Źródła informacji o lekach - ich dostępność, wiarygodność i użyteczność w pracy farmaceuty szpitalnego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Źródła informacji o lekach - ich dostępność, wiarygodność i użyteczność w pracy farmaceuty szpitalnego"

Transkrypt

1 Centrum Informacji o Leku Źródła informacji o lekach - ich dostępność, wiarygodność i użyteczność w pracy farmaceuty szpitalnego Ewa Zygadło Centrum Informacji o Leku, Ekspert CMKP

2 Plan prezentacji 1. Kryteria oceny źródeł informacji: wiarygodność, użyteczność, możliwość zastosowania. 2. Przykłady źródeł informacji o lekach. 3. Przykłady źródeł informacji o terapiach. 4. Strony internetowe i ich jakość. 5. Przykłady praktycznego zastosowania informacji pochodzących z omawianych źródeł na podstawie pytań od farmaceutów i lekarzy. 6. Podsumowanie

3 Centrum Informacji o Leku Kryteria oceny źródeł informacji

4 Kryteria oceny źródeł informacji Podstawowe pytania: Jak zidentyfikować wiarygodne źródła? Jak znaleźć informację użyteczną i dobrej jakości? Jak krytycznie oceniać informację?

5 Kryteria oceny źródeł informacji Trzy główne kryteria Wiarygodność Użyteczność Możliwość zastosowania Pochodzenie Stopień niezależności Stopień transparentności Ścisłość/Dokładność Adaptacja do potrzeb Ważność z punktu widzenia praktyki, język publikacji, kontekst narodowy Łatwy dostęp do najważniejszych informacji Możliwość przedruków, koszt

6 Wiarygodność źródeł Co to oznacza - wiarygodna informacja? To informacja obiektywna i udokumentowana naukowo. Dane muszą być aktualne i wyczerpujące. Trzeba być pewnym, że wszystkie wyniki badań klinicznych, zarówno te pozytywne jak i negatywne zostały wzięte pod uwagę w informacjach dotyczących skuteczności i ryzyka stosowania danego leku. Brak aktualnych danych przy lekach starszej generacji często oznacza, że dany lek jest już stosowany w niewielkim stopniu, ponieważ został zastąpiony przez inną nową cząsteczkę w tych samych wskazaniach.

7 Użyteczność źródeł Co to oznacza dla lekarza? Lekarz : na ogół ma mało czasu aby przeszukiwać różne źródła. Potrzebuje szybkich i pewnych odpowiedzi na pytania, które wypływają podczas codziennej praktyki. Np. jeżeli chodzi o nowy lek, to chce wiedzieć jakie są dowody wyższości nowego leku nad dotychczas stosowanymi lekami w tych samych wskazaniach. Na jakich populacjach były prowadzone badania kliniczne, czy dany lek był już stosowany w innych krajach, jak kształtują się koszty i korzyści dla pacjenta/systemu opieki zdrowotnej?

8 Użyteczność źródeł Co to oznacza dla farmaceuty? Farmaceuta: potrzebuje informacji zapewniających właściwe stosowanie leku, tzn. informacji o przeciwwskazaniach, interakcjach, dawkowaniu, a także porad dotyczących właściwego stosowania leku przez pacjenta. Co to oznacza dla pacjenta? Pacjent: musi posiadać informacje wystarczające to znaczy takie, aby chcieć stosować dany lek, musi też wiedzieć na co należy zwrócić uwagę jeżeli wystąpią np. działania niepożądane.

9 Użyteczność źródeł Informacje o leku przeznaczone dla lekarzy i farmaceutów muszą być zaadaptowane do kompetencji i potrzeb każdego środowiska. Informacja musi być zrozumiała, łatwa w użyciu, pomagająca w praktycznym rozwiązaniu problemu terapeutycznego (np. dostępność leku, jego skuteczność, koszt terapii), ława w znalezieniu i w klasyfikowaniu.

10 Centrum Informacji o Leku Przykłady źródeł informacji o lekach

11 Informacja kluczowy składnik leku Lek bez odpowiedniej informacji lub z informacją niekompletną lub błędną może być nieskuteczny lub niebezpieczny. Lek = substancja czynna + informacja pozwalająca na właściwe stosowanie leku Musimy znać w przypadku każdego leku: DCI (nazwę międzynarodową), postać i dawkę. Oczekiwaną korzyść czyli wskazania. Ryzyko stosowania: przeciwwskazania, środki ostrożności, działania niepożądane, interakcje z innymi lekami. Sposób stosowania: dawkowanie i czas trwania leczenia. Trzeba także dysponować elementami pozwalającymi na porównanie jednego leku z innymi stosowanymi w tych samych wskazaniach, (poziom dowodu skuteczności), ale także innymi sposobami leczenia tej samej jednostki chorobowej (np. leczenie chirurgiczne, fizjoterapia, psychoterapia, styl życia itp.) oraz zaprzestaniu terapii. Warunki transportu i przechowywania oraz stabilności po otwarciu leku. Koszt terapii.

12 Poziom dowodu skuteczności Poziom dowodu naukowego Stopień rekomendacji Poziom 1 Badania porównawcze, randomizowane o dużej mocy Meta analiza badań randomizowanych Poziom 2 Badania porównawcze o małej mocy Badania porównawcze, nierandomizowane Badania kohortowe Poziom 3 Badania opisowe (kliniczno kontrolne) Poziom 4 Badania retrospektywne Serie przypadków Badania epidemiologiczne opisowe A Udokumentowane dowody naukowe B Przypuszczenia naukowe C Słaby poziom dowodów naukowych

13 Źródła informacji o lekach Informacje oficjalne (np. URPL) Słowniki leków (np. Leki Współczesnej Terapii, Indeks Leków MP) Przewodniki terapeutyczne brak w Polsce Książki referencyjne Bazy bibliograficzne Bazy faktograficzne Strony internetowe (np. CIL, drugs.com) Wytyczne terapeutyczne Konsultacje z innymi specjalistami

14 Informacje oficjalne Do źródeł oficjalnych można zaliczyć Charakterystykę Produktu Leczniczego czyli informację składaną przez firmę farmaceutyczną do władz rejestracyjnych, która stanowi część dossier leku. Informacje te mogą mieć różną zawartość w zależności od kraju i sposobu rejestracji (procedura narodowa lub np. procedura europejska). Dostępność do ChPL jest także różna w zależności od kraju. W Polsce nie ma dostępu do wszystkich ChPL. Informacja zawarta w CHPL jest ważna ponieważ przy stosowaniu leku można się odnieść do oficjalnego druku, zatwierdzonego przez władze rejestracyjne danego kraju. Informacja taka nie daje natomiast odpowiedzi na wiele pytań klinicznych, odnoszących się do terapii pacjenta, szczególnie w przypadku pacjentów przyjmujących różne leki, różnych firm. CHPL są dostępne na stronach oraz na stronach podmiotów odpowiedzialnych (nie wszystkich)

15 Słowniki leków Słowniki leków (np. Leki Współczesnej Terapii, Indeks leków Medycyny Praktycznej, Pharmindex etc.) są wydawnictwami dystrybuowanymi przez firmy prywatne. Zawartość informacyjna jest dostarczana przez producentów i zazwyczaj jest mniej wyczerpująca niż to co znajdziemy w ChPL. Zawartość słowników leków powinna być kontrolowana przez odpowiednie urzędy (np. MZ, URPL) danego kraju pod kątem zgodności z ChPL. Jeżeli tak nie jest, to słownik ma mniejszą wartość użytkową ponieważ nie wiemy czy znajdują się w nim informacje zgodne z ChPL. W niektórych krajach (np. Holandia - Kompas, Portugalia - Simposio) słowniki leków są redagowane i wydawane jako wydawnictwa urzędowe.

16 Słowniki leków Słowniki leków nie pomagają lekarzowi w wyborze najlepszego leku dla danego pacjenta (bak informacji porównawczych), ani w ustaleniu właściwej hierarchii wśród tak dużej różnorodności dostępnych leków. Zawierają alfabetyczny spis leków. Przykład Leki Współczesnej Terapii 190zł 2 tomy

17 Słowniki leków

18 Przewodniki terapeutyczne W przewodnikach terapeutycznych leki są pogrupowane wg schorzeń a następnie grupami terapeutycznymi. Nie odnajdujemy tam każdego leku osobno ale wszystkie leki o takiej samej substancji czynnej są zgrupowane pod wspólną nazwą międzynarodową (DCI). W ten sposób lekarz może łatwo porównać leki z danej grupy terapeutycznej między sobą. Poza tym w przewodnikach takich dane pochodzące z ChPL są uzupełnione danymi z wytycznych terapeutycznych oraz książek referencyjnych. Cena ok. 40 funtów 200zł

19 Przewodniki terapeutyczne: Charakterystyka: niezależne, wiarygodna zawartość (dobrze udokumentowana), zaadaptowane do potrzeb użytkownika, wyczerpujące, regularnie aktualizowane, zawierają maksymalną liczbę elementów porównawczych w celu umożliwienia wyboru leku wg stosunku koszt/korzyść terapii

20 Książki referencyjne zebranie informacji raczej wyczerpujące, aktualizacja nie jest częsta, najbardziej wyczerpujące i kompletne źródła to pozycje specjalizujące się w danej dziedzinie np. Nelson Textbook of Pediatrics Drugs in Pregnancy and Lactation Cena ok. 130$ - 390zł Cena ok. 100$ - 300zł

21 Bazy bibliograficzne Główne źródło wyników badań Co jest ważne przy przeszukiwaniu baz bibliograficznych? Umiejętność analizy jakości informacji: uważać na przeglądy niesystematyczne, zwrócić uwagę jak jest zaprojektowane badanie kliniczne (np. badanie randomizowane kontrolowane), niezależność autorów, czy istnieje konflikt interesów, jakość czasopisma, metodologia prowadzenia badań (dobór badanej populacji, wielkość badanej grupy, moc badania, ) Przeszukiwanie baz bibliograficznych oraz analiza jakości informacji zawartych w wyszukanych artykułach jest bardzo czasochłonna i wymaga posiadania umiejętności w zakresie m.in. Używania słów kluczowych i oceny treści

22 Bazy bibliograficzne Przykład bazy - PubMed

23 Przykłady źródeł informacji o lekach - bazy Martindale zawiera monografie leków stosowanych na całym świecie, ich nazw własnych, zastosowania w leczeniu chorób, biblia naukowej informacji o lekach, można znaleźć 80% odpowiedzi na pytania dotyczące leków i ich stosowania przykład : nimesulid i NLPZ (ogólnie)

24 Bazy faktograficzne Baza faktograficzna Medicines Complete zawiera: Clark s Analysis of Drugs and Poisons Martindale the Complete Drug Reference Stockley s Drug Interactions Herbal Medicines Food Suplements

25 Martindale Cena ok. 780$ - ok. 2500zł

26 Martindale Źródła

27 Martindale

28 Martindale

29 Stockley s Drug Interactions Łatwy i szybki dostęp do klinicznie sprawdzonych i ocenionych interakcji lek-lek, lek-żywność Ponad interakcji, 3100 monografii Informacje nt. klinicznie istotnych interakcji przykład : zoledronic acid

30 Stockley s Drug Interactions

31 Centrum Informacji o Leku Przykłady źródeł informacji o terapiach

32 Medycyna oparta na dowodach naukowych (EBM) 1. Pojedyncze badania spełniające określone kryteria jakości Gdzie szukać? bibliograficzne bazy danych: np. PubMed, EMBASE 2. Streszczenia badań to krótkie, ale szczegółowe streszczenia pojedynczych badań, które zostały wysoko ocenione, zamieszczane są w takich czasopismach jak Evidence Based Medicine 3. Syntezy to przeglądy systematyczne i meta-analizy, można je odnaleźć w Cochrane Library i Cochrane Reviews

33 Medycyna oparta na dowodach naukowych (EBM) 4. Streszczenia syntez to streszczenia przeglądów systematycznych i meta-analiz, zawierają też komentarze na temat metodyki opracowania oryginalnych syntez i refleksje dotyczące klinicznego zastosowania wyników można je znaleźć w other reviews w Cochrane Library

34 Medycyna oparta na dowodach naukowych (EBM) 5. Podsumowania znajdują się tu bazy typu Up to Date, Clinical Key, DynaMed, które zawierają odpowiedzi na szczegółowe zapytania dotyczące praktyki medycznej, stanowią połączenie najnowszych wyników badań opartych na dowodach z opiniami ekspertów oraz wytycznymi, na tym poziomie można znaleźć najlepsze wytyczne postępowania medycznego

35 Medycyna oparta na dowodach naukowych (EBM) 6. Systemy łączą rekordy zawierające dane pacjentów z wiarygodnymi źródłami zsyntetyzowanej wiedzy, są to rozwiązania wciąż bardzo rzadkie Podsumowanie: Gdy lekarze stosują model 6S w celu wybrania opracowań, które mogą wesprzeć ich w podejmowaniu decyzji, zalecane jest rozpoczęcie od najwyższego możliwego poziomu czyli od baz typu Clinical Key, Up To Date, DynaMed

36 Przykłady źródeł informacji o terapiach bazy kliniczne Clinical Key Zintegrowana platforma zawierająca informacje z 52 specjalizacji medycznych. Narzędzie informacyjne ClinicalKey wspomaga rozwiązywanie problemów klinicznych oraz praktykę lekarzy w zakresie decyzji diagnostycznych i terapeutycznych. Serwis zawiera narzędzie diagnostyczne FirstConsult z opisami stanów chorobowych wraz z procedurami terapeutycznymi i efektami leczenia, bazę procedur medycznych ProceduresConsult (9.000 procedur), bank animacji filmowych, bazę danych leków. Ponadto około tysiąca wiodących podręczników, czasopism, w tym seria The Clinics of North America. Zastosowanie w serwisie unikalnej technologii wyszukiwania informacji (Elsevier Medical Taxonomy) ułatwia i skraca czas przeszukiwania serwisu.

37 Clinical Key

38 Przykłady źródeł informacji o terapiach bazy kliniczne Up to date Baza będąca źródłem informacji klinicznej do korzystania przy łóżku pacjenta UpToDate tworzy ponad ekspertów klinicznych na podstawie ponad 400 czasopism naukowych. Wszystkie prace przeglądowe poddawane są procesowi wnikliwej recenzji. Każda zawiera linki ułatwiające nawigację po tekście oraz linki do streszczeń w MEDLINE cytowanych prac i innych prac przeglądowych. Funkcjonuje również linkowanie do wykresów, zdjęć rtg, zdjęć, filmów i informacji o lekach.

39 UpToDate

40 Przykłady źródeł informacji o terapiach bazy kliniczne DynaMed zawiera opisy przypadków klinicznych z ok grup tematycznych używa bazy Cochrane Database of Systematic Reviews oraz przeglądów AHRQ Evidence Reports, Health Technology Assessment, National Institute of Health and Clinical Excellence (NICE), World Health Organization (WHO) Disease Outbreak News i wielu innych źródeł jako podstaw dowodów medycznych według niezależnych badań jest jedynym narzędziem udzielającym odpowiedzi w ponad 70 do 87% przypadków klinicznych jest aktualizowana codziennie w bazie jest monitorowane ponad 500 czasopism naukowych.

41 DynaMed

42 Centrum Informacji o Leku Strony internetowe i ich wiarygodność

43 Health on Net Foundation - HONcode HONcode jest powszechnie uznanym, godnym zaufania standardem międzynarodowym w zakresie publikacji informacji medycznych w sieci, stworzonym przez Health on Net Foundation z Genewy. Głównym zadaniem HONcode jest ochrona użytkowników przed wątpliwymi lub fałszywymi informacjami medycznymi, dostępnymi w sieci. Health on Net Foundation sformułował osiem zasad, które powinien cechować wiarygodny serwis medyczny. Na tej podstawie udzielane są certyfikaty poszczególnym ubiegającym się serwisom. Każdy serwis, który uzyska taki certyfikat jest katalogowany i ma prawo posługiwać sie specjalnym logo. Logo HONcode

44 Health on Net Foundation - HONcode Certyfikat HONcode, którym honorowane są serwisy o tematyce medycznej, wyznacza 8 reguł wiarygodności: Wiarygodność merytoryczna Uzupełnianie a nie zastępowanie porady lekarskiej Poufność i bezpieczeństwo informacji i powierzonych danych Podawanie autora, źródła i daty publikacji przytaczanych informacji medycznych Uzasadnianie i podawanie podstaw do ewentualnych twierdzeń dotyczących korzyści lub niedogodności wynikających z korzystania z produktów lub terapii Jawność autorów i właścicieli Jawność zasad finansowania Jasna i uczciwa polityka reklamowa

45 Wiarygodne strony internetowe Wiarygodne serwisy informacji o lekach, zdrowiu powinny pracować wg wypracowanych standardów jakości. Informacje dla użytkowników serwisów internetowych powinny być: zatwierdzone przez ekspertów klinicznych regularnie analizowane i aktualizowane bezstronne niehandlowe (informacje, które nie wiążą się ze sprzedażą produktu) nieodpłatne informacje udzielane em nie zastępować porady lekarskiej

46 Przykłady stron internetowych spełniających kryteria jakości CIL HONcode od 03/2009

47 Przykłady stron internetowych spełniających kryteria jakości

48 Przykłady stron internetowych spełniających kryteria jakości podane źródła

49 Przykłady stron internetowych spełniających kryteria jakości Certyfikaty w tym HONcode

50 Przykłady stron internetowych spełniających kryteria jakości

51 Przykłady stron internetowych spełniających kryteria jakości

52 Centrum Informacji o Leku Przykłady praktycznego zastosowania informacji pochodzących z omawianych źródeł na podstawie pytań od farmaceutów i lekarzy

53 Źródła Informacji o Lekach Ogólne zasady konsultacji źródeł Odpowiadając na pytanie dotyczące leków konsultujemy, w kolejności: 1.źródła trzeciorzędowe kompendia, przewodniki, wytyczne, ChPL (np.bnf, Martindale, bazy danych ChPL i ulotek) 2.źródła wtórne - przeglądy i analizy artykułów oryginalnych zamieszczone np. w niezależnych biuletynach o lekach bazy typu Medline, DynaMed, Cochrane Collaboration 3.źródła prymarne (artykuły oryginalne, nieprzetworzone)

54 Przykład: cisaprid

55 Przykład: leflunomid

56 Przykład: nudności u kobiet w ciąży

57 Przykład: suplementacja wit. K u niemowląt

58 Podsumowanie Wiedza szybko się zmienia i trzeba nadążać za tymi zmianami. Nie można wszystkiego wiedzieć, trzeba wiedzieć gdzie szukać odpowiednich informacji. Od chwili wprowadzenia Internetu żyjemy w świecie nadmiaru informacji jakość tej informacji jest różna. Powinniśmy umieć wybierać źródła informacji dobrej jakości (wiarygodne, użyteczne i łatwo dostępne) i korzystać głównie z takich źródeł. Potrzebne są szkolenia dla lekarzy i farmaceutów nt. źródeł informacji o lekach i terapiach oraz korzystania z tych źródeł, a także nt. praktycznego wykorzystania dostępnych zasobów. Centrum Informacji o Leku 19 kwietnia 2013

59 Centrum Informacji o Leku Dziękuję za uwagę Ewa Zygadło

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Wydział Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie stacjonarne polski SYLABUS Farmakologia Kliniczna

Bardziej szczegółowo

Unconventional Clinical Insight engine

Unconventional Clinical Insight engine ClinicalKey to nie tylko konwencjonalna wyszukiwarka To zintegrowana platforma informacji medycznej z wyszukiwarką wewnątrz wyszukiwarki Unconventional Clinical Insight engine Przy projektowaniu uwzględniliśmy

Bardziej szczegółowo

Tomasz Molenda Data Licensing Manager. PHARMINDEX VIDAL Polska Sp. z o.o., ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r. nr 7, 02-366 Warszawa

Tomasz Molenda Data Licensing Manager. PHARMINDEX VIDAL Polska Sp. z o.o., ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r. nr 7, 02-366 Warszawa LIDER INFORMACJI O LEKACH Lekarze w codziennej pracy oczekują wsparcia w zakresie: dostępu do informacji o lekach, łatwego ich wyszukiwania, intuicyjnego wsparcia wiedzy i doświadczenia lekarza, asysty

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi systemu wsparcia decyzji terapeutycznej AsystentMD - bezpieczny wybór leków

Instrukcja obsługi systemu wsparcia decyzji terapeutycznej AsystentMD - bezpieczny wybór leków Instrukcja obsługi systemu wsparcia decyzji terapeutycznej AsystentMD - bezpieczny wybór leków Informacja o aplikacji AsystentMD ma na celu wsparcie lekarza w codziennym procesie podejmowania decyzji terapeutycznej.

Bardziej szczegółowo

www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu

www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu Rejestracja a refundacja zbiory logiczne tylko częściowo nakładające się Ratio legis a praktyka stanowienia prawa w zakresie refundacji i ustalania cen w Polsce,

Bardziej szczegółowo

Kiedy lekarz powinien decydować o wyborze terapii oraz klinicznej ocenie korzyści do ryzyka stosowania leków biologicznych lub biopodobnych?

Kiedy lekarz powinien decydować o wyborze terapii oraz klinicznej ocenie korzyści do ryzyka stosowania leków biologicznych lub biopodobnych? Kiedy lekarz powinien decydować o wyborze terapii oraz klinicznej ocenie korzyści do ryzyka stosowania leków biologicznych lub biopodobnych? prof. dr hab. med.. Piotr Fiedor Warszawski Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

PLACEBO JAKO PROBLEM ETYCZNY PRZY OCENIE BADAŃ KLINICZNYCH

PLACEBO JAKO PROBLEM ETYCZNY PRZY OCENIE BADAŃ KLINICZNYCH PLACEBO JAKO PROBLEM ETYCZNY PRZY OCENIE BADAŃ KLINICZNYCH W badaniach nowych leków placebo - nieomal standardem. zasady dopuszczające jego stosowanie u ludzi por. Deklaracja Helsińska dyrektywy Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Miejsce AOTM w systemie refundacji leków

Miejsce AOTM w systemie refundacji leków Miejsce AOTM w systemie refundacji leków Lek. Iga Lipska Kierownik Wydziału Oceny Technologii Medycznych AOTM Spotkanie - Studenckie Koło Farmakoekonomiki, Warszawa, 24.04.2008 Rada Konsultacyjna, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Bezstronna informacja o lekach Najlepsze praktyki europejskie

Bezstronna informacja o lekach Najlepsze praktyki europejskie Bezstronna informacja o lekach Najlepsze praktyki europejskie Teresa Leonardo Alves Polska, listopad 2009 Health Action International (HAI) jest niezależną, globalną siecią starającą się zwiększyć dostęp

Bardziej szczegółowo

Często zadawane pytania (FAQ)

Często zadawane pytania (FAQ) 4 listopada 2011 r. EMA/527628/2011 Dyrekcja W niniejszym dokumencie znajdują się odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania otrzymane przez Europejską Agencję Leków Jeśli nie znajdą tu Państwo odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

POZA KLASYCZNYM DOSSIER I SPEŁNIANIEM WYMOGÓW FORMALNYCH WYKORZYSTANIE REAL WORLD DATA, PRZEGLĄDY BURDEN OF ILLNESS I UNMET NEED.

POZA KLASYCZNYM DOSSIER I SPEŁNIANIEM WYMOGÓW FORMALNYCH WYKORZYSTANIE REAL WORLD DATA, PRZEGLĄDY BURDEN OF ILLNESS I UNMET NEED. POZA KLASYCZNYM DOSSIER I SPEŁNIANIEM WYMOGÓW FORMALNYCH WYKORZYSTANIE REAL WORLD DATA, PRZEGLĄDY BURDEN OF ILLNESS I UNMET NEED Izabela Pieniążek Klasyczne dossier? Rozporządzenie MZ w sprawie MINIMALNYCH

Bardziej szczegółowo

EMBASE dzisiaj. Ponad 11 milionów rekordów bibliograficznych w wersji online juŝ od. Ponad 4,900 specjalistycznych czsopism pochodzących z ok.

EMBASE dzisiaj. Ponad 11 milionów rekordów bibliograficznych w wersji online juŝ od. Ponad 4,900 specjalistycznych czsopism pochodzących z ok. Embase on OvidSP EMBASE dzisiaj Ponad 11 milionów rekordów bibliograficznych w wersji online juŝ od 1974 roku Ponad 4,900 specjalistycznych czsopism pochodzących z ok. 70 krajów swiata Aktualizacja następuje

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Instytut Zdrowia Karta przedmiotu obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę.

Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę. Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę. Aneks III Poprawki do odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

Regulacje prawne w zakresie badań naukowych. dr Monika Urbaniak

Regulacje prawne w zakresie badań naukowych. dr Monika Urbaniak Regulacje prawne w zakresie badań naukowych dr Monika Urbaniak Badania naukowe mogą przyjąć postać badań interwencyjnych i eksperymentów medycznych Pojęcie: badanie nieinterwencyjne oznacza, że wybór terapii

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI Załącznik nr 11 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI ICD 10 D80 w tym D80.0, D80.1, D80.3, D80.4, D80.5,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ból - jak skutecznie pomóc choremu 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL WAŻNE INFORMACJE DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA: INSTANYL, AEROZOL DO NOSA LEK STOSOWANY W LECZENIU PRZEBIJAJĄCEGO BÓLU NOWOTWOROWEGO Szanowny Farmaceuto, Należy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria w pytaniach i odpowiedziach. 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

Forum Organizacji Pacjentów Onkologicznych. Problemy dostępu do leczenia

Forum Organizacji Pacjentów Onkologicznych. Problemy dostępu do leczenia Forum Organizacji Pacjentów Onkologicznych Problemy dostępu do leczenia Warszawa, 26 kwietnia 2012 1. CIĄGŁOŚĆ LECZENIA ONKOLOGICZNEGO 2. REGULACJA DOSTĘPU DO LECZENIA NA POZIOMIE ROZPORZĄDZEŃ/ZARZĄDZEŃ

Bardziej szczegółowo

Cytyzyna ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej

Cytyzyna ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej Cytyzyna ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej Dorota Lewandowska dr n. med. Obecnie dostępne formy pomocy palącym Farmakologiczne NTZ guma plastry pastylki pastylki podjęzykowe Bupropion (Zyban) Wareniklina

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE)

KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE) KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE) Pharmaceutical Care Network Europe 6 kategorii problemów lekowych 6 kategorii przyczyn problemów lekowych 4 kategorie możliwych interwencji 3 kategorie wyników działań

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych (AOTM) Agency for Health Technology Assessment (AOTM)

Agencja Oceny Technologii Medycznych (AOTM) Agency for Health Technology Assessment (AOTM) 9 FA R M AC J A W S P Ó Ł C Z E S N A 2011; 4: 9-13 Akademia Medycyny ARTYKUŁ POGLĄDOWY/REVIEW PAPER Otrzymano/Submitted: 16.03.2011 Zaakceptowano/Accepted: 18.03.2011 Agencja Oceny Technologii Medycznych

Bardziej szczegółowo

Nowa ustawa refundacyjna.

Nowa ustawa refundacyjna. Nowa ustawa refundacyjna. Co nowego dla pacjenta onkologicznego? Forum Organizacji Pacjentów Onkologicznych - Warszawa, 26 kwietnia 2012 Magdalena Kręczkowska, Fundacja Onkologiczna DUM SPIRO-SPERO USTAWA

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NARODOWA. Raport Oceniający. Prazol Omeprazolum. Nr wniosku: UR.DRL.RLN.4000.0077.2013. Nr pozwolenia: 22182

PROCEDURA NARODOWA. Raport Oceniający. Prazol Omeprazolum. Nr wniosku: UR.DRL.RLN.4000.0077.2013. Nr pozwolenia: 22182 PROCEDURA NARODOWA Raport Oceniający Prazol Omeprazolum Nr wniosku: UR.DRL.RLN.4000.0077.2013 Nr pozwolenia: 22182 Podmiot odpowiedzialny: Pabianickie Zakłady Farmaceutyczne Polfa S.A. Data raportu: 27.04.2015

Bardziej szczegółowo

Spółdzielcza Baza Nieruchomości. Realizacja postanowień Rekomendacji J

Spółdzielcza Baza Nieruchomości. Realizacja postanowień Rekomendacji J Spółdzielcza Baza Nieruchomości Realizacja postanowień Rekomendacji J Spółdzielcza Baza Nieruchomości PODSTAWOWE INFORMACJE O SYSTEMIE: System Spółdzielcza Baza Nieruchomości realizuje wytyczne Komisji

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI COLLEGIUM MEDICUM Wydział Farmaceutyczny. Kierunek Kosmetologia TYTUŁ PRACY. Imię i Nazwisko

UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI COLLEGIUM MEDICUM Wydział Farmaceutyczny. Kierunek Kosmetologia TYTUŁ PRACY. Imię i Nazwisko UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI COLLEGIUM MEDICUM Wydział Farmaceutyczny Kierunek Kosmetologia TYTUŁ PRACY Imię i Nazwisko Praca magisterska wykonana w pod kierownictwem naukowym i pod opieką Kraków 20.. STANDARDY

Bardziej szczegółowo

(1) Nazwa przedmiotu Seminarium magisterskie (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

(1) Nazwa przedmiotu Seminarium magisterskie (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (1) Nazwa przedmiotu magisterskie (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - (4) Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

Samoleczenie. Elwira Smoleńska SKN Zdrowia Publicznego Warszawa, 2013 r.

Samoleczenie. Elwira Smoleńska SKN Zdrowia Publicznego Warszawa, 2013 r. Samoleczenie Elwira Smoleńska SKN Zdrowia Publicznego Warszawa, 2013 r. Start Konferencja Ałma-Ata, 1978 r. Ludzie mają prawo i obowiązek do zbiorowego i indywidualnego uczestniczenia w procesie planowania

Bardziej szczegółowo

Wojanów 2008-05.23 / 24 NEBULIZACJE

Wojanów 2008-05.23 / 24 NEBULIZACJE Wojanów 2008-05.23 / 24 NEBULIZACJE BTS Nebulizacja domowa raport z konferencji Podawanie leków dooskrzelowych w pediatrii w leczeniu astmy Urządzenia stosowane do inhalacji w leczeniu dzieci Budesonid

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

Poradnia Pomocy Palącym i Infolinia

Poradnia Pomocy Palącym i Infolinia Poradnia Pomocy Palącym i Infolinia Magdalena Cedzyńska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów CO-I Spotkanie współorganizatorów Programu Prewencji Pierwotnej Nowotworów 5 maja 2008, Centrum Onkologii-Instytut

Bardziej szczegółowo

Farmakoekonomika podstawy. Paweł Petryszyn Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej UM we Wrocławiu

Farmakoekonomika podstawy. Paweł Petryszyn Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej UM we Wrocławiu Farmakoekonomika podstawy Paweł Petryszyn Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej UM we Wrocławiu Dyrektywa przejrzystości z 1988 r. Obowiązek uzasadniania podjętych decyzji dotyczących cen i refundacji

Bardziej szczegółowo

Po co ci wiedza o bibliometrii i wskaźnikach bibliometrycznych?

Po co ci wiedza o bibliometrii i wskaźnikach bibliometrycznych? Bibliograf, historyk i filolog klasyczny. Współtworzy bibliograficzne bazy własne Biblioteki Głównej GUMed, przygotowuje zestawienia bibliometryczne na potrzeby pracowników i jednostek Uczelni. Zajmuje

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014 Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Katarzyna Kalinko Pododdział Toksykologii Szpital Praski w Warszawie ul. Aleja Solidarności 67 03-401 Warszawa fax.: 22 6196654 email: k.kalinko@onet.eu Raport Konsultanta

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 listopada 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 listopada 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 222 15439 Poz. 1453 1453 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 listopada 2010 r. w sprawie wzorów wniosków przedkładanych w związku z badaniem klinicznym, wysokości opłat za złożenie

Bardziej szczegółowo

Ja Pacjent! Perspektywa Organizacji Pacjenckich na Stan Opieki Reumatologicznej w Polsce. Konferencja prasowa 01. kwietnia 2014

Ja Pacjent! Perspektywa Organizacji Pacjenckich na Stan Opieki Reumatologicznej w Polsce. Konferencja prasowa 01. kwietnia 2014 Ja Pacjent! Perspektywa Organizacji Pacjenckich na Stan Opieki Reumatologicznej w Polsce Konferencja prasowa 01. kwietnia 2014 Autorzy Stowarzyszenie "3majmy się razem" i Stowarzyszenie chorych na ZZSK

Bardziej szczegółowo

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10 TABELA ODNIESIENIA EFEKTÓW KIERUNKOWYCH DO EFEKTÓW OBSZAROWYCH KIERUNEK FIZJOTERAPIA POZIOM KSZTAŁCENIA - studia i stopnia PROFIL KSZTAŁCENIA - praktyczny OBSZAR KSZTAŁCENIA - obszar nauk medycznych, nauk

Bardziej szczegółowo

Wiarygodna elektroniczna dokumentacja medyczna dr inż. Kajetan Wojsyk

Wiarygodna elektroniczna dokumentacja medyczna dr inż. Kajetan Wojsyk Wiarygodna elektroniczna dokumentacja medyczna dr inż. Kajetan Wojsyk Zastępca Dyrektora ds. Europejskich Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia V Konferencja i Narodowy Test Interoperacyjności

Bardziej szczegółowo

Lipophoral Tablets 150mg. Mediator 150 mg Tabletka Podanie doustne. Benfluorex Qualimed. Mediator 150mg Tabletka Podanie doustne

Lipophoral Tablets 150mg. Mediator 150 mg Tabletka Podanie doustne. Benfluorex Qualimed. Mediator 150mg Tabletka Podanie doustne ANEKS I WYKAZ NAZW WŁASNYCH, POSTAĆ FARMACEUTYCZNA, MOC PRODUKTÓW LECZNICZYCH, DROGA PODANIA, PODMIOTY ODPOWIEDZIALNE POSIADAJĄCE POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU W PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH (EOG) 1

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Viburcol compositum czopki

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Viburcol compositum czopki Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Viburcol compositum czopki Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje ważne dla pacjenta.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Do Czytelnika... 7

SPIS TREŚCI. Do Czytelnika... 7 SPIS TREŚCI Do Czytelnika.................................................. 7 Rozdział I. Wprowadzenie do analizy statystycznej.............. 11 1.1. Informacje ogólne..........................................

Bardziej szczegółowo

Wyszukiwanie źródeł informacji w bazach danych Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej we Wrocławiu

Wyszukiwanie źródeł informacji w bazach danych Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej we Wrocławiu Wyszukiwanie źródeł informacji w bazach danych Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej we Wrocławiu Opracowały: Iwona Gawrońska-Paluszkiewicz Małgorzata Sikorska Urszula Tobolska Cel zajęć - zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Pragmatyczne badania III fazy w procesie decyzyjnym projekt GET REAL. Mateusz Nikodem

Pragmatyczne badania III fazy w procesie decyzyjnym projekt GET REAL. Mateusz Nikodem Pragmatyczne badania III fazy w procesie decyzyjnym projekt GET REAL Mateusz Nikodem > WP 2 To provide different possible options of designs for preauthorization studies to assess Relative Effectiveness

Bardziej szczegółowo

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Trafna diagnoza i właściwe leczenie Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Oferta specjalna dla najlepszych klientów Avivy i ich rodzin Dziękujemy, że są Państwo z nami Upewnij się, kiedy chodzi

Bardziej szczegółowo

STODAL syrop Homeopatyczny produkt leczniczy ze wskazaniami leczniczymi

STODAL syrop Homeopatyczny produkt leczniczy ze wskazaniami leczniczymi Ulotka dla pacjenta Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek ten jest dostępny bez recepty, aby można było leczyć niektóre schorzenia bez pomocy lekarza.

Bardziej szczegółowo

Fundusze Europejskie dla rozwoju innowacyjnej gospodarki

Fundusze Europejskie dla rozwoju innowacyjnej gospodarki Fundusze Europejskie dla rozwoju innowacyjnej gospodarki WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA 2010-12-17 Modelowanie repozytorium i analiza efektywności informacyjnej wytycznych i ścieżek klinicznych w służbie

Bardziej szczegółowo

IV. Termin składania ofert Oferty należy składać w Wydziale Kultury i Spraw Społecznych Urzędu Miasta Zamość w terminie do dnia 6 maja 2014 r.

IV. Termin składania ofert Oferty należy składać w Wydziale Kultury i Spraw Społecznych Urzędu Miasta Zamość w terminie do dnia 6 maja 2014 r. Załącznik do Zarządzenia nr 74/2014 Prezydenta Miasta Zamość z dnia 9 kwietnia 2014 r. Zasady finansowania realizacji zadania ujętego w Miejskim Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie sprawności zarządzania koszykiem gwarantowanym w Polsce

Monitorowanie sprawności zarządzania koszykiem gwarantowanym w Polsce www.korektorzdrowia.pl Fundacja Watch Health Care Monitorowanie sprawności zarządzania koszykiem gwarantowanym w Polsce Barometr WHC; działalność Fundacji WHC, PATtube Warszawa, 18 listopada 2015 Magdalena

Bardziej szczegółowo

Biblioteka Główna im. Jędrzeja Śniadeckiego AWF Warszawa Pracownia Komputerowa. Zagraniczne bazy danych

Biblioteka Główna im. Jędrzeja Śniadeckiego AWF Warszawa Pracownia Komputerowa. Zagraniczne bazy danych Zagraniczne bazy danych Najważniejsze z nich to: Bazy firmy EBSCO SPORTDiscus with Full Text zakres: wychowanie fizyczne, sport, fizjologia wysiłku, psychologia, biomechanika, medycyna sportowa, rehabilitacja,

Bardziej szczegółowo

NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ. Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego

NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ. Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego PROMOCJA ZDROWIA I EDUKACJA ZDROWOTNA Leo Barić, Halina Osińska NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego Wydanie I Warszawa

Bardziej szczegółowo

Bożena Wojnarowicz Głuszek, Wydział OSOZ

Bożena Wojnarowicz Głuszek, Wydział OSOZ Bożena Wojnarowicz Głuszek, Wydział OSOZ Tworzenie relacji z pacjentem Dlaczego warto? poprawa konkurencyjności placówki opieki zdrowotnej wyróżnienie się na rynku sprostanie oczekiwaniom pacjentów w dobie

Bardziej szczegółowo

Publikacje Agencji (EU-OSHA) oraz inne źródła informacji na stronie internetowej CIOP-PIB

Publikacje Agencji (EU-OSHA) oraz inne źródła informacji na stronie internetowej CIOP-PIB Publikacje Agencji (EU-OSHA) oraz inne źródła informacji na stronie internetowej CIOP-PIB Agnieszka Młodzka-Stybel Spotkanie uczestników Krajowej Sieci Partnerów Krajowego Punktu Centralnego EU-OSHA 22

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp

Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp Podstawowe informacje o przedsiębiorstwie Rodzaj działalności:. Liczba pracowników w jednostce lokalnej:. Wdrożony system zarządzania

Bardziej szczegółowo

Słowniki i inne przydatne adresy. oprac. dr Aneta Drabek

Słowniki i inne przydatne adresy. oprac. dr Aneta Drabek Słowniki i inne przydatne adresy oprac. dr Aneta Drabek Encyklopedia PWN Internetowa encyklopedia PWN zawiera wybór 80 tysięcy haseł i 5tysięcy ilustracji ze stale aktualizowanej bazy encyklopedycznej

Bardziej szczegółowo

(przekład z języka angielskiego)

(przekład z języka angielskiego) KODEKS ETYKI LEKARZY DENTYSTÓW W UNII EUROPEJSKIEJ (przekład z języka angielskiego) Przyjęto jednogłośnie na posiedzeniu plenarnym Rady Europejskich Lekarzy Dentystów w dniu 30 listopada 2007 r., nowelizując

Bardziej szczegółowo

KARTA Nr /2010 REJESTRACJI ŚWIADCZENIOBIORCY DO UDZIAŁU W PROGRAMIE TERAPEUTYCZNYM (LEKOWYM) 11

KARTA Nr /2010 REJESTRACJI ŚWIADCZENIOBIORCY DO UDZIAŁU W PROGRAMIE TERAPEUTYCZNYM (LEKOWYM) 11 1 WZORY PISM I FORMULARZY 1. Wniosek o chemioterapię niestandardową... 3 2. Opinia konsultanta wojewódzkiego... 7 3. Formularz świadomej zgody na zastosowanie leku poza wskazaniami rejestracyjnymi 8 4.

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ PRACY (16)* Imię Nazwisko (14)* KRAKOWSKA AKADEMIA im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego (13)* PRACA LICENCJACKA (12)* PROMOTOR KATEDRA/ZAKŁAD (14)*

TYTUŁ PRACY (16)* Imię Nazwisko (14)* KRAKOWSKA AKADEMIA im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego (13)* PRACA LICENCJACKA (12)* PROMOTOR KATEDRA/ZAKŁAD (14)* KRAKOWSKA AKADEMIA im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego (13)* Imię Nazwisko (14)* Nr albumu(11)* TYTUŁ PRACY (16)* PRACA LICENCJACKA (12)* PROMOTOR KATEDRA/ZAKŁAD (14)* KRAKÓW 2010 Zasady pisania prac licencjackich

Bardziej szczegółowo

zarządzania oraz dostępu do świadczonych usług dla pacjenta, poprzez budowę zintegrowanych systemów IT w grupach szpitalnych"

zarządzania oraz dostępu do świadczonych usług dla pacjenta, poprzez budowę zintegrowanych systemów IT w grupach szpitalnych "Poprawa jakości ekonomiki zarządzania oraz dostępu do świadczonych usług dla pacjenta, poprzez budowę zintegrowanych systemów IT w grupach szpitalnych" 1 5/12/2012 Zarządzanie procesami zakupu i dostaw

Bardziej szczegółowo

Strategia komunikacji NGO na poziomie lokalnym i centralnym. Ewa Zygadło- Kozaczuk Centrum Informacji o Leku

Strategia komunikacji NGO na poziomie lokalnym i centralnym. Ewa Zygadło- Kozaczuk Centrum Informacji o Leku Strategia komunikacji NGO na poziomie lokalnym i centralnym Ewa Zygadło- Kozaczuk Centrum Informacji o Leku Plan prezentacji 1) Współpraca między organizacjami czy jest potrzebna? 2) Skuteczna komunikacja

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA SZCZEGÓŁOWE MATERIAŁY INFORMACYJNE O PRZEDMIOCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE ZAWARCIA UMÓW O UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ w rodzaju: programy profilaktyczne i promocja zdrowia

Bardziej szczegółowo

Stan przygotowania i wdrożenia P1, P2, P4 oraz projekty w nowej perspektywie finansowej UE

Stan przygotowania i wdrożenia P1, P2, P4 oraz projekty w nowej perspektywie finansowej UE Stan przygotowania i wdrożenia P1, P2, P4 oraz projekty w nowej perspektywie finansowej UE Kajetan Wojsyk Zastępca Dyrektora ds. Europejskich Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia Zabrze, 2015-03-27

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną kodeinę.

Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną kodeinę. Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną kodeinę. Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach informacji o produkcie Uwaga: Zmiany w odpowiednich punktach

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ K.OLESZCZYK J.RYBICKI A.ZIELINSKA-MEUS I.MATYSIAKIEWICZ A.KUŚMIERCZYK-PIELOK K.BUGAJSKA-SYSIAK E.GROCHULSKA STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ XVI Konferencja Jakość w Opiece

Bardziej szczegółowo

Egzamin / zaliczenie na ocenę*

Egzamin / zaliczenie na ocenę* WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW 33/0 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim: ELEMENTY MEDYCYNY FIZYKALNEJ I REHABILITACJI Nazwa w języku angielskim: ASPECTS OF PHYSICAL MEDICINE

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 5/2012 z dnia 27 lutego 2012 r. w zakresie zakwalifikowania/niezasadności zakwalifikowania leku Valdoxan (agomelatinum)

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. n. med. Jerzy Jakowicki. Prof. dr hab. n. med. Jerzy Jakowicki

Prof. dr hab. n. med. Jerzy Jakowicki. Prof. dr hab. n. med. Jerzy Jakowicki (1) Nazwa Badania naukowe w położnictwie (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod - (4) Studia Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Rada Przejrzystości. Agencja Oceny Technologii Medycznych

Rada Przejrzystości. Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 29/2012 z dnia 11 czerwca 2012 r. w sprawie zasadności finansowania środka spożywczego specjalnego przeznaczenia

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

Polski System Ochrony Zdrowia: problemy pacjentów, szczególnie osób starszych i dzieci - perspektywa lekarza. Prof.

Polski System Ochrony Zdrowia: problemy pacjentów, szczególnie osób starszych i dzieci - perspektywa lekarza. Prof. Polski System Ochrony Zdrowia: problemy pacjentów, szczególnie osób starszych i dzieci - perspektywa lekarza Prof. Piotr Czauderna ZDROWIE JEDNA Z NAJWAŻNIEJSZYCH WARTOŚCI DLA POLAKÓW Zmiana języka (zamiast

Bardziej szczegółowo

K_W01 K_W02 K_W03. K_W04 Zna zasady fizjologii żywienia oraz biochemii klinicznej i potrafi je wykorzystać w planowaniu żywienia.

K_W01 K_W02 K_W03. K_W04 Zna zasady fizjologii żywienia oraz biochemii klinicznej i potrafi je wykorzystać w planowaniu żywienia. Demografia i epidemiologia żywieniowa Diagnostyka laboratoryjna Edukacja i poradnictwo zywieniowe Farmakologia z elem. farmakoekonomiki Fizjologia żywienia człowieka Immunologia Kosztorysowanie jadłospisów

Bardziej szczegółowo

Projekt 1877. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. 1245 i 1635 oraz z 2014 r. poz. 1802 i

Projekt 1877. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. 1245 i 1635 oraz z 2014 r. poz. 1802 i Projekt USTAWA z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ustawy o działalności leczniczej oraz ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Pietryka, Jakub Osiński Projekty Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) gdzie szukać informacji?

Agnieszka Pietryka, Jakub Osiński Projekty Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) gdzie szukać informacji? Agnieszka Pietryka, Jakub Osiński Projekty Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) gdzie szukać informacji? Spis treści: 1. Informacja ważnym elementem wprowadzania zmian w oświacie 2. Projekty EFS jako

Bardziej szczegółowo

Diagnoza i zmiana czynników decydujących o niedoskonałości w działaniu POZ-tów

Diagnoza i zmiana czynników decydujących o niedoskonałości w działaniu POZ-tów Diagnoza i zmiana czynników decydujących o niedoskonałości w działaniu POZ-tów dr hab. n. med. Tomasz Stefaniak, MBA kierownik projektu Katarzyna Dutkiewicz kontrola finansowa projektu Dariusz Szplit -

Bardziej szczegółowo

elixir zdrowia.pl Wrzesień - Październik 2011

elixir zdrowia.pl Wrzesień - Październik 2011 Wrzesień - Październik 2011 Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum)

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum) ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum) Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje

Bardziej szczegółowo

Wpływ infrastruktury na zakres diagnostyczny i jakość. usług ug w szpitalu publicznym

Wpływ infrastruktury na zakres diagnostyczny i jakość. usług ug w szpitalu publicznym Wpływ infrastruktury na zakres diagnostyczny i jakość usług ug w szpitalu publicznym Lek. med. Krzysztof Bederski Zastępca Dyrektora ds. Lecznictwa Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja Ochrony Zdrowia w Polsce. W czym pomoże szpitalom platforma P1?

Informatyzacja Ochrony Zdrowia w Polsce. W czym pomoże szpitalom platforma P1? Informatyzacja Ochrony Zdrowia w Polsce. W czym pomoże szpitalom platforma P1? Paweł Masiarz Biuro Zarządzania Projektami Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia Poznań, 2014-11-20 1 Elektroniczna

Bardziej szczegółowo

Audyt Bezpieczna Klinika - innowacyjne narzędzie analizy ryzyka prawnego działalności szpitala. dr Marek Koenner, radca prawny

Audyt Bezpieczna Klinika - innowacyjne narzędzie analizy ryzyka prawnego działalności szpitala. dr Marek Koenner, radca prawny Audyt Bezpieczna Klinika - innowacyjne narzędzie analizy ryzyka prawnego działalności szpitala dr Marek Koenner, radca prawny Przesłanki Audytu rosnąca liczba postępowań w sprawach o błędy medyczne, zarówno

Bardziej szczegółowo

Jak w Polsce leczymy raka? Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii

Jak w Polsce leczymy raka? Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii Jak w Polsce leczymy raka? Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii Warszawa, sierpień 2015 Fundacja Alivia - kim jesteśmy? Alivia

Bardziej szczegółowo

Faramkoekonomiczna ocena leków biopodobnych. dr Michał Seweryn

Faramkoekonomiczna ocena leków biopodobnych. dr Michał Seweryn Faramkoekonomiczna ocena leków biopodobnych dr Michał Seweryn Klasyczny problem ekonomii Potrzeby Dobra Farmakoekonomika (ekonomiczna ocena technologii medycznych) Celem badania farmakoekonomicznego jest

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek. Mgr Ewa Wyrzykowska

OPIS PRZEDMIOTU. Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek. Mgr Ewa Wyrzykowska OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Psychologia kliniczna dorosłego Wydział Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut/Katedra Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek psychologia

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Pseudovac, roztwór do wstrzykiwań Szczepionka poliwalentna przeciwko pałeczce ropy błękitnej Pseudomonas aeruginosa 1 ml szczepionki zawiera antygeny

Bardziej szczegółowo

Idea opieki farmaceutycznej Idea opieki farmaceutycznej narodziła się Stanach Zjednoczonych w latach 90- tych XX w., Jest to proces w którym

Idea opieki farmaceutycznej Idea opieki farmaceutycznej narodziła się Stanach Zjednoczonych w latach 90- tych XX w., Jest to proces w którym Idea opieki farmaceutycznej Idea opieki farmaceutycznej narodziła się Stanach Zjednoczonych w latach 90- tych XX w., Jest to proces w którym farmaceuta współpracuje z pacjentem oraz innym personelem medycznym,

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy system zarządzania lekiem

Kompleksowy system zarządzania lekiem Kompleksowy system zarządzania lekiem ZARZĄDZANIE I CONTROLLING ODDZIAŁY SZPITALNE APTEKA CENTRALNA ZLECENIE LEKU WYDANIE ZAMÓWIENIA LOGISTYKA NA ODDZIALE KONTROLA TERAPII PACJENTA PODANIE LEKU PACJENTOWI

Bardziej szczegółowo

5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 5.1. Jakie znaczenie ma planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy? Planowanie jest ważnym elementem

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r.. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Farmakologia Kod przedmiotu: 21 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Mefelor 50/5 mg Tabletka o przedłużonym uwalnianiu. Metoprololtartrat/Felodipi n AbZ 50 mg/5 mg Retardtabletten

Mefelor 50/5 mg Tabletka o przedłużonym uwalnianiu. Metoprololtartrat/Felodipi n AbZ 50 mg/5 mg Retardtabletten ANEKS I WYKAZ NAZW, POSTACI FARMACEUTYCZNYCH, MOCY PRODUKTÓW LECZNICZYCH, DRÓG PODANIA, WNIOSKODAWCÓW, POSIADACZY POZWOLEŃ NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU W PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH Państwo członkowskie Podmiot

Bardziej szczegółowo

Definicje. Uczestnik badania klinicznego. Rekrutacja do badania klinicznego

Definicje. Uczestnik badania klinicznego. Rekrutacja do badania klinicznego Definicje Uczestnik badania klinicznego osoba, która po poinformowaniu o istocie, znaczeniu, skutkach i ryzyku badania klinicznego wyraziła świadomą zgodę na uczestniczenie w badaniu (Prawo Farmaceutyczne).

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR NOWOTWORÓW ZINTEGROWANY SYSTEM REJESTRACJI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W POLSCE

KRAJOWY REJESTR NOWOTWORÓW ZINTEGROWANY SYSTEM REJESTRACJI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W POLSCE KRAJOWY REJESTR NOWOTWORÓW ZINTEGROWANY SYSTEM REJESTRACJI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W POLSCE Urszula Wojciechowska, Joanna Didkowska Krajowy Rejestr Nowotworów Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014 Bartłomiej Noszczyk Klinika Chirurgii Plastycznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego 22 5841 191 Warszawa 22-01-2015 Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok

Bardziej szczegółowo

Jak przetrwać w "wieku informacji"? [sieciowej]

Jak przetrwać w wieku informacji? [sieciowej] II Forum Wiedzy Interdyscyplinarnej im. J. J. Śniadeckich Bydgoszcz - Żnin, 28-29.04.2004 Jak przetrwać w "wieku informacji"? [sieciowej] Żyć i działać we współczesnym świecie to znaczy korzystać z informacji

Bardziej szczegółowo

ZMIANA 1. Namysłów, dnia 17.12.2012 r. Dom Pomocy Społecznej PROMYK Kamienna 22 46-100 Namysłów. Nr sprawy IZM.I.272.48.2012.AK-G.

ZMIANA 1. Namysłów, dnia 17.12.2012 r. Dom Pomocy Społecznej PROMYK Kamienna 22 46-100 Namysłów. Nr sprawy IZM.I.272.48.2012.AK-G. Dom Pomocy Społecznej PROMYK Kamienna 22 46-100 Namysłów Namysłów, dnia 17.12.2012 r. Nr sprawy IZM.I.272.48.2012.AK-G. ZMIANA 1 Na podstawie art. 38 ust. 1, 4 i 4a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo

Bardziej szczegółowo

Aneta Drabek. Informacja w świecie cyfrowym, Dąbrowa Górnicza, 7-8 marca 2013 r.

Aneta Drabek. Informacja w świecie cyfrowym, Dąbrowa Górnicza, 7-8 marca 2013 r. Aneta Drabek Informacja w świecie cyfrowym, Dąbrowa Górnicza, 7-8 marca 2013 r. Pełna nazwa bazy to Arianta Naukowe i Branżowe Polskie Czasopisma Elektroniczne. Adres: www.arianta.pl Arianta rejestruje

Bardziej szczegółowo

Do wszystkich wykonawców uczestniczących w postępowaniu

Do wszystkich wykonawców uczestniczących w postępowaniu WZP.6151.35.2015 2015-08302 Do wszystkich wykonawców uczestniczących w postępowaniu Warszawa, 2015-07-22 dotyczy: postępowania publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego pn. dostarczenie,

Bardziej szczegółowo