wstęp intro Dear Readers! Milionowy Pasażer One Million Passenger

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "wstęp intro Dear Readers! Milionowy Pasażer One Million Passenger"

Transkrypt

1

2 czytaj na str. 4-5, 30, 32 find more on pp. 4-5, 30, 32 czytaj na str. 22 find more on p. 22 czytaj na str. 26 find more on p. 26

3 SILESIA airport wstęp intro Milionowy Pasażer One Million Passenger Milionowy Pasażer One Million Passenger Szanowni Państwo! Dear Readers! Jest mi niezmiernie miło spotkać się z Państwem po ponad rocznej przerwie. O tym, co się w porcie zmieniło, świadczy obecność w niniejszym magazynie relacji z powitania milionowego pasażera. To nie tylko magia liczby, ale przede wszystkim odzwierciedlenie stanu katowickiego portu, który w ostatnich latach przeszedł kilka etapów rozwoju. Następne przed nami. Poznanie milionowego pasażera zbiegło się w czasie z zakończeniem kolejnej edycji Programu "Latam z Katowic!". Założeniem jego jest wywołanie mody na rozpoczynanie podniebnej przygody z portu stolicy Śląska. Dziękuję zatem Państwu za tę odrobinę lokalnego patriotyzmu, za zaufanie do pracowników MPL Katowice, którzy robią wszystko, aby wspomnienie z pobytu w porcie było miłe. Ponieważ obecny numer "Silesia Airport" ukazuje się na przełomie roku, chciałbym wszystkim Państwu złożyć najserdeczniejsze życzenia spokojnych Świąt Bożego Narodzenia oraz wszelkiej pomyślności w Nowym 2006 Roku. I am particularly glad to meet you after a year long break. What has changed in the airport can be proved by the article describing the event of greeting one million passenger. It is not only the magic of this number, but above all it corresponds to the condition of the Katowice airport, which recently has undergone few development stages. The new ones are still ahead of us. Breaking the level of one million passenger coincided with the end of another Latam z Katowic! ( I Fly from Katowice! ) programme, which aimed at promoting sky-high adventure to start in the Silesian airport. I would like to thank you for this bit of local patriotism and for placing your confidence in the personnel of the International Airport in Katowice, who make their best so that you had only positive recollections of the stay here. Since this issue of Silesia Airport appears at the turn of a year I would like to wish to all of you Merry Christmas and all the best in the oncoming year of Marek Mutke Prezes Zarządu Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego S.A. President of the Upper Silesian Aviation Group

4 spis treści table of contents SILESIA airport NEWS Milioner na lotnisku / Millionaire at the Airport Samolotem do Budy? / By Plane to Buda? Sztuka na jedwabnym szlaku / Art on Silky Road Na piwo... do muzeum? / Fancy a Pint... Why not in a Museum? INFO Plan terminalu Międzynarodowego Portu Lotniczego Katowice / Terminal Map of Katowice International Airport Rozkopany Śląsk / Silesia under Construction W sieci bez kabla / Wireless Surfing 32 Połączenia z Międzynarodowego Portu Lotniczego Katowice / Connections from Katowice International Airport 18 Śląsk według Brosa / Silesia by Bros 22 Sola a ` la Orly / Sole a ` la Orly 2

5 SILESIA airport Magazyn Portu Lotniczego Katowice nr 1: XII II.2006 / Magazine of the Katowice International Airport Issue 1: Dec Feb 2006 REDAKTOR NACZELNY / EDITOR-IN-CHIEF Rafał Drabek RADA PROGRAMOWA / PROGRAMME BOARD Beata Mutke Leszek Biernacki Marek Kubica WYDAWCA / EDITOR Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze Spółka Akcyjna Upper Silesian Aviation Group WYDAWNICTWO WSPÓŁFINANSUJE / PUBLICATION IS CO-FINANCED BY Śląska Organizacja Turystyczna/ Silesian Tourist Organisation PATRONAT / PATRONAGE BY Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego/ Upper Silesian Marshal s Office PRZEKŁAD / TRANSLATION BY Urszula & Paweł Patyk KIEROWNICTWO ARTYSTYCZNE / ART DIRECTOR Michał Jędryka PRODUKCJA, DRUK, SKŁAD, OPRACOWANIE GRAFICZNE / PRODUCTION, PRINTING, TYPESETTING, GRAPHICS BY S-print 2 Sp. z o.o. REKLAMA / ADVERTISING tel S-print 2 Sp. z o.o. tel KONTAKT / CONTACT US

6 NEWS MILIONERKA NA LOTNISKU* DWUMILIONERKA U WIZZ AIRA ONE MILLION BABY AT THE AIRPORT * TWO MILLION BABY WITH WIZZ AIR Wizz Air, największa tania, niskokosztowa linia lotnicza w Polsce przewiozła na swoim pokładzie dwumilionowego pasażera. Szczęśliwy pasażer, a właściwie pasażerka, Pani Martyna Lelińska podróżowała z Katowic do Mediolanu i otrzymała nieograniczoną możliwość darmowego podróżowania przez cały rok dla dwóch osób na wszystkich trasach Wizz Air oraz upominki ufundowane przez Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze S.A. * czytaj na str. 5 Wizz Air, the biggest low cost airline in Poland transferred their two million passenger. The lucky passenger was Ms Martyna Lelińska, who was travelling form Katowice to Milan. She received a free, unlimited, yearly, double ticket for all Wizz Air routes. Additionally, Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze S.A. offered her a few gifts. * see article on p. 5 SILESIA airport LATAM Z KATOWIC! I FLY FROM KATOWICE! Dnia 18 listopada 2005r. wielką galą w Hotelu Qubus zakończyła się IV edycja programu "Latam z Katowic!". "Latam z Katowic!" jest unikatowym w skali kraju programem lojalnościowym, gdyż kompleksowo promuje zarówno indywidualnych pasażerów, touroperatorów oraz przewoźników lotniczych. NAGRODZONO: Triada - Touroperator Roku 2005 Sun&Fun Holidays - Touroperator Debiutant Roku 2005 Biuro Podróży "Joanna" - Touroperator Nowego Kierunku Roku 2005 Centralwings - Czarterowy Przewoźnik Krajowy Roku 2005 Tunisair - Czarterowy Przewoźnik Zagraniczny Roku 2005 Lufthansa - Największy Tradycyjny Przewoźnik Roku 2005 Wizz Air - Największy Niskokosztowy Przewoźnik Roku 2005 "Triada" w Katowicach - I miejsce w kategorii Biur Własnych Touroperatorów Biuro "Amadeusz" z Bytomia - I miejsce w kategorii Biur Agencyjnych Biuro "Carlson Wagonlit Travel" z Katowic - I miejsce w kategorii Agentów IATA WYRÓŻNIONO: Oasis Tours i Exim Tours Były oklaski dla Laureatów, stroje wieczorowe Pań oraz koncert Grupy MoCarta. Dobre humory dopisały. Następna, V edycja, w roku jubileuszowym 15-lecia GTL S.A. Z założeniami programu można zapoznać się pod adresem: GTL S.A. - PARTNER AKCJI "ATRAKCJE TURYSTYCZNE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO" GTL S.A. - PARTNER OF "TOURISTIC ATTRACTIONS OF THE SILESIAN PROVINCE" ACTION Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze S.A. wspiera akcję promocyjną "Atrakcje Turystyczne Województwa Śląskiego", organizowaną przez "Gazetę Wyborczą" oraz Urząd Marszałkowski. Na regionalnych stronach portalu internetowego oraz czytelnicy "Gazety Wyborczej" w drodze plebiscytu wybierają największe atrakcje turystyczne naszego regionu. Wśród internautów, którzy wezmą udział w głosowaniu i podzielą się swoimi opiniami, zostanie wylosowana nagroda główna - dwuosobowy bilet lotniczy linii Wizz Air z wylotem z naszego Portu. Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze S.A. supports a promotion action "Touristic Attractions of the Silesian Province" organised by daily Gazeta Wyborcza and the Office of Province Marshal. On local webpages and readers of Gazeta Wyborcza by way of voting select the best touristic attractions of our region. The internauts who will vote and share their opinions will take part in a draw whose first prize is Wizz Air double airticket from our Airport. On November 18, 2005 a gala was held in Qubus Hotel to conclude 4th edition of loyalty programme "Latam z Katowic!" (I fly from Katowice). "Latam z Katowic!" is a unique nationwide loyalty programme as it aims at complex promotion of individual passengers, tour operators and air carriers. WINNERS: Triada - Tour Operator of the Year 2005 Sun&Fun Holidays - Tour Operator - Debutant 2005 Biuro Podróży Joanna - Tour Operator - New Direction 2005 Centralwings - Domestic Charter Carrier 2005 Tunisair - Foreign Charter Carrier 2005 Lufthansa - The Biggest Traditional Carrier 2005 Wizz Air - The Biggest Low Cost Carrier 2005 Triada of Katowice won the category of Tour Operator Own Agency Travel Agency "Amadeusz" of Bytom won the category of Travel Agencies. "Carlson Wagonlit Travel" - Katowice office won the category of IATA Agents HONOURABLE MENTION: Oasis Tours and Exim Tours The winners met with applause, ladies wore evening dresses and concert of MoCarta band was held. Everyone enjoyed the event. Next, 5th edition will take place in the year of GTL S.A.'s 15th anniversary. To learn more about the programme please visit: więcej / more at: 4

7 "Liczba jest istotą wszechrzeczy" - Pitagoras Milioner na lotnisku Symboliką liczb zajmowali się już greccy uczniowie szkoły pitagorejskiej, przypisując dziesiątce doskonałość wszechświata. Kochamy się w okrągłych liczbach, szczególnie wówczas, gdy odzwierciedlają włożony trud w osiągnięcie sukcesu. Kiedy w 1991 roku powstawało Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze S.A., z pyrzowickiego portu skorzystało w ciągu 12 miesięcy niewiele ponad 5 tys. osób, czyli średnio ok. 15 na dobę. Każdy pasażer był i jest witany z radością. 12 października 1997r. powracający ze służbowej podróży Zbigniew Cebo okazał się być trzystutysięcznym pasażerem od czasu przejęcia lotniska przez GTL w maju 1994r. Po wyjściu z LOT-owskiego Boeinga 737 otrzymał bilet na dowolną europejską trasę. W 1997r. odprawionych zostało niewiele ponad 101 tys. pasażerów. Podjęto także decyzje o rozbudowie terminala. Niebawem ilość punktów odpraw, tzw. check-in (ów) wzrosła z 5 do 8. Dziś jest ich 17, a w 2007r. będzie 35. Dwa lata później, 2 maja 1999r., Marek Musioł tuż przed odlotem do Dusseldorfu, odliczony został jako półmilionowy pasażer. I on także otrzymał bilet na trasę europejską, ale tym razem od Lufthansy. Był to rok siedemdziesiątlecia międzynarodowych połączeń lotniczych z Katowicami. Pierwszy bowiem rejs w historii LOT-u odbył się 2 stycznia 1929 r. do Wiednia. W roku 1999 w MPL Katowice odprawionych zostało łącznie 170 tys. pasażerów. I nareszcie - pierwszy raz w dziesięcioletniej historii GTL S.A. - doczekaliśmy się milionowego pasażera: 11 lutego 2002 r. rejsem z Warszawy, na pokładzie lotowskiego ATR-42, przyleciała do Katowic Katarzyna Plewnia, która w ten sposób kończyła służbową wyprawę do Paryża. Dziś mogłaby to zrobić bezpośrednio. Były kwiaty, bilet, telefon komórkowy i wyjątkowe wyróżnienie tytułem Honorowego Marszałka Portu - osoby niezwykle ważnej na każdym lotnisku, bo odpowiedzialnej za porządek na płycie postojowej. To on ustawia i odprawia samoloty. Poznać go można po żółtej kurtce i trzymanych w rękach latarkach, do złudzenia przypominających buławy, stąd ta nazwa. Po otrzymaniu stosownego certyfikatu wyjątkowa pasażerka "odprawiła" w dalszą drogę samolot, którym wcześniej przyleciała. W 2002r. oprawionych zostało 202 tys. pasażerów. I wreszcie nadszedł dzień na który wszyscy w Pyrzowicach czekali od dawna: odprawienia milionowego pasażera w jednym roku! Pierwszy raz tej sztuki udało się dokonać Amerykanom w chicagowskim porcie O'Hare w grudniu 1959r. Na stołecznym Okęciu wynik ten osiągnięto w 1971r. W Katowicach stało się to 16 listopada br. Po dokładnych obliczeniach odzwierciedleniem doskonałości, czyli milionowym pasażerem została lecąca do Kolonii samolotem Centralwings Monika Bujak - restauratorka z Chorzowa. Oblegana przez dziennikarzy powtarzała, że jest oszołomiona, zaskoczona i szczęśliwa. Były kwiaty, roczny na nieograniczoną ilość rejsów z Katowic bilet od Centralwings oraz z szeregiem bonusów Karta Milionowego Pasażera od GTL. Milionerkę najbardziej ucieszyła możliwość bezpłatnego parkowania, gdyż w szczęśliwy rejs wybrało się po kupno samochodu. Karta Milionowego Pasażera uprawnia także do bezpłatnego korzystania z saloniku VIP przy sali odlotów, 50% zniżki w restauracji i 30% upustu w wypożyczalni samochodów "Armada GTL Service". Cezary Orzech wydarzenie event "Number is the within of all things" - Pythagoras Millionaire at the Airport Already the Pythagoreans dealt with the symbolism of numbers ascribing universe perfectness to number 10. We love round numbers, especially when they reflect our effort put into achieved success. After creation of Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze S.A. (Upper-Silesian Aviation Group) in 1991, the airport in Katowice- Pyrzowice was visited by slightly more than 5 thousand passengers within 12 months, which makes an average of 15 persons a day. Each and every passenger has always been welcomed with open arms. When on October 12, 1997 Zbigniew Cebo was coming back from his business trip, he appeared to be a three hundred thousand passenger since the time when the airport was taken over by GTL in May When he left the board of Boeing 737 belonging to LOT he received a ticket for a European route of his choice. In 1997 slightly above 101 thous. passengers were checked in; additionally, a decision to develop the terminal was taken. Soon the number of check-in points grew form 5 to 8. Today there are 17 and in 2007 there will be 35 check-ins. Two years later on May 2, 1999 Marek Musioł directly before his departure to Düsseldorf was counted as a half a million passenger. He also received a ticket for a European route but this time from Lufthansa. It was the year when the 70th anniversary of international connections to Katowice was celebrated. The first flight by LOT took place on January 2, 1929 on the route to Vienna. In 1999 Katowice International Airport checked in 170 thous. passengers. Then, finally - for the very first time in 10 year history of GTL S.A. - we saw one million passenger. February 11, 2002 Ms Katarzyna Plewnia on board of LOT's ATR-42 arrived in Katowice from Warsaw. With this flight she took the last step of her business trip from Paris. Today she could take a direct flight. She received flowers, a ticket, mobile phone and a title of Honorary Marshal of the Airport - a very important position responsible for securing order on the apron since responsible for parking and plane check-in. You can recognise such a person by their yellow jacket and the fact that they hold torches that by far resemble a truncheon, hence the name. Having received an adequate certificate the exceptional passenger "checked in" the plane she came in on saw 202 thous. passengers checked in. Finally, the long-expected day at Katowice Airport arrived - checking in of one million passengers within a single year! The first airport to break this level was O'Hare Airport in Chicago in December Okęcie Airport located in the Polish capital city reached that figure in The same happened in Katowice on November 16, Having done thorough calculations it was found out that the reflection of perfectness, or one million passenger, was Monika Bujak - restaurant owner from Chorzów, who took her flight to Cologne on board of Centralwings' plane. Circled by crowd of journalist she could only repeat that she was flabbergasted, surprised and glad. She received flowers, yearly ticket for unlimited number of flights from Katowice from Centralwings airline and One Million Passenger Card form GTL, including numerous extras. However, she was most content with free parking since the goal of her lucky trip was to buy a car. With her One Million Passenger Card she will have an opportunity to access the VIP lounge at departures concourse for free and additionally she will have a 50% discount in the restaurant and 30 % discount in car rental of Armada GTL Service. Cezary Orzech Milioner na lotnisku Millionaire at the Airport więcej / more at: 5

8 SAMOLOTEM DO BUDY? lub do Pesztu. BY PLANE TO BUDA? or to Pest.

9 podróże journeys Buda, Obuda i Peszt. Trzy połączone miasta na dziewięciu wzgórzach: Budapeszt. Buda, Obuda and Peszt. Three amalgamated towns living on nine hills: Budapest.

10 SILESIA airport Samolotem do Budy? By Plane to Buda? Niektórzy Polacy pamiętają jeszcze to miasto z wypraw turystyczno-handlowych w latach osiemdziesiątych. Ceny były przyjazne, nasze ręczniki i ubrania robocze sprzedawały się świetnie, przeliczniki walutowe były korzystne, a dworzec Kelety był wtedy międzynarodowym centrum biznesowym. Oczywiście na miarę tamtych czasów. Na szczęście miniony okres możemy bezpowrotnie zamknąć na stronach historii, a dzięki regularnym połączeniom lotniczym obsługiwanym przez Wizz Air, stolica Republiki Węgierskiej zaprasza nas w nowych czasach jako mile oczekiwanych gości. Bezpośrednio z Katowic. Miasto liczące prawie dwa miliony mieszkańców, blisko jedną piątą ludności Węgier, jest niewątpliwie jedną z bardziej zaludnionych stolic Europy. Jest to również jedna z najpiękniejszych stolic świata, niosących w sobie dziedzictwo Rzymskiego Aquincium oraz średniowiecznej Budy. Nie tylko rodzima tysiącletnia kultura, ale również panowanie Turków z XVI i XVII w., a przede wszystkim związek z Austrią z okresu cesarstwa Austro- Węgier, pozostawiły niezwykłe bogactwo architektoniczne różnych stylów: gmachów, świątyń czy parków. Miasto przez cały rok tętni życiem ubarwionym przez grupy turystów z całego świata. Jest w czym wybierać: począwszy od naturalnych źródeł u stóp Góry Gelerta (Gelèrt-hegy), wznoszącej się ponad 130 m nad lustro Dunaju, poprzez nabrzeże mostu Małgorzaty po stronie Budy oraz muzea, gromadzące zbiory dzieł narodowej i światowej sztuki. Kulminację wrażeń odczujemy na Górze Zamkowej, miejscu gdzie przecinają się trasy wszystkich wycieczek. Możemy tam dotrzeć pieszo poprzez Górę Gelerta, która w czasach pogańskich była sceną sabatów czarownic. Swoją dzisiejszą nazwę zawdzięcza postaci św. Gerarda (po węgiersku Gelèrta), biskupa żyjącego w czasach buntów pogańskich w XI w. Według legendy został pojmany przez pogan, zamknięty w nabitej gwoździami beczce i zepchnięty do Dunaju. My na szczęście możemy wybrać bardziej konwencjonalny rodzaj transportu na górę: kolejką szynową, po drodze podziwiając piękną panoramę Pesztu, z równie piękną zabudową oraz okazały gmach Parlamentu. Budapeszt to miasto wielu kontrastów współistniejących u koryta Dunaju. Wzgórza prawostronnej części wznoszą się stromo nad malowniczą równiną lewobrzeżnej części miasta. Dzielnice po jednej stronie harmonijnie łączą się z rezerwatami przyrody, lasami i jaskiniami, by na drugim brzegu przeistoczyć się w stuletnie wille, współczesne pałacyki zatopione w zielonych ogródkach, pachnących każdego lata jaśminem i znane nam z rodzimego, miejskiego pejzażu szare blokowiska, pamiętające lata siedemdziesiąte. Tam spotkamy również wizytówkę obecnych czasów: lśniące od chromu, granitu i szkła centra biznesowe, pasaże handlowe (ceny nadal są przyjazne), kontrastujące ze stu- ome of the Polish still remember the city from, so called, Stouristic and trading trips of the 1980s. Prices there were affordable, Polish towels and work wear was a bargain for indigenous inhabitants and exchange rate was favourable. Keleti railway station was then an international business centre, of course, its scale was adequate for that time. Fortunately, that era is gone forever and now we can only read about it in historical books. Currently, thanks to scheduled flights provided by Wizz Air, the capital city of the Hungarian Republic greets us in new times as welcomed visitors - visitors coming directly from Katowice. The city with its almost 2 million inhabitants, which is roughly 20% of all the Hungarians, is certainly one of the most populated European capitals. Furthermore, it is undoubtedly one of the most beautiful capital cities in the world bearing heritage of Roman city of Aquincum and Buda dated back to the Middle Ages. On the one hand, Budapest owes its architectural abundance with numerous buildings, temples or parks to its indigenous one thousand year old culture. However, on the other hand it was Turkish rule back in the 16th and 17th century and mainly the union with Austria during the times of Dual Monarchy that contributed to the current shape of the city. Throughout the year city life is vibrant and adorned with international crowds of tourists. The city offers many highlights that you can choose from: There are natural springs at the foot of Gellért Hill (Gellért-hegy) reaching 130 meters above the level of the river Danube, embankment of Margit Bridge on Buda part and museums possessing collections of national and international works of art. Nevertheless, the climax one will reach on the Castle Hill, the place where all the tourist paths meet. We can make our way there through Gellért Hill that in the pagan days used to be a venue for witch covens. The hill is named after saint Gellért (Gerard), a bishop who lived during the Pagan Revolt in the 11th century. The legend has it that he was captured by the pagans, locked in a barrel and then thrown into the Danube. Fortunately, we are now in more comfortable position and can choose our means of transport, so at our disposal there is a funicular railway that leads through a route offering a magnificent view of Pest including the outstanding building of the Parliament. Budapest is a city of many contrasts overlapping along the banks of the Danube. Right-side steep hills reach over picturesque leftside plain. On one river bank quarters are smoothly linked with nature reserves, forests and caves, whereas on the other bank we encounter one hundred year old villas, contemporary mansions embedded in green gardens smelling of jasmine each summer and familiar to Polish eyes grey quartets of blocks of flats constructed in the 1970s. But out there we can also come across a showcase of the present time - glittering chrome, granite and glass of modern business centres and shopping centres (the prices are still affordable), yet contrasting with old-fashioned backyards. However, all those elements contribute to the unique atmosphere of Budapest. ore experienced tourist while in Budapest can advance M rather a narrow strip of a quarter, Viziváros or Water Town, whose name was coined in the Middle Ages. It stretches between Margit and Chain Bridges. Not only do they connect banks of Buda and Pest, but they also make up a magnificent component of architectural landscape, which perfectly matches Fisherman's Bastion, and gleaming tails of Matthias Church. After a day long walk tourist eagerly seat themselves in one of numerous thermal baths, wine cellars, where you can taste world-famous Tokaj, or chic restaurants tempting with sophisticated menu. Clubs pulsating with night 8

11 SILESIA airport z Katowic na weekend weekend away from Katowice letnimi podwórkami. Wszystko to składa się na niepowtarzalną atmosferę Budapesztu. Zwiedzający Budapeszt bardziej wytrawni turyści mogą dotrzeć na dość wąski pas, na którym leży dzielnica, która w średniowieczu otrzymała nazwę Viziváros - Wodne Miasto. Rozpościera się pomiędzy dwoma mostami: Łańcuchowym i Małgorzaty. Poza funkcją komunikacji pomiędzy Budą i Pesztem, mosty tworzą wspaniały element architektury, współgrający z Basztą Rybacką oraz blaskiem ceramiki kościoła Macieja. Po całodziennej wędrówce turyści chętnie zatrzymują się tam w jednej z dziesiątek term, piwniczek z winem, w których możemy upajać się Tokajem lub w eleganckich restauracjach, zapraszających wysublimowanym menu. Pulsujące nocnym życiem kluby, sale koncertowe, uliczki wraz z pasażami handlowymi, oferują mnóstwo rozmaitych atrakcji, czyniąc ze stolicy Węgier mekkę koneserów życia. Wszechobecne centra kultury muzułmańskiej, chińskiej, arabskiej, cygańskiej, nie mówiąc o wspaniałych węgierskich ośrodkach folkloru, nadają miastu egzotyczny ton. To w nocy. A w dzień Budapeszt zamienia się w wielkomiejski moloch: dziesiątki przedstawicielstw światowych koncernów, korki na ulicach miasta, wszechobecny pośpiech wraz z obecnością yuppies na głównych ulicach miasta, nadają mu wszelkie znamiona metropolii. Mnogość wrażeń i widoków pozwala przybyszom poczuć się tutaj jak w kotle zupy gulaszowej. Tylko ten język! Jak zrozumieć: ujunopold kiwano*? Na szczęście Węgrzy sami zrozumieli niekorzyści lingwistyczne przynależności do grupy ugrofińskiej. Swobodnie posługują się językiem niemieckim (starsze pokolenie), rosyjskim (średnie pokolenie) i angielskim (młodzi). Poza tym panorama parlamentu nad pięknym modrym Dunajem, widziana z Baszty Rybackiej, wymyka się swoją niepowtarzalnością wszelkim opisom językowym! * ujunopold kiwano - w j. węgierskim znaczy Dzień dobry! tekst i zdjęcia - Rafał Drabek life, concert halls and shopping streets propose endless attractions, which makes the Hungarian capital a mecca for life's connoisseurs. Ubiquitous centres of Muslim, Chinese, Arab, Gypsy and obviously of Hungarian culture endow the city with an exotic flavour. That is how Budapest teases by night, yet, at the dawn the city transforms into an urban giant. Endless branch offices of international corporations, traffic jams and omnipresent haste including hectic yuppies dashing down the high street give it the taste of a metropolis. Various attractions and views make a visitor feel as if in a melting pot full of goulash soup. But if it had not been for the language! How can you understand: ujunopold kiwano*? Luckily, the Hungarian have already realised themselves that the fact that their mother tongue stems from the Finno- Ugrian family might be a bit disadvantageous. They can fluently speak German (the older generation), Russian (middle-aged generation) and English (youngsters). Besides, the view from the Fisherman's Bastion onto the Parliament building against the blue Danube is so exceptional that no words could express it! * ujunopold kiwano - Hungarian Hello! story and photos by Rafał Drabek Samolotem do Budy? By Plane to Buda?

12 Sztuka na jedwabnym szlaku Art on Silky Road

13 Chcesz założyć na siebie coś pięknego i oryginalnego? Lubisz malarstwo Klimta lub Gauguina? Noś ich ze sobą! Możesz ich obrazy mieć np. na jedwabnym, plażowym pareo lub apaszce. Eager to wear something marvellous and original? Fond of paintings by Klimt or Gauguin? Why don't you wear them? You can have their paintings on your silk pareo or scarf.

14 Sztuka na jedwabnym szlaku Art on Silky Road Tajemnica produkcji jedwabiu była niegdyś w Chinach bardzo pilnie strzeżona. Za jej ujawnienie groziła nawet kara śmierci. Materiał sprzedawano po bardzo wysokich cenach i traktowano jako towar "na wagę złota". Obecnie wykorzystywany jest do tworzenia produktów ekskluzywnych. Jego szlachetny połysk i wyjątkowa lekkość inspirują nie tylko projektantów mody, ale także artystów-plastyków. Aby ożywić białe płachty materiału potrzebny jest ołówek, pędzel i farby. Najpierw tkaninę naciąga się na drewnianą ramę. Potem trzeba naszkicować wzory i plastyczne kompozycje. Następnie wszystkie linie należy bardzo dokładnie poprawić specjalnym klejem - ważne, aby kreska była odpowiednio cienka i naniesiona z dużą wprawą. Wreszcie sięga się po pędzel i farby. Zaprojektowane motywy plastyczne koloruje się z niezwykłą starannością. Ręka nie może zadrżeć, bo farba mogłaby się rozlać poza kontur. Na koniec pozostaje suszenie i utrwalenie dzieła w specjalnym urządzeniu z wykorzystaniem parującej wody, co dodatkowo powoduje lepsze nasycenie barw. Co można stworzyć w ten sposób? W Pracowni malarstwa na jedwabiu Ewy Grol z Gliwic powstają szale, krawaty, chusty i parea, a ostatnio także obrazy. Patrząc na jedwabne wyroby trudno uwierzyć, że wszystkie wykonane są w całości ręcznie. Wydają się zbyt doskonałe. Ewa Grol The secret of silk production used to be particularly guarded in the ancient China. One could have been a subject even to capital punishment for disclosing this confidential piece of information. The fabric was sold at high prices and was treated with attention equal to one devoted to gold. Nowadays it is used for fabrication of exclusive products. Its noble gloss and exceptional lightness inspire fashion designers as well as artists. All you need to bring life into white canvas is a pencil, brush and paint. First you stretch the fabric over a wooden frame, then you need to sketch some patterns or artistic compositions. Next step involves precise application of a special kind of glue onto already pencilled lines - it is very important that those lines are suitably thin and skilfully crafted. After that you can reach for brush and paint. Designed motifs are then coloured with proper elaboration. The hand cannot shake otherwise paint would cross the outline. Final stage means drying and fixing of the work in a special device using evaporating water, which additionally makes hues become more intensive. What can be created by this method? In a silk paining workshop of Ewa Grol from Gliwice scarves, ties, shawls and pareas, and recently even paintings are fabricated. It is hard to believe that those silk products are manually crafted. They seem to be too perfect to be true. Ewa Grol has already 12

15 SILESIA airport vademecum snoba vade mecum for a snob opracowała już ponad sto projektów. Wśród nich są naturalne motywy kwiatowe lub reprodukcje obrazów: Gauguina, Klimta, Matisse'a, Muchy, Picassa oraz Makowskiego. Aby uzyskać odpowiedni efekt w pracowni wykorzystywane są tylko materiały najwyższej jakości. Unikatowy charakter jej wyrobów docenia wielu klientów. - Dążę do tego, aby moje apaszki, szale i parea były ciekawe i zaskakiwały odbiorców efektem plastycznym, bogatą gamą kolorystyczną, bardzo dobrej jakości jedwabiem i ręcznie podwijanymi brzegami. Każdy może kupić nasze wyroby osobiście w Gliwicach lub otrzymać je wprost do domu. Zainteresowanie jedwabną galanterią i obrazami wyraziło już kilka cenionych galerii i muzeów w kraju i na świecie. Pracownia działa od 1999 roku i bezustannie się rozwija. Pomysł na malowanie jedwabiu zrodził się podczas podróży do Hiszpanii i Francji. Tam Ewa Grol poszukiwała pierwszych inspiracji - odwiedzała muzea i galerie, gromadziła dziesiątki reprodukcji. - Znalezienie odpowiedniego motywu nie jest łatwe. Nie wystarczy wejść do księgarni i kupić kilka albumów. Trzeba bezustannie poszukiwać, zbierać zdjęcia najwyższej jakości, zaglądać do antykwariatów, porównywać kolory. Czasami wielokrotnie patrzę na jakiś obraz, próbuję szkicować wybrany fragment, ale nic z tego nie wychodzi. Po jakimś czasie nagle odkrywam doskonale pasującą część kompozycji, widzę ją oczami wyobraźni na długim szalu, rozciągniętą i barwną. Wiem już, że to jest to i z zapałem zabieram się do pracy. Staram się dopracować każdy designed more than 100 projects including floral motifs and copies of paintings of such artists as Gauguin, Klimt, Matisse, Mucha, Picasso and Makowski. For faultless results only best quality components are used in the workshop. Unique character of her works is highly appreciated by numerous customers. - My intention is to make my scarves, shawls and pareas attractive and to surprise customers with artistic effect, wide range of colours, high quality and hand-made hems. Everyone can buy our products personally in Gliwice or receive a parcel directly to thier door. A few renowned galleries and museums, both in Poland and abroad, have already shown their interest in silk outfits and paintings. The workshop opened in 1999 and has been growing ever since. The idea to paint silk was born during a trip to Spain and France. It was where Ewa Grol was looking for her first inspirations - she visited museums and galleries, she collected tens of reproductions. - Hitting an adequate motif is not a piece of cake. It is not enough to enter a bookshop and buy a few art books. You must continually search, collect pictures of highest quality, pop into second-hand bookshops, compare colours. Sometimes I keep on gazing at a painting, trying to sketch a selected motif, but my efforts fail. Then all of a sudden I discover a matching item. In my mind's eye I can see it go with a long scarf turning into a stretched and colourful composition. I feel this is it and excitedly get down to work. I try to elaborate each detail perfectly. Then the positive effect is guaranteed. element do perfekcji. Wtedy dobry efekt jest gwarantowany. Talent plastyczny i miłość do sztuki w tym fachu nie wystarczą. Potrzebna jest jeszcze niezwykła dokładność i dużo cierpliwości. Choć Ewa Grol zawsze miała wyjątkowe predyspozycje do precyzyjnych prac i jest absolwentką poznańskiej ASP, technikę malowania na jedwabiu opanowała wystarczająco dobrze dopiero po trzech latach bezustannej pracy. Jolanta Lenczowska Address of the workshop: Pracownia malarstwa na jedwabiu Ewa Grol ul. Jasnogórska 8/ Gliwice tel./phone kom./mobile However, artistic talent and love for art is not enough for this trade. What you need additionally is unusual accuracy and endless patience. Despite the fact that Ewa Grol graduated from Academy of Fine Arts in Poznań and has always had extraordinary predisposition for jobs involving precision, it took her 3 years of hard and continuous practice to master silk painting. Jolanta Lenczowska Sztuka na jedwabnym szlaku Art on Silky Road 15

16 region local SILESIA airport Cały ruch na drogach jest dlatego tak marny, bo ludzie wczorajsi siadają do aut jutra i jeżdzą po drogach przedwczorajszych. Robert Lembke The whole traffic is so poor since people of yesterday get into cars of tomorrow and drive them on the roads of the day before yesterday. Robert Lembke Rozkopany Śląsk. Wszystkiemu winna Unia? Silesia under Construction. Because of the UE? zdjęcie/photo: M. i M. Jędryki "Drogowa Trasa Średnicowa, której budowa finansowana jest ze środków EBI, budżetu Państwa i budżetów śląskich miast, ma stanowić kręgosłup drogowy dla aglomeracji górnośląskiej, stąd jej tak ważne znaczenie dla sprawnego funkcjonowania i możliwości rozwojowych całej aglomeracji, a w szczególności miasta Katowice. Realizowany obecnie odcinek DTŚ w Katowicach powinien być oddany do użytku w roku 2006 i będzie główną, obok miejskiego odcinka autostrady A4, osią komunikacyjną miasta, zarówno dla ruchu tranzytowego, jak również ruchu międzydzielnicowego, odciążając wewnątrzmiejski układ komunikacyjny i równocześnie pozwalający na podjęcie w następnych latach śmiałych działań rewitalizacji katowickiego śródmieścia. Dlatego dla władz miasta, ale również działających tu przedsiębiorców i mieszkańców Katowic tak ważnym jest, aby prace związane z budową DTŚ przebiegały sprawnie i zakonczyły się w terminie." Piotr Uszok Prezydent Miasta Katowice Construction of Drogowa Trasa Średnicowa (which is a Polish name for an urban road crossing the heart of Silesian agglomeration), being financed with European Investment Bank recourses as well as by the state and Silesian cities' budgets, is meant to be a backbone of traffic system within the Upper-Silesian Agglomeration. Therefore, its successful completion has a decisive value for unproblematic existence and efficient development of the whole agglomeration, especially for the city of Katowice. The segment of the DTŚ that is now under construction should open in After that it will constitute, apart from the part of A4 motorway that passes through the urban area, a central pivot for transit as well as for transportation between particular quarters, which will reduce traffic within municipal transport network. Consequently, in future this will provide the city authorities with an opportunity to start revitalisation of the downtown. Therefore, not only for the city authorities but also for local business persons and citizens of Katowice it is so important that the construction of the DTŚ road is smooth and finished as per schedule. Piotr Uszok President of Katowice 14

17 SILESIA airport Wypowiedź Prezydenta Katowic może niezbyt zachęcać do lektury czytelnika-humanistę. Spójrzmy na problem z nieco innej strony - z góry. Sława podniebnego baru w jednym z katowickich hoteli zatacza coraz szersze kręgi. Podczas ostatniej wizyty zaprzyjaźnieni Włosi rodem z Perugii orzekli, iż pobyt w stolicy Górnego Śląska bez odwiedzin wspomnianego miejsca, byłby niedopełniony. Ponadto kierowała nimi ciekawość, jakie atrakcje skrywa owo sławetne miejsce. Gdy już wjechaliśmy na górę, zajmując dogodne miejsca w narożniku, w całym lokalu słychać było donośne "mamma mia". Była to reakcja na widok za oknem, bynajmniej nie urokliwej, łagodnej panoramy, lecz łańcuszka buldożerów, koparek, hałd ziemi, betonowych konstrukcji, słowem krajobrazu nieco księżycowego. Tak z góry wygląda budowa nowego ronda. Dla Katowiczan, ale i dla przyjezdnych, rondo nigdy nie było miejscem przyjaznym: korki w godzinach szczytu, stłuczki, kiepska nawierzchnia i te tramwaje Nic zatem dziwnego, że od momentu, gdy rozpoczęto dyskurs o przebudowie układu komunikacyjnego śródmieścia, wszyscy z niecierpliwością oczekiwali na wcielenie pomysłu w życie. Pierwsza koncepcja budowy Drogowej Trasy Średnicowej, dla której nowe rondo stanowi jeden z kluczowych elementów, sięga jeszcze lat 60-tych. Potrzeba uporządkowania układu komunikacyjnego wynikała z faktu, iż wiele śląskich miast projektowano nie jako część aglomeracji, lecz jako niezależne od siebie, bez logicznych połączeń drogowych. Jak zwykle przeszkodą w sprawnej realizacji idei były pieniądze. Przełom stanowiła umowa zawarta przez rząd z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, dostarczając zastrzyk 180 mln euro w 1998 roku oraz kolejne 80 mln euro w 2002 roku. W ten sposób budowa DTŚ stała się największą inwestycją drogową w województwie i jedną z największych w Polsce. Województwo Śląskie otrzymało w 2004 roku dofinansowanie w wysokości blisko 60 mln złotych na budowę DTŚ Zachód, obejmującą dwa odcinki w Rudzie Śląskiej. Natomiast miasto Ruda Śląska będzie beneficjentem dotacji w wysokości 6 mln złotych na połączenie DTŚ z centrum miasta. region local However, the comments by President of Katowice may not be encouraging for a reader who is more into humanities; but we may take a different approach - a top down approach. Fame of a sky bar placed in one of hotels in Katowice is still growing. Italian friends of mine, coming directly from Perugia, during their recent trip agreed that a visit to the capital of the Upper Silesia would not be complete if they had not made their way to the venue just mentioned above. They went there driven by pure curiosity what such a place can offer. When we already landed up there and took a convenient place in the corner the only sound that one could hear in the bar was world famous, loud "mamma mia." It was their reaction to the view but it was not a picturesque landscape - it was a bundle of bulldozers and excavators, heaps of soil and load of steel structures - namely kind of lunar view. That was a top down view of the construction of the new roundabout. Never was this roundabout a friendly place for inhabitants of Katowice or any visitor. It has been treated as a synonym of peak hour traffic jam, crashes, poor surface of the road and those trams. So it should not be surprising that since the beginning of the discussion on restructuring of downtown transportation system everyone has been awaiting keenly the moment the concept comes true. First ideas to build the Drogowa Trasa Średnicowa, for which the new roundabout makes up one of key points, date back to the 1960s. The need to structure the transport system stemmed from the fact that many of the Silesian cities and towns had been designed not as one uniform body but as separate units with no logical connections. However, customarily main obsta- zdjęcie/photo: M. i M. Jędryki cle on the way to successful implementation of the idea was money. The moment the government entered into a contract with the European Investment Bank was a breakthrough that infused180 mln in 1998 and additional 80 mln 2002 into the budget. Consequently, the construction of the DTŚ road became the biggest road investment in the province and one of the biggest in the whole country. In 2004 the province of Silesia was subsidised with almost PLN 60 15

18 region local SILESIA airport Środki europejskie to wsparcie nie tylko dla inwestycji w centrach miast, ale także dla projektów przygranicznych, jak przykładowo budowa drogi ekspresowej S1 na trasie Bielsko- -Biała - Skoczów - Cieszyn. Inwestycję tę zasili europejski fundusz ISPA dotacją w niebagatelnej kwocie 103,6 mln euro! Celem przedsięwzięcia jest budowa 28,2 km drogi ekspresowej wzdłuż istniejącej drogi krajowej nr 1 z Bielska-Białej do Cieszyna - granicy z Republiką Czeską - i stanowi część Transeuropejskiej Sieci Korytarza nr VI, łączącego północ z południem: od Bałtyku przez Łódź, Katowice aż do Cieszyna. Oprócz węzłów drogowych powstaną także ekrany akustyczne, podczyszczalnie ścieków i inne obiekty inżynieryjne. Na pytanie zadane przez eurosceptyka: "Kiedy będą widoczne rezultaty inwestycji finansowanych ze środków unijnych?", eurokrata odpowie: "Im więcej tablic z unijnymi gwiazdkami będzie postawionych w miejscach realizacji projektów". Ale dla przeciętnego Kowalskiego odpowiednią miarą będzie nowa funkcjonalna droga, chodnik, po którym spacer nie grozi zwichnięciem nogi, ogrzewane wiaty tramwajowe. Czego sobie i Państwu życzę! Rondo im. gen. J. Ziętka - wizualizacja / Layout of the new roundabout Projektanci / Designers: MACIEJ BŁACH CZESŁAW POŁEDNIOK KRZYSZTOF MARKOWICZ Architekt / Architect: TADEUSZ CZERWIŃSKI Anna Słupina mln earmarked for the western part of the DTŚ that covers its two parts in Ruda Śląska. Additionally, the town of Ruda Śląska will be a beneficiary of another PLN 6 mln earmarked for connection of the DTŚ to the downtown system. Financial means coming from the EU, apart from investments in downtown infrastructure, additionally support projects within border areas. Construction of an S1 expressway Bielsko-Biała - Skoczów - Cieszyn is a good example of such an initiative, which will be subsidised from the ISPA fund with soaring mln! The goal of this investment is construction of a 28.2 km road parallel to the existing state road No 1 from Bielsko-Biała to Cieszyn, where the border crossing with the Czech Republic is. The new route will be a part of the Trans European Road Network, particularly of Pan-European transport corridor No 6 extending from the north to the south or joining the Baltic Sea via Łódź, Katowice with Cieszyn. Apart from junctions the project foresees building of sound barriers, water treatment subunits and other engineering facilities. Nonetheless, there are assorted attitudes towards the above situation: A eurosceptic would ask a question: "When will we see results of the investments financed with the EU resources?" - that would be provided with eurocrat's praising answer: "The more projects with the EU flag boards are fixed, the better." But for ordinary citizens a quantifiable measurement would be a new convenient road, a pavement that will make a stroll uneventful or heated tram shelters. And this is what I wish to myself and you all! Anna Słupina 16

19 SILESIA airport W SIECI BEZ KABLA nowe technologie new technologies WIRELESS SURFING W sieci bez kabla Wireless Surfing Na katowickim lotnisku pasażerowie i goście już od ponad roku mogą korzystać z bezprzewodowego dostępu do Internetu. Wygoda i szybkość to podstawowe zalety tzw. hotspotu w porcie lotniczym w Pyrzowicach. Korzystać z niej mogą wszyscy, którzy potrzebują szybkiego dostępu do Internetu podczas podróży służbowej. Sprawdzić pocztę elektroniczną, dokonać ostatnich transakcji, przelewów bankowych przed wylotem lub tuż po przylocie. Wystarczy notebook lub palmtop z technologią WLAN i już jesteśmy w sieci. Bez konieczności szukania gniazdek i kabli. Przyjazne menu w kilku językach poprowadzi użytkownika przez proces logowania do światowej sieci. Osobną grupą klientów, którzy docenią obecność hotspota na lotnisku w Pyrzowicach, są użytkownicy usługi Blue Connect. Wprowadzony niedawno, a już zdobywający rzesze entuzjastów produkt umożliwia automatyczny wybór najszybszego połączenia z Internetem w oparciu o technologie przesyłu danych GPRS, EDGE, UMTS i WLAN właśnie. Potrzeba nam tylko karty do naszego notebooka, specjalnego oprogramowania i już jesteśmy w sieci. Karty takie można nabyć w salonach Ery i wybranych sklepach komputerowych. Oprogramowanie wybierze także automatycznie najszybszy w danym miejscu przesył danych. W Pyrzowicach będzie to właśnie WLAN. Korzystanie z hotspota na katowickim lotnisku jest w tym przypadku wliczone w abonament Blue Connect, a wysoka przepustowość WLAN pozwala na transmisję danych z prędkością do 11 MBit/s, a więc na błyskawiczne przesłanie nawet bardzo dużych plików. Dzięki usłudze roamingu międzynarodowego Blue Connect dostępny będzie niemalże na całym świecie. Tak więc kartę Blue Connect w laptopie warto zabrać ze sobą wylatując z kraju. Hotspoty zainstalowano w Polsce głównie w hotelach, centrach konferencyjnych, centrach handlowych. Osobną grupą, których lista stale w Polsce rośnie, są restauracje McDonalds, KFC i Pizza Hut. Korzystają z hotspotów osoby potrzebujące niezawodnej i szybkiej łączności w podróży lub podczas spotkań służbowych: biznesmeni, przedstawiciele handlowi, menadżerowie. A takich na lotnisku w Pyrzowicach jest coraz więcej. Rafał Drabek Within the airport in Katowice-Pyrzowice passengers and visitors for more than six months have been able to use wireless internet connection. Convenience and high speed are the merits of Hotspot. Anyone who needs a fast internet access during his or her business trip can make use of the hotspot. One can check s, make transactions or money transfers just before departure or right after arrival. What is necessary to go online is only a notebook or palmtop equipped with a WLAN device. No need to search for sockets or cables. The log-in menu is user-friendly and will assist a person into the World Wide Web in many languages. Another group of people who certainly will appreciate hotspot within the airport in Katowice-Pyrzowice is the users of Blue Connect, a service provided by one of mobile telecommunication companies. The product, which has been launched quite recently and is already winning large numbers of customers, automatically selects the fastest internet connection through wireless data technologies such as GPRS, EDGE, UMTS and WLAN. What we need to do is to equip our notebook with a special card and software and afterwards we can start surfing the web. The cards can be purchased with Era representatives or in some computer shops. The available software will automatically choose the quickest data transmission, which in Pyrzowice means WLAN. The use of hotspot within the airport in Katowice-Pyrzowice is already covered with the fee that one pays for Blue Connect service. A high throughput of WLAN enables data transfer of 11 MBit/s, which means one can send even relatively big files in a very short time. Thanks to international roaming Blue Connect will be accessible almost all around the world. So one should not forget to insert the Blue Connect card into their laptop while leaving Poland. In Poland hotspots are mainly available in hotels, conference and shopping centres. Additionally, there is a growing group of restaurants (McDonalds, KFC and Pizza Hut) which provide hotspots within their premises. Those who use hotspots require reliable and fast connection during their trips or business meetings and these are such professionals as: business persons, sales representatives or managers. Number of those is continually rising within the airport in Katowice-Pyrzowice. Rafał Drabek 17

20 Śląsk według Brosa Silesia by Bros

21 SILESIA airport sylwetki people Z Johannem Brosem, współtwórcą Galerii Szyb Wilson, kolekcjonerem sztuki, przedsiębiorcą, prekursorem rewitalizacji architektury postindustrialnej na Śląsku rozmawia Małgorzata Tkacz-Janik. Zacznijmy od zdania Bernharda Matthesa, które tak często Pan cytuje: Interview with Johann Bros, one of founders of Szyb Wilson Gallery, art collector, entrepreneur, forerunner of industrial estates revitalisation in Silesia by Małgorzata Tkacz-Janik. Let us start with a sentence by Bernhard Matthes, which you tend to quote quite often: Śląsk według Brosa Silesia by Bros Kolejna rewolucja kulturalna zacznie się na Śląsku - uśmiecha się mój rozmówca i od razu dodaje: kiedy to usłyszałem po raz pierwszy, w ogóle mnie to nie zdziwiło. Niemal równolegle doszedłem do tych samych wniosków. Muszę podkreślić, że moje rozumienie Śląska poszerzają przede wszystkim artyści: Robert Schneider, Andrzej Urbanowicz, Karol Wieczorek, Andrzej Tobis oraz wielu innych, zafascynowanych Śląskiem artystów z Krakowa, z Orońska (znajduje się tam jedyne w Polsce Muzeum Rzeźby), z Europy. Oni czują Śląsk zupełnie inaczej. Śląska tkanka żywo ich inspiruje, stymuluje do artystycznego działania. Co to znaczy? Wciąż od nowa zadaję sobie pytania o Śląsk. O ten wielki potencjał, zbudowany na niezwykłym kontraście ciężkiej pracy i jednoczesnym poszukiwaniu sacrum. Sztuka, aby mogła się pojawić i rozwijać w jakimś określonym miejscu, potrzebuje wielu różnorodnych potencjałów. Śląsk jest ich pełen: kilkusetletni ciężki przemysł i jego dzisiejsza transformacja, zmiana systemu politycznego i socjalnego, niemal rytualne zwyczaje górników, przywiązanie do tradycyjnego stylu życia i zanegowanie go przez nowoczesność. Zmierzamy do zmiany stylu życia i myślenia na Śląsku i o Śląsku. Artyści, wyprzedzając czas, materializują to w swoich dziełach. Czy z tych samych przyczyn zdecydował Pan wrócić na Śląsk po długim pobycie za granicą? Tak. Śląsk ma dla mnie magiczną moc. Dzisiaj wiele się mówi o końcu historii, a w konsekwencji o końcu pracy. Pojawiają się pytania: dokąd zmierza Europa i jej kultura? Ludzie w Europie Zachodniej z równym zaangażowaniem szukają pracy i sensu życia. A tu? Tu wystarczy stanąć w drzwiach i od razu widać, ile jest do zrobienia. Wróciłem na Śląsk, bo jestem obowiązkowy - śmieje się Bros. To moja fascynacja, gest wobec tradycji, pewnych ludzi, no i w końcu wobec mnie samego. Chciałem być przedsiębiorcą, a tutaj jest wymarzona przestrzeń do działania. Choć przyznam, że myślałem, iż po 1989 roku region będzie się szybciej i pewniej rozwijał. Prawdopodobnie winę za to, że tak się nie dzieje, ponosi polska scentralizowana administracja, rozbudowana biurokracja oraz brak regionalnej współpracy śląskich miast. Powiedział Pan o geście wobec tradycji. Co miał Pan na myśli? Dom rodzinny? Otoczenie kulturowe? "Another cultural revolution will originate from Silesia" - he says smiling then immediately adds: When I heard that for the first time I wasn't really surprised. Almost parallelly I drew an identical conclusion. I must emphasize the fact that my perception of Silesia is above all broadened by artists such as: Robert Schneider, Andrzej Urbanowicz, Karol Wieczorek, Andrzej Tobis and many other who are fascinated with the region by artists from Cracow, Orońsk (where is the only museum of sculpture in Poland), from Europe. They have a different "feeling" about Silesia. The Silesian tissue is a vivid inspiration and stimulation for artistic activity. What does it mean? I keep on asking myself questions about Silesia again and again; about this huge potential built on an exceptional contrast between toil and simultaneous search for the sacred. Art to emerge and grow in some particular place needs numerous and diversified potentials. Silesia itself is full of them: heavy industry with few century tradition and its current transformation, change of political and social systems, coalminers' customs which seem almost like rituals, attachment to traditional lifestyle and its negation through modernity. We are on the way to redefine our lifestyle and the manner of thinking in Silesia and about Silesia. Artists, by way of anticipation, materialise it in their works. Is that the reason that was decisive for you to come back to Silesia after a long stay abroad? Yes, indeed. For me Silesia is magic. Nowadays the end of history and consequently "the end of work" is widely discussed. Questions appear, such as: What is Europe and her culture heading for? People in the western Europe put the same effort in finding a job and the meaning of life. And here? It's enough to stand at the threshold to spot how much must still be done. I came back to Silesia as I am dutiful - laughs Bros. It is my fascination, a gesture towards tradition, some people and eventually towards myself. I wanted to be an entrepreneur and here is a perfect place to act. Although, I must admit, I thought that the region after 1989 would be developing faster and more steadily. Perhaps the responsibility for this unfavourable situation lies in Polish centralised

22 sylwetki people SILESIA airport Śląsk według Brosa Silesia by Bros Myślę, ze człowiek rodzi się z pewną wrażliwością. Szczęśliwie wychowałem się w domu pełnym kobiet, gdzie było dużo miłości. Ponadto moja babka, wówczas 60-letnia, lansowała "model socjalny". Dom był zawsze pełen ludzi, rozmów, biesiad i rezydentów. Edukację rozpocząłem w Polsce i kontynuowałem w Hamburgu. Mam wykształcenie kupieckie, ale z domu wyniosłem fascynację humanistyką, filozofią, socjologią, literaturą, które w samodzielnym życiu kontynuowałem i nadal nie przestaję. Należałem do katowickiej hippisowskiej bohemy, skupionej wokół kawiarni "Bambino" - kultowego lokalu przy ulicy Kościuszki. Bywało tam wielu słynnych dziś ludzi Śląska. Niektórzy z nas nosili "prawdziwe" dżinsy, czytaliśmy "Skowyt" Ginsberga, rodził się rock'n'roll. Z kolei w Pałacu Młodzieży, w Klubie Filmowym "Kaczka", okupowaliśmy pokazy filmów neorealizmu włoskiego. Rok 1968 był dla nas bardzo ważny. Autostopem pojechaliśmy na sopocki festiwal. Grali Skaldowie i The Lords, w "Non- Stopie" śpiewał Czesław Niemen. Wtedy po raz pierwszy zacząłem rozumieć, że jednostki nie mają szans. Nie byłem artystą, więc zacząłem szukać gdzie indziej. administration, overgrown bureaucracy and the lack of regional cooperation of Silesian cities and towns. You have mentioned a gesture towards tradition. What was on your mind? Your family home? Cultural environment? I believe that an individual is born with some kind of sensitivity. Luckily, I grew up in a home full of women that was abundant with love. Besides, my grandmother, then in her 60s, promoted "social model." My home was always full of people, conversations, feasts and tenants. I started my education in Poland then it continued in Hamburg. I am a professional merchant, but it was my home where I gained the attraction to the humanities, philosophy, sociology and literature, which I have kept on cultivating till now. I belonged to a hippy bohemia of Bambino cafe in Katowice, which used to be a cult venue in Kościuszki St. Many present Silesian personalities used to call on there. Some of us wore "genuine" jean trousers, we read Ginsberg's Howl, rock'n'roll was coming into life. On the other hand we swarmed in Kaczka Movie Club at Pałac Młodzieży (Youth Palace) to watch neorealistic Italian movies. The year of 1968 was very important for us. We hitchhiked to get to the Sopot Festival. Skaldowie and The Lords performed there. Additionally, Czesław Niemen sang in Non-Stop club. It was then that I started to understand than an individual is helpless. I wasn't an artist therefore I began my search somewhere else. W jakim kierunku Pan poszedł? W Niemczech zaimponował mi Würth - miliarder, słynny kolekcjoner sztuki. Potem, gdy wróciłem do Polski, postanowiłem uruchomić sieć hipermarketów na wzór dzieła braci Albrecht. Jednak prawdziwych skrzydeł dodawała mi zawsze zupełnie inna działalność. Już w Hamburgu od końca lat 80. aktywnie uczestniczyłem w życiu polonijnym. Należałem do artystycznego stowarzyszenia Pegasus. Nawet zostałem artystą (śmiech), gdy wraz ze Zbyszkiem Trzcińskim nakręciliśmy słynny film "Żabi skok". Pomagaliśmy też znad Łaby Solidarności, słaliśmy do Polski łóżka i paczki dla powodzian. Kiedy Pan wrócił na Śląsk? W 1988 roku w dżdżysty, szary dzień wjechałem do Katowic od strony Chorzowa. Inferno! (z włoskiego: piekło). Pomyślałem, że znajduję się na ziemi, na której wydarzyła się jakaś totalna katastrofa. Postanowiłem nagrodzić każdego, kto rozwaliłby te kominy. I to był mój powrót! Uruchomiłem pierwszą w Polsce sieć marketów. Nagle w 1990 roku na mojej drodze stanął Browar braci Morskich. Wspaniały, imponujący swą architekturą, jeden z najlepiej zachowanych zakładów przemysłu spożywczego na Górnym Śląsku, który miał być zamieniony na parking. Wielkie wyzwanie - gigantyczny zespół zrujnowanych, zabytkowych budynków... So what direction did you take? In Germany I was impressed with Würth - billionaire and famous art collector. Then, when I came back to Poland, I decided to launch a chain of supermarkets similar to one created by Albrecht brothers. But what has really elevated me all the time was a different kind of activity. Already in the Hamburg times since the end of the 80s I had been an active player in Polish environment. I was a member of an artistic association called Pegasus. I even became an artist (he laughs) when together with Zbyszek Trzciński we made a film entitled "Żabi Skok" (A Leap of a Frog). Moreover, living at the Elbe we gave our hand to Solidarity movement; besides, we sent beds and parcel for flood victims in Poland. When did you come back to Silesia? In 1988 on a drizzly and grey day I approached Katowice from Chorzów direction. Inferno! I thought I found myself on a land that faced an ultimate catastrophe. I decided to reward anybody that could demolish all those chimneys. That is what my come back looked like! I opened the first supermarket chain in Poland. In 1990 out of the blue I encountered a Brewery of the Morscy brothers on my path. A magnificent, well-preserved and notable for its impressive architecture facility of food industry which was meant to be replaced by a car park. A great challenge - huge complex of ruined, historical buildings The task became my goal. For 8 years we had been reconstructing each element with particular care, exploring its history, learning new people, different sorts of specialists, craftsmen, renovators, builders and architects. We were tackling regulations and creating new ones. It was like pathfinding. Poland still lacks administrative procedures and clear regulations or tax allowances which would serve as an ease for private investors, small businesses, foundations or non-governmental organisations to renovate historic buildings. We did it. We became forerunners of modern 20

23 SILESIA airport region local Zadanie to, stało się moim celem. Przez 8 lat odtwarzaliśmy z pietyzmem każdy szczegół, badaliśmy historię, poznaliśmy zupełnie nowych ludzi, specjalistów różnych dziedzin, rzemieślników, konserwatorów, budowlańców i architektów. Walczyliśmy z przepisami i stwarzaliśmy nowe. To było przecieranie szlaku. W Polsce nadal nie ma procedur administracyjnych i jasnych przepisów, czy ulg podatkowych, które ułatwiałyby prywatnym inwestorom, małym firmom, czy fundacjom lub sektorowi pozarządowemu odbudowę obiektów zabytkowych. Udało się. Staliśmy się prekursorami nowoczesnego podejścia do rewitalizacji obiektów postindustrialnych na Śląsku. "Browar M.", jak go nazywamy, jest w Katowicach-Szopienicach po dziś dzień naszą wizytówką, referencją. Dopiero po tym doświadczeniu odważyliśmy się zmierzyć z Szybem Wilson, należącym do Kopalni Wieczorek. I tak powstał Szyb Wilson, największa obecnie prywatna galeria sztuki nowoczesnej w Polsce? Zaczęło się od mojego spotkania z Moniką Pacą. Jej znajomość sztuki zaimponowała mi. Zaczęliśmy kolekcjonować obrazy, rzeźby, skupialiśmy wokół siebie ludzi sztuki. Po pewnym czasie wyspecjalizowałem się w czymś, co można nazwać "polską ekspresją". Szyb Wilson "organizuje sztukę" na różne sposoby. Odbywają się tu wystawy, performance, odczyty, konferencje, a nawet bale charytatywne. Ostatnio - wystawa niezwykłego artysty Jana de Weryhy-Wysoczańskiego "Epifanie natury w późno-nowoczesnym świecie". Galeria jest pulsującą życiem przestrzenią wolnej sztuki, pełną ludzi i dobrej energii. Działa tu Fundacja "Eko Art Silesia", gościła Galeria Bezdomna, przychodzą studenci, bezrobotni, a ostatnio członkowie partii Zieloni Bo zapomniałem dodać, że na Zielonych jestem "zaprogramowany". approach to industrial estates revitalisation in Silesia. Browar M., as we named it, situated in Katowice-Szopienice, is our showcase and reference. It was only after this project was over when we dared to challenged Szyb Wilson, a stack within a coalmine of Wieczorek. So is this how Szyb Wilson was created, currently the biggest private gallery of modern art in Poland? The story started from my meeting with Monika Paca. I was impressed with her knowledge of arts. We started to collect paintings, sculptures and therefore we attracted artistic people to ourselves. After some time I turned into specialist in something that could be described as "Polish expression." Szyb Wilson "organises art" in various modes. Exhibitions, performances, lectures, conferences and even charity balls take place here. Recently we showed an exhibition of a unique artist, Jan de Weryha-Wysoczański: Nature's Epiphany in Late-Modern World. The gallery is vibrant room for free art filled with scores of people and positive energy. "Eko Art Silesia" foundation is placed here, Galeria Bezdomna (Homeless Gallery) paid a visit, students, the jobless and lately even representatives of a green party Zieloni 2004 have been setting their foot in the gallery. I just forgot to add that I am "programmed" for the Green. Unfortunately we have to finish our conversation, would you mind recapitulating it? Now that I am a friend of artists, collector and deal with industrial estates revitalisation in Silesia, I can say that cooperation with artistic people allows to discover numerous secrets of life which the business is completely unaware of. What I can do is to encourage others to act likewise and wish them luck. Małgorzata Tkacz-Janik, photos by Pro Inwest Sp. z o.o. Niestety musimy kończyć, czy zechciałby Pan podsumować naszą rozmowę? Teraz, gdy jestem przyjacielem artystów, kolekcjonerem oraz zajmuję się rewitalizacją obiektów poprzemysłowych na Śląsku, mogę powiedzieć, że praca z ludźmi sztuki pozwala poznać wiele tajnych sekretów życia, które są zupełnie nieznane w biznesie. Mogę tylko innych zachęcać do podobnych działań i życzyć powodzenia Małgorzata Tkacz-Janik, zdjęcia: Pro Inwest Sp. z o.o. G a l e r i a S z y b W i l s o n ul. Oswobodzenia Katowice 23

24 SOLA A LA ORLY albo Święta ze śrutem w zębach SOLE A LA ORLY or Christmas Eve Dinner with Pellets between the Teeth

25 SILESIA airport region local Święta ze śrutem w zębach? Oczywiście o tym nie ma mowy! To może kiedyś, bardzo dawno Z oburzeniem zaprzecza Marcin Walasek, szef kuchni jednej z najbardziej ekskluzywnych restauracji na Śląsku, mieszczącej się w Noma Residence w Promnicach. Kuchnia myśliwska rezydencji w Promnicach Tradycje myśliwskie to potrawy z dziczyzny: salam, czyli specjalne salami z młodych kuropatw, niewielkie plasterki z surowego grubo siekanego mięsa, gołąbki z dzika, sztufada z jelenia, comber sarni z sosem orzechowym lub pasztet myśliwski w cieście francuskim. Święta to jednak przede wszystkim wigilia, a więc ryby: karp na niebiesko, sandacz, łosoś, sola, np. przyrządzona jako sola a ` la Orly. Jaki przepis poleciłby pan czytelnikom? Wild game cuisine at the Residence in Promnice Christmas Eve Dinner with Pellets between the Teeth? It certainly cannot happen! Maybe long time ago Indignantly denies aforementioned pellets Marcin Walasek, chef of one of the most exclusive Silesian restaurants in Noma Residence in Promnice. Traditional game cuisine includes dishes such as: salam - special type of salami made of young partridges; thin slices of raw, coarselychopped meat; cabbage stuffed with boar meat; stewed red-deer; haunch of roe-deer served with walnut sauce or game pâté in puff pastry. However, we associate Christmas time mainly with the Eve when selection of fish is served: carp in blue, zander, salmon or sole prepared a ` la Orly. Which recipe would you recommend to our readers? PRZEPIS NA SANDACZA DUSZONEGO Z KAPARAMI Przygotowujemy filet z sandacza lub rybę w całości. Wyciągamy z niego ości, ściągamy skórę. Wyfiletowaną rybę doprawiamy solą i pieprzem i dodajemy białego wina. Rozgrzewamy tłuszcz na patelni, kładziemy na niej przygotowaną uprzednio rybę otoczaną w mące i smażymy. Po odsmażeniu wylewamy tłuszcz, w jego miejsce wlewamy białe wino, dodajemy kapary, dusimy rybę 3-4 minuty. Aby zagęścić sos dodajemy do niego masło. SOLA A LA ORLY SOLE A LA ORLY Może zaprezentowałbym danie zarazem egzotyczne i odważne: sandacz z rakami w sosie czekoladowym. Tajemnica powodzenia tej potrawy polega na umiejętnym skomponowaniu sosu z rybą. My próbowaliśmy wiele razy, aby dojść do właściwych walorów sosu składającego się z ziaren kakaowca, sera rokfort, gorzkiej czekolady i białego wina. Ale to wyżyny kunsztu mistrzowskiej kuchni. Jak to przyrządzić na rodzinny stół? Co pan na przykład gotuje u siebie w domu? (Śmieje się) W domu to u mnie w kuchni gotują kobiety. Na wigilię ryby i inne potrawy przyrządza moja mama. Ja tylko pomagam, robię zakupy Czyli tradycyjnie, jak to na Śląsku? Tak, natomiast rybę można przyrządzić bardziej tradycyjnie, a również efektownie, choćby z kaparami. I would suggest both an exotic as well as daring dish - zander with crayfish in chocolate sauce. The secret how to successfully prepare this dish lies in skilful composition of fish and the sauce. Numerous attempts have we made to achieve the perfect blend of cocoa seeds, Roquefort cheese, plain chocolate and white wine. But it is the top of chef s artistic quality, how to prepare it for a family dinner? What do you, for example, cook at your own home? (Laughter) In my house only ladies cook. My mother prepares fish and other dishes for the Christmas Eve dinner. I only help by doing the shopping So is this like the Silesian tradition? That is true, however, fish can also be prepared both traditionally as well as in a more extravagant manner, for example accompanied by capers. RECIPE FOR STEWED ZANDER WITH CAPERS Prepare zander fillet or the whole fish. Bone and skin it. Add salt, pepper and a bit of white wine to the filleted fish. Heat fat on the frying pan, then fry the fillet previously coated in flour. When the fish is ready pour fat out of the pan, add white wine and capers. Stew the dish for 3 to 4 minutes. To thicken the sauce add a bit of butter. 23

26 region local SILESIA airport SOLA A LA ORLY SOLE A LA ORLY Zameczek Myśliwski w Promnicach Jeżeli ktoś zaczytywał się w młodości w romantycznych romansach, wzdychał nad cierpieniami młodego Wertera, rozumiał szaleństwo Ludwika Bawarskiego lub studiował losy dynastii Habsburgów, nie może przegapić tej niepowtarzalnej na skalę europejską okazji. Tuż obok przemysłowych Tychów można zobaczyć malowniczą perłę architektury, stworzonej na modłę romantycznego XIX wieku. Zameczek położony jest w dawnej Puszczy Pszczyńskiej nad Jeziorem Paprocańskim. Jego romantyczna historia związana jest nierozerwalnie z historią Książąt Pszczyńskich. Wybudowano go w 1861 roku w stylu neogotyckim, łącząc styl angielskiej rezydencji myśliwskiej z wpływami niemieckimi. Zameczek przepięknie wkomponowany w przyrodę służył jako rezydencja najznamienitszym gościom, zapraszanym na polowanie przez księcia. Bywały tu koronowane głowy: król Prus, cesarz Austro-Węgier i car Aleksander II. Upodobała sobie to miejsce Maria Teresa Cornwalis-West, księżna Daisy. Jej apartament to dzisiaj ulubione miejsce dla nowożeńców. Dla uatrakcyjnienia polowań sprowadzono w lasy pszczyńskie białowieskie żubry. Są one hodowane po dzień dzisiejszy. Tradycja pobytu VIPów w Promnicach trwa: tu odbyły się rozmowy Trójkąta Wyszehradskiego, ze zdjęć na ścianach patrzą na nas prezydenci, koronowane głowy, artyści, biznesmeni, wielcy tego świata. Zameczek pięknieje wkomponowany w przyrodę, służył jako rezydencja najznamienitszym gościom. Oprócz jednego z najbardziej eleganckich i prestiżowych hoteli i restauracji na Śląsku, Promnice to miejsce wycieczek na szlaku turystycznym po dawnym Księstwie Pszczyńskim, pomiędzy Pałacem w Pszczynie, a tyskim Muzeum Piwowarstwa. Obiekt jest pod ścisłym nadzorem konserwatora zabytków, meble w pokojach i salach to eksponaty z Muzeum Wnętrz Pałacowych w Pszczynie. Stąd spędzenie nocy poślubnej, organizacja spotkania biznesowego w Promnicach, czy nawet obiad z teściową nabierają tu niemal historycznej rangi! Ze względu na niewielkie rozmiary, czynną działalność hotelową i unikatową rangę obiektu, zameczek można zwiedzać po wcześniejszej rezerwacji telefonicznej. Shooting Lodge in Promnice If someone in their youth lost themselves in romances, sighed over the sorrows of young Werther, understood Louis of Bavaria's madness or studied the history of Habsburg ruling house they cannot overlook this unique occasion on European scale. Right next to the industrial city of Tychy one can notice splendid architectural gem created in the style of 19th century romanticism. The lodge is situated in Pszczyński Forest by Paprocańskie Lake. Its romantic history is inseparably linked to the history of the Princes of Pszczyna. It was built in 1861 in neogothic style, combining English hunting residence style and German influence. The lodge, beautifully blended into the surrounding scenery, was used as residence for most eminent guests invited for hunting by the prince. Members of Royalty visited the place: the King of Prussia, Emperor of Austria and Hungary and Tsar Alexander II. Mary Teresa Cornwallis-West or Princess Daisy fancied this place a lot. Her apartment is today the place most favoured by the newly weds. In order to make hunting more attractive bisons from Białowieża were brought to forests around Pszczyna. They are bred here until today. The tradition of VIPs' visits is still present in Promnice; here Vise-grád group talks took place. Today, presidents, royalty, artists, businessmen as well as other wealthy and powerful men of this world look down at the guests from photographs hanging on the walls. The lodge, beautifully blended into the surrounding scenery, was used as a residence for the most eminent guests. tel./phone fax Besides being one of the most elegant and prestigious hotels and restaurants in Silesia, Promnice is the destination of tourist excursions on the trail around The Duchy of Pszczyna, between the Palace in Pszczyna and the Brewing Museum in Tychy. The building is under meticulous supervision of the Conservator of Monuments, since pieces of furniture in rooms and halls are exhibits from the Museum of Palace Interior in Pszczyna. Therefore, spending the wedding night here, organizing a business meeting or even inviting your mother-in-law for lunch gain almost historical value. Due to its small size, operating hotel business as well as unique distinction of the place, the shooting lodge will be at your disposal for a tour after prior telephone reservation. Hotel's marketing specialist, Maja Kopiec, tells about Christmas in Promnice: Annual Christmas fair has become a tradition, it's an event where the most delicious delicacies to be found on our Christmas dinner table are presented. Usually, it is the herring 24

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to eat out jeść poza domem Czy często jadasz poza domem?

Bardziej szczegółowo

Anything else? Are you all right? Are you drinking milk now? Are you single or married? Are you sure? Can I make a phone call please?

Anything else? Are you all right? Are you drinking milk now? Are you single or married? Are you sure? Can I make a phone call please? Anything else? Are you all right? Are you drinking milk now? Are you single or married? Are you sure? Can I make a phone call please? Can you drive a car? Can you meet me tomorrow? Can you recommend a

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Zestawienie czasów angielskich

Zestawienie czasów angielskich Zestawienie czasów angielskich Present Continuous I am, You are, She/ He/ It is, We/ You/ They are podmiot + operator + (czasownik główny + ing) + reszta I' m driving. operator + podmiot + (czasownik główny

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to take a rest - odpocząć Muszę odpocząć. (5) Czy chcesz

Bardziej szczegółowo

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA Atrakcyjne tereny inwestycyjne znajdują się przy ul. Leśnej w Bytomiu, w bezpośrednim sąsiedztwie Alei Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Przeznaczona do sprzedaży uzbrojona

Bardziej szczegółowo

Your bridge to opportunities+

Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV 64,000 sqm warehouse space in strategic location Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV Wrocław, ul. Kwiatkowskiego Goodman Wrocław IV Wrocław, Kwiatkowskiego Street Zbliż

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be at the airport być na lotnisku Ona jest teraz na

Bardziej szczegółowo

Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!"

Awareness campaign Safe rail-road level crossing Stop and Live! Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!" www.plk-sa.pl Geneva, 12-13 May 2014 The key objective of the campaign is: What are our objectives? - to promote the correct patterns of

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: j. angielski, poziom A1 Termin szkolenia: 15. 12. 2014 r. 06. 05. 2015 r. Termin Egzaminu

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1 Przedstawianie się

Lekcja 1 Przedstawianie się Lekcja 1 Przedstawianie się i poznawanie innych 2 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Przedstawianie się w sytuacji

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Galeria Handlowa Starogard Gdański

Galeria Handlowa Starogard Gdański Galeria Handlowa Starogard Gdański Parkridge Retail Miasto Starogard Gdański leży w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego, w pobliżu Borów Tucholskich, nad rzeką Wierzycą na Pojezierzu Starogardzkim.

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Liebrecht & wood Group, BBI Development Awards

Liebrecht & wood Group, BBI Development Awards www.placunii.pl Plac Unii City Shopping, opened in October 2013, is part of Plac Unii the largest mixed-use investment completed in Warsaw in the recent years. The three level shopping centre offers 15,500

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MASTERS WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MTB ORIENTEERING

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Przedszkole i Żłobek EPIONKOWO

Niepubliczne Przedszkole i Żłobek EPIONKOWO KROPECZKI MIESIĄC: PAŹDZIERNIK 2013R. TEMAT MATERIAŁ Hello again! What s your name? Proste powitania Wskazywanie kolegów/koleżanek Śpiewanie piosenki Dialogi A. Hello! I am Kasia. My name is Kasia What

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 5

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 5 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 5 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be to do something mieć coś zrobić Mam jej pomóc jutro.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX UNIWERSYTETU BIBLIOTEKA IEGO UNIWERSYTETU IEGO Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX 1. Make a new connection Open the System Preferences by going to the Apple menu

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my Volley English! Już od dziś, co miesiąc, znajdziecie w naszym serwisie nową ofertę. Zapraszamy Cię do nauki angielskiego w praktycznym wydaniu. Przygotowaliśmy dla Ciebie wyjątkowe materiały, które odnoszą

Bardziej szczegółowo

PRODUCTION HALL OFFER

PRODUCTION HALL OFFER PRODUCTION HALL OFFER 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Bałtowska 2. Location / Lokalizacja PRODUCTION HALL DATA Town / Street Miasto / Ulica Ostrowiec Świętokrzyski/Bałtowska Street

Bardziej szczegółowo

UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : 55 mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci

UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : 55 mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci IP/8/899 Bruksela, dnia 9 grudnia 8 r. UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci Od dnia stycznia 9 r. UE będzie miała nowy program Bezpieczny

Bardziej szczegółowo

POLISH CULTURAL FOUNDATION

POLISH CULTURAL FOUNDATION 177 Broadway Clark, New Jersey 07066 Tel: 732-382-7197 Fax: 732-382-7169 web: www.pcfnj.org e-mail: pcf@pcfnj.org Accept our cordial invitation to JOIN TODAY! Come visit and experience our hospitality.

Bardziej szczegółowo

System optymalizacji produkcji energii

System optymalizacji produkcji energii System optymalizacji produkcji energii Produkcja energii jest skomplikowanym procesem na który wpływa wiele czynników, optymalizacja jest niezbędna, bieżąca informacja o kosztach i możliwościach wykorzystania

Bardziej szczegółowo

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY BADANIE DIAGNOSTYCZNE W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY GRUDZIEŃ 2011

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY BADANIE DIAGNOSTYCZNE W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY GRUDZIEŃ 2011 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

How much does SMARTech system cost?

How much does SMARTech system cost? 1. How much does an intelligent home system cost? With over six years of experience in construction of Intelligent Home Systems we have done a value analysis of systems and services usually purchased by

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT 2. The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry. Conference information:

KOMUNIKAT 2. The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry. Conference information: AT 1 KOMUNIKAT 2 The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry Conference information: AT 1 PLACE OF CONFERENCE Address: ACH - DS "Krakowiak" 30-150 Kraków

Bardziej szczegółowo

15 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami.

15 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. 6 2 3 4 8 9 10 11 15 16 17 18 19 23 24 25 29 30 31 32 36 37 38 39 43 44 45 49 50 51 7 7 9 22 29 Lekcja 7 Wakacje ANGIELSKI 55 56 57 58 62 63 64 65 69 70 71 75 76 77 81 82 83 87 88 89 93 94 95 99 100 101

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND Ala ma kota is a network of non-public education preschools which are entered into the register of non-public schools and institutions of the Capital City of

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Wymagania szczegółowe 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych (leksykalnych,

Wymagania szczegółowe 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych (leksykalnych, Część pisemna (poziom podstawowy). Przykładowe zadania z rozwiązaniami 57 TWORZENIE WYPOWIEDZI PISEMNEJ Zadanie 11. (0 10) Uczestniczyłeś(-aś) w międzynarodowej wymianie w Londynie. Napisz list do kolegi

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem

Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem Ŝurawia GTK1100 Poznań, 24-11-2010 Igor Pawela Forum Czystej Energii Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Lekcja 10 Podróżowanie

Lekcja 10 Podróżowanie LEKCJA 10 Lekcja 10 Podróżowanie 59 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Kupowanie biletu na pociąg - Hello,

Bardziej szczegółowo

SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ

SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ THE POWER OF EXPORT IN POLISH COSMETICS INDUSTRY KATARZYNA OLĘDZKA Brand Manager Verona Products Professional AGENDA 1. Branża kosmetyczna w Polsce i na świecie

Bardziej szczegółowo

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer OFERTA REKLAMOWA 2015 advertisement offer LICZBY GRAMWZIELONE.PL FACTS & FIGURES 5 LAT NA RYNKU YEARS ON THE MARKET 1 POZYCJA NA RYNKU MEDIÓW W POLSCE DEDYKOWANYCH ENERGII ODNAWIALNEJ NO 1 POSITION AMONG

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business Goodman Poznań Airport ul. Batorowska 35, 62-081 Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 2

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 2 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 2 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be at school być w szkole Jestem teraz w szkole. (1)

Bardziej szczegółowo

KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Zadania egzaminacyjne Rozmowa wstępna (rozgrzewka językowa) Zadanie 1 rozmowa sterowana Zadanie 2 ilustracja + 3 pytania Zadanie

Bardziej szczegółowo

Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia!

Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia! Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia! 1 st -3 rd May, 2009, Jadwisin by the Jezioro Zegrzyńskie Wikimedia Polska Conference 2009 is a fourth event organized by the

Bardziej szczegółowo

» meble gabinetowe. executive furniture systems. INTER OFFICE UL.INŻYNIERSKA 5 20-484 LUBLIN TEL/FAX 81-744-52-09 interoffice@poczta.onet.

» meble gabinetowe. executive furniture systems. INTER OFFICE UL.INŻYNIERSKA 5 20-484 LUBLIN TEL/FAX 81-744-52-09 interoffice@poczta.onet. meble gabinetowe executive furniture systems INTER OFFICE UL.INŻYNIERSKA 5 20-484 LUBLIN TEL/FAX 81-744-52-09 interoffice@poczta.onet.pl meble gabinetowe executive furniture 0 Rio Potrzeba nowoczesności

Bardziej szczegółowo

Krowoderska 52 Apartament Oferta Idealnej Inwestycji

Krowoderska 52 Apartament Oferta Idealnej Inwestycji Krowoderska 52 Apartament Oferta Idealnej Inwestycji FISHEYE Properties Establishment Real Estate Consultants sp.k. ul. Krowoderska 52/4, 31-158 Kraków, Poland, tel. +48 12 630 93 00, fax. +48 12 630 93

Bardziej szczegółowo

» meble gabinetowe. executive furniture systems

» meble gabinetowe. executive furniture systems » meble gabinetowe executive furniture systems » meble gabinetowe» executive furniture 0 Rio Potrzeba nowoczesności» Forma gabinetu podkreśla jego wysoką klasę. Docenią ją osoby, dla których istotne są

Bardziej szczegółowo

V MIĘDZYNARODOWEGO BIENNALE PASTELI NOWY SĄCZ 2010 THE 5 TH INTERNATIONAL BIENNIAL PASTEL EXHIBITION NOWY SĄCZ 2010

V MIĘDZYNARODOWEGO BIENNALE PASTELI NOWY SĄCZ 2010 THE 5 TH INTERNATIONAL BIENNIAL PASTEL EXHIBITION NOWY SĄCZ 2010 organizator_organiser Oddział Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu Branch of SOKÓŁ Małopolska Culture Centre współorganizator_co-organiser Stowarzyszenie Pastelistów Polskich The Association

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

We Bring Brands to Life. for online portfolio visit www.ms-design.pl

We Bring Brands to Life. for online portfolio visit www.ms-design.pl We Bring Brands to Life for online portfolio visit www.ms-design.pl yetico producent styropianu styrofoam producer Świetliste logo zatopione w płaszczyznach plexi podkreśla innowacyjne podejście firmy

Bardziej szczegółowo

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Poziom rozszerzony Język angielski Język angielski. Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I W schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

Remember to set your printer to omit this page when running off copies.using this document.

Remember to set your printer to omit this page when running off copies.using this document. Remember to set your printer to omit this page when running off copies.using this document. The booklets are all produced using MS Publisher, so that is necessary on the computer being used. This document

Bardziej szczegółowo

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki 2017-2018 Zanim zaczniesz wypełniać formularz, zapoznaj się z Instrukcjami! Imię i nazwisko:

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY 6 MAJA 2015 CZĘŚĆ I. Godzina rozpoczęcia: 14:00. Czas pracy: 120 minut

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY 6 MAJA 2015 CZĘŚĆ I. Godzina rozpoczęcia: 14:00. Czas pracy: 120 minut Układ graficzny CKE 2013 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka angielskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A7)

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A7) EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SHEMATY PUNKTOWANIA (A7) GRUDZIEŃ 2013 Zadanie 1. (0 4) II. Rozumienie wypowiedzi. Zdający rozumie [

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

The Lights of Chartres Eustachy Kossakowski, 1983-1989

The Lights of Chartres Eustachy Kossakowski, 1983-1989 Eustachy Kossakowski, 1983-1989 dimensions: 40 x 29 cm technique: 12 color prints on Hahnemuhle Photo Rag 308 g/m² paper made from original Eustachy Kossakowski s negatives edition: 6 price: 12 000 PLN

Bardziej szczegółowo

MATEUSZ SZCZYPIŃSKI EDUCATION SOLO EXHIBITIONS SELECTED GROUP EXHIBITIONS ART FAIRS ACHIEVEMENTS

MATEUSZ SZCZYPIŃSKI EDUCATION SOLO EXHIBITIONS SELECTED GROUP EXHIBITIONS ART FAIRS ACHIEVEMENTS Mateusz Szczypiński / bio MATEUSZ SZCZYPIŃSKI Born in 1984 in Piekary Śląskie, lives ans works in Cracow. Mateusz Szczypiński, author of collages and oil paintings, serves anew the patterns that have already

Bardziej szczegółowo

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko April 22, 2012 Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik Tatrzanski Park Narodowy Director Pawel Skawinski (host) Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for National Parks Jan Reklewski Tatras

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is 1. Introduction Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is made of aluminum and steel mesh as one of the coolest enclosures available. It s also small

Bardziej szczegółowo

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 25 LAT 27 LAT 1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 nasi klienci dobrze trafili... get your swing on with us... www.dyskret.com.pl 30-023 Kraków, ul. Mazowiecka 131 tel. +48 12 423 31 00, office@dyskret.com.pl

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę dysleksja MJA-R1_1P-091 PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO STYCZEŃ ROK 2009 POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

Industrial Landscape Eustachy Kossakowski, 1950s and 60s

Industrial Landscape Eustachy Kossakowski, 1950s and 60s dimensions: 38.5 x 28.5 cm technique: 12 black and white silver gelatin fiber prints made from original Eustachy Kossakowski s negatives edition: 6 price: 12 000 PLN Each portfolio is numbered and signed

Bardziej szczegółowo

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF By 0 - Are you searching for Perspektywy pdf Books? Now, you will be happy that Perspektywy PDF is available at our online library

Bardziej szczegółowo

Polska Federacja Klubów Business and Professional Women

Polska Federacja Klubów Business and Professional Women Polska Federacja Klubów Business and Professional Women 5 października 2013 roku zainaugurowała we Dworze Podstolice Kampanię EQUAL PAY DAY na lata 2014-2015 pod hasłem: JOINT ACTION WSPÓLNA AKCJA. Polska

Bardziej szczegółowo

Pytania cudzoziemców zwiedzających Dom Jana Matejki; Questions of foreigners visiting Jan Matejko House

Pytania cudzoziemców zwiedzających Dom Jana Matejki; Questions of foreigners visiting Jan Matejko House Pytania cudzoziemców zwiedzających Dom Jana Matejki; Questions of foreigners visiting Jan Matejko House The Jan Matejko House a Branch of the National Museum in Krakow and the oldest biographical museum

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM USŁUGI moduł szkoleniowy Język angielski*

HARMONOGRAM USŁUGI moduł szkoleniowy Język angielski* Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego realizowany w ramach Umowy podpisanej z Wojewódzkim Urzędem Pracy w Olsztynie HARMONOGRAM USŁUGI moduł szkoleniowy

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia na egzamin - zaliczenie różnic programowych

Ćwiczenia na egzamin - zaliczenie różnic programowych Ćwiczenia na egzamin - zaliczenie różnic programowych Ex.1 Complete sentences the correct form of verb have got. Uzupełnij zdania właściwą formą czasownika have got : 1.My dad three brothers. 2. We an

Bardziej szczegółowo

EuroWeek Szkoła Liderów 2015

EuroWeek Szkoła Liderów 2015 EuroWeek Szkoła Liderów 2015 Tegoroczny Obóz Językowy Euroweek, niewątpliwie był jednym z tych wyjazdów, które zapadają w pamięci na długie lata. Grupa uczniów z naszej szkoły wraz z nauczycielem języka

Bardziej szczegółowo

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE 1) SIMPLE PRESENT (Czas teraźniejszy prosty) CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE informujemy o czyimś zwyczaju, przyzwyczajeniu czynności powtarzające się, rutynowe plan lekcji, rozkłady jazdy + czasownik zwykły

Bardziej szczegółowo

2010 Doctoral (PhD) student, Academy of Fine Arts in Cracow 2004 09 MA degree in Painting, Academy of Fine Arts in Gdańsk

2010 Doctoral (PhD) student, Academy of Fine Arts in Cracow 2004 09 MA degree in Painting, Academy of Fine Arts in Gdańsk Ewa Juszkiewicz / bio EWA JUSZKIEWICZ Born on 3 September 1984 in Gdańsk. Lives and works in Cracow. Engaged in painting, drawing and animation art. Co-founder of vj-collective AAA Tanie Wizualki. Education

Bardziej szczegółowo

a) Present Simple (czas teraźniejszy)

a) Present Simple (czas teraźniejszy) 1. Czasy gramatyczne GRAMATYKA JĘZYKA ANGIELSKIEGO a) Present Simple (czas teraźniejszy) - czynności stałe, regularne, powtarzające się (I go to school every day.) - prawdy życiowe (The sun rises in the

Bardziej szczegółowo

2014-10-22 LESSON 20. Poziom A1.2. WWW AUDIO ONLINE VERSION. At a kiosk. - Przy kiosku.

2014-10-22 LESSON 20. Poziom A1.2. WWW AUDIO ONLINE VERSION. At a kiosk. - Przy kiosku. 2014-10-22 LESSON 20 Poziom A1.2. WWW AUDIO ONLINE VERSION At a kiosk. - Przy kiosku. Test 20.1. Make questions and answers. Use the time expressions such as always, often, sometimes, usually, seldom,

Bardziej szczegółowo