Numer 12/2014 (62) Grudzień 2014 Wydawnictwo bezpłatne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Numer 12/2014 (62) Grudzień 2014 Wydawnictwo bezpłatne"

Transkrypt

1 Numer 12/2014 (62) Grudzień 2014 Wydawnictwo bezpłatne

2 2 nr 12 (62) grudzień 2014 Świąteczne szaleństwo, czyli nieodparty urok kiermaszów Święta Bożego Narodzenia mają nieodparty urok, który kojarzy się z choinką, prezentami, piernikami i radosną atmosferą podgrzewaną przez rozlegające się wokół świąteczne piosenki. Nie bez powodu mówi się, że jest to czas magii. I rzeczywiście warto poddać się tej świątecznej atmosferze i w poszukiwaniu nietuzinkowych prezentów udać się na jeden z kiermaszów, który oferuje również lokalne smakołyki. A oto lista belgijskich miast, w których organizowane są najsłynniejsze jarmarki. Red. Miejscowość Data Bruksela 28/XI 4/I Antwerpia 6/XII- 4/I Brugia 21/XI 4/I Gandawa 5/XII 4/I Mechelen 10/XII 23/XII Ostenda 28/XI-4/I Halle 19/XII-28/XII Louvain 11/XI 21/XII Tournai 30/XI 31/XII godz Dinant 6/XII 8/XII Dubruy 28/XI- 4/I Liège 28/XI- 30/XII Namur 28/XI 31/XII Bezpłatny miesięcznik firmowy Adres: Avenue E. Demolder 1, 1030 Bruksela, tel.: , TVA BE nakład Wydawca: NOWINKI VZW, Administrator: Agnieszka Nowak, Alfred Materna - tel Redaktor naczelny: Katarzyna Ligocka, Skład i łamanie: Redakcja Współpraca: Elżbieta Kuźma, Dominik Piotrowiak, Iwona Ścisłowska, Śnieżka Daleszak, Aneta Kubas, Jacek Rujna, Mariusz Narel Korekta: Dominik Piotrowiak, REKLAMA: Iwona Ścisłowska: tel Księgowość: Hanna Jałbrzykowska, Specjalista ds. IT: Konrad Gajda Ogłoszenia drobne (bezpłatne): tel (wyłącznie sms y) lub Redakcja nie odpowiada za treść ogłoszeń. Opracowania graficzne reklam są własnością redakcji.

3 nr 12 (62) grudzień

4 4 nr 12 (62) grudzień 2014 Historia pasterki, szop Jest taki dzień, bardzo ciepły, choć grudniowy,/dzień, zwykły dzień, w którym gasną wszelkie spory... tak śpiewał zespół Czerwone Gitary, przywołując atmosferę serdeczności i wybaczenia, co nierozłącznie wiąże się z Wigilią i Bożym Narodzeniem. I właśnie zbliżające się Święta Narodzenia Pańskiego są doskonałą okazją do uzmysłowienia sobie, jak narodziły się: tradycja pasterki, szopki, choinki i bombki. Pasterka Tradycja Mszy św. odprawianej o północy 24 grudnia była znana w Kościele rzymskim od połowy VI w. Po raz pierwszy została celebrowana przez papieża Grzegorza IV. Nazwa tej wyjątkowej Mszy pochodzi od pasterzy, którzy jako pierwsi odwiedzili maleńkiego Jezusa w betlejemskiej stajence. To właśnie ubogim chłopom pilnującym owiec, Anioł obwieścił przyjście na świat Zbawiciela, a ci bez wahania udali się do miasta Dawidowego, gdzie znaleźli Dziecię owinięte w pieluszki, położone w żłobie. Szopka Pomysłodawcą szopki był św. Franciszek z Asyżu. Ten pochodzący z zamożnej rodziny chłopak w młodości wiódł hulaszcze życie i nic nie wskazywało na to, że stanie się zakonnikiem. Jak podają źródła historyczne, ok r. zaczął przechodzić powolną przemianę, a to za sprawą udziału w wojnie, w trakcie której został zdradzony przez towarzysza i osadzony w więzieniu. Po uwolnieniu poświęcił się służbie Bożej, propagując miłość Chrystusa. W nocy z 24 na 25 grudnia 1223 r. Franciszek urządził w Greccio, włoskiej miejscowości w regionie Lacjum, pierwszą w historii bożonarodzeniową szopkę ukazującą wykutą w skale betlejemską grotę, w której narodził się Chrystus. W grocie zgromadzono także żywe zwierzęta. Wewnątrz szopki znajdowały się figurki przedstawiające Dzieciątko, Maryję, świętego Józefa, pastuszków i Trzech Króli. Zwyczaj szopki trafił do Polski za sprawą zakonu franciszkanów w XIII w. Mimo że w naszym kraju szopki są na ogół drewniane, to ich niezmiennym elementem jest mieszczący się w centrum żłóbek. Dopiero XVIII w. przyniósł znaczące zmiany w szopce, a to za sprawą ruchomych figurek. Najsłynniejsze są oczywiście Szopki Krakowskie, nawiązujące wyraźnie do architektury tego miasta. Te dzieła sztuki przypominają dekoracją i przepychem baśniowe budowle, a zachwycają oglądających ruchomymi postaciami oraz dbałością o każdy detal. Choinka Drzewo, zwłaszcza iglaste, w wielu kulturach jest uważane za symbol życia, odradzania się, płodności i zdrowia. W Starym Testamencie pojawia się m.in. drzewo poznania dobra i zła, z którego nie wolno było zrywać owoców. Gdy Adam i Ewa złamali zakaz Boga, zostali wypędzeni z raju. W innym fragmencie Biblii, w Księdze Hioba, można znaleźć słowa: Drzewo może mieć nadzieję: choć jest ścięte, znowu się odradza, a jego pędy rosną dalej. Ten fragment potwierdza wieczny cykl odradzającej się natury. Tradycja stawiania drzewka bożonarodzeniowego pojawiła się po raz pierwszy w XVI w. w Alzacji. Wielki reformator Kościoła, Marcin Luter, był zachwycony pomysłem, który stał się szybko bardzo popularny na terenie protestanckich Niemiec. Do Polski tradycja bożonarodzeniowego drzewka trafiła na przełomie XVIII i XIX w. za sprawą niemieckich protestantów. Jak podaje Wikipedia, ten zwyczaj był popularny początkowo tylko w miastach, skąd przeniósł się na wieś, zastępując znacznie starszą, słowiańską tradycję dekorowania snopu zboża, oraz wypierając polską ozdobę w postaci jemioły i podłaźniczka

5 nr 12 (62) grudzień ki, choinki i bombki (czubek jodły, świerka lub sosnowa gałąź wieszane pod sufitem). Obyczaj podłaźniczka był popularny na wsiach w południowej Polsce aż do lat 20-tych XX w. Gdy wreszcie podłaźniczek ustąpił miejsca choince, gospodarze przynoszący do domu drzewko z lasu traktowali to jak swoistą kradzież obrzędową, która miała przynieść złodziejowi szczęście. Ale wróćmy do choinki, która została zaakceptowana przez Kościół katolicki i stopniowo rozpowszechniła się w Anglii i Francji, potem w krajach Europy Północnej i Środkowej aż dotarła do Europy Południowej, stając się w każdym miejscu najbardziej popularnym symbolem świąt Bożego Narodzenia. Pięknie oświetloną choinkę zawdzięczamy wynalazkowi Thomasa Alva Edisona, który w latach 80-tych XIX w. opatentował żarówkę. Natomiast uroczy zwyczaj ozdabiania choinkami głównych placów miast sięga korzeniami 1931 r., kiedy to robotnicy budujący Rockefeller Center w Nowym Jorku postawili pierwszą jodłę. Według tradycji choinkę powinno ubierać się wspólnie w Wigilię, choć coraz powszechniejsze staje się przystrajanie drzewka znacznie wcześniej, już na początku grudnia, a wszystko po to, aby nacieszyć się niesamowitą i niepowtarzalną atmosferą świąt. Bombka Początkowo choinki ozdabiano własnoręcznie wykonywanymi w czasie adwentu ozdobami z bibuły, kolorowymi papierkami i piórkami, a także pierniczkami w kształcie serca, orzechami, czerwonymi jabłuszkami, cukierkami i tzw. anielskimi włosami. Blask choince zapewniały natomiast świeczki i tzw. zimne ognie. Historia świątecznej bombki wiąże się nierozłącznie z hutą szkła w niemieckim mieście Lauscha, w którym pracował Hans Greiner. Był on za biedny, aby kupić orzechy, słodycze i owoce do przyozdobienia choinki, więc... w 1847 r. wydmuchał z cienkiego szkła bombkę przypominającą kształtem jabłko. W ten sposób ozdobił swoje bożonarodzeniowe drzewko, co podbiło serca sąsiadów i wkrótce powszechnie zaczęto go naśladować. Pierwsze bombki choinkowe pojawiły się w Polsce w XIX w. Początkowo sprowadzano je z zagranicy, ale wkrótce pojawiły się na terenie naszego kraju fabryki produkujące ręcznie robione i posrebrzane od wewnątrz ozdoby, które zaczęły przybierać coraz bardziej wymyślne kształty jak: zwierzątka, parasolki, laski, pajace, instrumenty muzyczne. A z okazji zbliżających się świąt życzę wszystkim Czytelnikom Nowinek, aby Wigilia i Boże Narodzenie upłynęły w pełnym miłości gronie najbliższych, przy blasku pięknie ozdobionej choinki i przy dźwiękach wspólnie śpiewanych kolęd. Iwona Ścisłowska Symbolika ozdób choinkowych: orzechy oznaka dobrobytu i siły jabłuszka symbol zdrowia i urody światełka znak Światłości świata, czyli Chrystusa aniołki symbol opieki nad domem dzwoneczki oznaka dobrych nowin i radosnych wydarzeń Gwiazda Betlejemska symbol powrotu do domu z dalekich stron i odnalezienia właściwej drogi

6 6 nr 12 (62) grudzień 2014 Felieton Przedświąteczna s Co się stało, to się nie odstanie. Zdradziłam męża z dawnym ukochanym, choć wcale tego nie chciałam. W chwili szaleństwa zapomniałam o wszystkich i o wszystkim, no i masz babo placek. Wyrzuty sumienia i ogromne poczucie winy zżerały mnie przez niemal cały miesiąc. Chodziłam markotna i zamyślona, bo ciągle rozważałam w myślach, czy powinnam przyznać się Jackowi czy nie. Diabelsko mnie kusiło, żeby nad całą sprawą zaciągnąć zasłonę milczenia i niepamięci. Z drugiej jednak strony czułam, że to będzie nie fair, w stosunku do mojego ślubnego. Gryzłam się tym okropnie. I w domu i w biurze wszyscy się dopytywali, czy nie jestem przypadkiem chora, bo nie najlepiej wyglądam i ciągle chodzę smutna. Ale jakże się tu cieszyć, skoro taki pasztet się pojawił i to przed świętami Bożego Narodzenia W biurze sytuacja wcale nie wyglądała lepiej niż w domu. Mój były ukochany no i kochanek jednej nocy zarazem sądził, że nasza hotelowa przygoda w Antwerpii, to jedynie początek prawdziwego romansu. Nadal szukał okazji, żeby się do mnie przytulić, pocałować choć w policzek lub niby przypadkiem dotknąć. Było mi go żal, bo wiedziałam, że to bez przyszłości, chyba że zdecyduję się na rozstanie z Jackiem, czego absolutnie nie chciałam. Czekała mnie więc poważna rozmowa, mająca położyć kres jego zalotom i niepotrzebnym złudzeniom. Postanowiłam, że rozmówię się z nim w piątek, pod koniec dnia, tak, żeby miał cały weekend na przetrawienie rozstania i pogodzenie się z sytuacją. Siedziałam w ten dzień jak na szpilkach, nie mogąc sobie znaleźć miejsca. W końcu zebrałam się na odwagę i zaczęłam rozmowę z Arturem. W sumie poszło łatwiej niż się spodziewałam, bo przypuszczał, o czym chcę z nim porozmawiać. Ułatwiło mi to nieco zadanie, choć nie ukrywam, że serce mi się krajało, bo wiedziałam, że sprawiam ogromną przykrość Arturowi. Nic nie mogłam jednak na to poradzić, bo nie chciałam się z nim na stałe związać, ani przyczynić się do rozpadu mojego małżeństwa. Artur powiedział, że szanuje mój wybór i że go rozumie. Pocałował mnie raz jeszcze tłumacząc, że to na pożegnanie, a potem poprosił, czy może wcześniej wyjść z biura. Puściłam go, bo nie miało żadnego sensu siedzenie jeszcze przez dwie godziny i patrzenie jak cierpi. Wracając do domu, postanowiłam iść za ciosem i przez weekend rozmówić się z Jackiem. Dopiero w niedzielę po południu zdobyłam się na odwagę i gdy uśpiłam Pawełka, poprosiłam Jacka do salonu, żebyśmy mogli porozmawiać. Brrr, ale się czułam Nie wiedziałam, jak małżonek zareaguje na taką nowinę, ale cóż, musiałam mu powiedzieć, bo nie mogłam dalej udawać, że nic się nie stało. Biedny, myślał, że chcę mu powiedzieć, że jestem w ciąży, a tu wyszła na jaw zupełnie inna sprawa, której się żadną miarą nie spodziewał. Gdy wysłuchał mnie do końca, nie odezwał się ani słowem. Wstał, ubrał się i wyszedł. Nie było go do wieczora. Wrócił smutny, widać było, że wstrząsnęło nim bardzo. Powiedział, że docenia to, że zdobyłam się na odwagę i mu o wszystkim opowiedziałam. Dodał, że nie spodziewał się takich wieści i że trzeba mu będzie trochę czasu, żeby mi wybaczyć. Postanowił na razie spać na kanapie, bo musi przetrawić to, czego się dowiedział. Zapytał jeszcze tylko, czy to skończone i czy rozmówiłam się z Arturem. Powiedziałam, że tak. Na co Jacek rzucił krótko, że to dobrze i uznał dyskusję za zamkniętą. Do samych świąt odzywał się do mnie niewiele, tylko gdy było to konieczne, bo na przykład chodziło o Pawełka czy zrobienie zakupów. Boże Narodzenie zbliżało się wielkimi krokami, ale nigdy okres przedświątecznej krzątaniny nie był dla mnie taki smutny. Sprzątałam, szorowałam, pucowałam, myłam, czyściłam, polerowałam i froterowałam bez opamiętania. Gdy mieszkanie błyszczało już jak w reklamie środków do czyszczenia, zajęłam się szykowaniem jedzenia. Pieczenie, gotowanie, podsmażanie, szatkowanie, mielenie i duszenie zajmowało mnie i pozwalało nie myśleć, choć chwilami o ciężkiej atmosferze w domu i piwie, którego nawarzyłam. Jacek przyniósł choinkę i ustawił ją w salonie. Potem poszedł po resztę świątecznych zakupów i przytargał wszystko, co napisałam mu na kartce. Nadeszła wigilia. Spędzaliśmy ją w tym roku sami, bo rodzice nie mogli

7 Felieton nr 12 (62) grudzień powiedź przyjechać, a nam nie chciało się z małym synkiem wlec przez pół Europy zaledwie na kilka dni. Wzięłam opłatek, podeszłam do Jacka i jedyne, co potrafiłam z siebie wydusić, to PRZEPRA- SZAM Spojrzałam na niego i zobaczyłam, że łzy leją mu się po policzkach. Nie odezwał się ani słowem, przytulił mnie jednak i pogłaskał po włosach, jak to często miał w zwyczaju. W tym momencie Pawełek zakwilił i musiałam pobiec do pokoju, żeby go wyciągnąć z łóżeczka. Gdy wróciłam do salonu z maluchem na rękach, Jacek układał pod choinką prezenty. Ja w tym wszystkim całkiem o tym zapomniałam Dla Pawełka był śliczny samochodzik, który śpiewał i grał różne melodie. A dla mnie wielka rózga przypominająca mi o moim przewinieniu. Jacek wziął ode mnie Pawełka, posadził go na ziemi, żeby od razu przetestował nową zabawkę. A potem podszedł do mnie, wziął mnie w ramiona i poprosił, żebym mu przyrzekła, że już nigdy więcej nie będzie podobnych historii. Dałam mu słowo honoru, po czym zasiedliśmy do wigilijnej wieczerzy. Na drugi dzień obudziłam się w lepszym nieco humorze, ciesząc się, że przyznałam się Jackowi do popełnionego grzechu i że zdobył się na to, żeby mi przebaczyć. Nie od razu wszystko wróciło do normy, ale miałam nadzieję, że z czasem zapomnimy o całej sprawie i że uda nam się odbudować zaufanie i uratować nasz związek. Nadal żal mi było Artura, samotnie spędzającego święta i odrzuconego przeze mnie, ale życzyłam mu jak najlepiej wierząc, że znajdzie jeszcze przyjazną duszę i założy szczęśliwą rodzinę. Tego życzyłam mu w duchu z całego serca będąc mocną przekonaną, że bożonarodzeniowe życzenia się spełniają. To w końcu wyjątkowy czas w ciągu całego roku, w którym możliwe jest nawet uzyskanie przebaczenia od najdroższego na świecie człowieka za mało chwalebny występek Bo przecież cuda się zdarzają, zwłaszcza w wigilijną noc Anna Karska

8 8 nr 12 (62) grudzień 2014 Rowerowa podróż życia część 2 Kolejny etap miał być najkrótszym ze wszystkich, tylko 15 km i tylko 1000 m w górę na Wielką Przełęcz św. Bernarda. To najwyżej położony punkt na naszej trasie 2469 m n.p.m., na granicy Szwajcarii i Włoch. Swoją nazwę zawdzięcza św. Bernardowi z Menthon, patronowi alpinistów i ratowników górskich, który w 1050 roku założył tam schronisko dla pielgrzymów. Ostatnie 6 km przeszliśmy na piechotę, pchając nasze rowery, nie spiesząc się i podziwiając zapierające dech w piersiach widoki. Przed hospicjum spotkaliśmy kilku turystów na przechadzce z dwoma pięknymi psami bernardynami. Jak się okazało, tych psów jest tam całkiem sporo i są symbolem zarówno hospicjum, jak i Szwajcarii są używane od XVII w. jako psy pociągowe i w akcjach ratunkowych. Opiekują się nimi głównie wolontariusze. Odpoczęliśmy i wyspaliśmy się w bardzo wygodnych łóżkach, w starym budynku hospicjum, gdzie znajduje się również kościół i krypta i, a jakże, ogromna tablica z czarnego marmuru, upamiętniająca przemarsz wojsk Napoleona z 1800 roku. Za gościnę rząd francuski zapłacił, bagatela, 150 lat później Niezapomniane wrażenia z przełęczy, spektakularny widok okalających jeziorko wyniosłych szczytów alpejskich i górujący Asyż - po orzeźwiającym letnim deszczu. nad wszystkim pomnik św. Bernarda, patrzącego na przełęcz, pozostaną długo w naszych wspomnieniach. Nie mniej wrażeń czekało nas następnego dnia. Jeśli komuś się wydaje, że jazda z górki to marzenie każdego rowerzysty, to nie widział przerażenia w oczach co niektórych podczas zjeżdżania przez ponad 30 km na kurczowo ściskanych obu hamulcach Nadgarstki do wymiany! W Donnas czekał już na nas w parafii św. Piotra (San Pietro in Vincoli) gościnny ksiądz i miejsce na podłodze dla panów, piętrowe łóżka dla dziewczyn, prowizorycznie zaaranżowana kuchnia polowa i doccia spartana, czyli spartański prysznic, po prostu trzy w jednym. Jeśli ktoś wie, jak wygląda tradycyjna toaleta typu narciarz, to niech sobie wyobrazi umocowany u góry prysznic i drewnianą kratkę leżącą na narciarzu (jeśli zachodziła potrzeba prysznica) lub podnoszoną, gdy potrzeba była zgoła inna Widok na Hospicjum św. Bernarda zza włoskiej granicy. Kolacja była porządna, ale co niektórym głodomorom (lub miłośnikom biancorosso termin powstał na potrzeby spragnionych orzeźwienia, białym, lekko gazowanym winem prosto z dystrybutora) było po drodze do sąsiedniej pizzerii, gdzie jedliśmy najlepszą pizzę na świecie. Jak się okazało, miejscowi kibice futbolu bardzo dobrze znają sukcesy polskiej reprezentacji sprzed lat i z pamięci recytują nazwiska, daty i wyniki meczów. Czy każdy Włoch to urodzony komentator futbolu? I czy w każdej pizzerii częstują na dzień dobry pizzą gratis? Dobrze wypoczęci i nakarmieni ruszyliśmy rano do następnego przystanku w Mortarze. Miejsce szczególne na Via Francigena, bo w opactwie Sant Albino, odwiecznym miejscu postoju pielgrzymów do grobu św. Piotra, czekały na nas same niespodzianki. Jedną z nich była przepyszna kolacja prawdziwa, domowa lasagne, filet z kurczaka z frytkami, miejscowe wino i pyszne pieczywo. Nasz gospodarz, ojciec Francesco d Agostino, okazał się bardzo troskliwy. Zwłaszcza dla Patryka, którego co najmniej trzy razy tego wieczoru osobiście wysmarował maścią przeciwko komarom, powtarzając w kółko zanzare (komary). Chyba wyglądał na najbardziej poszkodowanego Potem z pasją opowiedział nam historię tego miejsca, pokazując m.in. wyryte w cegłach rzymskimi cyframi daty wizyt pielgrzymów (np. z 1385 roku) oraz miejsce pochówku dwóch zaufanych druhów Karola Wielkiego, którzy zginęli w bitwie z Longobardami w 773 roku - trwającej zaledwie jeden dzień, lecz okupionej niewyobrażalnymi na tamte czasy ofiarami. Stąd też wywodzi się nazwa miasta, z łac. Mortis Ara ołtarz martwych. Żal nam było opuszczać to wyjątkowe miejsce i fantastycznych gospodarzy, ale już czekała na nas Piacenza i tamtejszy konwent kapucynów. Dalej zjeżdżaliśmy przeważnie w dół, więc nieistotne było czy to 100 czy 120 km. Kościół piękny, miasto z zabytkową starówką, smakowita kolacja, nocleg, co prawda na podłodze, ale dziewczynom trafiła się sala z matami treningowymi, więc ja tam spałam jak zabita. Kamila rano wyżywała się na worku treningowym jakby chciała naładować energię na dalszą trasę Nasz przemiły gospodarz obdarował nas jeszcze zapasami różnych puszek i makaronów, gdyż klasztor niedługo będzie zamykany,

9 nr 12 (62) grudzień Pierwszy budynek zakonny franciszkanów w sanktua- -rium w Rivotorto. a lokale przerabiane na akademiki. Fajnie dla studentów, ale braciszków szkoda Dzień kolejny do Fidenzy przeleciał nam jak z płatka. Krótki dystans, a więc szybko na miejscu, znów u kapucynów, a jakże. Pierwszy raz przywitano nas jak typowych pielgrzymów, czyli najpierw poproszono o kredencjały (paszporty pielgrzymów) do opieczętowania i dopiero potem pokazano nam miejsce noclegu. Nomen omen nasze kredencjały przysłało nam stowarzyszenie Via Francigena, właśnie z Fidenzy. Warte wspomnienia jest zwłaszcza D uomo, czyli katedra z XII w., którą udało się nam zwiedzić. Monumentalny, przepiękny stary budynek. Miejsce kultu św. Donina, który podobno po swej męczeńskiej śmierci, wziął ściętą głowę pod pachę i tak z nią pomaszerował przed siebie Optymistycznie patrząc na kolejny etap (przecież to tylko 85 km) wyruszyliśmy następnego dnia przed siebie. Nawet zdziwienie braciszka z klasztoru, że robimy etap przeznaczony dla normalnych pielgrzymów rowerowych na dwa dni, nie zakłócał naszego dobrego samopoczucia. Po pierwszych 10 km już nie było tak optymistycznie, po następnych 40 km też nie. Zjeżdżanie w dół skończyło się, a zaczęło wspinanie i to nie na żarty. Na jednym z ostrych zakrętów pod górę, widziałam tabliczkę Autodromo Enzo Ferrari i coś tam dalej po włosku. Nie wiem, czy to był punkt widokowy na legendarną trasę wyścigową, czy może Enzo śmigał też po naszej trasie szczerze, jak najbardziej nadawała się do tego. Mniej więcej w połowie stwierdziliśmy, że braciszek z Fidenzy miał rację, co do podziału tej trasy na dwa etapy, ale po odpoczynku pozbieraliśmy się do kupy i poczłapaliśmy dalej, wciąż pod górę. Nagrodą był widok Passo del Ciso przełęczy na granicy prowincji Emilia Romagna i Toskania i cudowny kamienny kościółek na górce z malowniczą figurką Matki Boskiej. Miejsce to odwiedził nasz Jan Paweł II wkrótce po jego wyborze na papieża. Widoki na rozciągające się góry Toskanii zatrzymały nas na dłuższą chwilę. Cała reszta trasy tylko w dół. Hurra! Nocleg w konwencie kapucynów w Pontremoli mieście wielu mostów i pięknych zabytków, z malowniczym ogrodem, pozwolił się nam dobrze zregenerować. Do tego wieczorny spacer po mieście i włoskie lody, najlepsze na świecie Zmotywowani zaplanowanym na następny dzień relaksem na prawdziwej włoskiej plaży, wyruszyliśmy dość wcześnie i, można wierzyć lub nie, ale do godziny 14-ej mieliśmy już za sobą 80km. Widok z plaży na szczyty oddalonych Alp Apuańskich i kąpiel w morzu naładowały skutecznie nasze baterie. Postój w kolejnym klasztorze kapucynów w Monte San Quirico pod Lucca, chyba najlepsza kolacja na całej trasie, przygotowana przez fachowego kucharza klasztornego, lokalne smakołyki i super wygodne pokoje z wielkimi łóżkami (co niektórzy mieli pojedyncze pokoje z prysznicem!) po prostu super! Oczywiście piękny ogród i widoki Toskania jest cudna. Następnego dnia po drodze do Sieny zwiedziliśmy San Gimignano toskański Manhattan. Nazywany tak ze względu na widoczne z daleka charakterystyczne czworokątne wieże wznoszące się nad miasteczkiem. Miasteczko perełka, odwiedzane przez tłumy turystów. Tym razem Toskania dała nam popalić słońcem, no i pagórkami, ale te widoki A na bolące mięśnie, ścięgna i inne przypadłości był Oskar (skrzyżowanie Adama Słodowego z chodzącą encyklopedią) i jego niezbędniki w przepastnych torbach rowerowych. Dość późno zawitaliśmy do klasztoru obserwantów pod Sieną. Rano Baśka skwitowała, że wiadomo, dlaczego obserwanci widok na Sienę z tego klasztoru był nieziemski, całe miasto jak na dłoni. Spaliśmy na podłodze w sporej sali, a co poniektórzy w krużganku klaustrum, pod gołym niebem. Noc była piękna, a kamienna posadzka taka wygodna Dzień następny miał być super wyczerpujący. Poniekąd dzięki późnemu startowi, o godz. 11-ej. Trzeba było odwiedzić przecież św. Katarzynę w bazylice Dominikanów (jako doktora Kościoła uhonorowano ją m.in. jej wystawioną w relikwiarzu Głową widok nie dla ludzi o słabych nerwach ). Po pokonaniu długiego, ok km, dystansu przez wzniesienia Toskanii dotarliśmy o 22-giej (znowu) na miejsce Mina Patryka, który nieudolnie próbował uśmiechnąć się do zdjęcia na ostatnim podjeździe, mówiła sama za siebie. Na przywitanie wyszedł nam gwardian klasztoru kapucynów w Le Celle pod Cortoną. Aż żal było fatygować starowinki o tak późnej porze, ale dla niego nie było problemu. I tak siedzę w swoim pokoju i się modlę, nie muszę nigdzie daleko chodzić powiedział. Na stwierdzenie brata Marcina, że przejechaliśmy dziś bardzo długą drogę, zapytał: A po co tak gnacie? Nie lepiej spokojnie, powoli, na piechotę pielgrzymować? Ludzi po drodze spotykać, przystanąć co chwila i podziwiać piękne miejsca? Jak dla mnie trafił w sedno to niezaprzeczalny minus jazdy rowerem, tyle ciekawych miejsc się po prostu mija. No ale jak się chce w trzy tygodnie dotrzeć z Antwerpii do Rzymu, to musi być coś za coś. Dokończenie na str. 10 Jadalnia w Hospicjum św. Bernarda - wreszcie ciepła herbatka.

10 10 nr 12 (62) grudzień 2014 Hobby Dokończenie ze str. 9 Rowerowa podróż życia część 2 Miejsce zapierające dech w piersiach. Spaliśmy w kamiennym domku na wygodnych łóżkach, a jadalnia z kuchnią wyposażona była nawet w maszynki do kawy Szkoda, że mieliśmy tak mało czasu, żeby nacieszyć się tym miejscem. Gdy zobaczyliśmy rano całe Le Celle, staliśmy jak urzeczeni. Przed nami położone na wzgórzu kamienne domeczki i kaplica w miejscu, gdzie przebywał i modlił się sam św. Franciszek. Podniosłą atmosferę podczas mszy, którą tam odprawialiśmy, przerwał jeden z braci, z pewnością przygłuchy, który zajrzał przez drzwi i krzyknął dziarsko łamanym angielskim: Skończyliście już?!, (niektórzy z nas poczuli, że już dotarli do celu pielgrzymki) i przepiękna msza w cudownie kolorowej bazylice i już zapomnieliśmy o wszystkich trudach drogi Muszę wspomnieć o jeszcze jednej rzeczy trochę się spóźniliśmy na oglądanie zachodu słońca ze wzgórza przy twierdzy, ale mogliśmy za to słuchać cichutkich modlitw, śpiewanych na głosy przez siostry z Korei (w tym Salve Regina), które studiują w Rzymie i przyjechały do Asyżu na kilka dni. Dawid nie wytrzymał i musiał to naszkicować. Jaka odmiana od szkicowania atrakcyjnych dziewcząt spotykanych po drodze Jedna z nich nawet zaplotła mu warkoczyka na pamiątkę. Cóż, artyści Do Narni (ale tej bez szafy) dojechaliśmy całkiem spokojnie, ale prysznic był tam zbędnym luksusem. Nie ma jednak nic niemożliwego. Dominik pokombinował i jak pomysłowy Dobromir zmontował prysznic z kawałka rurki podłączonej do kranu na zewnątrz Wolontariuszka opiekująca się bernardynami na przełęczy GSB. po czym zniknął w głębi klasztoru, chyba nawet nie dosłyszał naszej odpowiedzi. Z żalem opuściliśmy to cudowne miejsce, ale już czekał na nas Asyż, widoczny z daleka na długo przed dotarciem na miejsce. Nocowaliśmy 2 dni w Centro Tau pod Asyżem (ale obok super Camping du Grand Saint Bernard otoczony majestatycznymi górami. pizzerii). Nie da się opisać Asyżu w kilku słowach. To na pewno jedno z najpiękniejszych średniowiecznych miasteczek, pozwalające na magiczną chwilę zadumy przy grobie św. Franciszka Zmęczona, ale szczęśliwa autorka artykułu. No i ostatni dzień Rzym. Wjazd do miasta przez Prima Porta był jak wjazd prawdziwych zwycięzców. Może przez niesamowity wygląd tego mostu i świadomość wielowiekowej historii, jakiej był świadkiem. Dojechaliśmy prosto na plac św. Piotra i zdążyliśmy na wieczorną mszę w kaplicy za głównym ołtarzem, naprzeciwko niesamowitego witrażu przedstawiającego Ducha Świętego. Potem wizyta w krypcie przy grobie św. Piotra, chwila zadumy, no i świadomość, że to koniec pielgrzymki. Satysfakcja, ale i melancholia, że to już za nami. Co prawda czekał na nas Rzym i kilka dni na zwiedzanie, ale o tym może innym razem. Bardzo gościnne siostry i fantastyczne warunki przy Via Asterio, z dala od zgiełku miasta, były nie do przecenienia. Wyrazy uznania należą się wszystkim, którzy dojechali na metę. Przy nieraz ekstremalnych warunkach na drodze (upadki z roweru, zmiany dętek, opon, piratujący kierowcy tirów, jazda w nocy, w deszczu, przez tunele, bez pobocza dla rowerów) i mimo potwornego zmęczenia ktoś zawsze musiał zrobić wieczorem kolację dla wszystkich i przygotować śniadanie (18 osób może sporo zjeść ), pozmywać, wypakować graty i namioty, aby potem spakować z powrotem do busa. Ale udało się!!! Jak to mówią, wszystko dobrze się skończyło, bez masakry się obyło. No to gdzie i kiedy następnym razem? Anna Gierczak

11 nr 12 (62) grudzień

12 12 nr 12 (62) grudzień 2014 Jesteś imigrantem w Belgii lub zamierzasz nim być? Jeśli tak, to potrzebujesz wsparcia i rozsądnych porad. ING zapewnia Ci to w zakresie Twoich potrzeb bankowych i ubezpieczenia, nawet przed Twoim przyjazdem. W ING korzystasz z pomocy pracownika mówiącego w Twoim języku oraz z Call Center. Czy można marzyć o lepszym przyjęciu? Obsługa w języku polskim: Oddział Ste Marie Schaerbeek tel Oddział Parvis St Gilles tel Oddział Cours St Michel Etterbeek tel lub odwiedź naszą stronę: ING Belgique SA Bank- Główna siedziba : avenue Marnix 24, B-1000 Bruksela KRS Bruksela TVA BE SWIFT : BBRUBEBB IBAN BE ( ). Wydawca : Inge Ampe Cours Saint-Michel 60, B-1040 Bruksela

13 Wywiad miesiąca nr 12 (62) grudzień Wywiad z Dave Deruytter, Head of Expatriates & Non Residents ING Belgium W ING każdy klient jest mile widziany W dzieciństwie prawie każdy chłopiec marzy o tym, żeby zostać policjantem lub strażakiem. Czy tak było również w Pana przypadku, czy też od najmłodszych lat chciał Pan zostać specjalistą bankowym? W dzieciństwie mieszkałem na wsi, w pobliżu lasu. Już wtedy uwielbiałem budować domki na drzewach i drążyć podziemne korytarze. Moi rodzice obawiali się, że albo spadnę z drzewa i połamię nogi, albo że przysypie mnie ziemia w jakimś tunelu. Od najmłodszych lat pasjonowała mnie inżynieria i architektura. Gdy ukończyłem inżynierię cywilną na uniwersytecie w Gandawie, okazało się, iż banki również poszukują specjalistów z takim dyplomem jak mój. Zaproponowano mi udział w 2-letnim programie treningowym i tak się zaczęła moja bankowa kariera. Zacząłem pracę w BBL ( Bank Brussels Lambert), poprzedniku ING, co bardzo mi się spodobało. Jak wygląda Pana dzień pracy? Jak każdy pracownik biurowy, zaczynam mój dzień pracy od sprawdzenia maili. Potem biorę udział w oficjalnych spotkaniach bankowych. Około południa ponownie sprawdzam maile, wchodzę na stronę ING Expat na Facebook oraz na Linked-in. Po południu często biorę udział w seminariach, uczestniczę w wydarzeniach bankowych oraz pracuję nad kolejnymi projektami. Wieczorem, tuż przed wyjściem z biura, po raz ostatni zaglądam na pocztę mailową. Dodatkowo w ciągu dnia odbieram liczne telefony od kolegów i klientów, którym służę pomocą. Jak to się stało, że w latach został Pan wysłany do Japonii, aby wziąć udział w Europejskim Programie Szkoleniowym dla Managerów i Dyrektorów? Po kilku latach mojej pracy w BBL bank zaczął szukać ludzi zainteresowanych współpracą z Japonią i okazało się, że zostałem wytypowany jako jeden z kandydatów. Pomyślałem wówczas, iż byłoby to dla mnie nie lada wyzwanie, gdyby mnie wybrano. Tak się właśnie stało i muszę przyznać, że pobyt w Japonii był wspaniałym doświadczeniem zarówno zawodowym, jak i prywatnym. Dave Deruytter - Head of Expatriates & Non Residents ING Belgium ING jako jeden z największych banków w Belgii jest niezwykle popularny wśród expatów (obcokrajowców - przypis redakcji). W czym tkwi tajemnica sukcesu ING? ING, podobnie jak jego poprzednik BBL, od ponad 50 lat oferuje produkty bankowe dla obcokrajowców mieszkających czasowo lub na stale na terenie Belgii. Nasz bank wprowadził rożnego rodzaju ubezpieczenia dla osób prywatnych oraz wielojęzyczną obsługę między innymi w języku polskim w wybranych oddziałach: Parvis Saint-Gilles, Sainte-Marie, Cours Saint-Michel, Rond-Point Schuman, Chazal, City 2, Parlament Europejski, Agencja nierezydentów. I co bardzo ważne i zapewne ułatwiające życie stworzyliśmy stronę banku w języku polskim. Aby zapoznać się z przydatnymi informacjami, wystarczy wejść na stronę polski. Poza tym ING Belgia współpracuje z zagranicznymi Izbami Handlowymi oraz stowarzyszeniami dla obcokrajowców. Jaki rodzaj produktów bankowych oferuje ING swoim klientom? Lista produktów jest naprawdę długa. ING oferuje pełen zakres ubezpieczeń dla expatów, w tym serwis bankowości internetowej z możliwością dokonywania przelewów nawet w lokalnej walucie. Poza tym w ofercie ING znajdują się: kredyty hipoteczne, samochodowe, remontowe, gotówkowe, leasingi oraz pożyczki dla podmiotów gospodarczych, konta oszczędnościowe, ubezpieczenia (samochodów, nieruchomości, na życie), fundusze emerytalne oraz inwestycyjne. Czy ING ma jakieś bankowe propozycje skierowane do nastolatków? Oczywiście, dzieciom od 10-tego roku życia można otworzyć konto bieżące połączone z kartą bankową. Jest to dobry pomysł, aby już nastolatki wiedziały, jak działa system bankowy i aby poznały wartość pieniędzy. Nie należy jednak zapominać, że rodzicie nie powinni raczej wpłacać zbyt dużej kwoty na konto dzieci, ponieważ zapewne minie trochę czasu, zanim nastolatki nauczą się racjonalnie dysponować przyznanym budżetem. Gdy nastolatek otrzymuje co miesiąc 10 i zobaczy, że po roku ma dopiero 120, szybko zda sobie sprawę, iż wydać pieniądze można błyskawicznie, ale zarobić je lub zaoszczędzić jest o wiele trudniej. Co się dzieje z kontem bankowym w przypadku śmierci jego właściciela, który ma nieletnie dzieci? Niestety, takie rzeczy się zdarzają. W takim przypadku - oprócz aktu zgonu - jest niezbędny dla banku oficjalny dokument dotyczący tego, kto może zarządzać kontem i kto jest oficjalnym opiekunem nieletnich dzieci mających prawo do dziedziczenia. Dokończenie na str. 15

14 14 nr 12 (62) grudzień Wesołych Świąt i Do Siego Roku Świąteczna promocja 2,25 szt: od 5,95/kg od 7,50/kg 1 Av. 2 Av. Chazal 55, 1030 Schaerbeek TEL De Celtes 15, 1040 Etterbeek TEL TYLKO U NAS możesz płacić kartą sodexo, kartą monizze, czekami repas i Ticket Restaurant Ceny promocyjne obowiazują do wyczerpania zapasów

15 Wywiad miesiąca nr 12 (62) grudzień Dokończenie ze str. 13 W ING każdy klient jest mile widziany myśleć o pozyskaniu prywatnych inwestorów. Banki najchętniej przyznają kredyty na biznesy, które już odniosły sukces, ponieważ z założenia kredyty mają pomóc w rozwoju tego, co już dobrze funkcjonuje. Pomocnym narzędziem jest kalkulator biznesowy, który można znaleźć na stronie Wypełnienie go krok po kroku pozwoli wstępnie zorientować się, o jak wysoki kredyt ma szanse ubiegać się kredytobiorca. Dave Deruytter z Urszulą Banaszewską - doradcą klientów biznesowych w Banku ING Dlaczego tak ważne jest posiadanie funduszu emerytalnego i co w sytuacji, gdy klient ING Belgia przeprowadza się do innego kraju? To bardzo ważne, aby zacząć oszczędzać na swoją przyszłą emeryturę jak najwcześniej. Trzeba zdać sobie sprawę z tego, że wypracowana emerytura w przyszłości nie będzie wystarczająca na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków i godne życie. Jeśli ktoś zacznie oszczędzać w wieku 20 lat, wpłacając co miesiąc nawet niewielką sumę, to gdy osiągnie wiek emerytalny (65 lat), kwota będzie naprawdę znaczna. Fundusz emerytalny można kontynuować nawet po przeprowadzce do innego kraju. Aby móc go założyć w Belgii, należy być rezydentem tego państwa. Ale co bardzo ważne przed podpisaniem umowy trzeba dokładnie sprawdzić warunki. Jakie są długoterminowe plany rozwoju ING? ING ciężko pracuje, aby rozwijać się w dziedzinie bankowości i na rynku ubezpieczeń, a tym samym wyjść naprzeciw oczekiwaniom klientów. Niezwykle ważna jest innowacyjność wprowadzanych produktów i procedur oraz możliwość jak najszybszego dotarcia z informacjami o nich. Dlaczego warto być klientem ING? Celem ING jest zachęcić klientów do zrobienia kroku naprzód w życiu i biznesie. Klient jest dla nas najważniejszy, dlatego w rejonie Brukseli pracownicy ING mówią w ponad 20 językach, a każdy obcokrajowiec jest mile widziany w progach naszego banku. Dziękuję za rozmowę, życząc jednocześnie jak najwięcej zadowolonych klientów. I ja dziękuję, a korzystając z okazji składam wszystkim czytelnikom Nowinek najserdeczniejsze życzenia z okazji zbliżającego się Bożego Narodzenia i Nowego Roku niech magia tych świąt przyniesie spokój i radość, niech każda chwila spędzona w gronie najbliższych żyje własnym pięknem, a nadchodzący rok niech przyniesie spełnienie wszystkich marzeń. Rozmawiała: Iwona Ścisłowska Jak wygląda przyznawanie kredytów dla osób, które chcą otworzyć własny biznes? Wiele osób myśli, iż wystarczy mieć pomysł na swój biznes, a po pieniądze przyjść do banku. Niestety, to tak nie działa. Banki musza być ostrożne, ponieważ zarządzają pieniędzmi klientów i inwestorów. W rzeczywistości pomysł dotyczący własnej działalności należy zacząć od napisania dobrego biznes planu i od sprawdzenia, czy są potencjalni klienci. Najlepiej też, aby mieć główne zajęcie, a swój biznes początkowo rozwijać jako działalność dodatkową. Dopiero po upewnieniu się, że wprowadzany stopniowo w życie plan przynosi dochód, można

16 16 nr 12 (62) grudzień 2014

17 nr 12 (62) grudzień Taniec z gwiazdami? Goście zwiedzający ogród zoologiczny w szkockim Edynburgu wielokrotnie wydawali okrzyk zgrozy widząc człowieka przeskakującego ogrodzenie i zmierzającego ku ważącemu 250 kg niedźwiedziowi syryjskiemu. Sam wiele razy to robiłem, zresztą mieliśmy z kolegami dyżury, po prostu odwiedzaliśmy Wojtka wspomina pan Romuald, dziś 93-letni, pogodny senior, były żołnierz 22 Kompanii Zaopatrywania Artylerii 2-go Korpusu Polskiego generała Andersa. Historię niedźwiedzia-żołnierza zna każdy, średnio nawet rozgarnięty Polak; w ostatnich latach pojawiło się mnóstwo publikacji na temat, Wojtek ma nawet swój pomnik (niejeden), na jego cześć któryś z browarów wypuścił serię piwa o nazwie Vojtek. Czymś zgoła innym jest oglądać film o niedźwiedziu, a czymś innym jest usłyszeć z pierwszej ręki opowieść, jak to polscy żołnierze za kilka konserw kupili gdzieś w Persji misia-niemowlaka. Jak go karmili mlekiem (a później niekiedy piwem), jak został wpisany, jako żołnierz w skład kompanii (dosłużył się stopnia kaprala), jak toczyli z nim zapaśnicze walki, jak wreszcie wraz z innymi żołnierzami dźwigał skrzynie z pociskami i nigdy żadnej nie upuścił. Pan Romuald dziś opowiada tę historię jedynie swojej fizjoterapeutce, bo media temat już przemaglowały, przeżuły i wypluły, sprawa jest odhaczona, inne hity na tapecie, kto by się tam zresztą interesował jakimś dziadkiem, skoro nowa edycja Tańca z Gwiazdami?! Skoro w galerii wyprzedaż, skoro nowy model smartfona? Nigdy nie zapytałem mojego dziadka o to, jak żyło się w Stanisławowie i Lwowie przed wojną, choć miałem go na wyłączność i z pewnością chętnie by mi opowiedział. Nie zapytałem o szczegóły ucieczki przed Armią Czerwoną i o to, dlaczego mieszkamy na tzw. Ziemiach Odzyskanych, a nie na jakiejś dalekiej Syberii. Zwyczajnie, byłem jeszcze dzieckiem i nie zdążyłem zapytać. Z moim ojcem już lepiej, jego dopytałem dokładnie jak zapamiętał Poznań w dniu 28 czerwca 1956 roku, kiedy to wybuchł Poznański Czerwiec. Wiem zatem co czuł, kiedy doń strzelano, kiedy uciekał ulicą Zwierzyniecką, wiem nawet, że miał dziewczynę, pokazywał gdzie mieszkała. Tatuś na szczęście żyje i nie waham się z nim rozmawiać o tym, jak się ludzie ubierali po wojnie, czym handlowali, co jedli i pili, czym się leczyli... Naszego sąsiada pana Jana znałem głównie z tego, że wiedziałem, że był pierwszym polskim burmistrzem miasteczka, że był też pierwszym dyrektorem Liceum (francuski, chemia, łacina), że był po prostu pogodnym sąsiadem, który wdawał się niekiedy, ze wspomnianym wcześniej moim dziadkiem, w jakieś niezrozumiałe dyskursy. Raz kiedyś podsłuchałem, jak w pierwszych dniach po wojnie (nasze miasto było zniszczone w 80%) objął burmistrzostwo i natychmiast żołnierze zameldowali, że na torach znaleźli niemiecki wagon pełen czegoś bardzo niebezpiecznego. Zdziwił się, że żołnierze do burmistrza z taką sprawą, poszedł. Wagon wypełniony był po dach... serem. Śmierdziało na kilometr, ale kazałem wyrzucić zewnętrzne warstwy. Był to wyśmienity francuski ser... zaznaczył. Dowiedziałem się o tym przypadkiem podsłuchując wspominki, później pan Jan umarł i nikt nie wie, jakie jeszcze fascynujące historie umarły wraz z nim. Później wyczytałem, że osobiście brał udział w rajdzie Monte Carlo, że kończył chemię na Sorbonie. Ileż bym dał dziś, żeby o tym porozmawiać. Nie można. Za późno. Jeśli macie pradziadków, dziadków, jeśli macie rodziców pytajcie ich o wszystko. Pytajcie, wypytujcie, zgłębiajcie, zapamiętujcie, nagrywajcie. Jeszcze nie jest za późno. Bo później, w Dniu Zmarłych staniecie nad ich grobem, albo zauważycie, że miejsce przy wigilijnym stole jest puste i takim zawsze pozostanie. I odpowie wam jedynie cisza. Pomijając już fakt, że Wasze dzieci też nigdy nie spytają jak to było w czasach Waszej młodości. Bo będą miały nowy odcinek Tańca z Gwiazdami! Jacek Rujna

18 Dawne początk 18 nr 12 (62) grudzień 2014 Hobby Piwo, jakie znamy dzisiaj, to efekt wielowiekowej ewolucji, która ma swoje początki wśród starożytnych cywilizacji. Zmiany w technikach rolnych, rozwój miast, religia oraz budowanie społeczeństw w oparciu o handel miały wielki wpływ na obecność i doskonalenie tego napoju. O ile badania archeologiczne pozwoliły odnaleźć pierwsze wzmianki o piwie w dawnej Mezopotamii około 9000 r. p.n.e., to tworzenie napojów na bazie fermentacji (przemiany związków organicznych) obecne jest w wielu kulturach na całym świecie. Z tego powodu piwo ma swoje korzenie również w Patagonii, Afryce, Chinach czy na stepach Azji środkowej. Piwo powstało z udomowienia roślin bogatych w skrobię, jak na przykład jęczmień, ryż czy kukurydza. Skrobia jest głównym źródłem żywności dla ludzi oraz podstawą tworzenia napojów fermentowanych. Umiejętność robienia mąki stała się jedną z podstaw tworzenia nie tylko chleba, ale i piwa. Sumeryjskie źródła Najstarsze znane ślady produkcji piwa pochodzą z wykopalisk przeprowadzonych w Iranie. Pierwsze ślady pisemne również pochodzą z regionu między rzeką Tygrys i Eufrat, czyli z dzisiejszych terytoriów Iraku, Syrii i Iranu. To właśnie na glinianych tabliczkach są spisane pierwsze przepisy na robienie piwa, mity oraz dokumenty prawne. Dzięki nim można się dowiedzieć, iż piwo już wówczas stanowiło istotną część kultury i gospodarki miast sumeryjskich. Przy tym rola kobiet była bardzo istotna jako osób odpowiedzialnych za ówczesne tawerny. Symbolem piwa jest odwrócony trójkąt podtrzymywany przez inny trójkąt, co stanowi wyobrażenie pojemników do warki i przechowania. Nazwa płynny chleb (często nadawana piwu) pochodzi z tamtych czasów i jest związana z postacią, jaka miało piwo, które wielce odbiega od tego, co znamy dzisiaj i prawdopodobnie łatwiej można je porównać z kwasem chlebowym. Sumerowie jednak potrafili stworzyć kilkanaście rodzajów napoju, używając różnych zbóż oraz innych roślin.

19 nr 12 (62) grudzień i piwa Ninkasi Bogini Ninkasi była ważnym odniesieniem dla Sumerów. Starożytni Sumerowie czcili piwo, które zrobili i chwalili boginię Ninkasi za cud fermentacji. Hymn do Ninkasi to dwie pieśni, które opisują proces warzenia oraz pojemniki, w których podawane jest piwo. Imię bogini Ninkasi stanowi nawet dzisiaj inspirację dla browarów. Tak nazywają się browary w Stanach Zjednoczonych (Oregon), we Francji (Lyon) czy w Polsce. Także w ostatnich latach kilku piwowarów w Stanach Zjednoczonych postanowiło odtworzyć piwo według wzorców odczytanych z glinianych tabliczek. Babilońskie prawodawstwo Na tych samych ziemiach powstało państwo Babilonu, które również zapisało się w historii piwowarstwa. Babilończycy poszerzyli panoramę dostępnych piw aż do kilkudziesięciu rodzajów, chociaż głównymi kategoriami były piwa jęczmienne i orkiszowe. Wśród nich były i piwa ciemne, czerwone oraz także z dodatkiem owoców jak np. z syropem z daktyli. Władcy Babilonu dbali również o jakość piwa. Wśród wielu surowych przepisów Kodeks Hammurabiego także wprowadził zapiski dotyczące piwa. Ustalał on między innymi maksymalne ceny dla piwa oraz kary dla niespełniających warunków podawania piwa. Za oszukiwanie konsumenta odnośnie ceny czy jakości piwa przewidywano śmierć przez utopienie. Jakość piwa była istotną cechą, gdyż piwo oprócz bycia napojem dla całego społeczeństwa trafiało również do kapłanów i władców. Dodatkowo piwowarzy mieli powinności odnośnie chorych, gdyż to zapewniali różne składniki pomagające w prawidłowym odżywaniu się, a piwo również nie było filtrowane (oraz pite przez słomkę). Zwiedzając wystawy dotyczące czasów starożytnych często natkniemy się na zbiory pokazujące proces warzenia oraz naczynia do robienia piwa. Czasy te do dziś są ciekawym polem badań dla historyków, archeologów czy pasjonatów. Dalsze dzieje w innych czasach i innych zakątkach świata będziemy poznawać w następnych numerach. Jan Lichota

20 20 nr 12 (62) grudzień 2014 Wesołych Świąt

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Kamila Kobylarz. A oto wyróżnione prace i kilka ciekawych opracowań: Wesołych Świąt

Kamila Kobylarz. A oto wyróżnione prace i kilka ciekawych opracowań: Wesołych Świąt Uczniowie klas 4-6 wykonali kartki świąteczne techniką komputerową, a do tego opisywali krótko czym dla nich jest MAGIA ŚWIĄT Nagrodzono 2 prace: Kamili Kobylarz i Zuzanny Madejskiej gratulujemy A oto

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Przed podróŝą na Litwę

Przed podróŝą na Litwę Przed podróŝą na Litwę Źródło: http://www.hotels-europe.com/lithuania/images/lithuania-map-large.jpg BirŜai to niewielkie miasto litewskie wyznaczone jako miejsce kolejnego, juŝ piątego spotkania przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

KATALOG ŚWIĄTECZNY. facebook.com/madebygosiak Małgorzata Kaczor 663-985-054

KATALOG ŚWIĄTECZNY. facebook.com/madebygosiak Małgorzata Kaczor 663-985-054 KATALOG ŚWIĄTECZNY 1 W dzisiejszych czasach, gdy to co ozdabia nasze mieszkania tworzone jest na skalę masową przez bezlitosne maszyny umiejące sprawić, że wszystko wygląda tak samo coraz ciężej wejść

Bardziej szczegółowo

SP Klasa V, Temat 36

SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 Dobry opiekun pilnie poszukiwany!!! Dziecko pilnie poszukuje opiekuna. Kandydat powinien: Dobry opiekun pilnie poszukiwany!!!

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Firmowe życzenia świąteczne

Firmowe życzenia świąteczne Wszystkim Klientom, Partnerom oraz Sympatykom naszej firmy składamy życzenia Spokojnych i Radosnych Świąt Bożego Narodzenia oraz Pomyślności i Sukcesów w Nowym Roku. Najserdeczniejsze życzenia szczęśliwych

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

STAROPOLSKA TRADYCJA czyli. Święta pełne magii

STAROPOLSKA TRADYCJA czyli. Święta pełne magii STAROPOLSKA TRADYCJA czyli Święta pełne magii WARSZTATY TWORZENIA ŚWIĄTECZNYCH OZDÓB Świąteczny Zakątek propozycja nr 1 Tworzenie świątecznych stroików to tradycja sięgająca kilkuset lat wstecz. Aby podkreślić

Bardziej szczegółowo

Kto chce niech wierzy

Kto chce niech wierzy Kto chce niech wierzy W pewnym miejscu, gdzie mieszka Bóg pojawił się mały wędrowiec. Przysiadł na skale i zapytał: Zechcesz Panie ze mną porozmawiać? Bóg popatrzył i tak odpowiedział: mam wiele czasu,

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

W numerze: 2014, numer 1 Grudzień

W numerze: 2014, numer 1 Grudzień 2014, numer 1 Grudzień W numerze: Wywiad z kierownikiem świetlicy p. Lidią Majewską Zimowe trendy Skąd się wzięła kolęda? Kącik plastyczny Uśmiechnij się Chwila relaksu GADU-GADU Z P. LIDIĄ MAJEWSKĄ- KIEROWNIKIEM

Bardziej szczegółowo

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku.

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku. Opieka zdrowotna przyjazna dziecku - Dzieci i młodzież: powiedz nam co myślisz! Rada Europy jest międzynarodową organizacją, którą tworzy 47 krajów członkowskich. Jej działania obejmują 150 milionów dzieci

Bardziej szczegółowo

2 dni w Wiosce Świętego Mikołaja

2 dni w Wiosce Świętego Mikołaja 2 dni w Wiosce Świętego Mikołaja Zakwaterowanie: Ośrodek Wypoczynkowo-Szkoleniowy k/ Giżycka. Pokoje 2-5 osobowe z łazienkami Program pobytu: Dzień I Przyjazd i zakwaterowanie 14:00-15:00 Obiad 16:00-18:00

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek Friedrichshafen 2014 Wjazd pełen miłych niespodzianek Do piątku wieczora nie wiedziałem jeszcze czy pojadę, ale udało mi się wrócić na firmę, więc po powrocie do domu szybkie pakowanie i rano o 6.15 wyjazd.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2013 BS/175/2013 ŚWIĘTA BOŻEGO NARODZENIA 2013 KOMERCYJNE CZY TRADYCYJNE?

Warszawa, grudzień 2013 BS/175/2013 ŚWIĘTA BOŻEGO NARODZENIA 2013 KOMERCYJNE CZY TRADYCYJNE? Warszawa, grudzień 2013 BS/175/2013 ŚWIĘTA BOŻEGO NARODZENIA 2013 KOMERCYJNE CZY TRADYCYJNE? Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka Dzień dobry! O mnie Nazywam się Wojciech Zinka i jestem wariatem Na schizofrenię zachorowałem w roku 2004, w wieku 22 lat Opowiem jak szaleństwo zmieniło moje życie Motto Wszystko ma swoje przyczyny i

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Gazecie Krakowskiej

Wizyta w Gazecie Krakowskiej Wizyta w Gazecie Krakowskiej fotoreportaż 15.04.2013 byliśmy w Gazecie Krakowskiej w Nowym Sączu. Dowiedzieliśmy, się jak ciężka i wymagająca jest praca dziennikarza. Opowiedzieli nam o tym pan Paweł Szeliga

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

...Dumny sztandar pręży pierś W słońcu błyszczą karabiny, Dziś rozlega się już pieśń... rytm jej -wolność przypomina...

...Dumny sztandar pręży pierś W słońcu błyszczą karabiny, Dziś rozlega się już pieśń... rytm jej -wolność przypomina... 1 Budzik dzwonił coraz głośniej i głośniej, a słońce jakby za wszelką cenę chciało się wedrzeć do mojego pokoju. Niedali mi spać już dłużej;wstałam. Wtedy właśnie uswiadomiłam sobie, że jest dzień 11 listopada

Bardziej szczegółowo

Cykl życia sprzętu elektrycznego i elektronicznego

Cykl życia sprzętu elektrycznego i elektronicznego Cykl życia sprzętu elektrycznego i elektronicznego Spis treści: 1. Wstęp. 2. Cykl życia urządzeń elektrycznych i elektronicznych. 3. Cykl życia mojego starego komputera w porównaniu z kosztami eksploatacyjnymi.

Bardziej szczegółowo

Gazetka Gimnazjum im. Jana Pawła II Numer 2/2015 Wyprawa na Sycylię Grupy Erasmus+ Szkoła Podstawowa 22 27 marca 2015r.

Gazetka Gimnazjum im. Jana Pawła II Numer 2/2015 Wyprawa na Sycylię Grupy Erasmus+ Szkoła Podstawowa 22 27 marca 2015r. Gazetka Gimnazjum im. Jana Pawła II Numer 2/2015 Wyprawa na Sycylię Grupy Erasmus+ Szkoła Podstawowa 22 27 marca 2015r. Relacja z wyjazdu Nasza wyprawa na Sycylię rozpoczęła się rankiem 22 marca 2015 roku.

Bardziej szczegółowo

Pod hiszpańskim niebem

Pod hiszpańskim niebem Pod hiszpańskim niebem 7 dni z Erasmusem ciężko jest z całego pobytu na stypendium opisać tylko siedem dni moja erasmusowa przygoda trwała ich dokładnie sto dziewięćdziesiąt sześć i każdy z tych dni był

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

Wspomnienie z białostockiej pielgrzymki na kanonizację Jana Pawła II i Jana XXIII

Wspomnienie z białostockiej pielgrzymki na kanonizację Jana Pawła II i Jana XXIII Wspomnienie z białostockiej pielgrzymki na kanonizację Jana Pawła II i Jana XXIII W dniach 23 IV 04 V 2014 odbyła się pielgrzymka, której centralnym punktem było uczestnictwo w kanonizacji Jana Pawła II

Bardziej szczegółowo

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania.

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania. Tytuł: Marzenie Franka Kupki Tekst: Anna Cwojdzińska Ilustracje: Aleksandra Bugajewska Wydanie I, lipiec 2012 Text copyright Anna Cwojdzińska Illustration copyright Aleksandra Bugajewska Uprzejmie prosimy

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko.

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. Przygotowujemy laurki dla dzielnych strażaków. Starałyśmy się, by prace były ładne. Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. 182 Jeszcze kilka kroków i będziemy

Bardziej szczegółowo

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Pobieranie pieniędzy z banku Wersja 1 - Chciałbym/abym wypłacić pieniądze. - Ile dokładnie? - 100 Euro - Proszę o okazanie dokumentu tożsamości. - Mam ze sobą mój paszport

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 )

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) Klient: Dzień dobry panu! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Klient: Pierwsza sprawa: jestem Włochem i nie zawsze jestem pewny, czy wszystko

Bardziej szczegółowo

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością.

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością. Skrajne ubóstwo 2717 rodzin włączonych do projektu żyje w skrajnym ubóstwie. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą bądź niepełnosprawnością. tyle, co na papierosy 66% rodzin włączonych do Paczki w 2013

Bardziej szczegółowo

SP Klasa IV, Temat 28. Morze Śródziemne. Nazaret. Jerycho. Jerozolima Ain Karim Betlejem. Jordan. Morze Martwe

SP Klasa IV, Temat 28. Morze Śródziemne. Nazaret. Jerycho. Jerozolima Ain Karim Betlejem. Jordan. Morze Martwe Morze Śródziemne Nazaret Jordan Jerozolima Ain Karim Betlejem Jerycho Morze Martwe Grupa I W owym czasie wyszło rozporządzenie cezara Augusta, żeby przeprowadzić spis ludności w całym świecie. Podążali

Bardziej szczegółowo

4. po Wielkanocy CANTATE

4. po Wielkanocy CANTATE Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl 4. po Wielkanocy CANTATE Główna myśl: Wysławiaj Boga! Wiersz przewodni: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi. Mt 11,25a Fragment biblijny: Jezus wysławia

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Cuda Pana Jezusa

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Cuda Pana Jezusa Biblia dla Dzieci przedstawia Cuda Pana Jezusa Autor: Edward Hughes Ilustracje: Byron Unger; Lazarus Redakcja: E. Frischbutter; Sarah S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible for Children

Bardziej szczegółowo

Tak wygląda biuro Oriflame Polska od środka

Tak wygląda biuro Oriflame Polska od środka Tak wygląda biuro Oriflame Polska od środka Gdyby, to była mafia już bym nie żyła... Oto jak z koleżankami otrzymujemy kosmetyki, bawimy się wyśmienicie i jeszcze przy tym zarabiamy (oraz jak możesz do

Bardziej szczegółowo

projekt biznesowy Mini-podręcznik z ćwiczeniami

projekt biznesowy Mini-podręcznik z ćwiczeniami DARMOWY FRAGMENT projekt biznesowy Mini-podręcznik z ćwiczeniami Od Autorki Cześć drogi Czytelniku! Witaj w darmowym fragmencie podręcznika Jak zacząć projekt biznesowy?! Jego pełna wersja, zbiera w jednym

Bardziej szczegółowo

BOŻE NARODZENIE w Polsce i Anglii

BOŻE NARODZENIE w Polsce i Anglii BOŻE NARODZENIE w Polsce i Anglii Gdzie spędzacie czas Świąt Bożego Narodzenia? * Wigilię spędzamy w domu. W okresie świątecznym odwiedzamy nasze rodziny i przyjaciół, żeby spędzić ten czas razem. Spędzamy

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Noe i Potop

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Noe i Potop Biblia dla Dzieci przedstawia Noe i Potop Autor: Edward Hughes Ilustracje: Byron Unger; Lazarus Redakcja: M. Maillot; Tammy S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org

Bardziej szczegółowo

RYSZARD SADAJ KRAKÓW 2010

RYSZARD SADAJ KRAKÓW 2010 RYSZARD SADAJ KRAKÓW 2010 MARKOWI MIDURZE NIGDY BY DO GŁOWY NIE PRZYSZŁO, ŻE UŻYJE SUPER GLUE PRZECIWKO CZŁOWIEKOWI aatakowałem w tramwaju. Była wtedy jedenasta w nocy. Miałem w kieszeni tubkę super glue,

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57 pójdziemy do kina pragnę sprawić Ci radość kupię kwiaty chcę być z Tobą ofiaruję prezent dobrze jest być razem przygotuję dobre jedzenie przyjaźń z Tobą jest dla mnie ważna Grupa 1 Przeczytaj poniższy

Bardziej szczegółowo

PIOTR W WIĘZIENIU. Bóg chce, abyś modlił się o innych I. WSTĘP

PIOTR W WIĘZIENIU. Bóg chce, abyś modlił się o innych I. WSTĘP PIOTR W WIĘZIENIU Teksty biblijne: Dz. Ap. 12,1 17 Tekst pamięciowy: Jeremiasz 33,3 dzieci młodsze, Jakub 5,16 dzieci starsze Wołaj do mnie, a odpowiem ci ( ) Wiele może usilna modlitwa sprawiedliwego.

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi Wywiady Pani Aleksandra Machnikowska Przedsiębiorca od 2009 roku, najpierw w spółce cywilnej prowadziła sklep Just Dance. Od 2012 roku prowadzi restaurację EL KAKTUS. W styczniu 2014 restauracja EL KAKTUS

Bardziej szczegółowo

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc.

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Dnia 16.12.10 odbyła się wycieczka do Domu Opieki Społecznej w

Bardziej szczegółowo

VIVA ITALIA!!! Zobaczyć Wenecję i umrzeć... Już podczas rejsu statkiem mogliśmy podziwiać panoramę tego uroczego miasta od strony rzeki.

VIVA ITALIA!!! Zobaczyć Wenecję i umrzeć... Już podczas rejsu statkiem mogliśmy podziwiać panoramę tego uroczego miasta od strony rzeki. VIVA ITALIA!!! Zobaczyć Wenecję i umrzeć... Już podczas rejsu statkiem mogliśmy podziwiać panoramę tego uroczego miasta od strony rzeki. Gdy wysiedliśmy z tramwaju wodnego, spacerowaliśmy po ulicach Wenecji,

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

02.12.2010 r. Jadą, jadą sanie, księŝyc złoty świeci. Hej, jedzie w nich Mikołaj do wszyściutkich dzieci.

02.12.2010 r. Jadą, jadą sanie, księŝyc złoty świeci. Hej, jedzie w nich Mikołaj do wszyściutkich dzieci. 02.12.2010 r. Jadą, jadą sanie, księŝyc złoty świeci. Hej, jedzie w nich Mikołaj do wszyściutkich dzieci. Wszystkie przedszkolaki z utęsknieniem czekały na niezwykłego gościa Mikołaja. paniami powitały

Bardziej szczegółowo

TAJEMNICE NOCY WIGILIJNEJ BOŻE NARODZENIE WIERZENIA I TRADYCJE

TAJEMNICE NOCY WIGILIJNEJ BOŻE NARODZENIE WIERZENIA I TRADYCJE TAJEMNICE NOCY WIGILIJNEJ BOŻE NARODZENIE WIERZENIA I TRADYCJE Boże Narodzenie jest czasem pełnym radości i zgody. Dawniej Boże Narodzenie jest czasem pełnym radości i zgody. Dawniej jednak dzień ten miał

Bardziej szczegółowo

Głos Jutrzenki. Już w tym numerze: *Wywiad z Panią Ewą Żylińskąpracownikiem

Głos Jutrzenki. Już w tym numerze: *Wywiad z Panią Ewą Żylińskąpracownikiem Głos Jutrzenki 1 grudnia 2011 Już w tym numerze: *Wywiad z Panią Ewą Żylińskąpracownikiem socjalnym. *Andrzejki w Jutrzence *Chrzciny Amandy, Miłosza i Anastazji. I inne artykuły Andrzejki 2011! Dnia 25.11.2011

Bardziej szczegółowo

Relacja z pobytu na Majorce

Relacja z pobytu na Majorce Relacja z pobytu na Majorce Nasza podróż zaczęła się 27 lipca w Krakowie, skąd wyjechałyśmy na zagraniczne praktyki. Lot by pełen wrażeń i po około 3 godz. byłyśmy na miejscu, czyli w miejscowości Palma

Bardziej szczegółowo

Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą?

Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą? Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą? Polish ND40 Start your own Business p.2 &3 Czy chciałbyś rozpocząć własną działalność gospodarczą? Wielu ludzi rozważa otworzenie własnego biznesu. Znają historię

Bardziej szczegółowo

Bajkę zilustrowały dzieci z Przedszkola Samorządowego POD DĘBEM w Karolewie. z grupy Leśne Ludki. wychowawca: mgr Katarzyna Leopold

Bajkę zilustrowały dzieci z Przedszkola Samorządowego POD DĘBEM w Karolewie. z grupy Leśne Ludki. wychowawca: mgr Katarzyna Leopold KOSMITA W PRZEDSZKOLU B.B Jadach Bajkę zilustrowały dzieci z Przedszkola Samorządowego POD DĘBEM w Karolewie z grupy Leśne Ludki wychowawca: mgr Katarzyna Leopold Pawełek wpadł zdyszany do sali prosto

Bardziej szczegółowo

DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM Publiczne Przedszkole w Kotowiecku PROJEKT EDUKACYJNY DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM Opracowanie projektu: Wstęp Święta Bożego Narodzenia są dla wszystkich ludzi a zwłaszcza dla dzieci szczególnym przeżyciem.

Bardziej szczegółowo

Brandle.pl. Przykładowe opisy kampanii

Brandle.pl. Przykładowe opisy kampanii Brandle.pl Przykładowe opisy kampanii Opis kampanii to zestaw wytycznych dla wykonawców (agentów). Jest on najważniejszym elementem założeń, które tworzysz za pomocą kreatora kampanii. Poniżej stworzyliśmy

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik.

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Panie Adamie, test przesiewowy i test potwierdzenia wykazały, że jest pan zakażony wirusem HIV. MAM AIDS??! Wiemy teraz, że jest

Bardziej szczegółowo

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje Test mocny stron Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do Ciebie. Są to określenia, które wiele osób uznaje za korzystne i atrakcyjne.

Bardziej szczegółowo

PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013

PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013 PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013 Poniedziałek był naszym pierwszym dniem w szkole partnerskiej (przylecieliśmy w niedzielę wieczorem). Uczniowie z pozostałych krajów jeszcze nie dojechali, więc był to bardzo

Bardziej szczegółowo

Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji. Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie.

Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji. Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie. Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie. Przede wszystkim dziękuję Ci, że chciałeś zapoznać się z moją

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Gwiazdkowa kolorowanka

Gwiazdkowa kolorowanka Gwiazdkowa kolorowanka Na Święta Bożego Narodzenia szwajcarscy Maitres Chocolatiers Lindt przygotowali moc czekoladowych kreacji. Jest wśród nich słodki Lindt Bear o wielkim serduszku. Dlaczego Miś Lindt

Bardziej szczegółowo

Wieści z Bajkowej Krainy

Wieści z Bajkowej Krainy Wrzesień 2015 Wieści z Bajkowej Krainy 10-lecie przedszkola Bajkowa Kraina W tym roku obchodziliśmy rocznicę 10-lecia przedszkola. W tym uroczystym dniu Dyrekcja i kadra pedagogiczna spotkała się, na mszy

Bardziej szczegółowo

16. niedziela po Trójcy Świętej

16. niedziela po Trójcy Świętej Centrum Misji i Ewangelizacji/ www.cme.org.pl 16. niedziela po Trójcy Świętej Główna myśl: Pan Jezus pociesza Tekst: J 11,1,3,17-27 Wskrzeszenie Łazarza Wiersz: Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem

Bardziej szczegółowo

Duchowa Mądrość ZDROWIU I UZDRAWIANIU HAROLD L D KLEMP

Duchowa Mądrość ZDROWIU I UZDRAWIANIU HAROLD L D KLEMP Duchowa Mądrość o ZDROWIU I UZDRAWIANIU e HAROLD L D KLEMP P Duchowa Mądrość o ZDROWIU I UZDRAWIANIU HAROLD KLEMP E ECKANKAR www.eckankar.org Duchowa Mądrość o zdrowiu i uzdrawianiu Copyright 2008 ECKANKAR

Bardziej szczegółowo

Wielkie Powroty. Wytrwać. Odnieść sukces. Być inspiracją dla innych.

Wielkie Powroty. Wytrwać. Odnieść sukces. Być inspiracją dla innych. Wielkie Powroty Wytrwać. Odnieść sukces. Być inspiracją dla innych. Wielkie Powroty Rolf Benirschke twórca programu Po operacji wyłonienia stomii, która odbyła się w 1979 r., Rolf wrócił do profesjonalnej

Bardziej szczegółowo

CHORWACJA HOTEL DUBRAVKA *** nasza propozycja na Lato 2016

CHORWACJA HOTEL DUBRAVKA *** nasza propozycja na Lato 2016 CHORWACJA HOTEL DUBRAVKA *** nasza propozycja na Lato 2016 Hotel Dubravka *** Hotel Dubravka *** Atuty oferty Atrakcyjna oferta cenowa hotelu. Położony tuż przy złocistej plaży z długim wybrzeżem oraz

Bardziej szczegółowo

www.kosmikus.pl 2011 Nowa Era 2011 Young Digital Planet SA

www.kosmikus.pl 2011 Nowa Era 2011 Young Digital Planet SA ł www.kosmikus.pl 2011 Nowa Era 2011 Young Digital Planet SA 1. Czym jest portal.pl i czego mogę się tu nauczyć? Kosmikus.pl to miejsce, gdzie można się świetnie bawić, ucząc się przy okazji rzeczy, których

Bardziej szczegółowo

Miłosierdzie Miłosierdzie

Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie SP Klasa IV, Temat 57 SP SP Klasa IV, IV, Temat 57 57 SP Klasa IV, Temat 57 Koronka do Miłosierdzia Bożego Na początku odmawia się: Ojcze nasz..., Zdrowaś Maryjo..., Wierzę

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES NASZE ŻYCIE NIE MAMY WPŁYWU NA TO, JAK SIĘ RODZIMY I JAK UMIERAMY (ZAZWYCZAJ) Dobry mąż, dobry ojciec, ale zły elektryk NASZE ŻYCIE

Bardziej szczegółowo

"PRZYGODA Z POTĘGĄ KOSMICZNA POTĘGA"

PRZYGODA Z POTĘGĄ KOSMICZNA POTĘGA "PRZYGODA Z POTĘGĄ KOSMICZNA POTĘGA" Maciej Rak kl.4a 1 PEWNEGO DNIA W SZKOLE NA LEKCJI MATEMATYKI: PANI: Dzieci, proszę o ciszę!!! STAŚ: Słuchajcie pani, bo jak nie, to zgłoszę wychowawczyni żeby wpisała

Bardziej szczegółowo

Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r.

Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r. Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r. W dniach 25 26 kwietnia odbyły się w naszym domu w Chełmnie rekolekcje dla rodziców sióstr nowicjuszek. Niektórzy rodzice

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele i uroczystości. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego]

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele i uroczystości. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego] Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Okres Bożego Narodzenia 2015/16... 3 Spotkania na uroczystości i niedziele Okresu Bożego Narodzenia 2015/16: LITURGIA DOMOWA Uroczystość Bożego Narodzenia

Bardziej szczegółowo

We wrześniu 2006 roku doświadczyliśmy, że może nie wszystkie, jednak nasze drogi, prowadzą do Rzymu!

We wrześniu 2006 roku doświadczyliśmy, że może nie wszystkie, jednak nasze drogi, prowadzą do Rzymu! We wrześniu 2006 roku doświadczyliśmy, że może nie wszystkie, jednak nasze drogi, prowadzą do Rzymu! 16 września 2006 roku wyjechaliśmy do Włoch na ośmiodniową wycieczkę, o charakterze pielgrzymki. 40-osobowa

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT. Data: 15.12.2005r. Grupa wiekowa: 4-5 latki Temat: Komu potrzebne jest Boże Narodzenie? - zabawy dydaktyczne

KONSPEKT. Data: 15.12.2005r. Grupa wiekowa: 4-5 latki Temat: Komu potrzebne jest Boże Narodzenie? - zabawy dydaktyczne Opracowała i przeprowadziła Małgorzata Matysiak Murat KONSPEKT Data: 15.12.2005r. Grupa wiekowa: 4-5 latki Temat: Komu potrzebne jest Boże Narodzenie? - zabawy dydaktyczne Cele zajęć: 1. Wdrażanie dzieci

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy?

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Kogo podziwiasz dzisiaj, a kogo podziwiałeś w przeszłości? Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Jaka jest Twoja ulubiona potrawa? Czy wiesz

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO Język angielski jest językiem międzynarodowym. Posługują się nim ludzie na całym świecie. Ty jesteś jedną z tych osób. Warto więc dowiedzieć się w jakich państwach mówi się po

Bardziej szczegółowo

Capital (stolica): Caracas

Capital (stolica): Caracas Flaga Wenezueli Capital (stolica): Caracas Tradycje Wenezueli 1)Święta Bożego Narodzenia W Wenezueli tradycje związane z obchodzeniem Świąt Bożego Narodzenia są bardzo urozmaicone. Niektóre są podobne

Bardziej szczegółowo

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY Często będę Ci mówić, że to ważna lekcja, ale ta jest naprawdę ważna! Bez niej i kolejnych trzech, czyli całego pierwszego tygodnia nie dasz rady zacząć drugiego. Jeżeli czytałaś wczorajszą lekcję o 4

Bardziej szczegółowo

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci!

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! W samo południe 14 Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! przed czytaniem 1. W internecie można znaleźć wiele rzeczy. W internecie, czyli właściwie gdzie? Opracujcie hasło INTERNET na podstawie własnych skojarzeń

Bardziej szczegółowo

WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW

WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW Teksty biblijne: Dz. Ap. 6, 1 7 Tekst pamięciowy: Gal. 6, 10 ( ) dobrze czyńmy wszystkim ( ) Nikt nie jest za mały, aby pomagać innym! Zastosowanie: * Pan Bóg pragnie, abyśmy otoczyli

Bardziej szczegółowo

Nadszedł wreszcie upragniony czas wycieczki. Wszyscy nie mogliśmy się doczekać. Agnieszka Kaj i Arek Grześkowiak ciągle odliczali dni do wyjazdu.

Nadszedł wreszcie upragniony czas wycieczki. Wszyscy nie mogliśmy się doczekać. Agnieszka Kaj i Arek Grześkowiak ciągle odliczali dni do wyjazdu. Nadszedł wreszcie upragniony czas wycieczki. Wszyscy nie mogliśmy się doczekać. Agnieszka Kaj i Arek Grześkowiak ciągle odliczali dni do wyjazdu. Droga zapowiadała się długa. Nie mieliśmy rezerwacji w

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo