Prawne aspekty krzywdzenia dzieci

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Prawne aspekty krzywdzenia dzieci"

Transkrypt

1 Prawne aspekty krzywdzenia dzieci Skrypt szkoleniowy dla uczestników szkolenia (Stan prawny: 28 września 2016 r.) Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę ul. Walecznych Warszawa KRS NIP Copyright Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę Materiały wyłącznie do użytku przez uczestników szkolenia. Żadna ich część nie może być rozpowszechniana, cytowana lub kopiowana bez wcześniejszej zgody Fundacji.

2 Spis treści Wybrane akty prawne regulujące prawa dziecka... 3 Prawnie istotne granice wiekowe... 4 Formy krzywdzenia dziecka... 5 Przestępstwa na szkodę małoletnich... 5 Zagrożenie dobra dziecka... 8 Interwencja... 8 Interwencja w przypadku popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka... 8 Interwencja w przypadku zagrożenia dobra dziecka... 9 Interwencja w przypadku popełnienia przez nieletniego czynu karalnego lub w przypadku demoralizacji nieletniego... 9 Interwencja w przypadku podejrzenia przemocy w rodzinie

3 Wybrane akty prawne regulujące prawa dziecka Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U ) - przewiduje ochronę dziecka przed przemocą,wyzyskiem i demoralizacją (art. 72) Konwencja o Prawach Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 20 listopada 1989 roku (Dz. U z późn. zm.) Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz. U , t.j.)- szczególnie ważny jest art (Osobom wykonującym władzę rodzicielską oraz sprawującym opiekę lub pieczę nad małoletnim zakazuje się stosowania kar cielesnych) Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U z późn. zm)- w zakresie regulacji dotyczących przestępstw na szkodę małoletniego Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U , t.j. z późń.zm.)- w zakresie regulacji dotyczących interwencji w przypadku zagrożenia dobra dziecka Ustawa z dnia 26 października 1982 r o postępowaniu w sprawie nieletnich (Dz. U , t.j.) - w zakresie regulacji dotyczących interwencji w przypadku popełnienia czynu karalnego przez nieletniego lub przejawiania przez nie objawów demoralizacji Ustawa z dnia 20 września 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U z późń.zm.)- w zakresie regulacji dotyczących interwencji w przypadku podejrzenia przemocy w rodzinie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska Karta (Dz. U )- w zakresie regulacji dotyczących interwencji w przypadku podejrzenia przemocy w rodzinie oraz wzoru formularza Niebieska Karta-A Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U , t.j. z późń. zm.)- w zakresie regulacji dotyczących ochrony wizerunku dziecka Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U , t.j.)- w zakresie regulacji dotyczących ochrony dóbr osobistych dziecka Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - o ochronie danych osobowych (Dz. U , t.j. z późn. zm) - w zakresie regulacji dotyczących ochrony danych osobowych dziecka. 3

4 Prawnie istotne granice wiekowe 13 lat Dziecko po ukończeniu 13 roku życia nabywa ograniczoną zdolność do czynności prawnych (np. może samodzielnie rozporządzać swoim majątkiem i rzeczami oddanymi mu do użytku). Rodzice/opiekunowie prawni nadal jednak reprezentują dziecko w większości czynności prawnych. Dziecko po ukończeniu 13 roku życia odpowiada za popełnienie czynu karalnego 1 na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawie nieletnich. Sprawa z udziałem nieletniego toczy się w sądzie rodzinnym i nieletnich. 15 lat Jest to wiek przyzwolenia na kontakty seksualne. Wynika on z przepisu art Kodeksu Karnego 2, który zakazuje podejmowania czynności seksualnych wobec osoby małoletniej do 15 roku życia. 16 lat Wiek, który uprawnia małoletnią, po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego, do zawarcia związku małżeńskiego. W takim przypadku małoletnia nabywa pełną zdolność do czynności prawnych 3, mimo nieukończenia 18 roku życia. Wiek uprawniający do wyrażenia zgody na badanie lekarskie lat Małoletni po ukończeniu 17 roku życia odpowiada za przestępstwa oraz wykroczenia na zasadach ogólnych lat Wiek uzyskania pełnoletniości i pełnej zdolności do czynności prawnych 6. 1 Art Ustawy o postępowaniu w sprawie nieletnich Ilekroć w ustawie jest mowa o: 2) "czynie karalnym" - rozumie się przez to czyn zabroniony przez ustawę jako: a) przestępstwo lub przestępstwo skarbowe albo b) wykroczenie określone w art. 51, art. 69, art. 74, art. 76, art. 85, art. 87, art. 119, art. 122, art. 124, art. 133 lub art. 143 Kodeksu wykroczeń. 2 Art Kodeksu Karnego Kto obcuje płciowo z małoletnim poniżej lat 15 lub dopuszcza się wobec takiej osoby innej czynności seksualnej lub doprowadza ją do poddania się takim czynnościom albo do ich wykonania, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do Art Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego 1 Nie może zawrzeć małżeństwa osoba niemająca ukończonych lat osiemnastu. Jednakże z ważnych powodów sąd opiekuńczy może zezwolić na zawarcie małżeństwa kobiecie, która ukończyła lat szesnaście, a z okoliczności wynika, że zawarcie małżeństwa będzie zgodne z dobrem założonej rodziny. 2. Unieważnienia małżeństwa zawartego przez mężczyznę, który nie ukończył lat osiemnastu, oraz przez kobietę, która nie ukończyła lat szesnastu albo bez zezwolenia sądu zawarła małżeństwo po ukończeniu lat szesnastu, lecz przed ukończeniem lat osiemnastu, może żądać każdy z małżonków. 3. Nie można unieważnić małżeństwa z powodu braku przepisanego wieku, jeżeli małżonek przed wytoczeniem powództwa ten wiek osiągnął. 4. Jeżeli kobieta zaszła w ciążę, jej mąż nie może żądać unieważnienia małżeństwa z powodu braku przepisanego wieku. 4 Art. 17. Ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta: 1. Pacjent, w tym małoletni, który ukończył 16 lat, ma prawo do wyrażenia zgody na przeprowadzenie badania lub udzielenie innych świadczeń zdrowotnych przez lekarza. 2. Przedstawiciel ustawowy pacjenta małoletniego, całkowicie ubezwłasnowolnionego lub niezdolnego do świadomego wyrażenia zgody, ma prawo do wyrażenia zgody, o której mowa w ust. 1. W przypadku braku przedstawiciela ustawowego prawo to, w odniesieniu do badania, może wykonać opiekun faktyczny. 3. Pacjent małoletni, który ukończył 16 lat, osoba ubezwłasnowolniona albo pacjent chory psychicznie lub upośledzony umysłowo, lecz dysponujący dostatecznym rozeznaniem, ma prawo do wyrażenia sprzeciwu co do udzielenia świadczenia zdrowotnego, pomimo zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego. W takim przypadku wymagane jest zezwolenie sądu opiekuńczego. 4. Zgoda oraz sprzeciw, o których mowa w ust. 1-3, mogą być wyrażone ustnie albo poprzez takie zachowanie osób wymienionych w tych przepisach, które w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje na wolę poddania się proponowanym przez lekarza czynnościom albo brak takiej woli. 5 Art Kodeksu Karnego- Na zasadach określonych w tym kodeksie odpowiada ten, kto dopuszcza się czynu zabronionego po ukończeniu lat Art Kodeksu Cywilnego- Pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście. 4

5 Formy krzywdzenia dziecka Przestępstwa na szkodę małoletnich 1) Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności Zgwałcenie: Art kk 1. Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inną osobę do obcowania płciowego, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do Jeżeli sprawca, w sposób określony w 1, doprowadza inną osobę do poddania się innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat Jeżeli sprawca dopuszcza się zgwałcenia: 1) wspólnie z inną osobą, 2) wobec małoletniego poniżej lat 15, 3) wobec wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat Jeżeli sprawca czynu określonego w 1-3 działa ze szczególnym okrucieństwem, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5. Seksualne wykorzystanie stosunku zależności lub krytycznego położenia Art kk 1. Kto, przez nadużycie stosunku zależności lub wykorzystanie krytycznego położenia, doprowadza inną osobę do obcowania płciowego lub do poddania się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności do lat Jeżeli czyn określony w 1 został popełniony na szkodę małoletniego, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat Karze określonej w 2 podlega, kto obcuje płciowo z małoletnim lub dopuszcza się wobec takiej osoby innej czynności seksualnej albo doprowadza ją do poddania się takim czynnościom albo do ich wykonania, nadużywając zaufania lub udzielając w zamian korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy. Wykorzystywanie seksualne małoletniego Art kk 1. Kto obcuje płciowo z małoletnim poniżej lat 15 lub dopuszcza się wobec takiej osoby innej czynności seksualnej lub doprowadza ją do poddania się takim czynnościom albo do ich wykonania, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do Kto małoletniemu poniżej lat 15 prezentuje treści pornograficzne lub udostępnia mu przedmioty mające taki charakter albo rozpowszechnia treści pornograficzne w sposób umożliwiający takiemu małoletniemu zapoznanie się z nimi, podlega karze pozbawienia wolności do lat Karze określonej w 3 podlega, kto w celu swojego zaspokojenia seksualnego lub zaspokojenia seksualnego innej osoby prezentuje małoletniemu poniżej lat 15 wykonanie czynności seksualnej. 5. Karze określonej w 3 podlega, kto prowadzi reklamę lub promocję działalności polegającej na rozpowszechnianiu treści pornograficznych w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi małoletniemu poniżej lat 15. 5

6 Grooming Art. 200a. kk 1. Kto w celu popełnienia przestępstwa określonego w art pkt 2 lub art. 200, jak również produkowania lub utrwalania treści pornograficznych, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego lub sieci telekomunikacyjnej nawiązuje kontakt z małoletnim poniżej lat 15, zmierzając, za pomocą wprowadzenia go w błąd, wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania sytuacji albo przy użyciu groźby bezprawnej, do spotkania z nim, podlega karze pozbawienia wolności do lat Kto za pośrednictwem systemu teleinformatycznego lub sieci telekomunikacyjnej małoletniemu poniżej lat 15 składa propozycję obcowania płciowego, poddania się lub wykonania innej czynności seksualnej lub udziału w produkowaniu lub utrwalaniu treści pornograficznych, i zmierza do jej realizacji, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Propagowanie/pochwalanie zachowań o charakterze pedofilskim Art. 200b. kk Kto publicznie propaguje lub pochwala zachowania o charakterze pedofilskim, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Kazirodztwo Art kk Kto dopuszcza się obcowania płciowego w stosunku do wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Pornografia Art kk 1. Kto publicznie prezentuje treści pornograficzne w taki sposób, że może to narzucić ich odbiór osobie, która tego sobie nie życzy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat Kto w celu rozpowszechniania produkuje, utrwala lub sprowadza, przechowuje lub posiada albo rozpowszechnia lub prezentuje treści pornograficzne z udziałem małoletniego albo treści pornograficzne związane z prezentowaniem przemocy lub posługiwaniem się zwierzęciem, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do Kto utrwala treści pornograficzne z udziałem małoletniego, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. 4a. Kto przechowuje, posiada lub uzyskuje dostęp do treści pornograficznych z udziałem małoletniego, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. 4b. Kto produkuje, rozpowszechnia, prezentuje, przechowuje lub posiada treści pornograficzne przedstawiające wytworzony albo przetworzony wizerunek małoletniego uczestniczącego w czynności seksualnej podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. 4c. Karze określonej w 4b podlega, kto w celu zaspokojenia seksualnego uczestniczy w prezentacji treści pornograficznych z udziałem małoletniego. 5. Sąd może orzec przepadek narzędzi lub innych przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstw określonych w 1-4b, chociażby nie stanowiły własności sprawcy. 2) Przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece 6

7 Znęcanie się Art kk 1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat Jeżeli czyn określony w 1 połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat Jeżeli następstwem czynu określonego w 1 lub 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. Rozpijanie małoletniego Art kk Kto rozpija małoletniego, dostarczając mu napoju alkoholowego, ułatwiając jego spożycie lub nakłaniając go do spożycia takiego napoju, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Porzucenie małoletniego Art kk 1. Kto wbrew obowiązkowi troszczenia się o małoletniego poniżej lat 15 albo o osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny osobę tę porzuca, podlega karze pozbawienia wolności do lat Jeżeli następstwem czynu jest śmierć osoby określonej w 1, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Uprowadzenie małoletniego Art kk Kto, wbrew woli osoby powołanej do opieki lub nadzoru, uprowadza lub zatrzymuje małoletniego poniżej lat 15 albo osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. 3) Inne przestępstwa: Narażenie na niebezpieczeństwo Art kk 1. Kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat Jeżeli na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat Jeżeli sprawca czynu określonego w 1 lub 2 działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. 4. Nie podlega karze za przestępstwo określone w 1-3 sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo. 5. Ściganie przestępstwa określonego w 3 następuje na wniosek pokrzywdzonego. Wykorzystanie wizerunku Art. 191a. kk 1. Kto utrwala wizerunek nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej, używając w tym celu wobec niej przemocy, groźby bezprawnej lub podstępu, albo wizerunek nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej bez jej zgody rozpowszechnia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. 7

8 2. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Zagrożenie dobra dziecka Zagrożeniem dobra dziecka mogą być różne sytuacje występujące w rodzinie, takie jak: alkoholizm rodzica, nieudolność wychowawcza, zaniedbywanie emocjonalne, brak właściwej opieki zdrowotnej, stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej. Zagrożeniem jest także działanie/zaniechanie niezawinione przez rodzica, niewynikające z jego złej woli. Interwencja Interwencja w przypadku popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka 1) Podstawa prawna interwencji Art kpk 1. Każdy dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję 2. Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa. ( ) Forma interwencji: zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa Organ właściwy: Policja lub prokuratura właściwa miejscowo ze względu na miejsce popełnienia przestępstwa 2) Uprawnienia zawiadamiającego Pisemna informacja o wszczęciu postępowania: Art kpk 1. Niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o przestępstwie organ powołany do prowadzenia postępowania przygotowawczego obowiązany jest wydać postanowienie o wszczęciu bądź o odmowie wszczęcia śledztwa. 3. Postanowienie o wszczęciu śledztwa wydaje prokurator. Postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu śledztwa wydaje prokurator albo Policja; postanowienie wydane przez Policję zatwierdza prokurator. 4. O wszczęciu, odmowie wszczęcia albo o umorzeniu śledztwa zawiadamia się osobę lub instytucję państwową, samorządową lub społeczną, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, oraz ujawnionego pokrzywdzonego, a o umorzeniu także podejrzanego - z pouczeniem o przysługujących im uprawnieniach. Zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia Zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa/dochodzenia (w niektórych przypadkach) Art kpk 1. Na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa przysługuje zażalenie: 1) pokrzywdzonemu, 2) instytucji wymienionej w art , 3) osobie wymienionej w art , jeżeli wskutek przestępstwa doszło do naruszenia jej praw. 8

9 1a. Na postanowienie o umorzeniu śledztwa przysługuje zażalenie: 1) stronom, 2) instytucji państwowej lub samorządowej, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, 3) osobie, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie określonym w art , art. 233, art. 235, art. 236, art. 245, art , art lub w art Kodeksu karnego, jeżeli postępowanie karne wszczęto w wyniku jej zawiadomienia, a wskutek tego przestępstwa doszło do naruszenia jej praw. 1b. Uprawnionym do złożenia zażalenia, o którym mowa w 1 i 1a, przysługuje prawo przejrzenia akt. W celu przejrzenia akt prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej. 3. Jeżeli osoba lub instytucja, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, nie zostanie w ciągu 6 tygodni powiadomiona o wszczęciu albo odmowie wszczęcia śledztwa, może wnieść zażalenie do prokuratora nadrzędnego albo powołanego do nadzoru nad organem, któremu złożono zawiadomienie. Interwencja w przypadku zagrożenia dobra dziecka Podstawa prawna interwencji Art kpc 1 Każdy, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania z urzędu, obowiązany jest zawiadomić o nim sąd opiekuńczy. 2. Obowiązek wymieniony w 1 ciąży przede wszystkim na urzędach stanu cywilnego, sądach, prokuratorach, notariuszach, komornikach, organach samorządu i administracji rządowej, organach Policji, placówkach oświatowych, opiekunach społecznych oraz organizacjach i zakładach zajmujących się opieką nad dziećmi lub osobami psychicznie chorymi. Forma interwencji: wniosek o wgląd w sytuację dziecka/rodziny Organ właściwy: Sąd Rejonowy, Wydział Rodzinny i Nieletnich, właściwy miejscowo ze względu na miejsce zamieszkania dziecka Interwencja w przypadku popełnienia przez nieletniego czynu karalnego lub w przypadku demoralizacji nieletniego Podstawa prawna interwencji Art. 4. Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich 1. Każdy, kto stwierdzi istnienie okoliczności świadczących o demoralizacji nieletniego, w szczególności naruszanie zasad współżycia społecznego, popełnienie czynu zabronionego, systematyczne uchylanie się od obowiązku szkolnego lub kształcenia zawodowego, używanie alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawianie nierządu, włóczęgostwo, udział w grupach przestępczych, ma społeczny obowiązek odpowiedniego przeciwdziałania temu, a przede wszystkim zawiadomienia o tym rodziców lub opiekuna nieletniego, szkoły, sądu rodzinnego, Policji lub innego właściwego organu. 2. Każdy, dowiedziawszy się o popełnieniu czynu karalnego przez nieletniego, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym sąd rodzinny lub Policję. 3. Instytucje państwowe i organizacje społeczne, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przez nieletniego czynu karalnego ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym sąd rodzinny lub Policję oraz przedsięwziąć czynności niecierpiące zwłoki, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów popełnienia czynu. 9

10 Forma interwencji: wniosek o wszczęcie postępowania/zawiadomienie sądu Organ właściwy: Sąd Rejonowy, Wydział Rodzinny i Nieletnich, właściwy miejscowo ze względu na miejsce zamieszkania nieletniego Interwencja w przypadku podejrzenia przemocy w rodzinie Podstawa prawna interwencji Art. 9d. ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie 1. Podejmowanie interwencji w środowisku wobec rodziny dotkniętej przemocą odbywa się w oparciu o procedurę "Niebieskie Karty" i nie wymaga zgody osoby dotkniętej przemocą w rodzinie. 2. Procedura "Niebieskie Karty" obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty i ochrony zdrowia, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie. 3. Przedstawiciele podmiotów, o których mowa w ust. 2, realizują procedurę "Niebieskie Karty" w oparciu o zasadę współpracy i przekazują informacje o podjętych działaniach przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego. 4. Wszczęcie procedury "Niebieskie Karty" następuje przez wypełnienie formularza "Niebieska Karta" w przypadku powzięcia, w toku prowadzonych czynności służbowych lub zawodowych, podejrzenia stosowania przemocy wobec członków rodziny lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie. ( ) Forma interwencji: formularz Niebieska Karta A. Służby uprawnione do wypełnienia Niebieskiej Karty A: o pomoc społeczna, o gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych, o policja, o oświata, o ochrona zdrowia. Organ właściwy: zespół interdyscyplinarny. 10

11 11

Zagrożenie karą. kara pozbawienia wolności od lat 2 do 12. kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Zagrożenie karą. kara pozbawienia wolności od lat 2 do 12. kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Tabela 1. Okres przedawnienia poszczególnych przestępstw przeciwko wolności seksualnej Art. Art. 197. Znamiona czynu zabronionego Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem obcowania płciowego. Zagrożenie

Bardziej szczegółowo

Przedawnienie przestępstw seksualnych popełnionych na szkodę małoletniego

Przedawnienie przestępstw seksualnych popełnionych na szkodę małoletniego Przedawnienie przestępstw seksualnych popełnionych na szkodę małoletniego Przestępstwa, w tym przestępstwa o charakterze seksualnym na szkodę małoletnich, przedawniają się. Instytucja przedawnienia karalności

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty przemocy w rodzinie

Wybrane aspekty przemocy w rodzinie Wybrane aspekty przemocy w rodzinie RODZAJE PRZEMOCY W RODZINIE Fizyczna (bicie, kopanie, popychanie, straszenie użyciem broni) Psychiczna/emocjonalna (wyśmiewanie, kontrola, dręczenie, upokarzanie i poniżanie,

Bardziej szczegółowo

Niebieska Karta. Rola szkoły w przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Niebieska Karta. Rola szkoły w przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Niebieska Karta. Rola szkoły w przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Aspekty prawne dotyczące ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie adw. Katarzyna Mrozicka-Bąbel Podstawa prawna Ustawa z dnia 29

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie Obowiązek reagowania na przemoc aspekty prawne. mgr Anna Wdowiarz

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie Obowiązek reagowania na przemoc aspekty prawne. mgr Anna Wdowiarz Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie Obowiązek reagowania na przemoc aspekty prawne mgr Anna Wdowiarz Źródła prawnych uregulowań przeciwdziałania przemocy Dla polskiego prawa przemoc w rodzinie jest zjawiskiem

Bardziej szczegółowo

Ujawnienie przestępstwa o charakterze

Ujawnienie przestępstwa o charakterze Olga Trocha Fundacja Dzieci Niczyje Przedawnienie karalności przestępstw seksualnych popełnionych na szkodę małoletniego Niniejsze opracowanie przedstawia instytucję przedawnienia karalności przestępstw

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność prawna nieletnich

Odpowiedzialność prawna nieletnich Odpowiedzialność prawna nieletnich Referat poniższy ma charakter działań profilaktycznych i edukacyjnych. Mamy nadzieję, że nigdy nie wystąpi sytuacja z udziałem naszych wychowanek, w której będziemy musieli

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY. W Zespole Szkól Ekonomiczno-Ogrodniczych w Tarnowie

PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY. W Zespole Szkól Ekonomiczno-Ogrodniczych w Tarnowie PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY W Zespole Szkól Ekonomiczno-Ogrodniczych w Tarnowie W dniu 1 sierpnia 2010 r. weszła w życie znowelizowana ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zakłada ona m.in. opracowanie

Bardziej szczegółowo

Reakcja na zauwaŝone zagroŝenia dzieci w Internecie. mł. insp dr inŝ. Jerzy Kosiński WyŜsza Szkoła Policji w Szczytnie

Reakcja na zauwaŝone zagroŝenia dzieci w Internecie. mł. insp dr inŝ. Jerzy Kosiński WyŜsza Szkoła Policji w Szczytnie Reakcja na zauwaŝone zagroŝenia dzieci w Internecie mł. insp dr inŝ. Jerzy Kosiński WyŜsza Szkoła Policji w Szczytnie Notoria non egent probatione (Fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu) wzrasta

Bardziej szczegółowo

I. Uregulowania dotyczące przemocy w rodzinie zawarte w Kodeksie Karnym.

I. Uregulowania dotyczące przemocy w rodzinie zawarte w Kodeksie Karnym. Problematykę przemocy domowej regulują dwa, podstawowe w tej mierze akty prawne: Kodeks Karny oraz Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie uchwalona 29 lipca 2005 roku. I. Uregulowania dotyczące

Bardziej szczegółowo

1. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną uprawnioną do. działania we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem (art kpk).

1. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną uprawnioną do. działania we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem (art kpk). 1 Podstawowe prawa pokrzywdzonego: 1. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną uprawnioną do działania we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem (art. 299 1 kpk). 2. Jeżeli pokrzywdzonym

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw USTAWA z dnia 2013 r. 1) 2) o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm. 3) ) wprowadza się następujące

Bardziej szczegółowo

Zgoda pacjenta na udzielenie świadczenia zdrowotnego

Zgoda pacjenta na udzielenie świadczenia zdrowotnego Zgoda pacjenta na udzielenie świadczenia zdrowotnego (stan prawny: 3 października 2016) Zbigniew Gąszczyk-Ożarowski Zakład Prawa Medycznego Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu PEŁNOLETNOŚĆ Art. 10 k.c. 1.

Bardziej szczegółowo

Wydział Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach. Nieletni a substancje psychoaktywne

Wydział Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach. Nieletni a substancje psychoaktywne Wydział Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach Nieletni a substancje psychoaktywne Niepełnoletni ale czy bezkarny? Wiek a odpowiedzialność karna USTAWA O POSTĘPOWANIU W SPRAWACH NIELETNICH

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego i ustawy - Kodeks karny wykonawczy

USTAWA z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego i ustawy - Kodeks karny wykonawczy Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego i ustawy - Kodeks karny wykonawczy Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2005 r.

Bardziej szczegółowo

DZIECKO ŁAMIĄCE PRAWO (NIELETNI)

DZIECKO ŁAMIĄCE PRAWO (NIELETNI) DZIECKO ŁAMIĄCE PRAWO (NIELETNI) 1. Kodeks karny Na zasadach określonych w kodeksie karnym odpowiadają osoby, które popełniły czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat. Wyjątkowo na gruncie kodeksu karnego

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY I. ZADANIA OŚWIATY OKREŚLONE W USTAWIE O PRZECIWDZIAŁANIU PRZEMOCY.

PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY I. ZADANIA OŚWIATY OKREŚLONE W USTAWIE O PRZECIWDZIAŁANIU PRZEMOCY. PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY I. ZADANIA OŚWIATY OKREŚLONE W USTAWIE O PRZECIWDZIAŁANIU PRZEMOCY. 1.Udział przedstawiciela oświaty w składzie Zespołu Interdyscyplinarnego (zw. ZI ) i Grupy Roboczej (zw. GR

Bardziej szczegółowo

PRAWA AUTORSKIE WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA INTERNET ZAGROŻENIA. www.mnadwokaci.pl

PRAWA AUTORSKIE WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA INTERNET ZAGROŻENIA. www.mnadwokaci.pl WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA PRAWA AUTORSKIE INTERNET ZAGROŻENIA P RAWA A U T O R S K I E Czym są prawa autorskie? Przykłady naruszeń prawa autorskiego w Internecie Odpowiedzialność za naruszenie prawa autorskiego

Bardziej szczegółowo

Procedura NIEBIESKIE KARTY" w świetle obowiązujących przepisów prawa

Procedura NIEBIESKIE KARTY w świetle obowiązujących przepisów prawa Procedura NIEBIESKIE KARTY" w świetle obowiązujących przepisów prawa Jakie akty prawne regulują obecnie procedurę Niebieskiej Karty? ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRACY KURATORA PROCESOWEGO KOMPETENCJE I ZAKRES DZIAŁAŃ ORAZ PRZESŁUCHANIE DZIECKA W PRAKTYCE SĄDOWEJ

ZASADY PRACY KURATORA PROCESOWEGO KOMPETENCJE I ZAKRES DZIAŁAŃ ORAZ PRZESŁUCHANIE DZIECKA W PRAKTYCE SĄDOWEJ ZASADY PRACY KURATORA PROCESOWEGO KOMPETENCJE I ZAKRES DZIAŁAŃ ORAZ PRZESŁUCHANIE DZIECKA W PRAKTYCE SĄDOWEJ RODZAJE KURATELI Kurator dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej (ustanawia go Sąd opiekuńczy

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA UCZNIÓW

ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA UCZNIÓW ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA UCZNIÓW Obowiązujące przepisy: Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia 26 października 1982 r. (Dz.U. nr 11 poz. 109 z 2002 r. ze zm.) Kodeks Postępowania Karnego (Dz.U.

Bardziej szczegółowo

T: Lecznictwo sądowo - lekarskie

T: Lecznictwo sądowo - lekarskie T: Lecznictwo sądowo - lekarskie 02.04.2007 KODEKS KARNY CZĘŚĆ OGÓLNA Rozdział I - Zasady odpowiedzialności karnej Art. 1 1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod

Bardziej szczegółowo

Postępowanie karne. Cje. Postępowanie przygotowawcze II

Postępowanie karne. Cje. Postępowanie przygotowawcze II Postępowanie karne Cje I Dr Wojciech Jasiński Katedra Postępowania Karnego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski Uprawnienia stron postępowania przygotowawczego 1) uprawnienia

Bardziej szczegółowo

Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania

Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania podkom. dr Katarzyna ZAREMBA Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu Źródła prawa Ustawa z dn. 29 lipca 2005 r., o przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności

Bardziej szczegółowo

Prawo wobec przemocy

Prawo wobec przemocy Prawo wobec przemocy PRZEMOC DOMOWA wg roboczej wersji przyjmowanej przez polskich specjalistów to: działanie lub zaniechanie dokonywane w ramach rodziny przez jednego i/lub więcej z jej członków przeciwko

Bardziej szczegółowo

Prawne aspekty przeciwdziałania. przemocy w rodzinie

Prawne aspekty przeciwdziałania. przemocy w rodzinie Prawne aspekty przeciwdziałania przemocy w rodzinie Przemoc jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób, w szczególności narażające te

Bardziej szczegółowo

Pedofile online polskie spojrzenie. Jakub Śpiewak

Pedofile online polskie spojrzenie. Jakub Śpiewak Pedofile online polskie spojrzenie Jakub Śpiewak Pornografia dziecięca ca Nie każde zdjęcie nagiego dziecka jest pornografią dziecięcą Handel pornografią dziecięcąto międzynarodowy biznes, który przynosi

Bardziej szczegółowo

Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania

Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania podinsp. Agnieszka GUZA Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w Radomiu Źródła prawa Ustawa z dn.

Bardziej szczegółowo

Tytuł I. Małżeństwo Dział I. Zawarcie małżeństwa

Tytuł I. Małżeństwo Dział I. Zawarcie małżeństwa Art. 1. 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński. 2. Małżeństwo zostaje

Bardziej szczegółowo

Przemoc w rodzinie na terenie woj. podkarpackiego w ujęciu policyjnych statystyk

Przemoc w rodzinie na terenie woj. podkarpackiego w ujęciu policyjnych statystyk Przemoc w rodzinie na terenie woj. podkarpackiego w ujęciu policyjnych statystyk Liczba wypełnionych przez policjantów formularzy Niebieska Karta - A w I półroczu 2015 i 2016 r. wg miejsca zamieszkania

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY obowiązuje od 28 marca 2014 roku

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY obowiązuje od 28 marca 2014 roku PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY obowiązuje od 28 marca 2014 roku Procedura obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji

Bardziej szczegółowo

Prawo sportowe. Dr hab. prof. nadzw. Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Prawo sportowe. Dr hab. prof. nadzw. Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Prawo sportowe Dr hab. prof. nadzw. Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie www.zysko.pl Prawo - podstawowe definicje Prawo zespół norm (reguł postępowania) ustanowionych lub uznanych

Bardziej szczegółowo

Zagrożenie przestępczością, związaną z przemocą w rodzinie wśród funkcjonariuszy Policji za okres od dnia 1 stycznia do 30 czerwca 2014 roku.

Zagrożenie przestępczością, związaną z przemocą w rodzinie wśród funkcjonariuszy Policji za okres od dnia 1 stycznia do 30 czerwca 2014 roku. Zagrożenie przestępczością, związaną z przemocą w rodzinie wśród funkcjonariuszy Policji za okres od dnia 1 stycznia do 30 czerwca 2014 roku. Przemoc w rodzinie stanowi niewątpliwie problem wstydliwy i

Bardziej szczegółowo

Procedura Niebieskiej Karty. w Przedszkolu w Świerklańcu

Procedura Niebieskiej Karty. w Przedszkolu w Świerklańcu Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 15/2012 Dyrektora Przedszkola w Świerklańcu z dnia 03 grudnia 2012r. Procedura Niebieskiej Karty w Przedszkolu w Świerklańcu Podstawa prawna: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997

Bardziej szczegółowo

Handlem ludźmi jest werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem:

Handlem ludźmi jest werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem: Źródło: http://handelludzmi.eu/hl/baza-wiedzy/przepisy-prawne/polskie/6283,kompilacja-najwazniejszych-przepisow-prawa-polskiego -zwiazanych-z-problematyka-h.html Wygenerowano: Niedziela, 7 lutego 2016,

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ. Przestrzeganie prawa to obowiązek każdego, także

BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ. Przestrzeganie prawa to obowiązek każdego, także BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ Wykład pt. Przestrzeganie prawa to obowiązek każdego, także ucznia Zawartość pokazu: 1. Podstawowe informacje dot. nieletnich i przestępczości nieletnich 2. Zatrzymanie

Bardziej szczegółowo

w sprawie procedury "Niebieskie Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta"

w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska Karta ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury "Niebieskie Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta" Na podstawie art. 9d ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

Prawo a przemoc zadania służb

Prawo a przemoc zadania służb Prawo a przemoc zadania służb 1. Jakie przepisy regulują kwestię przemocy domowej? Przestępstwo określane potocznie przemocą w rodzinie czy przemocą domową jest regulowane w kodeksie karnym w art. 207,

Bardziej szczegółowo

Polityka ochrony dzieci przed krzywdzeniem

Polityka ochrony dzieci przed krzywdzeniem Polityka ochrony dzieci przed krzywdzeniem Skrypty szkoleniowe dla uczestników szkolenia Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę ul. Walecznych 59 03-926 Warszawa KRS 0000204426 NIP 113-07-25-676 www.fdds.pl www.edukacja.fdds.pl

Bardziej szczegółowo

2) wzory formularzy Niebieska Karta wypełniane przez przedstawicieli podmiotów realizujących procedurę.

2) wzory formularzy Niebieska Karta wypełniane przez przedstawicieli podmiotów realizujących procedurę. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW Z DNIA 13 WRZEŚNIA 2011 R. W SPRAWIE PROCEDURY NIEBIESKIE KARTY ORAZ WZORÓW FORMULARZY NIEBIESKA KARTA (DZU 2011 NR 209, POZ. 1245) Na podstawie art. 9d ust. 5 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

PRZEMOC W RODZINIE. Podstawa prawne. Co to jest przemoc?

PRZEMOC W RODZINIE. Podstawa prawne. Co to jest przemoc? PRZEMOC W RODZINIE Podstawa prawne Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, z późn. zm.) Rozporządzenie Rady ministrów z dnia 13 wreześnia

Bardziej szczegółowo

Każdy ruch w Internecie zostawia ślad. Psychologiczne i prawne aspekty groomingu. Marta Wojtas, Łukasz Wojtasik Fundacja Dzieci Niczyje

Każdy ruch w Internecie zostawia ślad. Psychologiczne i prawne aspekty groomingu. Marta Wojtas, Łukasz Wojtasik Fundacja Dzieci Niczyje Każdy ruch w Internecie zostawia ślad. Psychologiczne i prawne aspekty groomingu Marta Wojtas, Łukasz Wojtasik Fundacja Dzieci Niczyje Nigdy nie wiadomo, kto jest po drugiej stronie (2004). Penalizacja

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 21 lutego 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 573)

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 21 lutego 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 573) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 21 lutego 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (druk nr 573) USTAWA z dnia 6 czerwca 1997 r.

Bardziej szczegółowo

z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska Karta

z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska Karta ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska Karta Na podstawie art. 9d ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 162 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 18 lutego 2008 r.

ZARZĄDZENIE NR 162 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 18 lutego 2008 r. ZARZĄDZENIE NR 162 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie metod i form wykonywania przez Policję zadań w związku z przemocą w rodzinie w ramach procedury Niebieskie Karty Na podstawie

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PRAWNA W SZKOLE

EDUKACJA PRAWNA W SZKOLE EDUKACJA PRAWNA W SZKOLE ZAPOBIEGANIE prewencja kryminalna ZDROWE I BEZPIECZNE DZIECKO RODZICE SZKOŁA POLICJA TYLKO ZROZUMIENIE PROBLEMU I WSPÓŁPRACA Obowiązujące przepisy Ustawa o postępowaniu w sprawach

Bardziej szczegółowo

Obowiązek powiadomienia organów ścigania o popełnieniu czynu karalnego przez nieletniego:

Obowiązek powiadomienia organów ścigania o popełnieniu czynu karalnego przez nieletniego: Małoletni: - osoba, która nie ukończyła 18 roku życia lub uzyskała pełnoletność (wyjątek stanowi kobieta, która za zezwoleniem sądu wstąpi w związek małżeński po ukończeniu 16 lat) - art.10 1 i 2 Kodeksu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW Dziennik Ustaw rok 2011 nr 209 poz. 1245 wersja obowiązująca od 2011-10-18 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska

Bardziej szczegółowo

Działania podejmowane przez Komendę Miejską Policji w Białymstoku w celu poprawy bezpieczeństwa na terenie placówek oświatowych.

Działania podejmowane przez Komendę Miejską Policji w Białymstoku w celu poprawy bezpieczeństwa na terenie placówek oświatowych. EDUKACJA PRAWNA UCZNIÓW I NAUCZYCIELI Razem o Bezpieczeństwie Wydział Prewencji Komendy Miejskiej Policji w Białymstoku Działania podejmowane przez Komendę Miejską Policji w Białymstoku w celu poprawy

Bardziej szczegółowo

TERAZ RÓWNIEŻ NAUCZYCIELE MOGĄ ZAKŁADAĆ NIEBIESKIE KARTY

TERAZ RÓWNIEŻ NAUCZYCIELE MOGĄ ZAKŁADAĆ NIEBIESKIE KARTY TERAZ RÓWNIEŻ NAUCZYCIELE MOGĄ ZAKŁADAĆ NIEBIESKIE KARTY Od 18 października 2011r. obowiązek założenia Niebieskiej Karty" mają m.in. szkoły, gdy podejmą uzasadnione podejrzenia o stosowaniu wobec ucznia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW Dziennik Ustaw rok 2011 nr 209 poz. 1245 wersja obowiązująca od 2011-10-18 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska

Bardziej szczegółowo

U S T AW A z z poprawkami z 2016

U S T AW A z z poprawkami z 2016 U S T AW A z 1993 z poprawkami z 2016 o o powszechnej ochronie życia ludzkiego i wychowaniu do życia w rodzinie Uznając, że wyrażona w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasada prawnej ochrony życia

Bardziej szczegółowo

USTAWA Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r.

USTAWA Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. USTAWA Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (tekst pierwotny: Dz.U. z 1964 r., Nr 9, poz. 59) (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., Nr 131, poz. 788) TYTUŁ I MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Bunt nastolatka na sali operacyjnej czyli o sprzecznej woli rodziców i małoletnich pacjentów w zakresie leczenia

Bunt nastolatka na sali operacyjnej czyli o sprzecznej woli rodziców i małoletnich pacjentów w zakresie leczenia Bunt nastolatka na sali operacyjnej czyli o sprzecznej woli rodziców i małoletnich pacjentów w zakresie leczenia mgr Katarzyna Smyk Centrum Badań Problemów Prawnych i Ekonomicznych Komunikacji Elektronicznej

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRACY GRUP ROBOCZYCH DS. ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW PRZEMOCY

ZASADY PRACY GRUP ROBOCZYCH DS. ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW PRZEMOCY Projekt ZASADY PRACY GRUP ROBOCZYCH DS. ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW PRZEMOCY Cele Grup Roboczych 1. Opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach wystąpienia przemocy w rodzinie; 2. Monitorowanie

Bardziej szczegółowo

PRAWO W OCHRONIE ZDROWIA

PRAWO W OCHRONIE ZDROWIA Wyższa Szkoła Planowania Strategicznego ul. Kościelna 6 41-303 Dąbrowa Górnicza tel./fax 32 264 74 75; kancelaria@wsps.pl Studia podyplomowe PRAWO W OCHRONIE ZDROWIA Przedmiot BIOETYKA Temat EUTANAZJA

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Prawne aspekty przeciwdziałania przemocy w rodzinie

Szkolenie Prawne aspekty przeciwdziałania przemocy w rodzinie dr Monika Florczak-Wątor Szkolenie Prawne aspekty przeciwdziałania przemocy w rodzinie PRZEMOC (art. 2 pkt 2 ustawy): Jednorazowe lub powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA dr n. med. Marta Rorat Katedra Medycyny Sądowej, Zakład Prawa Medycznego UM we Wrocławiu ISTOTA ODPOWIEDZIALNOŚCI KARNEJ Art. 1. 1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko,

Bardziej szczegółowo

Czym jest przemoc w rodzinie?

Czym jest przemoc w rodzinie? Czym jest przemoc w rodzinie? Ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U.05.180.1493) Przestępstwo przemocy w rodzinie: Przemoc wobec osób najbliższych może przybierać następujące

Bardziej szczegółowo

Etap I - Przyjęcie zgłoszenia o stosowaniu przemocy w rodzinie.

Etap I - Przyjęcie zgłoszenia o stosowaniu przemocy w rodzinie. Metody udzielania wsparcia ofiarom przemocy w rodzinie oraz postępowania wobec sprawców przemocy w rodzinie zalecenia do pracy dla pracowników socjalnych Wprowadzenie Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Karna Cywilna Dyscyplinarna

Karna Cywilna Dyscyplinarna Karna Cywilna Dyscyplinarna ukończone 17 lat czyn zabroniony, bezprawny, zawiniony, o stopniu szkodliwości społecznej większym niż znikomy wina umyślna wina nieumyślna (lekkomyślność świadomie narusza

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska Karta

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska Karta LexPolonica nr 2618806. Stan prawny 2014-01-19 Dz.U.2011.209.1245 (R) Procedura Niebieskie Karty oraz wzory formularzy Niebieska Karta ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 13 września 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Procedury Niebieskie Karty

Procedury Niebieskie Karty Procedury Niebieskie Karty Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. nr 180 poz. 1493, z późn. zm.) Art. 12.1 Osoby, które w związku z wykonywaniem swoich obowiązków

Bardziej szczegółowo

REJESTR PROCEDUR POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI I PRACOWNIKÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 IM M. KOPERNIKA W BIAŁOGARDZIE W SYTUACJACH REAGOWANIA KRYZYSOWEGO

REJESTR PROCEDUR POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI I PRACOWNIKÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 IM M. KOPERNIKA W BIAŁOGARDZIE W SYTUACJACH REAGOWANIA KRYZYSOWEGO REJESTR PROCEDUR POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI I PRACOWNIKÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 IM M. KOPERNIKA W BIAŁOGARDZIE W SYTUACJACH REAGOWANIA KRYZYSOWEGO Spis procedur I Procedury postępowania nauczycieli w sytuacjach

Bardziej szczegółowo

Milczeć czy pomagać Śląski Błękitny Krzyż Bielsko- Biała 23 września 2011

Milczeć czy pomagać Śląski Błękitny Krzyż Bielsko- Biała 23 września 2011 Milczeć czy pomagać Śląski Błękitny Krzyż Bielsko- Biała 23 września 2011 Przeciwdziałanie Przemocy w Rodzinie Nowe rozwiązania prawne Jarosław Polanowski PROKURATURA OKRĘGOWA W WARSZAWIE 1 Zespoły interdyscyplinarne

Bardziej szczegółowo

Wiek a odpowiedzialność karna

Wiek a odpowiedzialność karna Wiek a odpowiedzialność karna Obowiązujące akty prawne Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich ( Dz. U. Nr 35, poz. 228 z późniejszymi zmianami ) Ustawa z dnia 6 czerwca

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NR 17 NIEBIESKIEJ KARTY W PRZEDSZKOLU GMINNYM W BONINIE

PROCEDURA NR 17 NIEBIESKIEJ KARTY W PRZEDSZKOLU GMINNYM W BONINIE PROCEDURA NR 17 NIEBIESKIEJ KARTY W PRZEDSZKOLU GMINNYM W BONINIE PODSTAWA PRAWNA; Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 180 poz. 1493 ze zm.),

Bardziej szczegółowo

C Y B E R P R Z E M O C. Rodzaje zagrożeń, sposoby

C Y B E R P R Z E M O C. Rodzaje zagrożeń, sposoby C Y B E R P R Z E M O C Rodzaje zagrożeń, sposoby reagowania. D E F I N I CJA CYBERPRZEMOCY Wirtualne tyranizowanie, nękanie jest wykorzystywaniem technik informacyjnych i komunikacyjnych, np. e-mail,

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA dr n. med., mgr prawa Marta Rorat Zakład Prawa Medycznego Katedra Medycyny Sądowej UM we Wrocławiu ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA kodeks karny pozakodeksowe prawo karne Odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 maja 2014 r. Poz. 41

Warszawa, dnia 28 maja 2014 r. Poz. 41 Warszawa, dnia 28 maja 2014 r. Poz. 41 ZARZĄDZENIE NR 18 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 23 maja 2014 r. zmieniające zarządzenie w sprawie metod i form wykonywania zadań przez policjantów w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zgoda pacjenta na świadczenie zdrowotne

Zgoda pacjenta na świadczenie zdrowotne Zgoda pacjenta na świadczenie zdrowotne dr nauk prawn. Małgorzata Serwach, Uniwersytet Medyczny, Uniwersytet Łódzki Zgoda pacjenta jako zasada generalna Zgodnie z postanowieniami ustawy z 5 grudnia 1996

Bardziej szczegółowo

I. Postępowanie w przypadku zastania sytuacji przemocy

I. Postępowanie w przypadku zastania sytuacji przemocy PROCEDURA POSTĘPOWANIA INTERWENCYJNEGO W SYTUACJACH ZWIĄZANYCH Z PRZEMOCA W RODZINIE DLA SŁUŻB I INSTYTUCJI REALIZUJĄCYCH ZADANIA WYNIKAJĄCE Z USTAWY O PRZECIWDZIAŁANIU PRZEMOCY W RODZINIE Podejmowanie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH ZAGROŻENIA ZDROWIA I BEZPIECZEŃSTWA UCZNIÓW GIMNAZJUM NR 1 W MIECHOWIE

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH ZAGROŻENIA ZDROWIA I BEZPIECZEŃSTWA UCZNIÓW GIMNAZJUM NR 1 W MIECHOWIE PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH ZAGROŻENIA ZDROWIA I BEZPIECZEŃSTWA UCZNIÓW GIMNAZJUM NR 1 W MIECHOWIE Spis procedur: 1. Procedury postępowania nauczycieli w sytuacjach zagrożenia dzieci i młodzieży

Bardziej szczegółowo

10/1/2009. Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich

10/1/2009. Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Implementacja e i praktyczna realizacja zapisów Konwencji Praw Dziecka ONZ w zakresie zapobiegania i i zwalczania przemocy wobec dzieci oraz handlu dziećmi 1 Omówimy dzisiaj stan realizacji zapisów: art.

Bardziej szczegółowo

Zmiany w prawie polskim na rzecz zwiększenia ochrony małoletnich w sieci

Zmiany w prawie polskim na rzecz zwiększenia ochrony małoletnich w sieci Zmiany w prawie polskim na rzecz zwiększenia ochrony małoletnich w sieci Rafał Lew-Starowicz Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Równego Traktowania Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Warszawa, 29 września

Bardziej szczegółowo

Dotyczy postępowania w przypadku ujawnienia nieletniego zagrożonego demoralizacją na przykładzie: spożywania alkoholu przez nieletniego oraz

Dotyczy postępowania w przypadku ujawnienia nieletniego zagrożonego demoralizacją na przykładzie: spożywania alkoholu przez nieletniego oraz Dotyczy postępowania w przypadku ujawnienia nieletniego zagrożonego demoralizacją na przykładzie: spożywania alkoholu przez nieletniego oraz przebywania nieletniego na ucieczce. USTAWA z dnia 26 października

Bardziej szczegółowo

~ lub udzielając mu korzyści majątkowej lub osobi. ~ stej, albo jej obietnicy. :-...: ~ 2. Jeżeli naruszenie nietykalności wywołało wyzy

~ lub udzielając mu korzyści majątkowej lub osobi. ~ stej, albo jej obietnicy. :-...: ~ 2. Jeżeli naruszenie nietykalności wywołało wyzy ~. Art. 943. 1. Pracodawca jest obowiązany przeciw ~ działać mobbingowi. ;'. 2. Mobbing oznacza działania lub zachowania E dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko :.-. pracownikowi, polegające na

Bardziej szczegółowo

Etapy postępowania karnego. 1. Postępowanie przygotowawcze 2. Postępowanie sądowe 3. Postępowanie wykonawcze

Etapy postępowania karnego. 1. Postępowanie przygotowawcze 2. Postępowanie sądowe 3. Postępowanie wykonawcze Etapy postępowania karnego 1. Postępowanie przygotowawcze 2. Postępowanie sądowe 3. Postępowanie wykonawcze Postępowanie przygotowawcze Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub wszczęcie postępowania

Bardziej szczegółowo

I. Kierowanie na przymusowe leczenie odwykowe osób uzależnionych od alkoholu

I. Kierowanie na przymusowe leczenie odwykowe osób uzależnionych od alkoholu PRZYMUSOWE LECZENIE OSÓB UZALEŻNIONYCH. I. Kierowanie na przymusowe leczenie odwykowe osób uzależnionych od alkoholu Artykuł 21.2. ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

Kompetencje Prokuratury w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. tryb postępowania

Kompetencje Prokuratury w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. tryb postępowania Kompetencje Prokuratury w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie tryb postępowania Prokuratura w zakresie swoich kompetencji ma obowiązek podejmować działania zmierzające do przeciwdziałania przemocy

Bardziej szczegółowo

Ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U.05.180.1493)

Ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U.05.180.1493) Czym jest przemoc w rodzinie uwarunkowania prawne Ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U.05.180.1493) KOMENTARZ: W przepisach ustawy o przemocy w rodzinie ustawodawca zamieścił

Bardziej szczegółowo

Procedura odebrania dziecka z rodziny

Procedura odebrania dziecka z rodziny Procedura odebrania dziecka z rodziny Podstawa prawna Art. 12a 12c ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Art. 58 i art. 103 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej Niektóre przepisy

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 1766/07 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 28 grudnia 2007r.

Zarządzenie Nr 1766/07 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 28 grudnia 2007r. Zarządzenie Nr 1766/07 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 28 grudnia 2007r. zmieniające zarządzenie w sprawie przyjęcia Procedury Pomocy Dziecku Krzywdzonemu" Na podstawie art. 19 pkt. 4 i 16 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

PRZEMOC SEKSUALNA WOBEC DZIECI INFORMATOR DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW

PRZEMOC SEKSUALNA WOBEC DZIECI INFORMATOR DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW PRZEMOC SEKSUALNA WOBEC DZIECI INFORMATOR DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW SPIS TREŚCI Co to jest przemoc seksualna?... 3 Przemoc seksualna wobec dzieci... 4 Pornografia dziecięca... 6 Handel ludźmi... 7 Jak

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne zwalczania przestępstw internetowych na szkodę dzieci w Polsce

Podstawy prawne zwalczania przestępstw internetowych na szkodę dzieci w Polsce Podstawy prawne zwalczania przestępstw internetowych na szkodę dzieci w Polsce Dr hab. Andrzej Adamski, prof. UMK Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Zagadnienia Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Zgoda pacjenta z zaburzeniami psychicznymi a ratowanie życia

Zgoda pacjenta z zaburzeniami psychicznymi a ratowanie życia Zgoda pacjenta z zaburzeniami psychicznymi a ratowanie życia 191 MARTA ŚWIEJKOWSKA Zgoda pacjenta z zaburzeniami psychicznymi a ratowanie życia Jedną z kluczowych wartości konstytucyjnych współcześnie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POMOCY DZIECKU KRZYWDZONEMU w Powiecie Nowodworskim

PROCEDURY POMOCY DZIECKU KRZYWDZONEMU w Powiecie Nowodworskim PROCEDURY POMOCY DZIECKU KRZYWDZONEMU w Powiecie Nowodworskim Nowy Dwór Gdański czerwiec 2010 1 SPIS TREŚCI Wstęp... 3 Słowniczek... 3 Kompetencje pomocy społecznej i podstawy prawne dotyczące rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw. Diagnoserw Dawid Stramowski, Chrząstowo 4, 89-100 Nakło Nad Notecią

Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw. Diagnoserw Dawid Stramowski, Chrząstowo 4, 89-100 Nakło Nad Notecią Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw W przypadku cyberprzemocydostępne są dwie drogi ochrony prawnej: karna i cywilna. Należy pamiętać, że: w przypadku cyberprzemocy w stosunku

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej Dr n. med. Grażyna Rogala-Pawelczyk Uniwersytet Medyczny w Lublinie Warszawa 09.04.2011 ZAWÓD System czynności czy prac, który jest wewnętrznie spójny, skierowany

Bardziej szczegółowo

Szkoły Podstawowej nr 5 im. Dzieci Polskich w Pile

Szkoły Podstawowej nr 5 im. Dzieci Polskich w Pile Szkoły Podstawowej nr 5 im. Dzieci Polskich w Pile Rok szkolny 2015/2016 Podstawy prawne stosowanych procedur: 1) Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich /tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WYKAZ WAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW 11 WPROWADZENIE 15. Część L CZĘŚĆ OGÓLNE 17

SPIS TREŚCI WYKAZ WAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW 11 WPROWADZENIE 15. Część L CZĘŚĆ OGÓLNE 17 SPIS TREŚCI WYKAZ WAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW 11 WPROWADZENIE 15 Część L CZĘŚĆ OGÓLNE 17 Rozdział 1. Podstawowe określenia związane z pomocą terapeutyczną 19 1. Podstawowe pojęcia 19 1.1. Zdrowie 19 1.2. Pacjent/klient

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

USTAWA z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, z 2009 r. Nr 206, poz. 1589, z 2010 r. Nr 28,

Bardziej szczegółowo

Postępowanie karne. Cje. Postępowanie przygotowawcze III

Postępowanie karne. Cje. Postępowanie przygotowawcze III Postępowanie karne Cje Dr Wojciech Jasiński Katedra Postępowania Karnego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski 1) Umorzenie postępowania podstawy a) zaistnienie przesłanki procesowej

Bardziej szczegółowo

Najogólniej można podzielić na trzy

Najogólniej można podzielić na trzy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Bezpieczna szkoła przeciwdziałanie agresji i przemocy wśród uczniów Jacek Zalewski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 10 maja 2011 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Zgoda albo sprzeciw na leczenie osób z niepełnosprawnością intelektualną lub psychiczną dr Małgorzata Szeroczyńska

Zgoda albo sprzeciw na leczenie osób z niepełnosprawnością intelektualną lub psychiczną dr Małgorzata Szeroczyńska Zgoda albo sprzeciw na leczenie osób z niepełnosprawnością intelektualną lub psychiczną dr Małgorzata Szeroczyńska 27 lutego 2016 r. Pacjent niepełnosprawny intelektualnie lub psychicznie Pacjent niepełnosprawny

Bardziej szczegółowo

KODEKS KARNY. Art. 207.

KODEKS KARNY. Art. 207. KODEKS KARNY Art. 207. 1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą

Bardziej szczegółowo

Procedury postępowania interwencyjnego w sytuacjach kryzysowych związanych z przemocą w rodzinie dla osób realizujących te zadania w woj.

Procedury postępowania interwencyjnego w sytuacjach kryzysowych związanych z przemocą w rodzinie dla osób realizujących te zadania w woj. W O J E W O D A O P O L S K I Procedury postępowania interwencyjnego w sytuacjach kryzysowych związanych z przemocą w rodzinie dla osób realizujących te zadania w woj. opolskim Opole, 15 grudnia 2011 roku.

Bardziej szczegółowo

Akty prawne dotyczące bezpieczeństwa w szkole

Akty prawne dotyczące bezpieczeństwa w szkole Akty prawne dotyczące bezpieczeństwa w szkole 1.Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329, z późn. zm.) Art. 1. System oświaty zapewnia w szczególności:

Bardziej szczegółowo

Osoby fizyczne i ich zdolność do czynności prawnych konspekt wykładu

Osoby fizyczne i ich zdolność do czynności prawnych konspekt wykładu dr Grzegorz Gorczyński Katedra Prawa Cywilnego i Prawa Prywatnego Międzynarodowego WPiA UŚ Osoby fizyczne i ich zdolność do czynności konspekt wykładu Bibliografia: Z. Radwański, A. Olejniczak, Prawo cywilne

Bardziej szczegółowo