ECODRIVEN. Europejska kampania na rzecz promocji efektywnych energetycznie zachowań kierowców EKOJAZDA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ECODRIVEN. Europejska kampania na rzecz promocji efektywnych energetycznie zachowań kierowców EKOJAZDA"

Transkrypt

1 ECODRIVEN Europejska kampania na rzecz promocji efektywnych energetycznie zachowań kierowców EKOJAZDA

2 Tekst oryginalny Tłumaczyła: Justyna Kubacka Opracowanie: Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. w Warszawie we współpracy z Instytutem Pojazdów Samochodowych i Silników Spalinowych Politechniki Krakowskiej Wydawca: Warszawa, sierpień 2007 r. Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A ul. Mokotowska 35, Warszawa tel Częściowy przedruk tylko za zgodą SenterNovem, Holandia. Projekt ECODRIVEN jest współfinansowany przez Komisję Europejską w ramach Programu Inteligentna Energia Europa. Przedstawione informacje wyrażają poglądy autorów, a nie są oficjalnym stanowiskiem Komisji Europejskiej. Osoba kontaktowa: Peter Wilbers, Koordynator Projektu ECODRIVEN, SenterNovem,

3 1 SPIS TREŚCI 1. Podręcznik ekojazdy 2 2. Co to jest ekojazda? Inteligentna technika jazdy Rozwój konstrukcji silników Elementy ekojazdy Nauka jazdy i egzaminy dla kierowców Doszkalanie jeżdżących kierowców Ciśnienie w ogumieniu Zachowania konsumenckie i etykietowanie energetyczne Urządzenia wpływające na zmniejszenie zużycia paliwa i bezpieczeństwo ruchu 6 3. Czemu służy ekologiczna jazda? Poprawa działania silnika Regulacja silnika w oparciu o testy pracy silnika Korzyści środowiskowe, ekonomiczne i indywidualne Ekojazda to jazda bezpieczniejsza 9 4. Na czym opiera się ekojazda? Jak najwcześniej włączaj wyższy bieg Przełączanie biegów Utrzymuj równomierną prędkość Przewiduj sytuację na drodze Zwalniaj płynnie Wskazówki dodatkowe Jazda w terenie pagórkowatym i górskim Wyłączanie silnika podczas postoju Praca silnika na biegu jałowym Włączanie silnika bez naciskania pedału gazu Technika pokonywania zakrętów Dodatkowy ciężar Opór powietrza Ciśnienie powietrza w ogumieniu Urządzenia klimatyzujące Wykorzystuj urządzenia pozwalające zmniejszyć zużycie paliwa Przykłady stosowania ekojazdy Oszczędności kosztów w firmach transportowych 18

4 2 1. Podręcznik ekojazdy Niniejsza publikacja prezentuje zasady ekojazdy, czyli nowej, inteligentnej techniki jazdy, która zwiększa wydajność zużycia energii i bezpieczeństwo ruchu. Podręcznik został opracowany w ramach międzynarodowego projektu TREATISE, realizowanego w latach z ramienia Komisji Europejskiej. 2. Co to jest ekojazda? 2.1. Inteligentna technika jazdy Ekojazda to taka technika jazdy, która pozwala zmniejszyć zużycie paliwa, emisję gazów cieplarnianych i liczbę wypadków drogowych. To sposób prowadzenia pojazdu wykorzystujący własności układów napędowych. Ekojazda oznacza płynną i bezpieczną jazdę umożliwiającą, przy uwzględnieniu warunków ruchu drogowego, oszczędności paliwa rzędu 5-10% i to bez wydłużenia czasu jazdy Rozwój konstrukcji silników Osiągnięcia w rozwoju konstrukcji silników pozwoliły na opracowanie nowego, efektywniejszego sposobu użytkowania samochodów osobowych, ciężarowych i autobusów. Tę optymalną eksploatację pojazdu określa się właśnie mianem ekojazdy. Większość technik ekojazdy może być stosowana także w starszych pojazdach. Kierowcom samochodów prywatnych jak i firmowych, ciężarówek, autobusów oraz właścicielom flot samochodowych ekologiczna jazda przynosi korzyści w postaci zmniejszenia kosztów eksploatacji (obsługi i paliwa) oraz zwiększenia bezpieczeństwa i komfortu jazdy. Program ekojazdy pomyślnie wdrożyło wiele krajów europejskich Elementy ekojazdy Do elementów ekojazdy zaliczamy: szkolenie nowych kierowców; doszkalanie jeżdżących kierowców;

5 3 urządzenia zmniejszające zużycie paliwa; ciśnienie w ogumieniu; zachowania konsumenckie (np. etykiety samochodowe). Powyższe zagadnienia to podstawowe elementy świadomej i odpowiedzialnej eksploatacji pojazdu. Uwzględnienie efektywności energetycznej przy zakupie pojazdu i jazda wydajna energetycznie to dwa różne zagadnienia, ale oba wiążą się ze świadomym użytkowaniem pojazdu. Idea ekojazdy to optymalne wykorzystanie energii poprzez odpowiedni sposób jazdy i kupno ekonomicznego pojazdu, a także optymalna jazda dzięki częstej kontroli ciśnienia opon i wykorzystaniu urządzeń zwiększających wydajność zużycia paliwa Nauka jazdy i egzaminy dla kierowców Ryc. 2.1: Podczas nauki jazdy kierowca może łatwo opanować zasady ekojazdy Najbardziej skuteczną metodą rozpowszechnienia ekojazdy jest włączenie jej do programów i egzaminów w szkołach jazdy. Jeśli przyszli kierowcy uczą się jej od samego początku, dla większości z nich będzie ona wyznacznikiem prawidłowej jazdy. Jednak by ekojazda stała się częścią programów nauki jazdy, niezbędna jest także jej ocena podczas egzaminu na prawo jazdy Doszkalanie jeżdżących kierowców Obecnie przyjęta technika jazdy nie uwzględnia działania nowoczesnych silników. Nauka odpowiedniej techniki jazdy jest najważniejsza na samym początku. Jednak istotne jest także doszkalanie już jeżdżących kierowców. Ich technika jazdy nie uwzględnia możliwości nowoczesnych układów napędowych, czego przykładem jest zmiana biegu przy zbyt wysokich obrotach silnika. W ostatnich latach znacznie zmodyfikowano silniki samochodów osobowych, ciężarówek i autobusów, jednak w większości przypadków nie towarzyszyła temu zmiana

6 4 techniki jazdy. Niewielka zmiana sposobu kierowania pojazdem, wykorzystująca możliwości nowych silników, przyniesie korzyści w postaci zmniejszenia kosztów oraz zwiększenia bezpieczeństwa i komfortu jazdy. Dzięki programowi szkolenia z zakresu odpowiedniej techniki jazdy kierowcy mogą zaoszczędzić średnio 5-10% spalanego paliwa, a w niektórych przypadkach nawet ponad 20%. Ryc. 2.2: Szkolenie doświadczonych kierowców: na drodze oraz wirtualnie przy symulatorach i komputerach 2.6. Ciśnienie w ogumieniu Sprawdzanie ciśnienia w ogumieniu co najmniej raz w miesiącu Kontrola ciśnienia opon zwykle nie jest traktowana jako priorytet, chociaż spadek ciśnienia o ok. 0,1 bara miesięcznie oznacza ubytek ok. 1,2 bara po 12 miesiącach. Jeśli ciśnienie opon jest zbyt niskie, wzrasta opór toczenia i zużycie paliwa. Jazda przy zbyt niskim ciśnieniu w ogumieniu niekorzystnie wpływa na przyczepność opony do nawierzchni i zmniejsza trwałość opon. Wyniki badań przeprowadzonych w wielu krajach europejskich wskazują, że ok. 50% wszystkich samochodów osobowych jeździ przy zbyt niskim ciśnieniu powietrza w kołach. Ryc. 2.3: System monitorujący ciśnienie opon

7 Zachowania konsumenckie i etykietowanie energetyczne Oszczędzanie paliwa rozpoczyna się od zakupu ekonomicznego pojazdu. Dlatego wiele krajów wprowadziło etykietę energetyczną dla nowych samochodów osobowych, która ukazuje (względne) zużycie paliwa oraz poziom emisji CO2. Etykiety są umieszczane na nowych samochodach osobowych w salonach dystrybutorów oraz podczas oficjalnych imprez. Ryc. 2.4: Etykieta energetyczna dla samochodów osobowych Względne zużycie paliwa oznacza, że poziom spalania danego pojazdu porównywany jest ze średnim zużyciem paliwa przez pojazdy porównywalnej wielkości. W niektórych krajach UE etykieta energetyczna dla samochodów ma postać podobną do etykiety stosowanej dla pralek i zmywarek. Przedstawia ona względne zużycie paliwa za pomocą różnych kolorów, co pozwala na szybką ocenę względnego zużycia paliwa. Kolor żółty oznacza spalanie średnie, czerwony wyższe, zaś zielony wskazuje, że zużycie paliwa jest poniżej średniej. Inne rodzaje etykiet wypełniają jedynie minimalne kryteria wyznaczone przez Dyrektywę Europejską (podają wskaźniki spalania oraz emisji CO2). Dlatego planowane jest ujednolicenie sposobu etykietowania samochodów na obszarze Unii Europejskiej.

8 Urządzenia wpływające na zmniejszenie zużycia paliwa i bezpieczeństwo ruchu Podczas jazdy użytkownicy pojazdów mogą wykorzystywać różne urządzenia umożliwiające kontrolę techniki jazdy i zużycia paliwa. Jak wykazały liczne testy, urządzenia takie jak ekonometr, komputery pokładowe, regulatory stałej prędkości (ang. cruise control) oraz ograniczniki prędkości pojazdu i prędkości obrotowej silnika pozwalają skutecznie zmniejszyć zużycie paliwa. Także dzięki zmniejszeniu liczby wypadków - zwiększyć bezpieczeństwo na drodze. Mają też pozytywny wpływ na technikę jazdy. W badaniach przeprowadzonych z użyciem powszechnie dostępnych urządzeń kierowcy potrafili zaoszczędzić średnio 5% paliwa. Niektóre oszczędności przekraczały 10%. Badania wykonane za pomocą bardziej złożonych metod wykazały poprawę wydajności spalania nawet do 20%. Stosowanie urządzeń oszczędzających paliwo promuje technikę jazdy nakierowaną na zwiększenie wydajności zużycia paliwa i przekonuje o skuteczności ekojazdy. Ryc. 2.5: Przykłady urządzeń oszczędzających paliwo: komputer pokładowy i regulator stałej prędkości 3. Czemu służy ekologiczna jazda? 3.1. Poprawa działania silnika W ostatnich latach znacząco unowocześniono konstrukcję silników i samochodów osobowych, dostawczych, ciężarówek i autobusów. Znacznie zmniejszył się poziom zanieczyszczania środowiska w wyniku emisji gazów wpływających na jakość powietrza, a więc nieobojętnych dla zdrowia. Jest to m.in. zasługą wprowadzenia katalizatorów, które zmniejszają emisję CO, HC i NOx, oraz selektywnych układów

9 7 katalitycznych, które obniżają uwalnianie NOx przez silniki diesel. Zmniejszono także spalanie i poziom emisji CO2 w starszych pojazdach. Niestety usprawnienia te są jedynie częściowo realizowane w praktyce. Wynika to z faktu, że większość kierowców nie jeździ w sposób optymalny dla działania i sterowania silnika Regulacja silnika w oparciu o testy pracy silnika Samochody osobowe muszą przejść obowiązkowy cykl testowy, mający na celu określenie poziomu emisji zanieczyszczeń, które podlegają kontroli. Cykl testowy został opracowany według schematu zaleconego przez Komisję Europejską. Komisja określiła również maksymalne poziomy emisji tych zanieczyszczeń. Producenci samochodów kalibrują silniki swoich samochodów tak, by umożliwić optymalną jazdę przy jak najniższej emisji spalin. Sterowanie silnika przeprowadzane jest w oparciu o testy pracy silnika. Powszechnie stosowana technika jazdy nie wykorzystuje tego natomiast ekojazda daje możliwość dopasowania sposobu jazdy do optymalnych ustawień silnika. Moment obrotowy Charakterystyka silnika Ryc. 3.1: Charakterystyka pracy silnika dla przeciętnego, nowoczesnego samochodu benzynowego Na osi x powyższego wykresu przedstawiona jest prędkość obrotów silnika. Kierowca może odczytać wartość chwilowej prędkości obrotowej na obrotomierzu znajdującym się na desce rozdzielczej.

10 8 Na osi pionowej pokazano moment obrotowy silnika, odpowiadający wykonywanej pracy. W przypadku samochodów z wtryskiem paliwa (zarówno benzynowych jak i diesel) wciśnięcie pedału gazu przy niskich obrotach daje duży moment obrotowy. Pole zakreślone na czerwono to obszar odpowiadający najwydajniejszemu zużyciu paliwa. Aby jeździć w sposób wydajny energetycznie, należy starać się sterować pracą silnika tak, by trafić w ten obszar. Tego właśnie uczą zasady ekojazdy: by optymalnie wykorzystywać charakterystykę pracy silnika, pamiętając jednocześnie o bezpiecznej jeździe. Inne zalecenia ekojazdy wynikają z nowych rozwiązań technicznych, np. odcięcia wtrysku paliwa po zwolnieniu pedału gazu i pozostawieniu pojazdu na biegu (patrz wskazówki w rozdziale 4) Korzyści środowiskowe, ekonomiczne i indywidualne Oszczędności paliwa i zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych Ekojazda pozwala uzyskać znaczne oszczędności paliwa, a dzięki temu obniżyć emisję CO2. Rządy państw unijnych dotychczas nie przykładały dużej wagi do tego typu środków, choć Unia Europejska i inne czołowe organizacje wiele razy wypowiadały się na temat ich potencjalnych korzyści. Europejski Program ds. Zmian Klimatu (European Climate Change Programme, ECCP) w roku 2001 obliczył potencjał zmniejszenia emisji CO2 do roku 2010 dzięki szkoleniu kierowców i ekojeździe. Był on równoważny co najmniej 50 Mt, co odpowiada rocznej emisji CO2 15 milionów pojazdów. Ekologiczna jazda jest więc korzystną metodą, która może pomóc wypełnić cele protokołu z Kioto i zmniejszyć zanieczyszczenie powietrza. Ekojazda zmniejsza: zużycie paliwa; koszty naprawy i utrzymania pojazdu; natężenie hałasu; emisję lokalnych źródeł zanieczyszczenia powietrza; emisję gazów cieplarnianych; liczbę wypadków; stres kierowcy i pasażerów.

11 Ekojazda to jazda bezpieczniejsza Ekojazda poprawia: bezpieczeństwo ruchu; komfort jazdy. Bezpieczniejsza jazda osiągana jest dzięki: technice jazdy, która opiera się na przewidywaniu sytuacji na drodze utrzymywaniu równomiernej prędkości ograniczeniu przyśpieszania ograniczeniu wyprzedzania obniżeniu stresu i spokojnej jeździe 4. Na czym opiera się ekojazda? W tym rozdziale przyjrzymy się najważniejszym zasadom ekojazdy. Każdej wskazówce towarzyszy wyjaśnienie, w jaki sposób zwiększa efektywność i bezpieczeństwo jazdy. Poniższe zalecenia mogą być wykorzystane w programach szkolenia kierowców i użytkowania pojazdów, oraz na wszystkich innych polach związanych z propagowaniem świadomej jazdy, bądź wprowadzaniem metod ekojazdy Jak najwcześniej włączaj wyższy bieg W miarę możliwości zmieniaj biegi na wyższe. W samochodach benzynowych i na gaz należy przełączać bieg poniżej 2500 obr./min., w samochodach z silnikami diesel poniżej 2000 obr./min. Ryc. 4.1: Przełączaj bieg na wyższy poniżej obr./min.

12 Przełączanie biegów Część mocy silnika samochodu osobowego zużywana jest w wyniku tarcia współpracujących elementów. Straty te są mniejsze podczas jazdy przy małej prędkości. Sprawność silnika jest też większa przy dużym obciążeniu silnika (dodawanie gazu przy niskich obrotach). Podczas rozpędzania samochodu najkorzystniej jest więc jak najwcześniej (przy niskich obrotach) włączyć wyższy bieg i wcisnąć pedał gazu. Samochody benzynowe W przypadku samochodów na benzynę lub na gaz, w celu najbardziej optymalnego wykorzystania pracy silnika zaleca się przełączanie biegów przy poziomie maksymalnie 2500 RPM. W określeniu właściwego momentu przełączenia biegu pomocny będzie obrotomierz. Samochody diesel Silniki diesel zwykle osiągają najlepszą wydajność przy mniejszych prędkościach pracy silnika, w ich przypadku zaleca się przełączać biegi na poziomie maksymalnie 2000 RPM. Zalecane wartości to oczywiście tylko ogólne wskazówki praktyczne. Optymalna dla przełączania biegów prędkość obrotów jest różna dla konkretnych silników i zależy od nasilenia ruchu oraz warunków pogodowych i innych. Szczegółowe zalecenia w tym względzie podają zwykle podręczniki obsługi pojazdu. Wskazówki dotyczące zmiany biegów mają zastosowanie w samochodach z ręczną skrzynią biegów, jednak mogą także być częściowo wykorzystane w pojazdach z automatyczną zmianą biegów (patrz samochody z automatyczną skrzynią biegów ). Zalecany sposób zmiany biegów nie szkodzi prawidłowo eksploatowanemu silnikowi Utrzymuj równomierną prędkość Jedź z równomierną prędkością i na jak najwyższym biegu. Równomierna prędkość Podczas przyspieszania energia spalanego w silniku paliwa zamieniana jest na ruch pojazdu. Podczas hamowania część tej energii jest tracona, co można zaobserwować gwałtownie hamując; hamulce rozgrzewają się na skutek zamiany energii

13 11 kinetycznej na ciepło. Dlatego naprzemienne przyspieszanie i hamowanie zużywa dużo energii w postaci paliwa. Warto również wiedzieć, że do równomiernej jazdy z prędkością 50 km/h przeciętny samochód potrzebuje jedynie 5kW mocy (przy 120 km/h wartość ta wzrasta do około 25 kw). Pozostałe 90% (lub więcej) mocy silnika jest wykorzystywane tylko podczas przyspieszania lub jazdy z dużą prędkością. Równomierna jazda zmniejsza straty energii i paliwa. Należy więc unikać zbędnego przyspieszania i hamowania. Płynność i równomierną prędkość jazdy pomaga uzyskać regulator stałej prędkości (ang. cruise control). Jazda z równomierną prędkością zmniejsza zużycie paliwa, a tym samym emisję spalin. Wysoki bieg przy niskiej prędkości silnika Jak już wspomniano, moc wykorzystywana do jazdy z równomierną prędkością jest dość niewielka. Dlatego przy niskich obrotach silnika można włączyć wysoki bieg. Pozwala to zaoszczędzić paliwo bez szkody dla mechanizmu silnika, o ile jest on właściwie utrzymany. W nowoczesnych silnikach benzynowych pozycja pedału gazu nie przekłada się bezpośrednio na zużycie paliwa. Pedał gazu reguluje jedynie otwarcie przepustnicy lub stanowi wyłącznie sygnał wejściowy jednostki sterującej silnika. Układ sterujący silnikiem, w oparciu o pozycję pedału gazu i kilka innych parametrów, np. prędkość obrotów i temperaturę powietrza, oblicza ilość dodawanego paliwa. Niższy poziom obrotów silnika zwykle odpowiada niższemu zużyciu paliwa Przewiduj sytuację na drodze Obserwuj jak najdłuższy odcinek drogi przed sobą i staraj się z wyprzedzeniem reagować na sytuację na drodze. Równomierna i płynna jazda Aby jeździć płynnie i z równomierną prędkością (patrz wskazówka 4.3), należy przewidywać sytuację na jezdni. Pozwoli to zapobiec niepotrzebnemu hamowaniu i przyspieszaniu. Ma to istotne znaczenie na przykład podczas zbliżania się do sygnalizacji świetlnej, wyprzedzania rowerzystów lub ciągników, czy też jazdy przy dużym natężeniu ruchu.

14 12 Wiele sytuacji można przewidzieć z dużym zapasem czasowym. Aby w pełni wykorzystać możliwości urządzenia utrzymującego stałą prędkość jazdy - cruise control (patrz wskazówka 4.3), należy reagować na sytuację na jezdni z jak największym wyprzedzeniem. Ryc. 4.2: Przewiduj sytuację na drodze i zachowania kierowców 4.5. Zwalniaj płynnie Jeśli chcesz zahamować lub zatrzymać się, zwalniaj płynnie, puszczając w odpowiednim czasie pedał gazu i pozostawiając samochód na biegu. Samochody benzynowe i diesel - z wtryskiem paliwa Samochody benzynowe i diesel wyprodukowane po roku 1990 zwykle są wyposażone we wtrysk paliwa i elektroniczne odcięcie dopływu paliwa podczas hamowania silnikiem (zwolnienie pedału gazu i jazda na biegu). Korzyści funkcji odcięcia paliwa mogą być wykorzystane np. poprzez zwolnienie pedału gazu w odpowiedniej chwili przed sygnalizacją świetlną. Zmniejsza to także zużycie hamulców, dzięki czemu maleją koszty obsługi. Hamowanie silnikiem ma korzystny wpływ na zużycie paliwa, emisję spalin, bezpieczeństwo na drodze i ruch uliczny oraz komfort pasażerów Samochody benzynowe i diesel - gaźnikowe W przypadku mniej zaawansowanych technologicznie samochodów z gaźnikiem i starszych samochodów diesel (zwykle wyprodukowanych przed 1990), dla wydajności zużycia paliwa nie ma znaczenia, czy zwalnianie przebiega na włączonym biegu, czy też na luzie. Gaźnik jest urządzeniem mechanicznym niewyposażonym w układ elektroniczny odcinający dopływ paliwa. Samochody te zużywają tę samą ilość paliwa podczas hamowania silnikiem, jak i jazdy na luzie. W tym przypadku jednak zwolnienie pedału gazu w odpowiednim momencie pozwoli uniknąć gwałtownego hamowania i przedłużyć trwałość hamulców.

15 13 5. Wskazówki dodatkowe 5.1. Jazda w terenie pagórkowatym i górskim Na górskich szosach odpowiednie przyśpieszanie i hamowanie pozwoli zaoszczędzić znaczną ilość paliwa. Pod górę: Należy jechać na jak najwyższym biegu, z niemal całkowicie wciśniętym pedałem gazu. Uważa się niekiedy, że jest to zbyt obciążające dla silnika przy tak niskich obrotach. Jednak producenci samochodów projektują samochody tak, by umożliwić równomierną jazdę przy poziomie obrotów 1000 RPM i pełnym wciśnięciu pedału gazu Wyłączanie silnika podczas postoju Wyłączaj silnik podczas krótkich postojów na przykład przed przejazdem kolejowym, na światłach bądź w oczekiwaniu na pasażera. Przy ponownym włączeniu silnika nie wciskaj pedału gazu. Ryc. 4.3: Nie zostawiaj silnika pracującego na postoju 5.3. Praca silnika na biegu jałowym Nowoczesne samochody Zużycie paliwa w nowoczesnym silniku podczas pracy na biegu jałowym wynosi około 0,5 litra na godzinę, zależnie od rodzaju silnika. Dlatego wyłączanie silnika w niektórych sytuacjach może szybko przynieść znaczne oszczędności paliwa. Jeśli planujesz postój na dłużej niż 1 minutę, opłaca się wyłączyć silnik. Pamiętaj jednak, że ważniejsze od wydajności energetycznej jest bezpieczeństwo na drodze. Silnik powinien być wyłączany tylko w sytuacjach, w których jest to bezpieczne. Na przykład - jeśli będziesz ruszał jako pierwszy po postoju na czerwonym świetle, nie wyłączaj silnika.

16 14 Starsze samochody Starsze samochody benzynowe z gaźnikiem (zwykle wyprodukowane przed 1990) niekiedy zużywają dodatkową ilość paliwa przy włączaniu silnika. Zatem z punktu widzenia sprawności energetycznej, w przypadku samochodów gaźnikowych nie opłaca się wyłączać silnika na krótkich postojach Włączanie silnika bez naciskania pedału gazu Uruchamiając nowoczesny silnik z wtryskiem paliwa (zwykle wytworzony po 1990) nie należy wciskać pedału gazu. Elektroniczny układ sterujący silnikiem kontroluje włączanie silnika i dobiera właściwą ilość wtryskiwanego paliwa, w oparciu o pomiar odpowiednich parametrów. Wciskanie pedału gazu zakłóca działanie tego układu, co utrudnia jego działanie i zwiększa zużycie paliwa oraz emisję spalin. W starszych samochodach benzynowych z gaźnikiem (wyprodukowanych przed 1990) przy włączaniu silnika na ogół należy lekko dodać gazu Technika pokonywania zakrętów Właściwy sposób pokonywania zakrętów zależy od różnych czynników, takich jak prędkość wchodzenia w zakręt, warunki pogodowe, rodzaj zakrętu i stan jezdni. Zbliżając się do zakrętu należy zmniejszyć prędkość zdejmując nogę z gazu i hamując, bez włączania niższego biegu, zachowując zasady płynnej jazdy. Zazwyczaj przewidywanie sytuacji na drodze umożliwia wejście w zakręt z odpowiednią prędkością, nawet bez konieczności użycia hamulców. Dlatego i w tym przypadku, podczas pokonywania zakrętu, należy jechać na jak najwyższym biegu. Pełne wciskanie pedału gazu i gwałtowne, krótkie hamowanie, a następnie jazda na wysokich obrotach w celu ponownego przyspieszenia przy pokonywaniu zakrętu są niewłaściwe, ponieważ powodują zużycie paliwa i zagrażają bezpieczeństwu ruchu. Intensywne użycie hamulców obciąża osie, co może spowodować wypadek Dodatkowy ciężar Masa pojazdu ma istotny wpływ na poziom zużycia paliwa. Dotyczy to masy samego pojazdu jak i dodatkowego ładunku, np. w bagażniku. Dodatkowy ładunek o masie 100 kg w pojeździe średniej klasy o masie 1500 kg powoduje wzrost zużycia paliwa o ok. 7%. Dlatego należy ograniczać dodatkowe obciążenie pojazdu. Zwykle za zwiększenie

17 15 masy odpowiedzialne są niepotrzebne przedmioty wożone w samochodzie, łańcuchy śniegowe (gdy warunki pogodowe nie wymagają ich stosowania), bądź zapasowe kanistry Opór powietrza Ryc. 4.4: Nawet bagażniki o opływowych kształtach podnoszą zużycie paliwa Kolejnym, bardzo ważnym czynnikiem wpływającym na zużycie paliwa jest opór powietrza. Wszystkie pojazdy poddawane są dokładnym testom w tunelach aerodynamicznych, co ma na celu optymalizację ich parametrów aerodynamicznych. Opór powietrza podczas jazdy zwiększają np. bagażniki dachowe, czy rowery przewożone na dachu lub z tyłu samochodu. Decyduje on o tym, jaka moc pojazdu będzie wykorzystana do utrzymania danej prędkości jazdy. Bagażnik dachowy może znacznie zwiększyć opór powietrza, co wyraźnie przekłada się na wzrost zużycia paliwa, szczególnie przy dużych prędkościach. Przy prędkości 120 km/h może to spowodować co najmniej 20% wzrost zużycia paliwa (ok. 200 l na rok). Wobec tego nigdy nie należy jeździć z bagażnikiem dachowym, jeśli nie jest potrzebny. Również inne przedmioty mogą negatywnie wpływać na aerodynamikę pojazdu na przykład duże anteny. Kolejnym istotnym czynnikiem są otwarte okna, powodujące dodatkowe zawirowania powietrza i pogarszające opływ powietrza wokół pojazdu Ciśnienie powietrza w ogumieniu Co miesiąc sprawdzaj ciśnienie powietrza w oponach. Duży udział energii niezbędnej do napędzania pojazdu zużywany jest na pokonanie oporu toczenia. Spadek ciśnienia w ogumieniu o 25% jego prawidłowej wartości zwiększa opór toczenia o 10%, a zużycie paliwa o 2%. Zbyt niskie ciśnienie powietrza ma także niekorzystny wpływ na prowadzenie pojazdu. W celu zapewnienia odpowiedniego ciśnienia należy kontrolować opony co najmniej raz w miesiącu. Ciśnienie musi być sprawdzane wtedy, gdy opony nie są roz-

18 16 grzane, czyli po przejechaniu mniej niż 3 km w innym wypadku należy poczekać ok. 10 min, aż opony się schłodzą. Ryc. 4.5: Odpowiednie ciśnienie opon zwiększa wydajność spalania i bezpieczeństwo na drodze Producenci samochodów zalecają stosowanie dwóch różnych wartości ciśnienia powietrza w kołach: inną przy jeździe bez dodatkowego obciążenia, bądź przy niedużej prędkości, a inną przy jeździe z obciążeniem lub przy dużej prędkości. Zalecenia dotyczące ciśnienia opon znajdują się w podręczniku obsługi pojazdu, a często również na tabliczce umieszczonej na drzwiach bądź, na klapce wlewu paliwa. Współczesne samochody osobowe bywają już fabrycznie wyposażone w układ elektroniczny, który na bieżąco monitoruje ciśnienie powietrza w oponach. Takie urządzenia mogą być zainstalowane także w starszych samochodach Urządzenia klimatyzujące Dodatkowe wyposażenie, na przykład urządzenia klimatyzujące, duże urządzenia HiFi, czy ogrzewacze tylnej przedniej szyby, jak również inne odbiorniki dużej mocy mogą istotnie zwiększać zużycie paliwa. Ryc. 4.6: Używaj klimatyzacji w sposób przemyślany Klimatyzację należy włączać jedynie podczas bardzo gorących dni, nie ustawiając jednak zbyt niskiej temperatury, najlepiej nie mniej niż 23şC. Jest to uzasadnione również z innych względów: zbyt duże różnice temperatur między wnętrzem samochodu mogą być niekorzystne dla zdrowia. Obliczono, że przy chłodzeniu wnętrza samochodu przy temperaturach powyżej 25şC, szczególnie podczas dużego natężenia ruchu i częstych postojów, zużycie paliwa może wzrosnąć nawet o 20%. Zwykle włączenie klimatyzacji powoduje średnio 10% wzrost zużycia paliwa.

19 Wykorzystuj urządzenia zmniejszające zużycie paliwa Wykorzystuj dostępne urządzenia umożliwiające zaoszczędzenie paliwa, na przykład licznik obrotów, regulator stałej prędkości (cruise control) i komputer pokładowy. Nowoczesne samochody często są wyposażone w takie urządzenia; pomagają one jeździć wydajnie, bezpiecznie i wygodnie. Obrotomierz Obrotomierz umożliwia utrzymanie obrotów silnika na poziomie zapewniającym efektywną jazdę. Regulator stałej prędkości Regulator stałej prędkości pozwala zachować równomierną prędkość i uniknąć kary za przekraczanie prędkości. Dzięki temu spada zużycie paliwa i emisja spalin, a co więcej jazda staje się spokojniejsza i kierowca bardziej zrelaksowany. Komputer pokładowy Ryc. 4.7: Chwilowe zużycie paliwa wyświetlane przez komputer pokładowy Obecnie wiele samochodów ma na wyposażeniu komputery pokładowe, pełniące wiele funkcji, np. podające średnie i chwilowe zużycie paliwa. Po ustawieniu na funkcję chwilowego zużycia paliwa kierowca otrzymuje szybką informację zwrotną o swojej technice jazdy i związanym z tym poziomem zużyciem paliwa. Ekonometry i wskaźniki przełączania biegu Ekonometr to wskaźnik zużycia paliwa oparty na pomiarze podciśnienia: w samochodzie z silnikiem gaźnikowym wartość podciśnienia może być wskaźnikiem zużycia paliwa. Z kolei wskaźnik przełączania biegu pokazuje kierowcy, w którym momencie zmiana biegu jest najbardziej korzystna ze względu na zużycie paliwa. Ekonometry i wskaźniki zmiany biegów spotyka się w niektórych (zwykle starszych) samochodach z lat 70-tych lub 80-tych. Powróciły w niektórych nowszych modelach, jednak w bardziej zaawansowanej postaci, wykorzystującej informacje z układu sterującego silnikiem.

20 18 Ekonometry i wskaźniki zmiany biegów umożliwiają zmniejszenie zużycia paliwa podczas jazdy. Ograniczniki prędkości i prędkości obortowej silnika Dzięki ogranicznikom prędkości bądź liczby obrotów unikniemy przekraczania prędkości i jazdy na zbyt wysokich obrotach. Graniczne wartości prędkości i liczby obrotów silnika mogą być narzucone przez przepisy, właściciela floty samochodowej bądź producenta i są z góry zaprogramowane. Zwykle nie mogą być zmienione przez kierowcę. Ograniczniki prędkości stosuje się powszechnie w ciężarówkach i samochodach dostawczych. Na instalację tych urządzeń często decydują się właściciele flot, dzięki czemu zmniejszają spalanie w swoich pojazdach, liczbę wypadków i mandatów za przekraczanie prędkości, a także budują wizerunek firmy. Zużycie paliwa mniejsze średnio o 5% Wyniki wielu badań dowodzą, że wszystkie wymienione wyżej urządzenia pozwalają zaoszczędzić około 5% paliwa. W połączeniu ze szkoleniem w zakresie odpowiedniej techniki jazdy korzyści te znacznie się zwiększają. 6. Przykłady stosowania ekojazdy Rozdział ten przedstawia przykłady najlepszej praktyki w ekojeździe, zebrane z kilku państw europejskich. Podparte są informacjami o efektach stosowania zaleceń ekojazdy 6.1. Oszczędności kosztów w firmach transportowych Firmy transportowe z Holandii Holenderska firma doradcza przeprowadziła analizę danych zebranych od przedsiębiorstw transportowych w Holandii w latach Wdrożenie ekologicznych metod jazdy w firmach przewozowych (szkolenie kierowców, rejestracja zużycia paliwa i zbieranie informacji zwrotnych) pozwoliło zaoszczędzić około 1 l na 100 km. W przypadku holenderskiego transportu krajowego (80000 km na rok) przekłada się to na oszczędności kosztów w wysokości około 800 l na rok na pojazd. W holenderskim transporcie międzynarodowym oszczędności kosztów sięgają 1400 l na rok na pojazd.

21 19 wskaźnik oszczędności dla danego wskaźnika (%) oszczędności kosztów (l na 100 km) zużycie paliwa 2,1 0,40 obsługa 3,5 0,19 uszkodzenia powypadkowe 14,2 0,39 Razem - 0,98 (Źródło: NEA, 2005) Tab. 5.1: Zestawienie wyników wprowadzenia ekojazdy w transporcie drogowym w Holandii ( ) Grupy kierowców samochodowych z holenderskiej organizacji Consumentenbond Zmniejszenie zużycia paliwa średnio 7% W roku 2002 przeprowadzono badanie wśród członków panelu samochodowego z Holenderskiej Organizacji Konsumentów. W skład panelu wchodzi około 6000 kierowców, głównie samochodów prywatnych. Na podstawie informacji o własnej technice jazdy, w kontekście najważniejszych zaleceń ekojazdy, respondentów podzielono na kierowców ekologicznych i tradycyjnych. Grupy te porównywano ze sobą przez ponad rok pod względem zużycia paliwa. Wyniki wskazują, że w badanym okresie kierowcy ekologiczni zużyli o 7% mniej paliwa, niż tradycyjni. RACC (Real Catalonia Automobile Club), Hiszpania Zmniejszenie spalania o średnio 13,4% po przeszkoleniu RACC (Real Catalonia Automobile Club) jest jednym z najważniejszych klubów samochodowych w Hiszpanii, zrzeszającym ponad milion członków. W październiku 2003 roku RACC przeprowadziła badanie na temat ekojazdy wśród kierowców indywidualnych, w celu sprawdzenia zainteresowania tą techniką. Wyniki były bardzo pozytywne średnie oszczędności paliwa sięgały 13,4%. Hamburger Wasserwerke, Niemcy Spadek zużycia paliwa o 5,8%, uszkodzeń powypadkowych o 40% Pod koniec 2003 roku 91 kierowców samochodów dostawczych firmy Hamburger Wasserwerke (HW) przeszkolono z zakresu ekojazdy. Po zakończeniu szkolenia przez pół roku monitorowano zużycie paliwa i liczbę wypadków. Stwierdzono 5,8% spadek spalania i 40% spadek liczby wypadków, co daje HW zysk około litrów paliwa rocznie.

Pojęcie Ekojazdy Eco-Driving

Pojęcie Ekojazdy Eco-Driving Ekojazda Pojęcie Ekojazdy Eco-Driving jest nurtem edukacyjnym i świadomość zainicjowanym w celu dostarczenia użytkownikom dróg porad i zasad, które pokazują, że regularne przeglądy pojazdu połączone ze

Bardziej szczegółowo

10 punktów zielonej jazdy

10 punktów zielonej jazdy Kampania Spraw, aby samochody stały się przyjazne środowisku, ma celu ograniczenie szkodliwego wpływu samochodów na środowisko naturalne oraz zachęcenie kierowców do ekologicznego podejścia do jazdy samochodem.

Bardziej szczegółowo

VOLVO S60 & V60 DRIV. Dodatek do instrukcji obsługi

VOLVO S60 & V60 DRIV. Dodatek do instrukcji obsługi VOLVO S60 & V60 DRIV Dodatek do instrukcji obsługi Informacje o tym dodatku Informacje o tej publikacji Niniejsza instrukcja stanowi uzupełnienie zasadniczej instrukcji obsługi samochodu. Dodatek ten omawia

Bardziej szczegółowo

Zadania i funkcje skrzyń biegów. Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu

Zadania i funkcje skrzyń biegów. Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu Zadania i funkcje skrzyń biegów Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu Zadania skrzyni biegów Skrzynia biegów umożliwia optymalne wykorzystanie mocy silnika. Każdy silnik ma pewien

Bardziej szczegółowo

Projekt ECOWILL IEE/09/822 Ecodriving Powszechne wdrożenie zasad w szkoleniu kandydatów na kierowców oraz kierowców licencjonowanych

Projekt ECOWILL IEE/09/822 Ecodriving Powszechne wdrożenie zasad w szkoleniu kandydatów na kierowców oraz kierowców licencjonowanych Projekt ECOWILL IEE/09/822 Ecodriving Powszechne wdrożenie zasad w szkoleniu kandydatów na kierowców oraz kierowców licencjonowanych Ryszard Zwierchanowski, Warszawa, marzec 2011 EKOJAZDA Nowoczesny, oszczędny

Bardziej szczegółowo

Ochrona środowiska i dbałość o wyniki finansowe

Ochrona środowiska i dbałość o wyniki finansowe 23042012_WORKsmart_ECO_bro_PL WORKsmart -Eco Ochrona środowiska i dbałość o wyniki finansowe www.tomtom.com/business Let s drive business Spis treści 2 Na ile ekologiczna jest Twoja firma? 3 Optymalizacja

Bardziej szczegółowo

DEGA. Diesel and Gas Mixture. LPG Powietrze. Spaliny ON + LPG. tylko ON!! ON+LPG. Termopara spalin ON + LPG. Wykres mocy [KW]

DEGA. Diesel and Gas Mixture. LPG Powietrze. Spaliny ON + LPG. tylko ON!! ON+LPG. Termopara spalin ON + LPG. Wykres mocy [KW] DUAL FUEL PL DEGA Diesel and Gas Mixture Wykres mocy [KW] LPG Powietrze Spaliny +LPG Termopara spalin tylko!! Korzyści z zastosowania zasilania Dual Fuel System doskonale nadaje się do pojazdów ciężarowych,

Bardziej szczegółowo

7,32% ECOSTRALIS. oszczędność zużycia paliwa w modelu. Auto Service

7,32% ECOSTRALIS. oszczędność zużycia paliwa w modelu. Auto Service 7,32% TÜV SÜD potwierdza certyfikatem porównanie pomiarów zużycia paliwa wykonane przez Iveco. oszczędność zużycia paliwa w modelu ECOSTRALIS Dodatkowe informacje dot. szczegółów testu dostępne są na stronie

Bardziej szczegółowo

DŁUGODYSTANSOWY. Ekonomiczne rozwiązanie dla pokonujących długie trasy. Sterownik LPG/CNG do silników Diesel.

DŁUGODYSTANSOWY. Ekonomiczne rozwiązanie dla pokonujących długie trasy. Sterownik LPG/CNG do silników Diesel. DŁUGODYSTANSOWY Ekonomiczne rozwiązanie dla pokonujących długie trasy. Sterownik LPG/CNG do silników Diesel. Dodatkowe oszczędności Sterownik STAG Diesel jest alternatywną metodą zasilania do silników

Bardziej szczegółowo

Silnik AFB AKN. Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer 0 (dziesiętne wartości wskazań)

Silnik AFB AKN. Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer 0 (dziesiętne wartości wskazań) Silnik Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer 0 (dziesiętne wartości wskazań) Numer bloku Opis Wartość wymagana Odpowiada wartości 1. Obroty silnika. 30 do

Bardziej szczegółowo

ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE. Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014

ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE. Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014 ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014 DLACZEGO POTRZEBNA JEST DYSKUSJA? wyczerpywanie się stosowanych dotychczas źródeł energii problem ekologiczny (efekt cieplarniany)

Bardziej szczegółowo

KARTY POMIAROWE DO BADAŃ DROGOWYCH

KARTY POMIAROWE DO BADAŃ DROGOWYCH Katedra Pojazdów i Sprzętu Mechanicznego Laboratorium KARTY POMIAROWE DO BADAŃ DROGOWYCH Zawartość 5 kart pomiarowych Kielce 00 Opracował : dr inż. Rafał Jurecki str. Strona / Silnik Charakterystyka obiektu

Bardziej szczegółowo

MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość. MAN EURO VI: hybryda

MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość. MAN EURO VI: hybryda MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość MAN EURO VI: hybryda < 1 > Autobusy MAN Kompetencja, wiedza, doświadczenie < 2 > MAN w Polsce Od 21 lat na polskim rynku Ponad 14 500 wyprodukowanych

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE PRZY KUPNIE NOWEGO SAMOCHODU

WYTYCZNE PRZY KUPNIE NOWEGO SAMOCHODU Wytyczne wykonano w ramach projektu Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych w zakresie zrównoważonego gospodarowania energią i ochrony klimatu Ziemi dzięki wsparciu udzielonemu przez

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI EKOJAZDY I EKONOMICZNA EKSPLOATACJA SAMOCHODU

TECHNIKI EKOJAZDY I EKONOMICZNA EKSPLOATACJA SAMOCHODU TECHNIKI EKOJAZDY I EKONOMICZNA EKSPLOATACJA SAMOCHODU MATERIAŁ DLA UCZESTNIKÓW SZKOLEŃ ECODRIVING ZIELONA JAZDA AGENCJA ROZWOJU MAZOWSZA S.A. BIURO PROJEKTU ECODRIVING ZIELONA JAZDA. ul. Stawki 2, 00-193

Bardziej szczegółowo

Napędy hybrydowe kontra elektryczne. Perspektywy rozwoju na najbliższe lata. Sebastian Kucia

Napędy hybrydowe kontra elektryczne. Perspektywy rozwoju na najbliższe lata. Sebastian Kucia Napędy hybrydowe kontra elektryczne. Perspektywy rozwoju na najbliższe lata. Sebastian Kucia Przegląd rynku aut elektrycznych w Polsce Model Segment Waga w kg Prz śpiesze ie od 0 do 100 km/h Prędkość maksymalna

Bardziej szczegółowo

Głębokość bieżnika nie może być mniejsza niż

Głębokość bieżnika nie może być mniejsza niż Głębokość bieżnika nie może być mniejsza niż 2,5mm 1,6mm 0,9mm Prawidłowe ustawienie świateł mijania to do 30m widoczności symetrycznie asymetrycznie Jak należy hamować awaryjnie samochodem wyposażonym

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy Krajowej Agencji Poszanowania Energii S.A. w obszarze zrównoważonego transportu

Inicjatywy Krajowej Agencji Poszanowania Energii S.A. w obszarze zrównoważonego transportu Inicjatywy Krajowej Agencji Poszanowania Energii S.A. w obszarze zrównoważonego transportu Forum Czystej Energii Poznań, 29 października 2008 r. Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. 1 Misją i celem

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE ROZWIĄZANIA TECHNICZNE I BADANIA EKSPLOATACYJNE MIEJSKIEGO SAMOCHODU OSOBOWEGO Z NAPĘDEM ELEKTRYCZNYM e-kit

ZAAWANSOWANE ROZWIĄZANIA TECHNICZNE I BADANIA EKSPLOATACYJNE MIEJSKIEGO SAMOCHODU OSOBOWEGO Z NAPĘDEM ELEKTRYCZNYM e-kit Instytut Napędów i Maszyn Elektrycznych KOMEL ZAAWANSOWANE ROZWIĄZANIA TECHNICZNE I BADANIA EKSPLOATACYJNE MIEJSKIEGO SAMOCHODU OSOBOWEGO Z NAPĘDEM ELEKTRYCZNYM e-kit dr hab. inż. Jakub Bernatt, prof.

Bardziej szczegółowo

Powietrze jest darmowe. Sprężone powietrze już nie. Oszczędzaj energię - obniż rachunki.

Powietrze jest darmowe. Sprężone powietrze już nie. Oszczędzaj energię - obniż rachunki. Powietrze jest darmowe. Sprężone powietrze już nie. Oszczędzaj energię - obniż rachunki. EnergyCampaign_PL_05.indd 1 17-Oct-14 17:10:01 70 % 70% WYDATKÓW NA SPRĘŻARKĘ TO OPŁATY ZA ENERGIĘ EnergyCampaign_PL_05.indd

Bardziej szczegółowo

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości Seria Jubileuszowa Każda sprężarka śrubowa z przetwornicą częstotliwości posiada regulację obrotów w zakresie od 50 do 100%. Jeżeli zużycie powietrza

Bardziej szczegółowo

EUROPEAN UNION EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FOUND KLASTER GREEN CARS

EUROPEAN UNION EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FOUND KLASTER GREEN CARS EUROPEAN UNION EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FOUND KLASTER GREEN CARS RYNEK SAMOCHODÓW ELEKTRYCZNYCH W POLSCE Konieczność poszanowania dóbr limitowanych w transporcie - obserwujemy ciągły przyrost emisji

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. Tempomat. Volvo Trucks. Driving Progress CECHY I KORZYŚCI

OPIS TECHNICZNY. Tempomat. Volvo Trucks. Driving Progress CECHY I KORZYŚCI Volvo Trucks. Driving Progress OPIS TECHNICZNY pomaga kierowcy w utrzymywaniu stałej i ekonomicznej prędkości jazdy. Układ ten w sposób automatyczny koryguje rzeczywistą prędkość, zależnie od prędkości

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY SYSTEM KONTR OLI TRAKCJI OLI ukła uk dy dy be zpiec zeńs zpiec zeńs a tw czyn czyn

SYSTEMY SYSTEM KONTR OLI TRAKCJI OLI ukła uk dy dy be zpiec zeńs zpiec zeńs a tw czyn czyn SYSTEMY KONTROLI TRAKCJI układy bezpieczeństwa czynnego Gdańsk 2009 Układy hamulcowe w samochodach osobowych 1. Roboczy (zasadniczy) układ hamulcowy cztery koła, dwuobwodowy (pięć typów: II, X, HI, LL,

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI Seria X

INSTRUKCJA OBSŁUGI Seria X INSTRUKCJA OBSŁUGI Seria X 1. WSTĘP Użytkownicy mogą kontrolować urządzenie, przyspieszać, zwalniać, hamować poprzez pochylenie się do przodu lub do tyłu. Podobnie do techniki jazdy na rowerze, gdzie

Bardziej szczegółowo

Furgon kompakt z rozstawem osi 3200 mm. Dopuszczalna masa całkowita w kg Napęd na koła przednie 4 x 2

Furgon kompakt z rozstawem osi 3200 mm. Dopuszczalna masa całkowita w kg Napęd na koła przednie 4 x 2 Dane techniczne. Legenda do wymiarów: Wszystkie wymiary podano w milimetrach i są wartościami uśrednionymi. Dotyczą pojazdów z wyposażeniem podstawowym i bez obciążenia. a) Wysokość pojazdu w połączeniu

Bardziej szczegółowo

More Baltic Biogas Bus Project 2013 2014. www.balticbiogasbus.eu 1

More Baltic Biogas Bus Project 2013 2014. www.balticbiogasbus.eu 1 More Baltic Biogas Bus Project 2013 2014 1 Autobusy napędzane biometanem i eco-driving dr inż. Wojciech Gis, ITS mgr Mikołaj Krupiński, ITS Jonas Forsberg, Biogas Öst dr inż. Jerzy Waśkiewicz, ITS dr inż.

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE ŹRÓDŁA ENERGII

NOWOCZESNE ŹRÓDŁA ENERGII NOWOCZESNE ŹRÓDŁA ENERGII Kierunki zmian układów napędowych (3 litry na 100 km było by ideałem) - Bardziej efektywne przetwarzanie energii (zwiększenie sprawności cieplnej silnika z samozapłonem do 44%)

Bardziej szczegółowo

1

1 1 2 3 15,1 4 5 6 7 8 9 112 10 11 13 14 15 [Nm] 400 375 350 325 300 275 250 225 200 175 150 125 114 kw 92 kw 74 kw [155 PS] [125 PS] [100 PS] kw [PS] 140 [190] 130 [176] 120 [163] 110 [149] 100 [136] 90

Bardziej szczegółowo

MODELE. Max. moc. Model KM

MODELE. Max. moc. Model KM MODELE Max. moc Model 30 40 50 KM 35 41 47 ZASTOSOWANIE Wszechstronne ciągniki sprawdzają się w: sadach szklarniach ogrodnictwie parkach i ogrodach utrzymaniu zieleni sektorze komunalnym SYLISTYKA Zwarta

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego Caravelle

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego Caravelle Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012 Caravelle Informacje na temat zużycia paliwa i emisji CO 2 znajdują się w niniejszych danych technicznych. Nie wszystkie kombinacje silnika, skrzyni

Bardziej szczegółowo

Kompakt z rozstawem osi 3250 mm, z dachem wysokim

Kompakt z rozstawem osi 3250 mm, z dachem wysokim maks. 2700 (pomiar przy podłodze) 1350 1520 3250 5261 2600 (pomiar przy ściance działowej) 1040 3250 5261 2600 (pomiar przy ściance działowej) Dopuszczalna masa całkowita [t] H ok. 55/6901 1040 1993 2426

Bardziej szczegółowo

Mechanika ruchu / Leon Prochowski. wyd. 3 uaktual. Warszawa, Spis treści

Mechanika ruchu / Leon Prochowski. wyd. 3 uaktual. Warszawa, Spis treści Mechanika ruchu / Leon Prochowski. wyd. 3 uaktual. Warszawa, 2016 Spis treści Wykaz ważniejszych oznaczeń 11 Od autora 13 Wstęp 15 Rozdział 1. Wprowadzenie 17 1.1. Pojęcia ogólne. Klasyfikacja pojazdów

Bardziej szczegółowo

Silnik. Przekładnia. Koncepcja sterowania. Ecotronik od Steyr. IDEALNE ZESTRoJENIE SILNIKA, PRZEKŁADNI I OBSŁUGI. www.steyr-traktoren.

Silnik. Przekładnia. Koncepcja sterowania. Ecotronik od Steyr. IDEALNE ZESTRoJENIE SILNIKA, PRZEKŁADNI I OBSŁUGI. www.steyr-traktoren. Silnik. Przekładnia. Koncepcja sterowania. Ecotronik od Steyr. IDEALNE ZESTRoJENIE SILNIKA, PRZEKŁADNI I OBSŁUGI. www.steyr-traktoren.com Wydajność, na której możesz polegać: ECOtronik 02 WSTĘP Silnik.

Bardziej szczegółowo

IMPREZA 07MY * * Moc (kw/km) Skrzynia biegów Pojemność (cm 3 ) Cena

IMPREZA 07MY * * Moc (kw/km) Skrzynia biegów Pojemność (cm 3 ) Cena 01 IMPREZA 07MY Moc (kw/km) Skrzynia biegów Pojemność (cm 3 ) Cena Wersja sedan Impreza 2.5 WRX 000 Impreza 2.5 WRX SUN Impreza 2.5 WRX STI 77/105 77/105 manualna automatyczna 1498 1498 18 160 19 490 118/160

Bardziej szczegółowo

Samochody przyszłości. Czy elektryczne 1?

Samochody przyszłości. Czy elektryczne 1? Samochody przyszłości. Czy elektryczne 1? Autor: Władysław Mielczarski (Energy Newsletters nr 4, 03.02.13) Wbrew rozpowszechnionym przekonaniom jazda samochodem elektrycznym jest znacznie droższa w porównaniu

Bardziej szczegółowo

Opony letnie do samochodów osobowych i dostawczych

Opony letnie do samochodów osobowych i dostawczych Opony letnie do samochodów osobowych i dostawczych 2012 Sava opony na europejskie drogi Opony do samochodów osobowych Intensa UHP Intensa SUV Intensa HP Perfecta Effecta+ T 190 km/h H 210 km/h Opony do

Bardziej szczegółowo

nowe trendy mobilności w regionach Europy

nowe trendy mobilności w regionach Europy E-pojazdy nowe trendy mobilności w regionach Europy Marek Drożdż Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN Partnerzy programu Polska Holandia Hiszpania Wielka Brytania Szwecja Włochy Małopolska

Bardziej szczegółowo

CORSA KONWERTOWANA VAN 5D

CORSA KONWERTOWANA VAN 5D VAN 5D WIĘKSZE MOŻLIWOŚCI. WIĘKSZE MOŻLIWOŚCI. WIĘKSZE MOŻLIWOŚCI. Wykonywana przez wyspecjalizowany zakład Obejmuje m.in. demontaż tylnej kanapy i pasów bezpieczeństwa oraz montaż zestawu grodzeniowego

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012. Amarok

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012. Amarok Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012 Amarok Informacje na temat zużycia paliwa i emisji CO 2 znajdują się w niniejszych danych technicznych. Nie wszystkie kombinacje silnika, skrzyni biegów

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZANIE STANU TECHNICZNEGO. MOTOCYKL YAMAHA XJ6N PRZEZNACZENIE EGZAMIN NA PRAWO JAZDY KAT. A

SPRAWDZANIE STANU TECHNICZNEGO. MOTOCYKL YAMAHA XJ6N PRZEZNACZENIE EGZAMIN NA PRAWO JAZDY KAT. A SPRAWDZANIE STANU TECHNICZNEGO. MOTOCYKL YAMAHA XJ6N PRZEZNACZENIE EGZAMIN NA PRAWO JAZDY KAT. A DANE EKSPLOATACYJNE: Długość całkowita - 2120 mm; Szerokość - 770 mm; Rozstaw osi - 1440 mm; Wysokość całkowita

Bardziej szczegółowo

NLR85 - L 35 Série Bleu. Wymiary oraz zalecane rozmiary tylnej zabudowy

NLR85 - L 35 Série Bleu. Wymiary oraz zalecane rozmiary tylnej zabudowy L 35 Série Bleu - 3,5 t NLR85 - L 35 Série Bleu Wymiary oraz zalecane rozmiary tylnej zabudowy L 35 F L 35 H Wymiary (mm) Rozstaw osi X 2750 3350 D min. 650 Długość całkowita K 5295 6015 Zwis przedni A

Bardziej szczegółowo

Bloki wartości mierzonych sterownika -J361-, silnik AEH, AKL

Bloki wartości mierzonych sterownika -J361-, silnik AEH, AKL Bloki wartości mierzonych sterownika -J361-, silnik AEH, AKL Blok wartości mierzonych 1 (funkcje podstawowe) 2. Temperatura płynu chłodzącego 3. Napięcie sondy lambda (0... 1 V) 4. Warunki nastaw podstawowych

Bardziej szczegółowo

aktywując tryb ECO. Ponowne naciśnięcie sprzęgła uruchomi silnik w sposób automatyczny

aktywując tryb ECO. Ponowne naciśnięcie sprzęgła uruchomi silnik w sposób automatyczny 1. PORÓWNANIE ZUŻYCIA PALIWA Z/BEZ SYSTEMU Start&Stop To dwiczenia zostało zaprojektowane dla zaobserwowania sposobu działania mechanizmu Start&Stop, który w celu zmniejszenia emisji CO2 i zużycia paliwa

Bardziej szczegółowo

BADANIA WPŁYWU PRACY PRZY KOMPUTERZE NA ZDOLNOŚĆ PROWADZENIA POJAZDÓW CIĘŻAROWYCH

BADANIA WPŁYWU PRACY PRZY KOMPUTERZE NA ZDOLNOŚĆ PROWADZENIA POJAZDÓW CIĘŻAROWYCH BADANIA WPŁYWU PRACY PRZY KOMPUTERZE NA ZDOLNOŚĆ PROWADZENIA POJAZDÓW CIĘŻAROWYCH Krzysztof BALAWENDER, Mirosław JAKUBOWSKI, Artur KRZEMIŃSKI, Paweł WOJEWODA W artykule zostały przedstawione badania wpływu

Bardziej szczegółowo

Firma MAN zaprezentowałą na targach IAA pojazdy ciężarowe TGX i TGS z nowymi technologiami

Firma MAN zaprezentowałą na targach IAA pojazdy ciężarowe TGX i TGS z nowymi technologiami Firma MAN zaprezentowałą na targach IAA pojazdy ciężarowe TGX i TGS z nowymi technologiami Hanower 24,09. 2014 zmniejszającymi zużycie paliwa MAN EfficientCruise: oszczędność paliwa do 6% TopTorque: zwiększenie

Bardziej szczegółowo

NLR85A - Ls 35. długość podana z uwzględnieniem pojazdu równomiernie załadowanego oraz obciążonego zgodnie z dopuszczalnym naciskiem na oś (2)

NLR85A - Ls 35. długość podana z uwzględnieniem pojazdu równomiernie załadowanego oraz obciążonego zgodnie z dopuszczalnym naciskiem na oś (2) LS 35 3,5 t NLR85A - Ls 35 Wymiary oraz zalecane rozmiary tylnej zabudowy Ls 35 E Wymiary (mm) Rozstaw osi X 2490 D min. 650 Długość całkowita K 4735 Zwis przedni A 1100 Długość zabudowy (min/max) (1)

Bardziej szczegółowo

1 3 5 7 9 11 12 13 15 17 [Nm] 400 375 350 325 300 275 250 225 200 175 150 125 155 PS 100 PS 125 PS [kw][ps] 140 190 130 176 120 163 110 149 100 136 100 20 1000 1500 2000 2500 3000 3500 4000 4500 RPM 90

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROGRAM SZKOLENIA

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROGRAM SZKOLENIA PROGRAM SZKOLENIA z zakresu doskonalenia techniki kierowania samochodem osobowym w ramach projektu pt. Droga do bezpiecznej służby realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet

Bardziej szczegółowo

KLIMATYZATOR POSTOJOWY INSTRUKCJA OBSŁUGI

KLIMATYZATOR POSTOJOWY INSTRUKCJA OBSŁUGI KLIMATYZATOR POSTOJOWY INSTRUKCJA OBSŁUGI 1 Działanie: Wskazówki dla użytkowników Klimatyzator Sleeping Well 1000 pozwala utrzymać optymalne warunki termiczne w pojeździe w przedziale sypialnym kabiny.

Bardziej szczegółowo

Proekologiczne trendy w transporcie miejskim. Szczecin, 21 września 2011 rok

Proekologiczne trendy w transporcie miejskim. Szczecin, 21 września 2011 rok Proekologiczne trendy w transporcie miejskim Szczecin, 21 września 2011 rok Michał Dworak Szymon Kugler EkoTrendy 1.Sektor motoryzacyjny 2. 5 zielonych samochodów 3. Technologie 4. Paliwo a emisja ditlenku

Bardziej szczegółowo

Hyundai Nowy i20. Oferta specjalna dla Pekao Leasing. Wersja: CLASSIC PLUS, silnik: 1.2. Kolor nadwozia: Baby Elephant Kolor tapicerki: Czarny

Hyundai Nowy i20. Oferta specjalna dla Pekao Leasing. Wersja: CLASSIC PLUS, silnik: 1.2. Kolor nadwozia: Baby Elephant Kolor tapicerki: Czarny Oferta specjalna dla Pekao Leasing Przedstawiciel handlowy: Jakub Czerniak Handlowiec tel: 504-243-977 jakub.czerniak@autobroker.pl Auto Broker Mełgiewska 10 Hyundai Nowy i20 Wersja: CLASSIC PLUS, silnik:

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012. Crafter

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012. Crafter Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012 Crafter Informacje na temat zużycia paliwa i emisji CO 2 znajdują się w niniejszych danych technicznych. Nie wszystkie kombinacje silnika, skrzyni biegów

Bardziej szczegółowo

Wrocławski System Ładowania Pojazdów Elektrycznych. Barbara Duszeńko Specjalista ds. Gospodarki Odpadami Komunalnymi UM Wrocławia

Wrocławski System Ładowania Pojazdów Elektrycznych. Barbara Duszeńko Specjalista ds. Gospodarki Odpadami Komunalnymi UM Wrocławia Wrocławski System Ładowania Pojazdów Elektrycznych Barbara Duszeńko Specjalista ds. Gospodarki Odpadami Komunalnymi UM Wrocławia Projekt został sfinansowany z budżetu miasta ze środków finansowych pozyskanych

Bardziej szczegółowo

Uproszczona instrukcja DAF FA LF55. Widok ogólny

Uproszczona instrukcja DAF FA LF55. Widok ogólny Uproszczona instrukcja obsługi DAF FA LF55 Widok ogólny 1 Widok ogólny Widok ogólny Światła a przednie mijania drogowe Dostęp p do elementów w kontroli Przednia atrapa Otwarcie przedniej atrapy następuje

Bardziej szczegółowo

Grupa Wymiany Doświadczeń Efektywność Energetyczna (GWD-EE)

Grupa Wymiany Doświadczeń Efektywność Energetyczna (GWD-EE) Projekt: Doskonalenie zarządzania usługami publicznymi i rozwojem w jednostkach samorządu lokalnego Grupa Wymiany Doświadczeń Efektywność Energetyczna (GWD-EE) Efektywność energetyczna w transporcie Gdynia,

Bardziej szczegółowo

Systemair: Technologia EC

Systemair: Technologia EC Systemair: Technologia EC Kwestia ochrony środowiska naturalnego to dziedzina wymagająca zdecydowanych i szybkich działań. Dotyczy to zwłaszcza sektora przemysłowego współodpowiedzialnego, wraz z konsumentami

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU TROLEJBUSÓW

ANALIZA ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU TROLEJBUSÓW ANALIZA ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU TROLEJBUSÓW Mgr inż. Ewa Siemionek* *Katedra Pojazdów Samochodowych, Wydział Mechaniczny, Politechnika Lubelska 20-618 Lublin, ul. Nadbystrzycka 36 1. WSTĘP Komunikacja miejska

Bardziej szczegółowo

Jak prawidłowo ustawić krzywą grzewczą w regulatorze calormatic 470?

Jak prawidłowo ustawić krzywą grzewczą w regulatorze calormatic 470? Jak prawidłowo ustawić krzywą grzewczą w regulatorze calormatic 470? Wiemy z doświadczenia, że prawidłowy dobór krzywej grzewczej na początku oraz podczas sezonu grzewczego nie zawsze bywa oczywisty. Jest

Bardziej szczegółowo

t E termostaty k r A M fazowe r c E t ja ta c k Af A u E M d or r AH f M In o p

t E termostaty k r A M fazowe r c E t ja ta c k Af A u E M d or r AH f M In o p MAHLE Aftermarket Informacja o produktach Termostaty fazowe Konwencjonalna regulacja temperatury: bezpieczeństwo w pierwszym rzędzie Optymalny przebieg procesu spalania w silniku samochodu osobowego zapewnia

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA dla Części 2. Samochody ciężarowe do 3,5 t kabina pięcioosobowa, nadwozie typu Pickup z napędem na 4 koła (szt.

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA dla Części 2. Samochody ciężarowe do 3,5 t kabina pięcioosobowa, nadwozie typu Pickup z napędem na 4 koła (szt. Lp. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA dla Części 2 Samochody ciężarowe do 3,5 t kabina pięcioosobowa, nadwozie typu Pickup z napędem na 4 koła (szt. 4) 1. Rok produkcji 2015 2. Homologacja, karta pojazdu 3. Nadwozie

Bardziej szczegółowo

http://www.renault.pl/samochody-nowe/samochody-osobowe/twingo/... 01 PREFERENCJE 02 WERSJE 03 WYPOSAŻENIE 04 FINANSOWANIE PODSUMOWANIE

http://www.renault.pl/samochody-nowe/samochody-osobowe/twingo/... 01 PREFERENCJE 02 WERSJE 03 WYPOSAŻENIE 04 FINANSOWANIE PODSUMOWANIE 1 z 6 2011-08-02 15:08 Twingo Konfigurator UWAGA! Wszystkie informacje zawarte w konfiguratorze w tym ceny, zdjęcia samochodów, dostępność, nie stanowią w żaden sposób oferty handlowej w rozumieniu przepisów

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 21 lutego 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 21 lutego 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 47 3102 Poz. 242 242 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 21 lutego 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego

Bardziej szczegółowo

pochodzących z samochodów osobowych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 443/2009 (Tekst mający znaczenie dla EOG)

pochodzących z samochodów osobowych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 443/2009 (Tekst mający znaczenie dla EOG) L 184/22 DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2015/1132 z dnia 10 lipca 2015 r. w sprawie zatwierdzenia funkcji automatycznego odłączenia biegu Porsche AG jako technologii innowacyjnej umożliwiającej zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Technologie Oszczędzania Energii. w kooperacji z OSZCZĘDNOŚĆ TO NAJLEPSZY SPOSÓB NA ZARABIANIE PIENIĘDZY

Technologie Oszczędzania Energii. w kooperacji z OSZCZĘDNOŚĆ TO NAJLEPSZY SPOSÓB NA ZARABIANIE PIENIĘDZY EUROPE Sp. z o.o. Technologie Oszczędzania Energii w kooperacji z OSZCZĘDNOŚĆ TO NAJLEPSZY SPOSÓB NA ZARABIANIE PIENIĘDZY Innowacyjny system oszczędzania energii elektrycznej Smart-Optimizer ECOD WYŁĄCZNY

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA - 508 Sedan Luty 2011

SPECYFIKACJA TECHNICZNA - 508 Sedan Luty 2011 Luty 2011 (*) INFORMACJE OGÓLNE Pojemność skokowa (cm 3 ) 1 598 1 560 1 997 2 179 Maksymalna moc w kw (lub KM) / obroty silnika (obr./min.) 88 (120) / 6 000 115 (156) / 6 000 82 (112) / 3 600 103 (140)

Bardziej szczegółowo

3. Jaki jest numer alarmowy pogotowia ratunkowego? A. 997, B. 998, C Jaki jest numer alarmowy Policji? A. 997, B. 998, C. 999.

3. Jaki jest numer alarmowy pogotowia ratunkowego? A. 997, B. 998, C Jaki jest numer alarmowy Policji? A. 997, B. 998, C. 999. 1. Przejeżdżanie rowerem po przejściu dla pieszych jest: A. zalecane, gdy włączona jest sygnalizacja świetlna. B. dozwolone, pod warunkiem ustąpienia pierwszeństwa pieszym, C. zabronione. 2. Pieszy może

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI RACJONALNA JAZDA Z UWZGLĘDNIENIEM PRZEPISÓW BEZPIECZEŃSTWA... 9

SPIS TREŚCI RACJONALNA JAZDA Z UWZGLĘDNIENIEM PRZEPISÓW BEZPIECZEŃSTWA... 9 RACJONALNA JAZDA Z UWZGLĘDNIENIEM PRZEPISÓW BEZPIECZEŃSTWA... 9 I. Parametry ruchu silnika i pojazdu... 9 1. Parametry pracy silnika... 10 1.1. Moc silnika... 10 1.2. Moment obrotowy silnika... 13 1.3.

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wykorzystania paliw metanowych w transporcie

Środowiskowe aspekty wykorzystania paliw metanowych w transporcie Środowiskowe aspekty wykorzystania paliw metanowych w transporcie Izabela Samson-Bręk Zakład Odnawialnych Zasobów Energii Plan prezentacji Emisje z sektora transportu; Zobowiązania względem UE; Możliwości

Bardziej szczegółowo

Wypadek drogowy potoczne określenie zdarzenia w ruchu drogowym, gdzie jeden lub więcej uczestników ruchu drogowego bierze udział w zdarzeniu, w

Wypadek drogowy potoczne określenie zdarzenia w ruchu drogowym, gdzie jeden lub więcej uczestników ruchu drogowego bierze udział w zdarzeniu, w Wypadek drogowy potoczne określenie zdarzenia w ruchu drogowym, gdzie jeden lub więcej uczestników ruchu drogowego bierze udział w zdarzeniu, w wyniku którego uczestnik ruchu drogowego został ranny lub

Bardziej szczegółowo

Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentujące Skarb Państwa Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Szczecinie,

Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentujące Skarb Państwa Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Szczecinie, Znak spr.: EL-2710/05/2009 Szczecin, 19.11.2009 r. Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego Zamawiający: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentujące Skarb Państwa Regionalna

Bardziej szczegółowo

Oferta produktowa Hankook LATO 2014

Oferta produktowa Hankook LATO 2014 Oferta produktowa Hankook LATO 2014 Segmentacja opon LATO Gama opon letnich do samochodów osobowych Samochody o wysokich osiągach Ventus S1 evo 2 K117 Ventus S1 evo Ventus Prime 2 Ventus V12 evo Ventus

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE OGŁOSZENIA

OGŁOSZENIE O ZMIANIE OGŁOSZENIA Ogłoszenie powiązane: Ogłoszenie nr 382236-2011 z dnia 2011-11-16 r. Ogłoszenie o zamówieniu - Warszawa Opis przedmiotu zamówienia 1. Zamówienie obejmuje dostawę samochodu typu MINIBUS oraz pięciu samochodów

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Prius jest dla Ciebie najlepszym wyborem?

Dlaczego Prius jest dla Ciebie najlepszym wyborem? Dlaczego Prius jest dla Ciebie najlepszym wyborem? BETTER 1. 10 lat gwarancji 2. Legendarna hybryda 3. Wnętrze na miarę Twoich potrzeb 4. Centrum innowacji 5. Źródło oszczędności 6. Optymalna eksploatacja

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO

BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO - 1 - POLITECHNIKA ŚWIETOKRZYSKA Katedra Pojazdów Samochodowych i Transportu LABORATORIUM POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I CIĄGNIKÓW BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 4Bt Badania

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne. Ogólna specyfikacja modelu Astra Nadwozie 3-drzwiowy 5-drzwiowy Kombi. Wysokość (mm) Długość (mm)

Dane techniczne. Ogólna specyfikacja modelu Astra Nadwozie 3-drzwiowy 5-drzwiowy Kombi. Wysokość (mm) Długość (mm) Ogólna specyfikacja modelu Astra Nadwozie 3drzwiowy 5drzwiowy Kombi Wysokość (mm) 1435 1460 1500 Długość (mm) 4290 4249 4515 Rozstaw osi (mm) 2614 2614 2703 Szerokość (z lusterkami bocznymi/bez lusterek)

Bardziej szczegółowo

Audi A8 od 2003 > Automatyczna skrzynia biegów 09L od modelu roku 2003

Audi A8 od 2003 > Automatyczna skrzynia biegów 09L od modelu roku 2003 Odczytywanie bloku wartości mierzonych Audi A8 od 2003 > Automatyczna skrzynia biegów 09L od modelu roku 2003 Mogą być wskazywane następujące bloki wartości mierzonych: Grupa wskazań 001: Pole wskazań

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia praktyczne z eksploatacji samochodów elektrycznych

Doświadczenia praktyczne z eksploatacji samochodów elektrycznych Instytut Napędów i Maszyn Elektrycznych KOMEL Doświadczenia praktyczne z eksploatacji samochodów elektrycznych mgr inż. Bartłomiej Będkowski Instytut Napędów i Maszyn Elektrycznych KOMEL PL - 40-203 Katowice

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu technicznego i określenie wartości rynkowej pojazdu

Ocena stanu technicznego i określenie wartości rynkowej pojazdu Opinia numer: 3815/BKSO/07/2016 Wykonawca opinii : mgr inż. Bartłomiej Kosma Zleceniodawca: FCA Leasing Polska Sp. z o.o. Właściciel: FCA Leasing Polska Sp. z o.o. Zadanie: Ocena stanu technicznego i określenie

Bardziej szczegółowo

PARAMETRY TECHNICZNE SAMOCHODU OSOBOWEGO, OCHRONNEGO POWYŻEJ 5 MIEJSC. Oferta Wykonawcy - oferowane parametry 1 2 3 4 5

PARAMETRY TECHNICZNE SAMOCHODU OSOBOWEGO, OCHRONNEGO POWYŻEJ 5 MIEJSC. Oferta Wykonawcy - oferowane parametry 1 2 3 4 5 /pieczęć / PARAMETRY TECHNICZNE SAMOCHODU OSOBOWEGO, OCHRONNEGO POWYŻEJ 5 MIEJSC Lp. Wyszczególnienie Opis DANE TECHNICZNE 1. Silnik wysokoprężny spełniający normę emisji spalin min. EURO 5 2. Maksymalna

Bardziej szczegółowo

(DZIK, TUR, TUR II, TUR III, ŻUBR, TOYOTA LC

(DZIK, TUR, TUR II, TUR III, ŻUBR, TOYOTA LC Firma powstała 1999r. Prowadzi działalność na działce o powierzchni 40.000m 2 AMZ-KUTNO jest spółką prywatną ze 100% kapitałem polskim z ogromnym potencjałem rozwoju, oferującą szeroki wachlarz usług i

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA

SPECYFIKACJA TECHNICZNA Nr sprawy: RZP-II-WI/22/DZP-1/2014 Załącznik Nr 6 do SIWZ Z SPECYFIKACJA TECHNICZNA Oferowany samochód ciężarowy: - marka: - model:. OPIS/Minimalny wymagany parametr Parametr techniczny oferowany przez

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne. Nowe BMW serii 5 Limuzyna. 530i, 530i xdrive.

Dane techniczne. Nowe BMW serii 5 Limuzyna. 530i, 530i xdrive. 10/2016 strona 1 Dane techniczne. 530i, 530i xdrive. BMW 530i Limuzyna BMW 530i xdrive Limuzyna Karoseria Liczba drzwi / miejsc 4 / 5 4 / 5 Dł. / szer. / wys. (pusty) mm 4936 / 1868 / 1479 4936 / 1868

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Nowa Kia Carens

Informacja prasowa. Nowa Kia Carens Informacja prasowa Warszawa, 14.03.2013 Nowa Kia Carens DANE TECHNICZNE / EUROPA Nadwozie i napęd Nadwozie pięciodrzwiowe, pięcio- lub siedmiomiejscowe typu MPV, konstrukcja stalowa, samonośna. lub wysokoprężny

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA WYMAGANIA MINIMALNE DLA:

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA WYMAGANIA MINIMALNE DLA: Zał. nr 1 do SIWZ WT.2370.10.2370 Załącznik nr 1 do Umowy nr... SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA WYMAGANIA MINIMALNE DLA: 6 SZTUK SAMOCHODÓW SPECJALNYCH LEKKICH KWATERMISTRZOWSKICH. Wymagania minimalne

Bardziej szczegółowo

O co walczyć na rowerze?

O co walczyć na rowerze? www.rowery.org.pl Cz. 1 - Spotkanie Masowe, KN, 4 marzec 2009 Najpierw proste pytania: Dlaczego w ogóle rower? Czym rowerzysta różni się od pieszego, kierowcy, pasażera, innych rowerzystów? Co zagraża

Bardziej szczegółowo

Nowa Kia pro_cee d w sprzedaży już od wiosny 2013

Nowa Kia pro_cee d w sprzedaży już od wiosny 2013 Informacja prasowa Paryż, 27.09.2012 Nowa Kia pro_cee d w sprzedaży już od wiosny 2013 DANE TECHNICZNE / EUROPA Nadwozie i napęd Nadwozie trzydrzwiowe, pięciomiejscowe coupe, konstrukcja stalowa, samonośna.

Bardziej szczegółowo

Silniki ABZ/AEW/AKG/AKJ/AHC/AKH

Silniki ABZ/AEW/AKG/AKJ/AHC/AKH Silniki / Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer kanału 1 funkcje podstawowe- 1. Obroty silnika. 660 do 740 /min 2. Obciążenie silnika. 15 28 % 9 16 % 3. Kąt

Bardziej szczegółowo

PL B1. Zespół napędowy pojazdu mechanicznego, zwłaszcza dla pojazdu przeznaczonego do użytkowania w ruchu miejskim

PL B1. Zespół napędowy pojazdu mechanicznego, zwłaszcza dla pojazdu przeznaczonego do użytkowania w ruchu miejskim PL 224683 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 224683 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 410139 (22) Data zgłoszenia: 14.11.2014 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

OFERTA HANDLOWA. dla FIRM

OFERTA HANDLOWA. dla FIRM Warszawa 2012 r. Auto-Pol-Serwis Autoryzowany Dealer Samochodów OPEL OFERTA HANDLOWA dla FIRM Ofertę przygotował: Michał Misaczek + 48 600 454 431 Opel Vivaro, Van L2H1 2.9t (L2 H1, 2900) 2.0 CDTI, 84

Bardziej szczegółowo

Odczyt bloku wartości mierzonych. Audi Q > Automatyczna skrzynia biegów 0AT od modelu roku 2005

Odczyt bloku wartości mierzonych. Audi Q > Automatyczna skrzynia biegów 0AT od modelu roku 2005 Odczyt bloku wartości mierzonych Audi Q7 2007 > Automatyczna skrzynia biegów 0AT od modelu roku 2005 Mogą być pokazane następujące bloki wartości mierzonych: Grupa wskazań 001: Pole wskazań 1: liczba obrotów

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA NAPĘDU W MIEJSKIEJ KOMUNIKACJI AUTOBUSOWEJ -KIERUNKI INNOWACYJNOŚCI BARTŁOMIEJ WALCZAK

ŹRÓDŁA NAPĘDU W MIEJSKIEJ KOMUNIKACJI AUTOBUSOWEJ -KIERUNKI INNOWACYJNOŚCI BARTŁOMIEJ WALCZAK ŹRÓDŁA NAPĘDU W MIEJSKIEJ KOMUNIKACJI AUTOBUSOWEJ -KIERUNKI INNOWACYJNOŚCI BARTŁOMIEJ WALCZAK Solaris Bus & Coach Kierunek rozwoju komunikacji miejskiej Wymagania prawne Przepisy lokalne pojazdy elektryczne

Bardziej szczegółowo

KOMENDA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ DOWÓD TECHNICZNY POJAZDU MECHANICZNEGO (SPRZĘTU)

KOMENDA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ DOWÓD TECHNICZNY POJAZDU MECHANICZNEGO (SPRZĘTU) KOMENDA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ DOWÓD TECHNICZNY POJAZDU MECHANICZNEGO (SPRZĘTU) Nr wewnętrzny KG PSP... Nr wewnętrzny 1. Jedn. org.:... od dn.... do 2. Jedn. org.:... od dn.... do 3. Jedn. org.:...

Bardziej szczegółowo

24.06.2015. Sprawozdanie z przedsięwzięcia "Budowa ekologicznego pojazdu zasilanego ogniwem paliwowym." WFOŚ/D/201/54/2015

24.06.2015. Sprawozdanie z przedsięwzięcia Budowa ekologicznego pojazdu zasilanego ogniwem paliwowym. WFOŚ/D/201/54/2015 24.06.2015 Sprawozdanie z przedsięwzięcia "Budowa ekologicznego pojazdu zasilanego ogniwem paliwowym." WFOŚ/D/201/54/2015 1. Opis ogólny Wszystkie osoby mające możliwość obejrzenia pojazdu zostały poinformowane

Bardziej szczegółowo

Ciągniki siodłowe Scania zoptymalizowane pod względem ekonomiki paliwowej

Ciągniki siodłowe Scania zoptymalizowane pod względem ekonomiki paliwowej PRESS info P09904PL / Per-Erik Nordström 17 września 2009 Ciągniki siodłowe Scania zoptymalizowane pod względem ekonomiki paliwowej Wraz z premierą nowych samochodów ciężarowych serii R Scania wprowadza

Bardziej szczegółowo

Czyszczenie silnika benzynowego w samochodzie marki Fiat Punto 1.2

Czyszczenie silnika benzynowego w samochodzie marki Fiat Punto 1.2 Jet Clean Tronic jest urządzeniem do czyszczenia wszystkich układów wtryskowych silników Diesla, a także silników benzynowych. Osady, które gromadzą się na elementach układów wtryskowych, a także w komorze

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Istotne zmiany odświeżonej Kia Sorento. Paryż, DANE TECHNICZNE (EUROPA)

Informacja prasowa. Istotne zmiany odświeżonej Kia Sorento. Paryż, DANE TECHNICZNE (EUROPA) Informacja prasowa Paryż, 27.09.2012 Istotne zmiany odświeżonej Kia Sorento DANE TECHNICZNE (EUROPA) Nadwozie i napęd Pięciodrzwiowe, siedmiomiejscowe typu SUV klasy średniej, konstrukcja stalowa, samonośna.

Bardziej szczegółowo

U2, 4-cylindrowy, rzędowy 16-zaworowy DOHC, turbosprężarka z zaworem upustowym (WGT) / 1396 cm 3. 1500-2750 obr/min

U2, 4-cylindrowy, rzędowy 16-zaworowy DOHC, turbosprężarka z zaworem upustowym (WGT) / 1396 cm 3. 1500-2750 obr/min DANE TECHNICZNE / EUROPA (cee d Sportswagon) Nowa Kia cee d Sportswagon Nadwozie i napęd Nadwozie pięciodrzwiowe, pięciomiejscowe typu station wagon (kombi), konstrukcja stalowa, samonośna. Silnik benzynowy

Bardziej szczegółowo