DIAGNOZA POTRZEB EDUKACJI ZAWODOWEJ W PÓŁNOCNEJ CZĘŚCI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DIAGNOZA POTRZEB EDUKACJI ZAWODOWEJ W PÓŁNOCNEJ CZĘŚCI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO"

Transkrypt

1 DIAGNOZA POTRZEB EDUKACJI ZAWODOWEJ W PÓŁNOCNEJ CZĘŚCI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO WYBORY ZAWODOWO-EDUKACYJNE UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Redakcja naukowa: Katarzyna Cheba Arleta Terpiłowska-Dworczak Wydawnictwo Wyższej Szkoły Biznesu w Gorzowie Wlkp. Gorzów Wlkp

2 Autorzy rozdziałów: Katarzyna Cheba: wstęp, 1, 2, 6 Anna Czekirda: 3 Joanna Hołub-Iwan: 2, 5 Anna Sobczak: 4 Arleta Terpiłowska-Dworczak: wstęp Recenzenci: prof. nadzw. dr hab. Beata Filipiak dr inż. Maja Kiba-Janiak Projekt okładki: Mariusz Petelczyc Kopiowanie i powielanie w jakiejkolwiek formie wymaga pisemnej zgody Wydawcy Copyright by Wyższa Szkoła Biznesu w Gorzowie Wlkp. Gorzów Wlkp ISBN Druk i oprawa: SONAR 2

3 Spis treści WSTĘP... 5 ROZDZIAŁ BADANIA RYNKU PRACY W PÓŁNOCNEJ CZĘŚCI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO PRZEGLĄD WYBRANYCH BADAŃ Wprowadzenie Badania Centrum Monitoringu Jakości Życia Mieszkańców Gorzowa Wlkp Foresight regionalny Dalszy rozwój regionu scenariusze rozwoju ROZDZIAŁ METODYKA BADAŃ ORAZ CHARAKTERYSTYKA PRÓBY BADAWCZEJ ROZDZIAŁ PLANY i OCZEKIWANIA ZAWODOWE UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Pierwszy wybór szkoła ponadgimnazjalna Plany i oczekiwania uczniów związane z edukacją Plany i oczekiwania uczniów związane z pracą ROZDZIAŁ PIERWSZA PRACA Praca w miejscu zamieszkania, czy nie? Jak skutecznie szukać pracy? Oczekiwania płacowe przyszłych absolwentów Strategie przyszłych absolwentów na rynku pracy

4 ROZDZIAŁ ABSOLWENT PRACOWNIK POSZUKIWANY? Wprowadzenie Co o absolwentach myślą pracodawcy Absolwent szkoły średniej Absolwent szkoły wyższej Czy pracodawca powinien uczestniczyć w przygotowaniu zawodowym? Wnioski ROZDZIAŁ OFERTA EDUKACYJNA LUBUSKICH SZKÓŁ ZAWODOWYCH Wprowadzenie Możliwości aktualizacji i modyfikacji oferty edukacyjnej Przygotowanie uczniów i absolwentów do aktywności na rynku pracy Podsumowanie LITERATURA

5 WSTĘP Harmonijny rozwój regionu zależy zarówno od umiejętności przewidywania przyszłości z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym, jak i od ścisłej współpracy pomiędzy wszystkimi uczestnikami rynku pracy tak, aby kształcenie i doskonalenie zawodowe zmniejszało dystans pomiędzy oczekiwaniami na zatrudnienie a gwarancją jego posiadania. Jak wynika z wielu badań przeprowadzonych przez Wyższą Szkołę Biznesu przedsiębiorcy nie zawsze są zainteresowani aktywną współpracą ze szkołami zawodowymi czy uczelniami wyższymi w zakresie przygotowania zawodowego przyszłych uczestników rynku pracy absolwentów. Pracodawcy bardzo często zwracają również uwagę, że także same szkoły zawodowe, czy uczelnie wyższe nie są zainteresowane tego typu współpracą. Wyniki zrealizowanych badań potwierdzają, że samo monitorowanie rynku pracy i wskazywanie jego potrzeb jest niewystarczające. Konieczna jest bardziej pogłębiona identyfikacja problemów wskazywanych przez przedsiębiorców, dyrektorów szkół oraz absolwentów szkół zawodowych. Najważniejsze zdiagnozowane problemy lokalnego rynku pracy to: Problem I Niekorzystne zmiany struktury i liczby ludności. Według prognoz Głównego Urzędu Statystycznego na lata liczba osób w wieku produkcyjnym będzie stale się zmniejszać z poziomu 663,7 tys. w 2007 r. do 555,3 tys. w 2035 r. Spadkowi liczby osób w wieku produkcyjnym towarzyszyć będą niekorzystne zmiany wewnątrz struktury wieku produkcyjnego. Starzenie się struktury ludności spowoduje gwałtowne zmniejszenie i starzenie się zasobów pracy, a w konsekwencji obniżanie się podaży siły roboczej na rynku pracy i spadek innowacyjności regionu. Sytuację na lubuskim rynku pracy pogarszać będzie również niska przeciętna gęstość zaludnienia, ograniczająca mobilność pracowników oraz utrudniająca pracodawcom pozyskiwanie kandydatów o odpowiednich kwalifikacjach. Niekorzystne zmiany struktury i liczby ludności wymagać będą w związku z tym zwiększenia nakładów na opracowanie dobrej diagnozy rozwoju rynku 5

6 pracy uwzględniającej rzetelną ocenę zdolności adaptacyjnych, kierunków rozwoju oraz potencjału lokalnego rynku pracy. Problem II Brak badań dotyczących niedopasowania popytu i podaży w odniesieniu do północnej części województwa lubuskiego. W opracowaniach dotyczących rynku pracy postuluje się konieczność dostosowania oferty edukacyjnej do przewidywań dotyczących rodzajów zawodów i typów zajęć, które mogą być potrzebne za 3-10 lat. Brak jest również kompleksowych badań obejmujących diagnozę rozwoju rynku pracy, uwzględniających rzetelną ocenę zdolności adaptacyjnych, kierunków rozwoju oraz potencjału lokalnego rynku pracy w odniesieniu do północnej części województwa lubuskiego. Efektem braku koordynacji pomiędzy popytem na pracowników określonych zawodów a podażą rynku pracy jest gwałtowny wzrost bezrobocia młodych, wykształconych osób, przy jednoczesnym niedoborze specjalistów (techników, rzemieślników, robotników niewykwalifikowanych). Problem III Brak lub niewystarczająca współpraca pomiędzy instytucjami edukacyjnymi, instytucjami rynku pracy, samorządem i bezpośrednio pracodawcami. Współpraca pracodawców, instytucji edukacyjnych, instytucji rynku pracy i samorządów rozwija się, ale nadal wymaga wielu działań i wspólnych inicjatyw podnoszących wspólną aktywność. Przykładem wspólnych działań samorządu oraz uczelni wyższej w obszarze badań dotyczących rynku pracy jest utworzone w grudniu 2006 roku Centrum Monitoringu Jakości Życia Mieszkańców Gorzowa Wlkp., które cyklicznie prowadzi badania dotyczące wielu aspektów rynku pracy. Celem podejmowanych badań jest zdobycie wiedzy na temat procesów zachodzących na lokalnym rynku pracy. Realizację podobnego celu założono w ramach projektu realizowanego przez Wyższą Szkołę Biznesu pn.: Diagnoza potrzeb edukacji zawodowej w północnej części województwa lubuskiego, finansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Celem głównym projektu jest analiza potrzeb edukacyjnych w obszarze szkolnictwa zawodowego w pięciu powiatach województwa lubuskiego, są to 6

7 powiaty: gorzowski, międzyrzecki, słubicki, strzelecko-drezdenecki i świebodziński. W ramach projektu zrealizowano badania obejmujące uczniów szkół zawodowych, przedsiębiorców oraz dyrektorów szkół i przedstawicieli instytucji rynku pracy. Zaplanowano również wydanie trzech publikacji. Przekazywana do rąk czytelnika monografia zawiera wyniki badań przeprowadzonych z uczniami lubuskich szkół średnich oraz z dyrektorami tych placówek. Do badań tych dołączono również opinie pracodawców na temat absolwentów lubuskich szkół średnich. Badania przedstawione w niniejszym opracowaniu realizowane były od września 2011 do maja 2012 roku na próbie obejmującej 770 uczniów lubuskich szkół średnich z powiatów uczestniczących w projekcie, 16-u dyrektorów oraz 300-u pracodawców. W części pierwszej przedstawione zostały wyniki wcześniejszych badań realizowanych przez Wyższą Szkołę Biznesu dotyczące rynku pracy województwa lubuskiego. W rozdziale pierwszym przedstawione zostały wyniki dwóch badań zrealizowanych w latach Natomiast kolejne rozdziały poświęcone zostały omówieniu wyników badań przeprowadzonych z uczniami i dyrektorami szkół średnich z północnej części województwa lubuskiego. W trakcie badań szczególną uwagę zwrócono na poznanie planów i oczekiwań zawodowych uczniów oraz ich oczekiwań związanych z pierwsza pracą i płacą. Szczegółowo przedstawiono opinie dyrektorów na temat możliwości dostosowywania oferty kształcenia do wymogów i realiów współczesnego rynku pracy oraz potrzeb przedsiębiorców. Osobną część stanowią częściowe wyniki badań przeprowadzonych z lubuskimi przedsiębiorcami dotyczące poznania ich opinii na temat absolwentów lubuskich szkół średnich i wyższych. Monografia jest jedną z trzech publikacji opracowanych na podstawie wyników badań zrealizowanych w ramach projektu pn. Diagnoza potrzeb edukacji zawodowej w północnej części województwa lubuskiego, finansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Katarzyna Cheba Arleta Terpiłowska-Dworczak 7

8 8

9 CZĘŚĆ I ROZDZIAŁ 1 BADANIA RYNKU PRACY W PÓŁNOCNEJ CZĘŚCI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO PRZEGLĄD WYBRANYCH BADAŃ 1.1. Wprowadzenie Wśród założeń przyjętych przez Unię Europejską na szczycie w Lizbonie, w marcu 2000 r. znalazło się postanowienie mówiące o tym, że w ciągu kolejnych 10-u lat zjednoczona Europa będzie posiadała najbardziej dynamiczną i konkurencyjną w świecie gospodarkę opartą na wiedzy. Coraz częściej, bowiem, mamy do czynienia z sytuacją, w której presja technologiczna wywierana jest także na systemy edukacyjne. Konieczność dostosowania się do zachodzących zmian jest szczególnie istotna w przypadku osób młodych, wkraczających w życie zawodowe. Żyjemy w społeczeństwie, w którym pracę zmienia się niezwykle często. Wiąże się z tym także zmiana miejsca zamieszkania, konieczność dostosowywania się do nowych warunków życia, oraz wpasowywania w nowe układy społeczne. Edukacyjny rozwój jednostek, dążenie do ciągłego dokształcania i nabywania nowych umiejętności jest niewątpliwie priorytetowym wyzwaniem dla współczesnego społeczeństwa polskiego. W tym kierunku zmierza także polityka Unii Europejskiej, zakładająca podniesienie świadomości w zakresie mobilności zawodowej i przestrzennej pracowników. Przemiany zachodzące na rynku pracy skutecznie przewartościowały przyjęte kiedyś założenia, przede wszystkim co do jego kierunków rozwoju. Największą porażką tego rynku okazał się wzrost bezrobocia młodych, wykształconych osób, absolwentów szkół wyższych przy jednoczesnym znacznym niedoborze specjalistów na poziomie średnim (techników, rzemieślników, robotników wykwalifikowanych). Stąd tak duże zainteresowanie problematyką rynku pracy nie tylko ze strony nauki, ale również od strony praktycznej. Z punktu widzenia lokalnego rynku pracy, szczególną wartość mają te źródła, które bezpośrednio dotyczą właśnie tego rynku. Doświadczenie 9

10 wykonawcy projektu Wyższej Szkoły Biznesu na tym polu jest znaczne. Od 2006 roku w Wyższej Szkole Biznesu działa Centrum Monitoringu Jakości Życia Mieszkańców Gorzowa Wlkp. zajmujące się badaniami różnych obszarów dotyczących Gorzowa Wielkopolskiego. W ostatnich latach Centrum zrealizowało dwa projekty badawcze ważne z punktu widzenia lokalnego rynku pracy, są to: Rynek pracy i edukacja w Gorzowie Wlkp. a światowy kryzys gospodarczy, projekt zrealizowany w 2009 roku, Foresight regionalny obejmujący dwa obszary: branżowy rozwój miasta i północnej części województwa oraz nowoczesne kadry gospodarki, badania zrealizowane w ramach projektu viadukt innovativ. Wyniki tych dwóch projektów dały podstawy do sformułowania pytań i problemów badawczych, które postawiono w ramach kolejnych realizowanych badań. Krótki przegląd wyników badań zrealizowanych do tej pory przez Wyższą Szkołę Biznesu pozwoli przybliżyć sytuację na lokalnym rynku i lepiej poznać jego realia Badania Centrum Monitoringu Jakości Życia Mieszkańców Gorzowa Wlkp. Badania obejmujące diagnozę sytuacji na lokalnym rynku pracy w Gorzowie Wlkp. w sytuacji spowolnienia gospodarczego zrealizowano na przełomie maja i czerwca 2009 roku na próbie obejmującej m.in. 500 uczniów klas maturalnych, gorzowskich szkół średnich. Cele badań były w pewnych obszarach zbieżne z celami założonymi w ramach projektu Diagnoza potrzeb edukacji zawodowej w północnej części woj. lubuskiego, ale weryfikowane były jedynie na próbie obejmującej Gorzów Wielkopolski. Zebrane w trakcie badań wyniki pokazały konieczność szerszego spojrzenia na problem niedopasowania rynku pracy, nie tylko z punktu widzenia miasta, ale również w odniesieniu do powiatów z północnej części województwa. 10

11 Uczniowie biorący udział w badaniu oceniali lokalny rynek pracy biorąc pod uwagę następujące obszary: plany edukacyjno-zawodowe; poziom wiedzy na temat najbardziej poszukiwanych w regionie specjalistów; czynniki wpływające na wybór dalszej ścieżki edukacyjnej; oczekiwania związane z pierwszą pracą; wpływ spowolnienia gospodarczego na lokalny rynek pracy. W dalszej części przedstawiono wybrane, najważniejsze wyniki badań zrealizowanych w ramach tego projektu. Odpowiedzi uczniów gorzowskich szkół średnich dotyczące ich planów edukacyjno-zawodowych przedstawiono w tabelach 1-2. W tabelach tych oprócz wyników badań zrealizowanych w 2009 roku przedstawiono również informacje z wcześniejszych badań tego typu prowadzonych również przez Wyższą Szkołę Biznesu. Tabela 1. Plany edukacyjno-zawodowe uczniów klas maturalnych Rozkład odpowiedzi odpowiedź (%) liczba odpowiedzi (n) Będę studiować i pracować 44, Będę studiować 26, Jeszcze nie wiem 19,40 97 Wyjadę za granicę 5,80 29 Inne 3,80 19 Ogółem 100 % 500 Źródło: K. Cheba, J. Hołub-Iwan, M. Kiba-Janiak, Rynek pracy i edukacja w Gorzowie Wlkp. a światowy kryzys gospodarczy, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Biznesu, Gorzów Wlkp Świadoma aktywność na rynku pracy, dokonywanie właściwych wyborów dotyczących dalszej edukacji jest w dzisiejszych czasach niezmiernie ważną umiejętnością. Młodzi ludzi mimo wielu dostępnych informacji oraz opracowań na temat trendów zachodzących na rynku pracy zdają się nadal dokonywać swoich wyborów nieco po omacku. Problem braku kadry wykwalifikowanej zgodnie z oczekiwaniami pracodawców jest dziś problemem ogólnokrajowym. 11

12 Wykształcenie niedostosowane do wymogów rynku pracy, a także brak stażu pracy mogącego te braki rekompensować sprawia, że to właśnie młodzi ludzie są najbardziej narażeni na trudności ze znalezieniem pierwszego pracy. Informacje o rynku pracy dostępne w różnego rodzaju opracowaniach, często przywoływane w różnych opracowaniach, są ogólnie dostępne i powszechnie znane, ale ważne jest również poznanie opinii samych zainteresowanych absolwentów na temat ich oczekiwań związanych z przyszłą karierą zawodową. Tabela 2. Treść pytania: Jaki kierunek będziesz studiować? Rozkład (%) odpowiedzi * odpowiedź 2005/ / /09 Kierunki humanistyczne, np.: pedagogika, socjologia, psychologia, politologia, dziennikarstwo, prawo, historia, filozofia Kierunki ekonomiczne, np.: ekonomia, zarządzanie i marketing, transport, logistyka, turystyka, europeistyka Kierunki techniczne, np.: elektronika, telekomunikacja, budownictwo, architektura, automatyka i robotyka, informatyka, inżynieria środowiska Kierunki medyczno-przyrodnicze, np.: medycyna, fizjoterapia, farmacja, biologia, biotechnologia 46,4 32,5 43,7 41,9 25,4 29,7 12,8 17,7 11,8-25,5 14,8 Inne 13,5 8,2 2,5 Źródło: K. Cheba, J. Hołub-Iwan, M. Kiba-Janiak, Rynek pracy i edukacja w Gorzowie Wlkp. a światowy kryzys gospodarczy, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Biznesu, Gorzów Wlkp Procenty nie sumują się do 100% ponieważ można było wskazać dwa kierunki studiów. Jak wynika z badań ankietowych, dokładnie 70% przyszłych absolwentów zamierzało kontynuować dalszą naukę, z tego ponad połowa planowała dalsze kształcenie na studiach dziennych. Mimo pojawiających się informacji o zapotrzebowaniu na absolwentów uczelni technicznych, nadal największą popularnością cieszyły się kierunki humanistyczne. Dopiero od niedawna widać wzrost zainteresowania młodych osób kształceniem technicznym, co potwierdzają wyniki naborów na te kierunki. W badaniach zrealizowanych 12

13 w latach kierunki techniczne planowało studiować około 12-18% badanych (w 2007 roku taki wybór deklarowało ok. 17,7% respondentów, a w 2006 roku 12,6%), dodatkowo w wielu przypadkach był to jedynie kierunek tzw. drugiego wyboru. Natomiast kierunki ekonomiczne, obejmujące między innymi: ekonomię, marketing, zarządzanie, logistykę planowało studiować około 2-krotnie więcej badanych uczniów. Według deklaracji uczniów klas maturalnych, decydujący wypływ na dokonywany przez nich wybór kierunku studiów miały przede wszystkim zainteresowania (67,5% wskazań w roku 2009 oraz 74,1% w roku 2007). Mimo, że blisko połowa badanych, jako drugi powód swojego wyboru, po zainteresowaniach wybranym kierunkiem studiów, wskazała możliwość łatwego znalezienia pracy, szansę na wysokie zarobki czy też możliwość zrobienia kariery, znaczny odsetek wynoszący blisko 50% to odpowiedzi uczniów wskazujące, że tak naprawdę nie posiadają wiedzy na temat tego, które kierunki studiów bądź specjalizacji będą najbardziej poszukiwane w regionie. Na uwagę zasługuje jednak fakt, że odsetek wskazań dla odpowiedzi potwierdzającej brak wiedzy na ten temat znacząco zmalał w porównaniu do roku 2007; wówczas dla tej odpowiedzi uzyskano aż 76,1% wskazań (tabele 3-4). Tabela 3. Powody wyboru wskazanego przez uczniów kierunku studiów Rozkład (%) odpowiedzi * 2006/ /09 Interesuje mnie to i kieruję się zainteresowaniami 74,1 67,5 Po skończeniu tego kierunku mam szansę na wysokie zarobki - 21,8 Absolwenci tego kierunku nie mają problemów ze znalezieniem pracy 48,7 16,0 Po skończeniu tego kierunku można robić karierę - 10,5 Uważam, że to najbardziej popularny obecnie kierunek 5,4 4,7 Moi rodzice tak chcą - 4,4 Moi przyjaciele też wybierają taki kierunek 4,4 3,2 Źródło: K. Cheba, J. Hołub-Iwan, M. Kiba-Janiak, Rynek pracy i edukacja w Gorzowie Wlkp. a światowy kryzys gospodarczy, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Biznesu, Gorzów Wlkp * Procenty nie sumują się do 100% ponieważ można było wskazać różne przyczyny. 13

14 Tabela 4. Treść pytania: Czy posiadasz wiedzę, informacje na temat tego, które kierunki studiów/ specjalizacje będą najbardziej poszukiwane w regionie? Rozkład (%) odpowiedzi odpowiedź 2006/ /09 Nie posiadam takiej wiedzy 76,1 45,4 Korzystam z wiedzy i doświadczenia: znajomych, którzy już 23,9 54,6 pracują, nauczycieli, pedagogów, rodziców, doradców Źródło: K. Cheba, J. Hołub-Iwan, M. Kiba-Janiak, Rynek pracy i edukacja w Gorzowie Wlkp. a światowy kryzys gospodarczy, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Biznesu, Gorzów Wlkp Wnioski wynikające z badań przeprowadzonych w latach wskazywały, że przyczyn braku wiedzy na temat rynku pracy deklarowanej przez uczniów należy upatrywać nie tyle w braku opracowań na ten temat, co we właściwym przekazie zgromadzonych informacji i dotarciu do głównego odbiorcy tych badań, czyli uczniów. Dziś m.in. za sprawą nagłośnienia tego problemu w mediach, uruchomieniu tzw. kierunków zamawianych na uczelniach głównie technicznych, sytuacja wydaje się diametralnie lepsza. Dodatkowo same uczelnie zdały sobie sprawę, że w dłuższej perspektywie kształcenie jedynie zgodnie z zainteresowaniami studenta, nieuwzględniające potrzeb rynku pracy jest nieefektywne. Dlatego też dla uczelni, oprócz kształcenia w wybranym przez studenta kierunku, ważne staje się także ukierunkowanie na zdobywanie praktycznych umiejętności: języków obcych, pracy z komputerem, umiejętności interpersonalnych, zdolności szybkiego uczenia się, otwartości na zmiany, a także umiejętności docierania do odpowiednich informacji. Wyniki przeprowadzonych badań potwierdziły, że uczniowie szkół średnich potrzebują informacji o rynku pracy, 64,6% badanych w 2009 roku uczniów zadeklarowało, że wybierając przyszły kierunek studiów wzięłoby pod uwagę informacje na temat przyszłych potrzeb pracodawców z regionu (rysunek 1). 14

15 Rysunek 1. Odpowiedzi respondentów na pytanie: Czy mając dostęp do wiedzy na temat przyszłych potrzeb pracodawców z regionu wziąłbyś ją pod uwagę przy wyborze kierunku studiów? Źródło: K. Cheba, J. Hołub-Iwan, M. Kiba-Janiak, Rynek pracy i edukacja w Gorzowie Wlkp. a światowy kryzys gospodarczy, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Biznesu, Gorzów Wlkp Foresight regionalny Badania dotyczące rynku pracy w szerszym ujęciu niż w przypadku projektu przedstawionego w poprzednim podrozdziale, obejmujące północną część województwa lubuskiego zrealizowano w ramach projektu pt.: viadukt innovativ, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Program Współpracy Transgranicznej Polska (województwo lubuskie) Brandenburgia Powstałe w ramach projektu opracowanie zawiera wyniki dwóch etapów badań obejmujących m.in.: branżowy rozwój północnej części województwa lubuskiego oraz nowoczesne kadry gospodarki, zrealizowanych od maja do lipca 2011 roku przez Pracownię Badań Naukowych i Konsultingu Wyższej Szkoły Biznesu w Gorzowie Wlkp. 15

16 W niniejszej monografii przedstawiono główne cele oraz wyniki badań zrealizowanych w ramach drugiej części projektu obejmującej rozwój nowoczesnych kadr gospodarki dla północnej części województwa lubuskiego. Zasadniczym celem zrealizowanego badania w obszarze obejmującym regionalny rynek pracy było wskazanie kierunków rozwoju gospodarki regionu oraz określenie na tej podstawie zapotrzebowania na kadry w perspektywie do 2030 roku. Zebrane informacje stanowiły fundament dla opracowanych scenariuszy rozwoju w analizowanym obszarze. Badania w ramach projektu przeprowadzone zostały metodą Delphi. Informacje na temat kierunków i możliwości rozwoju północnej części województwa lubuskiego pozyskano od kluczowych informatorów, czyli osób dysponujących wiedzą dotyczącą możliwości rozwoju branż w Gorzowie Wielkopolskim. W szczególności byli to pracownicy naukowi gorzowskich uczelni, przedstawiciele instytucji otoczenia biznesu, menadżerowie firm funkcjonujących na terenie miasta oraz osoby reprezentujące urzędy, w szczególności ich gospodarcze wydziały. Megatrendy w obszarze rynku pracy Na potrzeby projektu zidentyfikowano opisywane w wielu dostępnych źródłach trendy dotyczące rynku pracy 1. Najważniejsze zidentyfikowane tendencje obejmowały zarówno zmiany na poziomie ogólnoświatowym, aż po tendencje o charakterze lokalnym. Poniżej przedstawiono najważniejsze zidentyfikowane w ramach projektu, trendy: Trend numer 1: Globalizacja czyli stopniowe likwidowanie granic ekonomicznych dotyczących wielu dziedzin życia, zapewnianie dostępu do tańszych produktów i usług, niwelowanie ograniczeń narodowych przy jednoczesnych tendencjach do rozmywania odpowiedzialności za rozwój tego procesu i konsekwencji z niego wynikających. 2 1 Por.: J. Rifkin, Europejskie marzenie, Nadir, Warszawa K. B. Matusiak, J. Kuciński, A. Gryzik (red.), Foresight kadr nowoczesnej gospodarki, PARP, Warszawa

17 Trend numer 2: Innowacja wykorzystywanie przewagi technologicznej Strategia high-tech-strategy, zakładająca maksymalne wykorzystanie zdobyczy nauki i postępu technologicznego, szczególnie istotna w odniesieniu do formułowania wizji rozwoju w obszarze kadr nowoczesnej gospodarki. Trend numer 3: Gospodarka oparta na wiedzy czyli wzrost znaczenia wyników badań sfery B+R, szczególnie tych zapewniających innowacyjność rozwoju społeczno-gospodarczego w długim okresie czasu. Trend numer 4: Eko-kwalifikacje czyli uwzględnianie wpływu nowych technologii wykorzystujących odnawialne źródła energii na wymagania, co do kwalifikacji zatrudnianych pracowników. Przewiduje się, że następować będą dynamiczne zmiany dotyczące następujących branż: alternatywne źródła energii, ochrona środowiska, utylizacja odpadów, budownictwo, transport, rolnictwo i leśnictwo. 3 Trend numer 5: Zmiany demografia Z informacji opublikowanych w raporcie European Centre for the Development of Vacational Training (Cedefop) 4 wynika, że do 2020 roku w krajach Unii Europejskiej (bez Rumunii i Bułgarii, ale ze Szwajcarią i Norwegią), powstanie 20 milionów nowych miejsc pracy. Dodatkowo kolejnych 85 milionów będzie dostępnych np. w wyniku zmian pokoleniowych. Według danych demograficznych Eurostat populacja osób w wieku lata w tych krajach zmniejszy się w 2020 roku o około 2% w stosunku do roku 2006, co może spowodować braki kadrowe. Trend numer 6: Rosnący niedobór kwalifikacji Tak jak i obecnie odczuwany będzie niedobór wykwalifikowanych pracowników, mogący stanowić zagrożenie dla światowego wzrostu gospodarczego i rozwoju. 3 New Skills for New Jobs. Anticipating and matching labour market and skills needs, Commission Staff Working Document accompanying the communication from The Commission to The European Parliament, The Council, The European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions, Brussels, Skill needs in Europe, Focus on 2020, CEDEFOP, Luxembourg 2008, s

18 Trend numer 7: Wzrost wymagań i kwalifikacji Przewiduje się, że następować będzie nieunikniony wzrost, co do wymagań i kwalifikacji pracowników na wszystkich poziomach zatrudnienia, również w odniesieniu do najniższych stanowisk. 5 Trend numer 8: Mobilność Wśród wymagań stawianych kadrze menedżerskiej, specjalistom wysokiej klasy oprócz posiadanej wiedzy, doświadczenia czy kreatywności znajdzie się zgoda na częste krótko- i średniookresowe zmiany miejsca zamieszkania. Trend numer 9: Nowe technologie Postęp technologiczny oraz rosnąca wydajność spowodują eliminowanie wielu stanowisk pracy wymagających rutynowych działań (np. obecnie zamykanie stanowisk kasowych w dużych sklepach na rzecz kas samoobsługowych lub likwidacja stanowisk przedstawicieli handlowych w tradycyjnych kanałach dystrybucji w wyniku rosnącej konkurencji ze strony sklepów wielkopowierzchniowych). Z drugiej strony nowe technologie i związana z nimi automatyzacja i komputeryzacja nie będą w stanie zastąpić nietypowych umiejętności takich jak np.: zdolności komunikacyjne, umiejętności rozwiązywania problemów czy obsługi klienta. Trend numer 10: Drenaż talentów W dalszym ciągu utrzymywać się będą ruchy migracyjne osób w wieku zasobach ludzkich koniecznych do utrzymania obecnego poziomu rozwoju, a co więcej do stymulowania wzrostu w dłuższej perspektywie czasu. 6 Trend numer 11: Wzrost znaczenia sektora usług Przewiduje się, że do 2015 roku liczba wolnych miejsc pracy w sektorze usługowym wzrośnie, o co najmniej 500 milionów. Zmiany te dotyczyć będą przede wszystkim Azji, ale duży wzrost przewiduje się również w przypadku Europy, Ameryki Północnej oraz Południowej oraz na Bliskim Wschodzie. 7 Największe zmiany w perspektywie do 2015 roku powinny dotyczyć: usług dla 5 Skill needs in Europe, op.cit., s K. B. Matusiak, J. Kuciński, A. Gryzik (red.), op.cit. 7 Skill needs in Europe, op.cit., s

19 biznesu (głównie informatycznego i teleinformatycznego, ubezpieczeniowego oraz konsultingowego), ochrony zdrowia, pracy społecznej, dystrybucji, usług osobistych, hotelarstwa i cateringu oraz edukacji, ale w mniejszym stopniu. Trend numer 12: Multi-kwalifikacje Następować będzie wzrost wymagań, co do kwalifikacji pracowników dotyczący wszystkich poziomów zatrudnienia. Główną przyczyną obserwowanych już dziś zmian np. w sektorze IT jest konieczność łączenia wiedzy i umiejętności z zakresu technologii, zarządzania i marketingu w celu rozwiązywania coraz bardziej skomplikowanych, nie rutynowych problemów. Możliwości rozwoju nowoczesnych kadr gospodarki w północnej części województwa lubuskiego według opinii ekspertów Zidentyfikowane trendy dotyczące zmian, które będą następować na rynku pracy wskazują, że potencjałem rozwojowym będą w przyszłości przede wszystkim odpowiednio przygotowane kadry. W ramach projektu, w celu zweryfikowania przypuszczeń dotyczących zmian zachodzących na lokalnym rynku pracy, poproszono ekspertów uczestniczących w badaniu o wyrażenie opinii na ten temat. Według ekspertów uczestniczących w badaniu dostępne lokalnie kadry nie będą dysponowały odpowiednim potencjałem w perspektywie co najmniej kolejnych 10 lat. Poprawy sytuacji należy się spodziewać dopiero po 2020 roku. Głównymi przyczynami braku kadr o odpowiedniej jakości posiadających kwalifikacje i umiejętności dostosowane do potrzeb tego rynku na lokalnym rynku pracy będą według ekspertów następujące czynniki: niewłaściwa struktura kształcenia na poziomie wyższym, marginalizacja szkolnictwa zawodowego. Szczegółowy rozkład odpowiedzi na to pytanie przedstawiono na rysunku 2. 19

20 Rysunek 2. Przyczyny braku odpowiedniej jakości kadr w północnej części województwa lubuskiego (Gorzów Wielkopolski oraz przylegające powiaty). Źródło: Cheba K., Hołub-Iwan J., Foresight regionalny w obszarze branżowego rozwoju północnej części woj. lubuskiego raport w ramach projektu viadukt innovativ. Natomiast szansą na poprawę obecnej sytuacji na rynku pracy będą, według ekspertów przede wszystkim działania leżące zarówno po stronie systemu szkolnictwa wyższego, jak i pracodawców. Możliwości poprawy sytuacji w tym zakresie upatruje się również w wyniku przyciągania do regionu dużych inwestorów, którzy wraz z tworzeniem nowych filii będą dokonywać również transferu wiedzy w postaci nowoczesnych standardów i systemów kształcenia kadr (rysunek 3). 20

21 Rysunek 3. Czynniki zwiększające szanse na wykształcenie wysoko wykwalifikowanych kadr w regionie Źródło: K. Cheba, J. Hołub-Iwan, Foresight regionalny w obszarze branżowego rozwoju północnej części woj. lubuskiego raport w ramach projektu viadukt innovativ. Kolejne weryfikowane w trakcie badania eksperckiego tezy, dotyczyły przyszłych zmian w strukturze kwalifikacji pożądanych z punktu widzenia rynku pracy. Wraz z postępującą globalizacja należy spodziewać się również zmian w samym systemie pracy. Przewiduje się, że zadania rozwiązywane przez poszczególne zespoły będą realizowane w systemie projektowym, bez trwałego i raz ustalonego podziału ról społecznych. Spowoduje to wzrost znaczenia następujących umiejętności: sprawne posługiwanie się techniką komputerową oraz multimedialną, pozyskiwanie, analizowanie i przetwarzanie dostępnych informacji. Zmiany dotyczące struktury ważności kwalifikacji dostrzegli również eksperci biorący udział w badaniu. Niestety według ich opinii możliwości średniego systemu szkolnictwa zawodowego jak i wyższego w tej części regionu są ograniczone i najprawdopodobniej region będzie miał trudności 21

22 z zaspokojeniem rosnących potrzeb pracodawców. Ewentualną szansą na rozwój nowych kwalifikacji wśród pracowników regionu mógłby być rozwój programów kształcenia w szkołach wyższych i średnich, ale jedynie wówczas, gdy będzie on dostosowany do potrzeb praktyki gospodarczej. Programy te obok tzw. twardych umiejętności powinny również rozwijać umiejętności tzw. miękkie. Szczegółowy wykaz szans i zagrożeń wskazywanych przez ekspertów biorących udział w badaniu, przedstawiono na rysunkach 4-5. Rysunek 4. Czynniki zwiększające szanse na rozwój nowych kwalifikacji u pracowników w regionie Źródło: Cheba K., Hołub-Iwan J., Foresight regionalny w obszarze branżowego rozwoju północnej części woj. lubuskiego raport w ramach projektu viadukt innovativ. 22

23 Rysunek 5. Czynniki stanowiące zagrożenie dla rozwoju nowych kwalifikacji u pracowników w regionie Źródło: Cheba K., Hołub-Iwan J., Foresight regionalny w obszarze branżowego rozwoju północnej części woj. lubuskiego raport w ramach projektu viadukt innovativ Dalszy rozwój regionu scenariusze rozwoju W ramach projektu opracowano scenariusze rozwoju dla północnej części województwa. Za najbardziej prawdopodobne uznano 2 następujące scenariusze: scenariusz przełomu, scenariusz pogłębiającej się niekorzystnej sytuacji. 23

24 Należy przy tym zwrócić uwagę, że scenariusze nie są prognozami. Przedstawiają alternatywne możliwe drogi rozwoju rzeczywistości. Koncentrują się na ujawnieniu czynników mogących doprowadzić do zakłócenia ciągłości rozwoju i próbują naszkicować obraz rozwoju wydarzeń w zależności od tego, które czynniki nieciągłości i w jaki sposób zmienią bieg historii. Głównym zadaniem scenariuszy jest angażowanie twórczej wyobraźni do refleksji nad przyszłością. 8 W trakcie opracowywania scenariuszy rozwoju przyjęto, że czynnikami, które zadecydują o przełomie lub o pogłębieniu niekorzystnej sytuacji będą: kapitał intelektualny i zawodowy regionu - odpowiednia struktura zawodowa i rozwój kadr w regionie, rozwój gospodarczy regionu (endogeniczny rozwój przedsiębiorstw w regionie, i egzogeniczny - napływ inwestorów), integracja działań samorządu i głównych interesariuszy na szczeblu lokalnym związanych ze stymulowaniem rozwoju kadr i zapewnienia ich odpowiedniej struktury, a także ograniczenia ich migracji do pracy za granicę, rozwój infrastruktury regionu, w szczególności infrastruktury transportowej. Scenariusz przełomu/skoku,, Rozwój gospodarczy Gorzowa Wielkopolskiego będzie uzależniony od posiadanego w potencjału kadrowego oraz od współpracy pomiędzy sferą nauki i biznesu, a więc od czynników, które obecnie nie stanowią silnej strony miasta( ). Opieranie rozwoju miast na czynnikach, które obecnie ocenia się jako jego słabość będzie wymagało zarówno ze strony władz jak i środowisk związanych z edukacją oraz biznesem wielotorowej współpracy. Jeżeli ta współpraca powiedzie się możliwe będzie ( ) wypracowanie nowych metod kształcenia oraz rozwój nowych kierunków kształcenia kadr w województwie. Stanie się to istotnym atutem regionu i szansą na pozyskanie nowych inwestorów. 8 Foresight Polska 2020, Spojrzenie_z_przyszlosci.pdf 24

25 Zasadniczym celem tych działań będzie dbanie o właściwą strukturę kadr zaspokajających potrzeby lokalnej gospodarki. Równolegle realizowane będą zintegrowane i aktywne, szeroko zakrojone oraz wielopłaszczyznowe działania prowadzone na różnych szczeblach zarządzania kontaktami z potencjalnymi oraz już pozyskanymi inwestorami prowadzącymi działalność w branżach kluczowych dla rozwoju północnej części województwa lubuskiego, co będzie możliwe dzięki zwiększonej dostępność transportowej regionu. Dostęp do informacji będzie umożliwiał szybsze podejmowanie decyzji i reagowanie na potrzeby wszystkich podmiotów rynku pracy w regionie, a w szczególności pracodawców i pracowników. ( ) nie będzie możliwe kształcenie kadr pod kątem konkretnego stanowiska pracy bez angażowania pracodawców w ten proces. Szybko zachodzące zmiany potrzeb pracodawców będą wymagały od sektora edukacji znacznie większej elastyczności w działaniu i szybszego podejmowania decyzji. Zmieni się również zaangażowanie i zainteresowanie pracodawców sektorem nauki, z biernych obserwatorów na aktywnych uczestników procesu edukacji. Zaangażowanie przedsiębiorców będzie miało podłoże praktyczne, wynikające z większej świadomości, ale również z chęci zaspokajania popytu na kadry dostosowane do potrzeb prowadzonych przedsiębiorstw. Przedsiębiorcy zauważą, więc interes we współdziałaniu i korzyści z takiego działania. Wszystkie te działania spowodują zmiany w sektorze edukacji na poziomie wyższym i zawodowym. W szczególności pozwolą na rozwój programów kształcenia w szkołach wyższych i średnich i kształcenie średniej kadry technicznej ( ). Skoordynowane działania samorządu w obszarze nauki i edukacji a także stymulowania rozwoju gospodarczego regionu spowodują, że luka pomiędzy warunkami pracy w regionie oraz innych miastach Polski, a także za granicą będzie się zmniejszała do poziomu, w którym opłacalność wyjazdu w stosunku do korzyści mieszkania w regionie istotnie zmaleje. 25

26 Scenariusz pogłębiającej się niekorzystnej sytuacji Mało intensywny rozwój przedsiębiorstw będzie powodował, że istniejące dysproporcje pomiędzy poziomem rozwoju technologicznego, edukacyjnego i strukturalnego pomiędzy regionem, a innymi częściami Polski będą się pogłębiały. Napływ inwestorów będzie ograniczony ze względu na warunki gospodarcze oraz niedobór kadr. Młodzi ludzie będą migrować za pracą, stając się kosmopolitycznymi obywatelami Europy. Z powodów organizacyjnych i płacowych wybiorą pracę za granicą, a bliskość do granicy i dostępność transportowa do Europy zamiast być czynnikiem stymulującym rozwój będzie sprzyjała migracjom i dojazdom do pracy, w szczególności do Niemiec. Zintegrowane działania ze strony władz niemieckich będą powodowały drenaż kadry w Polsce, głównie młodych ludzi już na poziomie szkolnictwa gimnazjalnego. Dobra współpraca pomiędzy niemieckim sektorem edukacji oraz przedsiębiorcami będzie zwiększać atrakcyjność nauki za granicą. ( ) Obecne na lokalnym rynku, przedsiębiorstwa nastawią się raczej na eksploatację swojej dotychczasowej pozycji niż rozwój, będzie to skutkowało zapotrzebowaniem tylko na kadry najniższych szczebli. Kadry wyższych szczebli pracodawcy będą pozyskiwać z innych ośrodków naukowych. W takiej sytuacji niewielkie szanse rozwojowe będzie miało szkolnictwo wyższe, którego pozycja będzie ulegała marginalizacji. Szkoły zawodowe będą kształcić kadry na szczeblu zawodowym, bez większych ambicji naukowych. Spadać będzie atrakcyjność inwestycyjna regionu. Ograniczenia w rozwoju będą dotyczyły nie tylko napływu inwestorów, ale również rozwoju przedsiębiorstw już istniejących, operujących na rynku w regionie. ( ) Obecne sygnalizowane problemy związane z niewłaściwą strukturą kadr jeszcze bardziej się pogłębią. Dostępność komunikacyjna regionu prawdopodobnie nie zrównoważy niekorzystnego wpływu zarówno ilościowego jak i jakościowego kadr na rozwój lokalnej gospodarki. Przedsiębiorstwa nie będą w stanie realizować nie tylko innowacyjnego rozwoju, ale również standardowych zleceń. Wobec słabnącej pozycji regionu na mapie regionów w Polsce, jeśli chodzi o innowacyjny rozwój, przedsiębiorcy, przedstawiciele sektora nauki czy menadżerowie szkół stracą motywację do działania. Trudnej, zatem będzie podejmować jakiekolwiek działania z pozycji samorządu. 26

27 ROZDZIAŁ 2 METODYKA BADAŃ ORAZ CHARAKTERYSTYKA PRÓBY BADAWCZEJ Zebrane w trakcie poprzednich badań informacje, wykorzystane zostały do opracowania metodyki badań oraz koncepcji narzędzi badawczych w ramach projektu Diagnoza potrzeb edukacji zawodowej w północnej części województwa lubuskiego. Do realizacji celu badań, czyli analizy potrzeb edukacyjnych w obszarze szkolnictwa zawodowego w pięciu powiatach województwa lubuskiego, autorzy wybrali metodę wywiadów audytoryjnych prowadzonych w oparciu o kwestionariusz ankiety. Ankieta audytoryjna to jedna z technik badawczych polegająca na zebraniu w pewnej przestrzeni, zazwyczaj w pomieszczeniu, które w jakiś sposób związane jest z badaną kategorią (hala produkcyjna, klasa szkolna itd.), wybranej lub wylosowanej grupy osób i rozdaniu im ankiet do wypełnienia. Ankieter w takiej sytuacji nie przeprowadza wywiadu osobiście z każdym respondentem ani nie odczytuje pytań, jedynie ogranicza się do podania celu prowadzonych badań i ewentualnie tłumaczy, jak ankietę należy wypełnić. Zaletą tej metody jest prawie stuprocentowa zwrotność materiału. Jednakże dla tego typu techniki zazwyczaj nie może być stosowany dobór próby reprezentatywnej 9. Technik badań ankietowych jest wiele, a obecnie dużą popularnością cieszą się techniki w oparciu o nowe technologie, np. realizacja ankiet przez Internet. Autorzy uznali jednak, że realizacja ankiet za pośrednictwem Internetu obniży jakość badania. Powstały obawy o zwrotność ankiet wypełnianych w ten sposób, oraz o liczbę pełnych wypełnionych ankiet. Inną rozważaną metodą może być technika przeprowadzania ankiet przez telefon CATI. Ostatecznie uznano jednak, że ze względu na trudności w szybkim dotarciu do tej grupy respondentów, wielkość narzędzia 9 A. Sagan, Badania marketingowe. Podstawowe kierunki, Wydawnictwo AE, Kraków

28 badawczego, badania terenowe zostaną przeprowadzone za pomocą metody wywiadu audytoryjnego z udziałem ankietera. Technika ta gwarantuje najwyższą jakość pozyskanych danych. Ankiety wypełniane są w całości, ankieterzy trafiają do wskazanych grup respondentów i tam przeprowadzają badania, istnieje możliwość kontroli ankietera i weryfikacji jego pobytu we wskazanym miejscu. W badaniach realizowanych za pomocą tej metody uczestniczyli zarówno uczniowie lubuskich szkół średnich jak i dyrektorzy tych szkół. Przygotowane dla uczniów szkół średnich, narzędzie badawcze zawierało 26 pytań w tym kilkanaście pytań wieloitemowych. Pytania zostały tak skonstruowane, żeby odpowiedzieć na cel badania i pytania badawcze dotyczące diagnozy potrzeb edukacyjnych w obszarze szkolnictwa zawodowego. Przeprowadzając badania na próbie obejmującej uczniów lubuskich szkół średnich w szczególności koncentrowano się na: - identyfikacji czynników decydujących o wyborze konkretnej szkoły średniej przez uczniów, - planach uczniów związanych z kontynuacją kształcenia, - wskazaniu czynników decydujących o wyborze konkretnej uczelni wyższej, - oczekiwaniach przyszłych absolwentów szkół średnich związanych z kontynuowaniem nauki. Ocena obecnej sytuacji na rynku pracy dotyczyła poznania odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy w powiecie reprezentowanym przez respondenta łatwo jest znaleźć pracę? 2. Co mogłoby być powodem trudności ze znalezieniem pracy? 3. Jakie czynniki decydują o sukcesie w znalezieniu pracy w powiecie reprezentowanym przez respondenta? 4. Gdzie najchętniej badani respondenci podjęliby pracę w swoim powiecie? 5. Czy badani respondenci mają szansę na podjęcie pracy w firmie rodzinnej bądź prowadzonej przez znajomego? 6. W jaki sposób respondenci planują zwiększać swoje szanse na rynku pracy? 7. W jakich kursach i szkoleniach badani respondenci byliby skłonni uczestniczyć, aby zwiększyć swoje szanse na zatrudnienie? 28

29 Wiedza uczniów szkół średnich oceniana była na podstawie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy poza informacjami o swojej szkole masz jakąś wiedzę o ofercie edukacyjnej w Twoim regionie dotyczącej dalszego kształcenia? 2. Czy wiesz jaki jest poziom bezrobocia w Twoim powiecie? 3. Czy znasz instytucje rynku pracy z Twojego powiatu? 4. Którą metodę uważasz za najskuteczniejszą w poszukiwaniu pracy? Ważnym obszarem badania były również pytania dotyczące tzw. pierwszej pracy i oczekiwanej przez respondentów pierwszej płacy. Badania terenowe w ramach projektu prowadzono od września 2011 do maja 2012 roku. Badania zrealizowano na próbie celowej, składającej się z 770-u lubuskich uczniów szkół średnich z pięciu powiatów północnej części województwa lubuskiego, są to powiaty: gorzowski, międzyrzecki, strzelecko-drezdenecki, słubicki oraz świebodziński. Respondentów dobierano w sposób celowy, ponieważ tylko taki dobór dawał możliwość uchwycenia interesujących cech i zjawisk, co potwierdziły także wyniki badań. Dobór ten nie umożliwia jednak uogólniania wyników na całą populację. W związku z powyższym wszystkie przedstawione w pracy analizy dotyczą tylko i wyłącznie uczestniczących w badaniu uczniów szkół średnich badanych powiatów. W badaniach udział wzięło 770-u uczniów, w tym około 60% kobiet i ponad 40% mężczyzn (tabela 1). Tabela 1. Struktura próby podział ze względu na płeć respondenta Odsetek Płeć odpowiedzi Liczba odpowiedzi 1. Kobieta 58, Mężczyzna 41,3 318 Ogółem 100,0 770 Źródło: Opracowanie własne na podstawie badań ankietowych z uczniami. W kolejnej tabeli przedstawiono podział respondentów uczestniczących w badaniu ze względu wiek (tabela 2). 29

30 Tabela 2. Struktura próby podział ze względu na wiek respondenta Wiek respondenta Odsetek odpowiedzi lat 1, lat 10, lat 38, lat 28, lat 19, lat 1,5 Źródło: Opracowanie własne na podstawie badań ankietowych z uczniami. W badaniach uczestniczyli przede wszystkim letni uczniowie badanych szkół średnich. Stanowili oni w sumie blisko 66% próby. Byli to przede wszystkim uczniowie ostatnich klas szkół ponadgimnazjalnych. Dobierając uczniów do próby badawczej zwracano także uwagę na typ szkoły reprezentowany przez respondenta. Przyjęto, że uczniowie techników powinni stanowić ponad 50% zakładanej na etapie projektowania badania liczebności próby wynoszącej 500 uczniów. Ostatecznie w badaniu udział wzięło 770 respondentów, a uczniowie techników stanowili blisko 47% powiększonej próby. W badaniach udział wzięło także blisko 42% uczniów liceów ogólnokształcących oraz 11,4% uczniów liceów profilowanych. Rozkład odpowiedzi na pytanie dotyczące typu szkoły przedstawiono w tabeli 3. Tabela 3. Struktura próby podział ze względu na typ szkoły respondenta Typ szkoły Odsetek odpowiedzi Liczba odpowiedzi 1. Technikum 46, Liceum ogólnokształcące 41, Liceum profilowane 11,4 88 Ogółem 100,0 770 Źródło: Opracowanie własne na podstawie badań ankietowych z uczniami. Dokonano również podziału uczniów biorących udział w badaniu ze względu na miejsce zamieszkania (miasto/wieś). Respondenci biorący udział w badaniu to głównie mieszkańcy miast 60%, odsetek odpowiedzi 30

31 wskazujących na wieś jako miejsce zamieszkania jest o 19% niższy i nie musi oznaczać mieszkańców typowej wsi, może dotyczyć również mieszkańców podmiejskich gmin tzw. sypialni miast. Wyniki tego podziału przedstawiono w kolejnej tabeli. Tabela 4. Struktura próby podział ze względu miejsce zamieszkania respondenta Miejsce zamieszkania Odsetek odpowiedzi Liczba odpowiedzi 1. Miasto 61, Wieś 40,0 300 Ogółem 100,0 770 Źródło: Opracowanie własne na podstawie badań ankietowych z uczniami. W sumie w badaniu udział wzięło ponad 40% uczniów z powiatu gorzowskiego, 28% uczniów z powiatu międzyrzeckiego, ponad 13% uczniów z powiatu słubickiego, 9% uczniów z powiatu sulęcińskiego, ponad 5% uczniów z powiatu świebodzińskiego oraz ponad 4% z powiatu strzeleckodrezdeneckiego (tabela 5). Tabela 5. Struktura próby podział ze względu powiat respondenta Powiat reprezentowany przez respondenta Odsetek odpowiedzi 1. Powiat gorzowski 40,2 2. Powiat międzyrzecki 28,0 3. Powiat słubicki 13,4 4. Powiat sulęciński 9,0 5. Powiat świebodziński 5,0 6. Powiat strzelecko drezdenecki 4,3 Ogółem 100,0 Źródło: Opracowanie własne na podstawie badań ankietowych z uczniami. 31

32 32

33 ROZDZIAŁ 3 PLANY i OCZEKIWANIA ZAWODOWE UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH 3.1. Pierwszy wybór szkoła ponadgimnazjalna Kształcenie się jest ważnym elementem życia każdego człowieka. Uzyskiwany poziom wykształcenia jest coraz bardziej cenionym przez Polaków wyznacznikiem pozycji społecznej. W hierarchii celów Polacy stawiają wykształcenie na wysokim miejscu. Szczególnie ważne jest ono dla osób młodych. W ogólnopolskich badaniach celów i dążeń życiowych Polaków dla osób między 18 a 34 rokiem życia zdobycie wykształcenia sytuuje się na pierwszym miejscu wśród wymienianych celów życiowych młodych ludzi (30%). 10 Osoby młode cenią również możliwość znalezienia pracy (22%) i poprawy warunków mieszkaniowych (19%). Dokonywanie wyborów edukacyjnych, a następnie zawodowych to proces wieloetapowy. Pierwszą częściowo samodzielną decyzję podejmuje absolwent gimnazjum. Jednym z ważnych zadań gimnazjum jest przygotowanie ucznia do egzaminu, którego wynik staje się często przepustką do dalszego etapu kształcenia. Wiele szkół ponadgimnazjalnych ustala pułapy punktów, według których przyjmuje kandydatów. Dlatego dobry wynik z testu gimnazjalnego jest szansą na dalsze dobre wykształcenie. 10 Cele i dążenia życiowe Polaków, Komunikat z badań BS/ 161/2010, CBOS, Warszawa

34 Rysunek 1. Co jest w życiu ważne? Rozkład odpowiedzi 19-letniej młodzieży w roku 1976 i 2007 Źródło: M. Boni (red.), Młodzi 2011, ZDS PRM, Kancelaria PRM, Warszawa 2011, s. 39. Obecny system pozwala absolwentom gimnazjów na dokonanie wyboru spośród trzech rodzajów szkół ponadgimnazjalnych: liceum ogólnokształcącego, technikum oraz zasadniczej szkoły zawodowej. Funkcjonujące do niedawna licea profilowane są obecnie wygaszane. Od września 2012 nie będzie już prowadzony nabór do liceów profilowanych. Wybór danego typu szkoły niesie za sobą określone konsekwencje związane z długością i zakresem procesu kształcenia, jak również możliwościami kontynuacji edukacji na kolejnych poziomach. 34

35 Rysunek 2. Możliwości wyboru ścieżki edukacyjnej w polskim systemie edukacji Źródło: Oświata i wychowanie w roku 2010/2011, GUS, Warszawa 2012, s. 23. Wśród wielu porad jakie można znaleźć na portalach internetowych, w poradnikach kuratoriów oświaty, u doradców zawodowych i szkolnych pedagogów przeważają takie kryteria jak zainteresowania, dotychczasowe osiągnięcia szkolne, w tym wyniki egzaminów gimnazjalnych, stan zdrowia, możliwości finansowe rodziców oraz sytuacja na lokalnym rynku pracy, jak również dostęp do rzetelnych informacji o ofercie szkół. Najlepszymi doradcami są zwykle rodzice, którzy swoje dziecko znają najlepiej. Nie można jednak bagatelizować opinii samych uczniów. 35

36 % ,3 Interesująca mnie specjalizacja zainteresowania 45,3 44,8 Dobra opinia szkoły Bliskość, łatwość dojazdu 22,9 Opinia kolegów, znajomych 6,6 5,6 Opinia rodziców Taki wybór doradzono mi w gimnazjum Rysunek 3 Czynniki decydujące o wyborze konkretnej szkoły przez ucznia szkoły ponadgimnazjalnej Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych ankietowych Pracowni Badań Naukowych WSB. W przeprowadzonym badaniu zapytano respondentów jakie dwa najważniejsze czynniki decydują o wyborze szkoły. Aż 55,3% uczniów odpowiedziało, że kierowali się głównie zainteresowaniami, dobrą opinią szkoły (45,3%) oraz lokalizacją szkoły (44,8%). Zaskakujące jest, że opinia rodziców była decydująca dla zaledwie 6,6% uczniów. Uczniowie nie korzystają też z pomocy i rad udzielanych przez szkołę gimnazjalną. Pytani przy wielu różnych okazjach o współpracę z doradcą zawodowym niestety często nawet nie wiedzieli, że taka osoba w szkole pracuje. Z porady szkoły przy wyborze dalszej drogi edukacyjnej skorzystało zaledwie 5,6% uczniów. Tymczasem rozwój każdego ucznia powinien opierać się na indywidualnej diagnozie zdolności, zainteresowań i predyspozycji, co winno umożliwić przewidywanie przyszłych osiągnięć ucznia. Wyniki dla całej badanej populacji są uśrednieniem odpowiedzi udzielanych przez uczniów poszczególnych typów szkół liceum ogólnokształcącego, technikum i liceum profilowanego. Poszczególne odpowiedzi nieznacznie się różnią, co ilustruje rysunek 4. 1,8 Inny powód 0,8 Brak odpowiedzi 36

37 LO Lic. Profil Technikum Interesująca mnie specjalizacja zainteresowania Dobra opinia szkoły Bliskość, łatwość dojazdu Opinia kolegów, znajomych Opinia rodziców Taki wybór doradzono mi w gimnazjum Brak odpowiedzi Rysunek 4. Kryteria wyboru szkoły ponadgimnazjalnej przez uczniów różnych typów szkół Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych ankietowych Pracowni Badań Naukowych WSB. Podobne badanie przeprowadzał Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie. Choć pytanie było sformułowane inaczej to interpretacja wyników jest podobna. Szczególnie jeśli spojrzymy na dane zestawione z lat 2008, 2010 i Wyraźnie maleje wpływ rodziny i znajomych, a rośnie rola własnego zdania kandydata dotycząca wyboru szkoły. Aby dokonać optymalnego wyboru nie wystarczy znajomość własnych potrzeb i możliwości, ale również przydatna jest wiedza na temat oferty edukacyjnej w rejonie zamieszkania. Decyzja dotycząca wyboru szkoły ponadgimnazjalnej skutkuje bowiem dalszymi konsekwencjami w zakresie możliwości podjęcia dalszego kształcenia (zob. rys.2). Cieszy fakt, iż młodzież zdaje sobie z tego sprawę i ponad 70% z nich deklaruje, że posiada wiedzę na temat oferty edukacyjnej dotyczącej dalszego kształcenia w swoim regionie. 37

38 Rysunek 5. Wpływ na decyzje dotyczące wyboru szkoły ponadgimnazjalnej uczniów w Zachodniopomorskim Źródło: Dane o regionie zebrane w ramach przeprowadzonych badań ewaluacyjnych komponentu regionalnego POKL oraz badań Zachodniopomorskiego Obserwatorium Rynku Pracy, WUP, Szczecin 2012, s ,5% 0,6% ma wiedzę o ofercie nie ma wiedzy o ofercie brak odpowiedzi 71,8% Rysunek 6. Stan wiedzy respondentów na temat oferty edukacyjnej dotyczącej dalszego kształcenia w swoim regionie Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych ankietowych Pracowni Badań Naukowych WSB. 38

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH LESKIM

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH LESKIM POWIATOWY URZĄD PRACY W LESKU MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LESKIM Część II Oparta na wynikach badań GUS oraz danych o absolwentach z Systemu Informacji Oświatowej MEN.:: Lipiec

Bardziej szczegółowo

Czy warto studiować? Czy warto studiować? TNS Październik 2013 K.067/13

Czy warto studiować? Czy warto studiować? TNS Październik 2013 K.067/13 Podsumowanie Warto czy nie warto studiować? Jakie kierunki warto studiować? Co skłania młodych ludzi do podjęcia studiów? Warto! Medycyna! Zdobycie kwalifikacji, by łatwiej znaleźć pracę! Trzy czwarte

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Maria Jaśko-Kubiak PPP Jaworzno Anna Skrzydłowska PPP Jaworzno

Opracowanie: Maria Jaśko-Kubiak PPP Jaworzno Anna Skrzydłowska PPP Jaworzno 1 Opracowanie: Maria Jaśko-Kubiak PPP Jaworzno Anna Skrzydłowska PPP Jaworzno Wybór szkoły ponadgimnazjalnej jest jedną z pierwszych kluczowych decyzji podejmowanych przez młodego człowieka. Determinuje

Bardziej szczegółowo

http://bydgoszcz.stat.gov.pl/

http://bydgoszcz.stat.gov.pl/ Niniejsze opracowanie ma na celu przedstawienie zmian w zakresie edukacji osób dorosłych w województwie kujawsko-pomorskim w latach szkolnych 2004/05-2013/14. Dane dotyczące edukacji osób dorosłych (liczby

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH LESKIM

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH LESKIM POWIATOWY URZĄD PRACY W LESKU MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LESKIM Część II Oparta na wynikach badań GUS oraz danych o absolwentach z Systemu Informacji Oświatowej MEN.:: Lipiec

Bardziej szczegółowo

KADRY NOWOCZESNEJ GOSPODARKI - wyniki projektu -

KADRY NOWOCZESNEJ GOSPODARKI - wyniki projektu - 2009 Agnieszka Gryzik KADRY NOWOCZESNEJ GOSPODARKI - wyniki projektu - Warszawa, 26 października 2009 r. Czynniki Scenariusz Założenia do scenariuszy Reformy wewnętrzne Otoczenie zewnętrzne Warszawa, 26

Bardziej szczegółowo

ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW

ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW Pracownia Badań i Ewaluacji Sp. z o.o. ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW Badania sondażowe 2014-05-28 Zawartość Metodologia badań... 3 Charakterystyka grupy badawczej... 4 Preferowane kierunki

Bardziej szczegółowo

Matura i co dalej? Matura i co dalej? edycja 2013

Matura i co dalej? Matura i co dalej? edycja 2013 1 Matura i co dalej? Matura i co dalej? edycja 2013 Opis skrótów Istotne różnice oznaczone są w raporcie za pomocą kolorów. Skrót Znaczenie Zielony kolor Istotnie wyższa różnica na poziomie istotności

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Raport: Oczekiwania studentów względem rynku pracy

Raport: Oczekiwania studentów względem rynku pracy Raport: Oczekiwania studentów względem rynku Wyniki badań Plany kariery Brak planów rozwoju zawodowego jest powszechnym problemem występującym w Polsce. Zdaniem ekspertów tego rodzaju plany powinny być

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY

URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY Opracowania sygnalne Bydgoszcz, kwiecień 2005 r. Kontakt: e-mail. SekretariatUSBDG@stat.gov.pl tel. (0 52) 366 93 90; fax (052) 366 93 56 Internet http://www.stat.gov.pl/urzedy/bydgosz

Bardziej szczegółowo

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono Raport z analizy wyników badania losów zawodowych absolwentów Wydziału Nauk Ekonomicznych UWM w Olsztynie rocznika 2012/2013 w 6 miesięcy po ukończeniu studiów Przedmiotem analizy są wyniki badania losów

Bardziej szczegółowo

Małopolskie Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji

Małopolskie Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji Małopolskie Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji Edukacja pod obserwacją Katarzyna Antończak-Świder Kraków, 16.10.2015r. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą.

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Scenariusz 1 MATURA 2008 i co dalej? Planowanie drogi kształcenia. Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: wyznaczać cele związane

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Plan prezentacji 1. Wyzwania dla polityki rozwoju umiejętności w Polsce 2. Absolwenci i ich sytuacja

Bardziej szczegółowo

2) co daje ci wybór liceum ogólnokształcącego

2) co daje ci wybór liceum ogólnokształcącego Gimnazjalisto! Przeczytaj - zanim wybierzesz szkołę ponadgimnazjalną. MATURA LO dla dorosłych LO Technikum 4 lata nauki Egzaminy potwierdzające kwalifikacje w zawodzie Zasadnicza szkoła zawodowa *Absolwenci

Bardziej szczegółowo

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r.

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r. Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru Mielec, 6 września 2013 r. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W 2008 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W 2008 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W KŁOBUCKU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W 8 ROKU ( II część raportu za 8 rok oparta o dane o uczniach szkół ponadgimnazjalnych z SIO MEN) CZĘŚĆ

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca Szkolnictwo zawodowe a szanse na rynku pracy

Raport miesiąca Szkolnictwo zawodowe a szanse na rynku pracy Raport miesiąca Szkolnictwo zawodowe a szanse na rynku pracy Czy szkoła zawodowa to w dzisiejszych czasach dobry wybór? W okresie spadku prestiżu studiów wyższych badamy opinie Polaków odnośnie szkolnictwa

Bardziej szczegółowo

Demograficzne i migracyjne uwarunkowania rozwoju oświaty Zielonej Góry w perspektywie 2020 roku. Czesław Osękowski

Demograficzne i migracyjne uwarunkowania rozwoju oświaty Zielonej Góry w perspektywie 2020 roku. Czesław Osękowski Demograficzne i migracyjne uwarunkowania rozwoju oświaty Zielonej Góry w perspektywie 2020 roku Czesław Osękowski Miasto i Gmina Zielona Góra Strony połączenia: - Miasto Zielona Góra - Gmina Zielona Góra

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY projektu Wiedza dla gospodarki (POKL.04.01.01-00-250/09) (współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z monitorowania kariery zawodowej absolwentów za rok akademickie 2012/2013

Sprawozdanie z monitorowania kariery zawodowej absolwentów za rok akademickie 2012/2013 Sprawozdanie z monitorowania kariery zawodowej absolwentów za rok akademickie 2012/2013 1. Informacje ogólne Proces ankietyzacji monitorowania kariery zawodowej absolwenta studiów wyższych ZUT ma na celu

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE Typy szkół ponadgimnazjalnych Do wyboru są trzy typy szkół ponadgimnazjalnych: 1. liceum ogólnokształcące (LO) 2. technikum (T) 3. zasadnicza szkoła zawodowa (ZSZ) Każdy typ szkoły

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH dr Anna Wawrzonek Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydział Studiów Edukacyjnych Szkoły zawodowe Zasadnicze szkoły zawodowe Technika

Bardziej szczegółowo

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l OVER 45

w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l OVER 45 grupa worldwideschool w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l INFORMACJA O ZREALIZOWANYM PROJEKCIE OVER 45 OVER 45 INFORMACJA O ZREALIZOWANYM PROJEKCIE OVER 45 Worldwide School Sp. z o.o. w okresie od

Bardziej szczegółowo

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna.

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna. POWIATOWY URZĄD PRACY W WODZISŁAWIU ŚLĄSKIM Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna. Lipiec 2012 1. Wprowadzenie Obowiązek przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy tymczasowej. w województwie wielkopolskim i zachodniopomorskim

Rynek pracy tymczasowej. w województwie wielkopolskim i zachodniopomorskim Rynek pracy tymczasowej w województwie wielkopolskim i zachodniopomorskim Według danych Adecco Poland za 2014 r. praca tymczasowa w województwie wielkopolskim i zachodniopomorskim cieszy się coraz większą

Bardziej szczegółowo

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011 Komentarz do wyników polskiej wersji badania Warszawa, maj 2011 r. 1.Wprowadzenie Badanie zostało zrealizowane metodą ankiety elektronicznej między 14 grudnia 2010 a 16 stycznia 2011. Polska wersja badania,

Bardziej szczegółowo

Raport z badań preferencji licealistów

Raport z badań preferencji licealistów Raport z badań preferencji licealistów Uniwersytet Jagielloński 2011 Raport 2011 1 Szanowni Państwo, definiując misję naszej uczelni napisaliśmy, że Zadaniem Uniwersytetu było i jest wytyczanie nowych

Bardziej szczegółowo

Matura i co dalej? Matura i co dalej? edycja 2013

Matura i co dalej? Matura i co dalej? edycja 2013 1 Matura i co dalej? Matura i co dalej? edycja 2013 2 Agenda 1. Demografia uczestników badania 2. Plany edukacyjne absolwentów w 2013 r. 3. Opinie na temat studiów 4. Plany życiowe i szansa na ich realizację

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie

Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie Małopolskie Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji Cykliczne badania edukacji

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GRAJEWSKIM W 2011 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GRAJEWSKIM W 2011 ROKU Powiatowy Urząd Pracy w Grajewie RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GRAJEWSKIM W 2011 ROKU Część II (prognoza) Grajewo, lipiec 2012 roku 1 WSTĘP Niniejszy raport jest drugą częścią

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Zawód mój kapitał? Opinie uczniów ZS NR 1 temat kształcenia zawodowego. w szkole ponadgimnazjalnej

Zawód mój kapitał? Opinie uczniów ZS NR 1 temat kształcenia zawodowego. w szkole ponadgimnazjalnej Anna Mendera Zawód mój kapitał? Opinie uczniów ZS NR 1 temat kształcenia zawodowego w szkole ponadgimnazjalnej Wprowadzenie Wybór zawodu przez młodego człowieka jest jedną z najważniejszych decyzji życiowych.

Bardziej szczegółowo

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców 2011 Anna Tarnawa Kierownik Sekcji Badań i Analiz Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców Warszawa, 22 listopada 2011 r. Działalność

Bardziej szczegółowo

Proces zarządzania zasobami ludzkimi

Proces zarządzania zasobami ludzkimi Marek Angowski Proces zarządzania zasobami ludzkimi Część 1 Etapy procesy zarządzania zasobami ludzkimi Planowanie zasobów ludzkich Rekrutacja Selekcja i dobór kandydatów Szkolenia i doskonalenie zawodowe

Bardziej szczegółowo

Badanie aktywności zawodowej studentów Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki

Badanie aktywności zawodowej studentów Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki Badanie aktywności zawodowej studentów Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki Grudzień 2014 Wstęp Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki prowadzi cykliczne badania, których celem są: ocena pozycji uczelni

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH POWIATOWY URZĄD PRACY W LESKU MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LESKIM Część II Oparta na wynikach badań GUS oraz danych o absolwentach z Systemu Informacji Oświatowej MEN.:: Lipiec

Bardziej szczegółowo

Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego

Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego dr Izabella Kust 1 Regulacje prawne systemu doradztwa w Polsce 2 Podstawowym dokumentem w tym zakresie jest

Bardziej szczegółowo

Raport. Badanie Losów Absolwentów INFORMATYKA

Raport. Badanie Losów Absolwentów INFORMATYKA RPk-0332/06/10 Raport Badanie Losów Absolwentów INFORMATYKA 2010 Przygotowały: Emilia Kuczewska Marlena Włodkowska 1. Cel badań Badania ankietowe przeprowadzone wśród absolwentów kierunku Informatyka,

Bardziej szczegółowo

Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum

Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum Od 1 września 2012 roku obowiązuje nowa struktura szkolnictwa ponadgimnazjalnego. Oto krótka ściągawka dla gimnazjalistów i ich rodziców. Z dniem 1 września

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA ANKIETOWEGO UCZNIÓW LICEÓW OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH Z POWIATU NOWOSĄDECKIEGO I MIASTA NOWY SĄCZ W ROKU SZKOLNYM 2010/2011

RAPORT Z BADANIA ANKIETOWEGO UCZNIÓW LICEÓW OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH Z POWIATU NOWOSĄDECKIEGO I MIASTA NOWY SĄCZ W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 RAPORT Z BADANIA ANKIETOWEGO UCZNIÓW LICEÓW OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH Z U NOWOSĄDECKIEGO I MIASTA W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SĄDECKIE OBSERWATORIUM RYNKU PRACY, EDUKACJI I ZATRUDNIENIA RAPORT Z BADANIA ANKIETOWEGO

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wielkopolskim w nowej perspektywie finansowej LRPO 2013-2020

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wielkopolskim w nowej perspektywie finansowej LRPO 2013-2020 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wielkopolskim w nowej perspektywie finansowej LRPO 2013-2020 Strategia Uczelni w powiązaniu z kluczowymi inwestycjami regionalnymi. Utworzenie parku naukowo-przemysłowego

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Raport z badania ilościowego realizowanego wśród lekarzy i lekarzy

Bardziej szczegółowo

Raport dla Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Tomasza Nocznickiego w Nowej Wsi

Raport dla Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Tomasza Nocznickiego w Nowej Wsi ANALIZA PREFERENCJI ABSOLWENTÓW MAZOWIECKICH SZKÓŁ ŚREDNICH Raport dla Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Tomasza Nocznickiego w Nowej Wsi Studenckie Koło Naukowe Metod Ilościowych Warszawa, 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Co po szkole? Wybory absolwentów Przegląd wyników badań Małopolskiego Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji

Co po szkole? Wybory absolwentów Przegląd wyników badań Małopolskiego Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji Co po szkole? Wybory absolwentów Przegląd wyników badań Małopolskiego Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji Spotkania w podregionach, 16-18.09.2013 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Spokojna 22, 74-300 Myślibórz, 095 747 28 71, fax 095 747 25 www.pup.powiatmysliborski.pl e-mail: szmy@praca.gov.pl RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE MYŚLIBORSKIM

Bardziej szczegółowo

Badanie losów absolwentów PWSZ w Nysie

Badanie losów absolwentów PWSZ w Nysie Badanie losów absolwentów PWSZ w Nysie Rocznik absolwentów: Czas badania: do 3 m-cy od skończenia studiów Opracowanie: Biuro Karier i Badania Rynku Pracy PWSZ w Nysie 1 Badanie losów absolwentów zostało

Bardziej szczegółowo

Klaster Edukacji Lubuskie-Brandenburgia

Klaster Edukacji Lubuskie-Brandenburgia Klaster Edukacji Lubuskie-Brandenburgia dr Bogusław Bukowski 1 Biuro Obsługi Inwestora BranŜe przemysłu w Gorzowie W Gorzowie funkcjonuje około 18 000 firm, z tego blisko 500 z kapitałem zagranicznym Bezrobocie

Bardziej szczegółowo

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola sporządzony w ramach projektu Od diagnozy do strategii model planowania rozwoju usług publicznych dofinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Rynek pracy a system edukacji w Polsce

Raport miesiąca - Rynek pracy a system edukacji w Polsce Raport miesiąca - Rynek pracy a system edukacji w Polsce W październiku konsultanci Zielonej Linii przeprowadzili badania dotyczące relacji pomiędzy systemem edukacji a rynkiem pracy w Polsce. Zapytaliśmy

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA POTRZEB I PROBLEMÓW GRUPY DOCELOWEJ W ZESPOLE SZKÓŁ IM. K. KAŁUŻEWSKIEGO I J. SYLLI W ZDUŃSKIEJ WOLI - III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

DIAGNOZA POTRZEB I PROBLEMÓW GRUPY DOCELOWEJ W ZESPOLE SZKÓŁ IM. K. KAŁUŻEWSKIEGO I J. SYLLI W ZDUŃSKIEJ WOLI - III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE Zduńska Wola, dnia 8.01.2016r. STAROSTWO POWIATOWE Wydział Edukacji Zduńska Wola DIAGNOZA POTRZEB I PROBLEMÓW GRUPY DOCELOWEJ W ZESPOLE SZKÓŁ IM. K. KAŁUŻEWSKIEGO I J. SYLLI W ZDUŃSKIEJ WOLI - III LICEUM

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Ciepucha kierownik Obserwatorium Rynku Pracy dla Edukacji w ŁCDNiKP

Elżbieta Ciepucha kierownik Obserwatorium Rynku Pracy dla Edukacji w ŁCDNiKP Elżbieta Ciepucha kierownik Obserwatorium Rynku Pracy dla Edukacji w ŁCDNiKP Zmiany w edukacji w kontekście perspektyw rozwoju sektora odnawialnych źródeł energii na przykładzie wyników badań Obserwatorium

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia Podkarpackiego Obserwatorium Rynku Pracy w prowadzeniu badań i zlecaniu ekspertyz

Doświadczenia Podkarpackiego Obserwatorium Rynku Pracy w prowadzeniu badań i zlecaniu ekspertyz Doświadczenia Podkarpackiego Obserwatorium Rynku Pracy w prowadzeniu badań i zlecaniu ekspertyz Daniel Szydło Wydział Informacji Statystycznej i Analiz Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie Ramy organizacyjne

Bardziej szczegółowo

Potrzeby w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli

Potrzeby w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli Potrzeby w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli raport z badań w Zespole Szkół Publicznych nr 1 w Pleszewie Opracowanie: Halina Rembowska Małgorzata Borowczyk Anna Kostka Adam Lis Karol Trawiński

Bardziej szczegółowo

Raport z badania ewaluacyjnego

Raport z badania ewaluacyjnego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Raport z badania ewaluacyjnego za okres 01.09.2011-30.11.2011 (wybrane fragmenty) Uprawnienia dla spawaczy gwarantem

Bardziej szczegółowo

Młodzież 2010. Plany, dążenia i aspiracje Materialne warunki życia i dostęp do technologii informacyjnej Znajomości języków obcych

Młodzież 2010. Plany, dążenia i aspiracje Materialne warunki życia i dostęp do technologii informacyjnej Znajomości języków obcych Młodzież 2010 Plany, dążenia i aspiracje Materialne warunki życia i dostęp do technologii informacyjnej Znajomości języków obcych Barbara Badora, CBOS PLANY, DĄŻD ĄŻENIA I ASPIRACJE ŻYCIOWE MŁODZIEM ODZIEŻY

Bardziej szczegółowo

Kształcenie zawodowe dla rynku pracy. Wałbrzych, 24 czerwca 2016 r.

Kształcenie zawodowe dla rynku pracy. Wałbrzych, 24 czerwca 2016 r. Kształcenie zawodowe dla rynku pracy Wałbrzych, 24 czerwca 2016 r. System dualny Celem zmiany w edukacji zawodowej jest stopniowe wprowadzanie dualnego systemu kształcenia - odpowiadającego potrzebom gospodarki

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność 1 RAPORT Z BADANIA Badanie potrzeb w zakresie rozwoju kompetencji wychowawczych wśród studentów kierunków nauczycielskich Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność http://fundacja-rea.org/ Fundacja REA

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r.

Bardziej szczegółowo

CZEGO POLACY CHCĄ SIĘ NAUCZYĆ?

CZEGO POLACY CHCĄ SIĘ NAUCZYĆ? CZEGO POLACY CHCĄ SIĘ NAUCZYĆ? Warszawa, październik 2000 Największym zainteresowaniem Polaków cieszą się trzy rodzaje kursów postawieni wobec możliwości skorzystania z jednego szkolenia badani najczęściej

Bardziej szczegółowo

Analiza losów zawodowych absolwentów PWSZ w Krośnie

Analiza losów zawodowych absolwentów PWSZ w Krośnie BIURO KARIER Analiza losów zawodowych absolwentów PWSZ w Krośnie absolwenci 2014 r. Krosno, kwiecień 2015 r. Opracowanie wyników ankiet dotyczących losów zawodowych absolwentów Państwowej Wyższej Szkoły

Bardziej szczegółowo

Treść pola tekstowego

Treść pola tekstowego Treść pola tekstowego Treść pola tekstowego Politechnika Świętokrzyska realizuje projekt pt. Zagwarantowany sukces z PolitechnikąŚwiętokrzyską - szanse na lepszą przyszłość uczniów szkół ponadgimnazjalnych

Bardziej szczegółowo

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu dr inż. Arkadiusz Borowiec 08.12.2011 r. WND POIG.01.01.01-30-014/09 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Raport dla I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Czarnieckiego w Kozienicach

Raport dla I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Czarnieckiego w Kozienicach ANALIZA PREFERENCJI ABSOLWENTÓW MAZOWIECKICH SZKÓŁ ŚREDNICH Raport dla I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Czarnieckiego w Kozienicach Studenckie Koło Naukowe Metod Ilościowych Warszawa, 2012 r. Opis

Bardziej szczegółowo

Marta Warzecha Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu. Wałbrzych, 26 marca 2012 r.

Marta Warzecha Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu. Wałbrzych, 26 marca 2012 r. Marta Warzecha Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu Wałbrzych, 26 marca 2012 r. Typy szkół w kształceniu ponadgimnzjalnym 1. zasadnicze szkoły zawodowe (od 2

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

Analiza absolwentów według szkół i zawodów w powiecie ryckim w 2010 r. oraz przewidywani absolwenci w roku 2011.

Analiza absolwentów według szkół i zawodów w powiecie ryckim w 2010 r. oraz przewidywani absolwenci w roku 2011. Analiza absolwentów według szkół i zawodów w powiecie ryckim w 2010 r. oraz przewidywani absolwenci w roku 2011. Przyszła sytuacja na rynku pracy młodzieży uczącej się, najczęściej rozstrzyga się już na

Bardziej szczegółowo

Biuro Karier. Formularz

Biuro Karier. Formularz Biuro Karier ul. G. Narutowicza 35 96-300 Żyrardów, tel. 730 111 040 fax. (46) 855 46 64 e-mail: badania.bk@cm.edu.pl Szanowni Państwo, Biuro Karier realizuje projekt badawczy Losy zawodowe absolwentów

Bardziej szczegółowo

Elastyczne ścieżki kształcenia zawodowego

Elastyczne ścieżki kształcenia zawodowego Elastyczne ścieżki kształcenia zawodowego Nowe możliwości zdobycia zawodu i planowania ścieżki edukacyjnej uczniów gimnazjum 7 listopada 2012 r. Nowa struktura szkolnictwa zawodowego i edukacji ustawicznej

Bardziej szczegółowo

MISTRZ I UCZEŃ - model kształcenia praktycznego

MISTRZ I UCZEŃ - model kształcenia praktycznego Spotkanie branżowe dla studentów i pracodawców Kierunek: INFORMATYKA NOWOCZESNE PLATFORMY INFORMATYCZNE COLLEGIUM MAZOVIA Innowacyjna Szkoła Wyższa realizuje projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Podniesienie atrakcyjności studiów na kierunku Inzynieria Materiałowa

Podniesienie atrakcyjności studiów na kierunku Inzynieria Materiałowa Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego i Budżetu Państwa WNIOSKI PO ANALIZIE ANKIET OTRZYMANYCH OD PRACODAWCÓW DOT. REALIZACJI ZADANIA 3 Podniesienie atrakcyjności studiów na kierunku

Bardziej szczegółowo

Biznes i naukaperspektywy. przyszłość. Stan obecny. Warszawa, 26.06.2012r. Współpraca biznesu i nauki. Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy

Biznes i naukaperspektywy. przyszłość. Stan obecny. Warszawa, 26.06.2012r. Współpraca biznesu i nauki. Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy Współpraca biznesu i nauki Biznes i naukaperspektywy na przyszłość Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy Stan obecny Jakość szkolnictwa wyższego Warszawa, 26.06.2012r. Młodzi na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Raport dla X Liceum Ogólnokształcącego im. Królowej Jadwigi w Warszawie

Raport dla X Liceum Ogólnokształcącego im. Królowej Jadwigi w Warszawie ANALIZA PREFERENCJI ABSOLWENTÓW MAZOWIECKICH SZKÓŁ ŚREDNICH Raport dla X Liceum Ogólnokształcącego im. Królowej Jadwigi w Warszawie Studenckie Koło Naukowe Metod Ilościowych Warszawa, 2012 r. Opis badania

Bardziej szczegółowo

województwo pomorskie

województwo pomorskie MONITOROWANIE I DOSKONALENIE PROCESU WDRAŻANIA PODSTAW PROGRAMOWYCH KSZTAŁCENIA W ZAWODACH 2012-2015 województwo pomorskie Witold Woźniak Gdańsk, 27 sierpnia 2014 Priorytet III Wysoka jakość systemu oświaty

Bardziej szczegółowo

Analiza absolwentów według szkół i zawodów w powiecie ryckim w 2012 r. oraz przewidywani absolwenci w roku 2013.

Analiza absolwentów według szkół i zawodów w powiecie ryckim w 2012 r. oraz przewidywani absolwenci w roku 2013. Analiza absolwentów według szkół i zawodów w powiecie ryckim w 2012 r. oraz przewidywani absolwenci w roku 2013. Przyszła sytuacja na rynku pracy młodzieży uczącej się, najczęściej rozstrzyga się już na

Bardziej szczegółowo

Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy.

Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy. Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy. Kielce, marzec 2013 Spis treści 1.Informacja o projekcie... 2 1.1. Informacja o praktykach... 3 1.2 Statystyki

Bardziej szczegółowo

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS prof. dr hab. Stanisław Michałowski Rektor UMCS Cel badań oraz charakterystyka respondentów 1. Badania miały na celu poznanie:

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ABSOLWNETA MONITOROWANIE LOSÓW ABSOLWENTÓW /W MOMENCIE UKOŃCZENIA UCZELNI/ I. Informacje o studiach i zgoda na udział w badaniu

KWESTIONARIUSZ ABSOLWNETA MONITOROWANIE LOSÓW ABSOLWENTÓW /W MOMENCIE UKOŃCZENIA UCZELNI/ I. Informacje o studiach i zgoda na udział w badaniu 1 KWESTIONARIUSZ ABSOLWNETA MONITOROWANIE LOSÓW ABSOLWENTÓW /W MOMENCIE UKOŃCZENIA UCZELNI/ Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku prowadzi bada monitorowania losów absolwentów, którego głównym celem

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie jakości kształcenia zawodowego w ramach. Operacyjnego Lubuskie 2020

Doskonalenie jakości kształcenia zawodowego w ramach. Operacyjnego Lubuskie 2020 Doskonalenie jakości kształcenia zawodowego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 Wsparcie w ramach RPO na rzecz doskonalenia umiejętności i kompetencji zawodowych nauczycieli zawodu

Bardziej szczegółowo

największy wpływ na decyzje uczniów mają rodzice oraz tradycje rodzinne

największy wpływ na decyzje uczniów mają rodzice oraz tradycje rodzinne ZS Narewka ZS Narewka 2014 O wyborze szkoły i zawodu uczeń szkoły gimnazjalnej może oczywiście zdecydować samodzielnie, zdarza się jednak, że wyboru dokona pod wpływem innych osób, sytuacji, czy tez okoliczności.

Bardziej szczegółowo

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Pomysł na przyszłość Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Studia a rynek pracy W 2011 roku kształciło się ponad 1 800 tys. studentów, Dyplom wyższej

Bardziej szczegółowo

RAPORT. z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

RAPORT. z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki RAPORT z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Nazwa projektu: Profesjonalizacja i konkurencyjność szkolenia specjalistyczne dla instalatorów i projektantów instalacji wodociągowych

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA Oferta badawcza DLACZEGO WARTO? Nowa perspektywa finansowania PROW 2014-2020, w ramach której kontynuowane będzie wdrażanie działania LEADER. Zgodnie z przyjętymi

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

2. Kompleksowo trwale przyczyniają się

2. Kompleksowo trwale przyczyniają się Załącznik nr 5.15 Programy rozwojowe szkół i placówek oświatowych realizowane w ramach Działania 9.2 Podniesienie atrakcyjności i jakości szkolnictwa zawodowego - Wyjaśnienia zapisów Szczegółowego Opisu

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

(Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa. Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa

(Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa. Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa (Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 24 października 2012 Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2.

Bardziej szczegółowo