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego Siedzą w środkowym rzędzie: prof. Jerzy Mikułowski Pomorski późniejszy rektor AE, prof. Aleksander Koj ówczesny rektor

Bardziej szczegółowo

Urodzeni z myszką w ręku. Wczesna adaptacja do nowych mediów

Urodzeni z myszką w ręku. Wczesna adaptacja do nowych mediów Magdalena Szpunar magdalena_sz@wp.pl Wydział Humanistyczny Akademia Górniczo-Hutnicza Kraków Urodzeni z myszką w ręku. Wczesna adaptacja do nowych mediów Internetem od kilku lat nie są zainteresowane wyłącznie

Bardziej szczegółowo

POSTAWY RODZICIELSKIE

POSTAWY RODZICIELSKIE POSTAWY RODZICIELSKIE Wychowanie bez błędów jest mitem. Nic takiego nie istnieje. I nie tylko nie istnieje, ale wręcz nie powinno istnieć. Rodzice są ludźmi. Popełniają więc błędy i nie wiedzą wszystkiego.

Bardziej szczegółowo

Numer i nazwa obszaru: 6 Portale społecznościowe jako narzędzie pracy grupowej. Temat szkolenia:

Numer i nazwa obszaru: 6 Portale społecznościowe jako narzędzie pracy grupowej. Temat szkolenia: Numer i nazwa obszaru: 6 Portale społecznościowe jako narzędzie pracy grupowej Temat szkolenia: Edukacyjne aspekty korzystania z portali społecznościowych SZCZEGÓŁOWY PROGRAM SZKOLENIA WARSZAWA, 2013 Wydanie

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA EKOLOGICZNA PRZYSZŁOŚCI JUŻ TERAZ

EDUKACJA EKOLOGICZNA PRZYSZŁOŚCI JUŻ TERAZ EDUKACJA EKOLOGICZNA PRZYSZŁOŚCI JUŻ TERAZ Magdalena Machinko-Nagrabecka Kierownik Działu Edukacji Ekologicznej Centrum UNEP/GRID-Warszawa Warszawa, 23 stycznia 2013 r. NFOŚiGW - Konsultacje w sprawie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI Warszawa, październik 00 BS/0/00 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy w programie World Public Opinion. Jest to program

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW

8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW 8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW Innowacyjny program nauczania uczniów z zaburzeniami w zachowaniu 70 Adresaci: rodzice dzieci i młodzieży zakwalifikowani do Innowacyjnego programu nauczania uczniów z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

FILARY SKUTECZNEJ KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ

FILARY SKUTECZNEJ KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ FILARY SKUTECZNEJ KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ PR osobisty i budowanie autorytetu nauczyciela kluczem do efektywnej komunikacji Marzanna Szymczak 1 Pytania na które poszukamy odpowiedzi: 1. Jakie pokolenia

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Placówka z certyfikatem PN-EN ISO 9001:2009 i akredytacją Łódzkiego Kuratora Oświaty

Placówka z certyfikatem PN-EN ISO 9001:2009 i akredytacją Łódzkiego Kuratora Oświaty 96-100 Skierniewice, Al. Niepodległości 4 tel. (46) 833-20-04, (46) 833-40-47 fax. (46) 832-56-43 www.wodnskierniewice.eu wodn@skierniewice.com.pl Placówka z certyfikatem PN-EN ISO 9001:2009 i akredytacją

Bardziej szczegółowo

to agencja specjalizująca się w kompleksowej obsłudze marek w mediach społecznościowych. Dzięki specjalistycznemu know-how, dopasowaniu oferty do

to agencja specjalizująca się w kompleksowej obsłudze marek w mediach społecznościowych. Dzięki specjalistycznemu know-how, dopasowaniu oferty do to agencja specjalizująca się w kompleksowej obsłudze marek w mediach społecznościowych. Dzięki specjalistycznemu know-how, dopasowaniu oferty do indywidualnych potrzeb oraz silnemu wsparciu technologicznemu,

Bardziej szczegółowo

J a n u s z M u c h a (Akademia Górniczo-Hutnicza Kraków): Nowe technologie. Przyroda a nowe postacie kultury na początku XXI wieku...

J a n u s z M u c h a (Akademia Górniczo-Hutnicza Kraków): Nowe technologie. Przyroda a nowe postacie kultury na początku XXI wieku... Spis treści J a n u s z M u c h a (Akademia Górniczo-Hutnicza Kraków): Nowe technologie. Przyroda a nowe postacie kultury na początku XXI wieku... 9 CZĘŚĆ I Internet i jego wykorzystywanie w przestrzeni

Bardziej szczegółowo

Po co budować wizerunek w internecie? By pokazać swoje różnorodne umiejętności By pokazać swoje pasje i zainteresowania By pochwalić się osiągnięciami By nawiązywać nowe kontakty By brać udział w życiu

Bardziej szczegółowo

TOMASZ SOSNOWSKI Uniwersytet w Białymstoku Wydział Pedagogiki i Psychologii Zakład Pedagogiki Społecznej

TOMASZ SOSNOWSKI Uniwersytet w Białymstoku Wydział Pedagogiki i Psychologii Zakład Pedagogiki Społecznej RELACJE POMIĘDZY POKOLENIAMI W RODZINIE, ICH PRZEMIANY W DOBIE GLOBALIZACJI I PONOWOCZESNOŚCI TOMASZ SOSNOWSKI Uniwersytet w Białymstoku Wydział Pedagogiki i Psychologii Zakład Pedagogiki Społecznej W

Bardziej szczegółowo

Raport z badań: Kłamstwo czy prawda? Rozmowy na czacie.

Raport z badań: Kłamstwo czy prawda? Rozmowy na czacie. Raport z badań: Kłamstwo czy prawda? Rozmowy na czacie. Ewa Kucharczyk Akademia Górniczo - Hutnicza II rok, WH W ankiecie zatytułowanej: Kłamstwo czy prawda? Rozmowy na czacie wzięło udział dokładnie 100

Bardziej szczegółowo

PRYWATNOŚĆ I WŁASNY WIZERUNEK W PRZESTRZENI SOCIAL MEDIA

PRYWATNOŚĆ I WŁASNY WIZERUNEK W PRZESTRZENI SOCIAL MEDIA PRYWATNOŚĆ I WŁASNY WIZERUNEK W PRZESTRZENI SOCIAL MEDIA Spis treści Wprowadzenie...3 Notka metodologiczna...4 Popularność serwisów social media...5 Prywatność... 13 Własny wizerunek... 18 O firmie PBI...

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy Raport z badania sierpień 2013 r. O badaniu Media społecznościowe powoli zmieniają organizacje. Nie dzieje się to tak szybko, jak się spodziewano kilka lat

Bardziej szczegółowo

Uzależnienie behawioralne. Co to takiego?

Uzależnienie behawioralne. Co to takiego? Uzależnienie behawioralne. Co to takiego? Uzależnienie behawioralne? Nałogowe zachowanie? Czy to jest zaraźliwe?! Na pewno słyszałe(a)ś o uzależnieniu od alkoholu, papierosów i narkotyków. Mówią o tym

Bardziej szczegółowo

Nawyki komunikacyjne w przekroju pokoleniowym

Nawyki komunikacyjne w przekroju pokoleniowym Nawyki komunikacyjne w przekroju pokoleniowym Raport z ilościowego projektu badawczego Warszawa, październik 2011 Cele badania Celem badania była diagnoza różnych form kontaktu oraz różnic w nawykach komunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie narzędzi Web 2.0 do promocji działań edukacyjnych. Marta Klimowicz. Co to jest Web 2.0?

Zastosowanie narzędzi Web 2.0 do promocji działań edukacyjnych. Marta Klimowicz. Co to jest Web 2.0? Zastosowanie narzędzi Web 2.0 do promocji działań edukacyjnych Marta Klimowicz Co to jest Web 2.0? Epoki literackie http://polakna5.blox.pl/resource/epo KI_LITERACKIEramy_czasowe.jpg Web 2.0 http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1a/web20buzz_pl.jpg

Bardziej szczegółowo

Świat #w10lat. Jak świat zmienił się w ciągu ostatniej dekady

Świat #w10lat. Jak świat zmienił się w ciągu ostatniej dekady Świat #w10lat Jak świat zmienił się w ciągu ostatniej dekady YouTube #w10lat 2005 2015 Na YouTube został umieszczony pierwszy film, który trwał 19 sekund. Jeden z założycieli portalu opowiada na nim w

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Marketing internetowy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Marketing internetowy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Marketing internetowy Dr Leszek Gracz Uniwersytet Szczeciński 25 marca 2015 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL O czym dzisiaj będziemy mówić

Bardziej szczegółowo

ZASIĘG BLOGOSFERY W POLSCE

ZASIĘG BLOGOSFERY W POLSCE ZASIĘG BLOGOSFERY W POLSCE ANDrzEj GArAPICH Polskie Badania Internetu Social Media Social Media BLOGI (ORAZ MIKRO- I MINIBLOGI) NALEŻĄ DO SZEROKIEJ KATEGORII SERWISÓW I APLIKACJI ZWANYCH SOCIAL MEDIA Blog

Bardziej szczegółowo

PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE. ks. Artur Aleksiejuk

PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE. ks. Artur Aleksiejuk PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE ks. Artur Aleksiejuk Pojęcie praw człowieka Przez prawa człowieka rozumie się te prawa, które są bezpośrednio związane z naturą człowieka jako istoty rozumnej i wolnej (osoby)

Bardziej szczegółowo

ROLA SZKOŁY WYŻSZEJ W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI NAUCZYCIELI DO PRACY Z MŁODSZYMI DZIEĆMI

ROLA SZKOŁY WYŻSZEJ W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI NAUCZYCIELI DO PRACY Z MŁODSZYMI DZIEĆMI ROLA SZKOŁY WYŻSZEJ W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI NAUCZYCIELI DO PRACY Z MŁODSZYMI DZIEĆMI (na przykładzie kompetencji autokreacyjnych) dr Ewa Kochanowska Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Bardziej szczegółowo

Jakość systemu rodzinnego a czynniki chroniące i czynniki ryzyka w profilaktyce zachowań dysfunkcjonalnych

Jakość systemu rodzinnego a czynniki chroniące i czynniki ryzyka w profilaktyce zachowań dysfunkcjonalnych Jakość systemu rodzinnego a czynniki chroniące i czynniki ryzyka w profilaktyce zachowań dysfunkcjonalnych dr Wiesław Poleszak Zakład Pomocy Psychologicznej i Psychoprofilaktyki Wydział Pedagogiki i Psychologii

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

Programy. pozytywnego rozwoju. dla uczniów. szkół ponadgimnazjalnych

Programy. pozytywnego rozwoju. dla uczniów. szkół ponadgimnazjalnych Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki.

Bardziej szczegółowo

Realne wspólnoty medialne? Media w roli narzędzia integracji kulturowej i społecznej

Realne wspólnoty medialne? Media w roli narzędzia integracji kulturowej i społecznej Międzynarodowa Konferencja Naukowa Online Pomiędzy działaniami w przestrzeni społecznej a medialnej. Współczesne strategie komunikacyjne i integracyjne Realne wspólnoty medialne? Media w roli narzędzia

Bardziej szczegółowo

Społeczna Akademia Nauk Co Bronisław Malinowski ma do portali społecznościowych?

Społeczna Akademia Nauk Co Bronisław Malinowski ma do portali społecznościowych? Społeczna Akademia Nauk Co Bronisław Malinowski ma do portali społecznościowych? Zbigniew Meger Bronisław Kacper Malinowski (1884-1942) Polski antropolog, podróżnik, etnolog i socjolog. Ukończył liceum

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 80/2015 KORZYSTANIE Z RELIGIJNYCH STRON I PORTALI INTERNETOWYCH

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 80/2015 KORZYSTANIE Z RELIGIJNYCH STRON I PORTALI INTERNETOWYCH Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 80/2015 KORZYSTANIE Z RELIGIJNYCH STRON I PORTALI INTERNETOWYCH Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 9 stycznia 2015 roku

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Pod red. Z. Kwiecińskiego i B. Śliwerskiego - Pedagogika. T. 2. Spis treści TEORIE WYCHOWANIA

Księgarnia PWN: Pod red. Z. Kwiecińskiego i B. Śliwerskiego - Pedagogika. T. 2. Spis treści TEORIE WYCHOWANIA Księgarnia PWN: Pod red. Z. Kwiecińskiego i B. Śliwerskiego - Pedagogika. T. 2 Spis treści Część I TEORIE WYCHOWANIA Wstęp (Bogusław Śliwerski) 12 Rozdział 1. Istota i przedmiot badań teorii wychowania

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Polityka społeczna (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Spis treści 1Wstęp...3 2Cele polityki społecznej...3 3Etapy rozwoju politechniki społecznej...4 3.α Od prawa ubogich do

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 83/2014 KORZYSTANIE Z RELIGIJNYCH STRON I PORTALI INTERNETOWYCH

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 83/2014 KORZYSTANIE Z RELIGIJNYCH STRON I PORTALI INTERNETOWYCH Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 83/2014 KORZYSTANIE Z RELIGIJNYCH STRON I PORTALI INTERNETOWYCH Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku

Bardziej szczegółowo

Ochrona danych osobowych w placówce oświatowej. Małgorzata Jagiełło

Ochrona danych osobowych w placówce oświatowej. Małgorzata Jagiełło Ochrona danych osobowych w placówce oświatowej Małgorzata Jagiełło Wrocław 2012 Autor: Małgorzata Jagiełło Wydawca: Grupa Ergo Sp. z o.o., 50-127 Wrocław ul. Św. Mikołaja 56/57 www.wydawnictwo-ergo.pl

Bardziej szczegółowo

Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne

Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne 1. Struktura społeczna współczesnego polskiego społeczeństwa - główne kierunki zmian. 2. Religijność Polaków dynamika i uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Miejska Platforma Internetowa

Miejska Platforma Internetowa Miejska Platforma Internetowa Bogactwo możliwości! Uniezależnienie od producenta! Możliwość dostosowania Platformy do potrzeb! Wyjątkowo korzystna cena! Głównym zadaniem tego serwisu jest publikowanie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: EKOLOGIA I POLITYKA 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II/4

KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: EKOLOGIA I POLITYKA 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II/4 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: EKOLOGIA I POLITYKA 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II/4 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 3 6. LICZBA GODZIN: 30 WY/30 CA 7.

Bardziej szczegółowo

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Wybór zawodu wyznacza kierunek kształcenia wyznacza kierunek i stopień rozwoju osobowości umożliwia przynależność

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ZDROWIA - POWINNOŚĆ PAŃSTWA CZY OBYWATELA? WARSZAWA, LUTY 2000

OCHRONA ZDROWIA - POWINNOŚĆ PAŃSTWA CZY OBYWATELA? WARSZAWA, LUTY 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie serwisów i sieci społecznościowych do realizacji badań marketingowych

Wykorzystanie serwisów i sieci społecznościowych do realizacji badań marketingowych Wykorzystanie serwisów i sieci społecznościowych do realizacji badań marketingowych Katarzyna Rutkowska PMB Polska O czym to będzie? Jakie są metody badania wykorzystywane przy użyciu internetu? Czym jest

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Wydział Socjologiczno-Historyczny UR

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Wydział Socjologiczno-Historyczny UR SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Podstawy socjologii Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 25 czerwca 2015 r. z dnia... 2015 r.

Projekt z dnia 25 czerwca 2015 r. z dnia... 2015 r. Projekt z dnia 25 czerwca 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

maciaszczyk interaktywny wzbudzamy e-mocje

maciaszczyk interaktywny wzbudzamy e-mocje maciaszczyk interaktywny wzbudzamy e-mocje Nie chcemy, żeby ludzie Cię zobaczyli. Chcemy, żeby Cię zapamiętali. Jak zbudujemy Twój wizerunek w Internecie? Kompleksowa oferta działań interactive obejmuje

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Nadrzędnym celem wychowawczym Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE jest wspomaganie

Bardziej szczegółowo

Członkostwo w lubelskich organizacjach społecznych

Członkostwo w lubelskich organizacjach społecznych Opracowanie: Andrzej Juros, Arkadiusz Biały Członkostwo w lubelskich organizacjach społecznych O sile i potencjale stowarzyszeń świadczą ich członkowie nie tylko ich liczba, lecz przede wszystkich zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

Społecznie odpowiedzialne zarządzanie w organizacjach publicznych. Teza cele konstrukcja realizacja

Społecznie odpowiedzialne zarządzanie w organizacjach publicznych. Teza cele konstrukcja realizacja Dr Grzegorz Baran, Instytut Spraw Publicznych UJ Społecznie odpowiedzialne zarządzanie w organizacjach publicznych Teza cele konstrukcja realizacja Teza Zakorzenienie modelu działania organizacji publicznej

Bardziej szczegółowo

Autor: Ewelina Brzyszcz Studentka II roku II stopnia Dziennikarstwo i komunikacja społeczna Uniwersytet Jana Kochanowskiego Kielce

Autor: Ewelina Brzyszcz Studentka II roku II stopnia Dziennikarstwo i komunikacja społeczna Uniwersytet Jana Kochanowskiego Kielce Autor: Ewelina Brzyszcz Studentka II roku II stopnia Dziennikarstwo i komunikacja społeczna Uniwersytet Jana Kochanowskiego Kielce Wraz z upowszechnieniem Internetu narodziło się nowe pokolenie. Świat

Bardziej szczegółowo

Człowiek, który zmienił świat IT

Człowiek, który zmienił świat IT Warszawa, 7 października 2011 r. Człowiek, który zmienił świat IT Geniusz, wizjoner, mentor, niesamowity człowiek, silny, charyzmatyczny, przyjaciel to tylko niektóre z określeo twórcy i przywódcy Apple

Bardziej szczegółowo

Stwórz wewnętrzną sieć szkolną

Stwórz wewnętrzną sieć szkolną tekst Artur Rudnicki Stwórz wewnętrzną sieć szkolną yammer to prywatna sieć społecznościowa, która ułatwia pracownikom i uczniom wzajemną komunikację, pozwala na dzielenie się informacjami i zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1. Spis treści

Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1. Spis treści Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1 Spis treści Przedmowa 11 CZE ŚĆ I PODSTAWY EPISTEMOLOGICZNE, ONTOLOGICZNE I AKSJOLOGICZNE DYSCYPLINY ORAZ KATEGORIE POJE CIOWE PEDAGOGIKI

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS. Moduł (typ) przedmiotów: Liczba punktów ECTS za zaliczenie przedmiotu: 4

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS. Moduł (typ) przedmiotów: Liczba punktów ECTS za zaliczenie przedmiotu: 4 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 15 W KROŚNIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 15 W KROŚNIE PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 15 W KROŚNIE W wychowaniu chodzi właśnie o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem o to ażeby bardziej był, a nie tylko więcej miał, aby poprzez

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 5 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OZORKOWIE

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 5 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OZORKOWIE SZKOŁA PODSTAWOWA NR 5 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OZORKOWIE SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2014-2016 Opracowanie : Agnieszka Nowakowska- pedagog szkolny Joanna Geraga Matusiak psycholog szkolny

Bardziej szczegółowo

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011 Komentarz do wyników polskiej wersji badania Warszawa, maj 2011 r. 1.Wprowadzenie Badanie zostało zrealizowane metodą ankiety elektronicznej między 14 grudnia 2010 a 16 stycznia 2011. Polska wersja badania,

Bardziej szczegółowo

Sieć co łowi wszystkie ryby, czyli poradnictwo zawodowe a Internet Anna Sarczyńska i Zbigniew Brzeziński

Sieć co łowi wszystkie ryby, czyli poradnictwo zawodowe a Internet Anna Sarczyńska i Zbigniew Brzeziński Sieć co łowi wszystkie ryby, czyli poradnictwo zawodowe a Internet Anna Sarczyńska i Zbigniew Brzeziński Kraków, 5 czerwca 2014 roku Niesłychanie ważny plan dotarcia do celu Internet jako emanacja rynku

Bardziej szczegółowo

czy samorządność szkolnictwa wyższego = samorządność i niezależność uniwersytetu? Jerzy M. Mischke, em. prof. AGH

czy samorządność szkolnictwa wyższego = samorządność i niezależność uniwersytetu? Jerzy M. Mischke, em. prof. AGH czy samorządność szkolnictwa wyższego = samorządność i niezależność uniwersytetu? Jerzy M. Mischke, em. prof. AGH o czym będę mówił? o kulturotwórczej roli wolności akademickich i ich ochronie o współczesnych

Bardziej szczegółowo

mgr Agnieszka Taper Zachowania ryzykowne w Internecie

mgr Agnieszka Taper Zachowania ryzykowne w Internecie mgr Agnieszka Taper Zachowania ryzykowne w Internecie www.cps.edu.pl Zachowania ryzykowne w Internecie Zachowania ryzykowne w Sieci, to takie działania użytkownika Internetu, które niosą ze sobą ryzyko

Bardziej szczegółowo

Najwspanialszy dzień to ten, w którym się urodziłeś MOJE URODZINY NASZE ŚWIĘTO

Najwspanialszy dzień to ten, w którym się urodziłeś MOJE URODZINY NASZE ŚWIĘTO Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Ustrzykach Dolnych Najwspanialszy dzień to ten, w którym się urodziłeś MOJE URODZINY NASZE ŚWIĘTO program integrujący klasę. Autor programu mgr Ewa Lejowska Ustrzyki

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE jako wprowadzanie dziecka w świat wartości

WYCHOWANIE jako wprowadzanie dziecka w świat wartości WYCHOWANIE jako wprowadzanie dziecka w świat wartości Opr. Zbigniew B. Gaś Zakład Psychoprofilaktyki i Pomocy Psychologicznej Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji Lublin prawa zastrzeżone 1/26 Podstawowe

Bardziej szczegółowo