Co daje PR? INFORMACJE Z IZBY: Pociągiem na Ukrainę z Forum Młodych. Regionalna Izba Gospodarcza w Katowicach TEMAT NUMERU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Co daje PR? INFORMACJE Z IZBY: Pociągiem na Ukrainę z Forum Młodych. Regionalna Izba Gospodarcza w Katowicach TEMAT NUMERU"

Transkrypt

1 INFORMACJE Z IZBY: Pociągiem na Ukrainę z Forum Młodych Wydawnictwo bezpłatne. ISSN: X Październik 2008 Regionalna Izba Gospodarcza w Katowicach TEMAT NUMERU Co daje PR? Projekt okładki: STUDIO PRESS TEMAT NUMERU CSR między efektywnością, dochodowością, a interesem społecznym WAŻNY TEMAT Definicja MŚP w kontekście ubiegania się o dotacje ze środków Unii Europejskiej

2 10% zniżki dla firm członkowskich RIG w Katowicach DZIAŁ EDUKACJI Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach ZAPRASZA NA SZKOLENIA: Termin Tematyka szkolenia Cena PAŻDZIERNIK CZERWIEC r. Blok I Pełnomocnik Systemu Zarządzania Jakością 2590 PLN r. Blok II r. Psychologiczne aspekty pracy w sekretariacie 290 PLN r. Ochrona powietrza w praktyce w świetle obowiązujących przepisów w 2008 roku 290 PLN r. Analiza przyczyn i skutków wad wg metody FMEA 560 PLN r. System Zarządzania Bezpieczeństwem Zdrowotnym Żywności HACCP, ISO 22000: PLN r. Badanie satysfakcji klienta wg normy ISO 9001: PLN r. Pomoc publiczna w ramach dotacji z UE w latach PLN r. Warsztaty doskonalące dla Auditorów Wewnętrznych Systemu Zarządzania 540 PLN r. Zintegrowany System Zarządzania wymagania norm ISO 9001, ISO 14001, PN-N PLN LISTOPAD r. Metrologia w Systemie Zarządzania Jakością 290 PLN r. Zasady dokumentowania Systemów Zarządzania warsztaty dla osób opracowujących dokumentację systemową 540 PLN r. Wzajemnie korzystne relacje z dostawcami w Systemie Zarządzania 290 PLN r. Controlling i budżetowanie 290 PLN r. Auditor Wewnętrzny Zintegrowanego Systemu Zarządzania wg norm ISO 9001, ISO 14001, PN-N PLN r. Narzędzia informatyczne wspomagające zarządzanie procesami w organizacji 130 PLN r. System Zarządzania Środowiskowego wg normy ISO 14001: PLN r. Auditor Wewnętrzny Systemu Zarządzania Środowiskowego wg normy ISO 14001: PLN r. SPC Statystyczne sterowanie procesem 560 PLN Szczegóły dotyczące szkoleń znajdują się na stronie internetowej w zakładce Szkolenia Kontakt: Dział Edukacji RIG w Katowicach tel. (032) /88; ; fax (032)

3 Październik 2008 TEMAT NUMERU Tadeusz Donocik Prezes Izby Dyrektor generalny Nieuchronnie dobiegł końca letni czas wypoczynku, a nadchodząca jesień jak co roku stawia przed nami wiele nowych pytań na podsumowanie minionego półrocza i wyzwań na kolejne miesiące. To dobry czas, by spojrzeć na nowo na ludzi i firmy, którymi kierujemy, przyjrzeć się ich wizerunkowi na rynku. Być może wielu z nas szuka sposobu wykorzystania istniejącego potencjału firmy do realizacji działań o charakterze charytatywnym, prospołecznym, ale nie do końca wie, jak można to zrobić. Z drugiej strony wiele firm dużych, ale też tych małych i średnich nieustannie angażuje się w tego typu działalność, nie do końca zdając sobie z tego sprawę. Drodzy Czytelnicy, bieżące wydanie Wolnego Rynku poświęcone zostało często marginalizowanym, a jednak bardzo ważnym dla nas przedsiębiorców zagadnieniom, jakim są społeczna odpowiedzialność biznesu oraz public relations. Te dwie, różne, ale jakże potrzebne idee zdają się być coraz popularniejszymi i skuteczniejszymi sposobami kreowania wizerunku firm i instytucji w ich otoczeniu zewnętrznym i wewnętrznym oraz są odpowiedzią na rozwijające się coraz szybciej potrzeby przedsiębiorców i społeczeństwa. Zachęcam Państwa do zapoznania się z artykułami i wypowiedziami ekspertów z zakresu PR oraz Społecznej Odpowiedzialności Biznesu, zamieszczonymi na łamach niniejszego numeru, szczególnie polecam Państwa uwadze wywiad z Prezes Forum Odpowiedzialnego Biznesu jedynej organizacji w Polsce, zajmującej się kompleksowo zagadnieniami CSR. Jestem głęboko przekonany, że wrześniowe wydanie Wolnego Rynku stanie się także dla Państwa inspiracją do innego, nowego spojrzenia na zagadnienia zarządzania przedsiębiorstwem w kontekście CSR oraz na rolę, jaką w sukcesie firmy odgrywa kreowanie jej wizerunku i dobra komunikacja. Spis treści Szanowni Czytelnicy, Zapraszam do lektury TEMAT NUMERU 4-15 WAŻNY TEMAT WYDARZYŁO SIĘ INFORMACJE Z IZBY NOWE FIRMY CZŁONKOWSKIE RIG W KATOWICACH KATOWICE, ul. Opolska 15 tel./fax (48-32) , , fax (48-32) TADEUSZ DONOCIK Prezes Izby, Dyrektor Generalny ALEKSANDRA HERBA Zastępca Dyrektora Generalnego PREZYDIUM IZBY Franciszek Buszka I Wiceprezes Izby Zygmunt Folta Wiceprezes Izby Marek Myśliwiec Wiceprezes Izby Zbigniew Pucek Wiceprezes Izby Henryk Stabla Wiceprezes Izby Zdzisław Trzepizur Wiceprezes Izby Krzysztof Wilgus Wiceprezes Izby Tomasz Zjawiony Wiceprezes Izby KIEROWNICTWO RADY IZBY Janusz Steinhoff Przewodniczący Rady Izby Jan Hoppe I Wiceprzewodniczący Aleksander Aładja Wiceprzewodniczący Lucjan Noras Wiceprzewodniczący Andrzej Zając Wiceprzewodniczący Pełny skład Rady Izby na stronie internetowej RIG w Katowicach zakładka O Izbie KOMISJE RADY IZBY I ICH PRZEWODNICZĄCY Komisja d/s Bankowości i Finansów Andrzej Capiga Komisja d/s Transportu i Infrastruktury Komisja d/s Międzynarodowej Współpracy Gospodarczej Andrzej Rustanowicz Komisja d/s Przemian Przemysłu Andrzej Karbownik Komisja d/s Monitorowania i Analiz Prawa Gospodarczego Tomasz Kędziora Komisja d/s Energetyki Jan Szlązak Komisja d/s MSP Andrzej Klasik Komisja d/s Środowiska Krystyna Czaplicka-Kolarz Komisja d/s Konkurencyjności i Innowacji Tadeusz Burzec Komisja d/s Handlu Wojciech Boroński Komisja d/s Komunalnych Jacek Janas Komisja d/s Społeczeństwa Informacyjnego Michał Górski Komisja d/s Turystyki Adam Janiszewski Komisja d/s Dialogu Społecznego i Prawa Pracy Jan Wojtyła Komisja d/s Aktywności Zawodowej Kobiet Marek Szczepański Komisja d/s Sportu i Rekreacji Rajmund Sorowski Komisja d/s Rachunkowości i Zarządzania Tomasz Buszka Forum Młodych Tomasz Zjawiony KOMISJA REWIZYJNA Andrzej Mierzwa Przewodniczący Komisji. Członkowie: Kazimierz Borgieł, Jolanta Kopiec, Grażyna Micińska, Piotr Piekarski, Jan Rdest SĄD KOLEŻEŃSKI Edward Kóska Przewodniczący. Leszek Dziub Wiceprzewodniczący Członkowie: Tadeusz Biedzki, Jerzy Gruszczyk, Krystyna Jastal, Piotr Łukoszek, Stanisław Przybyłowicz, Mirosław Szura PREZYDIUM SĄDU ARBITRAŻOWEGO Bernadetta Fuchs Prezes; Marian Nawrot Wiceprezes; Andrzej Rajpert Wiceprezes; Wojciech Rychel Wiceprezes BIURO IZBY Dział Doradztwa i Funduszy Europejskich: tel. (032) , Dział Edukacji: tel. (032) , Dział Komunikacji Społecznej: tel. (032) , Dział Samorządowy: tel. (032) , Dział Współpracy Międzynarodowej: tel. (032) , Sąd Arbitrażowy: tel. (032) , WYDAWCA: Regionalna Izba Gospodarcza w Katowicach Katowice, ul. Opolska 15 Redakcja: Dział Komunikacji Społecznej RIG w Katowicach PROJEKT graficzny, skład i druk: STUDIO PRESS, ul. Barona 30/207, Tychy tel. (032) , Certyfikat PN-EN ISO 9001: 2001 w zakresie działalności samorządu gospodarczego, usług szkoleniowych i doradczych, współpracy z zagranicą oraz usług informacyjnych. PAŹDZIERNIK Ośrodek Krajowego Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw nr 12/06/2005/032 w zakresie usług informacyjnych, doradczych o charakterze ogólnym oraz szkoleniowych.

4 TEMAT NUMERU Wywiad z Prezes Forum Odpowiedzialnego Biznesu Mirellą Panek-Owsiańską CSR między efektywnością, dochodowością a interesem społecznym Czym jest społeczna odpowiedzialność biznesu i kiedy tak naprawdę ta idea powstała? Idea odpowiedzialności w biznesie (popularnie nazywana CSR, od Corporate Social Responsibility) nie wzięła się znikąd. Prowadziły do niej co najmniej trzy różne drogi, które przecięły się pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Od tego czasu odpowiedzialny biznes podąża swoją własną drogą. Przyczyniła się do tego naukowa koncepcja zrównoważonego rozwoju podkreślająca rozwój gospodarczy, który nie naruszałby w sposób istotny i nieodwracalny środowiska życia człowieka, nie doprowadzałby do degradacji środowiska naturalnego, który godziłby w prawa przyrody, ekonomii i kultury. Coraz silniejszy stawał się ruch obywatelski, rosła presja ze strony opinii publicznej. Coraz więcej konsumentów, obrońców praw zwierząt zaczęło interesować się w jaki sposób firma traktuje swoich pracowników, dostawców, środowisko naturalne. Wreszcie sam biznes dobrowolnie zaczął wprowadzać samoregulacje, zauważając, że prowadzenie biznesu w sposób uczciwy jest po prostu opłacalne. Istnieje wiele definicji CSR. Odpowiedzialny biznes to m.in. dobrowolna strategia uwzględniająca społeczne, etyczne i ekologiczne aspekty w działalności gospodarczej oraz w kontaktach z interesariuszami (m.in. z pracownikami, z klientami, akcjonariuszami, dostawcami, społecznością lokalną). To wkład biznesu w realizację polityki zrównoważonego rozwoju gospodarczego oraz taki sposób prowadzenia firmy, w którym celem priorytetowym jest osiągnięcie równowagi między jej efektywnością i dochodowością a interesem społecznym. Czy CSR, coraz bardziej popularny także w Polsce, to tylko okresowy trend czy może zmiana, która na trwale wpisze się w sposób zarządzania biznesem? CSR to nie chwilowa moda, taki styl zarządzania staje się biznesową koniecznością, obecnie zajmującą równorzędne miejsce w strategiach zarządzania nauczanych w szkołach biznesu i stosowanych przez menedżerów na całym świecie. Wiele firm już odkryło, że wsłuchując się w oczekiwania swoich interesariuszy i uwzględniając ich potrzeby są w stanie szybciej dostosować się do wymogów rynku, a także lepiej przewidywać ryzyka, co w rezultacie przekłada się na większą konkurencyjność firmy. Odpowiedzialny biznes to troska o dobre relacje z dostawcami, pracownikami i klientami Związek public relations z CSR jest wciąż kwestią budzącą wiele kontrowersji. Jedni uważają, że CSR jest jednym z narzędzi PR, inni natomiast twierdzą, że jest to (lub powinien być) zupełnie odrębny obszar działalności przedsiębiorstw. Jak faktycznie więc jest? CSR to pojęcie szersze, odnosi się nie tylko do sfery komunikowania, ale przede wszystkim jest filozofią i sposobem zarządzania przedsiębiorstwem, elementem strategii biznesowej. Oczywiście komunikowanie zarówno wewnętrzne jak i zewnętrzne o działaniach z zakresu CSR jest bardzo ważne, niemniej redukowanie odpowiedzialności jedynie do PRu lub filantropii jest złym rozumieniem terminu. Co oznacza odpowiedzialny biznes w praktyce? Oznacza odpowiedzialność firmy za wszystkie obszary swojego działania, na każdym etapie działania. A więc w przypadku firmy produkcyjnej jest to cały cykl życia produktu od sposobu pozyskania surowców, wyboru dostawców, poprzez cały system produkcji, dystrybucję aż do recyrkulacji opakowań. Odpowiedzialny biznes to troska o dobre relacje z dostawcami, pracownikami i klientami. To poczucie przynależności do wspólnoty lokalnej i odpowiedzialność za jej rozwój. To wreszcie działania w sposób przyjazny dla biosfery. W wydawanym przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu corocznie raporcie Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki można znaleźć kilkaset przykładów konkretnych działań podejmowanych przez firmy w Polsce, warto się z nim zapoznać szukając inspiracji do działań dla własnej firmy. Czy działania CSR mogą być jedynie realizowane przez duże koncerny międzynarodowe, wielkie firmy? Czy przysłowiowy Kowalski, zatrudniający 5 czy 9 osób może być odpowiedzialnym społecznie przedsiębiorcą? Każda firma, niezależnie od wielkości może wprowadzać politykę odpowiedzialności. To po prostu mądre podejście do zarządzania firmą, przestrzeganie praw pracowniczych, uczciwość w relacjach z dostawcami, działania na rzecz miejscowości, w której znajduje się siedziba firmy. Wystarczy zacząć od dwustronnego kopiowania i drukowania, segregacji śmieci czy wymiany żarówek na energooszczędne to może być pierwszym krokiem do działań ekologicznych. 4 PAŹDZIERNIK 2008

5 TEMAT NUMERU Jak zachęcać firmy do kierowania się w swojej działalności ideą CSR? Czy instytucja taka jak izba gospodarcza może odegrać tu jakąś rolę? Wielu małych i średnich przedsiębiorców kieruje się zasadami odpowiedzialnego biznesu, chociaż swoich działań nie nazywają CSRem, odwołują się do tradycji rodzinnych, rzetelności kupieckiej, itd. Takie podmioty jak izba gospodarcza mogą uświadamiać im jakimi narzędziami dysponuje odpowiedzialny biznes i jak świadomie używać ich w zarządzaniu swoją firmą. A także dlaczego takie postępowanie może się opłacać. Czyli wszelkiego rodzaju publikacje, konferencje, zbieranie dobrych praktyk czy spotkania popularyzujące odpowiedzialny biznes to właśnie zadanie dla izby. CSR można chyba nazwać współczesną formą filantropii. Pytanie o opłacalność filantropii jest nieeleganckie, ale zaryzykujmy czy CSR się opłaca? CSR to coś więcej niż filantropia, która nie zwiększa przejrzystości działań, nie wpływa na wszystkich pracowników, nie zwiększa wartości dla interesariuszy i nie jest zintegrowana z zarządzaniem ryzykiem w firmie. Jedyne co łączy obie formy działania to dobrowolność i wpływ na reputację. Trudno jest pokazać bezpośredni związek CSRu z wynikami firmy, zwłaszcza w krótkim okresie, ponieważ jest to strategia długofalowa, której efekty widać w dłuższej perspektywie. Badania prowadzone przez jeden z największych banków inwestycyjnych Goldman Sachs pokazują, że prowadzenie przez firmę działań odpowiedzialnych społecznie jest głównym czynnikiem, który skłania konsumentów do lojalności wobec marki (35%). Według badań PricewaterhouseCoopers przeprowadzonych wśród klientów na całym świecie, prawie 70% dyrektorów generalnych średnich i dużych firm uważa, że zrównoważony rozwój ma zasadnicze znaczenie dla ich rentowności, a ponad dwie trzecie twierdzi, że pozostanie ona ważnym priorytetem. W badaniu polskich menedżerów, przeprowadzonym CSR jest filozofią i sposobem zarządzania przedsiębiorstwem, elementem strategii biznesowej PAŹDZIERNIK

6 TEMAT NUMERU przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu, 81% badanych menedżerów jest zdania, że społeczność lokalna oczekuje od firm większego zaangażowania w rozwiązywanie problemów społecznych w Polsce. Forum Odpowiedzialnego Biznesu, którym Pani kieruje, powstało w 2000 r. Czy i jak w ciągu tych 8 lat Państwa działalności zmienił się sposób postrzegania roli CSR w Polsce? Czy polscy przedsiębiorcy są bardziej świadomi korzyści płynących z zaangażowania ich firm w działalność CSR? Kiedy nasze stowarzyszenie powstało, idea CSR była w Polsce niemal nieznana, a mówienie o powinnościach i odpowiedzialności biznesu było traktowane jak utopia. Po 8 latach temat stał się modny, poświęca mu się coraz więcej artykułów w prasie, konferencji i spotkań. Nadal jednak jest postrzegany jako domena dużych, międzynarodowych firm niesłusznie, gdyż to właśnie małe i średnie firmy mogą skorzystać na takiej polityce. O odpowiedzialnym biznesie zaczął mówić także rząd, jeden z wiceministrów ma CSR w zakresie swoich obowiązków. Dużo dzieje się w środowisku akademickim, ruszają studia podyplomowe, obroniono już kilka doktoratów związanych z odpowiedzialnością biznesu. Być może nie jest to jeszcze temat dobrze znany wszystkim przedsiębiorcom, ale wydaje się, że jego znaczenie rośnie i coraz więcej firm docenia płynące z niego korzyści. Jak daleko nam do krajów, gdzie odpowiedzialny biznes to już dobrze zakorzeniona tradycja? W wielu krajach Europy Zachodniej presja ze strony konsumentów jest dużo silniejsza niż w Polsce, co wpływa na większe oczekiwania wobec firm i skłania je do lepszego uwzględniania oczekiwań społecznych. W Polsce ciągle pokutuje zły wizerunek przedsiębiorców jako osób nieuczciwie zarabiających pieniądze i wykorzystujących pracowników, brakuje liderów zmian na wzór Billa Gatesa, którzy rozumieją rolę biznesu w rozwiązywaniu problemów współczesnego świata takich jak zmiany klimatyczne, głód czy ubóstwo. Jakie bariery napotykają w Polsce firmy, chcące zaangażować się w działalność CSR? Myślenie w kategoriach perspektyw długookresowych, na których opiera się społeczna odpowiedzialność biznesu, wydaje się być kwestią przyszłości, szczególnie, gdy głównym problemem wielu przedsiębiorców i kadry menedżerskiej jest walka o przetrwanie, wypłacenie pensji pracownikom, uzyskanie kapitału na rozwój, ściąganie długów od wierzycieli czy łagodzenie sporów z urzędami skarbowymi. Istnieje wyraźna potrzeba większej aktywności na rzecz tworzenia platformy dialogu na temat CSR w Polsce Co jest konieczne/co musi się stać, aby zaangażowanie polskich firm w działalność CSR stało się powszechne? Badania wskazują, że koncepcję społecznej odpowiedzialności biznesu powinny promować nie tylko przedsiębiorstwa i organizacje biznesowe, ale także instytucje rządowe, państwowe, ośrodki akademickie, organizacje pozarządowe oraz media. Bezwzględną koniecznością jest wspieranie edukacji w tym zakresie, poprzez wprowadzanie zagadnień CSR do programów wydziałów ekonomii i zarządzania lub też w programach różnorodnych szkoleń prowadzonych przez organizacje działające na rzecz przedsiębiorców. Szczególną uwagę należy tu zwrócić na rolę mediów, które powinny uczestniczyć w motywowaniu Polaków do pozytywnych działań, współpracy, partnerstwa i realizacji długoterminowych strategii rozwoju. Główne obszary wymagające zmian to: r promocja wdrażania dobrych praktyk przez przedsiębiorstwa działające w Polsce we współpracy z organizacjami pozarządowymi, organizacjami pracodawców, instytucjami akademickimi i mediami; r wykorzystywanie wiedzy zgromadzonej przez organizacje zajmujące się CSR: UNDP (UN Global Compact), Forum Odpowiedzialnego Biznesu (współpracujące z CSR Europe), CEBI (współpracujące z European Academy of Business in Society), polskie organizacje MŚP; r koordynacja działań poszczególnych organów administracji publicznej w zakresie promocji CSR; r analiza i wykorzystywanie doświadczenia innych państw członkowskich UE w zakresie budowania i wdrażania polityki CSR. Wyniki przedstawianych tu badań i wywiadów z różnymi interesariuszami wskazują, że istnieje wyraźna potrzeba większej aktywności na rzecz tworzenia platformy dialogu na temat CSR w Polsce, dostarczającej elementów wspierających dobre praktyki w działalności gospodarczej. Polacy bowiem dostrzegają pozytywne efekty gospodarki rynkowej, ale co najwyżej w wymiarze ekonomicznym, zaś oceny wymiaru społecznego, etycznego są znacznie bardziej negatywne i te postawy narastają w ostatnich latach. Rola środowisk gospodarczych w demokratycznym państwie wzrasta jednak w sposób zasadniczy. Dlatego, aby skutecznie upowszechniać postawy zaangażowania obywatelskiego w środowisku przedsiębiorstw uzyskując w efekcie społeczne wsparcie koniecznych zmian w relacjach biznes społeczeństwo, niezbędne jest podejmowanie dialogu społecznego z wykorzystaniem potencjału trzech sektorów stanowiących fundament demokratycznego państwa: administracji państwowej, przedsiębiorstw oraz organizacji pozarządowych. Rozmawiała: Natalia Biskupska Kierownik Działu Komunikacji Społecznej RIG w Katowicach 6 PAŹDZIERNIK 2008

7 Forum Odpowiedzialnego Biznesu Forum Odpowiedzialnego Biznesu jest pierwszą i jedyną organizacją pozarządową w Polsce, która zajmuje się koncepcją odpowiedzialnego biznesu w kompleksowy sposób. TEMAT NUMERU Forum jest stowarzyszeniem mającym status organizacji pożytku publicznego. Powstało w 2000 roku z inicjatywy środowisk gospodarczych, akademickich i pozarządowych. Obecnie współpracuje z 26 Partnerami Strategicznymi: ABB w Polsce, Bayer, British American Tobacco Polska, Citi Handlowy, Coca Cola HBC Polska, Coca-Cola Poland Services Sp. z o.o., Deloitte, Fortis Bank, GlaxoSmithKline, Danone Sp. z o.o., Grupa Carrefour Grupa Żywiec SA, Henkel, Janssen-Cilag Polska Sp. z o.o., Johnson & Johnson Poland Sp. z o.o., Kredyt Bank Grupa Warta, L Oreal Polska Sp.z o.o., Nestlé Polska SA, Polkomtel SA, PKN Orlen SA, PricewaterhouseCoopers Sp. z o.o., Procter&Gamble, Provident Polska SA, Shell Polska, Telekomunikacja Polska SA, UPC Polska Sp. z o.o.. Forum współpracuje także z firmami: Bank Zachodni WBK SA, DHL Express (Poland), Microsoft Sp. z o.o., Marketplanet, Philip Morris Polska Distribution Sp. z o.o., RWE Stoen, Servier Polska; DOOR Poland, Instytut Monitorowania Mediów, OS3 multimedia, Pracownia Gier Szkoleniowych, Profes i Grupa BOSS. Misja Misją Forum jest upowszechnianie idei odpowiedzialnego biznesu jako standardu obowiązującego w Polsce w celu zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstw, zadowolenia społecznego i poprawy stanu środowiska. W tym celu Forum: r wspiera firmy w stawaniu się bardziej odpowiedzialnymi; r buduje koalicję firm wokół rozwiązywania problemów społecznych; r tworzy społeczność firm zaangażowanych społecznie; r tworzy przestrzeń do wymiany doświadczeń pomiędzy menedżerami, administracją państwową i organizacjami pozarządowymi; r aktywnie poszukuje rozwiązań z zakresu społecznej odpowiedzialności adekwatnych do potrzeb i możliwości firm działających w Polsce; r współpracuje z organizacjami pozarządowymi i administracją publiczną na rzecz budowania klimatu społecznego i politycznego, sprzyjającego rozwojowi koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu. Obszary działalności 1. Promowanie odpowiedzialnego biznesu Forum propaguje odpowiedzialny biznes jako sposób myślenia i standard działania biznesu na poziomie strategicznym i operacyjnym. W ramach tego obszaru realizowane są następujące projekty: r doroczna międzynarodowa konferencja Odpowiedzialny biznes ; portal r newsletter Respo; r publikacje o odpowiedzialnym biznesie (m.in. CSR w firmie. Zysk dzięki odpowiedzialności ). 2. Wspieranie firm we wdrażaniu zasad odpowiedzialnego biznesu Forum pomaga firmom wprowadzać społeczną odpowiedzialność do codziennej praktyki biznesowej poprzez: r Program Partnerstwa Forum Odpowiedzialnego Biznesu; r publikacje tematyczne; r Rozmowy o odpowiedzialnym biznesie; r konkurs Raporty Społeczne (we współpracy z PricewaterhouseCoopers, ACCA Polska i CSR Consulting). 3. Współdziałanie z biznesem na rzecz społeczeństwa Forum w koalicji z biznesem prowadzi programy na rzecz rozwoju społeczeństwa oraz rozwiązywania problemów społecznych. W ramach tego obszaru realizowany jest projekt: Liga Odpowiedzialnego Biznesu ogólnopolska sieć organizacji studenckich zaangażowanych w promowanie koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu. 4. Analizowanie i rozwijanie odpowiedzialnego biznesu Forum pokazuje nowe trendy i buduje sprzyjający klimat społeczny i polityczny dla rozwoju odpowiedzialnego biznesu. W ramach tego obszaru realizowane są następujące projekty: r Raport Odpowiedzialny Biznes w Polsce. Dobre praktyki ; r projekty badawcze (m.in. Społeczna odpowiedzialność biznesu w Polsce. Wstępna analiza ); r publ i k ac je. Forum na arenie międzynarodowej Ważne miejsce w działalności Forum zajmuje współpraca międzynarodowa. Dzięki zaangażowaniu w działalność na poziomie Unii Europejskiej, udaje się nam przenosić do Polski nowe trendy, zaś Polska staje się ważnym partnerem w unijnej dyskusji na temat społecznej odpowiedzialności biznesu. Od 2002 roku Forum jest narodowym partnerem CSR Europe sieci organizacji promujących koncepcję odpowiedzialnego biznesu w Europie. Dzięki tej współpracy, działalność Forum zyskała międzynarodowy wymiar. Przekłada się to na europejski charakter realizowanych programów i umożliwia korzystanie z dorobku innych europejskich organizacji. Forum Odpowiedzialnego Biznesu ul. Szpitalna 5/5, Warszawa Tel , Fax PAŹDZIERNIK

8 TEMAT NUMERU Społeczna Odpowiedzialność Biznesu a konkurencyjność Małych i Średnich Przedsiębiorstw CSR Społeczna Odpowiedzialność Biznesu definicja Społeczna odpowiedzialność biznesu (ang. Corporate Social Responsibility, CSR) to strategia zakładająca dobrowolne uwzględnianie przez firmę interesów społecznych przy dążeniu do osiągania celów ekonomicznych, podejmowaniu decyzji i działań. CSR zakłada dbałość o zasady etyczne, prawa pracowników, prawa człowieka, otoczenie społeczne i środowisko naturalne. Przyjmuje się, że społeczna odpowiedzialność biznesu powinna być, obok ekonomicznych dążeń firmy, integralną częścią polityki przedsiębiorstwa. U podstaw tej strategii leży koncepcja firmy zorientowanej na interesariuszy grupy lub jednostki, które mogą wpływać lub są pod wpływem działania przedsiębiorstwa za pośrednictwem jego produktów, strategii i procesów wytwórczych, systemów zarządzania i procedur. Społeczna odpowiedzialność biznesu, a społeczne zaangażowanie biznesu Społeczna odpowiedzialność biznesu ściśle wiąże się ze społecznym zaangażowaniem biznesu (ang. corporate community involvement lub corporate community investment), które polega na inwestowaniu w rozwój społeczeństwa, a w dłuższym okresie budowaniu jego zrównoważonego rozwoju. Jest ono pojęciem węższym od społecznej odpowiedzialności biznesu. Obejmuje różne metody zaangażowania firmy, takie jak: wsparcie finansowe, pomoc rzeczową, wolontariat pracowniczy. Zaangażowanie społeczne uwiarygodnia firmę w oczach opinii publicznej i buduje jej pozytywny wizerunek na zewnątrz. Firmy zaangażowane społecznie przyczyniają się do rozwiązania wielu problemów społecznych takich jak: bezrobocie, przestępczość, apatia. W wielu przypadkach firmy, poprzez realizację programów społecznych, pomagają zapobiegać ich powstawaniu. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu, a Public Relations Odpowiedzialny biznes jest czymś więcej niż strategią komunikowania się Społeczna Odpowiedzialność Biznesu powinna być, obok ekonomicznych dążeń firmy, integralną częścią polityki przedsiębiorstwa firmy z jej otoczeniem. To angażowanie społeczne oraz ekologiczne zarówno firmy jak i jej pracowników. Wspólnym mianownikiem obu pojęć jest cel długofalowy wzrost konkurencyjności firmy poprzez budowanie jej pozytywnego wizerunku i utrwalanie go w świadomości jej publiczności. Najważniejszymi z punktu widzenia MŚP obszarami działań CSR są: Pracownicy dobre warunki pracy bezpośrednio wpływają na ich kreatywność, skuteczność i lojalność. Aktywa te decydują w dużej mierze o wartości firmy, ponieważ to zachowania ludzi są podstawą skutecznej realizacji wyznaczonych celów strategicznych. Pracownicy odgrywają ważną rolę w dopełnianiu polityki odpowiedzialności, są często najlepszymi i najefektywniejszymi kanałami informacji. Rynek w Polsce kształtuje się w coraz większym stopniu pod wpływem zmian będących konsekwencjami procesów globalizacyjnych. Nie wszystkie wyzwania z tym związane są już na naszym rynku widoczne, ale ryzyka społeczne i ekologiczne stanowią coraz ważniejsze wyznaczniki strategii długookresowych wielu przedsiębiorstw. Czynniki te wpływają na wzrost zainteresowania strategicznym planowaniem, transparentnością oraz umiejętnym zarządzaniem relacjami z interesariuszami. Społeczeństwo poprawne relacje społeczne są niezwykle ważne dla każdego przedsiębiorstwa. Firmy nie tylko dopasowują swoje strategie do stale zmieniających się struktur i oczekiwań otoczenia czy procesów globalizacyjnych, ale decydują się na innowacyjne rozwiązania biznesowe, które przyczyniają się do rozwoju firmy i społeczeństwa jednocześnie. Odpowiedzialność biznesu to pełnienie misji społecznej, jak również działanie w swoim własnym długookresowym interesie Środowisko naturalne konkurencyjność firm na rynku w najbliższych latach w obliczu wyzwań globalnych o charakterze ekonomicznym, społecznym i ekologicznym będzie w znacznym stopniu zależeć od umiejętności podejmowania trafnych de- 8 PAŹDZIERNIK 2008

9 TEMAT NUMERU cyzji strategicznych: prewencyjne podejście do środowiska naturalnego, podejmowanie inicjatyw mających na celu promowanie postaw odpowiedzialności ekologicznej, stosowanie i rozpowszechnianie przyjaznych środowisku technologii. Korzyści wynikające z zastosowania działań CSR Ulepszenie produktów i/lub procesu produkcyjnego, większa satysfakcja i lojalność konsumentów i interesariuszy. Wzrost świadomości społecznej konsumentów powoduje, że w swoich wyborach kierują się oni także zaufaniem do danej firmy i jej wizerunkiem. Coraz częściej konsumenci zwracają uwagę na ekologiczność produktów czy usług, przestrzeganie zasad społecznej odpowiedzialności w procesie ich wytwarzania oraz ogólną reputację firmy. Pozytywny wizerunek firmy zapewnia lepszą współpracę z partnerami biznesowymi i administracją państwową, to łatwiejszy dostęp do środków publicznych, to także nowe grupy klientów. Jednocześnie gdy poprawie ulega wizerunek firmy, rośnie także do niej zaufanie wśród pracowników, co skutkuje zwiększeniem atrakcyjności firmy na rynku pracy i pozwala tym samym pozyskać nowych i zatrzymać najlepszych pracowników. Podnoszenie poziomu kultury organizacyjnej firmy podejmując wyzwania społecznej odpowiedzialności firma podnosi swoje standardy postępowania wobec interesariuszy, unikając jednocześnie kosztów złego partnerstwa. Zmiany te wpływają na kształtowanie kultury organizacyjnej firmy opartej na zaufaniu, odpowiedzialności i przejrzystości dla wszystkich zainteresowanych. Większa motywacja i lojalność pracowników, zwiększona kreatywność i innowacyjność. Możliwość współdefiniowania przez pracowników podstawowych zasad odpowiedzialności społecznej firmy i świadomość wpływu codziennej pracy na ich realizację, to czynniki wysoce mobilizujące, które pozytywnie wpływają na poziom zaangażowania. Uzyskanie przewagi konkurencyjnej, zwiększenie obrotów, sprzedaży. Wprowadzanie zasad odpowiedzialnego biznesu to jeden z atutów, dzięki którym firmy zdobywają przewagę konkurencyjną. Ponadto przejrzysta polityka CSR to jeden ze sposobów budowania swojej pozycji na rynkach światowych. Przejrzysta polityka CSR to jeden ze sposobów budowania swojej pozycji na rynkach światowych Główne bariery w podejmowaniu działań z zakresu CSR przez sektor MŚP r Brak planowania strategicznego w firmach, co powoduje, że działania związane z CSR podejmowane są raczej doraźnie i mają charakter sporadyczny. Wciąż dla wielu firm z sektora MŚP działania społecznie odpowiedzialne są dodatkową działalnością filantropijną, która nie wpisuje się w strategię firmy. r Małe i Średnie firmy twierdzą, że działania społecznie odpowiedzialne nie przynoszą im korzyści, gdyż podejmują działania jednorazowo, pod wpływem impulsu w konsekwencji czego trudno jest im określić ich realne efekty. r MŚP nie posiadają niezbędnych kompetencji i zasobów wiedzy, jakie mają duże firmy dlatego potrzebna jest współpraca między przedsiębiorstwami w zakresie wymiany informacji na temat działań społecznie odpowiedzialnych, co pozwoli MŚP osiągać większą satysfakcję z efektów podejmowanych przedsięwzięć w tym zakresie. r Utrudnienia w prowadzeniu CSR obserwowane: walka o przeżycie, niestabilność przepisów, biurokracja, niska świadomość konsumencka, anachroniczny styl kierowania firmami, układy, korupcja czy nieodpowiedzialne media, znacząco utrudnia odpowiedzialne prowadzenie biznesu, czyli budowanie strategii przewagi konkurencyjnej na rynku, opartej na zapewnieniu trwałej wartości. r Słaba znajomość koncepcji CSR i organizacji oferujących wsparcie w realizacji tego typu działań. r Brak kapitału, brak czasu. r Niedostrzeganie przez firmy korzyści płynących z inwestowania w strategię CSR. Firmy z sektora MŚP realizują działania z zakresu CSR, przy czym na ogół nie są tego świadome. Zwłaszcza najmniejsze firmy nie znają tej koncepcji i nie dostrzegają korzyści będących następstwem inwestycji w CSR. Niemniej jednak MŚP są przeważnie świadome swojej odpowiedzialności względem społeczeństwa i w większości przypadków nie są niechętne realizacji tych działań. CSR pozytywnie wpływa na konkurencyjność MŚP, ponieważ pozwala zdobyć przewagę konkurencyjną poprzez osiąganie dobrych wyników finansowych, zwiększenie lojalności klientów i satysfakcji pracowników, poprzez budowanie reputacji i zyskiwanie zaufania w otoczeniu zarówno wewnętrznym jak i zewnętrznym. Aby utrzymać przewagę konkurencyjną, firmy muszą przystosować się do nowych wymogów stawianych im przez rynek i otoczenie, w którym funkcjonują. Elastyczność i indywidualny charakter wielu małych i średnich firm często pozwala im na reagowanie na zmiany, gdyż szybciej niż duże firmy zauważają je i wykorzystują pojawiające się szanse rynkowe. AK PAŹDZIERNIK

10 TEMAT NUMERU Co daje PR? Zarządy firm, szefowie instytucji, przedstawiciele organizacji, którzy nie mieli wcześniej do czynienia z public relations często zadają sobie pytanie: co mi to da? W internecie dość łatwo znaleźć setki artykułów, które mówią o tym, że PR jest ważny, że pomaga kreować wizerunek firmy, że może być tańszy od reklamy, pomaga zaistnieć w mediach, itp. Wszystko to prawda, jednak czy jest to przekonywujące? Czy warto podjąć ryzyko, zaangażować się finansowo tylko po to, żeby kreować wizerunek swojej firmy? Nie zawsze. Takie podejście do public relations mocno spłyca jego rolę i obniża wartość. Wg jednej z ciekawszych moim zdaniem interpretacji, public relations maksymalizuje szanse na sukces przedsięwzięcia biznesowego lub inaczej ogranicza jego ryzyko. W jaki sposób? Wg wielu ekspertów PR to zarządzanie komunikacją, ważny element zarządzania całą firmą lub projektem. Public relations tak dobiera działania, czas ich realizacji i sposoby komunikacji aby wspierać realizację celów strategicznych całego biznesu. W efekcie osiąga się je łatwiej i szybciej. Co to znaczy w praktyce? Na przykład jeśli deweloper lub inwestor stawia dużą (zwykle mniej lub bardziej kontrowersyjną) inwestycję w środku miasta, to PR pomoże mu zrealizować tą inwestycję szybciej dzięki wspieraniu wielu procesów na raz. Jeśli będzie to nieruchomość, do tego komercyjna, to public relations pomoże łatwiej wypełnić ją firmami (budynki biurowe) lub sklepami (centra handlowe). Dzięki profesjonalnej skutecznej komunikacji public relations doprowadzi do tego, że lokalne media będą na bieżąco i rzetelnie informować o wspomnianej inwestycji, co ograniczy ilość plotek w mieście, a tym samym zmniejszy ryzyko protestów samych mieszkańców. PR może doradzić zorganizowanie spotkania dla urzędników jeszcze przed rozpoczęciem inwestycji, co pomoże im lepiej zrozumieć projekt i w niektórych momentach przyspieszyć procedury administracyjne. PR może być wsparciem i faktycznie może zwiększać efektywność przedsiębiorstwa A ekolodzy? Z nimi też czasem warto spróbować nawiązać dialog, przekazać prawdziwe, kluczowe informacje i ekspertyzy zanim zdecydują się podjąć działania. Za to osiągnięte dzięki PR merytoryczne publikacje w mediach branżowych i biznesowych na temat powstającego obiektu pomogą zainteresować potencjalnych najemców inwestycją. Dobry rozgłos wokół inwestora wzbudzi także zainteresowanie na rynku pracy. Wielu pomyśli: Nowa inwestycja będą potrzebować ludzi i przyśle swoją aplikację. W ten sposób wspierane są liczne procesy biznesowe, które sumarycznie powodują przyspieszenie całego biznesu. To oczywiście duże uproszczenie, jednak pokazuje w jak wielu obszarach działalności biznesowej PR może być wsparciem i jak faktycznie może zwiększać efektywność przedsiębiorstwa. Można powiedzieć, że w tym kontekście public relations jest czymś na kształt dwunastego zawodnika, czyli w żargonie piłkarskim publiczności, która wspiera drużynę (firmę) cały czas, a momentami odgrywa nawet kluczową rolę. PR jednak rzadko czyni cuda. Nawet najlepsza publiczność niewiele pomoże kiedy drużyna gra słabo. Czasem zdarza się, że firmy szukają wsparcia PR, kiedy jest już za późno, zapominając o tym, że najczęściej public relations koncentruje się na celach długookresowych oraz że dzięki public relations lepiej zapobiegać negatywnym skutkom niż je potem leczyć. Trzymając się metafory piłkarskiej, PR na początku sezonu może przyjąć i konsekwentnie wdrażać strategię, która pomoże zespołowi awansować do rozgrywek pucharowych na końcu sezonu. Za to dużo rzadziej poradzi sobie z zadaniem: Wygrać następne spotkanie 3:0 tak, aby wszystkie bramki padły w pierwszej połowie. Jest ono zbyt szczegółowe i pozostało za mało czasu aby ten cel zrealizować (ostatnie wydarzenia w polskiej Ekstraklasie pokazują, że można wpływać na wynik meczu, jednak nie ma to nic wspólnego z PR). Aby działać na rzecz biznesu i wspierać jego strategię, PR bezpośrednio formułuje swoje własne cele. Może być ich bardzo wiele, jednak do najczęściej stawianych należą, m.in.: r zwiększenie świadomości marki/ firmy: czyli doprowadzenie do sytuacji, w której osoby, które powinny się dowiedzieć o danej firmie lub marce o niej się dowiedziały, a te które już ją znają, dowiedziały się więcej. Powiedzmy, że mamy do czynienia z firmą X, która świadczy usługi teleinformatyczne dla 10 PAŹDZIERNIK 2008

11 TEMAT NUMERU biznesu. Część otoczenia (np. część potencjalnych klientów biznesowych, media, środowiska branżowe) nie wiedzą o istnieniu tej firmy, a chcemy żeby te właśnie grupy się dowiedziały i ją poznały. Z kolei pewna część rynku zna nazwę firmy X, ale nie kojarzy jej z usługami teleinformatycznymi. W obu przypadkach zależy nam właśnie na podniesieniu świadomości marki. r wykreowanie/zmiana wizerunku firmy: spowodowanie, aby firma kojarzyła się z czymś szczególnym z czym dotychczas się nie kojarzyła. Na przykład firma była znana dotychczas z produkcji czekolady, a od niedawna weszła na rynek cukierków, ciastek, itp. Odtąd chciałaby być i powinna być kojarzona nie jako producent czekolady a jako producent słodyczy. Podobna sytuacja może mieć miejsce kiedy np. firma była znana dotychczas jako uznany producent mebli, dbający o środowisko naturalne. Ponadto wdrożyła w ostatnim czasie wiele narzędzi HR nowy system motywacyjny, programy szkoleniowe, pakiety socjalne, itp. W związku z tym nasz producent chciałby być postrzegany także jako dobry pracodawca, zwłaszcza, że planuje uruchomienie nowej fabryki, do której chce przyjąć kolejnych pracowników. r przekonanie pewnej grupy społecznej do czegoś: uzyskanie sytuacji, w której dana grupa zmienia zdanie w oparciu o pewne informacje. Na przykład, coraz częstsza w regionie sytuacja powstawania centrów handlowych w centrach miast zwykle budzi protest lokalnych kupców. Ci z kolei nie zawsze wiedzą, że duże obiekty handlowe potrafią ożywić śródmieście i spowodować dodatkowy ruch w centrum, co w efekcie może (choć oczywiście nie musi) przyczynić się do lepszego prosperity także mniejszych sklepów i punktów usługowych w okolicy. Ponadto PR bardzo często pomaga także w obronie przed nieuczciwymi atakami konkurencji, zaistnieć na rynku pracy, skutecznie wprowadzić markę na rynek i w ciekawy sposób zwrócić uwagę na produkt/usługę. Ze skutecznej realizacji tych celów wynikają konkretne korzyści dla firmy jak: wzrost zainteresowania ofertą lub produktem przekładający się na zwiększenie sprzedaży, szybsza realizacja przedsięwzięć Public relations tak dobiera działania aby wspierać realizację celów strategicznych biznesu inwestycyjnych, poparcie konkretnych środowisk, czy społeczności lokalnej. Te z kolei pomagają firmie szybciej osiągać jej cele lub też w danym czasie osiągać lepsze efekty. Marcin Młodożeniec Wspólnik w agencji PRIME Communications S.C. PAŹDZIERNIK

12 TEMAT NUMERU Public relations to nie reklama Pojęcie reklamy dzięki swojej popularności tak zdominowało świat komunikacji w biznesie, że z reklamą właśnie często utożsamia się wszelkie działania związane z jakąkolwiek prezentacją firmy czy produktu. Do tego stopnia, że zdarzają się firmy, które zajmują się produkcją pieczątek i wizytówek, a określają się jako agencje reklamy. Nic dziwnego, że public relations też często mylone jest z reklamą. Świat teorii komunikacji marketingowej podaje mnóstwo różnic pomiędzy PR i reklamą (zgodnych także z praktyką) dotyczących m.in. wiarygodności przekazu, wpływu na kształt komunikatu, efektów w krótkim i długim okresie, itp. Powstała nawet dość kontrowersyjna książka pt. Upadek reklamy i wzlot public relations autorstwa Ala Ries i Laury Ries. Mnie na potrzeby wykładów ze studentami udało się stworzyć kiedyś krótką rymowankę pół żartem pół serio na temat relacji PR względem reklamy: Małżeństwo z rozsądku. Co to jest PR, a co to reklama? On, jak mąż mądry, ona kurtyzana? On głową pracuje, wyszedł już z nędzy Ona zrobi wszystko, tylko dla pieniędzy PR Ci cudów nie może obiecać, Sławę i prestiż pomoże Ci wzniecać Polubią Cię ci co złość odczuwali Nowina Twa dotrze aż do oddali O konkurencji ślad manie zaginie Jak posmak w ustach po najtańszym winie, PR nie kłamie, PR nie zdradza, Dotrzyma słowa, gdy trzeba doradza Reklama narkotyk nam przypomina- Chwilowo odurzy, jak śliczna dziewczyna Obroty Ci zwiększy w krótkim okresie Słono zapłacisz za ruch w interesie Przyjemność sprawi ta droga zabawka Ale czy warta jest tego stawka? Potrafi oszukać, sztuczek używa Mówi: to się marketing nazywa PR z reklamą to dziwna jest para Mariaż namiętny w biznesie stanowią Czy zdradza go ona, czy on się przechwala? Nad tym nie tylko praktycy się głowią Razem im lepiej niż w separacji i mogą się sprawdzić w komunikacji!!! Ponieważ każda osoba zainteresowana tematem może w sieci łatwo znaleźć teoretyczne artykuły mówiące o różnicach między PR i reklamą, tu chciałbym się skupić na praktyce i konkretnych działaniach. Załóżmy, że otwieramy w centrum miasta włoską restaurację Filozofia działań reklamowych i PR jest zupełnie inna (rodzaj biznesu jego skala ani branża nie są tu ważne z punktu widzenia różnic pomiędzy PR i reklamą). Przyjmijmy, że na poziomie strategii PR uznaliśmy, że nasz lokal będzie się kojarzył głównie z włoską kulturą i dobrej jakości jedzeniem. Przygotowujemy się do otwarcia i myślimy o kampanii reklamowej. Jeśli podchodzimy do tematu profesjonalnie to analizujemy dostępne media, m.in.: prasę, radio, tv, internet, nośniki reklamy zewnętrznej, itp. Skupiamy się na naszej grupie docelowej głównie potencjalnych klientach i staramy się wybrać najbardziej optymalne dla nas media i wykupić, wynająć ich powierzchnię reklamową, czas antenowy, itd. Do tego niezbędny jest odpowiedni przekaz, kreacja reklamowa i możemy wdrożyć naszą kampanię reklamową czy mediaplan. Pozostaje tylko wydać pieniądze i czekać na tłumy klientów w lokalu. Czy nasi klienci rzeczywiście licznie przybędą, czy nasze wydatki się zwrócą? Może tak, może nie... Ryzyko wkalkulowane w biznes. Tak działa reklama. A public relations? PR będzie polegał na tym, że po pierwsze świadomie zdecydujemy co wyróżnia nasz lokal i co będziemy komunikować przede wszystkim (w efekcie tzw. analizy sytuacji wyjściowej i tożsamości naszego lokalu). Po drugie dojdziemy do wniosku, że nie tylko z potencjalnymi klientami warto się komunikować. Być może dziennikarze, formalne lub nieformalne stowarzyszenia skupiające fascynatów kuchni i kultury włoskiej w regionie (jeżeli takowe są), liderzy opinii, np. autorytety w świecie kulinarnym, organizacje biznesowe, szkoły języka włoskiego to także istotne dla nas grupy otoczenia. Na tym poziomie PR od reklamy różni się tym, że widzi więcej podmiotów, grup społecznych, konkretnych osób, z którymi należy się komunikować oraz szuka z nimi porozumienia, często wspólnego interesu. Przejdźmy do działań. Potrzebne nam są tu pewne koncepcje. Jedną z nich może być projekt Włoskie spotkania. Wraz ze stowarzyszeniem promującym kulturę włoską, które ma siedzibę w Katowicach (można takie znaleźć w 20 sek. przy pomocy google) możemy zapraszać gości z Włoch lub związanych z włoską kulturą. Stowarzyszenie samo i bez nas takie spotkania organizuje, ale może zgodzi się skorzystać z naszej gościnności. My zyskujemy możliwość dotarcia do nowych klientów (członkowie stowarzyszenia) a stowarzyszenie ciekawe, włoskie miejsce na spotkania i darmowy niewielki poczęstunek. Ponadto próbujemy nagłośnić wydarzenie w mediach 12 PAŹDZIERNIK 2008

13 TEMAT NUMERU PR coraz częściej odpowiada za całościową komunikację firmy w tym za działania reklamowe (przecież to ciekawe wydarzenie w sensie kulturalnym) oraz wśród naszych dotychczasowych klientów (w ten sposób stowarzyszenie zyskuje szansę zdobycia nowych członków). Co więcej, inauguracja Włoskich spotkań ma miejsce w dniu otwarcia lokalu, a gościem specjalnym jest Ambasador Włoch. Obecność Pani Ambasador z pewnością przyciągnie lokalne osobistości świata biznesu, kultury, może nauki, i co równie ważne dziennikarzy. W ten sposób udaje nam się w sposób mniej konwencjonalny zwrócić na siebie uwagę i skojarzyć nasz lokal z kulturą włoską. Takich koncepcji może być dużo więcej, jednak objętość Wolnego Rynku jest nieubłagana... Jak widać filozofia działań reklamowych i PR jest zupełnie inna, jednak najczęściej te działania uzupełniają się. W zależności od branży, rodzaju odbiorców (klient indywidualny czy klient biznesowy), skali działania i wielu innych czynników natężenie działań reklamowych i PR może być bardzo różne. Rzadko można je sobą zastępować. Public relations zwykle przynosi najlepsze efekty w dłuższym okresie (stałe wdrażanie nowych, ciekawych pomysłów, ciągła komunikacja z mediami, klientami, innymi grupami otoczenia) i buduje wiarygodność marki. Z kolei reklama potrafi być szybsza jednak jej wiarygodność jest ograniczona. Public relations nie jest więc reklamą koncentruje się na innych działaniach i zaskakuje w inny sposób. Mimo to obie dziedziny mają wiele wspólnego i czasem realizują podobne cele. Jednak bardzo często w określonych przypadkach lepiej jest stosować działania reklamowe a w innych działania PR. Public relations coraz częściej odgrywa rolę nadrzędną w stosunku do reklamy, tzn. odpowiada za całościową komunikację firmy w tym za działania reklamowe. Jednak na ten temat można byłoby napisać kolejny artykuł... Marcin Młodożeniec Wspólnik w agencji PRIME Communications S.C. PAŹDZIERNIK

14 TEMAT NUMERU Słów kilka o komunikacji w firmie Dziś wszyscy wiemy już o tym, że żyjemy w dobie społeczeństwa informacyjnego. Dysponujemy ogromnymi, wciąż zwiększającymi się możliwościami technicznymi i technologicznymi wymiany informacji. Mamy telefony komórkowe, łącza internetowe, autostrady informatyczne, czerpiemy informacje z telewizji, radia, prasy, Internetu. Posiadanie najbardziej aktualnych informacji, szczególnie w dziedzinie gospodarki, stało się już najwyższym dobrem, a zarazem koniecznością do dalszego, sprawnego funkcjonowania na rynku. Informacja jest zaś we współczesnym świecie produktem, towarem na sprzedaż. Wydawać by się mogło, że rozwój techniki i świadomości, co do roli informacji we współczesnym świecie, w tym także w gospodarce, zmniejszył dystans między ludźmi; że porozumiewanie się jest łatwiejsze niż kiedykolwiek. Niestety, nic bardziej mylnego. Rozwój techniki i technologii postępuje swoim torem, a bariery międzyludzkie, jak były, tak są nadal i to głównie one obarczane są odpowiedzialnością za wciąż niedostateczne wykorzystywanie istniejących możliwości wymiany informacji, dla osiągania zamierzonych celów. Jak w każdej, bez wyjątku, dziedzinie życia, tak i w świecie biznesu komunikacja odgrywa bardzo istotną rolę. Już wiele napisano, wiele powiedziano i wiele starano się nauczyć na temat komunikacji w biznesie. Każdy z nas zetknął się, na swojej dłuższej lub krótszej drodze zawodowej, z najróżniejszymi informacjami na ten, tyle modny, co naprawdę ważny temat. Czy jednak odnosimy się do kwestii kreowania skutecznej komunikacji w firmie z należytą uwagą, traktujemy ją równie ważnie, co wszystkie inne działania zmierzające do rozwoju naszych firm? Czy zdajemy sobie sprawę, jak istotną rolę w każdej, całkiem małej i tej naprawdę dużej firmie, odgrywa komunikowanie? To właśnie poprzez ten prosty wydawałoby się proces, realizowane są tak ważne dla firm działania jak planowanie, kontrolowanie, a przede wszystkim kierowanie. Nieskuteczna i spłaszczona komunikacja w firmie natomiast, skutkuje najczęściej konfliktami i najróżniejszymi problemami decyzyjnymi. Zanim jednak spróbujemy zanalizować problem komunikacji w firmie, postarajmy się go w miarę precyzyjnie zdefiniować wiele bowiem pojęć z zakresu nauk społecznych, posiada mnóstwo szczegółowych definicji. Najprościej jest nam określić komunikację, jako proces interpersonalny, dzięki któremu jednostka przekazuje i otrzymuje informacje w bezpośrednim lub pośrednim kontakcie z inną osobą. Proces ten dokonuje się za pomocą przekazu werbalnego i niewerbalnego, na który to składają się m.in. gesty, mimika, przestrzenne stosunki między komunikującymi się osobami, natężenie głosu etc. Najprościej proces komunikacji można przedstawić w następujący sposób: Brak lub fałszywy przebieg któregokolwiek z elementów opisywanego powyżej procesu powoduje, że komunikacja nie zachodzi. Ważne jest bowiem, żeby komunikat nie tylko wyszedł od nadawcy w odpowiednio zakodowanej formie, ale również, a może przede wszystkim, żeby został odpowiednio zdekodowany przez odbiorcę, czyli odebrany. O pełnym i udanym procesie komunikowania mówimy kiedy między Nadawcą a Odbiorcą zachodzi sprzężenie zwrotne. Bariery komunikacyjne W naszym codziennym życiu napotykamy wiele barier komunikacyjnych i jeżeli nawet w kontaktach z naszymi najbliższymi tak często dochodzi do zwykłego nieporozumienia, jak więc inaczej ma być w zhierarchizowanej i uporządkowanej instytucji, jaką jest firma. Często bowiem pracownicy, nie do końca świadomie, zakłócają lub całkowicie nie dopuszczają do siebie ważnych informacji starsi, zasłużeni pracownicy lekceważą propozycje tych młodszych, bardziej aktywnych i kreatywnych, ci zaś, zdarza się, nie słuchają rad swoich starszych, doświadczonych kolegów, etc. Tego typu bariery skutecznej komunikacji w firmie można zmniejszyć lub w ogóle wyeliminować, jedynie poprzez zwiększenie samoświadomości i dojrzałości pracowników (ale i pracodawców) co do zasad pracy zespołowej. Najpoważniejsze przeszkody w komunikacji, które zauważyć powinien każdy dobry manager to: r różnice w rozumieniu ludzie o różnym stopniu wykształcenia, wywodzący się 14 PAŹDZIERNIK 2008

15 TEMAT NUMERU z różnych środowisk, ten sam komunikat mogą rozumieć zupełnie inaczej; r różnice językowe aby komunikat został poprawnie zrozumiany, należy używać języka zrozumiałego dla obydwu stron interakcji. Nie zawsze to, co jest jasne i zrozumiałe dla prezesa, dyrektora czy kierownika, jest takim samym dla jego podwładnego; r emocje często nie zdajemy sobie sprawy z tego, że w warunkach dużego napięcia i stresu w firmie, dochodzi do całkowitego zniekształcenia komunikatów. Gniew, zazdrość, własne ambicje często są powodem nieumiejętności porozumienia się ze współpracownikiem. Tu ważną rolę odgrywa dobry szef, manager, który powinien dbać o atmosferę zaufania i otwartości w zespole pracowniczym i kreować poczucie wspólnej odpowiedzialności za realizowane projekty oraz dobro, sukces i przyszłość firmy; r niezgodność między komunikacją werbalną a niewerbalną chodzi tu przede wszystkim o zgodność tego, co przekazujemy za pomocą słów, z wszystkimi czynnikami pozawerbalnymi, tj. gesty, mimika czy przestrzeń między komunikującymi się. Warto zwrócić więc uwagę na występujące w naszych firmach problemy i podjąć trud wprowadzenia skutecznego ich rozwiązania. Zarządzanie komunikacją w firmie powinno opierać się o zaangażowanie wszystkich pracowników do pracy nad poprawą świadomości roli i samej jakości komunikacji, o dbanie o ich poprawne, dobre relacje, o dobrą atmosferę pracy i przekonanie co do sensowności i konieczności dzielenia się informacją. Cele komunikacji wewnątrz firmy Cele komunikacji wewnątrz firmy to przede wszystkim stworzenie pozytywnego wyobrażenia o firmie wśród jej pracowników, co przygotowuje ich do roli ambasadorów firmy w środowisku zewnętrznym. Dobra komunikacja wewnętrzna to także wzmocnienie odpowiedzialności pracowników za los firmy oraz bezpośrednie przełożenie na wzrost efektywności działań całej załogi pracowniczej, stworzenie pozytywnego obrazu organizacji wewnątrz, zapewnienie jednoznacznych postaw personalnych wobec organizacji, zbudowanie lojalności pracowników wobec organizacji, wzmocnienie poczucia trwałości organizacji, uzyskanie poczucia bezpieczeństwa wśród załogi. Podstawowe informacje, które powinni otrzymywać regularnie pracownicy firm to oprócz oczywiście podstawowych informacji o samej firmie, jej działalności, strukturze i pracownikach, informacje o tradycji, osiągnięciach i planach rozwoju firmy, informacje o sytuacji finansowej oraz o bieżących i planowanych wydarzeniach. Większość problemów, tj. kłopoty ze współpracą, brak otwartości, niski poziom identyfikacji i mała akceptacja dla zmian, z jakimi borykają się zarówno duże jak i małe firmy, związanych jest właśnie z nieprawidłowo funkcjonującą komunikacją wewnątrz firmy. Dobra komunikacja wewnętrzna to wzmocnienie odpowiedzialności pracowników za los firmy oraz bezpośrednie przełożenie na wzrost efektywności działań całej załogi pracowniczej Warto pamiętać, że to właśnie nasi pracownicy mają największy wpływ na reputację naszej firmy, ponieważ oni właśnie wydają o niej świadectwo w otoczeniu zewnętrznym i postrzegani są przez to otoczenia, jako najlepiej poinformowani o sytuacji firmy. Oprócz pracowników o czym również warto pamiętać do najbardziej opiniotwórczych osób należą ich rodziny, zaliczające się do otoczenia wewnętrznego firmy. Do rozwiązywania problemów komunikacyjnych służy szereg narzędzi i technik, udrażniających przepływ informacji w firmie, o których powiedzieć należałoby przy następnej okazji. Różnią się one w zależności od kierunku komunikacji, a podstawowe kierunki, jakie wyróżniamy to: r komunikację pionową z góry na dół r komunikację pionową z dołu do góry r komunikację poziomą Warto zaznaczyć w tym miejscu, iż z wielu przeprowadzonych już badań wynika, że najbardziej istotna jest dla pracowników właśnie informacja kierownicza (z góry do dołu), która jak się okazuje, dochodzi do nich najrzadziej. Warto więc zadbać o prawidłowość i poprawność tej właśnie informacji. Liczne narzędzia, za pomocą których można kreować ten typ komunikacji, tj. gazetki firmowe, tablice ogłoszeń, intranet, mają na celu przede wszystkim motywować, pouczać, informować, nawiązać dobre stosunki, budować lojalność wobec firmy i przygotować pracowników do pełnienia roli reprezentantów interesów firmy na zewnątrz. Jednak, jak już zauważyliśmy na początku, jednostronny przepływ informacji nie pozwala na pełną komunikację i zrozumienie między nadawcą a odbiorcą, dlatego też tak istotne jest dbanie o komunikację pionową w kierunku z dołu do góry struktury organizacyjnej firmy. Warto przy tym zauważyć, że ten rodzaj komunikacji w firmie jest dużo trudniejszy i napotyka więcej przeszkód, m.in. nieosiągalność, niedostępność przełożonych, nadmiar obowiązków przełożonych, skutkujący brakiem czasu, czy wreszcie strach w przekazywaniu informacji, szczególnie tych niedobrych. Ważne jest tu więc uświadomienie pracownikom, jak ważne dla całej firmy jest rzetelne przekazywanie każdej informacji, nawet tej złej. Brak zwrotnej informacji w kierunku z dołu do góry struktury organizacyjnej prowadzi często do nieporozumień, nieefektywnej i nisko wydajnej pracy, tworzenia sytuacji kryzysowych, co ostatecznie prowadzi do zmniejszenia konkurencyjności firmy na lokalnym rynku. Wiele można byłoby jeszcze napisać na temat komunikacji, poruszyliśmy tu bowiem jedynie podstawowe i ogólne zagadnienia dotyczące tego procesu. Należy zawsze pamiętać, że komunikacja to przede wszystkim ludzie, przekonani co do sensowności dzielenia się informacjami i ich umiejętności komunikowania się. To niestety wciąż niedoceniany, acz bardzo ważny element funkcjonowania każdej firmy i instytucji. Natalia Biskupska Kierownik Działu Komunikacji Społecznej Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach PAŹDZIERNIK

16 Ważny temat Definicja Małych i Średnich Przedsiębiorstw w kontekście ubiegania się o dotacje ze środków Unii Europejskiej Wszyscy przedsiębiorcy ubiegający się o dotacje Unii Europejskiej w latach są zobowiązani stosować definicję sektora Małych i Średnich Przedsiębiorstw określoną w załączniku nr I do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 364/2004 z dnia r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 70/2001 i rozszerzające jego zakres w celu włączenia pomocy dla badań i rozwoju. Na podstawie zapisów tej właśnie definicji należy ustalać wielkość przedsiębiorstwa, zarówno w programach regionalnych, jak i wdrażanych z poziomu centralnego. W nowej perspektywie finansowej przewidziano dużo więcej działań adresowanych do przedsiębiorstw, zróżnicowanych ze względu na wielkość i staż wnioskodawcy na rynku niż w latach W związku z tym właściwe zakwalifikowanie firmy do grona mikro, małych i średnich przedsiębiorstw wielokrotnie będzie czynnikiem decydującym o możliwości ubiegania się o pomoc w poszczególnych programach wsparcia. Stąd tak istotne jest właściwe stosowanie zapisów ww. definicji. Definicja ustawowa W swojej zasadniczej części definicja Komisji Europejskiej zbieżna jest z definicją mikro, małych i średnich przedsiębiorstw określoną w Ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W obu przypadkach określone zostały te same kryteria oraz ich wielkości brzegowe, które decydują o wielkości przedsiębiorstwa. Prezentuje je poniższa tabela. Zapisy obu definicji mówią, że przy obliczaniu stanu zatrudnienia należy brać pod uwagę wyłącznie osoby za- Tabela 1. Kryteria oraz ich wielkości brzegowe, decydujące o wielkości przedsiębiorstwa Kryteria** / wielkość przedsiębiorstwa Mikroprzedsiębiorstwo Małe przedsiębiorstwo Średnie przedsiębiorstwo Średnioroczny stan zatrudnienia mniej niż 10 mniej niż 50 mniej niż 250 Roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych* nie więcej niż 2 mln EUR nie więcej niż 10 mln EUR nie więcej niż 50 mln EUR Suma aktywów bilansu* nie więcej niż 2 mln EUR nie więcej niż 10 mln EUR nie więcej niż 43 mln EUR * kwoty podane w EUR przelicza się na złote według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku obrotowego wybranego do określenia statusu przedsiębiorcy **dane potrzebne do ustalenia wartości poszczególnych kryteriów powinny odnosić się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego i być obliczane na podstawie rocznej. Kwota określająca obrót powinna być obliczana bez uwzględnienia podatku VAT i innych podatków pośrednich 16 PAŹDZIERNIK 2008

17 Ważny temat trudnione na pełnych etatach tzw. Roczne Jednostki Robocze (RJR). Definicja Komisji Europejskiej do RJR poza osobami zatrudnionymi na pełnych etatach, wlicza również: r osoby pracujące dla przedsiębiorstwa, podlegające mu i uważane za pracowników z mocy prawa krajowego, r właścicieli kierowników, r partnerów prowadzących regularną działalność w przedsiębiorstwie i osiągających z niego korzyści finansowe. Obie definicje do RJR nie zaliczają pracowników przebywających na urlopach macierzyńskich i wychowawczych, a także zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego. Ponadto krajowa definicja ustawowa dodaje, że w przypadku przedsiębiorcy działającego krócej niż rok, jego przewidywany obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych, a także średnioroczne zatrudnienie oszacowuje się na podstawie danych za ostatni okres, udokumentowany przez przedsiębiorcę. Na tym kończy się definicja ustawowa, która dla potrzeb wnioskowania o udzielenie pomocy publicznej odwołuje do stosowania definicji Komisji Europejskiej. Sposób stosowania definicji W sytuacji kiedy analizowane przedsiębiorstwo mieści się we wszystkich kryteriach dla danej wielkości, nie ma problemu z określeniem jego rozmiarów. Pewne wątpliwości mogą pojawiać się w przypadku, kiedy firma spełnia jednocześnie kryteria dla różnych wielkości przedsiębiorstw. Zgodnie z zaleceniami Komisji kryterium dotyczące liczby pracowników jest jednym z najważniejszych i powinno być przestrzegane jako kryterium główne. Kryteria finansowe należy w każdym przypadku traktować jako pomocnicze. Co do zasady nie należy stosować kryterium wielkości obrotu jako wyłącznego kryterium finansowego, przede wszystkim dlatego, że pewne przedsiębiorstwa z natury rzeczy będą osiągały dużo wyższe obroty tak będzie w przypadku przedsiębiorstw handlowych, dystrybucyjnych itp. Kryteria finansowe powinny być zatem analizowane łącznie. Sposób interpretacji tych zapisów prezentują poniższe przykłady. kryteria zatrudnienie obroty sumy bilansowe Przedsiębiorstwo, które charakteryzują wartości z przykładu 1 zakwalifikowane zostanie do kategorii małych przedsiębiorstw mimo, iż oba kryteria finansowe są właściwe dla mikroprzedsiębiorstwa. W tym przypadku należy jako decydujące uznać kryterium zatrudnienia. kryteria zatrudnienie obroty sumy bilansowe wartości 25 RJR poniżej 2 mln EUR poniżej 2 mln EUR Przedsiębiorstwo z przykładu 2 zakwalifikowane zostanie do kategorii małych przedsiębiorstw mimo, iż jedno z kryteriów finansowych kwalifikować powinno go już do średnich przedsiębiorstw. Kryteria finansowe należy jednak analizować łącznie, a kryterium obrotu nie powinno decydować o zakwalifikowaniu przedsiębiorstwa do wyższej kategorii. kryteria zatrudnienie obroty sumy bilansowe wartości 25 RJR powyżej 10 mln EUR poniżej 10 mln EUR wartości 8 RJR powyżej 2 mln EUR powyżej 2 mln EUR Przedsiębiorstwo, które charakteryzują dane z przykładu 3 jest małym przedsiębiorstwem. Wprawdzie kryterium zatrudnienia jest odpowiednie dla mikroprzedsiębiorstwa, ale oba kryteria finansowe wskazują już na małe przedsiębiorstwa. W takim przypadku będą one miały decydujące znaczenie w ustaleniu wielkości przedsiębiorstwa. Dopiero po dwóch latach W przypadku aplikowania o dotacje Unii Europejskiej w działaniach dedykowanych specjalnie do określonych grup przedsiębiorstw np. mikroprzedsiębiorstw lub małych przedsiębiorstw, w których od wielkości wnioskodawcy zależeć będzie intensywność lub kwota wsparcia, szczególnie istotne jest właściwe wskazanie przynależności do którejś z kategorii MŚP. Szczególnie, jeśli kryteria charakteryzujące wnioskodawcę zmieniają się w czasie. W przypadku gdy na ostatni dzień bilansu dane przedsiębiorstwo przekracza lub spada poniżej progu zatrudnienia lub granicznych pułapów finansowych, uzyskanie lub utrata statusu mikro, małego lub średniego przedsiębiorstwa następuje tylko wówczas, gdy zjawisko to powtórzy się w ciągu dwóch kolejnych lat. Sposób stosowania definicji w takim przypadku prezentuje tabela 2. Powiązania pomiędzy przedsiębiorstwami Definicja MŚP określona przez Komisję Europejską w ustalaniu wielkości przedsiębiorstwa bierze pod uwagę również powiązania analizowanego podmiotu z innymi firmami lub osobami działającymi na pokrewnych rynkach. W ramach tego kryterium wyróżnić można przedsiębiorstwa niezależne, partnerskie lub związane. Przedsiębiorstwo jest niezależne, jeśli: r nie posiada 25% lub więcej udziałów lub głosów w innym przedsiębiorstwie, r inne przedsiębiorstwa lub podmioty publiczne nie posiadają, samodzielnie lub wspólnie z jednym lub kilkoma PAŹDZIERNIK

18 Ważny temat Tabela 2. Sposób stosowania definicji w przypadku zmiany kategorii w ramach MŚP Rok czerwiec 2008 wielkość firmy w czerwcu 2008 Wielkość firmy na koniec każdego roku ustalona na podstawie obowiązujących kryteriów mikro mikro małe małe mikro małe średnie średnie małe średnie małe małe mikro mikro małe małe mikro mikro mikro mikro małe* małe* *w przypadku nowoutworzonych przedsiębiorstw oceny dokonuje się w oparciu o szacunki sporządzone w dobrej wierze w trakcie roku obrotowego przedsiębiorstwami związanymi lub podmiotami publicznymi 25% lub więcej udziałów lub głosów w przedsiębiorstwie wnioskodawcy, r nie sporządza się skonsolidowanych sprawozdań finansowych i nie jest ujęte w sprawozdaniach finansowych przedsiębiorstwa, które sporządza sprawozdania skonsolidowane. Z przedsiębiorstwami partnerskimi mamy do czynienia w przypadku, jeśli powiązania scharakteryzowane powyżej (liczba udziałów lub głosów w innym przedsiębiorstwie) wynoszą co najmniej 25%, ale nie przekraczają 50%. Przedsiębiorstwa partnerskie również nie sporządzają sprawozdań skonsolidowanych, a także nie są ujęte w sprawozdaniach skonsolidowanych innych firm. Przedsiębiorstwa związane to takie, w których opisane relacje przekraczają 50%. Ten rodzaj relacji odpowiada sytuacji gospodarczej przedsiębiorstw, które tworzą grupę, w której jedno przedsiębiorstwo kontroluje, bezpośrednio lub pośrednio, większość głosów w innym przedsiębiorstwie lub wywiera dominujący wpływ na to przedsiębiorstwo. Przedsiębiorstwo uznane zostanie za niezależne, jeśli progowa wartość 25% udziałów lub głosów przekroczona zostanie przez następujące grupy inwestorów: r publiczne korporacje inwestycyjne, spółki kapitałowe podwyższonego ryzyka, osoby fizyczne lub grupy osób prowadzące regularną działalność inwestycyjną podwyższonego ryzyka, które inwestują kapitał własny w przedsiębiorstwa nienotowane na giełdzie Kryteria finansowe należy analizować łącznie, a kryterium obrotu nie powinno decydować o zakwalifikowaniu przedsiębiorstwa do wyższej kategorii ( business angels ), pod warunkiem, że cała kwota inwestycji tych inwestorów w to samo przedsiębiorstwo nie przekroczy EUR, r uniwersytety lub niedochodowe ośrodki badawcze, r inwestorzy instytucjonalni łącznie z regionalnymi funduszami rozwoju, r samorządy lokalne z rocznym budżetem nieprzekraczającym 10 mln EUR oraz liczbą mieszkańców poniżej Sposób ustalenia wielkości przedsiębiorstw zależnych Ustalenie powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami oraz ich charakteru determinuje sposób obliczania wartości poszczególnych kryteriów, na podstawie których ustalana jest wielkość przedsiębiorstwa. W przypadku przedsiębiorstw partnerskich do wielkości zatrudnienia oraz danych finansowych analizowanego przedsiębiorstwa dolicza się dane finansowe i dane dotyczące zatrudnienia w takiej proporcji, w jakiej została ustalona relacja partnerska. W przypadku przedsiębiorstw związanych do danych finansowych i wielkości zatrudnienia analizowanej firmy wlicza się 100% analogicznych danych wszystkich przedsiębiorstw dominujących lub zależnych. Sposób liczenia danych prezentuje przykład. W analizowanym przypadku przedsiębiorstwo A posiada 60% udziałów w przedsiębiorstwie C. Są one zatem przedsiębiorstwami związanymi, a przedsiębiorstwo A jest dominujące w stosunku do przedsiębiorstwa C, ponieważ posiada w nich ponad 50% udziałów. Z kolei Przedsiębiorstwo B posiada w przedsiębiorstwie A 30% udziałów. Są one zatem przedsiębiorstwami partnerskimi, ponieważ liczba udziałów jest większa 18 PAŹDZIERNIK 2008

19 Ważny temat niż 25%, ale nie przekracza 50%. Relacja pomiędzy przedsiębiorstwami A i D jest mniejsza niż 25%, w związku z czym są one w stosunku do siebie niezależne. Aby policzyć dane dotyczące zatrudnienia i dane finansowe w celu ustalenia wielkości przedsiębiorstwa A należy do danych firmy A doliczyć 100% analogicznych danych firmy C (przedsiębiorstwa związanego) oraz 30% analogicznych danych firmy B (przedsiębiorstwa partnerskiego). Warto pamiętać o tym, że jeżeli w przedsiębiorstwie 25% lub więcej kapitału lub głosów jest kontrolowane bezpośrednio, wspólnie lub indywidualnie przez jeden lub kilka podmiotów publicznych, to przedsiębiorstwo takie nie może zostać zakwalifikowane do żadnej kategorii MŚP. Gdzie szukać informacji W interpretacji definicji Komisji Europejskiej dotyczącej klasyfikacji przedsiębiorstw do poszczególnych kategorii sektora małych i średnich przedsiębiorstw pomocne mogą być zalecenia Komisji Europejskiej z dnia 6 maja 2003 r. (2003/361/WE). Komisja Europejska opracowała także poradnik wyjaśniający sposób stosowania definicji dostępny również w języku polskim pod adresem enterprise/enterprise_policy/sme_definition/sme_user_guide_pl.pdf. Informacji Ustalenie powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami oraz ich charakteru determinuje sposób obliczania wartości poszczególnych kryteriów z zakresu prawidłowego stosowania definicji Komisji Europejskiej udzielają także Punkty Konsultacyjne zlokalizowane na terenie całego kraju. Usługi informacyjne świadczone przez Punkty są całkowicie bezpłatne dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Lista teleadresowa Punktów znajduje się na stronie internetowej Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości pod adresem Anna Rąplewicz Kierownik Działu Doradztwa i Funduszy Europejskich Regionalna Izba Gospodarcza w Katowicach PAŹDZIERNIK

20 Ważny temat Dochodzenie roszczeń przed sądami w Irlandii Coraz więcej przedsiębiorców polskich nawiązuje stosunki handlowe z firmami irlandzkimi. Budujemy w Irlandii domy, stawiamy fabryki, eksportujemy żywność, sprowadzamy stamtąd komputery. O ile, większość transakcji kończy się wynikiem zadowalającym obie strony, o tyle niektóre znajdują swój efekt w sądzie. Wtedy pojawia się problem informacji o sposobie dochodzenia roszczeń. Niżej omawiamy sądowe dochodzenie roszczeń. Podobnie, jak w Polsce, przed wszczęciem sporu sądowego z zakresu stosunków między przedsiębiorcami, należy wysłać naszemu dłużnikowi przedsądowe wezwanie do zapłaty, fachowo nazywane Civil Summons for a liquidated money demand. Uczciwie trzeba przyznać, iż irlandzcy przedsiębiorcy niezbyt się przejmują wezwaniami do zapłaty kierowanymi do nich przez polskie kancelarie prawne, albo biura windykacyjne zwłaszcza, że niektóre spośród tych instytucji nie zadają sobie nawet trudu, aby wezwanie sporządzić w języku angielskim, lub irlandzkim. Zatem, pierwszą naszą czynnością, jest skierowanie sporządzonego w języku angielskim wezwania do zapłaty do naszego dłużnika. Może to za nas oczywiście zrobić irlandzka kancelaria. Irlandzkie kancelarie prawne, nie ograniczają się jedynie do wysyłania wezwań do zapłaty, ale prowadzą też na rzecz swoich klientów negocjacje z dłużnikami, wychodząc z założenia, iż lepsze i szybsze jest pozasądowe rozstrzygnięcie sporu. O ile przedsądowe wezwanie do zapłaty nie przyniesie efektu, sprawę należy skierować do sądu. Sądy cywilne w Irlandii sprawują jurysdykcję w sprawach dotyczących sporów pomiędzy osobami prywatnymi, przedsiębiorcami oraz państwem. Istnieją sądy rejonowe ( district courts ), okręgowe ( circuit courts ) i Wysoki Trybunał ( High Court ), które są sądami pierwszej instancji. Sąd Najwyższy ( Supreme Court ) sprawuje wyłącznie jurysdykcję odwoławczą, z wyjątkiem pewnych spraw związanych z konstytucją. Sądy rejonowe i okręgowe to sądy lokalne o ograniczonej jurysdykcji, tj. mogą jedynie rozpatrywać sprawy, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza pewnej wartości progowej oraz sprawy, w przypadku których strony mają miejsce zamieszkania lub oficjalną siedzibę Zwykle wniosek o wykonanie orzeczenia składa do sądu prawnik, chociaż wierzyciel nie musi posiadać reprezentacji prawnej w danym miejscu lub w przypadku, gdy umowę zawarto w danym miejscu. Odwołania od orzeczeń sądu rejonowego rozpatruje sąd okręgowy, natomiast odwołania od orzeczeń sądu okręgowego kierowane są do Wysokiego Trybunału. Sąd ds. drobnych roszczeń stanowi część sądu rejonowego i zajmuje się sprawami konsumenckimi, w przypadku których kwota roszczenia nie przekracza 1.269,74. Z procedury tej nie może korzystać firma przeciwko innej firmie. W Irlandii sąd rejonowy rozpatruje sprawy związane z roszczeniami nieprzekraczającymi kwoty 6.348,69. Sąd okręgowy zajmuje się roszczeniami nieprzekraczającymi kwoty ,14. Wysoki Trybunał rozpatruje roszczenia przekraczające kwotę ,14. Kolejną przesłanką, jaką należy ustalić, a która determinuje miejsce postępowania sądowego jest miejsce, w którym umowa została zawarta lub w którym zaciągnięto dług, lub, jeżeli nie można tych dwóch przesłanek ustalić, wtedy sądem właściwym będzie sąd, w okręgu którego dłużnik zamieszkuje lub prowadzi działalność gospodarczą. Wniosek inicjujący postępowanie sądowe należy złożyć w odpowiednim biurze podawczym właściwego sądu. W Irlandii wniosek można złożyć w języku angielskim lub irlandzkim. Wniosek trzeba sporządzić na specjalnym formularzu, odrębnym dla każdej jurysdykcji, w której wnosi się powództwo. Wniosku nie można przesyłać faksem ani pocztą elektroniczną, należy doręczyć go osobiście do właściwego biura podawczego sądu. Formularze zawierają wskazówki, jakie elementy muszą się znaleźć w aktach sprawy. Pewne wytyczne w ograniczonym zakresie można również uzyskać od pracowników biura podawczego, ale osoby te udzielają informacji jedynie w kwestiach proceduralnych, natomiast nie mogą udzielać porad w sprawach merytorycznych związanych z pozwem ani zaleceń odnośnie do sposobu prowadzenia postępowania. Opłaty pobierane przez sąd, znane jako koszty sądowe, pobiera się od większości rodzajów wniosku. Opłaty należy uiścić w momencie składania wniosku w odpowiednim biurze podawczym sądu. W przypadku korzystania z pomocy prawnika, płatności z tytułu jego honorarium są odrębną sprawą tym biuro podawcze się nie zajmuje. Postępowanie zostaje oficjalnie uznane za wszczęte z chwilą przyjęcia pozwu przez biuro podawcze sądu. W zależności od jurysdykcji, w której wnosi się pozew, może on nie zostać wydany do czasu, aż zostanie doręczony drugiej stronie. W sądach rozpatrujących drobne sprawy sekretarz sądu wyśle złożony pozew drugiej stronie. W innych sądach będzie trzeba samemu doręczyć pozew lub zrobić to przez pośrednika. Urzędnik biura podawczego 20 PAŹDZIERNIK 2008

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego 2011 Małgorzata Jelińska CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego Szczecin, 23.11.2011 r. Definicja CSR zgodnie z ISO 26000 Społeczna

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Niniejszy przewodnik został stworzony jako część paneuropejskiej kampanii informacyjnej na temat CSR

Bardziej szczegółowo

R1. W jakim przedziale zatrudnienia znajduje się Pana(i) firma? 10-49 osób... 50-249 osób...

R1. W jakim przedziale zatrudnienia znajduje się Pana(i) firma? 10-49 osób... 50-249 osób... Zapraszamy Państwa do wzięcia udziału w badaniu dotyczącym rynku pracy małych i średnich przedsiębiorstw na Dolnym Śląsku. Naszym zamierzeniem jest poznanie Państwa opinii na temat koncepcji społecznej

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu

Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu Od 10 lat działamy na rynku, starając się utrzymywać wysoką pozycję, zarówno na polu ogólnopolskim, jak i lokalnym. Współpracujemy z najlepszymi producentami,

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu

Społeczna odpowiedzialność biznesu Społeczna odpowiedzialność biznesu Celem prezentacji jest przedstawienie podstawowych założeń koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR), coraz częściej realizowanej przez współczesne przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Zarządzanie. Specjalność: Biznes odpowiedzialny społecznie

Kierunek: Zarządzanie. Specjalność: Biznes odpowiedzialny społecznie Kierunek: Zarządzanie Specjalność: Zakres przedmiotowy Menedżer CSR Strategia CSR (Corporate Social Responsibility) Planowanie Organizowanie Wdrażanie Pomiar efektów Identyfikacja oczekiwań społecznych

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE MODELU LBG W FUNDACJACH KORPORACYJNYCH Warszawa, 11 września 2014r. Małgorzata Greszta, SGS Polska NASZA EKSPERCKA WIEDZA W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność banków

Społeczna odpowiedzialność banków Społeczna odpowiedzialność banków Maria Młotek Forum Odpowiedzialnego Biznesu, organizacja, która propaguje ideę społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w Polsce, definiuje odpowiedzialny biznes jako:

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE. Do testowania rozwiązań w ramach projektu Dialog generacji efektywne zarządzanie generacjami w przedsiębiorstwie

ZAPROSZENIE. Do testowania rozwiązań w ramach projektu Dialog generacji efektywne zarządzanie generacjami w przedsiębiorstwie ZAPROSZENIE Do testowania rozwiązań w ramach projektu Dialog generacji efektywne zarządzanie generacjami w przedsiębiorstwie 1 Materiał dystrybuowany bezpłatnie 2 Szanowni Państwo, Firma doradcza HRP Group

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje. PRELEGENT: Bogdan Kępka

TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje. PRELEGENT: Bogdan Kępka TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje PRELEGENT: Bogdan Kępka Definicja ekoinnowacji Według Ziółkowskiego - innowacje ekologiczne to innowacje złożone z nowych procesów,

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą.

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. OKLADKA Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. PLACET słowo niegdyś używane w naszym języku a zapożyczone z łaciny oznaczało: przyzwolenie, zgodę, a też,,podobać się. To

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY Badanie zostało zrealizowane w ramach projektu Partnerstwo w realizacji projektów szansą rozwoju sektora MSP Projekt realizowany jest

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Lp. I Informacje o Organizacji OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Pensjonat Reymontówka*** Ul. Nędzy Kubińca 170 34-511 Kościelisko II Informacje

Bardziej szczegółowo

Pokłady możliwości. Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020

Pokłady możliwości. Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020 Pokłady możliwości Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020 O Strategii Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KGHM Niniejszy dokument stanowi Strategię KGHM w obszarze

Bardziej szczegółowo

Organizacje pozarządowe i biznes - korzyści współpracy międzysektorowej. Sochaczew, 23 września 2009

Organizacje pozarządowe i biznes - korzyści współpracy międzysektorowej. Sochaczew, 23 września 2009 Organizacje pozarządowe i biznes - korzyści współpracy międzysektorowej Sochaczew, 23 września 2009 Forum Odpowiedzialnego Biznesu Forum Odpowiedzialnego Biznesu jest pierwszą i jedyną organizacją w Polsce,

Bardziej szczegółowo

ZNAJOMOŚĆ I WIEDZA NA TEMAT SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU WŚRÓD STUDENTÓW UCZELNI WYŻSZYCH WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO

ZNAJOMOŚĆ I WIEDZA NA TEMAT SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU WŚRÓD STUDENTÓW UCZELNI WYŻSZYCH WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO ZNAJOMOŚĆ I WIEDZA NA TEMAT SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU WŚRÓD STUDENTÓW UCZELNI WYŻSZYCH WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO P R E Z E N TA C J A W Y N I K Ó W Spis treści Informacje o badaniu Znajomość

Bardziej szczegółowo

Wolontariat pracowniczy jako sposób na budowanie postaw partycypacyjnych w biznesie. Opracowała: Agnieszka Buczyńska

Wolontariat pracowniczy jako sposób na budowanie postaw partycypacyjnych w biznesie. Opracowała: Agnieszka Buczyńska Wolontariat pracowniczy jako sposób na budowanie postaw partycypacyjnych w biznesie Opracowała: Agnieszka Buczyńska CSR CO TO TAKIEGO? Odpowiedzialny biznes to dobrowolna strategia uwzględniająca społeczne,

Bardziej szczegółowo

ABC odpowiedzialnej firmy Cykl szkoleń z podstaw CSR i zrównoważonego rozwoju

ABC odpowiedzialnej firmy Cykl szkoleń z podstaw CSR i zrównoważonego rozwoju ABC odpowiedzialnej firmy Cykl szkoleń z podstaw CSR i zrównoważonego rozwoju O cyklu szkoleń Kurczące się zasoby naturalne, rosnąca świadomość ekologiczna i konsumencka sprawiają, że firmy dostrzegają

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji 1 Najwyższa jakość działania [kultura osobista, lojalność, prawość i uczciwość, dbałość o ład i porządek, terminowość] Wyznacza oczekiwania dbając o ład

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialny biznes

Odpowiedzialny biznes Odpowiedzialny biznes Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło sukcesu w województwie śląskim 1 2 Koncepcja Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (ang. Social Corporate Responsibility CSR) to koncepcja,

Bardziej szczegółowo

Misja Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach na lata 2010-2014

Misja Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach na lata 2010-2014 REGIONALNA IZBA GOSPODARCZA W KATOWICACH STRATEGIA ORAZ PROGRAM DZIAŁANIA RIG W KATOWICACH NA LATA 2010-2014 Misja Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach na lata 2010-2014 Rozwój przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu perspektywa małego i średniego biznesu Czy to tylko kwestia pieniędzy? Jak jest rozumiany

Bardziej szczegółowo

Future Advert. Doświadczona agencja PR. Zajmujemy się kompleksową obsługą firm w zakresie wizualizacji marki oraz komunikacji.

Future Advert. Doświadczona agencja PR. Zajmujemy się kompleksową obsługą firm w zakresie wizualizacji marki oraz komunikacji. Future Advert Doświadczona agencja PR. Zajmujemy się kompleksową obsługą firm w zakresie wizualizacji marki oraz komunikacji. Nasza Agencja Profesjonalna obsługa Public Relations dla Twojej firmy. Posiadamy

Bardziej szczegółowo

Program Wolontariatu Pracowniczego Kredyt Banku i WARTY. TAK od serca. zaangażować? Szczecin, 19 listopada 2010

Program Wolontariatu Pracowniczego Kredyt Banku i WARTY. TAK od serca. zaangażować? Szczecin, 19 listopada 2010 Program Wolontariatu Pracowniczego Kredyt Banku i WARTY TAK od serca - dlaczego warto się zaangażować? Szczecin, 19 listopada 2010 Czym nie jest CSR? CSR to nie jest: wyłącznie filantropia i wspieranie

Bardziej szczegółowo

INICJATYWY PROPRACOWNICZE

INICJATYWY PROPRACOWNICZE INICJATYWY PROPRACOWNICZE Wolontariat pracowniczy jako narzędzie budowania wartości firmy Mirella Panek-Owsiańska Prezes, Dyrektorka Generalna Forum Odpowiedzialnego Biznesu Krzysztof Kaczmar Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 ZAPEWNIAMY BEZPIECZEŃSTWO Piotr Błoński, Warszawa, 17.03.2016 r. Program 1. Zarządzanie zmianą - zmiany w normie ISO 9001:2015 2. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

KOALICJA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU. Wyniki badań wśród interesariuszy. Badania jakościowe

KOALICJA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU. Wyniki badań wśród interesariuszy. Badania jakościowe KOALICJA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU Wyniki badań wśród interesariuszy Badania jakościowe Przygotowano dla: Przygotowała: Hanna Uhl Warszawa, 1 grudnia 2010 Spis treści 1.Kontekst, metoda i cele

Bardziej szczegółowo

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r.

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie Wydział Rozwoju Kadr Regionu Plan prezentacji Typy projektów. Uprawnieni wnioskodawcy

Bardziej szczegółowo

Eventy w oczach przedsiębiorców

Eventy w oczach przedsiębiorców Eventy w oczach przedsiębiorców Justyna Piesiewicz 11 marca, 2009 All rights reserved Accreo Taxand 1 Czy eventy są ważne; Skuteczna komunikacja w event marketingu; Podsumowanie; Q&A. Agenda All rights

Bardziej szczegółowo

Kreatywne rozwiązania dla biznesu

Kreatywne rozwiązania dla biznesu Kreatywne rozwiązania dla biznesu Słowo wstępne Szanowni Państwo, Jeżeli chcecie mieć wpływ na region, miasto i to co się dzieje w Państwa okolicy, serdecznie zapraszam do włączenia się w działania Funduszu

Bardziej szczegółowo

Jak zadbać o dobre relacje

Jak zadbać o dobre relacje KONFERENCJA Dolnośląski rynek pracy dziś i jutro Jak zadbać o dobre relacje pracowniczedobre praktyki CSR Artur Mazurkiewicz heapmail Internet Solutions sp. z o.o. Wałbrzych, 18.10.2012 r. CSR (Corporate

Bardziej szczegółowo

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur 27-28 listopada 2014 roku, Działdowo Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Radosław Zawadzki Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Jeszcze przed kryzysem opinie liderów światowego biznesu wskazywały rosnący potencjał tego obszaru zarządzania. Odpowiedzialne zarządzanie (CR)

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

O Agencji Celem ImPress PR Kompleksowe podejście do budowania wizerunku marki/produktu Oferta szyta na miarę - Wiedza

O Agencji Celem ImPress PR Kompleksowe podejście do budowania wizerunku marki/produktu Oferta szyta na miarę - Wiedza OFERTA ImPress PR O Agencji Celem ImPress PR jest w pełni mierzalne kreowanie wizerunku Państwa firmy przy wykorzystaniu najlepszych praktyk PR i marketingu Zajmujemy się tworzeniem kompleksowych strategii

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek pok. 1018 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

III Śląski Okrągły Stół nt. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KONFERENCJA

III Śląski Okrągły Stół nt. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KONFERENCJA III Śląski Okrągły Stół nt. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KONFERENCJA Działalność Rady do spraw Społecznej Odpowiedzialności Biznesu w latach 2011-2014 Katowice, 29.10.2014 r. CSR co to jest? Społeczna

Bardziej szczegółowo

Public Relations. Programu Trzymaj Formę. Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP

Public Relations. Programu Trzymaj Formę. Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP Public Relations Programu Trzymaj Formę Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP Czym jest partnerstwo? Osoby fizyczne i organizacje reprezentujące sektor publiczny, pozarządowy oraz biznes, które angażują

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r.

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r. Strategia CSR Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Sierpień 2015 r. Misja i wartości Grupy Kapitałowej GPW Misja Grupy Kapitałowej GPW Naszą misją jest rozwijanie efektywnych mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) jako narzędzie. podnoszenia konkurencyjności sektora MSP

Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) jako narzędzie. podnoszenia konkurencyjności sektora MSP Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) jako narzędzie podnoszenia konkurencyjności sektora MSP Dr Ewa Stawicka Mgr Marcin Ratajczak Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego Wydział Nauk Ekonomicznych Cel

Bardziej szczegółowo

CSR w małych i średnich przedsiębiorstwach w Polsce - stan obecny, wyzwania, perspektywy

CSR w małych i średnich przedsiębiorstwach w Polsce - stan obecny, wyzwania, perspektywy CSR w małych i średnich przedsiębiorstwach w Polsce - stan obecny, wyzwania, perspektywy Płock, 27.02.2013 Czym jest Forum Odpowiedzialnego Biznesu? Forum Odpowiedzialnego Biznesu Od 2000 rok podejmujemy

Bardziej szczegółowo

Mali i średni przedsiębiorcy regionu zachodniopomorskiego wobec społecznej odpowiedzialności biznesu

Mali i średni przedsiębiorcy regionu zachodniopomorskiego wobec społecznej odpowiedzialności biznesu Mali i średni przedsiębiorcy regionu zachodniopomorskiego wobec społecznej odpowiedzialności biznesu prezentacja wyników badań Szczecin 23 listopada 2011 Projekt CSR wspólna sprawa dofinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR)

Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) The business of business is business - to powiedzenie Miltona Friedmana, amerykańskiego ekonomisty, laureata nagrody Nobla, przez kilka dekad było mottem działalności

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA PR I KOMUNIKACJA BIZNESOWA. FUNDACJA ALL THAT ART! 26 i 27 października 2012 Wrocław

SZKOLENIA PR I KOMUNIKACJA BIZNESOWA. FUNDACJA ALL THAT ART! 26 i 27 października 2012 Wrocław 26 PAŹDZIERNIKA 2012 Od PR-owca do Konsultanta Komunikacji Biznesowej. Jak przekształcać PR w komunikację biznesową? HALINA FRAŃCZAK I TADEUSZ DULIAN DELOITTE Strategia komunikacji 1. Co to jest komunikacja

Bardziej szczegółowo

oferta dla Marketingu

oferta dla Marketingu ! oferta dla Marketingu Warsztaty współpracy Marketing - Sprzedaż. Szkolenia kompetencyjne dla Działu Marketingu. Doradztwo przetargowe i efektywna współpraca z Agencją.. WARSZTATY WSPÓŁPRACY MARKETING

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA ZAKRES DZIAŁALNOŚCI PMG CONSULTING PMG CONSULTING PMG CONSULTING PROJEKTY PROJEKTY POMOCOWE POMOCOWE UNII UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE ZAKRESIE ZARZĄDZANIA ZARZĄDZANIA MARKETINGOWE MARKETINGOWE

Bardziej szczegółowo

Zaangażowanie społeczne instytucji finansowych w Polsce

Zaangażowanie społeczne instytucji finansowych w Polsce Zaangażowanie społeczne instytucji finansowych w Polsce Warszawa, 19 kwietnia 2011 r. 1 Kontekst badania W dotychczasowych czterech edycjach konkursu Liderzy Filantropii najwięcej uczestników reprezentowało

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes PROGRAM ROZWOJU MIASTA ŁOMŻA DO ROKU 2020 PLUS CEL HORYZONTALNY I: KULTURA, EDUKACJA I SPORT JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO GOSPODARCZEGO CEL HORYZONTALNY II: INFRASTRUKTURA JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO -

Bardziej szczegółowo

KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ I DZIAŁÓW HR

KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ I DZIAŁÓW HR PROPOZYCJA UDZIAŁU W PROJEKCIE DORADCZO-SZKOLENIOWYM PROPOZYCJA UDZIAŁU W PROJEKCIE DORADCZO-SZKOLENIOWYM WSPÓŁFINANSOWANYM ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ

Bardziej szczegółowo

zakres usług septemberevents

zakres usług septemberevents zakres usług septemberevents Kompleksowo organizujemy eventy, imprezy i wydarzenia kulturalne. Naszym atutem jest kreatywna praca i profesjonalizm. Nasz team zadba o to, aby Państwa impreza lub wydarzenie

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Kancelarii

Prezentacja Kancelarii Prezentacja Kancelarii WSTĘP 2 I. ZAKRES USŁUG 3 II. SUKCESY 4 III. ZASADY 5 IV. HONORARIUM 6 KONTAKT 7 1 S t r o n a Szanowni Państwo, Doświadczenie kancelarii w obsłudze podmiotów gospodarczych pozwoliło

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR)

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) PROJEKT FINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII

Bardziej szczegółowo

Realizacja misji firmy poprzez działania CSR. Justyna Czarnoba Menedżer Komunikacji Korporacyjnej GlaxoSmithKline

Realizacja misji firmy poprzez działania CSR. Justyna Czarnoba Menedżer Komunikacji Korporacyjnej GlaxoSmithKline Realizacja misji firmy poprzez działania CSR Justyna Czarnoba Menedżer Komunikacji Korporacyjnej GlaxoSmithKline O GlaxoSmithKline Jedna z wiodących firm farmaceutycznych na świecie - ponad 100 tysięcy

Bardziej szczegółowo

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Ze wstępu do książki Reklama to nieodłączny element naszego życia codziennego - jest obecna wszędzie (na ulicy, w pracy, w szkole, w

Bardziej szczegółowo

Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny. GlaxoSmithKline Pharmaceuticals

Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny. GlaxoSmithKline Pharmaceuticals Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny GlaxoSmithKline Pharmaceuticals 2009-2010 Jerzy Toczyski Prezes Zarządu GlaxoSmithKline Pharmaceuticals SA Od odpowiedzialności do

Bardziej szczegółowo

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Całkowita alokacja: do 10 milionów franków szwajcarskich W danym obszarze ma zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Polskie firmy coraz bardziej odpowiedzialne

Polskie firmy coraz bardziej odpowiedzialne Informacja prasowa Warszawa, 2 sierpnia 2013 r. Polskie firmy coraz bardziej odpowiedzialne Coraz więcej przedsiębiorstw wprowadza programy i praktyki społeczne oraz środowiskowe do swojej podstawowej

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Społeczna odpowiedzialność biznesu. Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne. Przedsiębiorstwo

Akademia Młodego Ekonomisty. Społeczna odpowiedzialność biznesu. Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne. Przedsiębiorstwo Akademia Młodego Ekonomisty Społeczna odpowiedzialność biznesu Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne Edyta Polkowska Uniwersytet w Białymstoku 7 listopada 2013 r. Przedsiębiorstwo Podmiot gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Biuro w Rzeszowie: Expera Consulting ul. Paderewskiego 2 35-328 Rzeszów, Polska. e-mail: biuro@expera.pl Internet: www.expera.pl

Biuro w Rzeszowie: Expera Consulting ul. Paderewskiego 2 35-328 Rzeszów, Polska. e-mail: biuro@expera.pl Internet: www.expera.pl PREZENTACJA Slajd podsumowania FIRMY Biuro w Rzeszowie: Expera Consulting ul. Paderewskiego 2 35-328 Rzeszów, Polska e-mail: biuro@expera.pl Internet: www.expera.pl Nasza misja Naszą misją jest dostarczanie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Zarządzanie Specjalność KOMUNIKACJA MARKETINGOWA

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Zarządzanie Specjalność KOMUNIKACJA MARKETINGOWA Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Zarządzanie Specjalność KOMUNIKACJA MARKETINGOWA Profil absolwenta MARKETING COMMUNICATION MANAGER menedżer/ekspert/doradca w zakresie komunikacji

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Liliana Anam, CSRinfo

Liliana Anam, CSRinfo Liliana Anam, CSRinfo 26.11.2015 Plan prezentacji Jak rozumiemy CSR w XXI wieku? Jak wygląda praktyka w Polsce? Zrównoważony rozwój - założenia ŚRODOWISKO GOSPODARKA DOBRA JAKOŚĆ ŻYCIA Niezbędna PODSTAWA

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE TEMATY ZAGADNIEŃ DO PRAC DYPLOMOWYCH. Kierunek ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA na rok akademicki 2013/14 Studia stacjonarne

PROPONOWANE TEMATY ZAGADNIEŃ DO PRAC DYPLOMOWYCH. Kierunek ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA na rok akademicki 2013/14 Studia stacjonarne PROPONOWANE TEMATY ZAGADNIEŃ DO PRAC DYPLOMOWYCH Kierunek ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA na rok akademicki 2013/14 Studia stacjonarne Przykładowe zakresy tematyczne: Dr Małgorzata Budzanowska-Drzewiecka

Bardziej szczegółowo

Jak żyć wartościami w rozwijającej się organizacjiwdrożenie. Grupa Raben

Jak żyć wartościami w rozwijającej się organizacjiwdrożenie. Grupa Raben Jak żyć wartościami w rozwijającej się organizacjiwdrożenie wartości w Grupie Raben Alina Dembińska Grupa Raben Krzysztof Pimpicki 4 Results Czym zajmuje się Grupa Raben? Grupa Raben Doświadczenie - 75

Bardziej szczegółowo

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców 2011 Anna Tarnawa Kierownik Sekcji Badań i Analiz Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców Warszawa, 22 listopada 2011 r. Działalność

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Odpowiedzialny biznes to przede wszystkim uczciwe postępowanie raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Współcześnie coraz więcej mówi się na świecie

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław)

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław) STUDIA PODYPLOMOWE Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Celem studiów jest przygotowanie specjalistów z zakresu administrowania kadrami i płacami. Studia mają pogłębić wiedzę z dziedziny

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW

POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW WSTĘP Jednym z długoterminowych celów Fabryki Komunikacji Społecznej jest korzystanie z usług dostawców spełniających wymogi bezpieczeństwa,

Bardziej szczegółowo

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Pomiar wpływu społecznego i ekologicznego wspólna odpowiedzialność biznesu i NGO Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Społeczna odpowiedzialność biznesu Bogusława Niewęgłowska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 24 października 2011 r. Odpowiedzialność to: zajmowanie się osobą lub rzeczą,

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne Bogusława Niewęgłowska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 11 kwietnia 2016 r. Odpowiedzialność to: zajmowanie się osobą lub rzeczą,

Bardziej szczegółowo

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK)

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK) (SOK) Zyskaj trwałą przewagę na konkurencyjnym rynku dzięki doskonałej obsłudze Klienta Oferta procesu wdrożenia SOK Kłopoty, koszty, utrata Klientów Brak standardów obsługi powoduje kłopoty, a potem dodatkowe

Bardziej szczegółowo

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii Strategiczna Karta Wyników jako element systemu zarządzania efektywnością przedsiębiorstwa Piotr Białowąs Dyrektor Departamentu Strategii Pełnomocnik Zarządu EnergiaPro Koncern Energetyczny SA Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Zaangażowanie społeczne firm z branży paliwowej, energetycznej i wydobywczej w Polsce. Warszawa, 7 grudnia 2011 r.

Zaangażowanie społeczne firm z branży paliwowej, energetycznej i wydobywczej w Polsce. Warszawa, 7 grudnia 2011 r. Zaangażowanie społeczne firm z branży paliwowej, energetycznej i wydobywczej w Polsce Warszawa, 7 grudnia 2011 r. 1 Kontekst badania W tegorocznej edycji 4 firmy z 18 uczestników, w tym zwycięzca - PKN

Bardziej szczegółowo

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Skuteczne Techniki Sprzedaży

Skuteczne Techniki Sprzedaży Skuteczne Techniki Sprzedaży warsztaty w budowaniu długofalowych relacji z klientami Korzyści z udziału w naszym szkoleniu: wzrost sprzedaży w firmie, dzięki wykorzystaniu skutecznych technik sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI SUKCESU PPG

CZYNNIKI SUKCESU PPG CZYNNIKI SUKCESU PPG STOSOWANIE UMIEJĘTNOŚCI ZAWODOWYCH Wiedza o biznesie Wiedza specjalistyczna Wiedza o produktach i usługach Wiedza przemysłowa ZARZĄDZANIE REALIZACJĄ ZADAŃ Działanie w perspektywie

Bardziej szczegółowo