W MIESZKALNICTWIE PARTNERSTWO PUBLICZNO-PRYWATNE PORADNIK ŚCIEŻKA DOJŚCIA PODMIOTU PUBLICZNEGO DO REALIZACJI PROJEKTU PPP

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "W MIESZKALNICTWIE PARTNERSTWO PUBLICZNO-PRYWATNE PORADNIK ŚCIEŻKA DOJŚCIA PODMIOTU PUBLICZNEGO DO REALIZACJI PROJEKTU PPP"

Transkrypt

1

2 PARTNERSTWO PUBLICZNO-PRYWATNE W MIESZKALNICTWIE ŚCIEŻKA DOJŚCIA PODMIOTU PUBLICZNEGO DO REALIZACJI PROJEKTU PPP PORADNIK Autorzy: dr Irena Herbst Bartosz Mysiorski adw. Tomasz Korczyński Współpraca: Tomasz Jagusztyn-Krynicki Krzysztof Pawłoski

3 Spis treści Wprowadzenie 3 1. Budownictwo mieszkaniowe jako przedmiot przedsięwzięć realizowanych w formule PPP 4 2. Przykłady projektów mieszkaniowych realizowanych w formule PPP w Polsce i na świecie Uwagi ogólne Przykłady zagraniczne Przykłady polskie Prawne uwarunkowania funkcjonowania partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce Uwagi ogólne Uwarunkowania prawne PPP w prawie unijnym Krajowe regulacje prawne w zakresie partnerstwa publiczno-prywatnego Realizacje przedsięwzięć w formule PPP z powołaniem spółki celowej Regulacje dotyczące PPP na poziomie krajowych rozporządzeń Ustawa o koncesji na roboty budowlane lub usługi Budownictwo mieszkaniowe a PPP bądź koncesja na roboty budowlane lub usługi Przygotowywana nowelizacja ustawy o PPP Ścieżka dojścia podmiotu publicznego do realizacji projektu PPP Identyfikacja przez sektor publiczny potrzeb i możliwości realizacji przedsięwzięcia w formule PPP w szeroko rozumianym sektorze mieszkaniowym Wybór doradcy Przeprowadzenie analiz w celu wybrania najlepszej możliwej formy realizacji projektu Wybór partnera prywatnego Zamknięcie części finansowej projektu Realizacja projektu przygotowanie i realizacja inwestycji Realizacja projektu eksploatacja Zakończenie realizacji przedsięwzięcia 49 Słowniczek oraz spis skrótów 51 Spis ilustracji 54 Spis schematów 54 Powoływane orzecznictwo 54 Literatura 55 Autorzy 57

4 Wprowadzenie Partnerstwo publiczno-prywatne (dalej jako PPP) jest pozytywną odpowiedzią społeczeństw na wyzwania cywilizacyjne, przed którymi stają wszystkie demokratyczne kraje gospodarki rynkowej i bogate, i biedne: W jaki sposób, przy silnym ograniczeniu wielkości funduszy publicznych, zaspokoić rosnące oczekiwania społeczne w zakresie wolumenu i standardu świadczenia usług publicznych? PPP to narzędzie efektywnego dostarczania usług publicznych w wielu krajach na całym świecie i może być z powodzeniem stosowane również w Polsce, gdzie potrzeby w zakresie nie tylko mieszkalnictwa, ale również m.in. w sektorze ochrony zdrowia, edukacji czy bezpieczeństwa są znaczne. Szybkie, stale narastające od kilku dekad, tempo wzrostu oczekiwań społecznych, zestawione z możliwościami ich finansowania ze środków publicznych, powodowało (i nadal powoduje) narastanie sytuacji kryzysowych tak w wymiarze społecznym, politycznym, jak i w konsekwencji gospodarczym. Próby rozwiązania problemu metodą odchodzenia władzy publicznej od odpowiedzialności za poziom i standard świadczonych usług (prywatyzacja danego rodzaju usług), okazały się nie do końca udane. Możliwości w tym zakresie są silnie ograniczone względami społecznymi, politycznymi czy wreszcie ekonomicznymi. PPP zakłada odstąpienie od zasady finansowania świadczenia usług publicznych wyłącznie środkami publicznymi poprzez zastąpienie ich kapitałem prywatnym. W PPP, w oparciu o umowę cywilnoprawną, partner prywatny przejmuje na siebie co do zasady obowiązek finansowania przedsięwzięcia oraz odpowiedzialność za większość działań gospodarczych związanych z realizacją projektu. Po stronie partnera publicznego pozostaje w szczególności odpowiedzialność za poziom i jakość świadczenia usługi. W warunkach kryzysu PPP pozwala nie tylko na uniknięcie konieczności cięcia nakładów inwestycyjnych na rzecz świadczenia usług publicznych. Często, dzięki wykorzystaniu kapitału prywatnego, PPP umożliwia dostęp do usług publicznych. W wymiarze makroekonomicznym oznacza to zastosowanie strategii stymulacji wzrostu popytu (pobudzenia wzrostu gospodarczego opartego na wzroście konsumpcji wewnętrznej), jako istotnego instrumentu przeciwdziałania recesji uruchamiane inwestycje publiczne tworzą nowe miejsca pracy i tym samym zwiększają wielkość konsumpcji wewnętrznej. Można nawet zaryzykować stwierdzenie, że PPP dobrze godzi sprzeczność doktryny keynesowskiej i neoliberalnej wzrost inwestycji publicznych nie prowadzi automatycznie do wzrostu wydatków publicznych, ale jest w dużej mierze finansowany ze środków prywatnych. W sferze mieszkalnictwa PPP oznacza możliwość poprawy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych społeczności lokalnych, co stanowi zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego. W Polsce ok. 60% gospodarstw domowych (rodzin) nie stać na zakup mieszkania. Jak formułuje to Program Polityki Rodzinnej Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego: Sprawą priorytetową jest wdrożenie, wspieranego ze środków publicznych, programu rozwoju mieszkań na wynajem o umiarkowanych, regulowanych czynszach (społecznych mieszkań czynszowych: realizowanych zarówno przez władze publiczne, w tym w formule partnerstwa publiczno-prywatnego, jak i przez prywatnych inwestorów). Celem tego poradnika jest przedstawienie zasad i wskazanie praktycznych możliwości przygotowania projektu realizacji inwestycji mieszkań na wynajem w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. 3

5 1. Budownictwo mieszkaniowe jako przedmiot przedsięwzięć realizowanych w formule PPP Partnerstwo publiczno-prywatne jest formą realizacji usług publicznych, polegającą na podziale praw i obowiązków między partnerami: publicznym i prywatnym. Prywatyzujemy działalność gospodarczą związaną ze świadczeniem usług publicznych, ale odpowiedzialność za poziom dostępności do tych usług, narzucona przepisami prawa, pozostaje nadal domeną władzy publicznej. Obowiązki władzy publicznej w dostępie do mieszkania mogą być rozumiane wąsko jako odnoszące się do przepisów prawa wprost wskazującego na odpowiedzialność władzy publicznej za poziom zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych oraz standardy zamieszkania lub szerzej jako odnoszące się do przepisów o innych rodzajach odpowiedzialności (np. bezpieczeństwo publiczne, rozwój społeczny, demograficzny, gospodarczy, kulturowy itp.), której wypełnienie wymaga interwencji publicznej. W Polsce mamy do czynienia zarówno w regulacjach prawnych (art. 75 Konstytucji RP, art. 7 ustawy o samorządzie gminnym 1 ), jak i w działaniach praktycznych z obydwoma rodzajami odpowiedzialności dotyczącej dostępu do mieszkania: nałożonej wprost przepisami ustawowymi na jednostki samorządu terytorialnego oraz przyjętej przez władze szczebla centralnego/lokalnego, najczęściej w postaci rządowych programów/polityk mieszkaniowych czy remontowych (termomodernizacyjnych). Podobnie ma się sprawa w innych krajach europejskich. Zasadniczo funkcjonują dwa modele zaspokajania potrzeb mieszkaniowych ludności: dochodzenia do własności mieszkania (zakupu) lub też dochodzenia do dachu nad głową (wynajmu). W obu z nich możliwy jest interwencjonizm państwa, czyli przejęcie na siebie obowiązku ułatwienia dostępu do własności i (lub) wynajmu mieszkania. W krajach uboższych, charakteryzujących się na dodatek dużym poziomem niedoboru mieszkań, interwencje dotyczą przede wszystkim zwiększenia zasobu mieszkań czynszowych i stanowienia stawek czynszu na poziomie pozwalającym dużym grupom ludności na ich wynajem; w krajach zamożniejszych utrzymania dostępności wynajmu dla określonych grup, ale także poprawy warunków ich zakupu (dla grup zamożniejszych). Niedobór mieszkań w Polsce jest nadal bardzo wysoki (na 1000 mieszkańców przypada 351,5 mieszkań 2, a w Unii Europejskiej średnio 466). Plasuje to nas na przedostatnim miejscu wśród krajów Unii za Maltą 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594, z późn. zm.). 2 Strzeszyński J., Polski rynek mieszkaniowy. Analiza porównawcza największych miast, Instytut Analiz Monitor Rynku Nieruchomości, 2011, s. 2. 4

6 i przed ostatnią w tym rankingu Słowenią. Zajmujemy też jedno z ostatnich miejsc w Europie pod względem liczby nowych mieszkań na 1000 mieszkańców realizowanych w skali roku. Mimo zauważalnego w kilku ostatnich latach wzrostu liczby oddawanych do użytku mieszkań, poziom niedoboru mieszkań nie uległ zmianie nadal jego wielkość szacuje się na ok. 1,5 mln. Polska jest krajem niezamożnym (PKB na jednego mieszkańca jest o ok. 40% niższy od średniego poziomu krajów Unii Europejskiej 3 ), ale struktura własnościowa mieszkań w Polsce 20% mieszkań na wynajem i 80% własność prywatna tego nie odzwierciedla. W większości krajów europejskich i zamożniejszych krajów świata, liczba już istniejących i tych nowo budowanych (w stosunku do populacji) mieszkań na wynajem jest znacząco wyższa niż u nas. Tak właśnie jest w Szwajcarii (ponad 65% mieszkań przeznaczonych jest na wynajem), Holandii (50%), Francji (50%), Finlandii (50%), Szwecji (50%), Danii (55%), Niemczech (ponad 60%), Wielkiej Brytanii (40%), USA (ponad 40%) czy Japonii (65%) 4. W Holandii, Danii, Szwecji, Francji czy Wielkiej Brytanii znaczącą rolę odgrywa publiczny sektor mieszkań na wynajem, ale we wszystkich wymienionych wyżej krajach regulacja czynszów obejmuje także część mieszkań odnajmowanych przez prywatnych właścicieli (w Niemczech większość mieszkań na wynajem stanowi własność prywatną). Poziom niedoboru mieszkań i jego struktura własnościowa oraz wielkość wsparcia ze środków publicznych niezbędna do uruchomienia, adekwatnego do potrzeb, procesu ich budowy, to podstawowe przesłanki każdej polityki mieszkaniowej zarówno szczebla lokalnego, jak i krajowego. Jedną z najważniejszych konstatacji takiej polityki jest właśnie wybór preferowanej struktury własnościowej budowanych mieszkań oraz poziomu interwencji władzy publicznej, decydującego o poziomie przyszłych czynszów (mieszkania na wynajem) czy dostępności do kredytów na zakup mieszkania. Dodatkowo uwzględnić należy cele i uwarunkowania równolegle realizowanych polityk społecznych tak, by przesądzenia polityki mieszkaniowej korzystnie wpływały na skuteczność i efektywność ich realizacji. W kraju o niskim poziomie zamożności, wysokim poziomie bezrobocia i wysokim niedoborze mieszkań, priorytet dla wspierania dostępu do mieszkań czynszowych sprzyja realizacji polityki rodzinnej i prenatalnej, zwiększeniu mobilności ludności i wzmacnia procesy dostosowawcze na rynku pracy (dostępność do dachu nad głową, uniknięcie przywiązania do mieszkania z kredytem mieszkaniowym). Jest to szczególnie istotne dla ludzi młodych. W rozwiniętych gospodarkach rynkowych znacznie większy niż w Polsce udział mieszkań na wynajem jest silnie stymulowany polityką mieszkaniową, wspierającą budowę takich mieszkań w oparciu o środki publiczne. To właśnie w tych krajach, pod naporem rosnących deficytów finansów publicznych, zaczęto dla tego celu wykorzystywać prywatne źródła finansowania. Prywatni inwestorzy właśnie w PPP znaleźli nowe możliwości wykorzystania potencjałów wykonawczych i lokowania funduszy w przedsięwzięcia, które zapewniają bezpieczne inwestowanie w nieruchomości, przy ryzyku niższym od tego, jakie towarzyszy typowym przedsięwzięciom komercyjnym. 3 W 2011 r. osiągnęliśmy poziom 65% średniej Unii Europejskiej na mieszkańca, na co w pewnej mierze wpłynęło ogólne zahamowanie wzrostu w Unii. Dobra kondycja gospodarcza Polski w czasie kryzysu przyspieszyła proces wyrównywania poziomu gospodarczego (tzw. catching-up). Poziom PKB Unii Europejskiej był w 2011 r. niższy w porównaniu z 2007 r. o 0,6%. W analogicznym okresie Polska osiągnęła średni wzrost PKB na poziomie 3,7%. Skumulowany wzrost Polski wyniósł 15,7%, co było najlepszym wynikiem w Unii. Por. polskawue.gov.pl/files/polska_w_ue/czlonkostwo_polski_w_ue/historia/2012_8_lat_polski_w_ue.pdf, s. 1 i 5. 4 Andrews, D., A. Caldera Sanchez and Å. Johansson, Housing Markets and Structural Policies in OECD Countries, OECD Economics Department Working Papers, No. 836, OECD Publishing, Paris

7 Formuła PPP dobrze godzi interesy obu partnerów Do rozwiązania problemów mieszkaniowych Polaków potrzebne są olbrzymie środki zarówno do budowy nowych, brakujących mieszkań, jak i na potrzeby zarządzania (w tym zwłaszcza remontów i modernizacji) istniejącymi zasobami. I w tym zakresie formuła partnerstwa publiczno-prywatnego może być bardzo użyteczna. Według ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym 5 (dalej jako ustawa o PPP), przedmiotem PPP jest wspólna realizacja (przez podmiot publiczny i partnera prywatnego) przedsięwzięcia zadania publicznego 6, w tym przypadku projektu mieszkaniowego, oparta na ustalonym umową o PPP podziale zadań i ryzyk, za ustalonym wynagrodzeniem. PPP powinno być realizowane, gdy przynosi to korzyści dla interesu publicznego przeważające w stosunku do korzyści wynikających z innych możliwych sposobów realizacji. Istotna w tej definicji jest wspólnota działań sektora publicznego i prywatnego tworzona, by obaj partnerzy wspólnego działania mogli dobrze realizować cele, dla których istnieją. Partner publiczny jest zobowiązany przepisami prawa do świadczenia usług publicznych. Celem partnera prywatnego jest, co do zasady, prowadzenie działalności gospodarczej i osiąganie z tego tytułu zysku. W tej wieloletniej współpracy podmiotu publicznego z partnerem prywatnym, podmiot publiczny wykorzystuje kapitał, doświadczenie i umiejętności partnera prywatnego, a ten z kolei pozyskuje stabilnego, pewnego partnera, zapewniającego mu stałe, regularne przychody z tytułu prowadzonego przedsięwzięcia PPP. Do podstawowych korzyści stosowania PPP zalicza się przede wszystkim to, iż 7 : strona publiczna uzyskuje dostęp do prywatnego kapitału, co w warunkach ogromnych potrzeb w sferze usług publicznych oraz ograniczonych zasobów finansowych władzy publicznej umożliwia zwiększenie nakładów na rozwój infrastruktury pozwalającej na świadczenie usług publicznych, możliwe staje się odroczenie wydatków publicznych i rozłożenie ich na czas funkcjonowania projektu; płatności (wynagrodzenie) na rzecz partnera prywatnego zostają uruchomione dopiero z chwilą rozpoczęcia świadczenia usług, przy dobrym ustrukturyzowaniu przedsięwzięcia, PPP ma szansę być tańsze, a na pewno korzystniejsze niż tradycyjna forma realizacji inwestycji; mimo wyższej ceny pozyskania kapitału przez podmiot prywatny, PPP pozwala osiągnąć oszczędności procentowe 8 w porównaniu z tradycyjnym modelem realizacji inwestycji; jest to możliwe dzięki lepszemu zarządzaniu projektem przez partnera prywatnego i stosowaniu przez niego kryterium efektywności ekonomicznej, liczonego dla całego okresu życia projektu, a nie odrębnie dla poszczególnych jego faz działania, 5 Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 696). 6 Zgodnie z obowiązującą ustawą o PPP, przedmiotem partnerstwa publiczno-prywatnego jest wspólna realizacja przedsięwzięcia oparta na podziale zadań i ryzyk pomiędzy podmiotem publicznym a partnerem prywatnym (art. 1 ust. 2 ustawy o PPP). Ustawodawca zrezygnował z zawartego we wcześniej obowiązującej ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym sformułowania, w myśl którego partnerstwo stanowi współpracę służącą wykonywaniu zadania publicznego. Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy o PPP, ustawodawca uznał, że pojęcie zadania publicznego, jako niezdefiniowanego w żadnym akcie prawnym, musiałoby zostać poddane dodatkowej interpretacji, co mogłoby stanowić niepotrzebne trudności w stosowaniu ustawy. Tym samym, wraz z wejściem w życie ustawy o PPP, partnerstwo publiczno-prywatne może dotyczyć realizacji przedsięwzięć, których celem nie jest wykonywanie wyłącznie zadań publicznych. Niemniej jednak w praktyce większość przedsięwzięć realizowanych w formule partnerstwa publiczno-prywatnego dotyczy właśnie wykonywania zadań publicznych. Przede wszystkim wynika to z charakteru prawnego podmiotów, które ustawa o PPP rozumie pod pojęciem podmiotu publicznego. 7 Raport o partnerstwie publiczno-prywatnym w Polsce, red. J. Hausner, Warszawa 2013, rap_ppp_ostateczna_wersja.pdf [dostęp: 7 stycznia 2014 r.]. 8 Arthur Andersen and Co., Enterprise LSE, Value for Money Drivers in the Private Finance Initiative, Arthur Andersen Enterprise LSE 2000, s

8 projekty PPP są realizowane szybciej i sprawniej niż w metodzie tradycyjnej, w której jedynie 30% inwestycji zostaje ukończonych zgodnie z ustanowionym harmonogramem, a 27% zgodnie z zaplanowanym budżetem 9 ; w PPP około 70% inwestycji realizowanych jest zgodnie z założonym harmonogramem i budżetem 10, jakość usług dostarczanych przez partnera prywatnego jest wyższa, co wynika ze zwiększonego dostępu podmiotów prywatnych do innowacyjnej wiedzy, efektów skali i doświadczeń zdobytych we wcześniejszej działalności operacyjnej o podobnym profilu, następuje podział ryzyk między podmiot publiczny i partnera prywatnego każda ze stron odpowiada za ryzyka, z którymi radzi sobie lepiej (taniej, wydajniej, szybciej), odpowiedni podział ryzyk może pozwolić podmiotowi publicznemu na niewliczanie zobowiązań finansowych, zaciąganych w ramach zawartej umowy o PPP, do długu publicznego 11, całkowite koszty realizacji projektu definiowane są przed podjęciem decyzji inwestycyjnej, co pozwala określić potrzeby budżetu publicznego także w przyszłości. Obok korzyści, stosowanie PPP niesie i pewne trudności związane z jego implementacją. Zalicza się do nich w szczególności: możliwy wyższy koszt kapitału pozyskiwanego przez partnera prywatnego na rynku, wysoki poziom trudności przygotowania projektów (czasochłonność) i związane z tym wyższe koszty przygotowania, utratę możliwości bezpośredniego zarządzania projektem przez sektor publiczny w całym okresie życia projektu PPP, długoterminowy charakter umowy i ryzyka z tym związane, w tym ryzyka polityczne i ekonomiczne (np. zwrot nakładów odroczony w czasie), brak możliwości uniknięcia poniesienia kosztów funkcjonowania projektu (inwestycji), eksploatacji, zarządzania. Korzyści z tytułu zastąpienia tradycyjnej metody świadczenia usług publicznych formułą PPP są oczywiste i nie wymagają dodatkowego komentarza. Przydatne może jednak być szersze omówienie zagrożeń czy też uwarunkowań, które mają istotny wpływ na zrozumienie istoty przedsięwzięcia realizowanego w formule PPP. I tak: wyższy koszt kapitału pozyskiwanego przez stronę prywatną, w porównaniu z kapitałem pozyskiwanym przez stronę publiczną, wynika z większej wiarygodności wywiązania się ze zobowiązania finansowego, jaka jest przypisywana władzy publicznej. Najlepsze warunki uzyskuje władza szczebla centralnego są one ściśle związane z oceną wiarygodności państwa jako takiego. Rating miast zazwyczaj nie jest wyższy (oczywiście może być niższy) niż rating kraju, chociaż bywają wyjątki in plus. A jednak wyższy koszt pozyskania kapitału nie oznacza automatycznie, że koszt całego projektu będzie wyższy. Wspomniane powyżej 9 HM Treasury, PFI: Meeting the Investment. Challenge, July 2003, s. 37. webarchive.nationalarchives.gov.uk/ /http: /www.hm-treasury.gov.uk/media/f/7/pfi_604a.pdf [dostęp: 7 stycznia 2014 r.]. 10 Według brytyjskiego Krajowego Urzędu Kontroli (National Audit Office), dokonana ewaluacja projektów PFI/PPP w październiku 2009 r. pokazała, iż w 65% projekty PFI/PPP prowadzone są zgodnie z zakładanym budżetem oraz w 69% zgodnie z harmonogramem, co przewyższa wskaźniki dla projektów realizowanych w formule tradycyjnej. Ponadto aż w 91% przypadków projekty PFI/PPP uzyskały pozytywną (dobrą lub bardzo dobrą) ocenę jakości projektowania oraz jakości budowlanej (Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów Wspieranie inwestycji publiczno-prywatnych krokiem w kierunku naprawy gospodarki i długoterminowej zmiany strukturalnej: zwiększanie znaczenia partnerstw publiczno-prywatnych z dnia 19 listopada 2009 r. COM(2009) 615 końcowy, s. 4). 11 Zgodnie z decyzją Eurostatu nr 18/2004, jeśli partner prywatny ponosi ryzyko związane z budową oraz jedno z dwóch albo ryzyko dostępności, albo popytu wówczas przedsięwzięcie nie będzie skutkowało powiększeniem długu i deficytu publicznego. 7

9 korzyści stosowania PPP, takie jak dążenie do maksymalizowania dochodów przez cały okres życia projektu, a nie tylko w jego poszczególnych fazach (inwestycja, eksploatacja, zarządzanie), czy oddanie działalności gospodarczej w ręce profesjonalistów (zamiast zazwyczaj słabo opłacanych pracowników sfery budżetowej), mogą przynieść tak znaczne oszczędności, że z nadwyżką pokryją wyższą cenę pieniądza pozyskanego na rynku na samą inwestycję, duży stopień trudności i wysokie koszty przygotowania projektów PPP są konsekwencją stopnia skomplikowania umowy o PPP, w której trzeba precyzyjnie opisać prawa i obowiązki obu stron i przewidzieć możliwe zmiany, które mogą wystąpić w długim okresie (trwającym lat, a nawet dłużej). Pamiętać trzeba także, że przedmiotem projektów PPP są usługi publiczne, realizowane w dziedzinach szczególnie społecznie wrażliwych, co do których trudno uzyskać zgodę na ich prywatyzację. Decydując się na przekazanie funkcji związanych z działalnością gospodarczą w gestię kapitału prywatnego, trzeba umieć pokazać beneficjentom (bezpośrednim odbiorcom) tych usług, że rachunek ekonomiczny (analiza porównawcza) wskazuje na PPP jako korzystniejszą formę działania. Przeprowadzenie rzetelnych analiz prawnych, technicznych i pełnej analizy ekonomiczno-finansowej (obejmującej koszty funkcjonowania projektu, nie tylko dla okresu inwestycji, lecz także eksploatacji i zarządzania) powinno być dobrą praktyką w każdym przypadku realizacji projektów publicznych, a nie jedynie PPP. W przedsięwzięciach PPP przeprowadzenie analiz należy do kanonu dobrych praktyk, nawet jeśli prawo nie narzuca takiego obowiązku 12, utrata możliwości bezpośredniego zarządzania projektem przez władzę publiczną, zważywszy na jej niskie umiejętności w tym przedmiocie (a także na realny brak odpowiedzialności, w tym finansowej), nie wydaje się znaczącym mankamentem. Władza publiczna dysponuje mechanizmem płatności, polegającym na przekazywaniu wynagrodzenia partnerowi prywatnemu w całości, tylko gdy usługi świadczone są na poziomie i w standardzie określonym w umowie. W przeciwieństwie do pracowników sfery publicznej, prywatny zarządca, inwestujący własny kapitał, jest silnie motywowany do skutecznego i efektywnego działania. Pamiętać należy również, iż podmiot publiczny ma zapewnione prawo do bieżącej kontroli realizacji przedsięwzięcia przez partnera prywatnego. Zasady i szczegółowy tryb przeprowadzania kontroli określa umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym (art. 8 ustawy o PPP), długoterminowy charakter umowy i ryzyka z tym związane, w tym ryzyko polityczne, jest oczywistym zagrożeniem, ale przecież występuje ono w przypadku każdego (nie tylko zresztą długookresowego) projektu, także realizowanego według formuły tradycyjnej. W przypadku umowy ze stroną prywatną, dodatkowe mogą być jedynie koszty odszkodowania, wynikające z ryzyk, które w umowie przypisano władzy publicznej (np. polityczne, legislacyjne). Ryzyko jest znane, opisane i wycenione. Z tego punktu widzenia konieczność uświadomienia sobie i nazwania zagrożeń jest zaletą PPP, a nie jego wadą, istotą PPP nie jest uniknięcie poniesienia wydatków na wytwarzanie i świadczenie usług publicznych. Byłoby to możliwe tylko na drodze sprywatyzowania takiego przedsięwzięcia. Partnerstwo publiczno-prywatne daje przede wszystkim możliwość pozyskania potrzebnych środków na projekt oraz odroczenia ich spłaty rozłożenia jej na wiele lat, co określa umowa o PPP, rzeczywiste koszty (wysokość spłaty) strony publicznej są uwarunkowane stopniem komercjalizacji usługi publicznej, która jest przedmiotem umowy o PPP. Najprostszym zastosowaniem formuły PPP w lokalnych programach mieszkaniowych jest budowa domów czynszowych udostępnionych gminie do zasiedlenia, ale zarządzanych dalej przez operatora (przykładem takiego rozwiązania w Europie jest Warrington w Wielkiej Brytanii, a w Polsce Murowana Goślina koło Poznania). Dobrym przykładem jest szereg brytyjskich projektów realizowanych na potrzeby mieszkaniowe wojska, w których stroną publiczną jest Ministerstwo Obrony. 12 Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym nie czyni obowiązkowym przeprowadzania analiz przedrealizacyjnych dla przedsięwzięć typu PPP, co nie oznacza, że ich przeprowadzenie nie powinno mieć miejsca. Są one stanowczo zalecane w raporcie NIK, sporządzonym po kontroli przedsięwzięć PPP w 2012 r. Zob. NIK, Raport z kontroli 43 przedsięwzięć partnerstwa publiczno-prywatnego, Warszawa 2013, [dostęp: 7 stycznia 2014 r.]. 8

10 Bardziej skomplikowanym rozwiązaniem jest budowa domów czynszowych, powiązana z przejęciem przez prywatnego inwestora równocześnie innych zasobów komunalnych do rewitalizacji, rozbudowy i zarządzania (przykładem jest Fatima Mansion 13 w Irlandii czy Regent Park w Toronto 14 ). W wielu przypadkach umowa rewitalizacyjna przewiduje, że w zamian za wyremontowanie (odtworzenie) istniejących zasobów komunalnych i wybudowanie np. dodatkowych mieszkań na wynajem lub obiektów służących lokalnej społeczności, partner prywatny może na terenie należącym do strony publicznej wybudować określoną liczbę mieszkań na sprzedaż lub też inne obiekty o charakterze komercyjnym. Połączenie w jednym projekcie PPP budowy mieszkań na wynajem o umiarkowanych czynszach z przedsięwzięciem rewitalizacyjnym staje się coraz częściej stosowaną praktyką. Umożliwia to nie tylko pozyskanie kapitału prywatnego na oba te cele, ale i realizowanie kompleksowych programów społecznych, gospodarczy rozwój miast, likwidację degradacji przestrzeni miejskiej, poprawę jakości życia jego mieszkańców. Opracowywany obecnie Narodowy Plan Rewitalizacji 15 wprost wskazuje na PPP jako zalecany (także w dokumentach unijnych) instrument pożądanych działań. Zgodnie z deklaracjami rządowymi, w perspektywie finansowej przewidziano na przedsięwzięcia rewitalizacyjne ok. 25 mld zł 16. Ustawa o PPP nie narzuca określonego podziału zadań i ryzyk pomiędzy stronami umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym. Tak więc od stron umowy o PPP w istotnej mierze 17 zależy model realizacji przedsięwzięcia. Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i praktyce najczęściej opisywanymi i stosowanymi modelami PPP są: Zaprojektuj Wybuduj Utrzymaj (DBM: Design Build Maintain) W ramach tego modelu partner prywatny zobowiązany jest do zaprojektowania i wybudowania składnika infrastruktury, a następnie, po oddaniu do użytkowania, odpowiada za utrzymanie obiektu. Zaprojektuj Wybuduj Eksploatuj Utrzymaj Przekaż (DBOMT: Design Build Operate Maintain Transfer) Model ten łączy w sobie zaprojektowanie i wybudowanie określonego składnika infrastruktury oraz jego późniejszą eksploatację i utrzymanie 18 przez partnera prywatnego, a następnie przekazanie stronie publicznej składników infrastruktury po zakończeniu okresu trwania umowy o PPP. 13 Projekt był doskonałą egzemplifikacją polityki ówczesnego rządu w kwestii przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu poprzez połączenie różnych rodzajów mieszkań w obszarach o wysokiej koncentracji mieszkań komunalnych. 14 Celem projektu jest przebudowanie okolicy, aby zapewnić mieszkania społeczne dla mieszkańców o zróżnicowanych dochodach, jednocześnie tworząc miejsce na rozwój miejscowych lokali komercyjnych. Więcej w punkcie 2.2. Przykłady zagraniczne. 15 Założenia Narodowego Planu Rewitalizacji przygotowało Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju. Narodowy Plan Rewitalizacji ma promować ideę powrotu do miast zwartych w zabudowie, ograniczających emisyjność, charakteryzujących się dbałością o zieloną infrastrukturę i jednocześnie przyjaznych mieszkańcom. Horyzont czasowy dokumentu to 2022 rok. https://www.mir.gov.pl/media/4438/narodowyplanrewitalizacji_zalozenia_ pdf Należy pamiętać, iż obowiązkowym elementem każdego przedsięwzięcia realizowanego w formule PPP, zgodnie z art. 2 ustawy o PPP, jest zarządzanie lub utrzymanie składnika majątkowego, który jest wykorzystywany do realizacji przedsięwzięcia publicznoprywatnego. 18 Główna różnica między operate (eksploatacja) a maintain (utrzymanie) sprowadza się do faktu, że w przypadku operate partner prywatny bierze na siebie pełne spektrum usług związanych z dostarczaniem usług publicznych, zaś w przypadku maintain jest to tylko wybrana sfera odpowiedzialności. Przykład: operate w projekcie szpitalnym oznacza, że partner prywatny dostarcza pełny zakres usług (medycznych oraz niemedycznych), zaś maintain oznacza sytuację, w której partner prywatny dostarcza jedynie wybrane usługi (np. niemedyczne). 9

11 Wybuduj Władaj Eksploatuj Przekaż (BOOT: Build Own Operate Transfer) W tym przypadku partner prywatny jest właścicielem budowanego składnika infrastruktury, którym zarządza i czerpie z niego korzyści, co zapewnia zwrot poniesionych nakładów. Przychody pochodzą bezpośrednio od końcowych użytkowników infrastruktury, którzy w zamian za korzystanie z niej uiszczają opłaty na rzecz partnera prywatnego. Po osiągnięciu przez partnera prywatnego odpowiedniego (zapisanego w umowie o PPP) zysku, infrastruktura przekazywana zostaje nieodpłatnie stronie publicznej. Zaprojektuj Wybuduj Sfinansuj Eksploatuj (DBFO: Design Build Finance Operate) Model ten zakłada, iż partner prywatny zaprojektuje i wybuduje składnik infrastruktury publicznej i dodatkowo będzie zobowiązany do jego sfinansowania. Po wybudowaniu składnika infrastruktury partner prywatny będzie odpowiedzialny za jego eksploatację. Jego wynagrodzenie pochodzić będzie, w zależności od rodzaju składnika infrastruktury, z opłat pobieranych od użytkowników końcowych bądź też z opłaty za dostępność wypłacanej przez podmiot publiczny. Modelowo rzecz ujmując, w projektach PPP realizujących mieszkania o funkcji komunalnej na wynajem o umiarkowanych czynszach: partner prywatny to inwestor działający w porozumieniu (konsorcjum, spółka celowa) z operatorem, który odpowiada za finansowanie budowy i eksploatacji oraz zarządzanie mieszkaniami, które są wynajmowane osobom wskazanym przez władzę publiczną lub spełniającym kryteria dochodowe, stawki czynszów określa podmiot publiczny (np. gmina), model płatności, a więc sposób wynagradzania partnera prywatnego, opiera się przede wszystkim na wypłacie subsydiów do czynszów płaconych przez lokatorów. Jest wiele form i wariantów projektów PPP w mieszkalnictwie na wynajem. Występować mogą: różne warianty władania gruntem grunt może pozostać własnością podmiotu publicznego (np. gminy), ale może to być także grunt partnera prywatnego; może również zostać oddany mu w dzierżawę lub użytkowanie, różne formy i terminy przejęcia przez podmiot publiczny (np. gminę) mieszkań wybudowanych przez partnera prywatnego po wybudowaniu, mieszkania mogą być przekazane do aktywów i gestii podmiotu publicznego, ale też mogą stanowić, przez okres obowiązywania umowy, własność partnera prywatnego. W każdym przypadku powinien on ponosić koszty ich eksploatacji oraz nimi zarządzać, różne warianty ustalania, pobierania i rozliczania czynszu z najemcami i z partnerem prywatnym podmiot publiczny (np. gmina) może pobierać czynsze i przekazywać partnerowi prywatnemu pełne wynagrodzenie (powiększone o dopłatę z budżetu gminy) lub to partner prywatny jest odpowiedzialny za pobór czynszów, a gmina wypłaca mu jedynie różnicę między stawką czynszu regulowanego a czynszem rynkowym. Kwestie związane z poziomem czynszu stanowią istotny element uregulowań w umowie o PPP. 10

12 Schemat 1. Przykładowy mieszkaniowy model PPP Mieszkania o funkcji komunalnej na wynajem o umiarkowanych czynszach ustalanie wysokości czynszu wskazywanie lokatorów np. tych spełniających kryterium dochodowe projektowanie budowanie finansowanie eksploatowanie Podmiot publiczny umowa PPP subsydia do czynszów Partner prywatny wynajem mieszkań płatność czynszu Lokatorzy (Beneficjenci) umowa kredytu Bank Źródło: opracowanie własne, Centrum PPP, 2014 W mieszkaniowym modelu Mieszkania PPP partner prywatny odpowiada za projektowanie, budowę i finansowanie przedsięwzięcia (częsty udział pieniądza o funkcji dłużnego komunalnej pochodzącego z banku) oraz jego późniejszą eksploatację. Powierzchnie komercyjne na wynajem Komercyjni (mieszkania, biura, umiarkowanych czynszach klienci Wybudowane mieszkania o funkcji komunalnej są wynajmowane w zamian za płacony lokale, partnerowi garaże, inne) prywatnemu czynsz tym osobom, które wskaże władza publiczna lub/i tym, które spełniają kryteria dochodowe. Stawki czynszów (umiarkowane) określa podmiot publiczny. kwoty projektowanie sprzedaży, budowanie projektowanie czynsz finansowanie ustalanie wskazywanie lokatorów budowanie wynajem eksploatowanie Model wysokości płatności, czyli np. tych sposób spełniających wynagradzania finansowanie partnera prywatnego, sprzedaż opiera się przede wszystkim na wypłacie czynszu kryterium dochodowe eksploatowanie subsydiów do czynszów płaconych przez lokatorów przez podmiot publiczny partnerowi prywatnemu. Koncesjodawca umowa koncesyjna dzierżawa/aport gruntu Koncesjonariusz wynajem mieszkań płatność czynszu Lokatorzy (Beneficjenci) umowa kredytu Bank 11

13 Bank Schemat 2. Przykładowy mieszkaniowy model koncesyjny Mieszkania o funkcji komunalnej na wynajem o umiarkowanych czynszach Komercyjni klienci Powierzchnie komercyjne (mieszkania, biura, lokale, garaże, inne) ustalanie wysokości czynszu wskazywanie lokatorów np. tych spełniających kryterium dochodowe projektowanie budowanie finansowanie eksploatowanie wynajem sprzedaż kwoty sprzedaży, czynsz projektowanie budowanie finansowanie eksploatowanie Koncesjodawca umowa koncesyjna dzierżawa/aport gruntu Koncesjonariusz wynajem mieszkań płatność czynszu Lokatorzy (Beneficjenci) umowa kredytu Bank Źródło: opracowanie własne, Centrum PPP, 2014 W mieszkaniowym modelu koncesyjnym, koncesjodawca podpisuje z koncesjonariuszem umowę, na mocy której koncesjonariusz odpowiada za projektowanie, budowę i finansowanie przedsięwzięcia (częsty udział pieniądza dłużnego) oraz jego późniejszą eksploatację. Mimo czynszu niższego niż rynkowy (czynsz regulowany), w mieszkaniach o funkcji komunalnej nie występuje dopłata koncesjodawcy do pobieranych przez niego czynszów. Koncesjonariusz ma jednak możliwość pobierania pożytków z przedmiotu koncesji sprzedając lub wynajmując komercyjne powierzchnie (lokale Aspekty finansowe, ekonomiczne usługowe, mieszkania, garaże, inne), które wybudował. PPP Wybór formuły PPP przy realizacji mieszkań na wynajem o umiarkowanych czynszach powinien być uwarunkowany faktem, że formuła ta jest bardziej korzystna dla podmiotu publicznego niż tradycyjna formuła realizacji przedsięwzięcia. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, iż realizacja przedsięwzięcia polegającego na budowie mieszkań czynszowych przy zastosowaniu formuły PPP nie jest automatycznie ani tańsza, ani łatwiejsza. Przy odpowiednim ustrukturyzowaniu może mieć jednak wiele zalet obok dostarczania, w warunkach deficytu budżetów publicznych, środków finansowych na realizację przedsięwzięcia, najważniejszą jest możliwość wykorzystania umiejętności i doświadczenia partnera prywatnego do realizacji obowiązków spoczywających na podmiotach Aspekty publicznych. Pozwala to na zwiększenie efektywności przedsięwzięcia (w całym okresie jego życia prawne czyli także kosztów eksploatacji), mimo iż koszty pozyskania przez partnera Aspekty techniczne prywatnego środków na sfinansowanie samej inwestycji mogą być wyższe. Sprawna realizacja przedsięwzięcia PPP zależy przede wszystkim od dobrego przygotowania projektu, opartego na właściwym zrozumieniu wzajemnych korzyści i potrzeb podmiotu publicznego i partnera prywatnego. 12

14 2. Przykłady projektów mieszkaniowych realizowanych w formule PPP w Polsce i na świecie 2.1. Uwagi ogólne Stosowanie przez poszczególne kraje formuły PPP do tworzenia zasobów społecznego budownictwa mieszkaniowego jest istotnie uwarunkowane poziomem zamożności oraz potrzeb i prowadzoną polityką mieszkaniową. Jeśli rząd znacząco wspiera (a tak jest w wielu krajach Unii Europejskiej) budownictwo na wynajem o regulowanych czynszach (w oparciu o specjalne systemy działań dla tego celu stworzonych instytucji, subsydiów czy niskooprocentowanych kredytów), to instrument PPP jest rzadziej stosowany. W innych krajach np. Wielkiej Brytanii czy Kanadzie wsparcie finansowe dla mieszkań o funkcji komunalnej stosowane jest często łącznie z wykorzystaniem kapitału prywatnego w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Projekty PPP w mieszkalnictwie stanowiły w 2013 r. 7,5% wszystkich uruchomionych projektów w Europie 19. Najwięcej projektów mieszkaniowych w formule PPP uruchamia się w Wielkiej Brytanii. W Polsce, mimo wygaszenia w 2009 r. jedynego rządowego programu wspierania budownictwa społecznego, przedsięwzięć mieszkaniowych realizowanych w PPP jest bardzo mało. Na 286 ogłoszeń o poszukiwaniu partnera prywatnego tylko niecałe 5% dotyczyło budowy mieszkań. Większość z nich zakończyła się niepowodzeniem 20. Podstawową tego przyczyną były wygórowane oczekiwania podmiotu publicznego (w tym próba przerzucenia zbyt wielu ryzyk na partnera prywatnego) i złe przygotowanie Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) 21. Jak się wydaje, w najbliższych latach można oczekiwać wzrostu popularności PPP w mieszkalnictwie, w tym i ze względu na przypisanie mu w obecnej perspektywie finansowej Unii Europejskiej znacząco większej roli w realizacji projektów rewitalizacyjnych łączących zazwyczaj programy rozwoju społecznego, gospodarczego czy rewitalizacji przestrzeni miejskiej z budową mieszkań. 19 Źródło: EPEC, Market Update, Review of the European PPP Market za lata Na 14 ogłoszeń tylko jeden projekt zakończył się podpisaniem umowy (Oława); dwa postępowania nadal trwają (Toruń ponad 500 mieszkań, Pleszew 100 mieszkań); jedenaście postępowań unieważniono. 21 Na nieprawidłowe przygotowanie postępowań o wyborze partnera prywatnego zwraca uwagę raport pokontrolny NIK. Raport z kontroli 43 przedsięwzięć partnerstwa publiczno-prywatnego, Warszawa

15

16 2.2. Przykłady zagraniczne Projekt mieszkań społecznych na wynajem o regulowanych czynszach (budownictwo społeczne) Warrington, Wielka Brytania (Anglia) 22 Zamawiający: Miasto Warrington Data podpisania umowy z partnerem prywatnym: 2003 r. Przedmiot umowy o PPP: rozbiórka domów komunalnych (z 261 mieszkaniami) i budowa 192 nowych (105 mieszkań na wynajem, 87 na sprzedaż), o wyższym niż uprzednio standardzie, mieszkań na wynajem o regulowanych czynszach. Obniżenie poziomu zachowań aspołecznych poprzez zróżnicowanie społeczne mieszkańców (budowa i sprzedaż mieszkań osobom prywatnym). Zarządzanie zasobami mieszkaniowymi. Finansowanie inwestycji i eksploatacji. Wartość kontraktu: 20 mln środki własne partnera prywatnego i zaciągnięty przez niego kredyt (6,7 mln ) Czas trwania kontraktu: 30 lat Lokalizacja projektu: rejon miasta Warrington Partner prywatny: Arena Housing Association Limited. Arena na wykonawcę robót budowlanych wybrała firmę Cruden Construction Ltd. Arena przystępowała do postępowania z dużym doświadczeniem zarządzanie ponad domów z około mieszkańców. Płatność od partnera publicznego: dopłata do czynszów płaconych przez lokatorów, uzależniona od spełnienia standardów zapewnienia dostępności lokalu, obliczana dla każdego lokalu oddzielnie. Strona publiczna nie wnosi opłat, jeżeli lokale/budynki są niedostępne, przy czym lokal uważa się za niedostępny wtedy, gdy co najmniej jeden pokój nie spełnia podstawowych standardów, takich jak np. ogrzewanie. Partner prywatny ma określony w umowie racjonalny czas zarówno na przeprowadzenie ewentualnych napraw wynikających z zaistniałych usterek, jak i prowadzanie tymczasowych napraw w oczekiwaniu na bardziej kompleksowy remont, jeżeli zajdzie taka potrzeba. Skala kar umownych za niezapewnianie dostępności jest różna, zgodnie z kategorią usterki, i może wynieść aż do 50% opłaty za dostępność za każdy lokal. Jakość zarządzania obiektami jest sprawdzana na podstawie konkretnych parametrów wyszczególnionych w umowie. Jednym ze składników, który musi być spełniony, aby firma zarządzająca nie płaciła kar umownych, jest np. zapewnienie, że co najmniej 95% napraw musi być wykonane w czasie wyszczególnionym w umowie. Czas przygotowania projektu: 2 lata od czasu ogłoszenia o poszukiwaniu partnera prywatnego Główne czynniki sukcesu: duże doświadczenie wybranego partnera prywatnego (dewelopera i operatora), korzystanie z doświadczeń podobnych, już zrealizowanych projektów, wysoki popyt na lokale w Warrington, połączony z dużym potencjałem miejsca projektu, który dotąd nie był wykorzystywany, korzystanie miasta z zewnętrznej pomocy profesjonalnych doradców

17

18 Projekt rewitalizacji osiedla i budowy mieszkań na wynajem o regulowanych czynszach (budownictwo społeczne) Regent Park, Toronto, Kanada 23 Zamawiający: Miasto Toronto Data podpisania umowy z partnerem prywatnym: 2006 r. Przedmiot umowy o PPP: rewitalizacja osiedla Regent Park zainicjowana w 2003 r., polegająca na całkowitym wyburzeniu istniejących budynków i zastąpieniu ich nowymi zwiększenie liczby lokali i zwiększenie liczby mieszkańców osiedla. Przeprojektowanie osiedla tak, żeby podzielić je ulicami, wzdłuż których powstać miały budynki z lokalami mieszkalnymi na wynajem o regulowanych czynszach (3783 mieszkania) oraz mieszkania na sprzedaż (3000 mieszkań). Stworzenie parków, a także ośrodków edukacyjnych, kulturalnych i obiektów usługowych. Celem projektu jest przebudowanie okolicy, aby zapewnić mieszkania społeczne dla mieszkańców o zróżnicowanych dochodach, jednocześnie tworząc miejsce na rozwój miejscowych lokali komercyjnych. Lokalizacja projektu: centrum Toronto, zamieszkałe w dużej części przez imigrantów. To jedna z najstarszych i największych inwestycji w mieszkania na wynajem o regulowanych czynszach w Kanadzie. W latach 90-tych osiedle było jednym z najuboższych w Kanadzie, ze średnią zarobków 40% mniejszą od kanadyjskiej średniej. W dzielnicy występowała jednocześnie wysoka w porównaniu z innymi dzielnicami Toronto przestępczość, częste przypadki nadużywania narkotyków oraz przemoc. Wartość kontraktu: 1 mld dolarów kanadyjskich. Wkład dewelopera wyniesie ponad 500 mln dolarów kanadyjskich. Pozostałe 500 mln dolarów kanadyjskich wnoszą Korporacja Budownictwa Społecznego w Toronto (Toronto Community Housing Corporation, dalej jako TCHC) oraz miasto Toronto (pieniądze pozyskane zostały poprzez emisję obligacji). Miasto ponosi koszty budowy lub rozbudowy infrastruktury nowych dróg, mostów, parków i systemu kanalizacji. TCHC (wsparte środkami z federalnego programu wspierającego budownictwo społeczne) finansuje wraz deweloperem budowę mieszkań. Czas trwania kontraktu: 15 lat, 6 faz realizacji. Podczas każdej fazy mieszkańcy będą tymczasowo przenoszeni na czas rozbiórki i budowy nowych lokali, a każdy mieszkaniec zachowa prawo do powrotu do swojego już nowego lokalu. Partner prywatny: operator TCHC oraz deweloper Daniels Corporation. Oba te podmioty dzielą między siebie ryzyka i pobierają pożytki z projektu. TCHC to miejska spółka non-profit, której zadaniem jest współfinansowanie budowy lokali społecznych oraz zarządzanie nimi. Przed wprowadzeniem projektu w życie, zarządzało ponad 2000 lokali w Regents Park. Deweloper Daniels Corporation działający na terenie Ontario, ma wieloletnie doświadczenie w budowie domów i osiedli mieszkalnych. Jego zadaniem jest budowa lokali społecznych, jak również budynków przeznaczonych na cele komercyjne. Daniels jest także odpowiedzialny za sprzedaż mieszkań przeznaczonych na wolny rynek, z których część również jest sprzedawana poniżej wartości rynkowej dla nisko i średnio 23 Alexandra Moskalyk, The Role of Public-Private Partnerships in Funding Social Housing in Canada, CPRN Research Report, wrzesień

19 zarabiających. Daniels udziela też niskooprocentowanych pożyczek dla osób, które mogą się ubiegać o kupno mieszkania po niższej cenie. Płatność od partnera publicznego: spłacenie inwestycji z uzyskanych oszczędności ze zmniejszenia kosztów operacyjnych funkcjonowania osiedla, ze sprzedaży nowych lokali, z uzyskanych czynszów zarówno od starych, jak i nowych mieszkańców, a także z opłat operacyjnych (dopłat) przekazywanych przez miasto Toronto. Główne czynniki sukcesu: duże doświadczenie wybranego partnera prywatnego (dewelopera i operatora), aktywne zaangażowanie Miasta Toronto w przygotowanie projektu, korzystanie miasta z zewnętrznej pomocy profesjonalnych doradców, wsparcie finansowe ze środków zewnętrznych rządowych. 18

20 2.3. Przykłady polskie Murowana Goślina Zamawiający: Gmina Murowana Goślina Data podpisania umowy z partnerem prywatnym: 2006 r. Przedmiot umowy o PPP: finansowanie i budowa nowych mieszkań (43) dla mieszkańców gminy zakwalifikowanych do przydziału lokali komunalnych oraz ich eksploatacja i zarządzanie nimi, a także zarządzanie posiadanym przez gminę zasobem lokalowym (159 mieszkań) i bieżące nim gospodarowanie (w tym remonty). Płatność od partnera publicznego: sukcesywna wypłata wynagrodzenia dla partnera prywatnego. Wielkość wynagrodzenia nie przekracza wysokości faktycznych wpływów czynszowych w całym zasobie mieszkaniowym. Główne czynniki sukcesu: aktywne zaangażowanie Gminy Murowana Goślina w przygotowanie projektu dobre przygotowanie (merytoryczne i organizacyjne) projektu, urealnienie czynszów przy zachowaniu limitów narzuconych prawem, duże doświadczenie wybranego partnera prywatnego (dewelopera i operatora), korzystanie miasta z zewnętrznej pomocy profesjonalnych doradców, konsekwentne, comiesięczne monitorowanie i rozliczanie zawartej umowy i partnera prywatnego, kontrola terminów wykonywania inwestycji i remontów. 19

Perspektywy rozwoju PPP

Perspektywy rozwoju PPP Perspektywy rozwoju PPP Trzecie posiedzenie Zespołu Sterującego Platformy PPP Warszawa, 8 maja 2012 r. Polski rynek PPP Lata 2009-2011 Q3 ponad 200 koncepcji projektów 103 projekty ogłoszone* w Dzienniku

Bardziej szczegółowo

Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących. efektywności energetycznej

Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących. efektywności energetycznej Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących poprawie efektywności energetycznej Marek Zaborowski i Arkadiusz Węglarz KAPE S.A. Czym jest ESCO ESCO energy service company,

Bardziej szczegółowo

Memorandum informacyjne

Memorandum informacyjne Memorandum informacyjne dla podmiotów prywatnych zainteresowanych realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego pn. Budowa budynku komunalnego w Wąbrzeźnie w modelu partnerstwa publiczno-prywatnego MEMORANDUM

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ W SEKTORZE BUDOWNICTWA SPOŁECZNEGO. I. Forma inicjatywy legislacyjnej

PODSTAWOWE PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ W SEKTORZE BUDOWNICTWA SPOŁECZNEGO. I. Forma inicjatywy legislacyjnej PODSTAWOWE PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ W SEKTORZE BUDOWNICTWA SPOŁECZNEGO I. Forma inicjatywy legislacyjnej 1) przedmiotem inicjatywy legislacyjnej będzie nowa ustawa, regulująca kompleksowo system społecznego

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania budownictwa czynszowego w Polsce. Zakres prezentacji

Instrumenty finansowania budownictwa czynszowego w Polsce. Zakres prezentacji Instrumenty finansowania budownictwa czynszowego w Polsce Zakres prezentacji Zmiany ustawowe w realizacji budownictwa mieszkaniowego o umiarkowanym czynszu w 2009 r. Podstawowe założenia dla Programu społecznego

Bardziej szczegółowo

Warunki rozwoju mieszkaniowego budownictwa czynszowego

Warunki rozwoju mieszkaniowego budownictwa czynszowego Warunki rozwoju mieszkaniowego budownictwa czynszowego Norbert Jeziolowicz II Europejski Kongres Finansowy Sopot, 25 maja 2012 r. Program mieszkaniowego budownictwa czynszowego powinien mieć na uwadze:

Bardziej szczegółowo

PozabudŜetowe instrumenty finansowo organizacyjne na rzecz rozwoju mieszkalnictwa

PozabudŜetowe instrumenty finansowo organizacyjne na rzecz rozwoju mieszkalnictwa VI FORUM MIESZKALNICTWA I REWITALIZACJI Sosnowiec 11-12.04.2011 PozabudŜetowe instrumenty finansowo organizacyjne na rzecz rozwoju mieszkalnictwa Arkadiusz Borek Prezes Zarządu Instytutu Gospodarki Nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

Dr Irena Herbst. Warszawa, 15 styczeń 2009

Dr Irena Herbst. Warszawa, 15 styczeń 2009 Rola władz publicznych we wspieraniu innowacyjności Jakie inwestycje mogą być realizowane z PPP Dr Irena Herbst Warszawa, 15 styczeń 2009 PPP jest odpowiedzią rynku na: potrzebę radykalnego zwiększenia

Bardziej szczegółowo

Udział PIR w projektach kontraktowego PPP Kwiecień 2014

Udział PIR w projektach kontraktowego PPP Kwiecień 2014 Udział PIR w projektach kontraktowego PPP Kwiecień 2014 Wprowadzenie Podstawowe regulacje dotyczące PPP Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym ("Ustawa o PPP") zawiera regulacje

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA INWESTYCJI ŚRODOWISKOWYCH W FORMULE PPP

REALIZACJA INWESTYCJI ŚRODOWISKOWYCH W FORMULE PPP REALIZACJA INWESTYCJI ŚRODOWISKOWYCH W FORMULE PPP Podstawy prawne PPP w Polsce USTAWA z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z 2009 r., Nr 19, poz. 100 z późn. zm.) USTAWA

Bardziej szczegółowo

Koncepcja finansowania projektów w

Koncepcja finansowania projektów w Koncepcja finansowania projektów w formule ESCO ze środków NFOŚiGW i założenia do umowy EPC dr Małgorzata Skucha Prezes Zarządu Wrocław, 08.05.2013 r. Warsztaty Platformy PPP Plan prezentacji 1. NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego

Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego (1) Warunki ekonomiczne budownictwa czynszowego W celu określenia warunków ekonomicznych dla wspierania budownictwa czynszowego, przygotowana została

Bardziej szczegółowo

Jacy inwestorzy i na jakich warunkach mogą wejść w projekty MS pozyskując niezbędne finansowanie?

Jacy inwestorzy i na jakich warunkach mogą wejść w projekty MS pozyskując niezbędne finansowanie? Jacy inwestorzy i na jakich warunkach mogą wejść w projekty MS pozyskując niezbędne finansowanie? Bolesław Meluch Związek Banków Polskich Warunki powstawania projektów mieszkalnictwa senioralnego: Potrzebna

Bardziej szczegółowo

dla polskich rodzin Tanie mieszkania Warszawa, czerwca 2016 XII Ogólnopolska Konferencja BGK dla JST

dla polskich rodzin Tanie mieszkania Warszawa, czerwca 2016 XII Ogólnopolska Konferencja BGK dla JST Tanie mieszkania dla polskich rodzin Najważniejsze informacje Mieszkanie+ to rządowy program budowy mieszkań na wynajem, z opcją dojścia do własności, realizowany na zasadach rynkowych przy wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

Analizy przedrealizacyjne w pilotażowych projektach ppp

Analizy przedrealizacyjne w pilotażowych projektach ppp Analizy przedrealizacyjne w pilotażowych projektach ppp Jak wybrać doradcę i określić zakres niezbędnych analiz Michał Piwowarczyk z-ca dyrektora Departament Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Warszawa, 23 czerwca 2014 Leszek Drogosz Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju instrumentów wspierających projekty PPP po stronie publicznej i prywatnej. Toruń, 28 października 2014 r.

Perspektywy rozwoju instrumentów wspierających projekty PPP po stronie publicznej i prywatnej. Toruń, 28 października 2014 r. Perspektywy rozwoju instrumentów wspierających projekty PPP po stronie publicznej i prywatnej Toruń, 28 października 2014 r. 1 Spis treści I. Strategiczna rola Ministra Gospodarki w funkcjonowaniu PPP

Bardziej szczegółowo

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań Dostępność mieszkań Co to znaczy dostępne mieszkanie? Jeżeli gospodarstwo domowe wydaje więcej niż 5 % swojego dochodu na mieszkanie, wtedy mieszkanie uważane jest za niedostępne ) Taki koszt należy rozumieć

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo publiczno-prywatne i inne formy współpracy administracji z biznesem. 14 maja 2009r.

Partnerstwo publiczno-prywatne i inne formy współpracy administracji z biznesem. 14 maja 2009r. Partnerstwo publiczno-prywatne i inne formy współpracy administracji z biznesem 14 maja 2009r. H. Seisler sp.k. Alternatywne modele transakcji Partnerstwo publiczno-prywatne Koncesja na roboty budowlane

Bardziej szczegółowo

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich, styczeń 2014 r.

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich, styczeń 2014 r. Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich, styczeń 2014 r. Definicja PPP: wspólna realizacja przedsięwzięcia oparta na podziale zadań i ryzyk pomiędzy podmiotem publicznym i partnerem prywatnym; przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Zanim przystąpimy do projektu

Zanim przystąpimy do projektu Zanim przystąpimy do projektu Analiza prawna możliwości realizacji inwestycji w formule PPP Możliwości i bariery projektów PPP, wybór trybu postępowania O czym będzie mowa 1. Co to jest PPP; Definicja,

Bardziej szczegółowo

Propozycje Francuskiej Izby Przemysłowo- Handlowej w zakresie nowelizacji Ustawy o Finansach Publicznych. Platforma PPP, Warszawa, 20.09.

Propozycje Francuskiej Izby Przemysłowo- Handlowej w zakresie nowelizacji Ustawy o Finansach Publicznych. Platforma PPP, Warszawa, 20.09. Propozycje Francuskiej Izby Przemysłowo- Handlowej w zakresie nowelizacji Ustawy o Finansach Publicznych Marcin Wawrzyniak, IPPP, współpracujący z Hogan Lovells Platforma PPP, Warszawa, 20.09.2012 N O

Bardziej szczegółowo

PPP w Polsce. dr Irena Herbst Warszawa, czerwiec 2013

PPP w Polsce. dr Irena Herbst Warszawa, czerwiec 2013 PPP w Polsce dr Irena Herbst Warszawa, czerwiec 2013 PPP 1997 PPP 2007 Źródło: PPPs in Developing Economies: Overcoming Obstacles to Private Sector Participation, DEPFA BANK 2007 W całym okresie - 205(176)

Bardziej szczegółowo

ROLA DORADCY. Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego

ROLA DORADCY. Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego ROLA DORADCY Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Agenda Wprowadzenie Doradca Techniczny Doradca Finansowo-Ekonomiczny Doradca Prawny Podsumowanie 3P Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Bardziej szczegółowo

Inwestycje drogowe w opłacie za dostępność. Speed uppp Poland. Warszawa, 25 kwietnia 2013 r.

Inwestycje drogowe w opłacie za dostępność. Speed uppp Poland. Warszawa, 25 kwietnia 2013 r. Speed uppp Poland Warszawa, 25 kwietnia 2013 r. Uwarunkowania realizacji projektów drogowych 1. Obowiązek ustawowy jednostek samorządu terytorialnego realizacji zadań publicznych w zakresie dróg publicznych

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne zaangażowania samorządów lokalnych w zapewnienie dostępu do Internetu na etapie ostatniej mili. Wiesława Kwiatkowska.

Podstawy prawne zaangażowania samorządów lokalnych w zapewnienie dostępu do Internetu na etapie ostatniej mili. Wiesława Kwiatkowska. Podstawy prawne zaangażowania samorządów lokalnych w zapewnienie dostępu do Internetu na etapie ostatniej mili ROLA GMINNYCH SAMORZĄDÓW I BIZNESU W ZAPEWNIANIU SZEROKOPASMOWEGO DOSTĘPU DO INTERNETU DEBATA

Bardziej szczegółowo

Prawo interwencji (ang. step in right) w projektach ppp w Polsce wprowadzenie, proponowane zmiany prawne

Prawo interwencji (ang. step in right) w projektach ppp w Polsce wprowadzenie, proponowane zmiany prawne Grupa Robocza Platformy PPP przy Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Prawo interwencji (ang. step in right) w projektach ppp w Polsce wprowadzenie, proponowane zmiany prawne Marcin Jędrasik Naczelnik

Bardziej szczegółowo

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2011 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. Prognoza Finansowa Gminy Strzyżewice

Bardziej szczegółowo

Umowa o PPP 8. Polska

Umowa o PPP 8. Polska Umowa o PPP 8 Polska Wrocław, 9 grudnia 2010 Tytuł prezentacji: Umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym I Prelegent: Witold Grzybowski 2 Zawartość prezentacji: Umowa - aspekty. Charakter umowy o ppp Struktura

Bardziej szczegółowo

Lokalne instrumenty polityki mieszkaniowej na potrzeby rewitalizacji obszarów kryzysowych

Lokalne instrumenty polityki mieszkaniowej na potrzeby rewitalizacji obszarów kryzysowych Lokalne instrumenty polityki mieszkaniowej na potrzeby rewitalizacji obszarów kryzysowych dr Alina Muzioł-Węcławowicz Politechnika Warszawska III KONGRS RWITALIZACJI MIAST KRAKÓW 4-6 czerwca 2014 Projekty

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY REALIZACJI PROJEKTÓW PPP REWITALIZACJA BUDYNKU WŁADZY PUBLICZNEJ JAKO INFRASTRUKTURY NIEZBĘDNEJ DO ŚWIADCZENIA USŁUGI OŚWIATOWEJ

PRAKTYCZNE ASPEKTY REALIZACJI PROJEKTÓW PPP REWITALIZACJA BUDYNKU WŁADZY PUBLICZNEJ JAKO INFRASTRUKTURY NIEZBĘDNEJ DO ŚWIADCZENIA USŁUGI OŚWIATOWEJ PRAKTYCZNE ASPEKTY REALIZACJI PROJEKTÓW PPP REWITALIZACJA BUDYNKU WŁADZY PUBLICZNEJ JAKO INFRASTRUKTURY NIEZBĘDNEJ DO ŚWIADCZENIA USŁUGI OŚWIATOWEJ Jacek Kosiński Chadbourne & Parke Wrzesień 2009 Główne

Bardziej szczegółowo

dr Agnieszka Gajewska Partner, InfraLinx Capital Warszawa, 22 października 2014

dr Agnieszka Gajewska Partner, InfraLinx Capital Warszawa, 22 października 2014 Czy budowa szpitala w PPP może być korzystna dla strony publicznej? wnioski z analiz przedrealizacyjnych i badania rynku dla projektu budowy nowego szpitala matki i dziecka w Poznaniu dr Agnieszka Gajewska

Bardziej szczegółowo

Luty 2015. Fundusz Infrastruktury Samorządowej (FIS)

Luty 2015. Fundusz Infrastruktury Samorządowej (FIS) Luty 2015 Fundusz Infrastruktury Samorządowej (FIS) Fundusz Infrastruktury Samorządowej (FIS) Kluczowe informacje Dedykowany współpracy z Jednostkami Samorządu Terytorialnego Powołany na okres 25 lat Środki

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji publicznych. Partnerstwo Publiczno-Prywatne, modele hybrydowe oraz modele alternatywne

Finansowanie inwestycji publicznych. Partnerstwo Publiczno-Prywatne, modele hybrydowe oraz modele alternatywne JK JK Finansowanie inwestycji publicznych Partnerstwo Publiczno-Prywatne, modele hybrydowe oraz modele alternatywne Czy coś się zmieniło? JK JK Art. 243 Ustawy o finansach publicznych Obliczanie indywidualnego

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Maciej Perkowski Prezes Zarządu Fundacji Prawo i Partnerstwo

Prof. dr hab. Maciej Perkowski Prezes Zarządu Fundacji Prawo i Partnerstwo Uniwersytet w Białymstoku Wydział Prawa Podstawowe założenia partnerstwa publiczno- prywatnego w świetle polskiego prawa Prof. dr hab. Maciej Perkowski Prezes Zarządu Fundacji Prawo i Partnerstwo Zakład

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr Rady Miejskiej w Łodzi z dnia Lp. Wyszczególnienie 2013 (plan po zmianach 2014 2015 2016 2017 2018 2019

Bardziej szczegółowo

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Zespół Prawa Samorządowego Zapewniamy pomoc prawną przy realizacji każdego przedsięwzięcia należącego do zadań samorządu terytorialnego oraz doradzamy przy

Bardziej szczegółowo

Nowy program wsparcia budownictwa społecznego

Nowy program wsparcia budownictwa społecznego Nowy program wsparcia budownictwa społecznego Departament Budownictwa Społecznego październik 2015 Segment dochodowy lokatora Misyjność sektora budownictwa społecznego dla BGK, komplementarność oferty

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF. Wieloletnia Prognoza Finansowa obejmuje lata 2012-2018 Podstawą do opracowania

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Mgr Bogusław Wacławik Doktorant na Wydziale Finansów Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 1 Maksyma wystąpienia:

Bardziej szczegółowo

Co to jest Partnerstwo Publiczno-Prywatne? Prywatne? Dr Irena Herbst. Szczecin, 22 październik 2009

Co to jest Partnerstwo Publiczno-Prywatne? Prywatne? Dr Irena Herbst. Szczecin, 22 październik 2009 Co to jest Partnerstwo Publiczno-Prywatne? Prywatne? Dr Irena Herbst Szczecin, 22 październik 2009 PPP 1997 PPP 2007 Źródło: PPPs in Developing Economies: Overcoming Obstacles to Private Sector Participation,

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY PRAWNE PPP W POLSCE A FUNDUSZE EUROPEJSKIE

ASPEKTY PRAWNE PPP W POLSCE A FUNDUSZE EUROPEJSKIE ASPEKTY PRAWNE PPP W POLSCE A FUNDUSZE EUROPEJSKIE Spis treści Akty prawne PPP w przepisach dot. Funduszy Europejskich Aspekty prawne w poszczególnych modelach łączenia PPP oraz Funduszy UE Wnioski Akty

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo publiczno prywatne w gminie Murowana Goślina

Partnerstwo publiczno prywatne w gminie Murowana Goślina Partnerstwo publiczno prywatne w gminie Murowana Goślina Warszawa 29 sierpnia 2011 r. Zarządzanie komunalnym zasobem lokalowym w Murowanej Goślinie liczba mieszkańców gminy: 16140 zasób komunalny: 25 budynków,

Bardziej szczegółowo

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Wrocław, 22.09.2010 CZYNNIKI MAKROEKONOMICZNE Tekst [24 pkt.] [RGB 0; 0;

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wspierania rozwoju budownictwa mieszkaniowego

Instrumenty wspierania rozwoju budownictwa mieszkaniowego Instrumenty wspierania rozwoju budownictwa mieszkaniowego Stanisław Kudroń, Ministerstwo Infrastruktury VIForum Mieszkalnictwa i Rewitalizacji, Sosnowiec 2011 Główne problemy, cele i kierunki programu

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo

Działania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w obszarze ppp

Działania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w obszarze ppp Działania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w obszarze ppp Robert Kałuża Dyrektor Departamentu Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 23

Bardziej szczegółowo

Jak ubiegać się o fundusze unijne?

Jak ubiegać się o fundusze unijne? BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Strona 1 Jak ubiegać się o fundusze unijne? Spis treści Strona 2 Można mądrze finansować inwestycje w miastach..3 Rozwój lokalny możliwy dzięki Unii Europejskiej.11 Są alternatywy

Bardziej szczegółowo

PARTNERSTWO PUBLICZNO- PRYWATNE JAKO METODA REALIZACJI ZADAŃ PUBLICZNYCH

PARTNERSTWO PUBLICZNO- PRYWATNE JAKO METODA REALIZACJI ZADAŃ PUBLICZNYCH PARTNERSTWO PUBLICZNO- PRYWATNE JAKO METODA REALIZACJI ZADAŃ PUBLICZNYCH (public-private partnerships) Szymon Jurski Plan prezentacji: Definicja Kiedy wybrać formułę PPP? Cykl życia PPP Partnerstwo publiczno-prywatne

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów w PPP

Finansowanie projektów w PPP Finansowanie projektów w PPP Plan Prezentacji Przepływy finansowe w transakcji PPP Kryteria zastosowania róŝnych rodzajów finansowania kredyty obligacje leasing Wykorzystanie funduszy UE przy realizacji

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZGIERZA. z dnia... 2010 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2038

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZGIERZA. z dnia... 2010 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2038 Projekt z dnia..., zgłoszony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZGIERZA z dnia... 2010 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2038 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

Termomodernizacja budynków oświatowych Miasta Zgierza

Termomodernizacja budynków oświatowych Miasta Zgierza Termomodernizacja budynków oświatowych Miasta Zgierza dr Rafał Cieślak radca prawny Zgierz, 27 sierpnia 2015 r. KANCELARIA DORADZTWA GOSPODARCZEGO CIEŚLAK & KORDASIEWICZ Kancelaria świadczy kompleksowe

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR NR NR XIV/120/16 RADY GMINY MIĘDZYRZEC PODLASKI. z dnia 29 stycznia 2016 r.

UCHWAŁA NR NR NR XIV/120/16 RADY GMINY MIĘDZYRZEC PODLASKI. z dnia 29 stycznia 2016 r. UCHWAŁA NR NR NR XIV/120/16 RADY GMINY MIĘDZYRZEC PODLASKI z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy Międzyrzec Podlaski na lata 2016-2021

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018.

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. Obowiązek opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej w skrócie WPF wynika z art. 230 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

Alternatywne formy finansowania inwestycji. Obligacje przychodowe

Alternatywne formy finansowania inwestycji. Obligacje przychodowe Alternatywne formy finansowania inwestycji Obligacje przychodowe Inwestycje w sektorze usług użyteczności publicznej Duża jednostkowa skala nakładów inwestycyjnych Długi okres użytkowania Opłaty za korzystania

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym

Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym BAZA LOKALOWA 12 Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym W dniu 15 października 2009 weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane. Do ustawy bazowej z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z realizacji pilotażowego projektu PPP w gospodarce odpadami System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania

Doświadczenia z realizacji pilotażowego projektu PPP w gospodarce odpadami System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania Doświadczenia z realizacji pilotażowego projektu PPP w gospodarce odpadami System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania Konferencja PPP w gospodarce odpadami i energetyce Warszawa, 28 lutego 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Wybór partnera prywatnego w PPP

Wybór partnera prywatnego w PPP Wybór partnera prywatnego w PPP! Katedra Prawa Europejskiego, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Mikołaja Kopernika radca prawny European Commission Stakeholder Expert Group on Public Procurement!

Bardziej szczegółowo

WARSZTAT Kooperatywy praca nad modelem. Konferencja Mieszkać godnie. Wspólnie Budujemy politykę mieszkaniową w Polsce Warszawa, 4.03.

WARSZTAT Kooperatywy praca nad modelem. Konferencja Mieszkać godnie. Wspólnie Budujemy politykę mieszkaniową w Polsce Warszawa, 4.03. WARSZTAT Kooperatywy praca nad modelem Konferencja Mieszkać godnie. Wspólnie Budujemy politykę mieszkaniową w Polsce Warszawa, 4.03.2016 CEL: Tworzenie warunków do rozwoju budownictwa niekomercyjnego CEL

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie doradztwa prawnego 2014/S 014-020794

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie doradztwa prawnego 2014/S 014-020794 1/11 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:20794-2014:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie doradztwa prawnego 2014/S 014-020794 Ministerstwo Infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Finansowanie obszarów wiejskich

Finansowanie obszarów wiejskich Finansowanie obszarów wiejskich XVI Kongres Gmin Wiejskich RP Serock, 6-7 października 2015 r. PROW 2007-2013 w BGK Pożyczki ze środków budżetu państwa będące finansowym wsparciem dla JST i LGD realizujących

Bardziej szczegółowo

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu - Pojęcie i kształt systemu finansowoprawnego

Bardziej szczegółowo

PIR w projektach zinstytucjonalizowanego partnerstwa publiczno-prywatnego Kwiecień 2014

PIR w projektach zinstytucjonalizowanego partnerstwa publiczno-prywatnego Kwiecień 2014 PIR w projektach zinstytucjonalizowanego partnerstwa publiczno-prywatnego Kwiecień 2014 Zinstytucjonalizowanie PPP aspekty prawne Ujęcie Komisji Europejskiej Podział na partnerstwo zinstytucjonalizowane

Bardziej szczegółowo

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 Wrzesień 2005 ROZDZIAŁ I Definicje i określenia 1. Definicje: - działalność pożytku publicznego jest to działalność społecznie

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE ZADAŃ MIESZKANIOWYCH W PROPOZYCJACH BANKU GOSPODARSTWA KRAJOWEGO I ICH WSPARCIE DLA PROGRAMÓW REWITALIZACJI

FINANSOWANIE ZADAŃ MIESZKANIOWYCH W PROPOZYCJACH BANKU GOSPODARSTWA KRAJOWEGO I ICH WSPARCIE DLA PROGRAMÓW REWITALIZACJI FINANSOWANIE ZADAŃ MIESZKANIOWYCH W PROPOZYCJACH BANKU GOSPODARSTWA KRAJOWEGO I ICH WSPARCIE DLA PROGRAMÓW REWITALIZACJI IV ŚLĄSKIE i I OGÓLNOPOLSKIE FORUM MIESZKALNICTWA I REWITALIZACJI Sosnowiec, 14

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI W WIELOLETNIEJ PROGNOZIE FINANSOWEJ MIASTA PRZEMYŚLA NA LATA 2013-2038

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI W WIELOLETNIEJ PROGNOZIE FINANSOWEJ MIASTA PRZEMYŚLA NA LATA 2013-2038 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr./ Rady Miejskiej w Przemyślu z dnia OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI W WIELOLETNIEJ PROGNOZIE FINANSOWEJ MIASTA PRZEMYŚLA NA LATA 2013-2038 Wstęp Wieloletnia prognoza finansowa

Bardziej szczegółowo

CZĘŚCIOWA MODERNIZACJA OŚWIETLENIA NA WYBRANYCH DROGACH PUBLICZNYCH MIASTA ST. WARSZAWY PRZY UDZIALE INWESTORA PRYWATNEGO W FORMULE PPP

CZĘŚCIOWA MODERNIZACJA OŚWIETLENIA NA WYBRANYCH DROGACH PUBLICZNYCH MIASTA ST. WARSZAWY PRZY UDZIALE INWESTORA PRYWATNEGO W FORMULE PPP ECM Group Polska S.A. Rondo ONZ 1, 00-124 Warszawa Collect Consulting S.A. ul. Rolna 14, 40-555 Katowice MEMORANDUM INFORMACYJNE DLA PODMIOTÓW ZAINTERESOWANYCH REALIZACJĄ PRZEDSIĘWZIĘCIA CZĘŚCIOWA MODERNIZACJA

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 Załącznik Nr 3 do uchwały Rady Gminy Kwilcz z dnia... 2012 r. Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 1. Założenia wstępne Wieloletnia Prognoza Finansowa

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 INSTRUMENTY FINANSOWE W POLITYCE SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr III/20/14/07 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 29 grudnia 2014 r.topad007 r.

Uchwała Nr III/20/14/07 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 29 grudnia 2014 r.topad007 r. Uchwała Nr III/20/14/07 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 29 grudnia 2014 r.topad007 r. w sprawie uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej Na podstawie art. 227, art. 228 i art. 230 ust. 6 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Rola banków w finansowaniu służby zdrowia na przykładzie Banku Gospodarstwa Krajowego

Rola banków w finansowaniu służby zdrowia na przykładzie Banku Gospodarstwa Krajowego Rola banków w finansowaniu służby zdrowia na przykładzie Banku Gospodarstwa Krajowego VII Ogólnopolska Konferencja Banku Gospodarstwa Krajowego Przyszłość finansów samorządów terytorialnych dochody, inwestycje,

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja dworca w Sopocie z perspektywy instytucji finansującej

Rewitalizacja dworca w Sopocie z perspektywy instytucji finansującej Rewitalizacja dworca w Sopocie z perspektywy instytucji finansującej Michał Kopeć Ekspert w Departamencie Programów Europejskich Bank Gospodarstwa Krajowego Warszawa, 13 czerwca 2013 r. Bank Gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku. Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014

Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku. Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014 Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014 Płock, grudzień 2009 Działy opracowania: I. Wprowadzenie.

Bardziej szczegółowo

Zespół Sterujący Platformy PPP. Departament Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego

Zespół Sterujący Platformy PPP. Departament Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego II FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH Co z tym PPP? Czy i jak inwestować w przygotowanie projektów hybrydowych? Wsparcie dla projektów hybrydowych w ramach Platformy PPP Robert Kałuża Dyrektor Departamentu

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce ma przed sobą olbrzymie perspektywy. Silna pozycja polskiej gospodarki, najmniejsze

Bardziej szczegółowo

Polskie Inwestycje Rozwojowe S.A. (PIR) Fundusz Inwestycji Samorządowych (FIS) PPP w domach studenckich UJ Collegium Medicum

Polskie Inwestycje Rozwojowe S.A. (PIR) Fundusz Inwestycji Samorządowych (FIS) PPP w domach studenckich UJ Collegium Medicum Polskie Inwestycje Rozwojowe S.A. (PIR) Fundusz Inwestycji Samorządowych (FIS) PPP w domach studenckich UJ Collegium Medicum Spis treści PPP w domach studenckich UJ Collegium Medicum Część 1: Finansowanie

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny.

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny. UZASADNIENIE Jednym z największych wyzwań stojących przed rynkami finansowymi wobec ostatniego kryzysu finansowego (zapoczątkowanego tzw. kryzysem subprime na rynku amerykańskim) było zapewnienie płynności

Bardziej szczegółowo

,,Co z tym partnerstwem publiczno prywatnym,,

,,Co z tym partnerstwem publiczno prywatnym,, ,,Co z tym partnerstwem publiczno prywatnym,, Plan prezentacji Wprowadzenie Wybór partnera prywatnego Praktyka doświadczenia Wielkiej Brytanii Partnerstwo Pilnie Potrzebne Polska rzeczywistość PPP bez

Bardziej szczegółowo

4. Jakie umowy o dotacje ze środków UE zostały podpisane na chwilę obecną i są realizowane?

4. Jakie umowy o dotacje ze środków UE zostały podpisane na chwilę obecną i są realizowane? Zgodnie z art.38 ust.1 ustawy Prawo zamówień publicznych odpowiadamy na zapytania dotyczące SIWZ na udzielenie i obsługę kredytu długoterminowego w wysokości 900.000,00 zł (słownie złotych: dziewięćset

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna, podstawy prawne i zachęty prawno- ekonomiczne przygotowane przez polski rząd

Efektywność energetyczna, podstawy prawne i zachęty prawno- ekonomiczne przygotowane przez polski rząd Efektywność energetyczna, podstawy prawne i zachęty prawno- ekonomiczne przygotowane przez polski rząd dr inż. Arkadiusz Węglarz Dyrektor ds. Zrównoważonego Rozwoju w KAPE S.A. 2012-11-10 Krajowa Agencja

Bardziej szczegółowo

JESSICA. Nowy sposób wykorzystania środków UE w celu wspierania trwałych inwestycji i wzrostu na obszarach miejskich. Czym jest JESSICA?

JESSICA. Nowy sposób wykorzystania środków UE w celu wspierania trwałych inwestycji i wzrostu na obszarach miejskich. Czym jest JESSICA? Wspólne europejskie wsparcie na rzecz trwałych inwestycji w obszarach miejskich JESSICA Nowy sposób wykorzystania środków UE w celu wspierania trwałych inwestycji i wzrostu na obszarach miejskich Czym

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR W.0050.75.2012 WÓJTA GMINY GASZOWICE. z dnia 29 maja 2012 r.

ZARZĄDZENIE NR W.0050.75.2012 WÓJTA GMINY GASZOWICE. z dnia 29 maja 2012 r. ZARZĄDZENIE NR W.0050.75.2012 WÓJTA GMINY GASZOWICE z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie konsultacji projektu uchwały dotyczącej przyjęcia Wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy

Bardziej szczegółowo

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009 Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych Warszawa, 12 Maja 2009 Główny cel Prezesa UKE na lata 2008 2010 Wzrost dostępności

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów PPP - perspektywa nadrzędnego kredytodawcy

Finansowanie projektów PPP - perspektywa nadrzędnego kredytodawcy Finansowanie projektów PPP - perspektywa nadrzędnego kredytodawcy Katowice, 22-23 września 2009 r. Monika Mroczek 1 Cechy PPP Duże zróżnicowanie prawne i strukturalne (np.: zaprojektuj-wybuduj-finansuj-eksploatuj

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV.15.2015 RADY GMINY KOLSKO. z dnia 23 lutego 2015 r.

UCHWAŁA NR IV.15.2015 RADY GMINY KOLSKO. z dnia 23 lutego 2015 r. UCHWAŁA NR IV.15.2015 RADY GMINY KOLSKO z dnia 23 lutego 2015 r. w sprawie uchwalenia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy Kolsko na lata 2015-2019 Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE

Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE Projekt hybrydowy, jeśli spełnia stosowne warunki określone w art. 61 Rozporządzenia nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 roku (dalej:

Bardziej szczegółowo

Jeszcze raz o wpływie transakcji partnerstwa publiczno-prywatnego na państwowy dług publiczny

Jeszcze raz o wpływie transakcji partnerstwa publiczno-prywatnego na państwowy dług publiczny Jeszcze raz o wpływie transakcji partnerstwa publiczno-prywatnego na państwowy dług publiczny dr Mateusz Grabiec adwokat w kancelarii Baker & McKenzie Baker & McKenzie Krzyżowski i Wspólnicy spółka komandytowa

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ MUNICYPALNY. Katowice, 14 stycznia 2016 r.

FUNDUSZ MUNICYPALNY. Katowice, 14 stycznia 2016 r. FUNDUSZ MUNICYPALNY Katowice, 14 stycznia 2016 r. Prezentacja w ramach konferencji Oferta Banku Gospodarstwa Krajowego dla budownictwa mieszkaniowego w ramach programów rządowych i działalności własnej

Bardziej szczegółowo

Rybnik 21-22 maj 2009r.

Rybnik 21-22 maj 2009r. Rybnik 21-22 maj 2009r. w 2007r. Związek Miast Polskich wraz ze Związkiem Powiatów Polskich oraz Związkiem Gmin Wiejskich RP przystąpił do realizacji czteroletniego szkoleniowo-doradczego projektu pt.

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z przygotowania projektu Program przebudowy i utrzymania dróg wojewódzkich na Dolnym Śląsku

Doświadczenia z przygotowania projektu Program przebudowy i utrzymania dróg wojewódzkich na Dolnym Śląsku www.pwc.com Doświadczenia z przygotowania projektu Program przebudowy i utrzymania dróg wojewódzkich na Dolnym Śląsku Utrzymanie dróg samorządowych w modelu ppp - korzyści dla strony publicznej 22 października

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? Broszura informacyjna Urzędu Miasta i Gminy Wschowa Marzec 2006 WSTĘP Szanowni Państwo Już drugi raz przekazujemy na Państwa ręce publikację pt.: Skąd mamy pieniądze

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Miasta Nowego Sącza

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Miasta Nowego Sącza Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr Rady Miasta Nowego Sącza z dnia Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Miasta Nowego Sącza Uwagi ogólne: W wieloletniej prognozie finansowej na

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do wieloletniej prognozy finansowej Gminy Legionowo na lata 2015-2022. Objaśnienia do załącznika nr 1 Wieloletnia Prognoza Finansowa

Objaśnienia do wieloletniej prognozy finansowej Gminy Legionowo na lata 2015-2022. Objaśnienia do załącznika nr 1 Wieloletnia Prognoza Finansowa Objaśnienia do wieloletniej prognozy finansowej Gminy Legionowo na lata 2015-2022 Objaśnienia do załącznika nr 1 Wieloletnia Prognoza Finansowa 1. Dochody 2015 r. wynikają z budżetu Gminy na rok 2015.

Bardziej szczegółowo

Wybrane możliwości finansowania na rynku kapitałowym Instrumenty dłużne samorządy i przedsiębiorstwa rynek niepubliczny

Wybrane możliwości finansowania na rynku kapitałowym Instrumenty dłużne samorządy i przedsiębiorstwa rynek niepubliczny Wybrane możliwości finansowania na rynku kapitałowym Instrumenty dłużne samorządy i przedsiębiorstwa rynek niepubliczny Łódź, grudzień 2008 Niniejszy materiał jest materiałem informacyjnym jedynie dla

Bardziej szczegółowo