Czasopismo internetowe Młody e-konomista

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Czasopismo internetowe Młody e-konomista"

Transkrypt

1 Koło Naukowe Ekonomistów działające przy Wydziale Nauk Ekonomicznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Czasopismo internetowe Młody e-konomista Numer 1(2014/2015) Warszawa, 2015

2 Redakcja Redaktor naukowy: dr Katarzyna Boratyńska Zastępca Redaktora naukowego: dr Rafał Balina Opiekun Koła Naukowego Ekonomistów Zespół Redakcyjny: Joanna Chlebiej, Ewelina Grądziel, Aron Kaczmarek, Anna Skutnik, Zuzanna Szymaniuk Sekretarz Naukowy: Magdalena Kupiec Projekt okładki: Zdjęcia: Copyright: Koło Naukowe Ekonomistów działające przy Wydziale Nauk Ekonomicznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wydawca na stronie Koło Naukowe Ekonomistów działające przy Wydziale Nauk Ekonomicznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie ul. Nowoursynowska Warszawa www: Czasopismo internetowe Młody e-konomista jest wydawane 2 razy w roku akademickim 2

3 Od redaktora zamiast wstępu Koło Naukowe Ekonomistów Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie powstało w 1961 r. Jest najstarszym, funkcjonującym aktywnie kołem naukowym przy Wydziale Nauk Ekonomicznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Koło Naukowe Ekonomistów podjęło wyzwanie przedstawiając Państwu pierwszy numer czasopisma internetowego Młody e-konomista. Jest to niejako kontynuacja i zwieńczenie wcześniej prowadzonej działalności naukowej członków koła w ramach publikowanego cyklicznie od 2010 r. na stronie internetowej Newslettera Młody Ekonomista, który w pierwotnym zamyśle miał być sposobem na rozpowszechnianie krótkich, ciekawych informacji ekonomicznych ze świata gospodarki do studentów SGGW. Formułę tę poszerzamy otwierając możliwości zamieszczania wyników prowadzonych badań naukowych dotyczących nauk ekonomicznych na łamach Młodego e- konomisty nie tylko dla członków kół funkcjonujących w SGGW ale również innych uczelni ekonomicznych. Czasopismo internetowe Młody e-konomista powstało w celu zaoferowania studentom/kom - młodym, aktywnym naukowo ludziom możliwości ukierunkowania i rozpowszechniania wyników prowadzonych badań w ramach działalności kół naukowych. Jest to miejsce doskonałe do zdobycia często pierwszych doświadczeń w zakresie przygotowywania publikacji naukowych. W niniejszym numerze Młodego e-konomisty tematem wiodącym była rola kobiet w gospodarce. Korzystając z okazji pragnę złożyć najlepsze życzenia noworoczne dla wszystkich Autorów/Autorek, członków oraz sympatyków Koła Naukowego Ekonomistów. Życzę wielu sukcesów publikacyjnych w roku 2015! Do siego roku! dr Katarzyna Boratyńska Redaktor naukowy 3

4 Spis treści Anna Skutnik Koło Naukowe Ekonomistów Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Kobiety w świecie biznesu Sylwia Małażewska Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Przyszłość jest kobietą, czyli kobiecy styl zarządzania Anna Skutnik Koło Naukowe Ekonomistów Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Kapitał społeczny Daniel Druzd Koło Naukowe Ekonomistów Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Przedsiębiorczość na obszarach wiejskich województwa mazowieckiego Ewelina Grądziel Koło Naukowe Ekonomistów Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wpływ państwa na sprzedaż papierosów w Polsce Barbara Szumksta Koło Naukowe Ekonomistów Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Inwestycje emocjonalne rynek win 4

5 Anna Maliszewska Koło Naukowe Ekonomistów Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Depozyty sektora niefinansowego oraz instytucji rządowych i samorządowych a zobowiązania tych sektorów wobec sektora bankowego w roku 2013 Anna Maliszewska Koło Naukowe Ekonomistów Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wzrost podatku VAT a konkurencyjność w Polsce Monika Danilewicz Różne oblicza motywowania pracowników Joanna Chlebiej Zarządzanie konfliktami w miejscu pracy Joanna Chlebiej Mobbing w miejscu pracy Małażewska Sylwia Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wdrażanie podejścia procesowego Teksy in English Z kraju i ze świata, czyli nasze osiągnięcia (m. in. zdjęcia z konferencji, przeglądu, sprawozdania, itp.) Wymogi redakcyjne 5

6 Anna Skutnik Koło Naukowe Ekonomistów Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Kobiety w świecie biznesu Równowaga płci na kierowniczych stanowiskach jest korzystna dla firm. Jednak w wielu krajach rozwiniętych emancypacja ma ponad stuletnią tradycję. Ma to odzwierciedlenie w liczbie kobiet zajmujących miejsca w zarządach bądź komitetach wykonawczych przedsiębiorstw, czy dysproporcji wynagrodzeń kobiet i mężczyzn. Dzieję się tak pomimo że kobiety zdobywają wyższe wykształcenie i stanowią 54% absolwentów uniwersytetów w krajach OECD. Wydawać mogłoby się, że posiadając wysoką inteligencję emocjonalną, powinny współistnieć na równych zasadach na rynku pracy. Wykres 1. Odsetek firm, w których przynajmniej jedna kobieta zajmuje kierownicze stanowisko. Źródło: Womenenomcs 101 Raport, Największy odsetek firm, w których przynajmniej jedna kobieta zasiada z komitecie wykonawczym lub zarządzie znajduje się w Stanach Zjednoczonych i wynosi 90%. Sytuacja na rynku europejskim przedstawia się nieco słabiej. W 89% przedsiębiorstw w zarządzie zasiada przynajmniej jedna kobieta, jednak w komitetach wykonawczych tylko 44%. W niekorzystnej sytuacji są panie mieszkające w Azji. Na tym kontynencie niewiele ponad 20% 6

7 firm dopuszcza, aby w komitetach wykonawczych czy zarządach zasiadała jedna lub więcej kobiet. Występują także znaczące różnice w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn. W wielu krajach Unii Europejskiej, jak na przykład w Estonii, Czechach, Austrii, czy Niemczech rozbieżność ta wynosi ponad 20%. Znacznie lepiej sytuacja kobiet na rynku pracy przedstawia się we Włoszech, Słowenii, czy na Malcie. W tych państwach zarobki kobiet są niższe o mniej niż 10 % od płac mężczyzn. Wykres 2. Porównanie zarobków kobiet do zarobków mężczyzn Źródło: Studia i analizy europejskie nr 1 (7)/2011 Jedną z najczęściej wymienianych przyczyn dyskryminacji kobiet w sferze biznesu są różnice w naturalnych predyspozycjach płci. Powszechnie uważa się, że mężczyźni są bardziej agresywni i chętni do rywalizacji, kobiety zaś delikatniejsze, dążące do kompromisu. Kobieta chcąc rywalizować w świecie biznesu zdominowanym przez mężczyzn często musi się podporządkować i zaakceptować warunki stawiane przez mężczyzn. Czynniki takie jak działanie wbrew własnej naturze i społeczny ostracyzm mogą doprowadzić do tego, że kobieta zrezygnuje z potencjalnej rywalizacji. Niezwykle istotna jest walka z dysproporcjami w zakresie wynagrodzeń kobiet i mężczyzn. Przedsiębiorstwa zatrudniając kobietę dążą do efektywnego zarządzania talentami zwracają szczególną uwagę na jej potencjał i wykształcenie. Potwierdzają to badania przeprowadzone przed Goldman Sachs, które przyniosły zaskakujące wyniki. Gdyby wynagrodzenia kobiet i mężczyzn zostały wyrównane, 7

8 przyniosłoby to wymierne korzyści w postaci wzrostu PKB: 9 % w USA, 13 % w strefie euro i 16 % w Japonii. Reasumując władze przedsiębiorstw nie zawsze dostrzegają korzyści wynikające z zatrudnienia kobiet na kierowniczych stanowiskach. Dzięki takim cechom jak empatia budują dobre relacje z klientami i współpracownikami. Jednak natrafiają na liczne trudności i niejednokrotnie otrzymują niższe wynagrodzenia. Bibliografia 1. Gromkowska-Melosik A. 2011: Edukacja i (nie) równość społeczna kobiet: studium dynamiki dostępu, Impuls, Kraków. 2.. Kieżel E., Smyczek S. 2012: Zachowanie kobiet na rynku usług finansowych nowe zjawiska, tendencje, Konsumpcja i Rozwój 2012, nr 1, s Mandal E. 2014: BUSINESWOMAN - Nowy wzorzec kobiecości, Kobieta i Biznes: akademicko-gospodarcze forum 1994, nr 4, s. 1-3,

9 Sylwia Małażewska Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Przyszłość jest kobietą, czyli kobiecy styl zarządzania Może macho jest interesujący, jeżeli zamierzasz walczyć z dinozaurami. Jednak aby przeżyć potrzebujesz dziś inteligencji, a nie siły. Współczesna inteligencja to intuicja cecha kobieca. Słowa Philippe Starck a uświadamiają potrzebę wprowadzania kobiet na stanowiska kierownicze. W większości krajów rozwiniętych odsetek kobiet na stanowiskach kierowniczych nie jest wysoki. Jednakże to nie brak odpowiedniego wykształcenia, wiedzy, umiejętności czy talentów decyduje o niskiej obecności kobiet w zarządzaniu. Niektórzy autorzy twierdzą, że kobiety i mężczyźni zarządzają inaczej. Kobiety wykazują skłonność do partnerskiego, czyli demokratycznego stylu kierowania nastawione są na współpracę i pracę grupową, dbają o pracowników i ich rozwój. Mężczyźni zarządzają autorytarnie, czyli pielęgnują hierarchiczne podporządkowanie, cenią indywidualizm i współzawodnictwo oraz lubią wydawać polecenia, kontrolować i karać. Tabela 1. Kobiety na stanowiskach kierowniczych w krajach Unii Europejskiej (w %) Kraj Kraj UE (27 krajów) Wielka Brytania Austria Włochy Belgia Bułgaria Dania Czechy Finlandia Cypr Francja Estonia Grecja Litwa Hiszpania Łotwa Holandia Malta Irlandia POLSKA Luksemburg Rumunia - 31 Niemcy Słowacja Portugalia Słowenia Szwecja Węgry Źródło: Report on the equality between women and men, 2007 i 2008, Europea Commisssion. Obecnie widoczne są wyraźne oznaki przełamywania kulturowych wzorców kobiecości i 9

10 męskości. Widać również osłabianie szklanego sufitu jako głównej bariery awansu zawodowego kobiet. Z badań wynika, że procentowy udział kobiet na stanowiskach kierowniczych w większości krajów europejskich rośnie, co ilustruje tabela 1. Polska należy do krajów, w których zarówno udział kobiet wśród przedsiębiorców, jak i wśród kierowników jest stosunkowo wysoki wyższy od przeciętnej unijnej. Co sprawia, że zdominowane przez mężczyzn stanowiska zaczynają być opanowywane przez kobiety? Otóż nowoczesne zarządzanie generowane procesami globalizacji i informatyzacji potrzebuje kobiecych umiejętności. Znaczenia nabierają: współpraca i płaskość struktur, praca zespołowa i związki międzyludzkie, a także różnorodność pracowników ze względu na cechy demograficznospołeczne, takie jak płeć, wiek, narodowość. Kobiety wnoszą do zarządzania wartość dodaną w postaci kontekstowego myślenia, postrzegania potrzeb klientów i adekwatnego do tych potrzeb projektowania oferowanych dóbr bądź usług. Cechy psychologiczne kobiet i ich doświadczenie życiowe przyczyniają się do postrzegania spraw w ich całej złożoności i stawiania człowieka przed inne zasoby firmy. Rozwój usług i społeczeństwa obywatelskiego, a także różnorodność zasobów pracy wymusza większą liczbę kobiet wśród dyrektorów, bowiem kobiety są częściej niż mężczyźni otwarte na odmienność, tolerancyjne oraz empatyczne. Kobiety są dość dobrze przygotowane do zarządzania zdobywają wyższe wykształcenie oraz dokształcają się na studiach podyplomowych, a także posiadają życiowe doświadczenie. Podsumowując można powiedzieć, że zapotrzebowanie na pracę kobiet i sprawowanie przez nie stanowisk menedżerskich będzie rosło. Wyrażają to również słowa Helen Fisher: Bieżące trendy w biznesie, mediach, edukacji, prawie, medycynie, zarządzaniu oraz w obszarze pozabiznesowym, określanym jako społeczeństwo obywatelskie, wskazują, że świat w przyszłości będzie potrzebował kobiecego umysłu. Bibliografia: 1. LISOWSKA E., Kobiecy styl zarządzania, Helion,

11 Anna Skutnik Koło Naukowe Ekonomistów Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Kapitał społeczny Termin kapitał społeczny po raz pierwszy został użyty przez Lydie J. Hanifan w 1916 r. w nawiązaniu do wiejskich ośrodków. Jednakże do rozpowszechnienia tego pojęcia w latach 80. przyczynili się socjolog James Coleman i politolog Robert Putman. Zagadnieniem tym zajmowali się także później Pierre Bourdieu i Francis Fukuyama. Istnieje wiele definicji tego zjawiska. Jedną z najbardziej znanych jest tak przedstawiona przez R. Putamana w Bowling Alone: America s Declining Social Capital (1995). Brzmi ona następująco: Kapitał społeczny to te cechy organizacji społecznych, takich jak sieci (układy) jednostek lub gospodarstw domowych oraz powiązanych z nimi norm i wartości, które kreują efekty zewnętrzne dla całej wspólnoty. Do elementów kapitału społecznego zalicza się następujące czynniki: zaufanie interpersonalne oraz do innych ludzi; członkostwo w organizacjach społecznych, samorządowych lub politycznych; aktywność polityczna w skali społeczności lokalnej; aktywność polityczna w skali kraju; wspieranie organizacji społecznych; zaufanie do władz lokalnych. Wykres nr 1. Wyniki przedstawiające zaufane do ludzi oraz do partii politycznych w wybranych krajach Źródło: Opracowanie własne na podstawie Trzecia Fala Nowoczesności 2030 Polska, [dostęp online] 11

12 Z danych European Social Survey z 2008 r. wynika, że deklarowany uogólniony poziom zaufania do innych oraz do partii politycznych w Polsce jest bardzo niski. W porównaniu z takimi państwami jak Norwegia, Dania czy Finlandia, gdzie poziom zaufania do ludzi sięga nawet 70% Polska wypada niekorzystnie. Natomiast największym zaufaniem partie polityczne darzą mieszkańcy Danii i Holandii (50% i powyżej). Zaś najbardziej nieufne są osoby pochodzące z Turcji, Bułgarii i Portugalii. W 2005 roku w Polsce działało 61 tysięcy organizacji społecznych zrzeszając 11 milionów członków. Osiągnęły one łącznie 8 miliardów złotych przychodów. Trzy lata później w naszym kraju funkcjonowało o 10 tysięcy więcej organizacji (czyli 71 tysięcy). Wzrosła także suma ich przychodów do 13 miliardów złotych. Zmalała natomiast liczba osób działających w stowarzyszeniach czy fundacjach do poziomu 10 milionów. W ciągu następnych dwóch lat liczba organizacji społecznych powiększyła się o kolejne 4 tysiące, podobnie jak przychody do poziomu odpowiednio 75 tysięcy oraz 17 miliardów złotych. W 2010 roku liczba osób stowarzyszonych w tych organizacjach wynosiła 9 milionów i była o milion mniejsza niż w roku Wykres nr 2. Odsetek wolontariuszy Źródło: J. Przewłocka, Raport z badań - Zaangażowanie społeczne Polaków w roku 2010: wolontariat, filantropia, 1%, [dostęp online] W 2010 roku co szósty Polak (16%) bezinteresownie i dobrowolnie poświęcił swój czas lub pracę na rzecz jakichś organizacji lub grup. Jednakże nie znaczy to, iż każda z tych 12

13 osób uczestniczyła w działaniach społecznych często było to zaangażowanie krótkotrwałe bądź wręcz jednorazowe: jedynie co dwudziesty wolontariusz pracował społecznie ponad 150 godzin rocznie (przy regularnym zaangażowaniu odpowiada to około trzem godzinom w ciągu tygodnia), a ponad połowa pracowała mniej niż 15 godzin w skali całego roku. Do istotnych cech wpływających na zainteresowanie wolontariatem zaliczamy wykształcenie, status zawodowy i wiek. W 2010 roku społecznie pracowała ponad jedna czwarta Polaków z wyższym wykształceniem i zaledwie jedna siódma osób z wykształceniem średnim i niższym. Nie tylko poziom wykształcenia ma znaczenie. Okazuje się, że duży wpływ ma także to, czy dana osoba jest uczniem bądź studentem. Ponadprzeciętna aktywność uwidacznia się wśród osób uczących się lub studiujących (29%). Można uznać, iż dzieje się tak, gdyż grupa w przeciwieństwie do innych, dysponuje czasem, który może przeznaczyć na cele społeczne. Obok wykształcenia tego już zdobytego i tego właśnie zdobywanego drugą ważną cechą wpływającą na zainteresowanie wolontariatem jest wiek. W grupie osób najmłodszych, do 25. roku życia, 22% deklaruje bezinteresowne poświęcanie czasu lub świadczenie pracy na rzecz organizacji społecznych, wśród osób w wieku lat kilkanaście procent, natomiast wśród starszych zaledwie 10%. Biorąc pod uwagę status zawodowy badanych, widzimy, że najniższy odsetek wolontariuszy jest wśród emerytów i rencistów zaledwie 7%. Tak zróżnicowane zainteresowanie wolontariatem powoduje, że co trzeci polski wolontariusz ma mniej niż 25 lat, również co trzeci ma wykształcenie wyższe, a zaledwie co dziesiąty to emeryt lub rencista. Wykres nr 3. Odsetek osób wspierających materialnie organizacje społeczne Źródło: Źródło: J. Przewłocka, Raport z badań - Zaangażowanie społeczne Polaków w roku 2010: wolontariat, filantropia, 1%, [dostęp online] 13

14 W 2010 roku 54% Polaków przekazało pieniądze lub dary rzeczowe na rzecz organizacji lub inicjatyw społecznych. Jednak w większości przypadków była to jednorazowa pomoc. Niewiele osób systematycznie wspiera finansowo konkretne działania będące obywatelską inicjatywą. Podobnie jak w przypadku wolontariatu, można zauważyć pewne tendencje związane z takimi cechami demograficznymi jak chociażby wykształcenie. W 2010 roku dary pieniężne lub rzeczowe przekazało organizacjom dwie trzecie Polaków, którzy ukończyli studia wyższe, i tylko 39% osób z wykształceniem podstawowym. Na chęć wspierania organizacji wpływa też miejsce zamieszkania filantropami częściej są osoby z miast (59%) niż mieszkańcy wsi (47%). Widoczne jest też nieco częstsze wsparcie organizacji ze strony kobiet (58%) niż mężczyzn (51%). Innym z zagadnień dotyczących kapitału społecznego jest aktywność polityczna. Rozpatrując dane dotyczące wyborów z 2010 roku można zauważyć, iż znaczna część obywateli nie korzysta z praw wyborczych. W naszym kraju udział w wyborach prezydenckich bierze około połowa uprawnionych do tego obywateli. W czasie I tury wyborów w 2010 roku odsetek głosujących wynosił 54,9 %. Niewielka część oddanych głosów była nieważna, zaledwie mniej niż 1%. W czasie II tury zagłosowało więcej osób o 0,4 punktu procentowego. Natomiast jeśli chodzi o wybory samorządowe frekwencja wyborcza jest niższa. W pierwszej turze wyborów samorządowych w 2010 roku zagłosowało 47,32 % uprawnionych do głosowania, a w II turze 35,31%, czyli o 12 punktów procentowych mniej. Jeśli chodzi o poszczególne województwa to największy odsetek wyborców odwiedził lokale wyborcze w województwie świętokrzyskim (53,59%) oraz w województwie mazowieckim (50,96%), zaś najmniejszy w województwach śląskim (42,94%) i opolskim (40,99%). Bibliografia 1. CZAPSKI J., 2008: Kapitał ludzki i kapitał społeczny a dobrobyt materialny: polski paradoks Zarządzanie Publiczne. Zeszyty Naukowe Instytutu Spraw Publicznych UJ. 2. PRZEWŁOCKA J., 2011: Zaangażowanie Społeczne Polaków w roku 2010: Wolontariat, Filantropia, 1% Raport badań, SERIA BADANIA AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ, Warszawa. 3. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, 2012: Polska 2030 Trzecia fala nowoczesności Długookresowa Strategia Rozwoju Kraju, Warszawa. 4. WALUKIEWICZ S., 2012: Kapitał społeczny, Instytut Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk, Warszawa. 14

15 Daniel Druzd Koło Naukowe Ekonomistów Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Przedsiębiorczość na obszarach wiejskich województwa mazowieckiego Tematykę przedsiębiorczości podejmują przedstawiciele wielu dyscyplin, co wynika z wielowymiarowości przedsiębiorczości jako zjawiska społeczno gospodarczego. Istnieje zatem wiele definicji tego pojęcia, skupiających się na różnych jego aspektach. Według Ricky ego Griffina przedsiębiorczość jest procesem organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej oraz podejmowania związanego z nią ryzyka. Ta definicja wpisuje się w ujęcie przedsiębiorczości jako procesu konkretnej aktywności człowieka. Nie ulega wątpliwości, że właśnie taka aktywność jest szczególnie ważna w odniesieniu do mieszkańców obszarów wiejskich. Z powstawaniem przedsiębiorstw na obszarach wiejskich wiązane są nadzieje na rozwiązanie, choćby częściowe, problemów na wiejskim rynku pracy. Przedsiębiorczość na obszarach wiejskich, która realizowana jest głównie przez zakładanie małych i średnich przedsiębiorstw, jest istotnym elementem koncepcji wielofunkcyjnego rozwoju wsi. Podejmowanie działalności gospodarczej daje mieszkańcom obszarów wiejskich szansę na stworzenie źródeł dochodów o alternatywnym charakterze. W województwie mazowieckim na obszarach wiejskich - w 229 gminach wiejskich oraz w 50 gminach miejsko wiejskich (poza obszarami miast) - zamieszkuje prawie 2 mln osób. Stan rozwoju przedsiębiorczości na obszarach wiejskich może być mierzony za pomocą wskaźnika przedsiębiorczości, wyrażonego np. liczbą zarejestrowanych podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców w wieku produkcyjnym. Na obszarach wiejskich województwa mazowieckiego w 2011 roku na 1000 mieszkańców w wieku produkcyjnym przypadało 115 zarejestrowanych podmiotów gospodarczych. W ujęciu poszczególnych gmin wskaźnik ten kształtował się od 44 w gminie Wyszogród (cześć wiejska) do 365 podmiotów na 1000 mieszkańców w wieku produkcyjnym w gminie Lesznowola. W poniższej tabeli zamieszczono 10 15

16 gmin o najwyższym oraz 10 gmin o najniższym poziomie wskaźnika przedsiębiorczości. Najwyższa wartość wskaźnika charakteryzuje obszary wiejskie sąsiadujące z aglomeracją warszawską. Natomiast w gminach położonych na obszarach peryferyjnych województwa na 1000 mieszkańców w wieku produkcyjnym przypadało kilkakrotnie mniej zarejestrowanych podmiotów gospodarczych. Tabela nr 1. Wskaźnik przedsiębiorczości na obszarach wiejskich województwa mazowieckiego Lp. Gmina Powiat 1 Lesznowola piaseczyński Michałowice pruszkowski Raszyn pruszkowski Nadarzyn pruszkowski Łomianki - obszar wiejski warszawski zachodni Stare Babice warszawski zachodni Izabelin warszawski zachodni Piaseczno - obszar wiejski piaseczyński Brwinów - obszar wiejski pruszkowski Jabłonna legionowski Chorzele - obszar wiejski przasnyski Rościszewo sierpecki Łyse ostrołęcki Baranowo ostrołęcki Przesmyki siedlecki Drobin - obszar wiejski płocki Przyłęk zwoleński Raciąż płoński Myszyniec - obszar wiejski ostrołęcki Wyszogród - obszar wiejski płocki 44 Źródło: Obliczenia własne na podstawie Banku Danych Lokalnych GUS. Wskaźnik przedsiębiorczości W 2011 roku na obszarach wiejskich województwa mazowieckiego funkcjonowało podmiotów gospodarczych. Niemal 1/3 z nich prowadziła działalność w kategorii handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów samochodowych. Co siódmy podmiot zajmował się budownictwem, a co dziesiąty przetwórstwem przemysłowym. 16

17 Rys nr 1. Struktura podmiotów gospodarczych na obszarach wiejskich woj. mazowieckiego według rodzajów działalności w 2011 roku Źródło: Obliczenie własne na podstawie Banku Danych Lokalnych GUS. Obszary wiejskie województwa mazowieckiego charakteryzują się dużym zróżnicowaniem pod względem wskaźnika przedsiębiorczości. Potrzebna jest zatem właściwa polityka wspierająca rozwój przedsiębiorczości na obszarach wiejskich. Jest to szczególnie ważne dla poprawy sytuacji mieszkańców terenów oddalonych znacznie od aglomeracji miejskich. Bibliografia Bank Danych Lokalnych GUS Griffin R., Podstawy zarządzania organizacjami, Wydawnictwo PWN, Warszawa

18 Ewelina Grądziel Koło Naukowe Ekonomistów SGGW Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wpływ państwa na sprzedaż papierosów w Polsce Przemysł tytoniowy odgrywa ważną rolę w gospodarce wielu państw na świecie, daje zatrudnienie milionom ludzi, a wpływy z podatków są głównym źródłem utrzymania dla większości budżetów. W Polsce bezpośrednie obciążenia podatkowe dla tej gałęzi gospodarki, do których należą: akcyza, PIT, CIT i VAT stanowią niemal 10% wpływów budżetowych. Wykres 1. Spożycie papierosów na 1 mieszkańca w Polsce Źródło: opracowanie własne podstawie Państwo za pośrednictwem Ministerstwa Zdrowia stara się pokazać obywatelom negatywne skutki zarówno aktywnego, jak i biernego palenia papierosów i doprowadzić w ten sposób do zmniejszania się liczby osób uzależnionych. W dniu 9 listopada 1995 roku uchwalona została Ustawa o ochronie zdrowia publicznego przed skutkami używania tytoniu. Zawiera on m.in. zakaz sprzedaży nieletnim, promowanie zdrowego stylu życia wolnego od nałogu, leczenie osób uzależnionych, zakaz palenia w miejscach publicznych, zakaz reklamy. Od 1997 roku funkcjonuje w naszym kraju Program ograniczania zdrowotnych następstw palenia tytoniu w Polsce, według którego Minister Zdrowia jest odpowiedzialny za Doskonalenie systemu prawnego regulującego zachowania konsumenckie i działania przedsiębiorców obecnych na rynku wyrobów tytoniowych, kontrolowanie przestrzegania zakazu reklamy i promocji wyrobów tytoniowych. Oznacza to m.in. eliminację niezgodnych z prawem działań marketingowych, czy wprowadzenie obrazkowych ostrzeżeń 18

19 zdrowotnych na paczkach papierosów. W 2004 roku podpisana została Ramowa Konwencja Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczaniu Użycia Tytoniu. Efektem tych działań jest spadek odsetka osób będących nałogowymi palaczami. O ile w 1990 roku codziennie paliło w Polsce 55% mężczyzn i 29% kobiet, to w 2007 roku odnotowano odpowiednio 34% palących mężczyzn i 23% kobiet. Wykres 2. Odsetek osób będących nałogowymi palaczami Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Cherukupalli R., Czart Ciesielski Ch., Weresa M. A., Ekonomiczne aspekty palenia tytoniu i opodatkowania wyrobów tytoniowych w Polsce, s.6 W Polsce opodatkowanie papierosów jest głównie regulowane wymogami Unii Europejskiej, która wymaga od swoich członków stosowania kombinacji podatku kwotowego (stała kwota euro za 1000 papierosów) i podatku ad valorem (to jest podatku wyrażonego jako procent ceny detalicznej) i ustanawia zasady dopuszczalnego udziału określonych podatków w cenie końcowej. UE wymaga również akcyzy na poziomie pewnego minimum: zarówno jako wartości wyrażanej w euro, jak ułamka ceny. A dokładniej mówiąc podatek akcyzowy powinien stanowić co najmniej 60% ceny detalicznej paczki papierosów a podatek minimalny, wyrażony w euro, wynosił co najmniej 90 euro na 1000 papierosów. Polska i inne kraje, które niedawno weszły do Unii Europejskiej, mają czas na dostosowanie się w tej kwestii do 1 stycznia 2018 roku, podczas gdy pozostali członkowie musieli spełnić te wymagania do 1 stycznia 2014 roku. Podatek akcyzowy stanowi w Polsce dużą część procentową ceny końcowej wyrobów tytoniowych, jednak akcyza kwotowa w euro (podatek za 1000 papierosów) oraz cena papierosów są na jednym z najniższych poziomów spośród państw Unii Europejskiej. Oprócz akcyzy, papierosy są przedmiotem podatku od wartości dodanej (VAT), który jest pobierany na każdym etapie produkcji i dystrybucji. Podatki akcyzowe są zazwyczaj dostosowywane przez kraje członkowskie co roku jako część procesu fiskalnego i zapewniają zgodności krajowych kierunków polityki z wymogami UE. 19

20 Wykres 3. Wpływy z opodatkowania wyrobów tytoniowych na tle konsumpcji papierosów na osobę Źródło: Poland Tabacco Taxes Report, Działania marketingowe w zakresie promocji wyrobów tytoniowych w Polsce są bardzo ograniczone. Ustawa z r z późniejszymi poprawkami zakazuje reklamy papierosów za pomocą tradycyjnych nośników reklamowych. Poza tym nie wolno eksponować pustych pudełek wyrobów tytoniowych w sklepach. Oferowana cena nie może być niższa niż wydrukowana na opakowaniu. Papierosy nie mogą być sprzedawane w systemie samoobsługowym. Dlatego koncerny tytoniowe zmuszone są do stosowania różnych strategii marketingowych np. odwrócenie uwagi opinii publicznej od szkodliwości palenia w kierunku śmieciowego jedzenia, jako czynnika ryzyka chorób. Bibliografia 1. CHERUKUPALLI R., CZART CIESIELSKI Ch., WERESA M. A., 2011, Ekonomiczne aspekty palenia tytoniu i opodatkowania wyrobów tytoniowych w Polsce, International Union Against Tuberculosis and Lung Disease, Paris. 2. CUKIERNIK T., Szaleństwo państwa w walce z papierosami, 3. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług, Dostawy na rynek krajowy oraz spożycie niektórych artykułów konsumpcyjnych na 1 mieszkańca w 2012r., 20

21 Barbara Szumksta Koło Naukowe Ekonomistów Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Inwestycje emocjonalne rynek win Inwestowanie w wino to sposób lokowania kapitału polegający na zakupie najwyższej klasy win. Jest to inwestycja oznaczana jako bezpieczna na rynku inwestycji alternatywnych. Można ją zaklasyfikować jako inwestycję emocjonalną obok inwestycji w samochody luksusowe, monety, czy też dzieła sztuki. Powyższa lokata kapitału, polegająca na zakupie najwyższej klasy win powinna trwać od 3 do 7 lat. W 2009 roku Polska importowała wino o łącznej wartości USD. Wśród krajów, z których import wina do Polski był największy należy wskazać Francję, Włochy i Bułgarię. Francja, jak wspomniano wcześniej, jest największym producentem wina na świecie. Inne kraje stanowiące znaczący udział w rynku win to Włochy, Hiszpania, Austria i Niemcy. Krajami Nowego Świata należącymi do największych producentów wina są Australia, Nowa Zelandia, Stany Zjednoczone, Republika Południowej Afryki, Chile i Argentyna. Klasyfikacja Premier Cru 1855 została utworzona w 1855 roku z inicjatywy Napoleona III, który chciał, aby lista najlepszych win produkowanych w różnych rejonach Francji, została zaprezentowana podczas wielkiej paryskiej wystawy - Paris Universal Exhibition. Bordowska Izba Handlowo-Przemysłowa powierzyła to zadanie Syndykatowi Brokerów, którzy stworzyli klasyfikację w oparciu o obserwację i analizę najlepiej sprzedających się win na rynku. System przyporządkował 26 posiadłości z Sauternes i Barsac do trzech kategorii (Premier Cru Supérieur, Premiers Crus, Seconds Crus). Niekwestionowanym liderem win słodkich uznano posiadłość Chateau d'yquem, które umieszczono jako jedyne w klasyfikacji Premier Cru Classe. Podstawowe sposoby inwestycji w wino 1. Zakup wina na rynku pierwotnym polega na dokonaniu inwestycji w leżakujący w beczce trunek w okresie na 2 3 lata przed rozlaniem go do butelek. Dokonywana jest wówczas pierwsza ocena jakości, smaku oraz perspektywy wzrostu. Jest to inwestycja wysokiego ryzyka, ponieważ nie ma pewności, iż dany gatunek wina osiągnie odpowiednią jakość, a tym samym cenę. 2. Zakup wina w skrzynkach, które zostało już ocenione i sklasyfikowane. 21

22 Wealth Sulution oferuje zakup wina w skrzynkach. Zakończona inwestycja plasuje się następująco: Tabela nr 1. Notowania i wycena wina Data notowania Aktualna wartość inwestycji 1 Stopa zwrotu inwestycji % Data notowania Zmiana wartości skrzynki wina w modelowym portfelu Klienta Carruades de Lafite Rothschild Lynch Bages 2008 Mouton Haut Brion Lafite Rothschild % % % % % Źródło: opracowanie własne na podstawie [dostęp r.). Liv-Ex indeksem giełdy win Indeks Liv-Ex 100 wzrósł w grudniu o 0,9%, a w całym ubiegłym roku o 15,7%. Nie był to jednak najlepszy indeks "winnej" giełdy. Liderem pozostaje Liv-ex Claret Chip, skupiający najwyżej notowane wina premier crus z ostatnich 15 lat, który zyskał 19,8% w skali ostatniego roku. Wzrost tego indeksu spowodowany był ogromnym zainteresowaniem winami Mouton Rothschild i Lafite Rotschild. Indeks Liv-ex Fine Wine 100 notowania Liv-ex Fine Wine 100 zanotował duży spadek w zeszłym roku. Występuje tam sezonowość wahań kursów wina najniższe notowania w drugiej połowie roku. Możemy spodziewać się wzrostu cen 100 najlepszych win z Francji. Prześledzić można również spójność danych. Zbadanie danych Liv-ex 100 testem Cramer - von Mises daje wynik zgodny z rozkładem Gaussa dane są prawdziwe. O ryzyku inwestycji w wino Coraz więcej osób zauważa, że rynek win inwestycyjnych może zapewnić więcej niż satysfakcjonujące stopy zwrotu. W większości przypadków inwestycja pozwoli na podwojenie kapitału w horyzoncie 3-4 lat. Warto zadać jednak także pytanie o ryzyko związane z inwestycjami na tym rynku. Aby przeanalizować to zagadnienie Wine Advisors zestawiło wyniki miesięcznych stóp zwrotu za ostatnie 8 lat (X.2003 X.2011) dla rynków akcji (akcje amerykańskie S&P 500, akcje europejskie EuroStoxx 50, akcje polskie 1 Inwestycja w fundusz inwestycyjny wina; np. Fundusz inwestycyjny IPOPEMA Fine Wine FIZ. 2 Zakup udziałów w wybranych winnicach. 22

23 WIG 20), złota (Golds Spot) i ropy naftowej (European Brent Blend Crude Oil Spot Price). Analiza wykazała, że rynek wina prezentuje optymalną kombinację zwrot/ryzyko: Średnia roczna stopa zwrotu wyniosła 18% (złoto i ropa 20%, akcje amerykańskie, europejskie i polskie odpowiednio 2%, 0 % i 8%); Dodatni wynik miesięczny wystąpił w 75% przypadków (złoto: 64%, S&P500: 60%, ropa: 59%); Wynik miesięczny gorszy od (-1%) wystąpił dla win inwestycyjnych w 11% przypadków (złoto: 32%, akcje europejskie: 35%, akcje amerykańskie: 36%, WIG 20 i ropa: 37% przypadków); Wynik miesięczny gorszy od (-5%) wystąpił dla win inwestycyjnych w 1% przypadków (złoto: 7%, akcje amerykańskie: 9%, akcje europejskie: 15%, WIG 20: 16% i ropa: 23% przypadków); Najgorszy wynik miesięczny to: (-12,3%) dla wina, (- 15,5%) dla akcji europejskich, (-16,5) dla S&P 500, (-16,8%) dla złota, (-24,4) dla WIG 20 i (-31,4%) dla ropy. Okazuje się więc, że długoterminowe inwestycje w akcje przynieść mogą niewielkie zwroty przy istotnie wysokim ryzyku, a inwestycje na rynkach złota i ropy są w stanie dać wysokie stopy zwrotu, jednak przy kilkukrotnie wyższym poziomie ryzyka niż na rynku win inwestycyjnych. Handel winem Istotnym sposobem zarobkowania może okazać się wejście w spółkę z dostawcą win zagranicznych. W przypadku Chateau Haut-Bailly Grand Cru Classe Pessac-Leognan AOC 2002; cena na rynku francuskim 255zł w hurcie do 398zł za butelkę w detalu. Stopa zwrotu dla handlu detalicznego to: R = 56% (nie licząc kosztów transportu). Innym przykładem dobrej transakcji stanie się Chateau Branaire Ducru cena na rynku polskim w hurcie we Francji 226 zł, a w Polsce 499 zł w detalu. Stopa zwrotu nie wliczając kosztów transportu to: R = 102% Bibliografia 1. Finanse Net Center Inwestycja w wino, [dostęp: r.] 2. Kostrzewski L., Miączyński P. Dyskonty biją się o rynek win w Polsce, Gazeta Wyborcza [dostęp online: r.] 3. Mikita M., Pełka W. 2009: Rynki inwestycji alternatywnych, Poltext, Warszawa. 23

24 4. Perez K., Ziarko-Siwek U. 2011:Inwestycje Finansowe, CeDeWu.Pl Platinium, Warszawa. 5. Wealth Inwestycja w wino, [dostęp: r.] 24

25 Anna Maliszewska Koło Naukowe Ekonomistów SGGW Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Depozyty sektora niefinansowego oraz instytucji rządowych i samorządowych a zobowiązania tych sektorów wobec sektora bankowego w roku 2013 Celem opracowania było przedstawienie, jak zmieniała się dynamika przyjmowanych depozytów oraz udzielanych kredytów w sektorze bankowym wobec sektorów niefinansowego oraz budżetowego. Temat jest ważny, gdyż ukazuje on: Zaufanie społeczeństwa wobec sektora bankowego; Dynamikę zmian gromadzonych depozytów; Dynamikę zmian udzielanych kredytów; Poziom zadłużenia sektora budżetowego w sektorze bankowym. Przyjmowanie depozytów oraz udzielanie kredytów przez banki są podstawowymi operacjami bankowymi. Depozytami nazywamy kwoty pieniężne ulokowane w banku na czas nieoznaczony a vista bądź na czas oznaczony, natomiast kredytem nazywa się przekazanie kapitału pieniężnego przez kredytodawcę kredytobiorcy na ustalonych warunkach. Kredyty są udzielane z zebranych depozytów, biorąc pod uwagę limity zaangażowań, które mają na celu dywersyfikację ryzyka kredytowego. Zbieranie depozytów przez banki to podstawowa operacja bierna, która ma na celu zwiększenie sumy środków znajdujących się do dyspozycji banku. Źródłem środków gromadzonych w ramach biernych operacji banku mogą być: Wkłady oszczędnościowe ludności,; Pieniądz transakcyjny i lokaty terminowe jednostek gospodarczych przechowywane na rachunkach bankowych; Środki pieniężne sfery budżetowej, różnych instytucji i organizacji przechowywane na rachunkach bankowych; Lokaty przyjmowane od innych banków; Kredyt refinansowy zaciągany w banku centralnym (NBP). 25

26 Udzielanie kredytów jest natomiast jedną z operacji aktywnych, która ma na celu lokowanie zgromadzonych funduszy w różnego rodzaju korzystne przedsięwzięcia. Do cech charakterystycznych kredytu można zaliczyć: Umowa zawierana jest pomiędzy bankiem a kredytobiorcą; Jest zobowiązaniem pieniężnym i odpłatnym; Dochodzi do skutku w momencie jej zawarcia; Ważnym elementem umowy jest oddanie środków do dyspozycji kredytobiorcy; Jest to umowa dwustronnie zobowiązująca; Jest terminowa; Kredyt musi być celowy. W pracy sektor bankowy został podzielony na: Sektor bankowy z oddziałami zagranicznymi; Krajowe banki komercyjne działające z oddziałami zagranicznymi; Banki spółdzielcze. Należy również stwierdzić, że w naszym systemie bankowym jest 39 banków działających w formie spółek akcyjnych, 1 bank państwowy działający pod nazwą Banku Gospodarstwa Krajowego, 570 banków spółdzielczych oraz 18 przedstawicielstw banków zagranicznych i instytucji kredytowych. Depozyty Depozyty, umieszczane w sektorze bankowym, są głównie w złotówkach i w euro. Inne waluty, niż te wyżej wymienione, występują znacznie rzadziej. Wykres 1 przedstawia ile przedsiębiorcy zdeponowali środków pieniężnych w sektorze bankowym. Firmy łącznie w 2013 roku ulokowały około 400 mld PLN w sektorze bankowym. Najmniej ich środków jest w bankach spółdzielczych, są to mało znaczące kwoty w porównaniu z całym sektorem. Może być to spowodowane małą znajomością tych banków czy ich niezbyt atrakcyjną ofertą dla przedsiębiorców. Pokazują to wszelkie rankingi, jak na przykład Ranking lokat dla firm czy Ranking kont firmowych na start, gdzie głównie wygrywają banki komercyjne. W drugim z nich pojawił się tylko jeden bank spółdzielczy zrzeszający. 26

27 Wykres 1. Depozyty zebrane przez sektor bankowy od przedsiębiorstw Źródło: Opracowanie własne na postawie raportu KNF: Dane sektora bankowego kwiecień Wykres 2 przedstawia łączną wartość depozytów w sektorze bankowym uzyskanym od gospodarstw domowych. Jest to grupa, która najwięcej wpompowała pieniędzy w sektor bankowy. Jak widać, wartość depozytów w całym okresie badanym pozostawała na równym poziomie i nie spadła poniżej 1 bln PLN, czyli około 2,5 raza więcej niż przedsiębiorstwa (nieprecyzyjne). Na koniec roku 2013 wartość uzyskanych depozytów od gospodarstw domowych wynosiła prawie 1,1 bln PLN. Wykres 2. Depozyty zebrane przez sektor bankowy od gospodarstw domowych Źródło: Opracowanie własne na postawie raportu KNF: Dane sektora bankowego kwiecień

28 Wykres 3 przedstawia depozyty zebrane przez sektor bankowy od sektora instytucji rządowych i samorządowych. Wartość owych depozytów wzrastała i malała bardzo nieregularnie i osiągnęła swoje minimum w na koniec roku (którego) wynosząc nieco ponad 110 mld PLN, a maksimum w listopadzie, kiedy wartość depozytów w sektorze bankowym od tych instytucji rządowych wyniosła ponad 180 mld PLN. W krajowych bankach komercyjnych z oddziałami zagranicznymi i w sektorze bankowym z oddziałami zagranicznymi najwięcej depozytów, bo między 65% a 75%, włożyły instytucje rządowe, znacznie mniej instytucje samorządowe, a depozyty Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie przekraczały 5%. FUS jest to państwowy fundusz celowy, który został powołany w celu realizacji zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych z zakresu I-go filaru. W bankach spółdzielczych sytuacja wygląda nieco inaczej, gdyż przeważają tam depozyty instytucji samorządowych, około 97%, a depozyty uiszczone przez FUS nie przekraczają 0,2%. Jak widać na wykresie, również instytucje państwowe niezbyt chętnie powierzają swoje pieniądze bankom spółdzielczym. Wykres 3. Depozyty zebrane przez sektor bankowy od sektora instytucji rządowych i samorządowych. Źródło: Opracowanie własne na postawie raportu KNF: Dane sektora bankowego kwiecień Łączna suma depozytów w sektorze bankowym w roku 2013 to około 1,5 biliona PLN. Były to środki głównie gospodarstw domowych. Bankom nie jest łatwo pozyskać nowych klientów, czy utrzymać stałych. Jest to spowodowane głównie konkurencją na rynku 28

29 finansowym, a także spadkiem zaufania do tych instytucji. Najpopularniejszymi produktami oferowanymi przez banki są konta osobiste i konta oszczędnościowe. Kredyty i pożyczki Kredyty mieszkaniowe gospodarstwa domowe uzyskują w różnych walutach, głównie w złotówkach, frankach szwajcarskich oraz w euro. Kredyty konsumpcyjne, to głównie karty kredytowe, kredyty na zakup samochodu oraz inne kredyty, ratalne i konsumpcyjne. Pozostałe kredyty dzielą się na operacyjne, inwestycyjne, na pozostałe nieruchomości, a także pozostałe należności. Wykres 4 przedstawia w jakich łącznych kwotach gospodarstwa domowe zadłużały się w sektorze bankowym z oddziałami zagranicznymi. Łączna kwota zadłużenia w roku 2013 wynosiła ponad 550 mld PLN. Najwięcej należności banki posiadają od gospodarstw domowych z tytułu kredytów mieszkaniowych, ponad 300 mld PLN. Prawie trzy razy mniej gospodarstwa domowe pożyczyły, na tak zwane, kredyty konsumpcyjne, a niewiele mniej na pozostałe. Wykres 4. Należności od gospodarstw domowych dla sektora bankowego z oddziałami zagranicznymi Źródło: Opracowanie własne na postawie raportu KNF: Dane sektora bankowego kwiecień

30 oddziałami Wykres 5 pokazuje podobną sytuację dla banków komercyjnych, które działają z zagranicznymi do sektora bankowego z oddziałami zagranicznymi (styl). Konsumenci również w głównej mierze uzyskują kredyty mieszkaniowe. Łączna wartość udzielonych kredytów i pożyczek przez ten sektor dla gospodarstw domowych wynosi około 500 mld PLN. Wykres 5. Należności od gospodarstw domowych dla krajowych banków komercyjnych działających z oddziałami zagranicznymi Źródło: Opracowanie własne na postawie raportu KNF: Dane sektora bankowego kwiecień Wykres 6 przedstawia sytuację odwrotną do poprzednich wykresów dla banków spółdzielczych (styl). Banki te, przede wszystkim posiadają mniejszy zasób kapitałowy, bo około 35 mld PLN. Udzielają głównie tzw. kredytów pozostałych, w tym są to głównie kredyty inwestycyjne. Natomiast konsumenci najmniej pozyskali kredytów mieszkaniowych (w grudniu rok ponad 5 mln PLN), prawie tyle samo, co konsumpcyjnych. 30

31 Wykres 6. Należności od gospodarstw domowych dla banków spółdzielczych Źródło: Opracowanie własne na postawie raportu KNF: Dane sektora bankowego kwiecień Należności od przedsiębiorstw to głównie kredyty dla małych i średnich firm oraz dla dużych przedsiębiorstw. Kredyty te dzielimy na: Operacyjne; Inwestycyjne; Nieruchomości; Pozostałe należności. Wykresy 7 i 8 przedstawiają należności od przedsiębiorstw dla sektora bankowego z oddziałami zagranicznymi oraz dla krajowych banków komercyjnych działających z oddziałami zagranicznymi. W obu przypadkach największa wartość udzielonych kredytów i pożyczek jest dla małych i średnich firm, aczkolwiek różnica między udzielonymi kredytami między małymi i średnimi firmami a dużymi wahała się pomiędzy 80 a 60 mld PLN. Łączna suma należności wobec sektora bankowego z oddziałami zagranicznymi wynosiła ponad 270 mld PLN, a wobec krajowych banków komercyjnych działających z oddziałami zagranicznymi było to około 250 mld PLN. Przedsiębiorstwa pozyskują kredyty głównie na potrzeby operacyjne, które pomagają im w sfinansowaniu bieżących potrzeb firm, a dopiero potem na inwestycje, które pomagają przedsiębiorcom sfinansować inwestycje związane z prowadzoną przez nich działalnością. 31

32 Wykres 7. Należności od przedsiębiorstw dla sektora bankowego z oddziałami zagranicznymi Źródło: Opracowanie własne na postawie raportu KNF: Dane sektora bankowego kwiecień Wykres 8. Należności od przedsiębiorstw dla krajowych banków komercyjnych działających z oddziałami zagranicznymi. Źródło: Opracowanie własne na postawie raportu KNF: Dane sektora bankowego kwiecień Wykres 9 przedstawia dynamikę wzrostu należności dla banków spółdzielczych od przedsiębiorstw. Suma tych należności z miesiąca na miesiąc wzrastała, a w grudniu 32

33 osiągnęła łączną wartość 16,7 mld PLN z poziomu 14,7 mld PLN w styczniu. Banki spółdzielcze wzrost ten głównie zawdzięczają sektorowi MŚP, gdyż ich udział w należnościach wobec tego sektora wynosił średnio 98%. Należności od dużych przedsiębiorstw były mniej więcej równe z czym, lecz w grudniu ich wartość była o 72 mln PLN większa niż na początku roku. Podobnie jak w poprzednich przypadkach, banki spółdzielcze udzielały głównie kredytów operacyjnych, a potem inwestycyjnych. Wykres 9. Należności od przedsiębiorstw dla banków spółdzielczych Źródło: Opracowanie własne na postawie raportu KNF: Dane sektora bankowego kwiecień Należności od sektora instytucji rządowych i samorządowych dla banków to głównie należności od instytucji rządowych szczebla centralnego, instytucji samorządowych oraz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wykres 10 przedstawia zobowiązania sektora budżetowego wobec sektora bankowego z oddziałami zagranicznymi. W tych bankach zadłużają się głównie instytucje rządowe szczebla centralnego, aczkolwiek instytucje samorządowe zadłużają się tam w niewiele mniejszym stopniu. Łączna wartość należności sektora budżetowego wobec sektora bankowego z oddziałami zagranicznymi oscylowała wokół 90 mld PLN. Należności od FUS były znikome, i nie licząc stycznia roku (160 tys. PLN) oraz grudnia roku (208 tys. PLN), nie przekroczyły PLN. 33

34 Wykres 10. Należności od sektora instytucji rządowych i samorządowych dla sektora bankowego z oddziałami zagranicznymi Źródło: Opracowanie własne na postawie raportu KNF: Dane sektora bankowego kwiecień Wykres 11 pokazuje, jak zmieniały się należności od sektora budżetowego wobec banków komercyjnych z oddziałami zagranicznymi. Tutaj również w największym stopniu zadłużały się instytucje rządowe szczebla centralnego i zadłużenie to wynosiło 46 mld PLN, natomiast należności od instytucji samorządowych do października zmniejszały się i osiągnęły wartość 38 mld PLN, do grudnia wartość ta wzrosła o 660 tys. PLN. Nie licząc stycznia (153 tys. PLN) oraz grudnia (201 tys. PLN), należności od FUS nie przekroczyły w żadnym miesiącu PLN. 34

35 Wykres 11. Należności od sektora instytucji rządowych i samorządowych dla krajowych banków komercyjnych z oddziałami zagranicznymi Źródło: Opracowanie własne na postawie raportu KNF: Dane sektora bankowego kwiecień Sytuacja w bankach spółdzielczych wyglądała inaczej. Przedstawia to wykres 12. Przede wszystkim łączna suma należności od sektora instytucji rządowych i samorządowych w poszczególnych miesiącach dla tych banków była od 17 razy mniejsza niż w pozostałych. W bankach spółdzielczych zadłużają się przede wszystkim instytucje samorządowe, w znacznie mniejszym stopniu instytucje rządowe szczebla centralnego, gdzie ich zadłużenie nie przekroczyło w żadnym miesiącu PLN, a w III i w IV kwartale ich zobowiązania wobec banków spółdzielczych nie przekroczyły PLN. Należności od FUS były stałe, i w każdym miesiącu wynosiły około PLN. 35

36 Wykres 12. Należności od sektora instytucji rządowych i samorządowych dla banków spółdzielczych Źródło: Opracowanie własne na postawie raportu KNF: Dane sektora bankowego kwiecień Według raportu Narodowego Banku Polskiego o stabilności systemu finansowego szacunkowa zyskowność kredytów konsumpcyjnych w 2013 roku utrzymywała się na poziomie ponad 8%, a z kredytów mieszkaniowych pozostawał na tym samym poziomie około 1% (styl). Jeśli chodzi o szacunkową zyskowność kredytów dla dużych firm w 2013 roku był mniej więcej stały i wynosił ponad 0%, natomiast z kredytów dla małych i średnich firm spadł z poziomu ponad 2% do poziomu poniżej 2%. Jeśli chodzi o zaangażowanie banków wobec gospodarki w naszym kraju, to banki najchętniej przyznawały kredyty firmom zajmującym się przetwórstwem przemysłowym, potem przedsiębiorstwom zajmującym się handlem i naprawami oraz administracji publicznej. Natomiast najmniej kredytów dostali rolnicy i górnicy rok był rokiem udanym dla sektora bankowego, pomimo przybycia do niego w pewnym stopniu pozostałości kryzysu finansowego. Banki najwięcej depozytów uzyskują od gospodarstw domowych, jak i właśnie najwięcej należności banki posiadają u gospodarstw domowych. Firmy natomiast są mniej chętne do powierzania swoich pieniędzy bankom, czy pozyskiwania kapitału od nich. Jest to głównie spowodowane ich małą znajomością sektora finansowego oraz zachowania nieetycznego doradców, czy chęcią wykorzystania firm, 36

37 zamiast pomocy im (niewykorzystanie dźwigni finansowej, lecz maczugi finansowej). Dane z raportu Komisji Nadzoru Finansowego pokazują również, że Polacy nie lubią banków spółdzielczych. Może to być spowodowane brakiem znajomości tych banków, niezbyt atrakcyjną ich ofertą bądź po prostu słabym marketingiem, a przecież banki spółdzielcze są bardzo ważne dla polskiego sektora finansowego. Biografia 1. Bankowość w dobie rewolucji finansowej, [odczyt: ]. 2. Kredyt inwestycyjny, [odczyt: ]. 3. Kredyt operacyjny, [odczyt: ]. 4. Najpopularniejsze produkty bankowe, [odczyt: ]. 5. Najpopularniejsze produkty finansowe, produktyfinansowe.over-blog.com, [odczyt: ]. 6. Podmioty sektora bankowego, [odczyt ]. 7. Ranking lokat dla firm - wrzesień 2013, Ranking kont firmowych na start grudzień 2013, [odczyt ]. 8. Raport o stabilności systemu finansowego, nbp.pl, [odczyt: ]. 9. ZALESKA M., 2013, Bankowość, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa. 37

38 Anna Maliszewska Koło Naukowe Ekonomistów SGGW Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wzrost podatku VAT a konkurencyjność w Polsce Pojęcie konkurencji Konkurencja jest to proces, w którym uczestnicy rynku, dążąc do realizacji swych interesów, próbują przedstawić oferty korzystniejsze od innych ze względu na cenę, jakość, warunki dostawy i inne charakterystyki, wpływające na decyzję zawarcia transakcji. Podatek VAT Podatek VAT definiuje się jako podatek od wartości dodanej; podatek od towarów i usług; podatek nakładany na każdą transakcję sprzedaży w procesie produkcji i dystrybucji. Podatek VAT został wprowadzony w Polsce w roku Wraz z przystąpieniem Polski Do Unii Europejskiej nastąpiła harmonizacja polskiego prawa podatkowego z prawem unijnym. Od roku 2011 zmieniły się stawki podatku VAT, z 7% na 8% oraz z 22% na 23%, stawki 5% oraz 0% pozostały bez zmian. Dwie szkoły w jednej sprawie, czyli Keynes vs. Friedman Keynes m.in. w swoich założeniach uważał, że powinno się wprowadzać wysoko progresywne podatki, aby państwo m.in. dzięki nim mogło zwiększać ilość inwestycji, co w rezultacie zmniejszałoby bezrobocie. Friedman natomiast uważał, iż polityka fiskalna jest nieefektywna. To wolny rynek gwarantuje efektywną gospodarkę i poprzez niskie podatki zachęca właścicieli firm do inwestowania. Wykres 1. Dochody polskiego handlu zagranicznego w latach W porównaniu z rokiem bazowym, eksport w Polsce ma się w głównej mierze dobrze. W roku 2000 osiągnął pewną granicę i powoli spadał do roku W 2003 dochody nagle podskoczyły, by w 38

39 roku wejścia Polski do UE, przeżywały swoje apogeum. W 2005 roku poziom dochodów znacznie zmalał, lecz do roku 2007 regularnie wzrastał, by w 2008 nieznacznie spaść a w roku 2009 osiągnąć najniższą wartość, znacznie mniejszą od wartości bazowej. W roku 2010 poziom dochodów znacznie wzrósł, i nawet w roku 2011, gdy zmieniono stawki VAT, poziom dochodów zwiększył się. Wykres 2. Wydatki Polskiego handlu zagranicznego w latach W latach wydatki na import towarów do Polski nie były wysokie - ich poziom był trochę wyższy od poziomu bazowego. W latach poziom wydatków znacznie wzrastał. W 2005 roku poziom ten znacznie spadł po to, aby do roku 2007 wzrosnąć i przeżyć swe apogeum. Wydatki w 2008 roku nieznacznie zmalały, a w 2009 roku znacznie spadły poniżej poziomu bazowego. W latach wydatki wzrosły i pozostały na tym samym poziomie. Wykres 3. Zmiany konkurencyjności cenowej eksportu Źródło: Polska 2012 Raport o Stanie Handlu Zagranicznego. Rok 2011 przyniósł kontynuację zapoczątkowanej w 2005 r. tendencji do utrzymania realnej konkurencyjności cenowej na poziomie wyższym od jej poziomu nominalnego. Oznacza to, że w roku 2011, podobnie jak w latach poprzednich, zmiany relacji cen krajowych do zagranicznych (w stosunku do roku bazowego) łagodziły negatywny wpływ nominalnej aprecjacji waluty krajowej na konkurencyjność cenową eksportu. 39

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH Kobiecy styl zarządzania dr Ewa Lisowska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Konferencja Czas na nas Plan prezentacji 1. Szklany sufit

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Agenda Bankowość korporacyjna w Polsce na tle krajów

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 8 marca 2012 r.

Warszawa, 8 marca 2012 r. Kondycja banków w Europie i Polsce. Czy problemy finansowe inwestorów strategicznych wpłyną na zaostrzenie polityki kredytowej w spółkach-córkach w Polsce Warszawa, 8 marca 2012 r. Samodzielność w ramach

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego.

Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego. Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego. dr Agnieszka Tułodziecka Fundacja na Rzecz Kredytu Hipotecznego Historyczne

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, 2011 Spis treści Województwo dolnośląskie...3 Województwo kujawsko-pomorskie...6

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Warszawa, 11 kwiecień 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Pieniądz w gospodarstwie domowym Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Od wieków pieniądz w życiu każdego człowieka spełnia rolę ekonomicznego środka wymiany. Jego wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. 1 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) GĘSTOŚĆ ZALUDNIENIA w tys. UE (27) 495 292 497 683 499 703 501 103 Strefa euro (17) 326 561 328 484

Bardziej szczegółowo

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka 24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka Okres subskrypcji: 25.05.2010-08.06.2010 Okres trwania lokaty: 9.06.2010-08.06.2012 Aktywo bazowe: kontrakt terminowy na WIG20 Minimalna kwota wpłaty:

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Opole, 3 marca 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Portfele Comperii - wrzesień 2011

Portfele Comperii - wrzesień 2011 1 S t r o n a Portfele Comperii - wrzesień 2011 Czym są Portfele Comperii? Portfele Comperii (dawniej zwane Wskaźnikami Comperii ) to analiza ukazująca, jak w ostatnich kilku tygodniach (a także miesiąc

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo

Włączenie finansowe w Polsce

Włączenie finansowe w Polsce Włączenie finansowe w Polsce Stan na dziś Justyna Pytkowska 31 marca 2015 Badanie stopnia włączenia w system finansowy Pierwsze badanie, w którym kompleksowo ocenione zostały warunki dostępu i wynikające

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA FINANSOWA SZANSĄ NA ZMNIEJSZENIE ZJAWISKA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO I SPOŁECZNEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty

EDUKACJA FINANSOWA SZANSĄ NA ZMNIEJSZENIE ZJAWISKA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO I SPOŁECZNEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty EDUKACJA FINANSOWA SZANSĄ NA ZMNIEJSZENIE ZJAWISKA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO I SPOŁECZNEGO Artykuł wprowadzający do e-debaty Marta Penczar, Piotr Górski, Monika Liszewska Edukacja finansowa szansą na zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Oczekiwania i bariery Paweł Kaczmarek Poznański Park Naukowo-Technologiczny Fundacji UAM w Poznaniu Projekt MAPEER SME MŚP a Programy wsparcia B+R Analiza

Bardziej szczegółowo

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 UNIWERSYTET RZESZOWSKI Promotor: dr Magdalena Cyrek Mariola Banach STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 przedstawienie istoty ubóstwa i wykluczenia

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Wstęp Publikacja Głównego Urzędu Statystycznego Produkt krajowy brutto Rachunki regionalne w 2013 r., zawiera informacje statystyczne dotyczące podstawowych

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi

Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi Norbert Jeziolowicz Związek Banków Polskich Gdańsk, 4.9.28 Liczba banków i placówek bankowych w Polsce

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

Portfele Comperii - lipiec 2011

Portfele Comperii - lipiec 2011 Portfele Comperii - lipiec 2011 Czym są Portfele Comperii? Portfele Comperii (dawniej zwane Wskaźnikami Comperii ) to analiza ukazująca, jak w ostatnich kilku tygodniach (a także miesiąc wcześniej oraz

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Olsztyn, 24 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.)

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Mikołów, dnia 9 maja 2011 r. REGON: 278157364 RAPORT ZAWIERA: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O EMITENCIE 2. WYBRANE

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Rozdział 8 Marzena Talar, Maja Wasilewska, Dorota Węcławska Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw W rozdziale przedstawiona została charakterystyka stanu sektora małych i średnich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE 2/09/2008-22/10/2008 Znaleziono 329 odpowiedzi z 329 odpowiadających wybranym kryteriom UDZIAŁ Kraj DE - Niemcy 55 (16.7%) PL - Polska 41 (12.5%) DK -

Bardziej szczegółowo

Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych

Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych Rozwój innowacyjny firm w Polsce. Szanse i bariery. Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych Andrzej Sugajski dyrektor generalny Związek Polskiego Leasingu Bariery ekonomiczne w działalności innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań Dostępność mieszkań Co to znaczy dostępne mieszkanie? Jeżeli gospodarstwo domowe wydaje więcej niż 5 % swojego dochodu na mieszkanie, wtedy mieszkanie uważane jest za niedostępne ) Taki koszt należy rozumieć

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny 1998

Raport półroczny 1998 Raport półroczny 1998 Zysk Zysk netto wypracowany w ciągu pierwszego półrocza 1998 roku wyniósł 8,6 mln PLN, a prognoza na koniec roku zakłada zysk netto na poziomie 18 mln PLN. Wyniki finansowe banku

Bardziej szczegółowo

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012 Sytuacja polskiego sektora bankowego Warszawa, 22 listopada 2012 Plan prezentacji Struktura rynku finansowego Uwarunkowania makroekonomiczne Struktura sektora bankowego w Polsce Bilans Należności brutto

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Rynek wewnętrzny, przemysł, przedsiębiorczość i MŚP STRESZCZENIE Tablica wyników Unii innowacji 2015: w ostatnim roku ogólny postęp wyników w

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl t en m l ragek.p f wy kart o rm.bez a D ww w Recenzenci Prof. zw. dr hab. Ewa Kucharska-Stasiak Prof. zw. dr hab. Halina Henzel Opracowanie graficzne i typograficzne Jacek Tarasiewicz Redaktor Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r.

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 19.6.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w I kwartale 215 r. W I kwartale 215 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 4,, o 1,6% więcej niż

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2013 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015 19 marca 2012 roku / mln zł / / mln zł / wyniki podsumowanie Rozwój biznesu SEGMENT KORPORACYJNY Transakcje walutowe

Bardziej szczegółowo

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Rzecznik Prasowy Prezesa GUS seminarium naukowe pod patronatem naukowym prof. dr hab. Józefa Oleńskiego Prezesa GUS RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY prof. nadzw. dr

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2010

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2010 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w skupie W pierwszym tygodniu października br. w krajowym skupie zbóż przeważały spadkowe tendencje cen. Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015 RYNEK MESZKANOWY PAŹDZERNK Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca r., kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. Na koniec lutego 2014 r. stopa bezrobocia na Mazowszu pozostała na poziomie sprzed miesiąca (11,4%). Jak wynika z informacji publikowanych przez GUS, przeciętne zatrudnienie

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA SPÓŁEK (Zaktualizowana w dniu 18 sierpnia 2015 r.)

TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA SPÓŁEK (Zaktualizowana w dniu 18 sierpnia 2015 r.) Duma Przedsiębiorcy 1/8 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA SPÓŁEK (Zaktualizowana w dniu 18 sierpnia ) 1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.p. Nazwa Lokaty umowny Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w 2014 r.

Wyniki finansowe banków w 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 2.4.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w 214 r. W 214 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 16,2, o 7,1% więcej niż w poprzednim roku. Suma

Bardziej szczegółowo

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013 www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Mobilność pracowników Mobilność zawodowa zmiany w ramach zawodu lub danej grupy

Bardziej szczegółowo

CoopEst. Włodzimierz Grudziński

CoopEst. Włodzimierz Grudziński CoopEst Włodzimierz Grudziński CoopEst jest funduszem kapitałowym z siedzibą w Brukseli, którego celem jest wspieranie rozwoju ekonomii społecznej w nowych i przyszłych krajach członkowskich Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Marketing międzynarodowy Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Agenda Analiza szans na rynkach międzynarodowych 3 sposoby wchodzenia na rynek międzynarodowy Marketing mix standaryzacja czy adaptacja 3 sposoby

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY PL PL PL KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.1.2010 KOM(2009)713 wersja ostateczna SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Monitorowanie emisji CO 2 z nowych samochodów osobowych w UE:

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 02/III/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Mszanie Dolnej z dnia 05-03-2014r. Bank Spółdzielczy w Mszanie Dolnej TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

koordynator: nauczyciele wspomagający: mgr Jadwiga Greszta mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka

koordynator: nauczyciele wspomagający: mgr Jadwiga Greszta mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka koordynator: mgr Jadwiga Greszta nauczyciele wspomagający: mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka Opracowanie słownictwa dotyczącego bankowości i finansów. Od Grosika do Złotówki rozwiązywanie łamigłówek

Bardziej szczegółowo