ROZDZIAŁ 6 ZARZĄDZANIE PROEKOLOGICZNE- WAŻNY CZYNNIK SUKCESU RYNKOWEGO PRZEDSIĘBIORSTWA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ROZDZIAŁ 6 ZARZĄDZANIE PROEKOLOGICZNE- WAŻNY CZYNNIK SUKCESU RYNKOWEGO PRZEDSIĘBIORSTWA"

Transkrypt

1 Ewa Mazur Wierzbicka ROZDZIAŁ 6 ZARZĄDZANIE PROEKOLOGICZNE- WAŻNY CZYNNIK SUKCESU RYNKOWEGO PRZEDSIĘBIORSTWA Wstęp Zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego stanowi obecnie jeden z większych problemów. Zarówno poszczególne państwa, jak też organizacje międzynarodowe podejmują różnego rodzaju inicjatywy, wprowadzają nowe narzędzia mające na celu ochronę środowiska. Na szczeblu mikroekonomicznym organizacje chcąc być proekologicznymi zaczynają coraz częściej wprowadzać narzędzia zarządzania środowiskowego, które pozwalają im na zmniejszanie ich uciążliwości środowiskowej. Przedsiębiorstwa jako podmioty gospodarcze nastawione zgodnie z koncepcją neoklasyczną na maksymalizację zysku, coraz częściej dostrzegają, że bycie proekologicznym wymaga oczywiście ponoszenia określonych kosztów ale przynosi także szereg wymiernych korzyści. Chcąc istnieć, rozwijać się na każdym rynku należy patrzeć perpektywicznie, długofalowo. Dziś już widać, że problematyka środowiskowa będzie odgrywać coraz większą rolę w działalności każdego przedsiębiorstwa, tak więc im szybciej przedsiębiorstwa zdecydują się na bycie proekologicznymi, tym szybciej będą czerpać z tego tytułu korzyści. Koncepcja rozwoju zrównoważonego- płaszczyzna makro- i mikroekonomiczna Koncepcja rozwoju zrównoważonego 1 daje światu możliwość zachowania istniejących walorów środowiskowych. Przyczynia się ona w znacznym stopniu do ograniczenia zanieczyszczenia, degradacji środowiska przyrodniczego, które w wieku XX zostało przez człowieka bardzo naruszone. Jej realizacja z jednej strony jest wymogiem czasu, z drugiej zaś świadczy o naszej odpowiedzialności za przyszłe pokolenia. Mimo wieloletniej dyskusji samo pojęcie rozwoju zrównoważonego nie jest do tej pory precyzyjnie zdefiniowane. Często przyjmuje się, że jest ono intuicyjnie oczywiste. Oznacza bowiem rozwój lub wzrost społeczno - gospodarczy uwzględniający wymogi ekologiczne. Spośród wielu istniejących definicji rozwoju zrównoważonego najpopularniejszą i najczęściej przytaczaną jest ta umieszczona w raporcie Brundtland - rozwój zrównoważony to "rozwój gospodarczy i społeczny, który zapewni zaspokojenie potrzeb współczesnej generacji bez ryzyka, że przyszłe pokolenia nie będą mogły zaspokoić swoich potrzeb, pozwalając jej na wybór stylu życia ( Wortmann, 2002, s. 95). Należy zwrócić szczególną uwagę na trzy podstawowe wymiary ekorozwoju ( Grapp, 2001, s ): ekologiczny (zachowanie środowiska i jego naturalnych zasobów), ekonomiczny (rozwój gospodarczy, który nie będzie hamowany ale stymulowany przez postęp technologiczny i wzrost efektywności wykorzystania surowców, materiałów i pracy ludzkiej), 1 W literaturze polskiej możemy spotkać się z określeniem rozwoju zrównoważonego, jako trwały rozwój ekorozwój (ang. sustainable development).

2 Zarządzanie proekologiczne- ważny czynnik sukcesu rynkowego przedsiębiorstwa 63 społeczny (poprawa warunków życia i bezpieczeństwa wszystkich ludzi). Koncepcja zrównoważonego rozwoju znalazła swój wyraz w pracach wielu organizacji, ujęta została w wielu dokumentach (np. Deklaracja z Rio w sprawie środowiska i rozwoju, Globalny program działań Agenda 21 (Sebaldt, 2002, s.42)), była tematem wiodącym konferencji ONZ. Podczas szczytu w Dublinie w czerwcu 1990 roku zrównoważony rozwój stał się zasadą ustrojową Unii Europejskiej i jednym z podstawowych zadań UE, którego realizacja wymaga prowadzenia polityki ochrony środowiska (V Program UE dotyczący ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju, Strategia Ku zrównoważonemu rozwojowi )(Paczuski, 1999, s.52). Konsekwencją tego wydaje się być uznanie postanowienia o zrównoważonym rozwoju za zadanie całej Unii Europejskiej, co zamieszczono w Traktacie Amsterdamskim z 2 października 1997 roku, który wszedł w życie 1 maja 1999 roku. Zdecydowanie popierać społeczny i gospodarczy postęp swoich ludów, uwzględniając zasadę zrównoważonego rozwoju, zgodnie z którą w ramach realizowanego rynku wewnętrznego ma być wzmacniana spójność i ochrona środowiska oraz realizowana polityka zapewniająca, aby postępowi w integracji gospodarczej towarzyszył równoległy postęp w innych dziedzinach (Calster, Berwin, Deketelaere, 1998, s. 14). Wiele krajów świata przyjęło koncepcję zrównoważonego rozwoju za podstawę swojej polityki ekologicznej- dotyczy to także Polski. Świadczyć o tym może fakt, iż w Polityce ekologicznej państwa przyjętej przez Sejm w 1991 roku (Uchwała Sejmu RP, 1991) oraz w Programie wykonawczym do polityki ekologicznej państwa do 2000 roku (Program wykonawczy do polityki ekologicznej państwa do 2000 roku, 1994), przyjętym przez Sejm w 1995 roku, jak też w II Polityce ekologicznej państwa podstawę stanowi rozwój zrównoważony. Również w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej znaleźć można szereg postanowień, które w sposób bezpośredni odnoszą się do ochrony środowiska ( np. art. 31 ust. 3, art. 68 ust. 4, art. 78 ust. 232 i inne).w tym przypadku największe znaczenie ma jednak art. 5 Konstytucji RP, który stanowi, iż Rzeczpospolita Polska (...), strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. Realizacja rozwoju zrównoważonego w Polsce wymaga podejmowania działań, propozycji rozwiązań i przeznaczania określonych sum na inwestycje w poszczególnych sektorach gospodarki. Koniecznym więc jest wdrażanie systemów zarządzania środowiskowego, programów proekologicznych, poszukiwanie i tworzenie techniczno - ekonomicznych warunków wykorzystywania alternatywnych surowców oraz odnawialnych źródeł energii. Cele polityki ekologicznej muszą więc być osiągane przede wszystkim poprzez zachęcanie zanieczyszczających do zmiany swoich zachowań w stosunku do środowiska, lub poprzez redystrybucję środków finansowych gromadzonych na specjalnych funduszach. Widać zatem, że pomimo, iż koncepcja rozwoju zrównoważonego rozpatrywana jest najczęściej w skali makroekonomicznej, to jednak jej realizacja wymaga przede wszystkim prośrodowiskowej orientacji zarządzania przedsiębiorstwem. To właśnie przedsiębiorstwa wywierają bezpośredni wpływ na komponenty środowiska i wykorzystują jego zasoby. Rozpatrywanie koncepcji zrównoważonego rozwoju na poziomie przedsiębiorstwa oznaczać powinno obniżenie materiałochłonności, energochłonności produkcji, podnoszenie produktywności wykorzystania zasobów środowiska oraz redukowanie poziomu zanieczyszczeń przy równoczesnym osiąganiu celów ekonomicznych, jak i społecznych. Wiąże się to zatem z efektywnym wykorzystaniem zasobów naturalnych i ochroną środowiska. Narzędziami, które to umożliwiają są między innymi systemy zarządzania środowiskowego ( rys. 1).

3 64 Ewa Mazur-Wierzbicka Rysunek 1. Transformacja koncepcji zrównoważonego rozwoju do poziomu przedsiębiorstwa ŻĄDANIA EKOLOGICZNE Poszanowanie surowców Zachowanie stanu przyrody Jakość życia Ochrona jakości wody, powietrza, gleby Kontrolowanie pozostałości odpadów Strefy wypoczynku ŻĄDANIA EKONOMICZNE Rentowność Zdolność konkurencyjna Produktywność Zadowolenie, satysfakcja konsumentów Wzrost gospodarczy Efektywność produkcji KONFLIKT EKOLOGIA- EKONOMIA Zmiana potrzeb konsumentów Państwowa ingerencja i zakazy Przyrost dodatkowych kosztów Spiętrzenie inwestycji Wzrost strat Podwyższenie kosztów Procesy sądowe Likwidacja miejsc pracy Utrata Image Sposoby rozwiązania konfliktu Koncepcja zrównoważonego rozwoju POZIOM ZARZĄDZANIA PRZEDSIĘBIORSTWEM Uwzględnienie misji poszanowania środowiska w filozofii przedsiębiorstwa Zmiana relacji odniesienia celów: rentowność a ochrona środowiska Formułowanie strategii prośrodowiskowej przedsiębiorstwa Źródło: J. Adamczyk, Koncepcja zrównoważonego rozwoju w zarządzaniu przedsiębiorstwem, Kraków 2001, s. 31. Z punktu widzenia zarządzania środowiskowego w przedsiębiorstwie największe znaczenie ma ta zasada zrównoważonego rozwoju, która dotyczy zapobiegania powstawaniu zanieczyszczeń i innych obciążeń środowiska w czasie każdej działalności i na każdym etapie procesów wytwórczych z uszeregowaniem ważności podejmowanych czynności. Odnosi się ona głównie do: unikania tworzenia zanieczyszczeń w procesach technologicznych, stosowania recyklingu, instalowania urządzeń ochronnych wychwytujących i neutralizujących zanieczyszczenia. Zarządzanie środowiskowe w przedsiębiorstwie Zarządzanie środowiskowe najprościej zdefiniować można jako zarządzanie tymi działaniami przedsiębiorstwa, które mają lub mogą mieć wpływ na środowisko. Głównym celem zarządzania środowiskowego jest zachowanie surowców naturalnych, ograniczenie

4 Zarządzanie proekologiczne- ważny czynnik sukcesu rynkowego przedsiębiorstwa 65 emisji zanieczyszczeń środowiskowych oraz ochrona zdrowia pracowników i mieszkańców. Ponieważ przedsiębiorstwa decydują się na ponoszenie dodatkowych koszów związanych z wprowadzaniem zarządzania środowiskowego musi być to dla nich opłacalne. Każde bowiem racjonalnie działające przedsiębiorstwo, chce osiągnąć jak największy zysk - zgodnie z neoklasycznym ujęciem przedsiębiorstwa głównym celem działalności firmy jest maksymalizacja zysku. Nie da się jednak oddzielić podejmowanych działań ekonomicznych od zagadnień dotyczących problematyki środowiskowej. Jest tak, ponieważ działania ekonomiczne mogą mieć znaczący wpływ na środowisko z kilku powodów. I tak np.: proces produkcyjny nie jest możliwy bez wykorzystania surowców naturalnych, zużycia wody, energii; czynności takie jak: pakowanie, transport, konserwacja mają znaczący wpływ na środowisko; wytworzone produkty po ich konsumpcji stają się odpadami wymagającymi składowania, co w większości przypadków ma negatywny wpływ na środowisko. Przedsiębiorstwa aktywne środowiskowo, kierują się maksymą, która dowodzi, że ochrona środowiska leży w interesie samych przedsiębiorstw bez względu na ich rozmiar, branżę w jakich działają. Zachowanie proekologiczne to nie tylko obowiązek zachowania niezmienionego stanu środowiska dla przyszłych pokoleń- zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju, ale również duża szansa na dodatkowe oszczędności lub potencjalne źródło zysku dzięki powstaniu nowych produktów i rynków. Chcąc stosować narzędzia zarządzania środowiskowego przedsiębiorstwa mają do wyboru zarówno te bardziej skomplikowane, jak i te prostsze. Spośród wielu narzędzi stosowanych w Polsce do najpopularniejszych należą: Czystsza Produkcja, której celem jest zmniejszenie marnotrawstwa, wycieków, wynajdywanie okazji do oszczędności. Jest to ciągłe stosowanie prewencyjnej strategii ochrony środowiska, aby zminimalizować występowanie zagrożeń dla ludzi i środowiska, jakie niosą procesy produkcyjne i wyroby. Produkty ekologiczne przedsiębiorstwa decydować się mogą na produkcję tzw. produktów ekologicznych, czyli takich, które spełniają takie same funkcje użytkowe jak inne produkty tego typu, jednak o wiele mniej obciążają środowisko. Produkty te są tak projektowane, aby w każdej fazie ich żywotności ( od wydobycia surowca do ich produkcji, aż po usunięcie produktu) minimalizować ich negatywny wpływ na środowisko. Bardzo często produkty ekologiczne mają odpowiednie oznakowanie na opakowaniu tzw. ekoznaki, świadczące o tym, iż dany produkt jest tak zaprojektowany, aby w jak najmniejszym stopniu zanieczyszczać środowisko. Systemy Zarządzania Środowiskowego (SZŚ): o System Zarządzania Środowiskowego zgodny z normą ISO ( SZŚ wg normy ISO 14001) o EMAS (Environmental Management and Audit Scheme) 3. Stosowane przez przedsiębiorstwa systemy zarządzania środowiskowego składają się następujących po sobie etapów: 1. określenie polityki ekologicznej 2. wstępny przegląd wpływów i aspektów środowiskowych 3. przegląd i dostosowanie się do wymogów prawnych 4. ustalenie programu działań środowiskowych i jego konkretnych celów 5. określenie zadań i wyznaczenie osób za nie odpowiedzialnych 6. programy, szkolenia i uświadamiania dla wszystkich pracowników 7. odpowiednia dokumentacja 2 Standard międzynarodowy, w Polsce PN-EN ISO 14001: Prawo UE, ( Rozporządzenie 761/2001)

5 66 Ewa Mazur-Wierzbicka 8. pomiary, stały monitoring, mechanizmy usprawniające 9. wewnętrzne i zewnętrzne audyty, weryfikacja 10. wewnętrzny i zewnętrzny obieg informacji, komunikacja publiczna, deklaracja środowiskowa ( w przypadku EMAS). System zarządzania środowiskowego to część ogólnego systemu zarządzania, która obejmuje strukturę organizacyjną, planowanie, odpowiedzialność, zasady postępowania, procedury, procesy i środki potrzebne do opracowywania, wdrażania, realizowania, przeglądu i utrzymywania polityki środowiskowej (Rozporządzenie (WE) Nr 761/20 01, 2001). Celem systemów zarządzania środowiskowego jest ciągłe, zmniejszanie uciążliwości środowiskowej przedsiębiorstwa. Wymogi obecnie obowiązującego EMAS są zbliżone do wymogów stawianych przez normę ISO 14001, tylko w niektórych aspektach nieco bardziej zaostrzone, co przedstawia rysunek nr 2. Rysunek 2. Schemat ISO a EMAS + udział pracowników + informowanie opinii publicznej ISO /EN ISO ciągła poprawa działalności + zgodność z prawem EMAS Źródło: opracowanie własne Należy pamiętać, iż obecnie narzędzia z zakresu zarządzania środowiskowego stosowane są przez przedsiębiorstwa dobrowolnie, z czasem jednak, ze względu na coraz większe wymogi środowiskowe wynikające z postępującego zanieczyszczenia środowiska mogą stać się obowiązkowymi. Już teraz pomimo ich dobrowolności przedsiębiorstwa zaczynają je stosować nie z przymusu prawnego lecz pod wpływem kontrahentów, organizacji ekologicznych, klientów, giełdy. Korzyści ze stosowania Systemów Zarządzania Środowiskowego Systemy zarządzania środowiskowego według normy ISO mogą być wdrażane od 1996 roku. W Polsce w 1997 roku funkcjonowało tylko 7 przedsiębiorstw, które posiadały certyfikat na zgodność z normą ISO 14001, zaś w grudniu 2003 roku certyfikat na zgodność z wymogami normy ISO posiadało 434 przedsiębiorstw. Obecnie ( stan na V rok) certyfikat na zgodność z normą ISO posiada już 1493 organizacji (www.ekonet.pl ). Od momentu członkostwa Polski w UE polskie organizacje mogą wdrażać również EMAS, który stanowi realną alternatywę w stosunku do uzyskania certyfikatu na zgodność z normą ISO Niestety do tej pory ( stan na III rok) jedynie dwie organizacje w Polsce mogą poszczycić się rejestracją w systemie EMAS. Są to: 1. BOT Elektrownia Opole- rejestracja wrzesień 2005 rok 2. Centrum Onkologii im. prof. F. Łukaszczyka w Bydgoszczy- rejestracja wrzesień 2006 rok.

6 Zarządzanie proekologiczne- ważny czynnik sukcesu rynkowego przedsiębiorstwa 67 Jak pokazuje statystyka, polskie podmioty zainteresowane są głównie wdrażaniem SZŚ wg normy ISO Niewątpliwie wpływa na to możliwość uzyskania szeregu korzyści z wdrożonego SZŚ wg normy ISO Korzyści jakie wynikają ze stosowania przez przedsiębiorstwa narzędzi zarządzania środowiskowego można przyporządkować do kilku grup. Z całą pewnością jednymi z najistotniejszych korzyści uzyskiwanych przez przedsiębiorstwa z działalności proekologicznej są korzyści ekonomiczne, inne to te, związane z polepszeniem relacji przedsiębiorstwo- władza, umocnieniem pozycji na rynku, bądź zdobyciem nowego rynku, wzrostem wartości rynkowej przedsiębiorstwa, nowoczesnym zarządzaniem przedsiębiorstwem, gwarancją dostarczania odbiorcy odpowiedniego poziomu jakości produktów i usług, rozwojem technologicznym i wprowadzaniem innowacji przez przedsiębiorstwo, lepszymi relacjami z instytucjami finansowymi i firmami ubezpieczeniowymi, wzrostem identyfikacji pracownika z przedsiębiorstwem, wzrostem motywacji pracowników, polepszeniem relacji z otoczeniem przedsiębiorstwa. Tak więc korzyści te możemy podzielić na dwie podstawowe grupy: korzyści dla samego przedsiębiorstwa oraz korzyści dla otoczenia. Należy jednak zauważyć, że korzyści jakie odnosi otoczenie w końcowym efekcie są także korzyściami dla samego przedsiębiorstwa. Jeśli przedsiębiorstwo dba o środowisko jest pozytywne postrzegane przez władze, społeczność lokalną. Zyskuje tym samym pozytywny wizerunek, przychylność władz, co może skutkować np. pomocą finansową, udogodnieniami administracyjnymi (Mazur- Wierzbicka, 2006, 40-42); (Mazur- Wierzbicka, 2007, ). Omawiając szczegółowiej wyżej wymienione korzyści należy zwrócić uwagę w pierwszej kolejności na fakt, iż wdrożenie narzędzi zarządzania środowiskowego pozwala na racjonalizację zużycia surowców, wody i energii, jak również poprzez zastosowanie recyklingu przedsiębiorstwa mogą zredukować koszty a także znaleźć nowe możliwości oszczędzania. Zmniejszenie objętości i toksyczności odpadów, ścieków i emisji gazów nie tylko minimalizuje obciążenie na środowisko ale i związane z tym grzywny, opłaty oraz koszty porządkowania i usuwania odpadów. W najbliższej przyszłości przedsiębiorstwa podejmujące dobrowolnie działania prośrodowiskowe będą nagradzane hojniej przez władze, co zmniejszy ich obciążenia administracyjne. Wprowadzenie SZŚ zwiększy zatem szanse na dostęp do publicznych subsydiów i źródeł finansowych. Ułatwi także przystosowanie się i utrzymywanie zgodności z ostrzejszymi wymaganiami prawnymi. Należy również zauważyć, że obecnie coraz większego znaczenia zaczyna nabierać problematyka ochrony środowiska na świecie. Tendencja ta będzie prawdopodobnie się utrzymywała zważywszy na np. duże zanieczyszczenie środowiska, zmiany klimatyczne itp. Z czasem coraz więcej instytucji publicznych i większych przedsiębiorstw będzie wymagać od swoich dostawców dowodów dbania o środowisko. Ci, którzy nie staną na wysokości zadania zostaną wyparci z rynku. Z kolei klienci odpowiedzialni i dbający o środowisko będą wyszukiwać te usługi i produkty, które mają potwierdzoną i wiarygodną jakość ekologiczną. Istotne jest również to, że zastosowanie zarządzania środowiskowego może przyczynić się do zwiększenia wartości rynkowej przedsiębiorstwa w razie fuzji, przejęcia, czy sprzedaży przedsiębiorstwa. Dodatkowo wartość przedsiębiorstwa zależy od proekologicznego wizerunku. W ramach korzyści tzw. administracyjnych dobrze funkcjonujący SZŚ, tak jak inne systemy zarządzania, wspomaga zbieranie i ocenę istotnych i aktualnych danych. Dzięki SZŚ wszystkie dokumenty potrzebne do dobrej komunikacji z pracownikami i partnerami biznesowymi stają się łatwiej dostępne. Jest to wynikiem realizacji kolejnych etapów wdrażania SZŚ: Dokumentacja, Nadzór nad dokumentacją. Działania podjęte przez przedsiębiorstwa i ich własne inicjatywy mające na celu poprawę działalności środowiskowej powodują reakcje i nowe postawy. Ich wynikiem często są innowacyjne produkty i usługi. Kolejną korzyścią z posiadania SZŚ to możliwość łatwiejszego dostępu do finansowania

7 68 Ewa Mazur-Wierzbicka zewnętrznego i korzystniejszych stawek ubezpieczeniowych. Przedsiębiorstwo, które może wykazać, że podjęło wszelkie możliwe kroki w celu zniwelowania szkód środowiskowych jest traktowane przychylniej w razie wypadku, czy katastrofy. SZŚ wymaga zaangażowania pracowników, jak też przeprowadzania szkoleń, co ma przyczynić się również do podniesienia świadomości ekologicznej pracowników. Dzięki temu pracownicy chętniej będą się identyfikować z pracodawcą znanym ze swojej troski o środowisko. Istotnym jest także to, że odpowiedzialna postawa wobec niebezpiecznych materiałów i produktów ma bezpośredni korzystny wpływ na warunki pracy i stan lokalnego środowiska. Systematyczne zarządzanie środowiskowe ułatwia harmonijną koegzystencję z okolicą i jej mieszkańcami. Przedsiębiorstwo może łatwiej uniknąć sytuacji konfliktowych, stać się aktywnym i brać udział w otwartej komunikacji (Szydłowski, Engel, Ociepa, 2005, s. 4-5). Oprócz szeregu korzyści wynikających z proekologicznej działalności przedsiębiorstw nie sposób nie odnieść się do ponoszonych w związku z tym przedsięwzięciem kosztów. W tabeli poniżej przedstawiono przybliżone koszty wdrażania SZŚ wg normy ISO Oczywiście koszty te mogą się różnić nie tylko w zależności od wielkości firmy, ale także od branży, w której ona działa (Mazur- Wierzbicka, 2006, s ). Ponieważ EMAS wymaga wprowadzenia dodatkowych elementów, koszt jego wdrożenia i weryfikacji może być nieco wyższy. Tabela 1.Koszty wdrażania SZŚ wg normy ISO Wielkość firmy Konsulting SZŚ Weryfikacja SZŚ Mała firma ( 1-49) ok PLN ok PLN Średnia firma ( ) ok PLN ok PLN Duża firma (ponad 250) ponad PLN ponad PLN. Źródło: M. Szydłowski, H.W. Engel, A. Ociepa, Po prostu EMAS, Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Warszawa 2005, s. 19. Warto także przyjrzeć się jakie są najczęstsze przyczyny wdrażania SZŚ, czym kieruje się kierownictwo przedsiębiorstw przy podejmowaniu decyzji o wdrażaniu u siebie SZŚ. Badania, które zostały przeprowadzone w przedsiębiorstwach przemysłu chemicznego pokazują, że przedsiębiorstwa decydując się na wdrażanie systemu zarządzania środowiskowego według normy ISO (SZŚ wg normy ISO 14001) liczyły głównie na: poprawę wizerunku badanych przedsiębiorstw u opinii publicznej, wzrost samokontroli i odpowiedzialności pracowników, podniesienie efektywności zużywanych zasobów i procesów technologicznych, poprawę pozycji rynkowej, wzrost zaufania do produktu (Mazur- Wierzbicka, 2005, s ). Zakończenie Niewątpliwie podejmowana przez przedsiębiorstwa działalność proekologiczna przejawiająca się np. wdrażaniem SZŚ przynosi przedsiębiorstwom więcej korzyści niż wymaga ponoszenia kosztów. W obecnej dobie, kiedy to problematyka zanieczyszczenia środowiska jest coraz bardziej zauważalna od przedsiębiorstw wymagać się będzie spełniania przez nie coraz bardziej rygorystycznych przepisów z zakresu ochrony środowiska. Nie jest również wykluczone, że obecnie dobrowolne narzędzia zarządzania środowiskowego staną się obligatoryjnymi przynajmniej dla niektórych przedsiębiorstw, które należą do najbardziej uciążliwych środowiskowo sektorów gospodarki. Póki co podejmowane przez przedsiębiorstwa dobrowolne działania proekologiczne pozwalają im na uzyskiwanie

8 Zarządzanie proekologiczne- ważny czynnik sukcesu rynkowego przedsiębiorstwa 69 znacznych oszczędności wynikających z racjonalnego gospodarowania zasobami, zmniejszonymi opłatami za gospodarcze korzystanie ze środowiska. Przedsiębiorstwa te stosują technologie przyjazne środowisku, czyli najnowsze. To pozwala im na wytwarzanie wysokiej jakości dóbr, które doceniane są zarówno przez kontrahentów, jak i przez klientów. Działalność proekologiczna pozwala również na stworzenie pozytywnego wizerunku przedsiębiorstwa, pomaga budować dobre relacje z władzą, organizacjami ekologicznymi, społecznością lokalną. Wszystkie te elementy sprzyjają rozwojowi przedsiębiorstwa i decydują o jego sukcesie rynkowym. Działalność ekonomiczna powinna służyć nie tylko krótkodystansowym celom zarobkowym, ale również pomagać w poprawianiu warunków życia i jakości życia przyszłych pokoleń. Dlatego musimy być bardziej odpowiedzialni w gospodarowaniu zasobami naturalnymi i ostrożni co do odpadów i zanieczyszczeń umieszczanych w środowisku naturalnym. BIBLIOGRAFIA 1. Adamczyk J., (2001), Koncepcja zrównoważonego rozwoju w zarządzaniu przedsiębiorstwem, Kraków 2. Grapp T., ( 2001), w: Nachhaltigkeit und Kooperation, Verlag Peter Lang, Frankfurt am Main- Berlin- Bern- Bruxelles- New York- Oxford- Wien 3. Mazur- Wierzbicka E., (2005), Zarządzanie proekologiczne a działalność marketingowa przedsiębiorstw, w: Polska gospodarka w UE, innowacyjność, konkurencyjność, nowe wyzwania, red. S. Pangsy- Kania, G. Szczodrowski, Wyd. Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego 4. Paczuski R., ( 1999), Prawo ochrony środowiska Unii Europejskiej w zarysie, Wyd. Dom Organizatora, Toruń 5. Sebaldt M., (2002), Von den Zinsen leben, nicht von der Substanz: Problemhintergrund und Entwicklung der Idee der Nachhaltigkeit, w: Sustainable Development - Utopie oder realistische Vision?, M. Sebaldt ( Hg.), Verlag Kovac, Hamburg 6. Szydłowski M., Engel H.W., Ociepa A., ( 2005), Po prostu EMAS, Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Warszawa 7. Van Calster G., Berwin S. J., Deketelaere K., Amsterdam, ( 1998), The Intergovernmental Conference and Greening the EU Treaty; European Environmental Law Review" 8. Wortmann D., (2002), Von der Vision zur Strategie: Grundelemente und Entwicklungsmuster einer Politik der Nachhaltichkeit, w: Sustainable Development- Utopie oder realistische Vision?, M. Sebaldt ( Hg.), Verlag Kovac, Hamburg 9. Mazur- Wierzbicka E., (2006), Ile kosztuje zarządzanie proekologiczne, Przegląd Organizacji, nr 3, s Mazur- Wierzbicka, E., (2007), Wpływ SZŚ na osiągane przez przedsiębiorstwa efekty rzeczowe i ekologiczne, Problemy ekologii, nr 1, s Mazur- Wierzbicka, E., ( 2006), Zarządzanie środowiskowe w przedsiębiorstwach, Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstw, nr 5, s ; 12. Program wykonawczy do polityki ekologicznej państwa do 2000 roku. Synteza. MOŚZNiL, Warszawa Rozporządzenie (WE) Nr 761/20 01 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 19 marca 2001 r., art. 2, k. 14. Uchwała Sejmu RP w sprawie polityki ekologicznej z 10 maja 1991 roku, Monitor Polski 1991, nr 18, poz www. eko-net.pl

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Poznań, 17 listopada 2014 r. AGENDA Innowacyjne podejście do zarządzania przedsiębiorstwem Warunki i

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Monika Dziadkowiec Dyrektor Generalna Warszawa, 5.07.2012 r. Ministerstwo Środowiska, poprzez współtworzenie polityki państwa, troszczy się o środowisko

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP STACJONARNY I SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży /

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP INTERNETOWY/SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży / sprzedaż

Bardziej szczegółowo

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Do najbardziej znanych systemów zarządzania środowiskiem należą: europejski EMAS światowy ISO 14000 Normy ISO serii 14000 1991 rok -Mędzynarodowa

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich Promotorzy prac magisterskich Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab. Bogusław

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI FIRMY JARS Sp. z o.o.

KODEKS ETYKI FIRMY JARS Sp. z o.o. Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej. KODEKS ETYKI FIRMY JARS Sp. z o.o. WSTĘP Wśród jednakowo efektywnych

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Społeczna odpowiedzialność biznesu Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne dr Piotr Wachowiak Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 5 listopada 2013 r. Społeczna odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Czysta Turystyka. - nowe wyzwania i możliwości dla branży hotelarskiej

Czysta Turystyka. - nowe wyzwania i możliwości dla branży hotelarskiej - nowe wyzwania i możliwości dla branży hotelarskiej Aleksandra Pacułt Fundacja Partnerstwo dla Środowiska Seminarium Eko-Hotel Gdańsk, 17.06.10 1. Fundacja Partnerstwo dla Środowiska. 2. Certyfikat Czysta

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Niniejszy przewodnik został stworzony jako część paneuropejskiej kampanii informacyjnej na temat CSR

Bardziej szczegółowo

Miejsce zrównoważonego rozwoju w polskiej i unijnej polityce ekologicznej na początku xxi wieku

Miejsce zrównoważonego rozwoju w polskiej i unijnej polityce ekologicznej na początku xxi wieku Dr Ewa Mazur-Wierzbicka Katedra Mikroekonomii Uniwersytetu Szczecińskiego Miejsce zrównoważonego rozwoju w polskiej i unijnej polityce ekologicznej na początku xxi wieku Koncepcja zrównoważonego rozwoju

Bardziej szczegółowo

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY?

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? JAKI JEST CEL REWIZJI 2015? W czasach nieustannych wyzwań natury gospodarczej, technologicznej i środowiskowej, firmy muszą stale

Bardziej szczegółowo

EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII. mgr Małgorzata GÓRALCZYK

EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII. mgr Małgorzata GÓRALCZYK EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII mgr Małgorzata GÓRALCZYK Polska Akademia Nauk, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Pracownia Badań Strategicznych, ul. Wybickiego

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty środowiskowe

Certyfikaty środowiskowe Certyfikaty środowiskowe jako praktyczna realizacja zasad zrównoważonego rozwoju Gdynia, 23.05.2013 Agenda 1. O Fundacji Partnerstwo dla Środowiska 2. Program Czysty Biznes 3. Zielone Biuro 4. Przyjazny

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego Strona 2 PLAN DZIAŁANIA KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Zarządzania Środowiskowego został powołany 27.02.1997 r. w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501. POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016 uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.) Proces transformacji ustrojowej Polski nie uwzględniał w swoim planie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w 3 zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży) oraz z ich istotnością (obligatoryjne

Bardziej szczegółowo

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Pomiar wpływu społecznego i ekologicznego wspólna odpowiedzialność biznesu i NGO Warszawa,

Bardziej szczegółowo

OBOWIĄZKI FISKALNE PRZEDSIĘBIORCÓW WZGLĘDEM ŚRODOWISKA I ICH WPŁYW NA STRATEGIĘ FINANSOWĄ PRZEDSIĘBIORSTWA WYBRANE PROBLEMY

OBOWIĄZKI FISKALNE PRZEDSIĘBIORCÓW WZGLĘDEM ŚRODOWISKA I ICH WPŁYW NA STRATEGIĘ FINANSOWĄ PRZEDSIĘBIORSTWA WYBRANE PROBLEMY OBOWIĄZKI FISKALNE PRZEDSIĘBIORCÓW WZGLĘDEM ŚRODOWISKA I ICH WPŁYW NA STRATEGIĘ FINANSOWĄ PRZEDSIĘBIORSTWA WYBRANE PROBLEMY DR BOŻENA CIUPEK BIAŁOWIEŻA, 4-6.12.2013 R. Otoczenie determinantą podejmowanych

Bardziej szczegółowo

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl Green Controlling and Finance - innowacyjny program studiów podyplomowych Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich

Bardziej szczegółowo

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Lp. I Informacje o Organizacji OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Pensjonat Reymontówka*** Ul. Nędzy Kubińca 170 34-511 Kościelisko II Informacje

Bardziej szczegółowo

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Ewelina Kaatz-Drzeżdżon Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku marzec 2015 Nowy

Bardziej szczegółowo

Oznakowanie ekologiczne produktów i opakowań wybrane ekoznaki

Oznakowanie ekologiczne produktów i opakowań wybrane ekoznaki Oznakowanie ekologiczne produktów i opakowań wybrane ekoznaki Opracowanie z cyklu "Popularyzacja wiedzy" Małgorzata Szymańska-Brałkowska Małgorzata Z. Wiśniewska Ewa Malinowska Wydawca: Zakład Zarządzania

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

Anna Mazur Marcin Wójtowicz Zespół WdraŜania SPO ROL UMWM Luty 2006r.

Anna Mazur Marcin Wójtowicz Zespół WdraŜania SPO ROL UMWM Luty 2006r. Anna Mazur Marcin Wójtowicz Zespół WdraŜania SPO ROL UMWM Luty 2006r. 1 GREEN GROWTH Jednym z filarów w tematycznych operacji GROW jest ZRÓWNOWA WNOWAśONY ONY WZROST GŁÓWNY CEL: WYPRACOWANIE NOWYCH INSTRUMENTÓW

Bardziej szczegółowo

Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu

Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu Od 10 lat działamy na rynku, starając się utrzymywać wysoką pozycję, zarówno na polu ogólnopolskim, jak i lokalnym. Współpracujemy z najlepszymi producentami,

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA BAT W SEKTORZE PRODUKCJI

PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA BAT W SEKTORZE PRODUKCJI Seminarium Informacyjno-promocyjne projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA BAT W SEKTORZE PRODUKCJI

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 1 Mazowsze wobec wyzwań przyszłości Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 2 Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Pokłady możliwości. Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020

Pokłady możliwości. Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020 Pokłady możliwości Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020 O Strategii Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KGHM Niniejszy dokument stanowi Strategię KGHM w obszarze

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM Co jest istotą systemu zarządzania środowiskowego wg normy ISO 14001? System zarządzania środowiskowego stanowi część systemu zarządzania organizacji. Istota SZŚ wg normy ISO 14001

Bardziej szczegółowo

Co kryje się pod. pojęciem gospodarki niskoemisyjnej

Co kryje się pod. pojęciem gospodarki niskoemisyjnej Co kryje się pod. pojęciem gospodarki niskoemisyjnej Warszawa, 20 marzec 2013 Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Dr inż.. Arkadiusz Węglarz Dyrektor Dział Zrównoważonego rozwoju Gospodarka Niskoemisyjna

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o.

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Konferencja Klubu Polskie Forum ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 Krzysztof Lebdowicz

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 Rozdział 1 EWOLUCJA TEORII ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM... 15 1.1. Zasady naukowej organizacji szkoła klasycznej teorii organizacji... 15 1.1.1. Szkoła naukowej organizacji

Bardziej szczegółowo

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA W TRAKCJA PRKiI S.A. Warszawa, maj 2015 SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od 1999 roku Trakcja PRKiI S.A. mając na uwadze satysfakcję Klienta i

Bardziej szczegółowo

System zarządzania energią wg ISO 50001 założenia, korzyści

System zarządzania energią wg ISO 50001 założenia, korzyści System zarządzania energią wg ISO 50001 założenia, korzyści Konferencja Polskiego Forum ISO 14000 Stan obecny i perspektywy rozwoju systemów zarządzania środowiskowego Warszawa, 17-18.04.2012 Andrzej Ociepa,

Bardziej szczegółowo

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność?

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność? Krajowy system ekozarządzania i audytu EMAS potrzeba czy konieczność? Agnieszka Zdanowska Departament Informacji o Środowisku Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska 25 listopada 2010 r., Poznań Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Plan Prezentacji Cel artykułu Dlaczego działalność przemysłowa wiąże się z ryzykiem?

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Społeczna odpowiedzialność biznesu. Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne. Przedsiębiorstwo

Akademia Młodego Ekonomisty. Społeczna odpowiedzialność biznesu. Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne. Przedsiębiorstwo Akademia Młodego Ekonomisty Społeczna odpowiedzialność biznesu Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne Edyta Polkowska Uniwersytet w Białymstoku 7 listopada 2013 r. Przedsiębiorstwo Podmiot gospodarczy

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Auditor wewnętrzny Systemu Zarządzania Środowiskowego 26 27.11.2012 Szczecin SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO 1 Co to jest System Zarządzania Środowiskowego (SZŚ)? 2 Zarządzanie: - sposób realizacji

Bardziej szczegółowo

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Gdańsk, 2012 Zarządzanie planem gospodarki odpadami Warunkiem realizacji planu gospodarki odpadami jest ustalenie systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

Mariola Misztak-Kowalska Dyrektor Departamentu Rozwoju Instytucji Otoczenia Biznesu Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Mariola Misztak-Kowalska Dyrektor Departamentu Rozwoju Instytucji Otoczenia Biznesu Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 2013 Wdrożenie innowacyjnych rozwiązańpomoc doradcza dla MSP Mariola Misztak-Kowalska Dyrektor Departamentu Rozwoju Instytucji Otoczenia Biznesu Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Warszawa, 8 lipca

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu

Społeczna odpowiedzialność biznesu Społeczna odpowiedzialność biznesu Celem prezentacji jest przedstawienie podstawowych założeń koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR), coraz częściej realizowanej przez współczesne przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa

Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa UNIWERSYTET WARMIŃSKO MAZURSKI W OLSZTYNIE Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa mgr Natalia Karolina Sławińska mgr inż. Jarosław Świdyński Kwiecień 2015

Bardziej szczegółowo

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Cel analizy: Uzyskanie odpowiedzi na pytania 1. Czy ogólne kształcenie

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialny biznes

Odpowiedzialny biznes Odpowiedzialny biznes Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło sukcesu w województwie śląskim 1 2 Koncepcja Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (ang. Social Corporate Responsibility CSR) to koncepcja,

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) jako narzędzie. podnoszenia konkurencyjności sektora MSP

Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) jako narzędzie. podnoszenia konkurencyjności sektora MSP Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) jako narzędzie podnoszenia konkurencyjności sektora MSP Dr Ewa Stawicka Mgr Marcin Ratajczak Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego Wydział Nauk Ekonomicznych Cel

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Janusz Bronisław Berdowski EUROPEJSKA UCZELNIA INFORMATYCZNO-EKONOMICZNA W WARSZAWIE ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od jakości nie ma odwrotu, gdyż na rynku globalnym nie walczy się tylko ceną

Bardziej szczegółowo

Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej

Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Piotr Kukla FEWE - Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii ul. Rymera 3/4, 40-048 Katowice tel./fax +48 32/203-51-14 e-mail: office@fewe.pl; www.fewe.pl

Bardziej szczegółowo

CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek

CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek Wiceprezes Zarządu Polska Korporacja Recyklingu Sp. z o.o. jest wiodącym w regionie Zakładem Przetwarzania Zużytego Sprzętu Elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Bożena Ewa Matusiak UŁ REC 2013 2013-11-24 REC 2013 Nałęczów 1 Agenda 1 2 3 Wprowadzenie Model prosumenta i model ESCO Ciepło rozproszone a budownictwo

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP

RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP 1 RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP 2 Szanowni Państwo, Przekazujemy w Państwa ręce Raport Środowiskowy przedstawiający osiągnięcia Sapa Extrusion

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne?

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne? POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I EKONOMII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-techniczna PROGRAMY, PROJEKTY, PROCESY zarządzanie, innowacje, najlepsze praktyki INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁAŃ NA RZECZ EUROPY EFEKTYWNIE KORZYSTAJĄCEJ Z ZASOBÓW

PLAN DZIAŁAŃ NA RZECZ EUROPY EFEKTYWNIE KORZYSTAJĄCEJ Z ZASOBÓW PLAN DZIAŁAŃ NA RZECZ EUROPY EFEKTYWNIE KORZYSTAJĄCEJ Z ZASOBÓW Stanisław Bochniarz Departament Ochrony Przyrody Warszawa, 21 lutego 2012 Struktura prezentacji 1. Europa efektywnie korzystająca z zasobów.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii Spis treści Wprowadzenie Rozdział 1 Pojęcie i klasyfikacja produktów oraz ich miejsce w strategii firmy - Jerzy Koszałka 1.1. Wstęp 1.2. Rynek jako miejsce oferowania i wymiany produktów 1.3. Pojęcie produktu

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie Tomasz Poskrobko Etapy rozwoju modelu ochrony środowiska w przedsiębiorstwie strategia czystszej produkcji strategia zarządzania obciążeniem strategia zarządzania

Bardziej szczegółowo

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Katowice, maj 2014 roku Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Budowanie zrównoważonej przyszłości

Budowanie zrównoważonej przyszłości Budowanie zrównoważonej przyszłości Społeczna Odpowiedzialność Przedsiębiorstwa Przegląd Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa Każdego roku nowe produkty, nowe regulacje prawne i nowe technologie

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po społecznej odpowiedzialności ISO 26 000 Aneta Zaród Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński

Przewodnik po społecznej odpowiedzialności ISO 26 000 Aneta Zaród Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński Przewodnik po społecznej odpowiedzialności ISO 26 000 Aneta Zaród Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński Konferencja Zachodniopomorski Biznes Społecznie Odpowiedzialny dofinansowana

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

POLITYKA JAKOŚCI I ŚRODOWISKOWA

POLITYKA JAKOŚCI I ŚRODOWISKOWA POLITYKA JAKOŚCI I ŚRODOWISKOWA Thermaflex Izolacji Sp. z o. o. zajmuje wiodącą pozycję w Polsce w branży izolacji technicznych ze spienionych poliolefin. Dążymy aby System Zarządzania Jakością i Środowiskiem

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

Postępowanie na opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego według wymagań normy ISO 14001 i Rozporządzenia EMAS w Oddziałach IMGW-PIB

Postępowanie na opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego według wymagań normy ISO 14001 i Rozporządzenia EMAS w Oddziałach IMGW-PIB Postępowanie na opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego według wymagań normy ISO 14001 i Rozporządzenia EMAS w Oddziałach IMGW-PIB Joanna Kozłowska p.o. Kierownik Biura Organizacyjno-Prawnego

Bardziej szczegółowo

Kategoria. Nazwa podmiotu.. Nazwisko oceniającego Liczba Kryterium oceny

Kategoria. Nazwa podmiotu.. Nazwisko oceniającego Liczba Kryterium oceny Załącznik Nr 3 Karta Oceny kategorii: Duże i Średnie Przedsiębiorstwo Maks. 50 Ocena odnosi się do podstawowych parametrów ekonomicznej kondycji firmy i jej wkładu w rozwój gospodarczy regionu. Brane są

Bardziej szczegółowo

Kobiety dla kobiet. Zrównoważony rozwój.

Kobiety dla kobiet. Zrównoważony rozwój. Kobiety dla kobiet. Zrównoważony rozwój. Aleksandra Rzepecka Ambasador Fundacji Instytut Rozwoju Przedsiębiorczości Kobiet Zrównoważony rozwój Na obecnym poziomie cywilizacyjnym możliwy jest rozwój zrównoważony,

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Debata Efektywność podstawą bezpieczeństwa energetycznego Polski. Rola państwa i biznesu

Debata Efektywność podstawą bezpieczeństwa energetycznego Polski. Rola państwa i biznesu Efektywność energetyczna w polskich przedsiębiorstwach: motywacje, bariery i oczekiwania biznesu Debata Efektywność podstawą bezpieczeństwa energetycznego Polski. Rola państwa i biznesu 10 XI 2010, Centrum

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

LCA (life-cycle assessment) jako ekologiczne narzędzie w ulepszaniu procesów technologicznych

LCA (life-cycle assessment) jako ekologiczne narzędzie w ulepszaniu procesów technologicznych LCA (life-cycle assessment) jako ekologiczne narzędzie w ulepszaniu procesów technologicznych Toruń 2012 Ocena cyklu życia (Life Cycle Assessment - LCA) jest jedną z technik zarządzania środowiskowego.

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY Badanie zostało zrealizowane w ramach projektu Partnerstwo w realizacji projektów szansą rozwoju sektora MSP Projekt realizowany jest

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Metodologia oparta na najnowszych trendach światowych Stwarzamy możliwość wzrostu wartości firmy

Metodologia oparta na najnowszych trendach światowych Stwarzamy możliwość wzrostu wartości firmy Zrównoważony rozwój Stabilne zarządzanie Pozytywny wpływ społeczny Wzrost wartości firmy Metodologia oparta na najnowszych trendach światowych Stwarzamy możliwość wzrostu wartości firmy 27 kwietnia 2012

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Społeczna odpowiedzialność biznesu Bogusława Niewęgłowska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 24 października 2011 r. Odpowiedzialność to: zajmowanie się osobą lub rzeczą,

Bardziej szczegółowo

POWIĄZANIA OSI PRIORYTETOWYCH Z CELAMI STRATEGICZNYMI NA POZIOMIE UE, KRAJU, REGIONU RPO WO 2014-2020

POWIĄZANIA OSI PRIORYTETOWYCH Z CELAMI STRATEGICZNYMI NA POZIOMIE UE, KRAJU, REGIONU RPO WO 2014-2020 ZARZĄD WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO POWIĄZANIA OSI OWYCH Z CELAMI STRATEGICZNYMI NA POZIOMIE UE, KRAJU, REGIONU RPO WO 2014-2020 [Sekcja 1] Opole, kwiecień 2014 r. 2 Załącznik nr 2 do projektu RPO WO 2014-2020

Bardziej szczegółowo

KARTA DOSTAWCÓW. Gospodarcze, środowiskowe i społeczne wymagania zrównoważonego rozwoju stanowią kluczowe wytyczne strategii Grupy Saint-Gobain.

KARTA DOSTAWCÓW. Gospodarcze, środowiskowe i społeczne wymagania zrównoważonego rozwoju stanowią kluczowe wytyczne strategii Grupy Saint-Gobain. KARTA DOSTAWCÓW Gospodarcze, środowiskowe i społeczne wymagania zrównoważonego rozwoju stanowią kluczowe wytyczne strategii Grupy Saint-Gobain. Grupa przystąpiła do Światowego Paktu Global Compact Narodów

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, drodzy goście, Przedsiębiorcy i mieszkańcy Powiatu Wolsztyńskiego!

Szanowni Państwo, drodzy goście, Przedsiębiorcy i mieszkańcy Powiatu Wolsztyńskiego! Szanowni Państwo, drodzy goście, Przedsiębiorcy i mieszkańcy Powiatu Wolsztyńskiego! Chciałbym serdecznie przywitać obecnych w imieniu własnym i władz samorządowych Powiatu Wolsztyńskiego. Jest nam niezmiernie

Bardziej szczegółowo