Pierwsza pomoc. Rany, krwotoki, wstrząs przyczyny, objawy, postępowanie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Pierwsza pomoc. Rany, krwotoki, wstrząs przyczyny, objawy, postępowanie"

Transkrypt

1 SZKOŁA POLICJI W KATOWICACH Pierwsza pomoc. Rany, krwotoki, wstrząs przyczyny, objawy, postępowanie Opracowanie: mł. asp. Bartosz Saczka ZAKŁAD OGÓLNOZAWODOWY Wydawnictwo Szkoły Policji w Katowicach 2012

2 Wszelkie prawa zastrzeżone Szkoła Policji w Katowicach 2012 Druk i oprawa: Szkoła Policji w Katowicach

3 Spis treści Wstęp... 5 Rozdział 1. RANY Rodzaje ran Rana powłok brzusznych z wytrzewieniem Otwarta rana klatki piersiowej podejrzenie odmy urazowej Ciało obce w ranie Amputacja Postępowanie Opatrunek osłaniający Opatrunek uszczelniający Opatrunek stabilizująco-mocujący Opatrunek foliowy (wilgotny) Opatrunek uciskowy Opaska uciskowa Opatrunki specjalne (taktyczne) Rozdział 2. KRWOTOK Rodzaje i przyczyny Postępowanie Rozdzial 3. WSTRZĄS Objawy wstrząsu Postępowanie Rozdział 4. BEZPIECZEŃSTWO WŁASNE BIBLIOGRAFIA... 29

4

5 Wstęp Ciało człowieka podczas wypadku przy prędkości zaledwie 50 km/h gromadzi energię kinetyczną porównywalną do uderzenia o ziemię po upadku z trzeciego piętra 1. Nietrudno się domyślić, że w takiej sytuacji osoba poszkodowana będzie miała dużo obrażeń zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Mogą to być rany, krwotoki albo powikłanie krwotoku jakim jest wstrząs. Opracowanie to zawiera sposoby postępowania z osobami rannymi, które przeprowadzać będą ratownicy niemedyczni lub inne osoby przeszkolone w zakresie udzielania pierwszej pomocy zarówno w warunkach cywilnych, jak i w sytuacjach policyjnych np.: patroli, działań pododdziałów zwartych czy grup realizacyjnych. Każdy z policjantów może znaleźć się w sytuacji, w której będzie konieczne podjęcie czynności ratujących życie i zdrowie osób poszkodowanych czy to w wyniku przestępstwa, czy nieszczęśliwego wypadku losowego. Rozdział pierwszy zawiera informacje na temat ran, ich rodzajów oraz sposobów postępowania przy użyciu zarówno klasycznych materiałów opatrunkowych, jak i nowoczesnych, taktycznych środków opatrunkowych. Rozdział drugi zawiera informacje dotyczące problematyki krwotoków zewnętrznych i wewnętrznych, a także sposobów postępowania w takich przypadkach. Rozdział trzeci dotyczy wstrząsu czyli zaburzeń pracy organizmu spowodowanego różnymi czynnikami oraz metod reagowania w takich sytuacjach. Rozdział czwarty poświęcony jest problematyce zabezpieczania przed materiałem zakaźnym w czasie udzielania pierwszej pomocy. 1 Driving safety forward. Renault and safety. LAB (Laboratory for accident research, biomechanics and human behaviour studies) 2010, za: 5

6 Rozdział 1. RANY Rana to uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu mechanicznego. Istnieją także pewne rodzaje ran, które powstają w wyniku innych procesów chorobowych np. owrzodzenie żylakowe, owrzodzenie troficzne (odleżyna), owrzodzenie neuropatyczne, rana powstała w wyniku niedokrwienia lub zakażenia tkanek. Rany czyli obrażenia tkanek miękkich powstają wskutek działania różnych czynników zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Ranami nazywamy różnego rodzaju uszkodzenia skóry lub błon śluzowych (rany otwarte) bądź obrażenia tkanek podskórnych bez naruszenia ciągłości skóry (rany zamknięte) Rodzaje ran Ze względu na sposób powstania możemy podzielić rany na różne rodzaje, m.in.: rany cięte powstają, gdy skóra ma kontakt z ostrymi krawędziami, mogą dość głęboko penetrować, uszkadzając tkanki i narządy głębiej położone, krwawienie jest z reguły dość obfite; rany kłute powstają, gdy następuje kontakt z cienkim, ostrym i długim przedmiotem, często uszkodzeniu ulegają narządy głębiej położone, istnieje również duże ryzyko zakażenia rany; rany postrzałowe powstające w wyniku działania pocisku z broni miotającej (broń palna, kusza, łuk itp.), w wyniku działania pocisku może powstać kilka ran (wlotowa i wylotowa); rany tłuczone powstają, gdy następuje uderzenie tępym narzędziem, z reguły krwawienie jest nieznaczne z uwagi na brak przerwania lub niewielkie przerwanie ciągłości skóry; rany szarpane powstają w wyniku rozdarcia ze znacznym uszkodzeniem skóry, towarzyszy im często obfite krwawienie (np. pogryzienie przez zwierzę); 6

7 otarcia naskórka uszkodzenie powierzchownych warstw naskórka, krwawienie jest niewielkie; amputacje jeśli dochodzi do oderwania, odrąbania części ciała; rany miażdżone w przypadku ran miażdżonych dochodzi do zniszczenia struktur tkankowych na dużą głębokość. Ze względu na miejsce wystąpienia rany możemy podzielić na obrażenia: głowy, szyi, klatki piersiowej, brzucha, kończyn. Szczególnego rodzaju opatrzenia wymagają rany: wytrzewienia w obrębie jamy brzusznej, odmy urazowej (przebicia ściany klatki piersiowej i opłucnej), z obecnym ciałem obcym, amputacji, z towarzyszącym krwotokiem (patrz rozdz. 2.) Rana powłok brzusznych z wytrzewieniem Jest to obrażenie polegające na wypadnięciu na zewnątrz ciała narządów wewnętrznych, np. żołądka lub jelit, w następstwie rozległej rany brzucha. Fot Wytrzewienie w obrębie jamy brzusznej 7

8 Otwarta rana klatki piersiowej podejrzenie odmy urazowej Rys Odma Powstaje, gdy dochodzi do przebicia ściany klatki piersiowej oraz opłucnej. Powietrze atmosferyczne z uwagi na różnicę ciśnienia w opłucnej i w atmosferze dostaje się do wnętrza worka opłucnowego powodując zapadanie się płuca. Towarzyszą temu objawy, takie jak: pęcherzyki powietrza widoczne w obrębie rany, specyficzny świst przy wdechu, pokasływanie, ból w klatce piersiowej o nagłym początku, ostry, nasilający się przy oddychaniu, kaszlu lub ruchach klatki piersiowej, asymetria ruchów oddechowych klatki piersiowej, duszność, sinica (w niektórych przypadkach), wstrząs, niewydolność krążeniowa Ciało obce w ranie Gdy przedmiot wbije się w ciało i w nim pozostaje wystając poza obrys ciała. Fot Ciało obce w ranie 8

9 Amputacja Jeżeli w wyniku urazu dochodzi do oderwania, odrąbania lub odcięcia fragmentu ciała (np. kończyny, nosa, ucha). W takim przypadku może nastąpić amputacja całkowita lub częściowa. Fot Amputacja całkowita Fot Amputacja częściowa 1.2. Postępowanie Ogólne zasady opatrywania ran to: zadbaj o bezpieczeństwo własne zabezpiecz poszkodowanego przed upadkiem, posadź, połóż odsłoń miejsce rany, rozcinając bądź rozrywając odzież dokonaj oceny rany celem ustalenia dalszego postępowania odpowiednio zabezpiecz obrażenie rany nie oczyszczaj, nie stosuj żadnych środków dezynfekujących Fot.1.6. Materiały opatrunkowe Na rany stosuje się opatrunki. Najczęściej stosowanym opatrunkiem jest tzw. opatrunek osłaniający. Na niektóre miejsca jednak trzeba w pewnych okolicznościach zakładać specjalne rodzaje opatrunków. Do opatrunków stosowanych w nietypowych okolicznościach zaliczamy opatrunki: uszczelniający, stabilizująco-mocujący, wilgotny (foliowy), uciskowy, opaskę uciskową. 9

10 Poniżej opisane zostaną poszczególne rodzaje opatrunków. Należy jednak pamiętać, że opatrywanie ran jest tylko jednym z elementów udzielania pierwszej pomocy. Całość akcji ratowniczej opiera się na algorytmie postępowania (patrz str. 28), który warunkuje prawidłowe przeprowadzenie czynności zmierzających do uratowania czyjegoś życia lub zdrowia Opatrunek osłaniający Składa się z dwóch elementów. Części osłaniającej (jałowej gazy opatrunkowej) oraz części mocującej (bandaż dziany lub elastyczny albo plaster). Zadaniem elementu osłaniającego jest zabezpieczenie rany przed wtórnym zabrudzeniem oraz infekcją, czasem również zakładany jest w celu zatamowania krwawienia. Zadaniem elementu mocującego jest natomiast trzymanie opatrunku w miejscu urazu. Opatrunek ten jest stosowany na większość ran. Przykładem takiego opatrunku jest opatrunek osobisty stosowany przez wojsko czy policję. Fot Gaza jałowa i bandaż Fot Na ranę przykładamy gazę Fot Owijamy całość bandażem 10

11 Opatrunek uszczelniający Głównym elementem budującym taki rodzaj opatrunku jest materiał nieprzepuszczający powietrza np. folia. Materiał ten musi być szczelnie przymocowany do skóry, gdyż ma nie dopuścić do przedostania się powietrza do jamy opłucnej przy urazie penetrującym klatki piersiowej (podejrzenie odmy patrz str. 8). Folię oklejamy plastrem lub taśmą samoprzylepną na krawędziach ze wszystkich stron (opatrunek szczelny) lub pozostawiając nieprzyklejony jeden narożnik (opatrunek wentylowy). Fot Opatrunek wentylowy z opatrunku osobistego i plastra Po założeniu opatrunku, poszkodowanego układamy w pozycji półsiedzącej stosowanej u osób przytomnych w przypadku obrażeń w obrębie klatki piersiowej, duszności, a także przy urazach czaszkowo-mózgowych. Fot Pozycja półsiedząca Jeśli osoba poszkodowana jest nieprzytomna, wtedy układamy ją w pozycji bezpiecznej (bocznej ustalonej na boku rannym!). Pozycja ta zapewnia drożność dróg oddechowych, możliwość wypływania płynów z jamy ustnej oraz zapewnia stabilne, bezpieczne położenie ciała. Przed przystąpieniem do układania poszkodowanego zdejmujemy mu okulary, wyciągamy z kieszeni duże, twarde przedmioty oraz prostujemy kończyny dolne. 11

12 Aby ułożyć osobę w pozycji bezpiecznej należy: Przyklęknąć z boku osoby poszkodowanej. Kończynę górną znajdującą się bliżej nas ugiąć w stawie łokciowym około 90 º i położyć z boku. Naszą drugą ręką chwycić okolice kolana nogi dalszej poszkodowanego i unieść kolano do góry. Rękę bliższą głowy zapleść palcami o rękę dalszą poszkodowanego. Następnie umieścić ją pod policzkiem poszkodowanego stroną grzbietową dłoni. Fot Pozycja bezpieczna układanie 12

13 Ciągnąc za kolano obrócić osobę na bok kontrolując ułożenie dłoni pod policzkiem. Ułożyć górną nogę tak, aby była zgięta w stawie biodrowym i kolanowym pod kątem około 90º stabilizując pozycję ciała. Na koniec odchylamy głowę, aby zapewnić drożność dróg oddechowych. Pozycja bezpieczna (boczna ustalona). Fot Pozycja bezpieczna układanie 13

14 Opatrunek stabilizująco-mocujący Stosowany w przypadku ciała obcego wbitego w ciało. Zbudowany jest z kilku elementów: poza gazą jałową przykładamy koło przedmiotu wbitego dwa sztywne elementy (klocki lub zwinięte bandaże) w celu ustabilizowania ciała obcego. Następnie bandażem owijamy te elementy mocując do ciała tak, aby cały opatrunek ograniczał ruchomość wbitego przedmiotu. Fot Opatrunek stabilizująco-mocujący Po założeniu opatrunku staramy się, aby osoba nie wykonywała żadnych ruchów z uwagi na ryzyko przemieszczania się ciała obcego Opatrunek foliowy (wilgotny) Stosowany w przypadku wytrzewienia. Główną częścią tego opatrunku jest folia lub wilgotna gaza, które mają zabezpieczyć np. jelita przed wyschnięciem. Folię lub gazę należy oczywiście zamocować na ciele tak, aby się nie zsunęły i nie uciskały wytrzewionych narządów. Można to zrobić chustą trójkątną, bandażem albo plastrem. Fot Opatrunek wilgotny 14

15 Fot Opatrunek foliowy Pozycją stosowaną u poszkodowanych z obrażeniami w obrębie jamy brzusznej (rany, krwotok do jamy brzusznej) oraz przy bólu brzucha, jest pozycja z ugięciem biodrowo-kolanowym. Fot Pozycja z ugięciem biodrowo-kolanowym Opatrunek uciskowy Stosowany przy krwotoku. Składa się z trzech elementów: jałowej gazy, elementu dociskającego (klocka, zwiniętego bandaża) oraz elementu mocującego (bandaża). Fot Opatrunek uciskowy gaza Fot Opatrunek uciskowy element dociskający 15

16 Fot Opatrunek uciskowy mocowanie Fot Uniesienie kończyny do góry Po opatrzeniu rany krwotocznej unosimy kończynę do góry w celu ograniczenia napływu krwi do miejsca urazu i stosujemy pozycje przeciwwstrząsową (patrz str. 26) Opaska uciskowa Stosowana w przypadku amputacji w celu ograniczenia krwawienia z kikuta. Zakładamy ją co najmniej 3 do 5 cm od miejsca odcięcia / oderwania na szerokość minimum 5 cm. Na opasce należy zapisać czas jej założenia. Raz założonej opaski nie zdejmujemy i nie luzujemy (zrobi to dopiero wykwalifikowany personel medyczny). Można zastosować opaskę profesjonalną (np. typu MAT lub CAT) lub improwizowaną np. chustę trójkątną. W ostateczności dopuszczalne jest zastosowanie opaski uciskowej przy masywnym krwotoku, ale tylko jeśli pozostałe sposoby jego zatamowania zawiodły! Dalsze posterowanie jest identyczne jak w przypadku krwotoku. Fot Opaska uciskowa typu MAT Fot Opaska uciskowa typu CAT 16

17 Fot Opaska uciskowa typu CAT - zakładanie Fot Blokada krępulca Po założeniu opaski i zastosowaniu postępowania przeciwwstrząsowego należy również prawidłowo zabezpieczyć odciętą część. W tym celu należy: zapakować ją do szczelnego foliowego worka, następnie tak zapakowany worek włożyć do pojemnika z zimną wodą lub wodą z dodatkiem lodu. Pamiętaj! Nie wkładamy do lodu (nie wolno zamrażać)! Nie wkładamy bezpośrednio do wody! Opatrunki specjalne (taktyczne) Są to elementy wyposażenia używane przez policję, wojsko i inne formacje. Oczywiście nie każdy policjant czy żołnierz ma zawsze przy sobie taki rodzaj ekwipunku. Opatrunki te, z wyjątkiem opatrunku osobistego, są najczęściej na wyposażeniu jednostek specjalnych lub na wyposażeniu kontyngentów na misjach zagranicznych. Fot Opatrunki taktyczne 17

18 Opatrunek typu Quikclot (Quikclot ACS +) jest to opatrunek proszkowy służący do tamowania masywnych krwotoków. Działa w ten sposób, że po wsypaniu proszku do rany następuje gwałtowna reakcja chemiczna absorpcji wody, w wyniku czego dochodzi do koagulacji tkanek i zatrzymania krwawienia. Niestety skutkiem ubocznym jest powstanie wysokiej temperatury powodującej sparzenie rejonu działania proszku. Powstała również nowsza wersja Quikclot ACS +, w której zamiast proszku występują granulki schowane w worku z gazy, na skutek czego ograniczono nieco działanie skutków ubocznych. Fot Opatrunek Quikclot Fot Opatrunek Quikclot ACS + Opatrunek CELOX podobnie jak opatrunek Quikclot jest opatrunkiem hemostatycznym służącym do tamowania krwotoków, nie powoduje jednak przy tym poparzeń. Fot Opatrunek CELOX 18

19 Opatrunek Ashermana (ACS) opatrunek na ranę klatki piersiowej z podejrzeniem odmy urazowej. Służy do uszczelnienia rany w celu powstrzymania narastania odmy. Jednocześnie dzięki wentylowi powietrze już nagromadzone może wypływać na zewnątrz. Fot Opatrunek Ashermana (ACS) Opatrunek osobisty używany powszechnie w zasadzie przez wszystkie służby. Ten rodzaj opatrunku istnieje już kilkadziesiąt lat bez większych zmian. Mimo tego za jego pomocą można opatrzyć prawie każdy rodzaj rany. Opatrunek ten jest wodoodporny i jałowy. Składa się z dwóch jałowych gaz przymocowanych do bandaża (dawniej dzianego, obecnie również w wersji z bandażem elastycznym) umieszczonych w foliowym opakowaniu. Fot Opatrunek osobisty zapakowany Fot Opatrunek osobisty miejsce nacięcie początkowe Fot Opatrunek osobisty rozerwanie Fot Opatrunek osobisty zawartość 19

20 Rozdział 2. KRWOTOK Krwawienie utrata krwi na skutek choroby (na przykład gorączki krwotocznej) lub urazu naczyń krwionośnych. Krwotok gwałtowna, duża i szybka utrata krwi najczęściej na skutek urazu Rodzaje i przyczyny Krwawienie występuje przy prawie każdym urazie uszkadzającym skórę, natomiast krwotok następuje przy uszkodzeniu dużych naczyń krwionośnych (tętnic lub żył). Groźne dla życia krwotoki mogą wystąpić w przebiegu następujących chorób: gruźlica płuc, rak, żylaki przełyku, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy czy hemofilia. Krwotoki, które pociągają za sobą szybką utratę znacznej ilości krwi, mogą doprowadzić do wstrząsu krwotocznego, a nawet śmierci. Krwotoki można podzielić na: tętnicze charakteryzują się silnym pulsującym wypływem krwi, trudnym do zatamowania, są najgroźniejsze, ponieważ szybko doprowadzają do wstrząsu, a nawet zgonu; żylne krew wypływa ze stałą prędkością, jest ciemnoczerwona, wypływ krwi nie jest tak dynamiczny jak przy krwotoku tętniczym, jednak przy uszkodzeniu dużej żyły również może doprowadzić do wstrząsu i zgonu; włośniczkowe przy powierzchownych uszkodzeniach skóry, krew przesiąka przez skórę, powstaje również przy oparzeniach, wypływ krwi jest znacznie wolniejszy niż przy krwotoku tętniczym czy żylnym. Innym rozróżnieniem jest podział krwotoków na: zewnętrzny gdy krew z naczyń krwionośnych wylewa się poza obrys ciała; wewnętrzny krew wylewa się do jam ciała poza naczynia krwionośne bez wypływu na zewnątrz; mieszany gdy część krwi wylewa się do jam ciała, a pewna ilość wypływa na zewnątrz. 20

21 2.2. Postępowanie W przypadku stwierdzenia krwotoku zewnętrznego należy jak najszybciej ucisnąć ranę w miejscu które krwawi. Można tego dokonać nawet ręką (uwaga na zakażenie), najlepiej poprzez rękawiczkę. Następnie jak najszybciej stosujemy opatrunek uciskowy (patrz str. 15). Jeśli nie ma przeciwwskazań, np. urazu kręgosłupa, poszkodowanego układamy w pozycji przeciwwstrząsowej (patrz str. 26). Jeżeli krwotok występuje na kończynie, to należy unieść ją do góry. Należy pamiętać, tak jak w przypadku ran, że tamowanie krwotoku jest tylko jednym z elementów udzielania pierwszej pomocy, a całość czynności ratowniczych opiera się na algorytmie postępowania (patrz str. 28). W przypadku stwierdzenia krwotoku wewnętrznego sytuacja jest znacznie trudniejsza ponieważ w ramach pierwszej pomocy nie mamy możliwości powstrzymania krwotoku. Postępowanie ogranicza się właściwie do próby ograniczenia krwotoku. W tym celu należy jak najszybciej wezwać pomoc, określić miejsce krwotoku, obłożyć okolice krwotoku lodem, zastosować odpowiednią pozycję ułożeniową (przeciwwstrząsowa lub z ugięciem biodrowo-kolanowym w przypadku krwotoku wewnętrznego w obrębie jamy brzusznej), ponadto cały czas monitorować czynności życiowe utrzymywać drożność dróg oddechowych. Fot Udrożnienie dróg oddechowych 21

22 POSTĘPOWANIE PRZY KRWOTOKU Bezpieczeństwo własne załóż rękawiczki Poszkodowanego posadź albo połóż Ranę zabezpiecz opatrunkiem uciskowym, jeżeli gwałtownie nasiąka krwią nałóż kolejną warstwę opatrunku Jeżeli krwotok znajduje się na kończynie unieś ją wyżej Zastosuj pozycję przeciwwstrząsową Chroń przed utratą ciepła załóż koc termiczny 22

23 Rozdzial 3. WSTRZĄS Wstrząs jest to stan, w którym na skutek dysproporcji między zapotrzebowaniem a dostarczeniem odpowiedniej ilości tlenu do komórek organizmu, dochodzi do upośledzenia funkcji i niewydolności ważnych dla życia narządów. Wstrząs możemy podzielić na: wstrząs hipowolemiczny spowodowany zmniejszeniem objętości krwi krążącej. Najczęstszą przyczyną jest obfity krwotok w wyniku urazu lub utrata płynu pozakomórkowego w przebiegu oparzeń; wstrząs kardiogenny spowodowany niewydolnością mięśnia sercowego, na przykład zawałem. Jego przyczyną mogą być także inne wady serca i arytmie; wstrząs septyczny uwarunkowany wieloczynnikowo, spowodowany uszkodzeniem wielu narządów. Inne rodzaje wstrząsu należą do jednej z wyżej wymienionych grup lub nie spełniają definicji wstrząsu jako takiego. Są to: wstrząs normowolemiczny spadek ciśnienia krwi, nie jest spowodowany jej fizyczną utratą; toksyczny spowodowany kontaktem z substancją wywołującą nagły spadek ciśnienia; anafilaktyczny jego przyczyną jest anafilaksja, czyli reakcja alergiczna polegająca na nagłym wyrzucie histaminy spowodowanym kontaktem z alergenem. Najbardziej znanymi przypadkami tego rodzaju wstrząsu jest reakcja na jad pszczeli. W przypadku braku szybkiej pomocy wstrząs anafilaktyczny prowadzi do śmierci; hemolityczny jest skutkiem przetoczenia niezgodnej grupowo krwi; pourazowy może wystąpić po urazach głowy lub innych miejsc wstrząsorodnych; 23

24 neurogenny powoduje go nagła dysfunkcja rdzenia kręgowego i zanik regulacji nerwowej. Brak kontroli nerwowej nad ciśnieniem krwi powoduje rozkurcz naczyń i niedokrwienie; endokrynologiczny czyli hormonalny (np. zaburzenia pracy tarczycy tzw. przełom tarczycowy); z niedotlenienia niedobór lub brak tlenu w tkankach. Jeszcze inny podział wstrząsu rozróżnia przyczyny jego powstania: wstrząs hipowolemiczny zmniejszenie objętości krwi krążącej w naczyniach spowodowany krwotokiem lub znaczną utratą płynów ustrojowych; wstrząs względnie hipowolemiczny dystrybucyjny (poszerzenie łożyska naczyniowego czyli nadmierne rozszerzenie naczyń krwionośnych), występuje przy uszkodzeniu rdzenia kręgowego, posocznicy (sepsie), przedawkowaniu niektórych leków; wstrząs mechaniczny utrudnienie przepływu krwi do serca lub wypływania krwi z serca, występuje przy stłuczeniu serca, odmie prężnej czy tamponadzie serca. Utrata już 15 % krążącej w organizmie krwi (ok. 750 ml) może powodować objawy wstrząsu! 3.1. Objawy wstrząsu Kluczowe w prawidłowym postępowaniu jest jak najszybsze rozpoznanie wstrząsu. Jest to bardzo istotne choć, w początkowej fazie po urazie, trudne. Do objawów wstrząsu zaliczamy zaburzenia, które są wynikiem niedostatecznego dopływu tlenu i innych składników niezbędnych do prawidłowego działania komórek. Podstawowe objawy wstrząsu to: bladość skóry (spowodowana skurczem naczyń podskórnych); przyspieszony oddech (wynikający z niedotlenienia); 24

25 ogólne osłabienie (niedotlenienie oraz zakwaszenie mięśni wynikające z beztlenowych procesów komórkowych); zaburzenia świadomości splątanie, agresja, senność, a nawet śpiączka (niedotlenienie mózgu); wzmożone pragnienie (niedobór płynów w organizmie); pocenie się (reakcja gruczołów potowych); zatrzymanie krążenia (jest efektem krytycznej niewydolności serca po utracie dużej ilości krwi i płynów oraz niedotlenienia mięśnia sercowego) Postępowanie Przy rozpoznaniu lub podejrzeniu wstrząsu należy jak najszybciej rozpocząć postępowanie przeciwwstrząsowe. W takim przypadku konieczne jest jak najszybsze wezwanie pogotowia ratunkowego. Postępowanie w zakresie pierwszej pomocy nie jest w stanie odwrócić postępującego wstrząsu i trudno nawet mówić o zatrzymaniu jego rozwoju. Walka ogranicza się do spowolnienia jego postępów i próby wyeliminowania przyczyny, co nie zawsze jest możliwe. Główne czynności postępowania przeciwwstrząsowego: zatamować krwawienie (najczęstszy jest wstrząs hipowolemiczny); ułożyć osobę we wstrząsie w pozycji leżącej, a jeśli to możliwe przeciwwstrząsowej (z nogami uniesionymi 30 cm nad podłoże); utrzymywać drożność dróg oddechowych; często monitorować oddech u osoby nieprzytomnej (co 2 min.); krwawiącą kończynę unieść do góry; okryć osobę we wstrząsie kocem termicznym. 25

26 Pozycja przeciwwstrząsowa stosowana u osób we wstrząsie oraz ewentualnie przy omdleniu. WYJĄTEK urazy głowy, jamy brzusznej, kończyn dolnych, kręgosłupa lub miednicy 2 Fot Pozycja przeciwwstrząsowa Jeśli stwierdzimy, że osoba poszkodowana jest nieprzytomna i nie oddycha natychmiast należy podjąć czynności resuscytacyjne (RKO)! Fot Resuscytacja 26

27 Rozdział 4. BEZPIECZEŃSTWO WŁASNE Podczas działań ratowniczych trzeba mieć cały czas na uwadze bezpieczeństwo własne. Aby móc skutecznie pomagać i jednocześnie nie narażać się na utratę zdrowia lub nawet życia, ratownik musi stosować środki ochrony osobistej. Należą do nich rękawiczki lateksowe (lub inne np. winylowe) oraz odzież ochronna: okulary ochronne, maska, maseczka do sztucznego oddychania, rękawice robocze zabezpieczające przed zranieniem o ostre krawędzie, np. blach lub szkła. Środki te mają za zadanie zabezpieczyć ratującego przed materiałem zakaźnym. Za potencjalnie niebezpieczne uważa się: krew tkanki płyny ustrojowe wydzieliny. Fot Maseczki do sztucznego oddychania Fot Zabezpieczenie siebie poprzez rękawiczki lateksowe Kontakt z tego typu materiałem jest groźny zarówno dla ratującego, jak i dla innych poszkodowanych z uwagi na możliwość przeniesienia materiału zakaźnego przez udzielającego pomocy. W związku z tym należy zmieniać rękawiczki przy przechodzeniu od jednego poszkodowanego do drugiego. Za najgroźniejszy uważa się powszechnie wirus HIV, jednak o wiele bardziej zakaźne są wirusy Wirusowego Zapalenia Wątroby (WZW) typu B oraz C. Drogi przenoszenia się wirusów są takie same w przypadku HIV oraz WZW, jednak te ostatnie są nawet stukrotnie bardziej zakaźne od HIV. 27

28 ALGORYTM POSTĘPOWANIA Z OSOBĄ POSZKODOWANĄ Wrażenie ogólne Oceń mechanizm urazu Oceń świadomość Stabilizuj kręgosłup szyjny Airway usuń ciała obce, odchyl głowę do tyłu Breathing sprawdź oddech Circulation krążenie (jeśli jest oddech, to jest zachowane krążenie) Wezwij karetkę Tamuj krwawienia, stabilizuj złamania, opatrz rany, zastosuj odpowiednią pozycję ułożeniową Zadbaj o komfort cieplny przykryj kocem (folią termiczną), sprawdzaj oddech co 2-3 min Algorytm 1 28

29 BIBLIOGRAFIA Postępowanie w urazach, red. J. Jakubaszko, Wrocław: Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Ratownik medyczny, red. J. Jakubaszko., Wrocław: Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Medycyna ratunkowa i katastrof, red. A.Zawadzki, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006 / Wytyczne 2005 resuscytacji krążeniowo-oddechowej, Kraków: Polska Rada Resuscytacji, Bass. D., Baker. R.: Pierwsza pomoc i opieka domowa, Warszawa: Oficyna Wydawnicza READ ME, Ratownictwo Medyczne w wypadkach masowych, red. J. Ciećkiewicz, Wrocław: Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Mikłaszewicz. P., Załupka. G.: Pierwsza pomoc przedmedyczna, Gdańsk: Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o., Basic Trauma Life Support dla paramedyków i ratowników medycznych red. J. E. Campbell, Kraków: Medycyna praktyczna, Międzynarodowe wytyczne w zakresie HIV / AIDS i praw człowieka. ONZ, Warszawa: Krajowe Centrum ds. AIDS, Przydatne strony internetowe:

30 Wykaz źródeł fotografii przedstawionych w publikacji: Fot. 1.1 i 1.22 źródło: Fot. 1.2 źródło: Fot. 1.3 źródło: Fot. 1.4 źródło: Fot. 1.5 źródło: alaptopswap.com/calculations-transradial-amputation/ Fot. 2.1 źródło: Pozostałe fotografie przedstawione w publikacji są własnością Szkoły Policji w Katowicach. 30

Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1. Przybycie na miejsce zdarzenia

Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1. Przybycie na miejsce zdarzenia Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1 Przybycie na miejsce zdarzenia : - zabezpieczenie ratowników - identyfikacja zagrożeń - liczba poszkodowanych - potrzebne dodatkowe siły

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Obowiązek udzielania pierwszej pomocy Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia nie udziela pomocy, mogąc jej

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN

PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN moduł V foliogram 14 PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN Rana jest to przerwanie ciągłości skóry lub błon śluzowych. Rozległość i głębokość ran zależy od rodzaju urazu, jego siły i miejsca, na które działał. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM Procedura nr 1 SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM PRZYBYCIE NA MIEJSCE ZDARZENIA I ROZPOZNANIE EWENTUALNE UZNANIE ZDARZENIA ZA MASOWE ZABEZPIECZENIE MIEJSCA ZDARZENIA I RATOWNIKÓW DOTARCIE

Bardziej szczegółowo

KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: Grażyna Gugała

KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: Grażyna Gugała KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy Autor: Grażyna Gugała Niedrożne drogi oddechowe. Utrata przytomności powoduje bezwład mięśni, wskutek czego język zapada się i blokuje

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy

Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy 1. Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym 2. 3. Postępowanie w zatrzymaniu krążenia u dorosłych (RKO) 4. Postępowanie

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR 1. Wzywanie pogotowia ratunkowego 2. Wypadek 3. Resuscytacja krąŝeniowo oddechowa a. Nagłe Zatrzymanie KrąŜenia (NZK), a zawał serca b. Resuscytacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia z zakresu

Program szkolenia z zakresu KOMENDA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ Program szkolenia z zakresu ratownictwa medycznego (dla strażaków z Ukrainy) Warszawa 2014 Warszawa, dnia listopada 2014 r. I. REALIZACJA SZKOLENIA 1. Cel szkolenia:

Bardziej szczegółowo

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM Procedura nr 1 SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM PRZYBYCIE NA MIEJSCE ZDARZENIA I ROZPOZNANIE EWENTUALNE UZNANIE ZDARZENIA ZA MASOWE ZABEZPIECZENIE MIEJSCA ZDARZENIA I RATOWNIKÓW DOTARCIE

Bardziej szczegółowo

KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: GraŜyna Gugała

KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: GraŜyna Gugała KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy Autor: GraŜyna Gugała NiedroŜne drogi oddechowe. Utrata przytomności powoduje bezwład mięśni, wskutek czego język zapada się i blokuje

Bardziej szczegółowo

Organizacja i zasady udzielania pomocy przedlekarskiej:

Organizacja i zasady udzielania pomocy przedlekarskiej: Organizacja i zasady udzielania pomocy przedlekarskiej: Materiały szkoleniowe Łańcuch pomocy: ocenić i zabezpieczyć miejsce wypadku, zawsze pamiętać o bezpieczeństwie postronnych, swoim, poszkodowanych

Bardziej szczegółowo

URAZY I OBRAŻENIA. Urazy i obrażenia głowy:

URAZY I OBRAŻENIA. Urazy i obrażenia głowy: URAZY I OBRAŻENIA Urazy i obrażenia głowy: - rany głowy - ruchomość lub deformacja czaszki - krwawienie z uszu, nosa, gardła - zaburzenia świadomości - niepamięć wsteczna - ból i zawroty głowy - możliwa

Bardziej szczegółowo

ZŁAMANIA KOŚCI. Objawy złamania: Możliwe powikłania złamań:

ZŁAMANIA KOŚCI. Objawy złamania: Możliwe powikłania złamań: moduł V foliogram 28 ZŁAMANIA KOŚCI Złamanie kości jest to całkowite lub częściowe przerwanie ciągłości kości. Dochodzi do niego po zadziałaniu sił przekraczających elastyczność i wytrzymałość tkanki kostnej.

Bardziej szczegółowo

a. Nie porusza się, nie odpowiada na pytania oraz nie reaguje na potrząsanie

a. Nie porusza się, nie odpowiada na pytania oraz nie reaguje na potrząsanie 1. Osoba nieprzytomna: a. Nie porusza się, nie odpowiada na pytania oraz nie reaguje na potrząsanie b. Ma otwarte oczy, ale nie odpowiada na pytania c. Odpowiada na pytania, ale nie pamięta, co się wydarzyło

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM

ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM I. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Nr lekcji. Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach zasady bezpieczeństwa Kryteria

Bardziej szczegółowo

Przybycie na miejsce zdarzenia

Przybycie na miejsce zdarzenia Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1 Przybycie na miejsce zdarzenia : - zabezpieczenie ratowników - identyfikacja zagrożeń - liczba poszkodowanych - potrzebne dodatkowe siły

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS

WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Kwalifikowana pierwsza pomoc

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Wychowanie fizyczne SYLABUS

WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Wychowanie fizyczne SYLABUS PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Wychowanie fizyczne SYLABUS Nazwa przedmiotu Pierwsza pomoc przedmedyczna

Bardziej szczegółowo

c. Ocena bezpieczeństwa, sprawdzenie przytomności, wołanie o pomoc, udrożnienie dróg oddechowych, sprawdzenie oddechu, wezwanie pomocy

c. Ocena bezpieczeństwa, sprawdzenie przytomności, wołanie o pomoc, udrożnienie dróg oddechowych, sprawdzenie oddechu, wezwanie pomocy 1. Wybierz prawidłową kolejność czynności wykonywanych podczas podejścia do poszkodowanego: a. Ocena bezpieczeństwa, wołanie o pomoc, sprawdzenie przytomności, udrożnienie dróg oddechowych, wezwanie pomocy,

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM Edukacja w zakresie pierwszej pomocy, to działania dydaktyczno - wychowawcze szkoły, mające na celu przygotowanie młodzieży do działania

Bardziej szczegółowo

Automatyczna defibrylacja zewnętrzna

Automatyczna defibrylacja zewnętrzna Automatyczna defibrylacja zewnętrzna Większość wypadków nagłego zatrzymania krążenia jest spowodowana migotaniem komór, czyli nieprawidłowym chaotycznym rytmem serca. Automatyczny defibrylator zewnętrzny

Bardziej szczegółowo

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz.

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. moduł V foliogram 34 UTRATA ŚWIADOMOŚCI Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. Możliwe przyczyny: uraz czaszki, krwotok, niedotlenienie mózgu, choroby wewnętrzne,

Bardziej szczegółowo

Telefony alarmowe : POGOTOWIE RATUNKOWE 999 lub 112 STRAŻ POŻARNA 998 POLICJA 997 GOPR 601 100 300, 985 WOPR 601 100 100

Telefony alarmowe : POGOTOWIE RATUNKOWE 999 lub 112 STRAŻ POŻARNA 998 POLICJA 997 GOPR 601 100 300, 985 WOPR 601 100 100 Telefony alarmowe : POGOTOWIE RATUNKOWE 999 lub 112 STRAŻ POŻARNA 998 POLICJA 997 GOPR 601 100 300, 985 WOPR 601 100 100 KOMPLETOWANIE APTECZKI Co trzeba wziąć pod uwagę przy kompletowaniu apteczki? -liczbę

Bardziej szczegółowo

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA PAMIĘTAJ!!! TEKST PODKREŚLONY LUB WYTŁUSZCZONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA. Opracował: mgr Mirosław Chorąży Zasłabnięcie

Bardziej szczegółowo

Chirurgia - klinika. złamania krętarzowe wyciąg szkieletowy na 8-10 tyg.; operacja

Chirurgia - klinika. złamania krętarzowe wyciąg szkieletowy na 8-10 tyg.; operacja złamania szyjki kości udowej podwieszenie na taśmach wyciągowych na 6 tyg.; proteza metalowa; leczenie operacyjne złamania krętarzowe wyciąg szkieletowy na 8-10 tyg.; operacja złamania trzonu kości udowej

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc w nagłych przypadkach zagraŝających Ŝyciu

Pierwsza pomoc w nagłych przypadkach zagraŝających Ŝyciu Pierwsza pomoc w nagłych przypadkach zagraŝających Ŝyciu PrzeŜycie osób cięŝko rannych ( poszkodowanych ) po wypadkach i katastrofach zaleŝy od jak najszybszego udzielenia pomocy medycznej i właściwej

Bardziej szczegółowo

Zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej

Zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej Temat: Zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej Gimnazjum w Tęgoborzy mgr Zofia Czech 2 1 5 6 4 3 7 1. Krzyżówka 1. Kapie z rany. 2. Pojazd wysyłający sygnały dźwiękowe i świetlne. 3. 999 to numer

Bardziej szczegółowo

Moja ierwsza omoc 1p

Moja ierwsza omoc 1p Moja ierwsza 1pomoc 1 Ocena i zabezpieczenie miejsca zdarzenia Pamiętaj, że Twoje bezpieczeństwo jako ratownika jest zawsze najważniejsze! Zachowaj szczególną ostrożność podczas wypadków komunikacyjnych,

Bardziej szczegółowo

5. Krwotoki... 100 5.1. Krwotoki zewnętrzne (krwawiące rany)... 101

5. Krwotoki... 100 5.1. Krwotoki zewnętrzne (krwawiące rany)... 101 9 Spis treści 1. Stany zagrożenia życia... 17 1.1. Pacjent w stanie zagrożenia życia... 17 1.2. Łańcuch ratunkowy... 19 1.3. Wezwanie karetki pogotowia ratunkowego... 20 1.4. Pierwsza pomoc... 24 1.5.

Bardziej szczegółowo

Program Bezpieczeństwo nad Jeziorem Zegrzyńskim

Program Bezpieczeństwo nad Jeziorem Zegrzyńskim Program Bezpieczeństwo nad Jeziorem Zegrzyńskim Mapa batymetryczna Temperatura wody Zalewu Zegrzyńskiego

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc przedmedyczna c.d. -zagrożenia dla ratownika INFORMACJE INSPEKTORATU BHP

Pierwsza pomoc przedmedyczna c.d. -zagrożenia dla ratownika INFORMACJE INSPEKTORATU BHP Pierwsza pomoc przedmedyczna c.d. -zagrożenia dla ratownika INFORMACJE INSPEKTORATU BHP Zagrożenia dla ratownika Podczas udzielania pierwszej pomocy może dojść do zakażenia patogenami przenoszonymi przez

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE

PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE Podstawa prawna: Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2006 r. Nr 191 poz. 1410 ze zm.),

Bardziej szczegółowo

CO ROBIĆ W NAGŁYCH WYPADKACH

CO ROBIĆ W NAGŁYCH WYPADKACH CO ROBIĆ W NAGŁYCH WYPADKACH ZDROWIE DOM PRZESTĘPSTWA KATASTROFY PODRÓŻE NIEBEZPIECZNE ZWIERZĘTA KOMPUTERY pierwsza pomoc pomoc osobom rannym Niosąc pomoc osobie rannej, zachowujemy spokój i działamy

Bardziej szczegółowo

SEKWENCJA ZAŁOśEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM

SEKWENCJA ZAŁOśEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM Procedura nr 1 SEKWENCJA ZAŁOśEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM PRZYBYCIE NA MIEJSCE ZDARZENIA I ROZPOZNANIE EWENTUALNE UZNANIE ZDARZENIA ZA MASOWE ZABEZPIECZENIE MIEJSCA ZDARZENIA I RATOWNIKÓW DOTARCIE

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

I POMOC RATUJE ŻYCIE

I POMOC RATUJE ŻYCIE I POMOC RATUJE ŻYCIE Obowiązek udzielania pomocy Prawny obowiązek udzielenia pomocy jest określony artykułem 162 Kodeksu Karnego (Ustawa z dnia 6.07.1997) 1.Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu

Bardziej szczegółowo

Wariant A: Na miejscu zdarzenia znajdują się osoby postronne Wariant B: Na miejscu zdarzenia nie ma osób postronnych

Wariant A: Na miejscu zdarzenia znajdują się osoby postronne Wariant B: Na miejscu zdarzenia nie ma osób postronnych R E S U S C Y T A C J A K R Ą Ż E N I O W O - O D D E C H O W A ALGORYTM RKO U DOROSŁYCH Wariant A: Na miejscu zdarzenia znajdują się osoby postronne Wariant B: Na miejscu zdarzenia nie ma osób postronnych

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować

PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować W naszej szkole cyklicznie od 4 lat w klasach III realizowany jest program "Ratujemy i uczymy ratować" przy współpracy Fundacji Wielkiej Orkiestry

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych 1 Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych Algorytm BLS zaleca: 1. Upewnij się czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. 2. Sprawdź reakcję poszkodowanego (rys. 1): delikatnie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY.

INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY. INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Przez pojecie pierwszej pomocy rozumiemy szybkie, zorganizowane działanie prowadzone przez osoby (osobę) z otoczenia ofiary nieszczęśliwego wypadku.

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA

PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA Definicja Pierwsza Pomoc zespół czynności podejmowanych w celu ratowania osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego wykonywanych przez osobę znajdującą się w miejscu zdarzenia,

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC Z ELEMENTAMI PIELĘGNIARSTWA

PIERWSZA POMOC Z ELEMENTAMI PIELĘGNIARSTWA Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

ZASADY BEZPIECZEŃSTWA ORAZ POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH U DZIECI. Lek. Marcin Wiśniowski

ZASADY BEZPIECZEŃSTWA ORAZ POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH U DZIECI. Lek. Marcin Wiśniowski ZASADY BEZPIECZEŃSTWA ORAZ POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH U DZIECI Lek. Marcin Wiśniowski Najczęstszą przyczyną zgonów dzieci i młodzieży (w wieku 1-19 lat) stanowią urazy i zatrucia W grupie powyżej 14 lat

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Wychowanie fizyczne SYLABUS. Nazwa przedmiotu.

WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Wychowanie fizyczne SYLABUS. Nazwa przedmiotu. PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Wychowanie fizyczne SYLABUS Nazwa przedmiotu Fakultet Kwalifikowane

Bardziej szczegółowo

RATOWNIK MEDYCZNY Maciej Marszałek

RATOWNIK MEDYCZNY Maciej Marszałek RATOWNIK MEDYCZNY Maciej Marszałek SZKOLENIA Z ZAKRESU UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY 99-200 Poddębice ul. Krasickiego 13A/13 - tel.500200585 - e-mail: maciej.marszalek1@wp.pl. KURS BLS AED Basic Life Support

Bardziej szczegółowo

URAZY KLATKI PIERSIOWEJ

URAZY KLATKI PIERSIOWEJ URAZY KLATKI PIERSIOWEJ URAZY KLATKI PIERSIOWEJ W 25 % są przyczyną zgonów MECHANIZM URAZU Bezpośrednie (przenikające, tępe, miażdżące) Pośrednie (deceleracja, podmuch) Najczęściej bez widocznych uszkodzeń

Bardziej szczegółowo

NASTĘPSTWA DZIAŁANIA CIEPŁA I ZIMNA

NASTĘPSTWA DZIAŁANIA CIEPŁA I ZIMNA NASTĘPSTWA DZIAŁANIA CIEPŁA I ZIMNA Stopnie oparzeń objawy: I zaczerwienienie, ból (uszkodzenie naskórka), II zaczerwienienie, ból, pęcherze wypełnione przezroczystym płynem (uszkodzenie skóry właściwej),

Bardziej szczegółowo

Udzielanie pierwszej pomocy

Udzielanie pierwszej pomocy Udzielanie pierwszej pomocy mgr pielęgniarstwa Teresa Szulc kierownik kształcenia praktycznego Europejskiego Centrum Edukacji w Opiece Długoterminowej Szkoły Policealnej dla Opiekunów Medycznych 1. Jak

Bardziej szczegółowo

Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola Miejskiego nr 3 w Toruniu

Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola Miejskiego nr 3 w Toruniu Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola Miejskiego nr 3 w Toruniu 1. Podstawa prawna Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie

Bardziej szczegółowo

CZYNNOŚCI RATOWNICZE W NAGŁYCH ZAGROŻENIACH ŻYCIA I ZDROWIA Z ELEMENTAMI RATOWNICTWA DROGOWEGO, WODNEGO, WYPADKÓW MNOGICH. Ramowy porządek szkolenia

CZYNNOŚCI RATOWNICZE W NAGŁYCH ZAGROŻENIACH ŻYCIA I ZDROWIA Z ELEMENTAMI RATOWNICTWA DROGOWEGO, WODNEGO, WYPADKÓW MNOGICH. Ramowy porządek szkolenia CZYNNOŚCI RATOWNICZE W NAGŁYCH ZAGROŻENIACH ŻYCIA I ZDROWIA Ramowy porządek szkolenia DZIEŃ I Treść i forma zajęć 0.00-0.15 ROZPOCZĘCIE SZKOLENIA WYKŁAD: Rozpoznanie, wezwanie pomocy. Poszkodowany nieprzytomny

Bardziej szczegółowo

Udzielanie pierwszej pomocy dzieciom w placówkach oświatowych. Beata Łaziuk Zespół Medycznych Szkół Policealnych w Siedlcach

Udzielanie pierwszej pomocy dzieciom w placówkach oświatowych. Beata Łaziuk Zespół Medycznych Szkół Policealnych w Siedlcach Udzielanie pierwszej pomocy dzieciom w placówkach oświatowych Beata Łaziuk Zespół Medycznych Szkół Policealnych w Siedlcach Cele wdrażania pierwszej pomocy Moralny obowiązek ochrony życia Obowiązek prawny

Bardziej szczegółowo

Instrukcja udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola nr 91 Bajka w Poznaniu

Instrukcja udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola nr 91 Bajka w Poznaniu Instrukcja udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola nr 91 Bajka w Poznaniu Pierwsza pomoc przedlekarska to pomoc w stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia wychowanka przedszkola. Pierwsza

Bardziej szczegółowo

Jeśli Państwo nie chcą czegoś z wymienionych rzeczy w proponowanym zestawie prosimy o przesłania sugerowanego przez was zestawu i zweryfikujemy cenne.

Jeśli Państwo nie chcą czegoś z wymienionych rzeczy w proponowanym zestawie prosimy o przesłania sugerowanego przez was zestawu i zweryfikujemy cenne. SPRZĘT UZUPEŁNIAJĄCY DO ZESTAWU PSP R1 Sprzęt uzupełniający do zestawu PSP R1 według załącznika nr 3 do ZASAD ORGANIZACJI RATOWNICTWA MEDYCZNEGO W KRAJOWYM SYSTEMIE RATOWNICZO-GAŚNICZYM zatwierdzony przez

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE ZABIEGI RESUSCYTACYJNE U OSÓB DOROSŁYCH ZAWSZE PAMIĘTAJ O SWOIM BEZPIECZEŃSTWIE KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY. Basic Life Support

PODSTAWOWE ZABIEGI RESUSCYTACYJNE U OSÓB DOROSŁYCH ZAWSZE PAMIĘTAJ O SWOIM BEZPIECZEŃSTWIE KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY. Basic Life Support KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY Wytyczne 2005 wg Europejskiej Rady ds. Resuscytacji OPRACOWANIE: mgr Dorota Ladowska mgr Sławomir Nawrot Gorzów Wlkp. 2010r. PODSTAWOWE ZABIEGI RESUSCYTACYJNE U OSÓB

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA ZAJĘĆ ORAZ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

ORGANIZACJA ZAJĘĆ ORAZ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA ORGANIZACJA ZAJĘĆ ORAZ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA Poniższe obszary aktywności ucznia: 1. Ocenieniu podlegają: Poruszanie się w języku przedmiotu Aktywność na lekcjach

Bardziej szczegółowo

Lucyna Wasielewska. Udzielanie pierwszej pomocy - test

Lucyna Wasielewska. Udzielanie pierwszej pomocy - test Lucyna Wasielewska Udzielanie pierwszej pomocy - test www.eduskrypt.pl 2010 Drogi uczniu, otrzymujesz do rozwiązania quiz składający się z 20 zadań zamkniętych wielokrotnego wyboru. Zadania te sprawdzą,

Bardziej szczegółowo

Algorytm BLS sekwencja postępowania

Algorytm BLS sekwencja postępowania Algorytm BLS (basic live support) zaleca : 1. Upewnij się, czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. 2. Sprawdź reakcję poszkodowanego, delikatnie potrząśnij za ramiona i głośno zapytaj:

Bardziej szczegółowo

Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010)

Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010) Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej 2005 (Update 2010) II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 1 Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK) Migotanie komór szybka chaotyczna depolaryzacja i repolaryzacja

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zabiegi reanimacyjne

Podstawowe zabiegi reanimacyjne Podstawowe zabiegi reanimacyjne Wskazania do resuscytacji Podmiotem obowiązkowych zabiegów resuscytacyjnych jest umierający człowiek potencjalnie zdolny do życia u którego proces rozpoczął się od jednego

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA

ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA Upewnij się, czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. Sprawdź reakcje poszkodowanego: delikatnie potrząśnij

Bardziej szczegółowo

Wynikowy plan pracy z edukacji dla bezpieczeństwa

Wynikowy plan pracy z edukacji dla bezpieczeństwa Wynikowy plan pracy z edukacji dla bezpieczeństwa I. Zagrożenia życia i zapobieganie im Temat lekcji O czym będziemy się uczyć na lekcjach zasady bezpieczeństwa Zagrożenia powodziowe Zagrożenia pożarowe

Bardziej szczegółowo

WSKAZANIA OSTRE KOD OPIS

WSKAZANIA OSTRE KOD OPIS WSKAZANIA OSTRE KOD OPIS A48.0 ZGORZEL GAZOWA A48.8 INNE OKREŚLONE CHOROBY BAKTERYJNE D.74 METHEMOGLOBINEMIA D.74.0 D.74.8 D.74.9 H.83.3 METHEMOGLOBINEMIA WRODZONA INNE METHEMOGLOBINEMIE NIEOKREŚLONA METHEMOGLOBINEMIA

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Pierwsza pomoc medyczna

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Pierwsza pomoc medyczna SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Pierwsza pomoc medyczna Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki

Bardziej szczegółowo

Specjalistyczny kurs pierwszej pomocy

Specjalistyczny kurs pierwszej pomocy Specjalistyczny kurs pierwszej pomocy Część I Ogólne zasady System ratownictwa górskiego w Polsce 1. Co to jest i jak funkcjonuje 2. Dostępność numerów 999,986 oraz 601 100 300 3. Siły i środki medyczne

Bardziej szczegółowo

Łańcuch przeżycia 2015-04-23. Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010) Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK)

Łańcuch przeżycia 2015-04-23. Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010) Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK) Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej 2005 (Update 2010) II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK) Migotanie komór szybka chaotyczna depolaryzacja i repolaryzacja

Bardziej szczegółowo

Zachowanie się podczas wypadku samochodowego

Zachowanie się podczas wypadku samochodowego Zachowanie się podczas wypadku samochodowego Znajomość podstawowych zasad udzielania pierwszej pomocy jest niezbędna każdemu kierowcy. Zadaniem udzielającego pierwszej pomocy jest jedynie wykonanie niezbędnych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 stycznia 2015 r. Poz. 6 DECYZJA NR 8 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI. z dnia 14 stycznia 2015 r.

Warszawa, dnia 19 stycznia 2015 r. Poz. 6 DECYZJA NR 8 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI. z dnia 14 stycznia 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI Warszawa, dnia 9 stycznia 05 r. Poz. 6 DECYZJA NR 8 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 4 stycznia 05 r. w sprawie programu kursu specjalistycznego dla policjantów

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa TEMAT LEKCJI Zajęcia wstępne Bezpieczeństwo ratownika, poszkodowanego. Łańcuch pierwszej pomocy. ZAKRES OSIĄGNIĘCIA UCZNIÓW MATERIAŁU PODSTAWOWE PONADPODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY

INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY Załącznik nr 2 do zarządzenia nr 1 Kanclerza UMK z dnia 15 stycznia 2007 r. [Materiały pomocnicze do szkolenia stanowiskowego] INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY Przeżycie osób poszkodowanych po wypadkach

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia we współczesnym świecie Uczeń zna typowe zagrożenia zdrowia i życia podczas powodzi oraz innych klęsk żywiołowych.

Zagrożenia we współczesnym świecie Uczeń zna typowe zagrożenia zdrowia i życia podczas powodzi oraz innych klęsk żywiołowych. LP GODZ TEMAT LEKCJI ZAKRES MATERIAŁU 1 1 2 2 3 1 Zajęcia wstępne Obrona cywilna oraz powszechna samoobrona ludności. System zarządzania kryzysowego. Systemy alarmowania i informowania ludności. Zasady

Bardziej szczegółowo

Europejska Rada Resuscytacji. Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej

Europejska Rada Resuscytacji. Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej CELE Po zakończeniu kursu uczestnik powinien umieć zademonstrować: Jak wykonać ocenę nieprzytomnego poszkodowanego Jak

Bardziej szczegółowo

ALGORYTM P-BLS. Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dzieci KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY. P-BLS Paediatric Basic Life Support

ALGORYTM P-BLS. Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dzieci KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY. P-BLS Paediatric Basic Life Support KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY Wytyczne 2005 wg Europejskiej Rady ds. Resuscytacji Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dzieci OPRACOWANIE: mgr Dorota Ladowska mgr Sławomir Nawrot Gorzów Wlkp. 2010r.

Bardziej szczegółowo

RATOWNICTWO I EWAKUACJA SZKOLENIA I EDUKACJA. Szkolenia i edukacja. 22 313 09 39 22 313 09 59 www.paramedica-milsys.pl

RATOWNICTWO I EWAKUACJA SZKOLENIA I EDUKACJA. Szkolenia i edukacja. 22 313 09 39 22 313 09 59 www.paramedica-milsys.pl RATOWNICTWO I EWAKUACJA SZKOLENIA I EDUKACJA Szkolenia i edukacja 22 313 09 39 22 313 09 59 www.paramedica-milsys.pl Zestawy pozoracyjne Techline Trauma Zestawy pozoracyjne zostały stworzone przez byłych

Bardziej szczegółowo

Nowe pytania egzaminacyjne

Nowe pytania egzaminacyjne Nowe pytania egzaminacyjne Ministerstwo transportu i Budownictwa opracowało nowe pytania egzaminacyjne.. WdroŜenie nowych pytań na egzaminach nastąpi: w zakresie pierwszej pomocy i uŝywania świateł od

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY RATOWNICZE

PROCEDURY RATOWNICZE PROCEDURY RATOWNICZE KURS PIERWSZEJ POMOCY HARCERSKA SZKOŁA RATOWNICTWA Dolnośląski Inspektorat Ratowniczy Autor: pwd. Agnieszka Paskart phm. Tomasz Sikora Opracowanie graficzne: dh. Agnieszka Kowalczyk

Bardziej szczegółowo

ZATRUCIA. Zatrucia przez przewód pokarmowy: Objawy: - osłabienie - ból brzucha - inne w zależności od rodzaju trucizny

ZATRUCIA. Zatrucia przez przewód pokarmowy: Objawy: - osłabienie - ból brzucha - inne w zależności od rodzaju trucizny ZATRUCIA Przyczyny zatruć: - pomyłka - nieświadomość dotyczy głównie dzieci - lekkomyślność np. zatrucie tlenkiem węgla przez kierowcę w garażu - nadużycie np. alkoholu - próba samobójcza Ogólne postępowanie

Bardziej szczegółowo

Zarys podstawowych zabiegów resuscytacyjnych (BLS)

Zarys podstawowych zabiegów resuscytacyjnych (BLS) Zarys podstawowych zabiegów resuscytacyjnych (BLS) Opr. ANNA KSIĄŻEK RATOWNIK MEDYCZNY www.paramedyk24.pl Ustawa o PRM art. 4. Kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 1 IM. KEN W PUŁAWACH PRZEDMEDYCZNE ZABIEGI RATUJĄCE ŻYCIE

ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 1 IM. KEN W PUŁAWACH PRZEDMEDYCZNE ZABIEGI RATUJĄCE ŻYCIE ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 1 IM. KEN W PUŁAWACH PRZEDMEDYCZNE ZABIEGI RATUJĄCE ŻYCIE Spis zagadnień Telefony alarmowe Wyposażenie apteczki Bezpieczeństwo na miejscu wypadku Resuscytacja krążeniowo-oddechowa

Bardziej szczegółowo

Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia.(poz..) Załącznik Nr 1 RAMOWY PROGRAM KURSU W ZAKRESIE KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY

Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia.(poz..) Załącznik Nr 1 RAMOWY PROGRAM KURSU W ZAKRESIE KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia.(poz..) Załącznik Nr 1 RAMOWY PROGRAM KURSU W ZAKRESIE KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE 1. Cel główny kształcenia:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne EDB w gimnazjum

Wymagania edukacyjne EDB w gimnazjum Wymagania edukacyjne EDB w gimnazjum Lp. Temat jednostki lekcyjnej Liczba godzin Realizowane treści. Zajęcia wstępne Zajęcia poświęcone poznaniu uczniów, poziomu ich znajomości zagrożeń we współczesnym

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Pierwsza pomoc medyczna

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Pierwsza pomoc medyczna SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej kierunek)

Bardziej szczegółowo

Żywiec. Kurs z zakresu pierwszej pomocy

Żywiec. Kurs z zakresu pierwszej pomocy Żywiec Kurs z zakresu pierwszej pomocy Podstawy prawne Do najważniejszy podstaw prawnych regulujących udzielanie pierwszej pomocy należą: - Kodeks Karny - Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym z dnia

Bardziej szczegółowo

Politechnika Wrocławska Instytut Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki

Politechnika Wrocławska Instytut Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki KURS SEP Porażenie prądem elektrycznym. Wrocław 2013 PRĄD AC / DC 1 WYTWARZANIE GENERATOR 2 SILNIK MOC ELEKTRYCZNA S = U I Q = U I sinϕ P = U I cosϕ P cosϕ = S Q tg ϕ = P 3 MOC ELEKTRYCZNA P- moc gaszenia

Bardziej szczegółowo

Ocena wstępna i resuscytacja w ciężkich urazach

Ocena wstępna i resuscytacja w ciężkich urazach Ocena wstępna i resuscytacja w ciężkich urazach Cele wykładu Trauma team - organizacja zespołu System oceny w urazach Rozpoznanie i leczenie stanów zagrożenia życia Podstawy bezpiecznego transportu Postępowanie

Bardziej szczegółowo

Moduł I Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach. Wymagania programowe. Lp. Temat lekcji

Moduł I Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach. Wymagania programowe. Lp. Temat lekcji Wymagania to wymagania niezbędne do dalszego rozwoju. Spełnienie tych wymagań gwarantuje uzyskanie przez ucznia oceny dostatecznej. Ocena dopuszczająca oznacza takie braki ucznia w spełnieniu wymagań podstawowych,

Bardziej szczegółowo

Edukacja dla bezpieczeństwa

Edukacja dla bezpieczeństwa Edukacja dla Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródokresowych i rocznych ocen klasyfikacyjnych wynikających z realizowanego programu. 1. Podstawa prawna i merytoryczna: - Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Z A D Ł A W I E N I E

Z A D Ł A W I E N I E www.scanwork.glt.pl Z A D Ł A W I E N I E CIAŁO OBCE W DROGACH ODDECHOWYCH Szkolenia z pierwszej pomocy WYTYCZNE RESUSCYTACJI 2010 POSTĘPOWANIE U OSÓB DOROSŁYCH I DZIECI POWYŻEJ 1 ROKU ŻYCIA I. ŁAGODNA

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa kl. III. I półrocze

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa kl. III. I półrocze Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa kl. III Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę dopuszczającą. I półrocze Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna

Bardziej szczegółowo

Udzielanie pierwszej pomocy w sytuacjach nieurazowych. Moduł II

Udzielanie pierwszej pomocy w sytuacjach nieurazowych. Moduł II Udzielanie pierwszej pomocy w sytuacjach nieurazowych Moduł II Spis treści: 1. Omdlenie 2. Padaczka 3. Zawał mięśnia sercowego 4. Zadławienie u dorosłych i dzieci powyżej 1 roku życia 5. Wstrząs 1. Omdlenie

Bardziej szczegółowo

... (imię, nazwisko, data urodzenia, nr hist. chor.) Pacjent został zakwalifikowany do operacji przez dr..

... (imię, nazwisko, data urodzenia, nr hist. chor.) Pacjent został zakwalifikowany do operacji przez dr.. LAPAROSKOPIA APPENDECTOMIA CHOLECYSTEKTOMIA dr Informacja dla pacjentów i rodziców dzieci operowanych z powodu zmian chorobowych pęcherzyka żółciowego, wyrostka robaczkowego i innych operacji metodą laparoskopową

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY, CZYLI TECHNIKI RATOWANIA

PODSTAWOWE ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY, CZYLI TECHNIKI RATOWANIA PODSTAWOWE ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY, CZYLI TECHNIKI RATOWANIA Znajomość podstawowych zasad z zakresu udzielania pierwszej pomocy jest bardzo istotna w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z ofiarą

Bardziej szczegółowo

Jak ratować i radzić sobie ze strachem przed podejmowaniem czynności ratowniczych. Zasady udzielania pierwszej pomocy

Jak ratować i radzić sobie ze strachem przed podejmowaniem czynności ratowniczych. Zasady udzielania pierwszej pomocy Jak ratować i radzić sobie ze strachem przed podejmowaniem czynności ratowniczych Zasady udzielania pierwszej pomocy ASPEKTY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY TEORIA PRAKTYKA 1 CELE POZNANIE PIORYTETÓW ZROZUMIENIE

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA. NAYCZYCIEL: Tomasz Zawada

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA. NAYCZYCIEL: Tomasz Zawada WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA NAYCZYCIEL: Tomasz Zawada Lp. Temat jednostki Liczba lekcyjnej godzin. Zajęcia wstępne Realizowane treści Zajęcia poświęcone poznaniu uczniów,

Bardziej szczegółowo

Zadanie: 4.8. Organizacja pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy 4.8.1. Materiał nauczania

Zadanie: 4.8. Organizacja pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy 4.8.1. Materiał nauczania Zadanie: Na podstawie poniższego materiału wykonaj prezentację Pierwsza pomoc wzbogaconą o wszelkie możliwe ilustracje, wykresy, tabele i inne elementy graficzne (pracę wykonaj najlepiej w aplikacji PowerPoint).

Bardziej szczegółowo

Lekarskie i prawne aspekty uszkodzeń ciała KATEDRA I ZAKŁAD MEDYCYNY SĄDOWEJ W WARSZAWIE

Lekarskie i prawne aspekty uszkodzeń ciała KATEDRA I ZAKŁAD MEDYCYNY SĄDOWEJ W WARSZAWIE Lekarskie i prawne aspekty uszkodzeń ciała KATEDRA I ZAKŁAD MEDYCYNY SĄDOWEJ W WARSZAWIE 1. Na podstawie badania osób żywych pokrzywdzonych i poszkodowanych; 2. W oparciu o analizę dokumentacji lekarskiej

Bardziej szczegółowo