Interpretacja wybranych kategorii pojęciowych z zakresu zarządzania jakością w publicznych szkołach wyższych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Interpretacja wybranych kategorii pojęciowych z zakresu zarządzania jakością w publicznych szkołach wyższych"

Transkrypt

1 Agnieszka Piasecka * Interpretacja wybranych kategorii pojęciowych z zakresu zarządzania jakością w publicznych szkołach wyższych Wstęp Od wielu lat w Polsce toczy się dyskusja na temat jakości usług, szczególnie usług edukacyjnych świadczonych przez szkoły wyższe. Podstawowe zmiany w sektorze szkolnictwa wyższego, czyli umasowienie kształcenia oraz powstanie wielu uczelni niepublicznych spowodowały, że tradycyjne łączenie jakości z elitarnością kształcenia na poziomie wyższym straciło na znaczeniu. Współczesne szkoły wyższe zmuszone są do podejmowania działań, które stanowią dowód na to, że uczelniom zależy na doskonaleniu realizowanych usług. Jednym z takich sposobów jest wdrażanie koncepcji zarządzania jakością. W praktyce oznacza to budowanie systemu zarządzania jakością czy też implementację wybranych narzędzi i metod zarządzania jakością. Stosowanie koncepcji zarządzania jakością wymaga posługiwania się określoną terminologią z tego zakresu. Celem artykułu jest przedstawienie wybranych kategorii pojęciowych związanych z zarządzaniem jakością w odniesieniu do szkół wyższych oraz prezentacja wyników badań ankietowych dotyczących ich interpretacji w polskich publicznych szkołach wyższych. 1. Terminologia zarządzania jakością w odniesieniu do szkoły wyższej Zarządzanie jakością można określić jako systemowe działania mające na celu wzmocnienie rynkowej pozycji organizacji [Iwasiewicz, 1999, s ]. Zdaniem E. Skrzypek zarządzanie jakością to funkcja kierownictwa, której celem jest stworzenie systemu jakości [Skrzypek, 2000, s. 68]. System ten może być budowany w oparciu o wymagania zawarte w normie ISO Aktualnie w skład rodziny norm ISO serii 9000 wchodzą: * Dr, Katedra Zarządzania Jakością i Wiedzą, Wydział Ekonomiczny, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej,

2 408 Agnieszka Piasecka ISO 9001:2008 Systemy zarządzania jakością Wymagania, ISO 9004:2009 Zarządzanie ukierunkowane na trwały sukces organizacji. Podejście wykorzystujące zarządzanie jakością, ISO 19011:2002 Wytyczne dotyczące audytowania systemów zarządzania jakością i/lub zarządzania środowiskowego, ISO 9000:2005 Systemy zarządzania jakością Podstawy i terminologia 1. Ostatni standard stanowi swoiste wprowadzenie do problematyki zarządzania jakością, gdyż zawiera definicje podstawowych pojęć z tego zakresu. W tablicy 1 zostały przedstawione wybrane kategorie pojęciowe z zakresu zarządzania jakością w odniesieniu do szkolnictwa wyższego. Tablica 1. Wybrane pojęcia z zakresu zarządzania jakością w szkole wyższej Pojęcie Definicja zawarta w normie ISO 9000 Interpretacja definicji w odniesieniu do szkoły wyższej Jakość Stopień, w jakim zbiór inherentnych (istniejących obiektywnie) właściwości spełnia wymagania. Stopień zgodności realizowanych usług z wymaganiami klientów. Klient Wyrób Proces Organizacja lub osoba otrzymująca wyrób. Wynik procesu: usługa, wytwór intelektualny, przedmiot materialny, materiał przetworzony. Zbiór działań wzajemnie powiązanych przekształcających wejścia w wyjścia. Studenci, absolwenci, społeczeństwo reprezentowane przez rząd, pracodawcy, pracownicy. Usługa edukacyjna (dydaktyczna), Prowadzenie badań naukowych i ich wyniki: publikacje, patenty, raporty. Procesy główne: kształcenie, prowadzenie badań naukowych Procesy szczegółowe: rekrutacja, szkolenie pracowników, uzyskiwanie stopni naukowych, ocena efektów kształcenia, obsługa administracyjna, zarządzanie 1 Polskie odpowiedniki tych norm to: PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością Wymagania, PN-EN ISO 9004:2010 Zarządzanie ukierunkowane na trwały sukces organizacji. Podejście wykorzystujące zarządzanie jakością, PN-EN ISO 19011:2003 Wytyczne dotyczące audytowania systemów zarządzania jakością i/lub zarządzania środowiskowego, PN-EN ISO 9000:2006 Systemy zarządzania jakością - Podstawy i terminologia.

3 Interpretacja wybranych kategorii pojęciowych z zakresu zarządzania 409 Dostawca Skuteczność Efektywność Organizacja lub osoba, która dostarcza wyrób. Stopień, w jakim planowane działania są zrealizowane i planowane wyniki osiągnięte. Relacja między osiągniętymi wynikami a wykorzystanymi zasobami. zasobami (ludzkimi, rzeczowymi, informacyjnymi, finansowymi). Szkoły średnie, inne uczelnie, producenci wyposażenia, wydawnictwa. Stopień realizacji celów zawartych w planach. Zdolność szkoły wyższej do realizacji wytyczonych celów. Źródło: Opracowanie własne na podstawie: [PN-EN ISO 9000:2006, s. 25, 31, 33]. Norma ISO 9000 wyjaśnia także termin zarządzanie jakością, który oznacza skoordynowane działania dotyczące kierowania organizacją i jej nadzorowania w odniesieniu do jakości i obejmuje: ustanowienie polityki jakości i celów dotyczących jakości, planowanie jakości, sterowanie jakością, zapewnienie jakości 2 i doskonalenie jakości [PN-EN ISO 9000:2006]. Odnosząc to pojęcie do szkolnictwa wyższego należy zinterpretować poszczególne jego funkcje uwzględniając specyfikę funkcjonowania uczelni (tablica 2). Tablica 2. Funkcje zarządzania jakością w szkole wyższej Funkcja zarządzania jakością Interpretacja w normie ISO 9000 Interpretacja w odniesieniu do szkoły wyższej Planowanie jakości Część zarządzania jakością ukierunkowana na określenie celów dotyczących jakości i wskazująca procesy i związane z nimi zasoby niezbędne do osiągnięcia celów dotyczących jakości. Planowanie jakości opiera się na polityce jakości dokumencie określającym zamierzenia w sferze jakości, sformułowane przez najwyższe kierownictwo uczelni. Plany jakości mogą być tworzone dla: uruchomienia nowego kierunku studiów, przedsięwzięć inwestycyjnych, obsady i realizacji programu studiów (w tym zajęć dydaktycznych), szkoleń pracow- 2 W sektorze szkolnictwa wyższego termin zapewnienie jakości jest odnoszony do działań podejmowanych na rzecz utrzymania bądź doskonalenia jakości świadczonych usług. Według Tadeusza Wawaka bardziej zasadne byłoby stosowanie pojęcia zarządzanie jakością [Wawak, 2007, nr 5, s. 6], [Wawak, 2007, s. 103].

4 410 Agnieszka Piasecka Sterowanie jakością Zapewnienie jakości Doskonalenie jakości Część zarządzania jakością ukierunkowana na spełnienie wymagań dotyczących jakości. Część zarządzania jakością ukierunkowana na zapewnienie zaufania, że wymagania dotyczące jakości będą spełnione. Część zarządzania jakością ukierunkowana na zwiększenie zdolności do spełnienia wymagań dotyczących jakości. niczych, wewnętrznej oceny jakości kształcenia (audytów, przeglądów, hospitacji), publikacji artykułów naukowych, organizacji konferencji naukowych. Sterowanie jakością oznacza systematyczne zbieranie danych dotyczących przebiegu realizowanych procesów oraz ich rezultatów. Opiera się na regularnie przeprowadzanej wewnętrznej ocenie jakości, na którą składają się: hospitacje zajęć, ocena dokonywana przez studentów, wewnętrzne audity. Zapewnienie jakości to planowane i systematyczne działania bezpośrednio związane z utrzymaniem lub poprawą jakości realizowanych procesów, niezbędne do stworzenia zaufania co do tego, że usługa spełnia ustalone wymagania jakościowe klientów. Zapewnienie jakości zwraca zatem uwagę na oczekiwania klientów szkoły wyższej. Wymagania te są zawarte m.in. w standardach akredytacyjnych Polskiej Komisji Akredytacyjnej oraz środowiskowych komisji akredytacyjnych, sylwetce absolwenta, opiniach pracodawców i pracowników. Doskonalenie jakości oznacza podejmowanie działań korygujących i zapobiegawczych w celu poprawy świadczonych usług. W odniesieniu do kształcenia jest realizowane poprzez wprowadzanie zmian, których efektem jest spełnianie standardów edukacyjnych. Źródło: Opracowanie własne na podstawie: [PN-EN ISO 9000:2006, s. 26; Łańcucki, 1997, s. 133; Pacana, Zielecki, 2001, s. 74; Skrzypek, 2006, s. 17].

5 Interpretacja wybranych kategorii pojęciowych z zakresu zarządzania 411 Specyfika szkół wyższych jest związana ze szczególną rolą, jaką odgrywają one w społeczeństwie i gospodarce, a także z pewnymi, charakterystycznymi cechami uczelni wynikającymi z przepisów prawnych regulujących ich działalność. Do podstawowych zadań szkoły wyższej należy [Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, art. 13]: kształcenie studentów w celu zdobywania i uzupełniania wiedzy oraz umiejętności niezbędnych w pracy zawodowej, wychowywanie studentów w poczuciu odpowiedzialności za państwo polskie, za umacnianie zasad demokracji i poszanowanie praw człowieka, prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczenie usług badawczych, kształcenie i promowanie kadr naukowych, upowszechnianie i pomnażanie osiągnięć nauki, kultury narodowej i techniki, w tym poprzez gromadzenie i udostępnianie zbiorów bibliotecznych i informacyjnych, kształcenie w celu zdobywania i uzupełniania wiedzy, stwarzanie warunków do rozwoju kultury fizycznej studentów, działanie na rzecz społeczności lokalnych i regionalnych. Natomiast cechy konstytutywne uczelni obejmują: autonomię, różnorodność, komplementarność badań i kształcenia. Najważniejsza z nich, zasada autonomii działania jest realizowana poprzez: wolność nauczania, wolność badań naukowych oraz wolność twórczości artystycznej. Zasady te umożliwiają realizowanie misji szkoły wyższej, którą jest odkrywanie i przekazywanie prawdy [Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, art. 4, 13]. Wdrażanie narzędzi zarządzania jakością powoduje, że uczelnie muszą łączyć autonomię akademicką w dziedzinie badań i nauczania z regułami przedsiębiorczości.

6 412 Agnieszka Piasecka 2. Wybrane pojęcia z zakresu zarządzania jakością w uczelniach publicznych w świetle wyników badań W niniejszej części pracy zostaną przedstawione wyniki badań 3 dotyczące kategorii pojęciowych związanych z zarządzaniem jakością. Badania te zostały przeprowadzone w latach w dziesięciu publicznych szkołach wyższych posiadających certyfikowany system zarządzania jakością zgodny z wymaganiami normy ISO Badania zostały zrealizowane z wykorzystaniem kwestionariusza ankietowego skierowanego do pełnomocników systemu zarządzania jakością. Podstawowym pojęciem z zakresu zarządzania jakością jest termin jakość. Kategorię tę można różnie pojmować. W badanych uczelniach jest ona rozumiana jako stopień spełnienia wymagań (zob. rysunek 1). Takie definiowanie jakości jest zbieżne z jej określeniem w normie ISO Rysunek 1. Rozumienie jakości w badanych szkołach wyższych Jakość to: 1 - stopień spełnienia wymagań, 2 - właściwość, 3 cecha lub zespół cech wyróżniających, 4 stopień zadowolenia klientów, 5 to, co można poprawić, 6 doskonałość, 7 inna odpowiedź. Respondenci rozumieją jakość także jako: stopień zadowolenia klientów - tak ją także definiuje 30% badanych, cechę lub zespół cech wyróżniających tak uważa 20% ankietowanych, 3 Badania przeprowadzono w ramach grantu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr N /0374 finansowanego w latach Objęto nimi polskie szkoły wyższe posiadające certyfikowany system zarządzania jakością zgodny z wymaganiami normy ISO 9001, a ich celem było dokonanie oceny systemu zarządzania jakością pod kątem korzyści i kosztów związanych z jego wdrożeniem w szkole wyższej. Szerzej zob. [Piasecka, 2011, s ].

7 Interpretacja wybranych kategorii pojęciowych z zakresu zarządzania 413 to, co można poprawić tę japońską definicję jakości wybrało 20% osób biorących udział w badaniu. Różnorodne określenie jakości wskazuje na to, że jest to termin niejednoznaczny. W odpowiedziach badanych można odnaleźć nawiązanie do klasyków koncepcji opartych na jakości oraz technicznego ujęcia jakości 4. Pojmowanie jakości w szkole wyższej powinno dotyczyć wszystkich aspektów jej funkcjonowania. Badania wskazują jednak, że określenie to jest stosowane głównie w odniesieniu do kształcenia Na pytanie: jak określa Pan(i) pojęcie jakości w odniesieniu do szkoły wyższej, wszystkie odpowiedzi bezpośrednio bądź pośrednio nawiązywały do procesu kształcenia studentów (zob. rysunek 2). Rysunek 2. Określenie jakości w odniesieniu do szkoły wyższej 1- jakość kształcenia, 2 przebieg procesu dydaktycznego, 3 przygotowanie do realizacji i realizacja postawionych celów kształcenia, 4 sylwetka absolwenta, 5 inne. Respondenci zostali zapytani także o determinanty jakości kształcenia. Rysunek 3 przedstawia czynniki wpływające na tę jakość, przy czym ankietowani zostali poproszeni o wybranie trzech najważniejszych i 3 najmniej ważnych czynników. Do czynników, które w największym stopniu determinują jakość kształcenia zostały zaliczone: wiedza i umiejętności nauczycieli akademickich, metody oceny i nauczania, program nauczania, wyposażenie. 4 Techniczne ujęcie jakości zwraca uwagę na cechy charakteryzujące dany wyrób, natomiast jakość w ujęciu klasyków jest łączona głównie z zadowoleniem klienta.

8 414 Agnieszka Piasecka natomiast mniejsze znaczenie, zdaniem ankietowanych mają: pracownicy dziekanatu, wiedza i umiejętności absolwentów szkół średnich, postawa studentów. Rysunek 3. Czynniki wpływające na jakość kształcenia w szkole wyższej 1-wiedza i umiejętności nauczycieli akademickich, 2 program nauczania, 3 metody oceny i nauczania, 4 wiedza i umiejętności absolwentów szkół średnich, 5 postawa studentów, 6 pracownicy dziekanatu, 7 wyposażenie, 7 inne. Warto zauważyć, że respondenci dość jednoznacznie dokonali podziału czynników na bardzo ważne i mniej ważne w kreowaniu jakości kształcenia. Wyjątkiem jest tylko wyposażenie, które 50% badanych wskazało jako bardzo ważny oraz 40% jako mniej ważny czynnik budowania tej jakości. Istotny wpływ na jakość usług realizowanych przez szkołę wyższą mają osoby pracujące w uczelni. Zdaniem ankietowanych na jakość kształcenia zależną od pracowników największy wpływ mają (zob. rysunek 4): doświadczenie i kwalifikacje, komunikatywność, nowoczesne metody nauczania.

9 Interpretacja wybranych kategorii pojęciowych z zakresu zarządzania 415 Rysunek 4. Czynniki wpływające na jakość kształcenia zależną od pracowników szkoły wyższej 1-nowoczesne metody nauczania, 2 doświadczenie i kwalifikacje, 3 dostępność dla studentów, 4 komunikatywność, 5 rozwój naukowy, 6 dodatkowe formy współpracy ze studentami, 7 inne. Wszyscy ankietowani uważają, że największy wpływ na jakość kształcenia mają doświadczenie i kwalifikacje pracowników, natomiast w najmniejszym stopniu na jakość tę wpływają: dodatkowe formy współpracy ze studentami oraz dostępność dla studentów (20% respondentów). Kolejnym pojęciem związanym z zarządzaniem jakością w szkołach wyższych jest klient. Respondenci do grupy klientów szkoły wyższej w pierwszej kolejności zaliczyli studentów (80 % badanych). Ponadto wskazali na: pracodawców, państwo, inne instytucje, rodziców, absolwentów, pracowników, władze uczelni (zob. rysunek 5). Rysunek 5. Postrzeganie klientów szkoły wyższej 1-studenci, 2 pracodawcy, 3 władze uczelni, 4 pracownicy, 5 inne instytucje, 6 rodzice, 7 państwo, 8 absolwenci.

10 416 Agnieszka Piasecka Do istotnych kategorii pojęciowych z punktu widzenia realizacji koncepcji zarządzania jakością należy proces. Uczelnia, która opracowuje system zarządzania jakością zgodny z wymaganiami normy ISO 9001 musi wdrożyć podejście procesowe, czyli zidentyfikować procesy oraz powiązania występujące między nimi i podjąć działania w celu zwiększenia ich skuteczności. Badane uczelnie do procesów głównych zaliczyły przede wszystkim: proces dydaktyczny (projektowanie i realizację), proces badawczy, rekrutację, natomiast do procesów pomocniczych: nadzorowanie procesu dydaktycznego, zarządzanie zasobami uczelni, doskonalenie, nadzór nad dokumentami, opracowanie programów nauczania, szkolenia pracowników. W koncepcji zarządzania jakością wiele miejsca poświęca się także pojęciu efektywności. W opinii badanych termin ten w odniesieniu do szkoły wyższej jest tożsamy przede wszystkim z jej zdolnością do realizacji strategii i osiągania określonych celów taką odpowiedź zaznaczyło 60% badanych (zob. rysunek 6). Rysunek 6. Pojęcie efektywności w odniesieniu do uczelni 1-dodatni wynik, 2 uzyskany efekt w stosunku do poniesionych nakładów, 3 wzrost wyników finansowych, 4 zdolność do realizacji strategii uczelni i osiągania określonych celów, 5 wysoka jakość usług edukacyjnych spełniających oczekiwania klientów, 6 klucz do wzrostu konkurencyjności, 7 narzędzie pomiaru skuteczności zarządzania, 8 inne Połowa badanych stwierdziła, że także wysoka jakość świadczonych usług edukacyjnych spełniających oczekiwania klientów jest synonimem tego pojęcia. Tylko 20% respondentów efektywność postrzegało także jako relację uzyskanych efektów do poniesionych nakładów.

11 Interpretacja wybranych kategorii pojęciowych z zakresu zarządzania 417 Dla wzrostu efektywności uczelni, zdaniem badanych, istotne aspekty zarządzania związane są przede wszystkim z pracownikami i ich rozwojem taką odpowiedź zaznaczyło 80% respondentów. 60% wyraziło też opinię, że wzrost zadowolenia klientów przyczynia się do poprawy efektywności, natomiast 40% podkreśliło również wpływ dobrych wyników finansowych (zob. rysunek 7). Rysunek 7. Kluczowe aspekty zarządzania dla poprawy efektywności uczelni 1 dobre wyniki finansowe, 2 wzrost zadowolenia klientów, 3 rozwój pracowników, 4 inne Poprawa efektywności uczelni, według respondentów, związana jest zatem z zadowoleniem klientów wewnętrznych i zewnętrznych. Zakończenie Na podstawie badań przeprowadzonych w szkołach publicznych posiadających system zarządzania jakością można stwierdzić, że: jakość jest rozumiana jako stopień spełniania wymagań szeroko rozumianych klientów, do których można zaliczyć: studentów, pracodawców, inne instytucje, rodziców, państwo, pojęcie jakości jest odnoszone głównie do procesu kształcenia, czynnikami, które w największym stopniu wpływają na jakość kształcenia są wiedza i umiejętności nauczycieli akademickich oraz stosowane przez nich metody oceny i nauczania,

12 418 Agnieszka Piasecka procesy główne zidentyfikowane w uczelniach dotyczą podstawowych zadań realizowanych przez szkoły wyższe, czyli kształcenia i prowadzenia badań 5, pojęcie efektywności jest rozumiane w kategoriach efektywności organizacyjnej, a kluczowym elementem jej poprawy jest rozwój pracowników. Podsumowując rozważania należy także dodać, że wdrażanie w szkole wyższej koncepcji zarządzania jakością oraz stosowanie podstawowych pojęć z tego zakresu wymaga uwzględnienia specyficznych cech uczelni Literatura 1. Iwasiewicz A. (1999), Zarządzanie jakością, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa Kraków. 2. Łańcucki J. (1997), Zarządzanie jakością w przedsiębiorstwie, TNOiK, Bydgoszcz. 3. Pacana A., Zielecki W. (2001), Sterowanie procesem dydaktycznym w kontekście wymagań normy PN-ISO 9001:1996, [w:] Zarządzanie jakością dydaktyki w jednostce uczelni wyższej, Łunarski J. (red.), Centrum badawczo-szkoleniowe Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu, Zamość. 4. Piasecka A. (2011), Wybrane aspekty zarządzania jakością w szkole wyższej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin. 5. PN-EN ISO 9000:2006. Systemy zarządzania jakością Podstawy i terminologia, Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa. 6. Skrzypek E. (2000), Jakość i efektywność, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin. 7. Skrzypek E. (2006), Jakość w oświacie uwarunkowania i czynniki sukcesu, Problemy Jakości, nr Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz.U. Nr 164, poz z późn. zm. 9. Wawak T. (2007), Agencje zewnętrznego zapewnienia jakości w systemie oceny zgodności w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego, [w:] Systemy zapewniania jakości w szkolnictwie wyższym aspekty praktyczne, Wosik D. (red.), Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań. 5 Do podstawowych zadań szkoły wyższej zalicza się także wychowanie studentów, które celowo zostało pominięte w badaniach.

13 Interpretacja wybranych kategorii pojęciowych z zakresu zarządzania Wawak T. (2007), Zewnętrzne zapewnienie jakości kształcenia w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego, Problemy Jakości, nr 5. Streszczenie W artykule zaprezentowano wybrane kategorie pojęciowe z zakresu zarządzania jakością w odniesieniu do uczelni oraz w świetle wyników badań przeprowadzonych w publicznych szkołach wyższych posiadających system zarządzania jakością zgodny z wymaganiami normy ISO Na podstawie badań można stwierdzić, że podstawowy termin, jakim jest jakość jest rozumiany jako stopień spełniania wymagań szeroko rozumianych klientów szkoły wyższej i jest odnoszony głównie do procesu kształcenia. Słowa kluczowe terminologia, zarządzanie jakością, publiczne szkoły wyższe Interpretation of selected notions concerning quality management in public academic institutions (Summary) The article presents selected notions concerning quality management in reference to academic institutions and in view of the research conducted in those public academic institutions, which acquired quality management system compatible with the ISO 9001 standard. What can be concluded on the basis of this research is that basic term such as quality is understood as extent to which clients' requirements are being fulfilled and is related mainly to education process Keywords terminology, quality management, public academic institutions

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie efektywności w szkołach wyższych w warunkach społeczeństwa informacyjnego

Postrzeganie efektywności w szkołach wyższych w warunkach społeczeństwa informacyjnego dr Agnieszka Piasecka Katedra Zarządzania Jakością i Wiedzą, Wydział Ekonomiczny Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Postrzeganie efektywności w szkołach wyższych w warunkach społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

POLITYKA JAKOŚCI. Polityka jakości to formalna i ogólna deklaracja firmy, jak zamierza traktować sprawy zarządzania jakością.

POLITYKA JAKOŚCI. Polityka jakości to formalna i ogólna deklaracja firmy, jak zamierza traktować sprawy zarządzania jakością. POLITYKA JAKOŚCI Polityka jakości jest zestawem nadrzędnych celów, zamiarów oraz orientacji organizacji na jakość. Stanowi ona dowód na to, że przedsiębiorca wie, czego chce i kieruje swoim przedsiębiorstwem

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzne systemy zapewniania jakości kształcenia

Wewnętrzne systemy zapewniania jakości kształcenia Wewnętrzne systemy zapewniania jakości kształcenia Dr Marta Tutko Instytut Ekonomii i Zarządzania Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytet Jagielloński 16. 01. 2012 r. Zapewnianie jakości

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

Jakość przed jakością

Jakość przed jakością Jakość przed jakością Oprogramowanie naprawdę przydatne (2) Robert Ganowski II Krajowa Konferencja Jakości Systemów Informatycznych, Warszawa, 21-22 czerwca 2005 r. 1 Teoria prawdy*

Bardziej szczegółowo

Procedura DOBÓR KADRY DYDAKTYCZNEJ DO PROCESU KSZTAŁCENIA

Procedura DOBÓR KADRY DYDAKTYCZNEJ DO PROCESU KSZTAŁCENIA Załącznik do Uchwały nr 48 RW z dnia 12 marca 2013r. Procedura Symbol: Data: WSZJK-DKD-BL 12.03.2013r. Wydanie: Stron: I 5 DOBÓR KADRY DYDAKTYCZNEJ DO PROCESU KSZTAŁCENIA 1. CEL PROCEDURY Celem procedury

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

6. Jakość, kontrola, pomiar i ocena wyników kształcenia

6. Jakość, kontrola, pomiar i ocena wyników kształcenia 6. Jakość, kontrola, pomiar i ocena wyników kształcenia 1. Monitoring, ewaluacja jakości kształcenia (systemy zarządzania jakością) 2. Elementy pomiaru dydaktycznego 3. Zadania testowe, konstruowanie,

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie zarządzania jakością na uczelni

Wdrażanie zarządzania jakością na uczelni Człowiek najlepsza inwestycja Wdrażanie zarządzania jakością na uczelni Plan prezentacji 1. Przepisy prawne a zarządzanie jakością na uczelni 2. Jakość i jej definicje w uczelni 3. Cele istnienia systemu

Bardziej szczegółowo

Preambuła. 1 Podstawa prawna

Preambuła. 1 Podstawa prawna Załącznik do Zarządzenia nr 28/2009 Rektora WSP TWP w Warszawie Preambuła Jednym z głównych warunków właściwej realizacji zadań i wypełniania Misji oraz realizacji strategii Uczelni jest istnienie Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Metodyka wdrożenia. System Jakości ISO 9001

Metodyka wdrożenia. System Jakości ISO 9001 Metodyka wdrożenia System Jakości ISO 9001 Metodyka wdrożenia Proponowana przez nas metodyka wdrażania systemu zarządzania jakością według normy ISO 9001 bazuje na naszych wieloletnich doświadczeniach

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA JAKOŚCI 5 ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA. Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Elblągu. 5.1 ZaangaŜowanie kierownictwa

KSIĘGA JAKOŚCI 5 ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA. Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Elblągu. 5.1 ZaangaŜowanie kierownictwa / Obowiązuje od grudnia 2006 r. ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA. ZaangaŜowanie kierownictwa Kierownictwo Państwowej WyŜszej Szkoły Zawodowej w Elblągu jest zaangaŝowane w tworzenie, wdroŝenie, rozwój i ciągłe

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby System zarządzania jakością (ISO 9000:2000) System

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Przedstawiciel kierownictwa (Zgodnie z PN-EN ISO 9001:2009, pkt )

Wprowadzenie. Przedstawiciel kierownictwa (Zgodnie z PN-EN ISO 9001:2009, pkt ) Ośrodek Kwalifikacji Jakości Wyrobów SIMPTEST Sp. z o.o. Sp. k. ul. Przemysłowa 34 A, 61-579 Poznań, tel. 61-833-68-78 biuro@simptest.poznan.pl www.simptest.poznan.pl 1 Seminarium nt. Zarządzanie ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11. Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15

Spis treści. Przedmowa... 11. Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15 Przedmowa... 11 Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15 1. Charakterystyka zarządzania jakością... 15 1.1. Zarządzanie a kierowanie... 15 1.2. Cel i obiekt zarządzania... 16 1.3. Definiowanie

Bardziej szczegółowo

Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku

Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku Uczelniany system zapewnienia jakości kształcenia powinien stanowić jeden z elementów kompleksowego systemu zarządzania jakością, obejmującego wszystkie

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO - FILOZOFICZNYM AKADEMII POMORSKIEJ W SŁUPSKU

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO - FILOZOFICZNYM AKADEMII POMORSKIEJ W SŁUPSKU Uchwała Nr 23/2012/13 Rady Wydziału Edukacyjno Filozoficznego Akademii Pomorskiej w Słupsku Z dnia 03 lipca 2013 r. SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO - FILOZOFICZNYM AKADEMII

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzne systemy zapewniania jakości kształcenia w odniesieniu do nowych regulacji prawnych

Wewnętrzne systemy zapewniania jakości kształcenia w odniesieniu do nowych regulacji prawnych Wewnętrzne systemy zapewniania jakości kształcenia w odniesieniu do nowych regulacji prawnych Dr inż. Dorota Piotrowska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Koninie 27 marca 2012r. SEMINARIUM BOLOŃSKIE ZADANIA

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA w WYŻSZEJ SZKOLE BIZNESU i PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W OSTROWCU Św.

KSIĘGA ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA w WYŻSZEJ SZKOLE BIZNESU i PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W OSTROWCU Św. Wyższa Szkoła Biznesu i Przedsiębiorczości Jednostka: ul. Akademicka 1 Adres: 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski Przygotowała: Pełnomocnik ds. Zapewnienia Jakości Kształcenia Uczelniana Komisja ds. Jakości

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 29/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 29/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 29/2013/IV z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zintegrowane Systemy Zarządzania Jakością, prowadzonych w Wydziale Zarządzania Na podstawie

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W WSEI

WEWNĘTRZNY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W WSEI Strona1 WEWNĘTRZNY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W WSEI Celem nadrzędnym Wewnętrznego Systemu Zarządzania Jakością jest podniesienie skuteczności działań podejmowanych w związku z realizacją misji i strategii

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNY SYSTEM ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA W WYDZIALE TURYSTYKI I ZDROWIA W BIAŁEJ PODLASKIEJ

WEWNĘTRZNY SYSTEM ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA W WYDZIALE TURYSTYKI I ZDROWIA W BIAŁEJ PODLASKIEJ WEWNĘTRZNY SYSTEM ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA W WYDZIALE TURYSTYKI I ZDROWIA W BIAŁEJ PODLASKIEJ Spis treści I. Podstawy prawne wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia 3 II. III. IV. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO POZNAŃ 2011 Spis treści: Rozdział 1 strona Postanowienia ogólne... 3 Rozdział 2 Organizacja i zakres audytu.... 3 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni

Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni Agnieszka Piotrowska-Piątek Urząd Statystyczny w Kielcach Rola szkół wyższych w rozwoju

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA. ... Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek ...

RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA. ... Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek ... WZÓR RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA Nazwa szkoły wyższej:. Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek.. Nazwa ocenianego kierunku ze wskazaniem: profilu kształcenia: poziomu kształcenia:..

Bardziej szczegółowo

Podział odpowiedzialności w zakresie zapewnienia jakości kształcenia na UEP

Podział odpowiedzialności w zakresie zapewnienia jakości kształcenia na UEP Załącznik 8 Podział odpowiedzialności w zakresie zapewnienia jakości kształcenia na UEP CEL 1: Planowanie procesu kształcenia (WSZJK 7) Projektowanie i modyfikacja programów kształcenia załącznik 1 WSZJK

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r.

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia planów studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 11/2015. Senatu Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 05 marca 2015 roku

UCHWAŁA NR 11/2015. Senatu Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 05 marca 2015 roku UCHWAŁA NR 11/2015 Senatu Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 05 marca 2015 roku w sprawie: zmiany Uchwały Senatu Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte Nr 26/2014

Bardziej szczegółowo

Z-ZIP2-119z Inżynieria Jakości Quality Engineering

Z-ZIP2-119z Inżynieria Jakości Quality Engineering KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Z-ZIP2-119z Inżynieria Jakości Quality Engineering Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE MODUŁU

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA im. JAROSŁAWA DĄBROWSKIEGO UCHWAŁA NR 43/IV/2013 SENATU WOJSKOWEJ AKADEMII TECHNICZNEJ im. JAROSŁAWA DĄBROWSKIEGO z dnia 27 marca 2013 r. zmieniająca uchwałę w sprawie zasad

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością

Systemy zarządzania jakością Systemy zarządzania jakością cechy, funkcje, etapy wdrażania systemu Prezentacja na spotkanie 3 System zarządzania jakością - czym jest a czym nie jest? System zarządzania jakością jest: zbiorem reguł,

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

Public Disclosure of Student Learning Form

Public Disclosure of Student Learning Form International Assembly for Collegiate Business Education Public Disclosure of Student Learning Form Institution: Academic Business Unit: WYŻSZA SZKOŁA BANKOWA W POZNANIU WYDZIAŁ FINANSÓW I BANKOWOŚCI Academic

Bardziej szczegółowo

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UKatalog Szkoleń: Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UBlok I Podejście procesowe: Zarządzanie procesowe (2 dni) Definicje procesu, zarządzanie procesami, podział i identyfikowanie

Bardziej szczegółowo

1 Wewnętrzny system zapewniania jakości kształcenia (WSZJK) jest narzędziem realizacji strategii UEP w zakresie zapewnienia jakości kształcenia.

1 Wewnętrzny system zapewniania jakości kształcenia (WSZJK) jest narzędziem realizacji strategii UEP w zakresie zapewnienia jakości kształcenia. Uchwała nr 3 (2010/2011) Senatu Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu z dnia 24 września 2010 roku ========================================================= Senat w głosowaniu jawnym, w obecności 25 osób

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r.

Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r. Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla menedżerskich studiów podyplomowych Master of Business Administration (MBA) prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Bibliotekarze dyplomowani w bibliotekach Krakowa aktywność zawodowa i naukowa

Bibliotekarze dyplomowani w bibliotekach Krakowa aktywność zawodowa i naukowa Bibliotekarze dyplomowani w bibliotekach Krakowa aktywność zawodowa i naukowa » Celem prezentacji jest określenie obszarów aktywności zawodowej i naukowej bibliotekarzy dyplomowanych i dyplomowanych pracowników

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Efekt kształcenia Student:

SYLABUS. Efekt kształcenia Student: SYLABUS 1. Nazwa przedmiotu Zarządzanie jakością w przemyśle spożywczym 2. Nazwa jednostki prowadzącej Katedra Marketingu i Przedsiębiorczości przedmiot 3. Kod przedmiotu E/I/EIG/C-1.10a 4. Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

System. zarządzania jakością. Pojęcie systemu. Model SZJ wg ISO 9001:2008. Koszty jakości. Podsumowanie. [Słownik języka polskiego, PWN, 1979] System

System. zarządzania jakością. Pojęcie systemu. Model SZJ wg ISO 9001:2008. Koszty jakości. Podsumowanie. [Słownik języka polskiego, PWN, 1979] System Zarządzanie - wykład 3 Jakość produktu Pojęcie i zasady Zarządzanie. Planowanie w zarządzaniu Kontrola w zarządzaniu Metody i narzędzia projakościowe Wykład 03/07 Model SZJ Doskonalenie w zarządzaniu 2

Bardziej szczegółowo

Proces certyfikacji ISO 14001:2015

Proces certyfikacji ISO 14001:2015 ISO 14001:2015 Informacje o systemie W chwili obecnej szeroko pojęta ochrona środowiska stanowi istotny czynnik rozwoju gospodarczego krajów europejskich. Coraz większa liczba przedsiębiorców obniża koszty

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Auditor wewnętrzny Systemu Zarządzania Środowiskowego 26 27.11.2012 Szczecin SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO 1 Co to jest System Zarządzania Środowiskowego (SZŚ)? 2 Zarządzanie: - sposób realizacji

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. zmieniająca Uchwałę nr 792 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie wprowadzenia w Uniwersytecie w

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu. Zarządzanie procesami

Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu. Zarządzanie procesami Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu Zarządzanie procesami Polityka jakości (ISO 9000:2000) Polityka jakości - ogół zamierzeń i ukierunkowanie organizacji, dotyczące jakości

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe w świetle nowych regulacji prawnych

Studia podyplomowe w świetle nowych regulacji prawnych Seminarium Bolońskie Zadania uczelni wynikające z aktualnych uregulowań prawnych dotyczących Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego i systemów zapewniania jakości Akademia im. Jana Długosza

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 ZAPEWNIAMY BEZPIECZEŃSTWO Piotr Błoński, Warszawa, 17.03.2016 r. Program 1. Zarządzanie zmianą - zmiany w normie ISO 9001:2015 2. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Osiem zasad zarządzania jakością elementem doskonalącym przedsiębiorstwo część II

Osiem zasad zarządzania jakością elementem doskonalącym przedsiębiorstwo część II WIEDZA - RAPORTY- DIAGNOZY - ANALIZY - PRZYKŁADY Osiem zasad zarządzania jakością elementem doskonalącym przedsiębiorstwo część II ZASADA 3 Zaangażowanie pracowników Kapitał intelektualny pracowników jest

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY stacjonarne i niestacjonarne studia licencjackie (I stopień), praktyczny profil kształcenia. Celem studiów na kierunku Bezpieczeństwo i Higiena

Bardziej szczegółowo

ZADANIA I ORGANIZACJA

ZADANIA I ORGANIZACJA AKCEPTUJE Dziekan.. Prof. dr hab. inż. Stanisław CUDZIŁO Warszawa, 29 wrzesień 2016 ZADANIA I ORGANIZACJA Wydziałowej Komisji ds. Funkcjonowania Systemu Jakości Kształcenia na Wydziale Nowych Technologii

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 32/2008 Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia 25 lipca 2008 r.

Zarządzenie Nr 32/2008 Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia 25 lipca 2008 r. UNIWERSYTET KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO w WARSZAWIE REKTOR R-0161-I-32/08 Zarządzenie Nr 32/2008 Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia 25 lipca 2008 r. w sprawie Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Nowy model akredytacji w szkolnictwie wyższym przedstawienie nowych kryteriów i zasad oceny programowej PKA Maria Próchnicka

Nowy model akredytacji w szkolnictwie wyższym przedstawienie nowych kryteriów i zasad oceny programowej PKA Maria Próchnicka Nowy model akredytacji w szkolnictwie wyższym przedstawienie nowych kryteriów i zasad oceny programowej PKA Maria Próchnicka Seminarium Wyzwania i szanse dla szkół wyższych w roku 2017 Instytut Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

System zarządzania. zgodny z modelem w/g norm serii ISO 9000

System zarządzania. zgodny z modelem w/g norm serii ISO 9000 System zarządzania zgodny z modelem w/g norm serii ISO 9000 Normalizacja Normy ISO publikowane są przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną z siedzibą w Genewie, a następnie adaptowane i wprowadzane

Bardziej szczegółowo

Budżet zadaniowy w placówkach oświatowych

Budżet zadaniowy w placówkach oświatowych OPUBLIKOWANO: 29 LISTOPADA 2016 Budżet zadaniowy w placówkach oświatowych Opracował: Marcin Majchrzak, radca prawny, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie Podstawa prawna: Ustawa z dnia 27

Bardziej szczegółowo

7 KALENDARZ JAKOŚCI Wydziału Rolnictwa i Biologii- 7.1 Cele operacyjne na rok akademicki 2014/15

7 KALENDARZ JAKOŚCI Wydziału Rolnictwa i Biologii- 7.1 Cele operacyjne na rok akademicki 2014/15 7 KALENDARZ JAKOŚCI Wydziału Rolnictwa i Biologii- 7.1 Cele operacyjne na rok akademicki 2014/15 Lp. Cel Osoby odpowiedzialne Czas realizacji Sposób weryfikacji 1 Rozszerzenie oferty praktyk studenckich

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA. cykl wykładów dr Paweł Szudra

SYSTEMY ZARZĄDZANIA. cykl wykładów dr Paweł Szudra SYSTEMY ZARZĄDZANIA cykl wykładów dr Paweł Szudra LITERATURA Brilman J., Nowoczesne koncepcje i metody zarządzania. PWE, 2006. Grudzewski W., Hejduk I., Projektowanie systemów zarządzania. Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI.* * NARODOWA STRATEGIA SPÓJNOŚCI FUNDUSZ SPOŁECZNY * **

EUROPEJSKI.* * NARODOWA STRATEGIA SPÓJNOŚCI FUNDUSZ SPOŁECZNY * ** 1 * 1 UNZA EUROPEJSKA KAPITAŁ LUDZKI.* * FUNDUSZ SPOŁECZNY * ** administracji samorządowej", Poddziałanie 5.2.1 Modernizacja zarządzania w administracji samorządowej" W PIHZ l.dane Klienta: RAPORT Z AUDITU

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Gdańsku. Wykorzystanie ewaluacji w procesie doskonalenia działalności szkół

Kuratorium Oświaty w Gdańsku. Wykorzystanie ewaluacji w procesie doskonalenia działalności szkół Kuratorium Oświaty w Gdańsku Wykorzystanie ewaluacji w procesie doskonalenia działalności szkół Wojewódzka konferencja Edukacja w województwie pomorskim Październik 2013 Nadzór pedagogiczny - wymagania

Bardziej szczegółowo

Wpływ SZŚ na zasadnicze elementy ogólnego systemu zarządzania przedsiębiorstwem. Błędy przy wdrażaniu SZŚ

Wpływ SZŚ na zasadnicze elementy ogólnego systemu zarządzania przedsiębiorstwem. Błędy przy wdrażaniu SZŚ Błędy przy wdrażaniu SZŚ błąd 1 certyfikat jest najważniejszy błąd 2 kierownictwo umywa ręce błąd 3 nie utożsamianie się kierowników jednostek organizacyjnych z wytycznymi opracowanymi przez zespół projektujący

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

STRUKTURĘ ORGANIZACYJNĄ PROCEDURY PROCESY OBJĘTE SYSTEMEM JAKOŚCI ZASOBY

STRUKTURĘ ORGANIZACYJNĄ PROCEDURY PROCESY OBJĘTE SYSTEMEM JAKOŚCI ZASOBY 29.11.2012 Kielce STRUKTURĘ ORGANIZACYJNĄ PROCEDURY PROCESY OBJĘTE SYSTEMEM JAKOŚCI ZASOBY Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach 2 Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach 3 SENAT PROREKTOR DO SPRAW

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Jakością Kształcenia. Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

System Zarządzania Jakością Kształcenia. Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Załącznik do Uchwały nr 12/2015 Senatu WUM z dnia 23 lutego 2015 r. System Zarządzania Jakością Kształcenia Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego ogólne ramy instytucjonalne Wydanie: II Obowiązuje od:

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 I. CELE STRATEGICZNE W ZAKRESIE NAUKI I WDROŻEŃ Cel strategiczny 1 - Opracowanie i realizacja

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 17/2015 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 25 lutego 2015 r.

UCHWAŁA Nr 17/2015 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 25 lutego 2015 r. UCHWAŁA Nr 17/2015 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 25 lutego 2015 r. w sprawie wytycznych dla rad podstawowych jednostek organizacyjnych dotyczących tworzenia programów kształcenia na studiach

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA Strona: 1 z 6 1. Zaangażowanie kierownictwa Najwyższe kierownictwo SZPZLO Warszawa Ochota przejęło pełną odpowiedzialność za rozwój i ciągłe doskonalenie ustanowionego i wdrożonego zintegrowanego systemu

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK

SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK TYTUŁ/NAZWA Dobrej praktyki Nowoczesny System Zarządzania Jakością w I Liceum Ogólnokształcącym im. Ks. A. J. Czartoryskiego w Puławach - Permanentne doskonalenie

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych KIERUNEK FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ studia stacjonarne i niestacjonarne licencjackie (I stopnia)

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych KIERUNEK FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ studia stacjonarne i niestacjonarne licencjackie (I stopnia) Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych KIERUNEK FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ studia stacjonarne i niestacjonarne licencjackie (I stopnia) Specjalności: finanse przedsiębiorstw informatyka w finansach Ulotka

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA JAKOŚCI 8 POMIARY, ANALIZA I DOSKONALENIE. Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Elblągu. 8.1 Zadowolenie klienta

KSIĘGA JAKOŚCI 8 POMIARY, ANALIZA I DOSKONALENIE. Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Elblągu. 8.1 Zadowolenie klienta /6 Obowiązuje od grudnia 2006 r. POMIARY, ANALIZA I DOSKONALENIE. Zadowolenie klienta Jednym z istotnych sposobów oceny funkcjonowania systemu zarządzania jakością i realizacji celów dotyczących jakości

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak.

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Książka stanowi szerokie kompendium wiedzy z zakresu systemów zarządzania. Stanowić ona może cenną pomoc

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008

System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008 System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008 Każda firma ma w sobie wielką zdolność działania. Kierownictwo musi tylko znaleźć sposób, by ten potencjał wykorzystać w dojściu do postawionego przed firmą celu

Bardziej szczegółowo

Edukacyjna Wartość Dodana w ewaluacji...

Edukacyjna Wartość Dodana w ewaluacji... Edukacyjna Wartość Dodana w ewaluacji... W polskim systemie edukacyjnym funkcjonują dwa podstawowe systemy związane ze zbieraniem informacji o jakości pracy szkół: system egzaminów zewnętrznych; system

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu KSIĘGA JAKOŚCI

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu KSIĘGA JAKOŚCI 1/5 SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ.1 Zakres systemu zarządzania jakością W celu realizacji polityki jakości i osiągnięcia celów dotyczących jakości w PWSZ w Elblągu wprowadzono, udokumentowano, utrzymuje

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu INSTYTUT ZDROWIA EFEKTY KSZTAŁCENIA dla KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu INSTYTUT ZDROWIA EFEKTY KSZTAŁCENIA dla KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO Załącznik do Uchwały Nr Senatu PWSZ w Nowym Sączu z dnia... 2012 r. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu INSTYTUT ZDROWIA EFEKTY KSZTAŁCENIA dla KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO Nowy Sącz, 2012 1 EFEKTY

Bardziej szczegółowo

Cele i struktura Systemu zapewnienia jakości kształcenia w Politechnice Opolskiej

Cele i struktura Systemu zapewnienia jakości kształcenia w Politechnice Opolskiej Załącznik do zarządzenia nr 59/2013 Rektora PO Cele i struktura Systemu zapewnienia jakości kształcenia w Politechnice Opolskiej Niniejszy dokument określa założenia i cele Systemu zapewnienia jakości

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 7/2014 Rektora Uniwersytetu Opolskiego z dnia 28 lutego 2014 r.

ZARZĄDZENIE nr 7/2014 Rektora Uniwersytetu Opolskiego z dnia 28 lutego 2014 r. Do użytku wewnętrznego ZARZĄDZENIE nr 7/2014 Rektora Uniwersytetu Opolskiego z dnia 28 lutego 2014 r. w sprawie: Uczelnianego Systemu Doskonalenia Jakości Kształcenia w Uniwersytecie Opolskim Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzny System Zapewnienia i Doskonalenia Jakości Kształcenia na Wydziale Nauk Ekonomicznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Wewnętrzny System Zapewnienia i Doskonalenia Jakości Kształcenia na Wydziale Nauk Ekonomicznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wewnętrzny System Zapewnienia i Doskonalenia Jakości Kształcenia na Wydziale Nauk Ekonomicznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wydanie 2 Dokument przyjęty uchwałą Rady Wydziału z dnia

Bardziej szczegółowo

mgr Jarosław Hermaszewski (koncepcja pracy-tezy)

mgr Jarosław Hermaszewski (koncepcja pracy-tezy) mgr Jarosław Hermaszewski Inwestycje samorządu terytorialnego i ich wpływ na funkcjonowanie i rozwój gminy Polkowice w latach dziewięćdziesiątych (koncepcja pracy-tezy) Prawne podstawy funkcjonowania organów

Bardziej szczegółowo

Jak zmodyfikować program nauczania, by dostosować go do warunków szkoły i aktualnych potrzeb

Jak zmodyfikować program nauczania, by dostosować go do warunków szkoły i aktualnych potrzeb Jak zmodyfikować program nauczania, by dostosować go do warunków szkoły i aktualnych potrzeb Głównym celem szkolenia jest wsparcie szkoły w dostosowywaniu programu nauczania do warunków szkoły w oparciu

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO

PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO Plan nadzoru pedagogicznego 2014/2015 dla przedszkola Strona 1 z 6 PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO Plan nadzoru na rok szkolny 2014/2015 przedstawiono na posiedzeniu Rady Pedagogicznej Przedszkola w dniu 28

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Jakości Quality Engineering. Zarządzanie i Inżynieria Produkcji II stopień Ogólnoakademicki

Inżynieria Jakości Quality Engineering. Zarządzanie i Inżynieria Produkcji II stopień Ogólnoakademicki KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2013/2014 Inżynieria Jakości Quality Engineering A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE

Bardziej szczegółowo

KOSZALIŃSKA WYŻSZA SZKOŁA NAUK HUMANISTYCZNYCH

KOSZALIŃSKA WYŻSZA SZKOŁA NAUK HUMANISTYCZNYCH KOSZALIŃSKA WYŻSZA SZKOŁA NAUK HUMANISTYCZNYCH LOSY ZAWODOWE ABSOLWENTÓW KWSNH STUDIA I STOPNIA ROCZNIK 2012 RAPORT Z BADAŃ Andrzej MICHALSKI, Tomasz BLAR Jarosław STANILEWICZ. AKADEMICKIE BIURO KARIER

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Marek Misztal ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Biuro Systemów Zarządzania i Ocen Nowe Brzesko, 26 września 2006 r. Czy systemy zarządzania są nadal dobrowolne?

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Mechaniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Wzornictwa Przemysłowego

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNY SYSTEM ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA WYDZIAŁU FILOLOGICZNEGO UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO W SZCZECINIE.

WEWNĘTRZNY SYSTEM ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA WYDZIAŁU FILOLOGICZNEGO UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO W SZCZECINIE. Załącznik do Uchwały wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia Rady Wydziału Filologicznego US w Szczecinie z dnia: 11.12.2014 r. WEWNĘTRZNY SYSTEM ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA WYDZIAŁU FILOLOGICZNEGO

Bardziej szczegółowo

STANDARDY I SYSTEMY ZARZĄDZANIA PORTAMI LOTNICZYMI 2013

STANDARDY I SYSTEMY ZARZĄDZANIA PORTAMI LOTNICZYMI 2013 Wersja Jednostka realizująca Typ Poziom Program Profil Blok Grupa Kod Semestr nominalny Język prowadzenia zajęć Liczba punktów ECTS Liczba godzin pracy studenta związanych z osiągnięciem efektów Liczba

Bardziej szczegółowo