Acta Innovations, ISSN , nr 13, 2014

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Acta Innovations, ISSN 2300-5599, nr 13, 2014"

Transkrypt

1 Marcin Jaczewski Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej Al. Armii Ludowej 16, Warszawa, Szymon Firląg Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej Al. Armii Ludowej 16, Warszawa, CHARAKTERYSTYKA BUDYNKU CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII W OBSZARZE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W KONTEKŚCIE WYMAGAŃ DLA STANDARDU PASYWNEGO Streszczenie Celem artykułu jest przedstawienie wymagań dla standardu pasywnego na przykładzie budynku CTT OZE. Wy- magania podzielono na główne dotyczące zapotrzebowanie na energię i szczegółowe rekomendacje dotyczące poszczególnych wskaźników. Wykonane obliczenia i analizy pokazały, że aby osiągnąć wymagane zapotrzebo- wanie na energię, konieczne jest zastosowanie lepszych rozwiązań niż rekomendowane, np. central wentylacyjnych o lepszej sprawności odzysku ciepła. To samo dotyczy współczynników przenikania U ciepła dla przegród zewnętrznych. Zastosowanie central wentylacyjnych o rekomendowanej sprawności 75% nie gwaran- tuje osiągnięcia standardu pasywnego. Słowa kluczowe budownictwo pasywne, budownictwo energooszczędne, zrównoważony rozwój Geneza budownictwa energooszczędnego Zasoby paliw kopalnych są ograniczone i nieodnawialne. Fakt, że po zużyciu paliw konwencjonalnych nie mo- żemy liczyć na ich odnowienie stanowi poważny problem, ale jednocześnie stawia wyzwanie inżynierom różnych specjalności na całym świecie. Powszechne staje się dążenie do możliwie największej efektywności, sprawności i energooszczędności w zakresie wykorzystania energii we wszystkich działach gospodarki [1]. Na podstawie dostępnych analiz można stwierdzić, że zasoby surowców takich jak ropa naftowa czy gaz ziemny, wyczerpią się w przeciągu najbliższego stulecia. Natomiast węgiel kamienny przestanie być dostępny w przy- szłym stuleciu [2]. Ze względów ekonomicznych konieczne staje się poszukiwanie nowych źródeł energii, używanie energii odna- wialnej, a przede wszystkim korzystanie z obecnego stanu wiedzy i techniki w celu ograniczenia zużycia energii do minimum. W kontekście budownictwa, odpowiedzią na ten problem jest budownictwo energooszczędne i pasywne. Jeżeli inwestorów nie przekonują aspekty ekologiczne, potrzeba zmniejszenia emisji dwutlenku węgla i problem globalnego ocieplenia, to z pewnością na ich decyzję wpłyną aspekty ekonomiczne związane z gwałtownie rosnącymi cenami energii. Budownictwo energooszczędne i pasywne w przyszłości nie będzie luksusem, a stanie się koniecznością i obowiązującym powszechnie standardem. Oszczędzanie należy zacząć tam, gdzie zużycie jest największe, a wg badań przedstawionych w raporcie EU Energy in figures [3] gospodarstwa domowe zużywają aż 26,2% energii końcowej. To więcej niż sektor przemy- słu (25,6%), który wydaje się najbardziej energochłonny. Budynek Centrum Transferu Technologii jest odpowiedzią na istniejące wyzwania i już sam w sobie stanowi obiekt doświadczalny w naturalnej skali. CTT to obiekt projektowany w standardzie pasywnym, który został wyposażony w szereg zaawansowanych urządzeń pomiarowych, a zebrane dane będą stanowiły podstawę do opracowań badań naukowych i praktycznych re- komendacji w zakresie budownictwa pasywnego, bezpośrednio przyczyniając się do jego rozwoju. Założenia budownictwa pasywnego Koncepcja budownictwa pasywnego, w formie i definicji używanej obecnie, swoje początki miała w 1988 roku. Za jej twórców uważa się doktora Wolfganga Feista oraz profesora Bo Adamsona. Od 1996 roku w niemieckim mieście Darmstadt istnieje Instytut Budownictwa Pasywnego Passivhaus Institut, którego celem jest m.in. doskonalenie i upowszechnianie idei budynków, które nie wymagają konwencjonalnego systemu ogrzewania. 32

2 Jako dwa główne i najważniejsze wymagania dla standardu pasywnego podaje się: Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania i wentylacji określone zgodnie z Pa- kietem do projektowania budynków pasywnych (PHPP Passivhaus- Projektierungs- Paket) nie może przekroczyć 15 kwh/(m 2 rok). Całkowite zapotrzebowanie na energię pierwotną na wszystkie potrzeby związane z utrzymaniem bu- dynku (ogrzewanie, c.w.u. i prąd elektryczny) nie może przekroczyć 120 kwh/(m 2 rok) [4]. Należy od razu uściślić, że pod pojęciem energii pierwotnej należy rozumieć całkowitą ilość energii zawartej w paliwie, które musi zostać spalone, aby pokryć zapotrzebowanie budynku na cele grzewcze, przygotowanie ciepłej wody użytkowej, pracę wszystkich urządzeń elektrycznych i oświetlenie [5]. Dodatkowo warto jeszcze sprawdzić następujące warunki: Wskaźnik zapotrzebowania energii użytkowej do chłodzenia nie więcej niż 15 kwh/(m 2 rok). Maksymalne zapotrzebowania na moc do ogrzewania 10 W/m 2 [6]. Warunki te są traktowane jako pomocnicze, ponieważ wynikają z założeń przyjętych dla budynku pasywnego, który musi być również wysokoefektywny w zakresie zużycia energii elektrycznej. Kryterium maksymalnego zapotrzebowania na moc do ogrzewania 10 W/m 2 wynika z obliczeń. Zakładając wg DIN 1946 wymianę rzędu 30 m 3 /h powietrza na osobę, przy 30 m 2 powierzchni użytkowej na osobę, otrzy- muje się na każdy metr kwadratowy ilość powietrza nawiewanego co najmniej 1 m 3 /(m 2 h) [4]. Dodatkowo nałożono ograniczenie temperaturowe nagrzewnicy t < 50 0 C z uwagi na przypiekanie kurzu w wyższych temperaturach. Przyrost temperatury powietrza po jego podgrzaniu przyjęto na poziomie 30 K. Znając ciepło właściwe powietrza c = 1005 J/(kg K) oraz gęstość powietrza 1,229 kg/m 3 oblicza się maksymalne obciążenie cieplne nagrzewnicy: P = 1 m 3 /(m 2 h) 1,229 kg/m J/kg K 30 K = 10,29 J/s m 2 = 10 W/m 2 [7] Określone zostały również minimalne wskaźniki (Tabela 1), które mają za zadanie ułatwić projektowanie bu- dynku pasywnego wyznaczając pewne granice odnośnie współczynników przenikania ciepła czy szczelności powietrznej, która powinna zostać zweryfikowana za pomocą tzw. Blower Door Test (test szczelności) [8]. Osią- gnięcie wartości granicznych nie gwarantuje jednak spełnienia głównych wymagań dotyczących zapotrzebowania na energię. Protokół z wykonanej próby ciśnieniowej jest jednym z wymogów przy certyfikacji budynków pasywnych. Do- datkowe zalecenia dotyczą charakterystyki materiałów i wyrobów budowlanych czy systemów wentylacyjnych. Najważniejszy jest jednak końcowy, całościowy wynik i zachowanie kryteriów energetycznych. Decyzja i odpo- wiedzialność za to w jaki sposób zostanie to osiągnięte, została pozostawiona projektantowi, który ma pełną swobodę w doborze rozwiązań. Tabela 1. Standardy budownictwa pasywnego [9] Wskaźnik Współczynnik przenikania ciepła przez przegrody zewnętrzne U Liniowy współczynnik przenikania ciepła dla mostków cieplnych Ψ Współczynnik przenikania ciepła przez okna (łącznie z ramami okien- nymi i ościeżnicami) U W Współczynnik przepuszczalności energii słonecznej dla okien g Szczelność powietrzna n 50 Sprawność rekuperatora η Wartość 0,15 W/(m 2 K) 0,01 W/(m K) 0,8 W/(m 2 K) 0,5 0,6 0,6 h % Pobór energii elektrycznej przez rekuperator 0,45 Wh/m 3 33

3 PHPP Pakiet do projektowania budynków pasywnych Analiza budynku CTT OZE wykonana została z wykorzystaniem programu PHPP. Jest to narzędzie służące do kompleksowej oceny budynku pod względem spełniania standardów pasywności. Główny moduł obliczeniowy systemu oparty jest na normie ISO 13790: Energetyczne właściwości użytkowe budynków Obliczanie zużycia energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia. Dołączono także szereg dodatkowych arkuszy obliczeniowych [6]. Bardzo trafne jest stwierdzenie, że: Samo tylko zestawienie pojedynczych elementów składowych, materiałów i wyrobów nadających się do stosowania w budynkach pasywnych nie wystarcza jednak, aby z jakiejś budowli uczynić budynek pasywny. Całość jest czymś więcej niż sumą jego części. Wzajemne oddziaływania między elementami składowymi, materiałami i wyrobami sprawiają, że niezbędne jest integralne projektowanie, dzięki któremu można dopiero osiągnąć standard budynku pasywnego. [10] W skład pakietu PHPP wchodzi szereg powiązanych arkuszy kalkulacyjnych, które wymagają wprowadzenia niezbędnych, szczegółowych danych. Na ich podstawie wyliczane są ostateczne, najważniejsze wartości: roczne zapotrzebowanie na energię cieplną do ogrzewania oraz całkowite zapotrzebowanie na energię pierwotną. Na ich podstawie stwierdza się czy budynek osiągnął standard pasywny. Arkusze programu PHPP zawierają m.in.: zestawienie powierzchni, obliczenie współczynników U przegród, obliczenie strat ciepła przez elementy stykające się z gruntem, zestawienie powierzchni okien, współczynnika U w okien oraz całkowitego promieniowania zależnego od orientacji, instalacja wentylacyjna, obliczenie wskaźnika zapotrzebowania energii do ogrzewania, obliczenie częstości występowania nadmiernych temperatur, obliczenie zapotrzebowania na energię elektryczną, obliczenie wskaźnika zapotrzebowania energii pierwotnej oraz wskaźnika emisji CO 2, obliczenie wewnętrznych źródeł ciepła. Analiza budynku CTT OZE Budynek CTT OZE miał osiągnąć standard pasywny. Przeprowadzona została szczegółowa analiza pod kątem wcześniej wymienionych wymagań i zaleceń. Pierwszymi i podstawowymi wskaźnikami, które należy obliczyć są współczynniki przenikania ciepła przez przegrody zewnętrzne. Istotne jest, aby dobrać takie rozwiązania kon- strukcyjne, które pozwolą uniknąć powstawania mostków cieplnych. W Tabeli 2. przedstawiono porównanie współczynników dla CTT OZE ze współczynnikami podanymi w warunkach technicznych. Rodzaj przegrody Tabela 2. Współczynniki przenikania ciepła CTT OZE Współczynnik przenikania ciepła [W/m 2 K] od 1 stycznia 2014 r. Warunki techniczne dla budynków od 1 stycznia 2017 r. od 1 stycznia 2021 r. Ściany zewnętrzne 0,11 0,25 0,23 0,20 Dach 0,08 0,20 0,18 0,15 Podłoga na gruncie 0,06 0,30 0,30 0,30 Okna 0,80 1,3 1,1 0,90 Od 1 stycznia 2014 roku obowiązują nowe zapisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zmiana przepisów wynika z obowiązków, jakie nałożyła na kraje członkowskie Unia Europejska Recast EPBD. Bezpośrednią konsekwencją wprowadze- nia nowych regulacji jest m.in. stopniowa poprawa efektywności energetycznej budynków poprzez systematyczne obniżanie maksymalnych dopuszczalnych współczynników przenikania ciepła. 34

4 Budynek CTT OZE spełnia dużym zapasem najostrzejsze wymagania, które będą obowiązywać od 1 stycznia 2021 r. Kolejnym, bardzo ważnym elementem, który został poddany analizie, są okna. Przy obliczaniu wskaźnika zapo- trzebowania na energię do ogrzewania wpływ okien uwzględnia się w dwóch aspektach. Po pierwsze okna są największym składnikiem sumy strat ciepła przez przenikanie. Oznacza to, że należy dążyć do tego, aby współ- czynnik przenikania ciepła przez okna był jak najmniejszy. Zależny jest on jednak od kilku czynników: U w AgUg + Af Uf + lgψg = A + A gdzie: A g pola powierzchni oszklenia [m 2 ], A f pola powierzchni ramy [m 2 ], U g współczynnika przenikania ciepła oszklenia [W/m 2 K], U f współczynnikia przenikania ciepła ramy [W/m 2 K], l g całkowitego obwodu oszklenia [m], Ψ g liniowego współczynnika przenikania ciepła mostka cieplnego na styku szyby z ramą okna [W/mK]. Jednocześnie należy pamiętać o tym, że dzięki właściwemu doborowi okien zapewnia się zyski ciepła od słońca, co jest szczególnie ważne w okresie zimowym. Zatem współczynnik przepuszczalności energii promieniowania słonecznego g powinien, zgodnie z zaleceniami, wynosić od 0,5 do 0,6. Problemem może być jednak okres letni, w którym nadmierne zyski ciepła od słońca mogą powodować przegrzewanie się budynku. Zapobiegać temu niekorzystnemu zjawisku ma montaż rolet zacieniających, uwzględnionych na etapie projektowania. W Tabeli 3 przedstawiono przykładowe parametry różnych rodzajów okien, które rozważano przy optymalizacji rozwiązań. Tabela 4 przedstawia szczegółowe wyliczenia współczynnika U w dla analizowanych wariantów. U g [W/m 2 K] Współczynniki Tabela 3. Parametry okien dla poszczególnych wariantów U f [W/m 2 K] g Współczynnik g Wariant 1 f Mostek cieplny Ψ g [W/mK] 0,50 1,00 0,53 0,045 Wariant 2 0,50 0,81 0,53 0,025 Wariant 3 0,60 1,00 0,51 0,045 Opis Orientacja Tabela 4. Zestawienie współczynników U w dla poszczególnych okien Wymiary otworu okiennego Szerokość [m] 35 Wysokość [m] Współczynnik U w [W/m 2 K] Wariant 1 CTT OZE Wariant 2 Wariant 3 O2 Południe 1,10 3,10 0,82 0,68 0,88 O4 Południe 2,45 2,50 0,73 0,64 0,80 O3 Południe 2,30 2,50 0,75 0,66 0,82 O2 Południe 1,10 3,10 0,82 0,68 0,88 O1 Południe 3,85 2,50 0,71 0,63 0,78 O7 Wschód 6,00 1,35 0,80 0,69 0,87 O2 Wschód 1,10 3,10 0,86 0,72 0,92 O2 Północ 1,10 3,10 0,89 0,75 0,95

5 O6 Północ 2,10 0,75 1,05 0,86 1,09 O5 Zachód 3,10 0,75 1,02 0,84 1,07 Dz2 Południe 1,10 3,05 0,86 0,72 0,92 Dz2 Południe 1,10 3,05 0,89 0,75 0,95 Dz1 Północ 2,00 3,10 0,77 0,67 0,84 Dz2 Północ 1,10 3,10 0,89 0,75 0,95 Wartość średnia dla wszystkich okien: 0,80 0,68 0,86 Jednocześnie założono jednakowy sposób montażu okien w warstwie ocieplenia (Rys. 1). Jest to szczególnie istotne z uwagi na konieczność minimalizacji mostków cieplnych na połączeniu ościeżnica- ościeże. Szczególnie skomplikowany jest montaż okien z roletami zewnętrznymi. Przy takim przypadku mocowanie kasety rolet zewnętrznych odbywa się z przekładką z pianki poliuretanowej. Rys. 1. Przykładowy detal montażu okna z roletami zewnętrznymi Źródło: materiały techniczne firmy Wiegand Fensterbau [11] Zalety montażu okna w warstwie ocieplenia najlepiej obrazują symulacje rozkładu izoterm (Rys. 2). Rezygnacja z montażu w warstwie izolacji automatycznie zwiększyłaby w takim przypadku mostek cieplny od kasety rolet, ponieważ zabrakłoby wtedy miejsca na przekładkę z pianki poliuretanowej. 36

6 Rys. 2. Przebieg izoterm dla okna z roletami zewnętrznymi Źródło: materiały techniczne firmy Wiegand Fensterbau [11] Duża ilość zmiennych, które mają wpływ na współczynnik przenikania ciepła dla całego okna powoduje, że dopiero po numerycznej weryfikacji możliwe jest optymalne dobranie odpowiedniego wariantu. W przypadku CTT OZE podjęta została decyzja o realizacji wariantu nr 1 dla którego nie wszystkie okna charakteryzują się współczynnikiem U w 0,8 [W/m 2 K]. Dodatkowym ograniczeniem przy każdej inwestycji jest niestety także aspekt ekonomiczny i ograniczone zasoby podczas realizacji, które nie zawsze pozwalają na wybór najlepszego rozwiązania. Kluczowym elementem każdego budynku pasywnego jest system wentylacji [12]. Tak też było w przypadku CTT OZE. Analizując obliczenia (Tabela 5) okazuje się, że największy składnik w ogólnej sumie strat ciepła to właśnie straty przez wentylację (Rys. 3). Na początku przedstawiono obliczenia, które zostały wykonane przy założeniu, że sprawność rekuperatora wynosi 75%. Wartość ta jest wartością graniczną i zalecane jest, aby nie była ona mniejsza. Dodatkowo należy pamiętać o tym, że jak wszystkie urządzenia w budynku pasywnym, także rekupe- rator musi charakteryzować się niskim zużyciem energii elektrycznej. Pobór energii elektrycznej powinien w tym przypadku wynosić nie więcej niż 0,45 Wh/m 3. 37

7 Tabela 5. Bilans strat i zysków ciepła Straty ciepła przez przenikanie Q T [kwh/a] [kwh/(m 2 a)] ściany zewnętrzne 3508 dach 3750 podłoga na gruncie 2771 okna drzwi wejściowe mostki cieplne Suma Q T ,7 Straty ciepła przez wentylację Q L ,8 Suma strat ciepła: Q V =Q T +Q L ,5 Zyski ciepła od słońca Q S ,4 Wewnętrzne źródła ciepła bytowego Q I ,2 Użyteczne zyski ciepła Q G ,8 Wskaźnik zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania Q H ,7 wentylacja 33% ściany zewnętrzne 15% dach 16% mostki cieplne 2% okna i drzwi 22% podłoga na gruncie 12% Rys. 3. Straty ciepła Okazuje się, że przy tych założeniach wskaźnik zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania i wentyla- cji wynosi 18,7 kwh/(m 2 a). Oznacza to, że przekroczona została graniczna wartość równa 15 kwh/(m 2 a). Dla porównania wykonane zostały obliczenia dla rekuperatora o sprawności 85%. Zaobserwowano znaczną popra- wę wyniku straty ciepła przez wentylację zmalałyby aż o 30% (Tabela 6). Przy takim założeniu wskaźnik zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania wyniósłby 14,9 kwh/(m 2 a), co jest poniżej granicznej wartości 15 kwh/(m 2 a). Tabela 6. Znaczenie sprawności rekuperatora Sprawność rekuperatora 75% 85% Straty ciepła przez wentylację 7857 kwh/a 5561 kwh/a Centrum Transferu Technologii zostało także wyposażone w rurowy gruntowy wymiennik ciepła (RGWC). Zgod- nie z założeniami projektu i zapisami projektanta gruntowy wymiennik ciepła zaprojektowano jako układ 38

8 ułożonych w gruncie przewodów przez które przepływa świeże powietrze wentylacyjne. W gruncie, który ota- cza rurociąg (na głębokości od 1,6m do 2,0 m), niezależnie od pory roku, panuje temperatura w granicach od 3 o C do 5 o C. Zimą, zewnętrzne powietrze wprowadzone do wymiennika zostaje wstępnie ogrzane. Natomiast latem gruntowy wymiennik ciepła wspomaga rolę klimatyzatora, obniżając o kilka stopni temperaturę powie- trza wprowadzanego do obiektu. W przypadku CTT z uwagi na wysoki poziom wód gruntowych zaprojektowano GWC w wykonaniu szczelnym z rur polietylenowych zgrzewanych elektrooporowo i polidyfuzyjnie. Powietrze dostarczane do budynku musi spełniać określone wymogi. Z tego powodu powierzchnia wewnętrzna rur HDPE φ200 mm została pokryta antybakteryjną warstwą nanosrebra. W obliczeniach w arkuszu PHPP, zgodnie z zaleceniami, przyjęto spraw- ność gruntowego wymiennika ciepła na poziomie 33%. Budynek labolatorium Budynek Centrum Transferu Technologii zgodnie z założeniami będzie obiektem szczegółowych badań oraz analiz w zakresie efektywności energetycznej, skuteczności zastosowanych materiałów i rozwiązań. Już na eta- pie koncepcji zespół projektantów przewidział układ BMS, który umożliwi zarządzaniem budynkiem oraz monitorowanie zużycia energii i parametrów środowiska wewnętrznego. Dzięki temu możliwe będzie określe- nie skuteczności zastosowanych rozwiązań konstrukcyjnych i instalacyjnych. Oprócz pomiarów wewnątrz budynku, prowadzony będzie pomiar parametrów środowiska zewnętrznego, tak by zarejestrować zmienne w czasie parametry klimatyczne. Wszystkie czujniki pomiarowe, zgodnie z założeniami projektu, współdziałać będą z systemem BMS, który pozwoli na monitoring, rejestrację i przetwarzanie zebranych danych. Główne czujniki systemu pomiarowego stanowić będą: - termohigrometr do pomiaru wilgotności i temperatury powietrza, - miernik CO 2 do pomiaru stężenia dwutlenku węgla, - pyranometr do pomiaru promieniowania słonecznego, - miernik prędkości i kierunku wiatru - moduły danych z pamięcią pomiarów i możliwością przesyłu danych przez sieć Internet. W celach badawczych, planowana jest archiwizacja wszystkich parametrów z okresu minimum dwunastu mie- sięcy. Na tej podstawie możliwe będzie precyzyjne określenie m.in. zużycia energii, co pozwoli na weryfikację wartości obliczeniowych. Podsumowanie Największą barierę, która stoi na przeszkodzie w upowszechnianiu idei budownictwa pasywnego w Polsce, stanowią większe koszty inwestycyjne. Są one akceptowalne łatwiejsze do zaakceptowania, w przypadku gdy inwestor jest jednocześnie długoletnim użytkownikiem budynku. Doświadczenie zdobyte podczas projektowa- nia i budowy CTT pokazuje, że konieczna jest indywidualna ocena każdego budynku, który ma powstawać w standardzie pasywnym. Przyjęcie powszechnie znanych wytycznych szczegółowych, dotyczących np. współ- czynników U może okazać się niewystarczające. Analizie należy poddać poszczególne elementy budynku wpływające na jego charakterystykę energetyczną oraz dokonać ich oceny i optymalizacji pod względem eko- nomicznym. Bibliografia [1] World Commission on Environment and Development: Our Common Future, Oxford University Press, Ox- ford, 1987 [2] D.P. Van Vuuren, A.F. Bouwman, A.H.W. Beusen, Phosphorus demand for the period: A scenario analysis of resource depletion, Global Environmental Change Volume 20, Issue 3, August 2010, [3] EU Energy in figures, Statistical Pocketbook 2014, Publications Office of the European Union, Luxembourg, 2014 [4] W. Feist, Podstawy budownictwa pasywnego, Polski Instytut Budownictwa Pasywnego, 2009 [5] M. Idczak, S. Firląg, Okna w budynkach pasywnych funkcje, wymagania, bilans energetyczny, komfort cieplny, Instytut Budynków Pasywnych przy Narodowej Agencji Poszanowania Energii S.A., Świat Szkła,

9 [6] R. Gonzalo, R. Vallentin, Passive House Design, Planning and design of energy- efficient buildings, first edi- tion, Detail, Munich, 2014 [7] R. Wnuk, Instalacje w Domu Pasywnym i Energooszczędnym, Wydawnictwo Przewodnik Budowlany, War- szawa, 2007 [8] S. Firląg, Szczelność powietrzna budynków pasywnych i energooszczędnych wyniki badań, Czasopismo Techniczne. Budownictwo, 2012 [9] H. Schöberl, C. Lang, J. Fechner, C. Pöhn, Handbuch für Einfamilien- Passivhäuser in Massivbauweise, Wien, 2009 [10] W. Feist, Pakiet do projektowania budynków pasywnych, Wydawnictwo Polskiego Instytutu Budownictwa Pasywnego, 2009 [11] info.de [12] S. Firląg, B. Zawada, Impacts of airflows, internal heat and moisture gains on accuracy of modeling energy consumption and indoor parameters in passive building, Energy and Buildings, 2013 CHARACTERISTIC OF RES TECHNOLOGY TRANSFER CENTRE BUILDING IN VIEW OF REQUIREMENTS OF PASSIVE HOUSE STANDARD Abstract The objective of the paper is to describe the requirements of passive house standard based on an example of RES TTC building. The requirements were divided into main prerequisites for energy demand and specific rec- ommendations for particular factors. The calculations and analysis have shown that in order to achieve the required energy demand, it is necessary to apply better solutions than recommended, e.g. ventilation units with higher efficiency of heat recovery. The same refers to U- values of the building elements. The use of venti- lation units with recommended efficiency of 75% does not guarantee achieving of the passive standard. Key words passive house construction, energy- efficient construction, demonstration buildings 40

Projektowanie budynków niskoenergetycznych i pasywnych

Projektowanie budynków niskoenergetycznych i pasywnych Projektowanie budynków niskoenergetycznych i pasywnych Prezentacja audiowizualna opracowana w ramach projektu Nowy Ekspert realizowanego przez Fundację Poszanowania Energii Projektowanie budynków niskoenergetycznych

Bardziej szczegółowo

budownictwo niskoenergetyczne

budownictwo niskoenergetyczne budownictwo niskoenergetyczne lata 80-te XX w. Dania, Szwecja niskoenergetyczny standard budynków nowych znaczne grubości termoizolacji minimalizowanie mostków termicznych szczelność powietrzna budynków

Bardziej szczegółowo

PROJEKT TERMOMODERNIZACJI BUDYNKU ZAKRES I OCZEKIWANE REZULTATY PLANOWANYCH DZIAŁAŃ, ANALIZA UWARUNKOWAŃ I OGRANICZEŃ

PROJEKT TERMOMODERNIZACJI BUDYNKU ZAKRES I OCZEKIWANE REZULTATY PLANOWANYCH DZIAŁAŃ, ANALIZA UWARUNKOWAŃ I OGRANICZEŃ MAŁOPOLSKA AKADEMIA SAMORZĄDOWA DOBRA TERMOMODERNIZACJA W PRAKTYCE PROJEKT TERMOMODERNIZACJI BUDYNKU ZAKRES I OCZEKIWANE REZULTATY PLANOWANYCH DZIAŁAŃ, ANALIZA UWARUNKOWAŃ I OGRANICZEŃ autor: mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Budownictwo pasywne i jego wpływ na ochronę środowiska. Anna Woroszyńska

Budownictwo pasywne i jego wpływ na ochronę środowiska. Anna Woroszyńska Budownictwo pasywne i jego wpływ na ochronę środowiska Anna Woroszyńska Dyrektywa o charakterystyce energetycznej budynków 2010/31/UE CEL: zmniejszenie energochłonności mieszkalnictwa i obiektów budowlanych

Bardziej szczegółowo

OCENA OCHRONY CIEPLNEJ

OCENA OCHRONY CIEPLNEJ OCENA OCHRONY CIEPLNEJ 26. W jakich jednostkach oblicza się opór R? a) (m 2 *K) / W b) kwh/m 2 c) kw/m 2 27. Jaka jest zależność pomiędzy współczynnikiem przewodzenia ciepła λ, grubością warstwy materiału

Bardziej szczegółowo

1. Szczelność powietrzna budynku

1. Szczelność powietrzna budynku 1. Szczelność powietrzna budynku Wymagania prawne, pomiary Nadmierna infiltracja powietrza do budynku powoduje: Straty energetyczne Przenikanie wilgoci do przegród budynku. Wilgoć niszczy materiały konstrukcyjne

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów WKiCh (03)

Projektowanie systemów WKiCh (03) Projektowanie systemów WKiCh (03) Przykłady analizy projektowej dla budynku mieszkalnego bez chłodzenia i z chłodzeniem. Prof. dr hab. inż. Edward Szczechowiak Politechnika Poznańska Wydział Budownictwa

Bardziej szczegółowo

Kategorie budynków ze względu na zapotrzebowanie i zużycie energii

Kategorie budynków ze względu na zapotrzebowanie i zużycie energii Kategorie budynków ze względu na zapotrzebowanie i zużycie energii Budynki można dzielić na różne kategorie. Jedną z nich jest zapotrzebowanie na energię. Zgodnie z klasyfikacją zaproponowaną przez Prof.

Bardziej szczegółowo

1. PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA

1. PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA ZAŁĄCZNIK NR 1. CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA ORAZ ANALIZA ZASTOSOWANIA ALTERNATYWNYCH / ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII 1. PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

EKRAN 15. Zużycie ciepłej wody użytkowej

EKRAN 15. Zużycie ciepłej wody użytkowej Ciepła woda użytkowa Obliczenie ilości energii na potrzeby ciepłej wody wymaga określenia następujących danych: - zużycie wody na użytkownika, - czas użytkowania, - liczba użytkowników, - sprawność instalacji

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie budynku lub części budynku... Miejscowość...Ulica i nr domu...

Oznaczenie budynku lub części budynku... Miejscowość...Ulica i nr domu... Załącznik nr 1 Projektowana charakterystyka energetyczna budynku /zgodnie z 329 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w spawie warunków technicznych, jakim powinny

Bardziej szczegółowo

Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku

Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku dr inż. Adrian Trząski MURATOR 2015, JAKOŚĆ BUDYNKU: ENERGIA * KLIMAT * KOMFORT Warszawa 4-5 Listopada 2015 Charakterystyka energetyczna budynku

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projekt: BUDYNEK PRZEPOMPOWNI ŚCIEKÓW - ocieplenie ul. Sejneńska 86 16-400 Suwałki Właściciel budynku: Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Suwałkach

Bardziej szczegółowo

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych - wprowadzenie, najważniejsze zmiany Adam Ujma Wydział Budownictwa Politechnika Częstochowska 10. Dni Oszczędzania Energii Wrocław 21-22.10.2014

Bardziej szczegółowo

budownictwo niskoenergetyczne - standard pasywny

budownictwo niskoenergetyczne - standard pasywny budownictwo niskoenergetyczne - standard pasywny 1 budownictwo zrównoważone zasada 4r zmniejszenie (reduce): materiały budowlane zużycie energii ponowne użycie (reuse): ponowne użycie materiałów recykling

Bardziej szczegółowo

Jak zbudować dom poradnik

Jak zbudować dom poradnik Jak zbudować dom poradnik Technologie Koszty budowy Finansowanie inwestycji Domem energooszczędnym jest budynek, na którego ogrzanie zużywamy przynajmniej o 30% mniej energii niż w typowych budynkach,

Bardziej szczegółowo

5.5. Możliwości wpływu na zużycie energii w fazie wznoszenia

5.5. Możliwości wpływu na zużycie energii w fazie wznoszenia SPIS TREŚCI Przedmowa... 11 Podstawowe określenia... 13 Podstawowe oznaczenia... 18 1. WSTĘP... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Energia w obiektach budowlanych... 24 1.3. Obszary wpływu na zużycie energii

Bardziej szczegółowo

Efektywna Energetycznie Stolarka Okienna. pasywnej w Budzowie. dr arch. Agnieszka Cena Soroko Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska

Efektywna Energetycznie Stolarka Okienna. pasywnej w Budzowie. dr arch. Agnieszka Cena Soroko Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska Efektywna Energetycznie Stolarka Okienna na przykładzie szkoły pasywnej w Budzowie dr arch. Agnieszka Cena Soroko Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska ZADANIA PRZEGRÓD PRZEŹROCZYSTYCH Przegrody przeźroczyste

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PORÓWNAWCZA ZUŻYCIA I KOSZTÓW ENERGII DLA BUDYNKU JEDNORODZINNEGO W SŁUBICACH I FRANKFURCIE NAD ODRĄ

ANALIZA PORÓWNAWCZA ZUŻYCIA I KOSZTÓW ENERGII DLA BUDYNKU JEDNORODZINNEGO W SŁUBICACH I FRANKFURCIE NAD ODRĄ HENRYK KWAPISZ *1 ANALIZA PORÓWNAWCZA ZUŻYCIA I KOSZTÓW ENERGII DLA BUDYNKU JEDNORODZINNEGO W SŁUBICACH I FRANKFURCIE NAD ODRĄ COMPARATIVE ANALYSIS OF ENERGY CONSUMPTION AND COSTS FOR SINGLE FAMILY HOUSE

Bardziej szczegółowo

Przykłady modernizacji do stanu nzeb (przykłady głębokiej termomodernizacji z udziałem OZE) Jerzy Żurawski Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska.

Przykłady modernizacji do stanu nzeb (przykłady głębokiej termomodernizacji z udziałem OZE) Jerzy Żurawski Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska. Przykłady modernizacji do stanu nzeb (przykłady głębokiej termomodernizacji z udziałem OZE) Jerzy Żurawski Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska. Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska działa od 1999

Bardziej szczegółowo

Wentylacja w budynkach pasywnych i prawie zero energetycznych

Wentylacja w budynkach pasywnych i prawie zero energetycznych Akademia Powietrza SWEGON, Poznań-Kraków 16-17 X 2012 Wentylacja w budynkach pasywnych i prawie zero energetycznych Tomasz M. Mróz Politechnika Poznańska Instytut Inżynierii Środowiska Zakres prezentacji

Bardziej szczegółowo

Zasoby a Perspektywy

Zasoby a Perspektywy PERSPEKTYWY ROZWOJU BUDOWNICTWA NISKOENERGETYCZNEGO Dr hab. Inż. Jan Danielewicz, prof. PWr Dr inż. Małgorzata Szulgowska-Zgrzywa Zasoby a Perspektywy Regulacje prawne w zakresie ochrony cieplnej Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Zastosowane technologie i praktyczne doświadczenia użytkownika budynku pasywnego

Zastosowane technologie i praktyczne doświadczenia użytkownika budynku pasywnego Zastosowane technologie i praktyczne doświadczenia użytkownika budynku pasywnego Stanisław Grygierczyk Park Naukowo-Technologiczny Euro-Centrum 23.09.2016., Bielsko-Biała Czym jest Park Naukowo-Technologiczny?

Bardziej szczegółowo

Dom jednorodzinny od Dostosowanie projektu do nowych warunków technicznych. Autor: dr inż. arch Miłosz Lipiński

Dom jednorodzinny od Dostosowanie projektu do nowych warunków technicznych. Autor: dr inż. arch Miłosz Lipiński Dom jednorodzinny od 2017. Dostosowanie projektu do nowych warunków technicznych. Autor: dr inż. arch Miłosz Lipiński Zmiany prawne dotyczące ochrony cieplnej budynków współczynnik przenikania ciepła U

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA

PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA 1 PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA dla budynku mieszkalnego Budynek oceniany: Nazwa obiektu Zdjęcie budynku Adres obiektu Całość/ część budynku Nazwa inwestora Adres inwestora Kod, miejscowość

Bardziej szczegółowo

EKRAN 5. Zyski ciepła wg rozporządzenia [1]

EKRAN 5. Zyski ciepła wg rozporządzenia [1] Zyski ciepła Wprowadzone zyski ciepła na poziomie całego budynku mogą być takie same dla lokali, jednak najczęściej tak nie jest. Czasami występuje konieczność określania zysków ciepła na poziomie lokalu,

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia ze stosowania świadectw energetycznych dla budynków w nowowznoszonych i oddanych do użytku u

Doświadczenia ze stosowania świadectw energetycznych dla budynków w nowowznoszonych i oddanych do użytku u Politechnika Poznańska Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska prof. dr hab. inż.. Edward Szczechowiak dr inż.. Radosław aw GórzeG rzeński Doświadczenia ze stosowania świadectw energetycznych dla budynków

Bardziej szczegółowo

BUDYNKI PASYWNE FAKTY I MITY. Opracowanie: Magdalena Szczerba

BUDYNKI PASYWNE FAKTY I MITY. Opracowanie: Magdalena Szczerba BUDYNKI PASYWNE FAKTY I MITY Opracowanie: Magdalena Szczerba MITY Budynki bardzo drogie na etapie budowy Są droższe ale o 5-10% w zależności od wyposażenia Co generuje dodatkowe koszty Zwiększona grubość

Bardziej szczegółowo

mib.gov.pl mib.gov.pl Stan przepisów dot. projektowania budynków. Zamierzenia i kierunek dalszych prac legislacyjnych mib.gov.pl

mib.gov.pl mib.gov.pl Stan przepisów dot. projektowania budynków. Zamierzenia i kierunek dalszych prac legislacyjnych mib.gov.pl mib.gov.pl mib.gov.pl Stan przepisów dot. projektowania budynków. Zamierzenia mib.gov.pl i kierunek dalszych Tomasz Gałązka Departament Budownictwa Prawo krajowe Prawo europejskie Krajowe dokumenty strategiczne

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA BUDYNKU MIESZKALNEGO JEDNORODZINNEGO "TK20"

PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA BUDYNKU MIESZKALNEGO JEDNORODZINNEGO TK20 Kraków, dn. 19.02.2013 r. PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA BUDYNKU MIESZKALNEGO JEDNORODZINNEGO "TK20" 1. DANE OGÓLNE Budynek jednorodzinny, mieszkalny, parterowy z poddaszem użytkowym, wolno

Bardziej szczegółowo

PRACA ZINTEGROWANEGO UKŁADU GRZEWCZO- CHŁODZĄCEGO W BUDYNKU ENERGOOSZCZĘDNYM I PASYWNYM

PRACA ZINTEGROWANEGO UKŁADU GRZEWCZO- CHŁODZĄCEGO W BUDYNKU ENERGOOSZCZĘDNYM I PASYWNYM Budynek energooszczędny, budynek pasywny, układ zintegrowany grzewczo- chłodzący Grzegorz KRZYŻANIAK* PRACA ZINTEGROWANEGO UKŁADU GRZEWCZO- CHŁODZĄCEGO W BUDYNKU ENERGOOSZCZĘDNYM I PASYWNYM Przedmiotem

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA

PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA 1 PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA dla budynku mieszkalnego LK&513 Budynek oceniany: Nazwa obiektu 513 Zdjęcie budynku Adres obiektu Całość/ część budynku Nazwa inwestora Adres inwestora Kod,

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Wraz z analizą możliwości racjonalnego wykorzystania wysokosprawnych alternatywnych systemów zaopatrzenia w energię. Budynek użyteczności publicznej biurowy

Bardziej szczegółowo

Układy wentylacyjne i klimatyzacyjne i ich ocena

Układy wentylacyjne i klimatyzacyjne i ich ocena Układy wentylacyjne i klimatyzacyjne i ich ocena Efektywność energetyczna Prof. dr hab. inż. Edward Szczechowiak Politechnika Poznańska Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Styczeń 2009 1 Zakres

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA

PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA 1 PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA dla budynku mieszkalnego nr LK&642 Budynek oceniany: Nazwa obiektu Zdjęcie budynku Adres obiektu Całość/ część budynku Nazwa inwestora Adres inwestora Kod, miejscowość

Bardziej szczegółowo

Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH

Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH http://www.iqsystem.net.pl/grafika/int.inst.bud.jpg SYSTEM ZARZĄDZANIA BUDYNKIEM BUILDING MANAGMENT SYSTEM Funkcjonowanie Systemu

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Wraz z analizą możliwości racjonalnego wykorzystania wysokosprawnych alternatywnych systemów zaopatrzenia w energię. Budynek mieszkalny jednorodzinny ul.

Bardziej szczegółowo

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Warszawa, 4.11.2011. mgr inż. Dariusz Koc Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Warszawa, 4.11.2011. mgr inż. Dariusz Koc Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Wymagania w zakresie ochrony cieplnej budynków w Polsce Optymalizacja standardu energetycznego budynków w projektowaniu Badania termowizyjne w diagnostyce cieplnej budynków Krajowa Agencja Poszanowania

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Prezentacja IV Potwierdzenie spełnienia wymagań Programu przez projekt budowlany

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Prezentacja IV Potwierdzenie spełnienia wymagań Programu przez projekt budowlany Prezentacja IV Potwierdzenie spełnienia wymagań Programu przez projekt budowlany 25 marca 2013 Dokumenty Dokumenty przedstawiane weryfikatorowi do weryfikacji: projekt budowlany (po wydaniu pozwolenia

Bardziej szczegółowo

Budowa Powiatowego Centrum. z Zespołem Szkół Specjalnych w Oławie. Zdzisław Brezdeń Starosta Oławski

Budowa Powiatowego Centrum. z Zespołem Szkół Specjalnych w Oławie. Zdzisław Brezdeń Starosta Oławski Budowa Powiatowego Centrum Edukacyjno Rewalidacyjnego z Zespołem Szkół Specjalnych w Oławie Zdzisław Brezdeń Starosta Oławski Lokalizacja inwestycji Energia użytkowa w pierwotnie zaprojektowanym budynku

Bardziej szczegółowo

Termomodernizacja budynków, budownictwo pasywne

Termomodernizacja budynków, budownictwo pasywne Termomodernizacja budynków, budownictwo pasywne Aleksander Panek Zrzeszenie Audytorów Energetycznych SEMINARIUM Planowanie energetyczne w gminach Województwa Mazowieckiego Warszawa, 27 listopada 2007 roku

Bardziej szczegółowo

Budynek pasywny w Wólce pod Warszawą nowoczesne rozwiązania instalacyjne i budowlane.

Budynek pasywny w Wólce pod Warszawą nowoczesne rozwiązania instalacyjne i budowlane. Budynek pasywny w Wólce pod Warszawą nowoczesne rozwiązania instalacyjne i budowlane. Cezary Sankowski Polski Instytut Budownictwa Pasywnego Sp z o.o Gdańsk ul. Homera 57 pibp@pibp.pl Budynek pasywny w

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projekt: Właściciel budynku: Autor opracowania: Żłobek w Mścicach Szkolna Mścice, działka nr 138 Gmina Będzino, Będzino 19, 76-037 Będzino mgr inż. arch.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis oznaczeń 10 CZĘŚĆ TEORETYCZNA

Spis treści. Spis oznaczeń 10 CZĘŚĆ TEORETYCZNA Podstawy teoretyczne i praktyka - wykonywanie świadectw charakterystyki energetycznej / część teoretyczna pod redakcją Dariusza Gawina i Henryka Sabiniaka ; autorzy: Dariusz Gawin, Maciej Grzywacz, Tomasz

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie danych do świadectwa i charakterystyki energetycznej budynku

Przygotowanie danych do świadectwa i charakterystyki energetycznej budynku Przygotowanie danych do świadectwa i charakterystyki energetycznej budynku Ze względu na dużą ilość danych konieczne jest ich wcześniejsze przygotowanie. Dalsza część pracy odbywać się będzie zazwyczaj

Bardziej szczegółowo

WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU

WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU Adam Hernas Warszawa 21 luty 2013 r. www.solartime.pl PRZYCZYNY PODJĘCIA TEMATU Osiągnięcie 20 % oszczędności w zużyciu energii pierwotnej w Unii do 2020

Bardziej szczegółowo

- stosunek kosztów eksploatacji (Coraz droższe paliwa kopalne/ coraz tańsze pompy ciepła)

- stosunek kosztów eksploatacji (Coraz droższe paliwa kopalne/ coraz tańsze pompy ciepła) Czy pod względem ekonomicznym uzasadnione jest stosowanie w systemach grzewczych w Polsce sprężarkowej pompy ciepła w systemie monowalentnym czy biwalentnym? Andrzej Domian, Michał Zakrzewski Pompy ciepła,

Bardziej szczegółowo

STADIUM / BRANŻA: PROJEKT BUDOWLANY CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA TRISO PROJEKT S. C. RYNEK 4

STADIUM / BRANŻA: PROJEKT BUDOWLANY CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA TRISO PROJEKT S. C. RYNEK 4 TEMAT: REWITALIZACJA ZARABIA ETAP III POLEGAJĄCA NA BDOWIE KORTÓW TENISOWYCH, BOISKA DO BADMINTONA, FNDAMENTÓW POD ZADASZENIE KORTÓW TENISOWYCH, PIŁKOCHYTÓW ORAZ BDYNK SZATNIOWO-GOSPODARCZEGO WRAZ Z WEWNĘTRZNĄ

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Wraz z analizą możliwości racjonalnego wykorzystania wysokosprawnych alternatywnych systemów zaopatrzenia w energię. Budynek produkcyjny Złota działka

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Prezentacja V Potwierdzenie spełnienia wymagań Programu przez budynek

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Prezentacja V Potwierdzenie spełnienia wymagań Programu przez budynek Prezentacja V Potwierdzenie spełnienia wymagań Programu przez budynek 19 lipca 2013 Dokumenty Dokumenty przedstawiane weryfikatorowi do oceny budynku: projekt budowlany (zweryfikowany projekt budowlany

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozwiązań instalacyjnych na wskaźnik EP budynku

Wpływ rozwiązań instalacyjnych na wskaźnik EP budynku Konferencja budowlana Murator Projektowanie budynków od 2017 roku Nowe wymagania w zakresie EE Wpływ rozwiązań instalacyjnych na wskaźnik EP budynku Szymon Firląg Buildings Performance Institute Europe

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Budynek mieszkalny jednorodzinny.,. Warszawa . Budynek oceniany Rodzaj budynku Inwestor Adres budynku Całość/Część budynku Liczba lokali mieszkalnych Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

1 III Akademia Energooszczędności. dr inż. arch. Miłosz Lipiński www.lipinscy.pl Biuro Projektowe M.&L.Lipińscy, WROCŁAW

1 III Akademia Energooszczędności. dr inż. arch. Miłosz Lipiński www.lipinscy.pl Biuro Projektowe M.&L.Lipińscy, WROCŁAW DLACZEGO WARTO BUDOWAĆ DOMY ENERGOOSZCZĘDNE W POLSCE? 1 III Akademia Energooszczędności dr inż. arch. Miłosz Lipiński Biuro Projektowe M.&L.Lipińscy, WROCŁAW Struktura zużycia energii pierwotnej w Polsce

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projekt: Właściciel budynku: Autor opracowania: dom jednorodzinny Belgijska 1000 50-404 Wrocław Jan Kowalski Jerzy Żurawski 97/02/DUW Data opracowania:

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja energetyczna okien nowych i wymienianych Część 1

Optymalizacja energetyczna okien nowych i wymienianych Część 1 Optymalizacja energetyczna okien nowych i wymienianych Część 1 Co roku wymienia się w Polsce miliony okien nowe okna mają być cieplejsze i powinny zmniejszać zużycie energii potrzebnej na ogrzanie mieszkań.

Bardziej szczegółowo

AUDYTY TERMOMODERNIZACYJNE A STOSOWANIE AKTUALNYCH NORM

AUDYTY TERMOMODERNIZACYJNE A STOSOWANIE AKTUALNYCH NORM AUDYTY TERMOMODERNIZACYJNE A STOSOWANIE AKTUALNYCH NORM Piotr Kukla Opracowanie w ramach realizacji projektu Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych w zakresie zrównoważonego gospodarowania

Bardziej szczegółowo

Etykietowanie energetyczne - okna pionowe, geometria cz. 2 Jerzy Żurawski, Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska

Etykietowanie energetyczne - okna pionowe, geometria cz. 2 Jerzy Żurawski, Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska Etykietowanie energetyczne - okna pionowe, geometria cz. 2 Jerzy Żurawski, Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska Etykietowanie energetyczne wyrobów obecne jest dziś praktycznie w każdej dziedzinie życia.

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła 25.3.2014

Pompy ciepła 25.3.2014 Katedra Klimatyzacji i Transportu Chłodniczego prof. dr hab. inż. Bogusław Zakrzewski Wykład 6: Pompy ciepła 25.3.2014 1 Pompy ciepła / chłodziarki Obieg termodynamiczny lewobieżny Pompa ciepła odwracalnie

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Prezentacja IV Potwierdzenie spełnienia wymagań Programu przez projekt budowlany

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Prezentacja IV Potwierdzenie spełnienia wymagań Programu przez projekt budowlany Prezentacja IV Potwierdzenie spełnienia wymagań Programu przez projekt budowlany 22 listopada 2013 Dokumenty Dokumenty przedstawiane weryfikatorowi do weryfikacji: projekt budowlany (po wydaniu pozwolenia

Bardziej szczegółowo

Określenie wymagań charakterystyki energetycznej budynków zgodne z kryterium kosztu optymalnego

Określenie wymagań charakterystyki energetycznej budynków zgodne z kryterium kosztu optymalnego Systemy wsparcia inwestycji efektywności energetycznej Finanse Prawo Ryzyko Określenie wymagań charakterystyki energetycznej budynków zgodne z kryterium kosztu optymalnego Aleksander Panek 6 marca 2012;

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie OZE i mikrokogeneracji. nzeb. dr inż. Adrian Trząski

Zastosowanie OZE i mikrokogeneracji. nzeb. dr inż. Adrian Trząski Zastosowanie OZE i mikrokogeneracji w budynkach nzeb dr inż. Adrian Trząski Kryterium - zapotrzebowanie na energię pierwotną Wymagania nzeb WT 2013 ogrzewanie i cwu Wymagania nzeb WT 2013 chłodzenie Wymagania

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna

Projektowana charakterystyka energetyczna Projektowana charakterystyka energetyczna Od 1 stycznia 2009 roku do każdego projektu jest obowiązek przygotowania charakterystyki energetycznej obiektu budowlanego, opracowanej zgodnie z przepisami dotyczącymi

Bardziej szczegółowo

Część teoretyczna pod redakcją: Prof. dr. hab. inż. Dariusza Gawina i Prof. dr. hab. inż. Henryka Sabiniaka

Część teoretyczna pod redakcją: Prof. dr. hab. inż. Dariusza Gawina i Prof. dr. hab. inż. Henryka Sabiniaka Część teoretyczna pod redakcją: Prof. dr. hab. inż. Dariusza Gawina i Prof. dr. hab. inż. Henryka Sabiniaka Autorzy: Prof. dr hab. inż. Dariusz Gawin rozdziały: 1, 2, 7.1, 7.2, 7.3, 7.4 i 7.5; Dr inż.

Bardziej szczegółowo

EL-TEAM. Zielone innowacje - domy bez kominów

EL-TEAM. Zielone innowacje - domy bez kominów Zielone innowacje - domy bez kominów Działanie pasywnego domu opiera się na wzajemnych relacjach strat i zysków ciepła. Pozyskiwanie ciepła powinno być zoptymalizowane, a straty zredukowane do minimum.

Bardziej szczegółowo

ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ

ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ Dla budynku nr: 23/09/2014/ŁD 1 Ważne do: Budynek oceniany: Budynek główny - budynek A + B Rodzaj budynku Adres budynku Całość/Część budynku Rok zakończenia budowy/rok oddania do użytkowania Rok budowy

Bardziej szczegółowo

ANALIZA OSZCZĘDNOŚCI ENERGII CIEPLNEJ W BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM JEDNORODZINNYM

ANALIZA OSZCZĘDNOŚCI ENERGII CIEPLNEJ W BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM JEDNORODZINNYM Budownictwo o zoptymalizowanym potencjale energetycznym 1(13) 2014, s. 9-14 Izabela ADAMCZYK-KRÓLAK Politechnika Częstochowska ANALIZA OSZCZĘDNOŚCI ENERGII CIEPLNEJ W BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM JEDNORODZINNYM

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Budynek mieszkalny jednorodzinny.,. Warszawa . Budynek oceniany Rodzaj budynku Inwestor Adres budynku Całość/Część budynku Liczba lokali mieszkalnych Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Zmiany prawne w latach 2014-2021 odnośnie do efektywności energetycznej budynków. Budynki o niemal zerowym zużyciu energii. Mgr inż.

Zmiany prawne w latach 2014-2021 odnośnie do efektywności energetycznej budynków. Budynki o niemal zerowym zużyciu energii. Mgr inż. Zmiany prawne w latach 2014-2021 odnośnie do efektywności energetycznej budynków. Budynki o niemal zerowym zużyciu energii Mgr inż. Maciej Muzyczuk Podstawa prawna Ustawa Prawo budowlane 7 lipca 1994,

Bardziej szczegółowo

R = 0,2 / 0,04 = 5 [m 2 K/W]

R = 0,2 / 0,04 = 5 [m 2 K/W] ZADANIA (PRZYKŁADY OBLICZENIOWE) z komentarzem 1. Oblicz wartość oporu cieplnego R warstwy jednorodnej wykonanej z materiału o współczynniku przewodzenia ciepła = 0,04 W/mK i grubości d = 20 cm (bez współczynników

Bardziej szczegółowo

Budowa domów z dopłatą z NFOŚiGW na przykładzie projektu zrealizowanego w Warszawie. Dziesiąta Edycja Dni Oszczędzania Energii

Budowa domów z dopłatą z NFOŚiGW na przykładzie projektu zrealizowanego w Warszawie. Dziesiąta Edycja Dni Oszczędzania Energii KRAJOWA AGENCJA POSZANOWANIA ENERGII S.A. Budowa domów z dopłatą z NFOŚiGW na przykładzie projektu zrealizowanego w Warszawie Dziesiąta Edycja Dni Oszczędzania Energii Wrocław, 21 października 2014 mgr

Bardziej szczegółowo

Propozycje wymagań technicznych oraz zmian prawnych

Propozycje wymagań technicznych oraz zmian prawnych Wymagania techniczne i możliwości wsparcia dla termomodernizowanych budynków Centrum Zielna Warszawa, 8 czerwca 2016 Propozycje wymagań technicznych oraz zmian prawnych Szymon Firląg Buildings Performance

Bardziej szczegółowo

Jakość energetyczna budynków

Jakość energetyczna budynków Jakość energetyczna budynków a odnawialne źródła energii Krzysztof Szymański Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska Wrocław, 03.11.2010 r. Jakość energetyczna budynków a odnawialne źródła energii Jakość

Bardziej szczegółowo

Wpływ zmian Warunków Technicznych 2017 i 2021 na budynki jednorodzinne. dr inż. Piotr Jadwiszczak Politechnika Wrocławska, PORT PC

Wpływ zmian Warunków Technicznych 2017 i 2021 na budynki jednorodzinne. dr inż. Piotr Jadwiszczak Politechnika Wrocławska, PORT PC Wpływ zmian Warunków Technicznych 2017 i 2021 na budynki jednorodzinne dr inż. Piotr Jadwiszczak Politechnika Wrocławska, PORT PC Tendencje rynkowe a nowe Warunki Techniczne 2017 W 2015 ru 30% nowobudowanych

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Budynek szkolno - oświatowy St. Leszczyńskiej, 32-600 Oświęcim . Budynek oceniany Rodzaj budynku Inwestor Adres budynku Całość/Część budynku Liczba lokali

Bardziej szczegółowo

Koncepcja fasady bioklimatycznej. oszczędność kosztów i energii oraz wzrost komfortu użytkowników

Koncepcja fasady bioklimatycznej. oszczędność kosztów i energii oraz wzrost komfortu użytkowników Koncepcja fasady bioklimatycznej oszczędność kosztów i energii oraz wzrost komfortu użytkowników 1 Czemu zajmować się tym tematem? Średnia ilość godzin nasłonecznienia dla Polski wynosi około 4,5 5 godzin

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja rozwiąza. zań energooszczędnych, a oszczędno. dności eksploatacyjne

Optymalizacja rozwiąza. zań energooszczędnych, a oszczędno. dności eksploatacyjne Optymalizacja rozwiąza zań energooszczędnych, a oszczędno dności eksploatacyjne Bartosz PrzysięŜny Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl Plan prezentacji 1. W którą stronę idzie

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ W 2011 pierwszy raz w historii polskiego sądownictwa z powodu wadliwie sporządzonej charakterystyki energetycznej budynku sąd uchylił zaskarżoną decyzję pozwolenia

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywności energetycznej i ekonomicznej na przykładzie zakładu metalurgicznego

Poprawa efektywności energetycznej i ekonomicznej na przykładzie zakładu metalurgicznego Poprawa efektywności energetycznej i ekonomicznej na przykładzie zakładu metalurgicznego Krzysztof Szymański k.szymanski@cieplej.pl Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska Dane geometryczne budynku Użytkowa

Bardziej szczegółowo

Mostki cieplne wpływ mostków na izolacyjność ścian w budynkach

Mostki cieplne wpływ mostków na izolacyjność ścian w budynkach Mostki cieplne wpływ mostków na izolacyjność ścian w budynkach 2 SCHÖCK ISOKORB NOŚNY ELEMENT TERMOIZOLACYJNY KXT50-CV35-H200 l eq = 0,119 [W/m*K] Pręt sił poprzecznych stal nierdzewna λ = 15 W/(m*K) Pręt

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Wraz z analizą możliwości racjonalnego wykorzystania wysokosprawnych alternatywnych systemów zaopatrzenia w energię. Budynek użyteczności publicznej przeznaczony

Bardziej szczegółowo

Sposób przygotowania świadectwa: metodologia, podstawowe wzory i założenia

Sposób przygotowania świadectwa: metodologia, podstawowe wzory i założenia Sposób przygotowania świadectwa: metodologia, podstawowe wzory i założenia Opracowanie: BuildDesk Polska 6 listopada 2008 roku Minister Infrastruktury podpisał najważniejsze rozporządzenia wykonawcze dotyczące

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Wraz z analizą możliwości racjonalnego wykorzystania wysokosprawnych alternatywnych systemów zaopatrzenia w energię. Budynek użyteczności publicznej ul.

Bardziej szczegółowo

ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ BUDYNKU

ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ BUDYNKU Numer świadectwa ¹ str. 1 Oceniany budynek Rodzaj budynku 2) Przeznaczenie budynku 3) Adres budynku Budynek, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy 4) Rok oddania do użytkowania budynku 5) Metoda wyznaczania

Bardziej szczegółowo

fizyka budowli zużycie energii w budownictwie

fizyka budowli zużycie energii w budownictwie fizyka budowli Karolina Kurtz-Orecka dr inż., arch. Wydział Budownictwa i Architektury Katedra Dróg, Mostów i Materiałów Budowlanych 1 zużycie energii w budownictwie TRANSPORT WYDOBYCIE PRODUKCJA SKŁADOWANIE

Bardziej szczegółowo

GEO-KLIMAT przeznaczony dla obiektów użyteczności publicznej. Copyright Pro-Vent

GEO-KLIMAT przeznaczony dla obiektów użyteczności publicznej. Copyright Pro-Vent GEO-KLIMAT przeznaczony dla obiektów użyteczności publicznej Copyright Pro-Vent Składniki EP standardowe wartości EP [kwh/m 2 ] 65 60 Σ»65kWh/m 2 30 1,1 1,1 1,1 3 0 c.o. przegrody c.o. wentylacja η=50%

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO PASYWNE nowy standard w budownictwie. Konferencja Energia, Ekologia, Ekonomia. Dębica 12.09.2013

BUDOWNICTWO PASYWNE nowy standard w budownictwie. Konferencja Energia, Ekologia, Ekonomia. Dębica 12.09.2013 BUDOWNICTWO PASYWNE nowy standard w budownictwie Konferencja Energia, Ekologia, Ekonomia. Dębica 12.09.2013 PROJEKTOWANIE BUDYNKÓW PASYWNYCH 1. Idea budownictwa pasywnego. 2. Cechy budynku pasywnego. 3.

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja energetyczna okien nowych i wymienianych

Optymalizacja energetyczna okien nowych i wymienianych Optymalizacja energetyczna okien nowych i wymienianych Część 2 Szyby, profile, ramki dystansowe Kontynuując temat optymalizacji energetycznej okien przypomnę podstawowy wzór do obliczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo

Nakłady finansowe i korzyści wynikające z budowy różnych budynków energooszczędnych w POLSCE

Nakłady finansowe i korzyści wynikające z budowy różnych budynków energooszczędnych w POLSCE Nakłady finansowe i korzyści wynikające z budowy różnych budynków energooszczędnych w POLSCE dr inż. Arkadiusz Węglarz Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka energetyczna budynku. LK&744

Charakterystyka energetyczna budynku. LK&744 Charakterystyka energetyczna budynku. LK&744 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Budynek mieszkalny jednorodzinny, . Budynek oceniany Rodzaj budynku Inwestor Adres budynku Całość/Część budynku Liczba lokali mieszkalnych Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Zasada działania jest podobna do pracy lodówki. Z jej wnętrza, wypompowywuje się ciepło i oddaje do otoczenia.

Zasada działania jest podobna do pracy lodówki. Z jej wnętrza, wypompowywuje się ciepło i oddaje do otoczenia. Pompy ciepła Zasada działania pompy ciepła polega na pozyskiwaniu ciepła ze środowiska ( wody, gruntu i powietrza) i przekazywaniu go do odbiorcy jako ciepło grzewcze. Ciepło pobrane z otoczenia sprężane

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA BUDYNKU

CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA BUDYNKU CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA BUDYNKU BUDYNEK OCENIANY PP_BUDYNEK_OCENIANY RODZAJ BUDYNKU Budynek wolnostojący CAŁOŚĆ/CZĘŚĆ BUDYNKU Całość budynku ADRES BUDYNKU 59-600 Lwówek Śląski, 59-600 Lwówek Śląski

Bardziej szczegółowo

Jak budować? Budować tanio czy energooszczędnie? XV Festiwal Nauki i Sztuki w Siedlcach Nowe technologie w budownictwie

Jak budować? Budować tanio czy energooszczędnie? XV Festiwal Nauki i Sztuki w Siedlcach Nowe technologie w budownictwie Jak budować? Budować tanio czy energooszczędnie? XV Festiwal Nauki i Sztuki w Siedlcach Nowe technologie w budownictwie dr inż. Zbigniew Suchorab dr inż. Andrzej Raczkowski Cele Prezentacji Porównanie

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA

PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA 1 PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA DLA BUDYNKU MIESZKALNEGO WIELORODZINNEGO C Budynek oceniany: Nazwa obiektu Adres obiektu Całość/ część budynku Nazwa inwestora Adres inwestora Kod, miejscowość

Bardziej szczegółowo

Gruntowy wymiennik ciepła GWC

Gruntowy wymiennik ciepła GWC Gruntowy wymiennik ciepła GWC Zasada działania polega na wykorzystaniu stałej, wyższej od 0 0 C temperatury gruntu poniżej strefy przemarzania do ogrzania powietrza, które następnie jest dalej użytkowane

Bardziej szczegółowo

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku

Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Projektowana charakterystyka energetyczna budynku Budynek mieszkalny jednorodzinny.,. Warszawa . Budynek oceniany Rodzaj budynku Inwestor Adres budynku Całość/Część budynku Liczba lokali mieszkalnych Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

PN-B-02025:2001. temperaturze powietrza wewnętrznego =20 o C, mnożnikach stałych we wzorach,

PN-B-02025:2001. temperaturze powietrza wewnętrznego =20 o C, mnożnikach stałych we wzorach, PN-B-02025:2001 Uproszczony sposób obliczania wskaźnika sezonowego zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania budynków ZAŁOŻENIA: - cała ogrzewana przestrzeń budynku stanowi jedną strefę o eksploatacyjnej

Bardziej szczegółowo

Budynek pasywny w centralnej Polsce

Budynek pasywny w centralnej Polsce Budynek pasywny w centralnej Polsce mgr inż. Szymon Firląg Instytut Budynków Pasywnych przy NAPE dr Jürgen Schnieders Passivhaus Institut Wprowadzenie Budując dom każdy szuka oszczędności. Jeszcze nie

Bardziej szczegółowo

Wpływ osłon przeciwsłonecznych na efektywność energetyczną budynku Uniwersytetu Jagiellońskiego wydziału Chemii. Przemysław Stępień

Wpływ osłon przeciwsłonecznych na efektywność energetyczną budynku Uniwersytetu Jagiellońskiego wydziału Chemii. Przemysław Stępień Wpływ osłon przeciwsłonecznych na efektywność energetyczną budynku Uniwersytetu Jagiellońskiego wydziału Chemii Przemysław Stępień Wizualizacje projektowanego budynku Przyjęte rozwiązania projektowe Dane

Bardziej szczegółowo

www.architekturapasywna.pl, www.innowacyjnapolska2010.pl OPTYMALIZACJA PROJEKTOWA KOSZTÓW REALIZACJI I EKSPLOATACJI BUDYNKÓW WYSKOENERGOOSZCZĘDNYCH POWŁOKA ZEWNĘTRZNA BUDYNKU www.innowacyjnapolska2010.pl,

Bardziej szczegółowo