Syndykaty Aniołów Biznesu moc inwestycji w grupie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Syndykaty Aniołów Biznesu moc inwestycji w grupie"

Transkrypt

1 Magazyn dystrybuowany jest bezpłatnie nr 3/2011 ISSN Syndykaty Aniołów Biznesu moc inwestycji w grupie Anioł Biznesu z Finlandii Inwestycje w ekologiczne budownictwo Sztuka inwestycja wzbogacająca Wydawnictwo współfinansowane przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

2

3 Nowe możliwości dla polskich Aniołów Biznesu Zapowiedź pojawienia się w Warszawie pierwszego syndykatu Aniołów Biznesu jest obiecująca. Stworzy on możliwość inwestowania w krajowe i zagraniczne startupy z mniejszym ryzykiem. Jeżeli model się sprawdzi to możemy także spodziewać się powstawania lokalnych grup inwestorów w innych miastach Polski. Z perspektywy polskich inwestorów, którzy jeszcze nie nabrali przekonania do inwestycji na tak wczesnym etapie rozwoju przedsiębiorstw niewątpliwym atutem będzie możliwość rozpoczęcia inwestowania od niewysokich, w porównaniu do potrzeb indywidualnych inwestycji, kwot. Ponadto model biznesowy warszawskiego syndykatu będzie szczególnie sprzyjał wymianie doświadczeń biznesowych pomiędzy inwestorami, co pozwoli szybciej zgłębić tajniki tych ryzykownych inwestycji. Dla doświadczonych zagranicznych Aniołów Biznesu to właśnie dzielenie się wiedzą i możliwość poparcia własnych decyzji biznesowych doświadczeniem innych inwestorów należą do głównych atutów inwestowania w grupie. Olga Yanusik Redaktor Naczelna Czy ten model współpracy sprawdzi się również w Polsce? 1

4 Lipiec, nr 3/2011 Wydarzenia Śląskie Forum Innowacji Katowice, 15 czerwca 2011 r. XI Kongres Europejskiej Sieci Aniołów Biznesu (EBAN) 4 Warszawa, maja 2011 r. Europejski Kongres Finansowy 5 Sopot, Maja 2011 r. Pierwszy Road Show sieci Łowcy Biznesu 5 Zakopane, 2 czerwca 2011 r. Kongres Wealth Management 5 Kapitał z giełdy bez tajemnic, konferencja 5 Warszawa 27 października 2011 r. Green Building Symposium. EXPO & GALA. Międzynarodowa konferencja i targi zielonego budownictwa 6 Kraków listopada 2011 r. SECUS na NewConnect Convention w Gdańsku 6 Eksperci Secus i GPW zorganizują szkolenie dla ukraińskich przedsiębiorców 6 Ukraina Uzhhorod, 5 sierpnia 2011 r. Szkolenie Meta Group. Poznaj doświadczenie międzynarodowych ekspertów w finansowaniu młodych firm września, 2011 r. Ascendis FIZ Inmedica stawia na zdrowie str. 10 Inwestycje w ekologiczne budownictwo str. 12 Zdaniem eksperta Anioł biznesu z Finlandii 8 Ascendis FIZ Inmedica stawia na zdrowie 10 Innowacyjna gospodarka Inwestycje w ekologiczne budownictwo 12 DS Channel Polska innowacyjna technologia precyzyjnej reklamy 15 Innowacja, mająca ponad 1000 lat 16 2

5 Co warto wiedzieć o pozyskiwaniu kapitału na rozwój nowej firmy na rynku New Connect? str. 24 Ustawa deregulacyjna wprowadza tańsze i wygodniejsze rozwiązania dla przedsiębiorców str. 38 PARP zamieni nowoczesne prawo zamówień publicznych w przyjazną praktykę 18 Światowy biznes z polską wizytówką 20 Giełda Duże zainteresowanie rynkiem giełdowym mimo spadków indeksów 22 Co warto wiedzieć o pozyskiwaniu kapitału na rozwój nowej firmy na rynku New Connect? 24 Venture capital Syndykaty Aniołów Biznesu moc inwestycji w grupie 26 Rośnie zainteresowanie inwestycjami rynku niepublicznego 30 Finanse Od menedżera do właściciela 32 Masz pomysł na biznes albo nową inwestycję w firmie? Sprawdź, ile kapitału będziesz potrzebować, aby uniknąć pułapek! 34 Wydawca: Redakcja: Nakład: Red. naczelny: Skład i druk: SECUS WSPARCIE BIZNESU Sp. z o.o. ul. Paderewskiego 32 c, Katowice tel , fax egzemplarzy Olga Yanusik Centrum Usług Drukarskich Henryk Miler ul. Szymały 11, Ruda Śląska Prawo Polubowne rozwiązywanie sporów pomiędzy uczestnikami obrotu gospodarczego 36 Ustawa deregulacyjna wprowadza tańsze i wygodniejsze rozwiązania dla przedsiębiorców 38 Strategie Struktura organizacyjna a jej wpływ na rozwój firmy 40 Sztuka inwestycja wzbogacająca 42 Poradnik inwestora 44 W wolnej chwili Kolonie bocianów na Biebrzy i popisy wielorybów na Seszelach 46 3

6 Lipiec, nr 3/2011 Śląskie Forum Innowacji 2011 Katowice, 15 czerwca 2011 r. W ramach trwającego przez dwa dni Śląskiego Forum Innowacji 2011 odbyła się konferencja pt. Szanse rozwoju innowacyjnych firm na Śląsku. Wydarzenie to zostało zorganizowane przez Secus Wsparcie Biznesu wspólnie z Urzędem Marszałkowskim Województwa Śląskiego, Euro- Centrum Parkiem Naukowo-Technologicznym, Górnośląską Agencją Przekształceń Przedsiębiorstw oraz Akademią Sztuk Pięknych z Katowic. W konferencji wzięło udział przeszło 200 przedstawicieli biznesu, nauki, środowiska samorządowego i rządowego, instytucji otoczenia biznesu oraz wyższych uczelni. Spotkanie było przeprowadzone w formie debaty, a jego uczestnicy skupili się na kierunkach w jakich powinien rozwijać się Śląsk, starali się odpowiedzieć na pytanie, w jakim zakresie wyższe uczelnie przekładają się na jakość projektów naukowo-badawczych oraz omówili źródła finansowania innowacyjnych projektów. W pierwszej części pn. Śląsk Polską Doliną Krzemową? Rola samorządu w rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw uczestnicy debaty skupili się na znowelizowanej strategii rozwoju województwa śląskiego, kierunkach w jakich powinien rozwijać się nasz region i działaniach jakie władze centralne, lokalne oraz instytucje otoczenia biznesu mogą przedsięwziąć, aby wpłynąć na stworzenie sprzyjających warunków dla rozwoju nowych technologii na Śląsku. Druga debata poświęcona była komercjalizacji badań naukowych, transferze technologii i źródłach innowacyjnych projektów. Poszczególni paneliści starali się odpowiedzieć na pytanie, czy tak duża liczba wyższych uczelni oraz studentów na terenie Śląska przekłada się na wysoką jakość projektów naukowo-badawczych, które mogą stać się punktem wyjścia do innowacyjnego rozwoju regionu. Ponadto w trakcie spotkania została zwrócona uwaga na to, czy w ogóle przedsiębiorstwa są zainteresowane projektami powstającymi na uczelniach i jak wykorzystywany jest ich potencjał. Następnym elementem konferencji była prezentacja innowacyjnych projektów z Sieci Łowców Biznesu oraz partnerów Secus Wsparcie Biznesu. Cztery spółki z terenu województwa śląskiego: IZOLING AKAM Sp. z o.o., Stenzel Sp. z o. o., Multic Technology Sp. z o.o. i Netizens Sp. z o.o., zaprezentowały swoje osiągnięcia, produkty oraz wskazały zapotrzebowanie związane z ich rozwojem. Czwarty panel konferencji dotyczył innowacji na przykładzie poszanowania energii w budynkach. Podczas niego poszczególni prelegenci ze śląskich uczelni przedstawili osiągnięcia swoich badań z tego zakresu. Ostatni panel poświęcony był finansowaniu innowacyjnych firm. Podczas niego dyskutowano na temat źródeł finansowania innowacyjnych projektów, zaangażowania środków publicznych oraz unijnych w finansowanie rozwoju innowacyjnej gospodarki na Śląsku oraz współpracy przedsiębiorców z inwestorami. W tej części wywiązała się mocna dyskusja między poszczególnymi panelistami Tomasz Grzybowski i Krzysztof Gawrysiak uhonorowani nagrodą EBAN w kategorii Deal of the Year. XI Kongres Europejskiej Sieci Aniołów Biznesu (EBAN) Warszawa maja 2011 r. Kongres EBAN to coroczne, największe i najbardziej prestiżowe spotkanie Aniołów Biznesu w Europie. Uczestniczą w nim przedstawiciele sieci aniołów biznesu, inwestorzy, eksperci inwestycyjni i przedsiębiorcy głównie z Europy, ale także z USA i Azji. Krajowym organizatorem kongresu była sieć aniołów Lewiatan Business Angels. Konferencję odwiedziło ponad 350 uczestników z 38 krajów. Hasłem przewodnim kongresu było: Syndication and co-investment: partnerships and vision for the future. Główne tematy wystąpień dotyczyły: syndykatów i wspólnego inwestowania aniołów w grupach, alternatywnych modeli zarządzania, wpływu inwestycji we wczesnym stadium rozwoju na gospodarkę oraz wizji najbliższej przyszłości, w tym najciekawszych kierunków rozwoju innowacyjnego biznesu. Kulminacyjnym momentem kongresu była uroczysta gala, podczas której już po raz 6 w historii EBAN wyróżniono najwybitniejsze osoby i organizacje, które wniosły istotny wkład w rozwój rynku inwestycji na wczesnych etapach rozwoju w Europie. W najbardziej prestiżowej kategorii Transakcja Roku (Deal of the Year) zwyciężyła warszawska firma Polidea. 4

7 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili Europejski Kongres Finansowy Sopot, maja 2011 r. Tegoroczne spotkanie zainaugurowało debatę środowiska biznesu, nauki i polityki, której celem jest pomoc w rozwiązywaniu kluczowych problemów współczesnej gospodarki. Kongres okazał się wielkim sukcesem, zgromadził ok. 800 uczestników z kraju i zagranicy, w tym przedstawicieli największych polskich i europejskich firm, przedstawicieli Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego, London School of Economics, czy też członków Komisji Europejskiej i Rządu RP. Obrady kongresu zdominował temat perspektyw rozwoju postkryzysowej gospodarki. Dyskusje toczyły się także wokół takich zagadnień jak zarządzanie wartością banków w warunkach globalnej destabilizacji, zarządzanie wartością przedsiębiorstw o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa ekonomicznego, finansowanie energetyki, infrastruktury transportowej i budownictwa. W efekcie debat wypracowano szereg rekomendacji służących rozwojowi europejskiej gospodarki (dostępne na Patronat nad wydarzeniem objęli m.in. Komisarz UE ds. budżetu Janusz Lewandowski oraz Prezes NBP Marek Belka. W maju 2012 r. odbędzie się druga edycja kongresu. Kongres Wealth Management 30 czerwca w warszawskim hotelu Le Meridien Bristol odbył się kongres poświęcony Wealth Management. Podczas spotkania poruszonych zostało wiele zagadnień z zakresu zarządzania inwestycjami, optymalizacji podatkowej i prawnej. Swoim doświadczeniem i wiedzą z uczestnikami dzielili się przedstawiciele wiodących instytucji finansowych w Polsce. Organizatorem wydarzenia była IPO S.A. przy współpracy strategicznej z Caspar Asset Management S.A. Patronat medialny nad imprezą objął Investment Tribune. Na początku czerwca odbyło się pierwsze Road Show zorganizowane przez Secus Wsparcie Biznesu Sp. z o.o., w którym udział wzięły cztery spółki należące do Sieci Łowcy Biznesu. Prezentacja spółek odbyła sie w trakcie Forum NewConnect Tabela Ofert imprezy odbywającej się w ramach konferencji Wallstreet XV. Jest to największe i najważniejsze spotkanie inwestorów Pierwszy Road Show sieci Łowcy Biznesu Zakopane, 2 czerwca 2011 r. indywidualnych w Polsce, dzięki czemu stało się doskonałym miejscem do promocji spółek, poszukujących wsparcia kapitałowego, a także do wymiany doświadczeń i pomysłów. W tym roku w Zakopanem spotkało się ponad 800 uczestników. Wśród zaprezentowanych spółek znalazły się: Roboty Przemysłowe Sp. z o.o. (integrator systemów automatyki specjalizuje się w robotyzacji procesów przemysłowych), APN Promise S.A. (specjalizuje się w świadczeniu usług w zakresie informatyzacji firm), IZOLING AKAM Sp. z o.o. (zajmuje się projektowaniem oraz implementowaniem rozwiązań z zakresu ochrony środowiska) oraz Esotiq & Henderson S.A. (producent rynku bieliźniarskiego). Kapitał z giełdy bez tajemnic, konferencja Warszawa 27 października 2011 r. Jesienią, na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie odbędzie się konferencja poświęcona pozyskiwaniu kapitału na rynkach New Connect i Catalyst, skierowana do przedsiębiorców aktywnie poszukujących sposobu na rozwój swoich firm. Na konferencji organizowanej przez Secus Wsparcie Biznesu i Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych można będzie spotkać się z ekspertami, którzy szczegółowo opowiedzą o tajnikach całego procesu. Atrakcyjną praktyczną częścią konferencji będzie debiut spółki, która zdecydowała się na pozyskanie kapitału z Giełdy. Więcej informacji na stronie 5

8 Lipiec, nr 3/2011 Green Building Symposium EXPO & GALA. Międzynarodowa konferencja i targi zielonego budownictwa Kraków, listopada 2011 r. PLGBC Green Building Symposium, Expo & Gala jest to wydarzenie, które od 3 lat z sukcesem integruje całą branżę budownictwa w Polsce, sektor prywatny wraz z samorządem, organizacjami pozarządowymi oraz światem naukowym. W ciągu 4 dni PLGBC zapewni najwyższej jakości spotkania networkingowe, wykłady, prelekcje oraz szkolenia z szeroko pojętej tematyki budownictwa zrównoważonego od zielonych zamówień publicznych, poprzez unijne przepisy związane z budownictwem ekologicznym i emisją CO 2, do konkretnych rozwiązań projektowych, studiów przypadku z kraju i zagranicy po szczegółowe treningi z zakresu wielokryterialnej certyfikacji budynków. Więcej informacji na SECUS na NewConnect Convention w Gdańsku Zapowiedzi wydarzeń Eksperci Grupy Kapitałowej Secus, do której należy Secus Wsparcie Biznesu, we współpracy z Giełdą Papierów Wartościowych w Warszawie będą szkolić ukraińskich przedsiębiorców z zakresu sposobów finansowania działalności gospodarczej. Szkolenie się odbędzie w mieście Uzhhorod na zachodniej Ukrainie. Eksperci przedstawią możliwości Eksperci Secus i GPW zorganizują szkolenie dla ukraińskich przedsiębiorców Ukraina Uzhhorod, 5 sierpnia 2011 r. finansowania dostępne dla podmiotów mających znacznie ograniczony dostęp do tradycyjnych źródeł kapitału. Pierwszy panel tematyczny zostanie poświęcony charakterystyce inwestycji venture capital, działalności Aniołów Biznesu oraz rynkowi giełdowemu i procesowi inwestycyjnemu, kolejny w przygotowaniu spółki do pozyskania inwestora. Ukraińskim przedsiębiorcom będą także przedstawione szczegóły funkcjonowania polskich rynków NewConnect i Catalyst, oraz będą oni mogli dowiedzieć się więcej o tym jaką drogę przebyła ukraińska spółka notowana na NewConnect w Warszawie. Szkolenie Meta Group Poznaj doświadczenie międzynarodowych ekspertów w finansowaniu młodych firm września, 2011 r. W tym miesiącu Secus Wsparcie Biznesu organizuje kolejne Road Show przeznaczone dla spółek należących do Sieci Współpracy Inwestorów i Przedsiębiorców sektora MSP Łowcy Biznesu. Spotkanie odbędzie się podczas NewConnect Convention/ Catalyst Bond Congress 29 lipca w Gdańsku. Jest to wydarzenie o charakterze edukacyjno-promocyjnym, umożliwiające jego uczestnikom zapoznanie się z zagadnieniami inwestowania na rynkach NewConnect i Catalyst. Z drugiej strony, impreza kierowana jest do środowiska biznesu przedsiębiorców, jednostek samorządu terytorialnego, którzy znajdą ofertę szkoleniową oraz łatwo dostępne porady specjalistów w zakresie pozyskiwania kapitału na rozwój swoich projektów. Wśród zaprezentowanych, przez sieć Łowcy Biznesu, spółek znajdą się: Desa Modern Sp. z o.o. (oferuje zakup prac wybitnych polskich artystów współczesnych w limitowanych edycjach inkografii własnoręcznie sygnowanych przez autorów), DS Channel Polska Sp. z o.o. (prowadzi działalność na rynku Digital Signage posiadając sieci telewizji w tym systemie oraz rozwija system badawczy icapture, który identyfikuje widzów reklamy na podstawie biometrycznej analizy obrazu dostosowując treści reklamowe), Dynamax Sp. z o.o. (producent nanopreparatów, które mogą być stosowane jako samodzielne produkty lub dodatki i aplikacje do materiałów lub surowców produkcyjnych) oraz Esotiq & Henderson S.A. (producent rynku bieliźniarskiego). Lewiatan Business Angels zaprasza przedsiębiorców poszukujących kapitału na rozwój projektów, na 5-dniowe szkolenie prowadzone przez ekspertów międzynarodowej firmy doradczej Meta Group, specjalizującej się w finansowaniu inwestycji na wczesnych etapach rozwoju. Jej zespół to wykwalifikowana kadra menedżerska prowadząca szkolenia i seminaria na całym świecie. W programie szkolenia: opracowanie modelu biznesowego, przygotowanie biznesplanu, przygotowanie do prezentacji przed inwestorami. Dzięki stałej działalności badawczej Meta Group ma dostęp do wielu unikatowych opracowań dotyczących rynku Aniołów Biznesu. Szkolenie jest prowadzone w formie warsztatów. Wszystkie zajęcia odbywają się w języku angielskim. Uczestnicy pracują na swoich projektach oraz międzynarodowych case studies. Szkolenia Meta Group są rekomendowane przez Europejską Sieć Aniołów Biznesu. Szkolenie współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Więcej na temat szkolenia na stronie 6

9 7

10 Lipiec, nr 3/2011 Anioł biznesu z Finlandii Ari Korhonen zainwestował w 16 młodych firm. Jest jednym z najbardziej aktywnych Aniołów Biznesu, nie tylko w Finlandii. Wiosną 2009 r. znalazł się wraz z trzema innymi Aniołami Biznesu w finale konkursu European Business Angel of the Year organizowanego corocznie przez Europejską Sieć Aniołów Biznesu (EBAN). Investment Tribune: Jaki wpływ ma kapitał pochodzący od Aniołów Biznesu i funduszy venture capital na rozwój firm sektora MSP w Finlandii? Jak dobrze rozwinięty jest ten rynek? Ari Korhonen: Znaczenie pieniędzy pochodzących od Aniołów Biznesu w Finlandii rośnie. To źródło kapitału jest coraz częściej używane przez firmy typu start-up. Formalny rynek venture capital w Finlandii jest na wcześniejszym etapie rozwoju niż gdzie indziej, jak na przykład w USA czy Wielkiej Brytanii. Fundusze VC zmniejszyły swoją aktywność po kryzysie finansowym. Obecnie mamy w Finlandii około 10 działających funduszy venture capital otworzył się jeden nowy, ale trzy inne zostały zamknięte. Są zamykane, ponieważ nie są w stanie dać wystarczająco dobrych zwrotów inwestorom. Na fińskim rynku jest teraz mniej kapitału dostarczanego przez fundusze VC niż trzy lata temu, co oznacza, że pieniądze od Aniołów Biznesu nabierają większego znaczenia. Jeżeli mówić o sieciach Aniołów Biznesu, to mieliśmy trzy duże Sitra i Finnvera utworzone z inicjatywy rządu i nieodpłatne dla Aniołów. Trzecią siecią zarządzaną przez samych Aniołów jest FiBAN, w której pełnię funkcję wiceprzewodniczącego. Dorobek Sitra został przeniesiony do FiBAN i ona przestała funkcjonować jako oddzielny podmiot. Także istnieje kilka mniejszych sieci lokalnych. Tylko około 5 proc. Aniołów należy do sieci reszta inwestuje samodzielnie. Nie mamy też stałych syndykatów, działających w formie funduszy Aniołów. Oczywiście dokonujemy inwestycji grupowych, ale grupy są tworzone na potrzeby konkretnej transakcji. Mimo to już mniej więcej wszyscy się znamy Finlandia jest małym krajem, spotykamy się przy okazji różnych wydarzeń, spotkań i roadshow ów organizowanych przez sieci czy inkubatory. Istnieje wiele sposobów inwestowania kapitału i wiele z nich jest mniej ryzykownych niż inwestycje w młode firmy. Co czyni ten typ inwestowania atrakcyjnym dla Pana? Przyciąga mnie w inwestowaniu jako Anioł Biznesu to, że oprócz względów finansowych, które są oczywiście kluczowe w każdym rodzaju inwestycji, mam możliwość przekazywania swojego doświadczenia młodym ludziom i mogę brać czynny udział w ciekawych projektach. Myślę, że to w istotny sposób odróżnia inwestycje Aniołów od funduszy VC, dla których kwestie finansowe są prawdopodobnie jedynym liczącym się aspektem. Co było Pana pierwszą inwestycją jako Anioła Biznesu. Co sprawiło, że zaczął Pan inwestować w ten sposób? Byłem przedsiębiorcą, zajmowałem się oprogramowaniem. Nawet odwiedzałem często Polskę w tamtym czasie. Byłem właścicielem firmy Komartek w Finlandii, która produkowała oprogramowanie dla sektora energetycznego, podmiotów użyteczności publicznej i nieruchomości. Zabawną ciekawostką związaną z tą firmą jest to, że w języku polskim komar oznacza komar dowiedziałem się o tym gdy założyłem spółkę-córkę w Polsce, która miała biura w Krakowie i Wrocławiu dwóch bardzo ładnych miastach. Nazwy firmy jednak nie zmieniłem. W 2004 roku sprzedałem Komartek dużej szwedzkiej firmie WM-data zatrudniającej pracowników. Później oni sprzedali ją firmie Logica zatrudniającej aż pracowników. Pracowałem tam jako dyrektor do roku 2007, kiedy uświadomiłem sobie, że wspaniale byłoby znów pracować z młodymi przedsiębiorcami i małymi firmami. Wiedziałem, że Sitra Fiński Fundusz Innowacyjny finansowany przez rząd założył pierwszą sieć Aniołów Biznesu. Dołączyłem do niej wkrótce po moim odejściu z Logica. Tam dowiedziałem się więcej o inwestowaniu jako Anioł Biznesu i zacząłem wspierać i dzielić się własnym doświadczeniem z młodymi przedsiębiorcami. Dość szybko objąłem kilka stanowisk w zarządach młodych firm i zacząłem inwestować. Moją 8

11 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili pierwszą inwestycją była firma Severa (www.severa.com/) z Finlandii produkująca oprogramowanie. W jakie sektory Pan inwestuje? Głównie IT, media mobilne, portale społecznościowe i czyste technologie energia. Główne kryteria wyboru projektu, w który Pan zainwestuje to? Przede wszystkim zespół. Muszę wierzyć, że właśnie ten zespół jest w stanie prowadzić biznes. Nie chodzi o biznesplan, ponieważ ten może się zmienić. Muszą być w stanie zapewniać spółce stały rozwój. Drugie się dwa razy w miesiącu, jeśli nie jestem raz w miesiącu na spotkaniu zarządu lub spotkaniu doradców. W tym czasie kontaktujemy się poprzez e i rozmowy telefoniczne. Tak więc średnio, uwzględniając wszystkie firmy, rozmawiamy lub spotkamy się przynajmniej raz lub dwa razy w tygodniu. Czy dyrektorzy zarządzający często zwracają się o pomoc? Jest różnie. Większość z nich bardzo chętnie korzysta z moich kontaktów biznesowych czy know-how. Są też tacy, którzy pracują samodzielnie. Tak czy inaczej, podczas gdy pojawia się jakiś problem, jestem potrzebny. wiodącego i bierze na siebie największą odpowiedzialność. Jak na razie sprawdza się to bardzo dobrze. W CitySocializing działają trzej lokalni Aniołowie, którzy są w zarządzie i prowadzą inwestycję. W 360cities jestem jednym z dwóch wiodących inwestorów, więc mam czynną rolę, pomimo tego, że nie jestem cały czas na miejscu. Jakie są bariery rozwoju transgranicznych inwestycji Aniołów Biznesu w UE? Inwestycje transgraniczne są mniej atrakcyjne z powodu braku na tyle intensywnego dostępu do rzetelnej informacji o zagranicznych projektach (deal flow) jaki się ma wewnątrz kraju. Druga bariera to brak wystarczającej informacji na temat otoczenia prawnego, podatkowego, struktur gospodarczych i praktyk biznesowych w innych krajach. Podnosi to poziom niepewności takich inwestycji. Trzeci natomiast to odległość wiele Aniołów woli inwestować w spółki znajdujące się blisko. Czy zaobserwował Pan jakieś zmiany na lepsze w tym zakresie w ciągu ostatnich kilku lat? Jedną z zagranicznych inwestycji Ari Korhonena jest największy na świecie portal zdjęć panorarmicznych 360 Cities. kryterium to skalowalność przedsięwzięcia. Oznacza to, że dany model biznesowy daje potencjał wzrostu firmy i zysku. Jakie słabe strony najczęściej mają projekty, które do Pana trafiają? Wymienię dwie pomysły na biznes są dobre, ale niewystarczająco ambitne oraz wiele projektów nie jest skalowalnych. Rozwój produktu lub model biznesowy wymagają na przykład dla osiągnięcia ekspansji międzynarodowej utworzenia w każdym kraju biura sprzedaży i zaangażowania dodatkowych zasobów. Ile czasu poświęca Pan średnio dla jednej firmy? Zainwestowałem w 16 i mam już 2 udane wyjścia. Jestem członkiem zarządu w 10 spółkach. A w pozostałych 4 firmach mam rolę doradcy, czyli nie jestem aktywnym inwestorem. Powiedzmy, że jeżeli jestem przewodniczącym (chairman) spotykamy Czy inwestuje Pan w firmy zlokalizowane poza Finlandią? Zrobiłem dwie takie inwestycje. Jest to największy na świecie portal zdjęć panoramicznych 360 Cities (www.360cities.net) działający w Pradze oraz serwis społecznościowy dla młodych profesjonalistów CitySocialising (www. citysocialising.com) z siedzibą w Londynie. Zainwestowałem również w jeden Fundusz Aniołów Biznesu w Szwecji o nazwie Ventures Spintop który właściwie jest moją siedemnastą inwestycją. Fundusz inwestuje w firmy ze Skandynawii. Jak Państwa współpraca przebiega w praktyce? CitySocializing jest dla mnie dość małą inwestycją, a 360Cities dużą. W przypadku inwestycji transgranicznych korzystam z modelu, inwestycji grupowych. Przy czym w takiej inwestycji jeden inwestor, najlepiej lokalny, pełni funkcję inwestora Fora EASY organizowane w ramach projektu EASY finansowanego przez Komisję Europejską były idealnym miejscem do poznania wielu nowych przedsiębiorstw i nowych partnerów z różnych krajów UE. Bez tych spotkań nie byłbym w stanie zobaczyć tak wielu firm w tak krótkim czasie i prawdopodobnie nie dokonałbym żadnych inwestycji poza granicami Finlandii. Teraz EBAN regularnie organizuje fora i roadshow y, gdzie Aniołowie mogą się spotkać i spotkać firmy poszukujące kapitału. Co może zrobić rząd UE, żeby inwestycje w formie Aniołów Biznesu stały się bardziej atrakcyjne? Według mnie są dwa skuteczne mechanizmy i w niektórych krajach się je stosuje niestety nie w Finlandii. Są to: ulgi podatkowe, istniejące np. w Wielkiej Brytanii, Francji czy Portugalii i tzw. fundusze wspólnego inwestowania (co-investment funds) takie w których jednostka sektora publicznego inwestuje wspólnie z syndykatem Aniołów Biznesu. Ten model funkcjonuje w kilku krajach europejskich. Rozmawiała: Olga Yanusik Tłumaczenie: Ewa Dębicka 9

12 Lipiec, nr 3/2011 Ascendis FIZ Inmedica stawia na zdrowie Prywatna służba zdrowia i opieka medyczna to kolejne nisze, do których dotarł rynek aktywów niepublicznych. Rozpoczęła się druga emisja certyfikatów inwestycyjnych funduszu Ascendis FIZ Inmedica zarządzanego przez Secus Asset Management. Danuta Filar Vastigo Specyfika polskiej służby zdrowia i sposoby jej finansowania, a także niezwykła dynamika rozwijającego się najprężniej w regionie rynku specjalistycznych usług medycznych stanęły u podstaw tworzenia jedynego takiego funduszu w Polsce. Choć znane są przykłady zainteresowania związanym z medycyną sektorem farmaceutycznym, to jak do tej pory nie pojawił się jeszcze fundusz oczekujący ponadprzeciętnych zysków z udziałów w spółkach medycznych. Powstające jak grzyby po deszczu prywatne firmy świadczące na wysokim poziomie usługi lecznicze, mają niewiele wspólnego z wizją szpitali sprzed lat. To starannie wyposażone placówki specjalistyczne oferujące pacjentom najlepsze standardy i wysoki komfort pobytu. Jako podmioty prywatne działające na własny rachunek nie mogą pozostawać w tyle za konkurencją, posiadają strategię rozwoju, dbają o wskaźniki rentowności, zyski i sprawne zarządzanie, co powoduje, że stają się normalnie funkcjonującymi przedsiębiorstwami na rynku kapitałowym, a pacjenci klientami oczekującymi świadczenia usług na najwyższym poziomie. W świadomości wielu osób skłonnych do skorzystania z prywatnej służby zdrowia istnieje często bariera w postaci wysokich cen oferowanych usług, co nie do końca musi być prawdą. Wiele podmiotów prywatnych pracuje w ramach kontraktów z NFZ finansującym praktycznie każdą dziedzinę lecznictwa utrzymującą 10

13 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili pacjenta przy zdrowiu i życiu, w tym tak kosztowne jak onkologia i kardiologia, a także położnictwo. Pacjent przybywający do takiej placówki ze skierowaniem zwolniony jest z kosztów, które zwracane są świadczącemu usługi w ramach realizacji zakontraktowanych umów. Każdy podmiot na rynku kapitałowym wymaga odpowiednich nakładów finansowych warunkujących działalność i dalszy rozwój. Z problemem poszukiwania kapitału może zetknąć się również placówka medyczna, zarówno działająca od początku swego istnienia jako firma prywatna, jak i sprywatyzowany publiczny zakład opieki zdrowotnej. Sposobem na dokapitalizowanie działalności tych podmiotów mogą być środki od inwestorów finansowych w ramach realizacji wspólnych przedsięwzięć. To podstawowe założenie Ascendis FIZ Inmedica interesującego się pozyskiwaniem do portfela funduszu firm medycznych z dużymi możliwościami wzrostu na obsługiwanym rynku zdrowia i opieki medycznej oraz szansami kontraktów z NFZ w postaci finansowania kosztów leczenia. Wiele z tych przedsiębiorstw może generować ponadprzeciętne zyski, co przełoży się na przyszłe korzyści dla funduszu i inwestorów. Zaangażowanie w konkretną spółkę medyczną polega na nabyciu akcji lub udziałów w ilości umożliwiającej pełną kontrolę nad nią, nadzór nad jej finansami, sposobem zarządzania, współtworzeniem strategii rozwoju i oczywiście zapewniającą udział w zyskach. Alternatywą lub uzupełnieniem posiadanego pakietu kontrolnego może być odpowiednio sformułowana umowa inwestycyjna. Zazwyczaj potrzeba kilku lat na rozwój i zwiększenie wartości spółki portfelowej, tyle trwa projekt pozwalający osiągnąć zysk na założonym poziomie. Istnieje jednak możliwość wcześniejszego, awaryjnego wyjścia z inwestycji raz na kwartał. Tendencje konsolidacyjne rynku sprzyjają zwiększonemu zainteresowaniu ze strony inwestorów strategicznych i przejęciom mniejszych firm przez podmioty z większym kapitałem. Od niedawna również rynek publiczny otwiera się na prężnie działające firmy z sektora medycznego, a ich debiut na NewConnect jest kolejnym sposobem na dopływ kapitału. Uczestnictwo w funduszu Ascendis FIZ Inmedica jest nowatorskim rozwiązaniem i pionierskim projektem z branży z przyszłością i wielkimi szansami na rozwój. To dowód, że coraz bardziej rozszerza się obszar, o który upomina się rynek. REKLAMA 11

14 Lipiec, nr 3/2011 Inwestycje w ekologiczne budownictwo Co wiedzą ci, którzy już inwestują w ekologiczne budynki? A. Że rozwój branży na świecie ma stały wzrost B. Że ich koszt nie jest dużo wyższy niż koszt tradycyjnych budynków C. Że budynki ekologiczne mogą zredukować: zużycie energii o 30 50%, zużycie wody o 40%, emisję CO 2 o 35%, a wytwarzane odpady o 70%. Budownictwo ekologiczne na świecie jest jednym z najprężniej rozwijających się sektorów gospodarki. W ciągu ostatnich kilku lat liczba projektów ubiegających się o certyfikacje ekologiczne LEED się zwielokrotniła. Obecnie jest to ponad 30 tys. projektów na świecie. Ponad 8 tys. już uzyskało ten prestiżowy certyfikat. W Stanach Zjednoczonych w ciągu ostatnich paru lat budowały się głównie obiekty ekologiczne, między innymi z tego powodu, że rząd Prezydenta Obamy przygotował pakiet odnowy gospodarczej opartej na finansowaniu projektów zrównoważonych. W Polsce liczba ekologicznych budynków nie jest na tyle imponująca, ale stale się powiększa. Badania Polskiego Stowarzyszenia Budownictwa Ekologicznego (PLGBC) w 2009 roku wskazywały na dużo wyższą dynamikę rozwoju budownictwa zielonego w porównaniu do dynamiki rozwoju gospodarczego. Większość ankietowanych w badaniach osób uważało, że rynek zrównoważonego budownictwa w Polsce ma mniej niż 5 proc. udziału w całkowitym rynku budowlanym. Jednak aż 42 proc. respondentów było zdania, iż w ciągu pięciu lat wartość ta wzrośnie i będzie się wahać pomiędzy 16 a 50 procent. Czym jest zrównoważony budynek? Na całym świecie budynki każdego roku zużywają ponad 3 mld ton surowców pierwotnych, są one odpowiedzialne 12 za 1/4 wszystkich światowych emisji. Ponadto zanieczyszczenia powietrza wewnątrz budynków, wynikające z ich nieprawidłowego zaprojektowania, wykonania oraz utrzymania, uznawane są przez Amerykańską Agencję Ochrony Środowiska za jedną z pięciu najwyższych grup ryzyka dla zdrowia publicznego. Budynki ekologiczne, nazywane też zrównoważone czy zielone, to takie budynki, które spełniają potrzeby obecnych użytkowników jednocześnie będąc przygotowane na spełnienie potrzeb przyszłych użytkowników. Są to obiekty zaprojektowane, zbudowane i użytkowane zgodnie z zasadą potrójnej odpowiedzialności: środowiskowej, społecznej oraz ekonomicznej. Czyli są to przyjazne obiekty, które są zdrowe i komfortowe w użytkowaniu, nie szkodzą środowisku a jednocześnie są ekonomiczne. Warto zwrócić uwagę, że powszechnie znana i szeroko omawiana energooszczędność, czy nawet emisja CO 2 związana z użytkowaniem są tylko jednymi z wielu kryteriów zielonego budynku. Jest ponad 200 różnych zagadnień związanych z budynkiem ekologicznym od oszczędności wody pitnej i użytkowej, kontroli wód deszczowych, erozji gruntu, recyklingu podczas budowy i użytkowania po akustykę, komfort wewnętrzny, zawartość szkodliwych substancji takich jak rtęć, formaldehyd, freon czy lotne związki organiczne i wiele innych. Biurowiec Rondo 1 w Warszawie jest jednym z najnowocześniejszych i najbardziej ekologicznych biurowców w Europie Środkowo- Wschodniej. Jako pierwszy w Europie wieżowiec otrzymał on certyfikat ekologiczny LEED Gold Certyfikaty odróżnią inwestycję ekologiczną od inwestycji eko Budynek zielony ma szereg zalet. Spełnienie przez obiekty określonych kryteriów zrównoważonego budynku potwierdzają specjalnie opracowane

15 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili Harvard Office for Sustainability przy Blackstone 46 w Bostonie otwiera okna Poprzemysłowy budynek przy Blackstone 46 kilka lat temu był wyremontowany zgodnie z zasadami certyfikacji LEED. Istotnie poprawiła się energooszczędność obiektu, a jego historyczny charakter pozostał nienaruszony. Obiekt wykorzystuje teraz światło dzienne do oświetlenia w środku budynku powstała ozdobna klatka schodowa pozwalająca na penetrację światła pochodzącego ze świetlików dachowych w głąb dosyć głębokiego traktu budynku. Użytkownicy budynku mają zapewnioną indywidualną kontrolę temperatury i oświetlenia. W ciekawy sposób np. poradzono sobie z zapewnieniem darmowego chłodzenia w momencie gdy temperatura zewnętrzna jest sprzyjająca, zarządca budynku wysyła do wszystkich pracowników aby otworzyli okna. W tej samej chwili centralna klimatyzacja zostaje wyłączona. do tego celu certyfikaty. Na świecie ich funkcjonuje kilkanaście. Najbardziej znane, i jednocześnie najczęściej spotykane na rynku europejskim, to LEED, BREEAM i DGNB. Dwa z tych systemów LEED i BREEAM zostały wprowadzone do Polski przez Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego. Z DGNB prowadzone są obecnie rozmowy. Certyfikacje obiektów są bardzo przydatne szczególnie w kontekście zwiększającego się zjawiska greenwashingu czyli używania ekologii dla celów reklamowych bez jakichkolwiek merytorycznych podstaw. Zjawisko to rozprzestrzenia się wraz ze wzrostem popularności produktów i bycia eko. Systemy wielokryterialnej oceny budynków (Green building rating systems) są administrowane przez niezależne i renomowane organizacje, które poprzez dokładne analizy dokumentacji wydają swoją niezależną ocenę. Dla inwestora, właściciela czy najemcy równa się to zmniejszeniu niepewności związanej z jakością budynku, a za tym stoi zmniejszenie ryzyka inwestycji i kosztów ubezpieczenia. Budynki zrównoważone, także w Polsce, pojawiają się głównie w sektorze komercyjnym głównie są to lokale biurowe. Dlatego też o certyfikację w Polsce obecnie starają się przeważnie obiekty biurowe klasy A i A+, w standardzie deweloperskim jest to ważne z inwestycyjnego punktu widzenia. Niektórzy twierdzą, że zaczynając w tej chwili budowę obiektu tradycyjnego, skazujemy się z góry na niepowodzenie oddając za kilka lat na rynek obiekt o niższym standardzie. Projekty z certyfikatem sprzedają się szybciej i na lepszych warunkach finansowych. Fundusze inwestycyjne, zaczynają tej certyfikacji wręcz wymagać. Zainteresowanie certyfikacją w Polsce jest obecnie większe wśród zagranicznych inwestorów w związku z tym, że certyfikaty pochodzą z USA czy Wielkiej Brytanii i często używane są przez globalne korporacje. Jednak zainteresowanie polskich inwestorów też zaczyna rosnąć. W tym momencie w systemie LEED zarejestrowanych jest w Polsce prawie 30 projektów, jedynie 4 uzyskały certyfikację, a kilka kolejnych precertyfikację. W systemie BREEAM zarejestrowane jest 19 obiektów, a 3 uzyskały już certyfikat. Ekologiczny budynek nie zawsze nowy budynek Wielu ekologów uważa, że najbardziej ekologiczny obiekt to taki, który już stoi. Dlaczego? Ze względu na ogromną ilość energii (tzw. embodied energy) zawartą wewnątrz użytych materiałów, a co za tym stoi w budynku. W Stanach Zjednoczonych, głównie w świecie uniwersyteckim, zauważa się trend związany z renowacją obiektów historycznych w duchu budownictwa Obiekty ekologiczne sprzedają się szybciej i na lepszych warunkach finansowych. Fundusze inwestycyjne zaczynają wymagać certyfikacji budynków. zrównoważonego. W Bostonie doskonałym przykładem może być 46 Blackstone siedziba Harvard Office for Sustainability. Ten poprzemysłowy budynek kilka lat temu został wyremontowany zgodnie z zasadami certyfikacji LEED, dzięki czemu wzrosła jego energooszczędność przy zachowaniu historycznego wyglądu. Podobne pionierskie wysiłki można zauważyć na całym kampusie Uniwersytetu Harvarda, jak również na kampusach Boston University, Yale, Princeton, czy na przykładzie tak znanego obiektu jak Empire State Building w Nowym Jorku. Wiele z tych znanych i pięknych budynków to obiekty o dużym znaczeniu historycznym, wpisane do rejestru zabytków. Poprawności decyzji o ich renowacji nie można poddać żadnej wątpliwości. Pytania się rodzą natomiast 13

16 Lipiec, nr 3/2011 W USA, głównie w świecie uniwersyteckim, zauważa się trend związany z renowacją obiektów historycznych w duchu budownictwa zrównoważonego. Takim budynkiem jest 46 Blackstone siedziba Harvard Office for Sustainability w Bostonie w stosunku do budynków letnich pozbawionych walorów estetycznych i wartości zabytkowych czy renowacja opłaca się w takich przypadkach? Cennym narzędziem analitycznym jest tutaj LCA Life Cycle Analysis. Czy koszt budownictwa zrównoważonego jest wyższy? Jednym z mitów związanych z budownictwem zrównoważonym jest jego wyższy koszt. Powszechnie panuje opinia, że zielony budynek jest o 17 proc. droższy od tradycyjnego. Badania największych światowych autorytetów pokazały, że statystyczna różnica w cenie inwestycji pomiędzy budynkiem tradycyjnym a ekologicznym jest niewielka. Greg Katz, po przebadaniu 170 budynków w USA i 10 poza granicami Stanów wykazał że budynki ekologiczne kosztują od 0 do 4 procent więcej, średnio 1.5 proc. Zdaniem dewelopera: Klienci dostrzegają niższe koszty operacyjne zrównoważonych budynków Dwa biurowce z warszawskiego kompleksu Poleczki Business Park wybudowanego przez firmę UBM Polska Sp. z o.o. są pierwszymi w Polsce budynkami, które jeszcze w trakcie budowy dostały pre-certyfikat LEED Gold. Firma zainwestowała także w ekologiczne osiedle domów jednorodzinnych Oaza Kampinos. Budownictwo zrównoważone w Polsce to wciąż nowa, niezbyt popularna idea. Niewielu deweloperów decyduje się na inwestowanie w obszar niedostatecznie zbadany. Szacuje się, że koszt budowy domu pasywnego bądź zrównoważonego w Polsce może być nawet do kilkunastu procent wyższy niż w przypadku domu standardowego, podczas gdy na Zachodzie ta dysproporcja jest ponad trzykrotnie mniejsza. Wynika to z surowszego klimatu, i co za tym idzie, z większych kosztów ogrzania domu. Dlatego zastosowanie odpowiednich materiałów budowlanych, głównie izolacyjnych w budownictwie pasywnym i zrównoważonym to W Polsce sytuacja wygląda nieco inaczej, ale mając odpowiednią wiedzę i podejmując decyzje na wczesnym etapie inwestycyjnym, można zbudować obiekt w standardzie LEED i BREEAM bez dodatkowych kosztów. Np. obiekt BorgWarner Turbo Systems Poland w Rzeszowie uzyskał poziom srebrny bez dodatkowych nakładów inwestycyjnych. Dodatkowym kosztem natomiast będzie sam proces certyfikacji, który zwraca się z reguły w ciągu kilku miesięcy z uzyskanych oszczędności energetycznych. Kierunek pokonać niewiedzę Mimo tego, że w Polsce zwiększa się liczba innowacyjnych ekologicznych obiektów stan wiedzy społeczeństwa zarówno jak i stan wiedzy środowiska profesjonalistów związanych z branżą budowlaną jest dosyć niski. Ankieta przeprowadzona w Polsce w 2009 roku wykazała, że głównym problemem rozwoju sektora jest brak wiedzy osób związanych z, oraz odpowiedzialnych za rozwój inwestycji. Można to zaobserwować wśród architektów, inżynierów, wykonawców czy agencji nieruchomości. Doskonałą ilustracją tych badań było niedawno zadane pytanie przez jednego z największych deweloperów w kraju, o celowość i przydatność uzyskania certyfikatu LEED dla nowo powstałego obiektu. Był on od dłuższego czasu zainteresowany certyfikacją, której jednak odradzały mu agencje nieruchomości. Obecnie obiekt jest zarejestrowany i ubiega się o certyfikacje. Dzięki działaniom edukacyjnym Polskiego Stowarzyszenia Budownictwa Ekologicznego (PLGBC) zainteresowanie tematem rośnie zarówno wśród praktyków jak i wiodących uczelni w kraju. Należy podkreślić, że Polska jest liderem wśród krajów w Europie Środkowej i Wschodniej w aktywnej promocji tematyki budownictwa ekologicznego. PLGBC powstało w 2007 r. i skupia obecnie ponad 100 członków, składających się z liderów odpowiedzialnego biznesu w sektorze budownictwa, jednostek naukowych, samorządów. Polska jest także w czołówce najbardziej aktywnie działających członków Światowego Stowarzyszeniu Budownictwa Ekologicznego. Agnes Vorbrodt-Schurma, mgr inż. arch, MBA, mgr Zarządzania Środowiskiem, Akredytowany Profesjonalista LEED. Architekt uprawniony w USA. Założyciel, Dyrektor Wykonawczy Polskiego Stowarzyszenia Budownictwa Ekologicznego. Od 2007 r. wykłada na Uniwersytecie Harvarda. wydatek, na który nie mogą sobie pozwolić nawet zamożniejsi Polacy. W krajach takich jak Niemcy czy Holandia, dostępne są programy subsydiowania budownictwa pasywnego. W Polsce taka pomoc nie jest jeszcze możliwa. W naszej inwestycji Oaza Kampinos dzięki zainstalowaniu paneli solarnych, światło dzienne przekształcone w energię ogrzewa wodę. To w pełni przyjazne środowisku i zapewniające oszczędności rozwiązanie. Co ważne, panele solarne są objęte programem dofinansowania, o który prywatni inwestorzy mogą ubiegać się w gminie, na terenie której znajduje się ich dom. Oszczędności z tytułu korzystania z paneli solarnych bądź pomp ciepła zwracają się w ciągu kilku bądź kilkunastu lat, podczas gdy koszty budowy domu pasywnego mogą zrekompensować się dopiero po kilkudziesięciu latach. Rozwój technologii energooszczędnych oraz ich rosnąca popularność pozwoli niebawem znacznie skrócić okres, w którym zwracają się poniesione nakłady na budowę domu przyjaznego środowisku. W Polsce przybywa natomiast obiektów biurowych ubiegających się o ekologiczne certyfikaty, jednak stanowią one wciąż deficytowy produkt na rynku. Ich znaczenie coraz częściej doceniają najemcy, i to nie tylko zagraniczne korporacje zobligowane do wyboru wyłącznie certyfikowanych powierzchni biurowych, lecz także polskie spółki. Klienci dostrzegli bowiem, że zastosowanie przyjaznych środowisku materiałów oraz niższe koszty operacyjne przekładają się na wzrost efektywności pracy. Mam nadzieję, że budowa zielonych obiektów stanie się trendem. Sebastian Vetter, członek zarządu UBM 14

17 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili DS Channel Polska s e c u s wsparcie biznesu innowacyjna technologia precyzyjnej reklamy s e c u s łowcy biznesu Rynek reklam staje się coraz bardziej konkurencyjny, a konsumenci coraz mniej podatni na informacje promocyjne przekazywane tradycyjnymi drogami. Reklamodawcy szukają nowych kanałów dotarcia do potencjalnych odbiorców swoich produktów czy usług. Spółka DS CHANNEL POLSKA oferuje narzędzie dotarcia do określonych grup konsumentów z wykorzystaniem najnowszych technologii, a dodatkowo może zagwarantować reklamodawcy odbiór informacji przez ściśle określonego odbiorcę. Reklamy emitowane na monitorach obecne są w coraz to nowych miejscach. Z nowej technologii korzysta już wiele sieci handlowych, lotnisk, stacji kolejowych, uczelni, a o ich zamontowaniu myślą kolejne placówki. Nie ma już odwrotu od digitalizacji przekazu informacyjnego i reklamowego kierowanego do klienta w placówkach handlowych. Nowe technologie wkraczają w nasze otoczenie z wielkim rozmachem. Zwiększa się liczba ekranów LCD w miejscach publicznych DS Channel Polska działa w dynamicznym segmencie rynku reklamy cyfrowej Digital Sigange stosując najnowsze technologie zdalnej emisji obrazu. Systemy DSCP działają na terenie Portów Lotniczych oraz uczelni wyższych w Polsce docierając przy tym do precyzyjnie określonego odbiorcy. Dzięki wysokiej technologii oraz najwyższej jakości prezentacji obrazu z wykorzystaniem najnowocześniejszych ekranów LCD/ LED emitowany jest kontent emisyjny odpowiednio sprofilowany ze względu na specyfikę odbiorcy. DS Channel jest jednym z pionierów rynku Digital Signage. Firma jako pierwsza w Polsce zaimplementowała wdrożenie dynamicznej komunikacji marketingowej w 2000 roku zabudowała ona pierwsze systemy w galeriach handlowych. Posiada kilkuletnie doświadczenie w działalności na rynku mediów oraz multimediów i jest członkiem założycielem Polish Digital Signage Association organizacji zrzeszającej największe podmioty rynku Digital Signage w Polsce. DSCP to również integrator gotowych rozwiązań Digital Signage, zgodnych ze światowymi standardami, począwszy od dostawcy autorskiego softwaru zintegrowanego z systemem personalizacji przekazu pod konkretną grupę odbiorców (icapture). icapture system analizujący ilość spojrzeń na reklamę DS Channel Polska jest wyłącznym dostawcą na teren Europy Środkowej i Wschodniej systemów inteligentnego monitorowania obrazu izraelskiej firmy TruMedia. System o nazwie icapture jest jedynym rozwiązaniem światowym służącym do generowania rzeczywistej liczby odbiorców reklamy Digital Sigange. System oparty na technologii biovideometrycznej składający się z serwera głównego oraz kamery analitycznej (szerokokątna o bardzo dużej rozdzielczości) analizuje ilość spojrzeń w zadeklarowany punkt pomiarowy, konkretny spot reklamowy (kompatybilność z Impulse) oraz udziela informacji dot. s e c u s wsparcie biznesu Systemy pomiarowe DSCP są absolutną nowością na rynku mediów i dają firmie całkowitą przewagę konkurencyjną. s e c u s łowcy biznesu Firma z sieci Łowcy Biznesu ilości spojrzeń, czasu spojrzeń, dzieli odbiorców zw. na przedział wiekowy, płeć oraz przekazuje nam wszelkie kompilacje wymienionych zmiennych, np. czas oglądania kobiet spotu X, oglądalność nośników ze względu s ena porę c udnia s itp. Dzięki systemom icapture DSCP jest w stanie rozliczać się z każdego wyemitowanego spotu z klientem dzięki usłudze permanentnego zliczania oraz analizowania audytorium przy zastosowaniu najnowocześniejszych obecnie dostępnych na świecie systemów analizy obrazu. Systemy pomiarowe DSCP są absolutną nowością na rynku mediów i dają firmie całkowitą przewagę konkurencyjną. DS Channel Polska została uhonorowana licznymi nagrodami branżowymi w Polsce i za granicą oraz była organizatorem pierwszej w Polsce międzynarodowej konferencji Digital Signage w 2008 roku, co zapoczątkowało utworzenie PDSA i uczyniło krok do standaryzacji rynku w Polsce. W chwili obecnej DSCP znajduje się w fazie dynamicznego rozwoju w związku z licznymi inwestycjami podejmowanymi na rynku DS, do utrzymania tego trendu oraz zdobywania pozycji lidera rynku niezbędny jest kapitał. Decyzją zarządu DSCP w tym celu firma przygotowuje się do debitu na New Connect. Michał Moszyński Prezes Zarządu DS CHANNEL POLSKA Sp.z o.o. 15

18 Lipiec, nr 3/2011 Innowacja, mająca po Innowacyjna technologia budowy dróg Consolid System jest konkurencyjna w stosunku do tradycyjnych metod pod każdym względem jest tańsza, szybsza i o wiele bardziej ekologiczna. Co więcej, ostatnie badania przeprowadzone przez firmę Ekologiczne Drogi przy wykorzystaniu najbardziej nowoczesnych na świecie urządzeń dowiodły wyjątkowej wytrzymałości takich dróg. Polskie doświadczenie pokazuje, że wytrzymały nawet powódź w 2009 roku. Via Appia, najstarsza droga rzymska wybudowana na 300 lat przed narodzeniem Chrystusa w każdej ze swoich warstw miała glinę, frakcję spoistą, która zapewniała jej wytrzymałość na wiele lat. Podobne właściwości są dzisiaj wykorzystywane przez technologię będącą jedną z najbardziej rewolucyjnych innowacji w sektorze drogowym. Na wieleset lat to proste, ale efektywne rozwiązanie wykorzystujące grunt spoisty zostało zapomniane na rzecz bardziej kosztownych i mniej wytrzymałych sposobów. Stosowane przez długie lata tradycyjne technologie budowania dróg produkują bardzo duże ilości odpadowych mas ziemnych, co powoduje, że brakuje już miejsca do ich składowania. Obowiązki w zakresie utylizacji odpadów są coraz bardziej wygórowane, a ich koszty coraz wyższe. (już w 2013 roku zbyt duże ilości odpadów będą generowały wysokie kary finansowe dla naszego kraju) W tradycyjnym procesie budowy dróg niezbędne jest wykorzystanie kruszywa wyczerpującego się surowca, który stanowi jedną z warstw podbudowy drogi. Budowa dróg wymaga dzisiaj ogromnego zaangażowanie transportu ciężkiego, który stanowi bardzo duże obciążenie ruchem dla wielu innych, przylegających dróg, często powodując zatory komunikacyjne i dewastację istniejącej, nieprzygotowanej na takie obciążenia infrastruktury. Oficjalne statystyki podają, że na jeden kilometr Zakopianki zniszczono 150 km lokalnych dróg. Mamy w efekcie do czynienia także ze wzmożoną emisją CO 2 i innych zanieczyszczeń do środowiska. Na czym polega technologia budowy dróg Consolid System? Wykorzystywanie właściwości frakcji spoistych, co z powodzeniem robili Rzymianie, przeżywa obecnie swoisty renesans. Właśnie na tym mechanizmie tylko udoskonalonym i wspomaganym przez zastosowanie nowoczesnych komponentów opiera się technologia Consolid System, która wykorzystuje istniejący w miejscu budowy grunt i przetwarza go w materiał konstrukcyjny. Jej zastosowanie powoduje trwałą i nieodwracalną zmianę właściwości gruntu, uodporniając go na wodę. Technologia nie wymaga używania dodatkowych surowców, takich jak kruszywo, ponieważ wykorzystywany jest grunt istniejący w miejscu budowy, który uzyskuje parametry wytrzymałościowe przewyższające 16

19 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili nad 1000 lat dotychczas wykorzystywane rozwiązania. Proces budowy praktycznie nie produkuje odpadów, dzięki czemu niemalże do zera likwidowane są koszty transportu. Technologia ta potrafi przyśpieszyć proces budowlany, czyni go bardziej bezpiecznym, mniej uciążliwym dla otoczenia, dokonuje mniejszej ingerencji w istniejące warunki gruntowowodne, dzięki cieńszym konstrukcjom posiadającym właściwości izolatora termicznego. Technologia Consolid System została opracowana w Szwajcarii w 1968 roku. Z jej zastosowaniem wybudowano na świecie wiele dróg niektóre mają już ponad 30 lat i znajdują się w bardzo dobrym stanie. W Polsce już od 10 lat buduje się drogi z wykorzystaniem tego innowacyjnego rozwiązania. Do tej pory były to przeważnie drogi gminne i powiatowe to efekt bariery związanej z niepewnością towarzyszącą z reguły wdrażaniu każdej innowacji. Ale sytuacja się zmienia, inwestorzy się przekonują i technologia dynamicznie wchodzi w kolejne inwestycje oraz wyższe kategorie ruchu drogowego. Szybsze i skuteczniejsze remonty nawierzchni Opisywana technologia umożliwia zbudowanie drogi co najmniej dwa razy szybciej. Analizy przeprowadzane przez dużych wykonawców wdrażających technologię wykazują nawet czterokrotne skrócenie czasu realizacji, które równocześnie idzie w parze ze zwiększeniem jakości. W inwestycjach remontowych nowa technologia pozwala zmienić całą logistykę i nie prowadzić tradycyjnego remontu połówkowego w trakcie którego ruch się odbywa w systemie wahadłowym przez kilka tygodni. Zastosowanie nowej technologii pozwala istotnie skrócić czas remontu i zamiast dwóch tygodni zamknąć wszystkie pasy ruchu na trzy dni, zmieniając chwilowo projekt organizacji ruchu. Ponadto remontowanie połowy pasa powoduje, że najczęściej na tym łączeniu pojawiają się pierwsze problemy. Natomiast zmiana technologii i wyremontowanie całej szerokości pasa ruchu w jednym procesie technologicznym ten problem likwiduje. Zaskakujące odkrycia Od trzech lat na polskim rynku komercjalizacją nowej technologii zajmuje się firma badawczowdrożeniowa EkologiczneDrogi. Jej specjaliści korzystając z pomocy renomowanych w branży jednostek badawczo-naukowych m.in. Politechniki Śląskiej, Instytutu Badawczego Dróg i Mostów czy też Instytutu Techniki Budowlanej w Warszawie, wykorzystując, posiadające międzynarodową renomę, urządzenia wytrzymałościowe firmy MTS zrealizowali obszerne badania. Ich celem było dostarczenie na rynek obiektywnych dowodów, że materiał posiada wszystkie niezbędne parametry wytrzymałościowe oraz iż jego właściwości izolacyjne pozwalają zmniejszyć penetrację temperatur ujemnych poniżej warstwy konstrukcyjnej technologii. Wyniki badań zaskoczyły tym na ile efektywne okazało się być to proste rozwiązanie. Dowiodły one tego, że nowe konstrukcje są lepsze i trwalsze niż tradycyjne, ponadto posiadają właściwość samowzmacniania się podczas eksploatacji całkowicie różniąc się tym od tradycyjnych dróg, których warstwy konstrukcyjne z czasem ulegają degradacji. Jak przekonać rynek do rewolucyjnej innowacji? Firma EkologiczneDrogi posiada wyłączność na transfer technologii na obszarze Polski. Zajmuje się ona poszukiwaniem, szkoleniem i profesjonalnym doradztwem dla wszystkich uczestników procesu budowlanego inwestorów, projektantów, firm nadzorujących czy też wykonawców. Specyfika rynku budowlanego powoduje, że niemożliwe jest wprowadzenie na rynek nowego rozwiązania i jednoczesne konkurowanie na tym rynku, dlatego działania firmy skupiają się tylko na dostarczaniu wiedzy i transferze doświadczenia. Sprzedażą zajmują się w Polsce profesjonalne i specjalistyczne firmy handlowe. Dla rozpowszechnienia się innowacji największą barierą są stereotypy, dlatego bardzo ważne jest dokonanie zmiany świadomości wszystkich uczestników rynku, poprzez pokazanie tego, że istnieje inny, tańszy, bardziej efektywny i bardziej przyjazny środowisku sposób budowania dróg. W tej chwili specjalistom z firmy Ekologiczne Drogi udało się już przekonać uczelnie i naukowców, a także zarządców dróg i kilka największych firm budowlanych, które znalazły w tej technologii źródło swojej przewagi konkurencyjnej. Firma STRABAG, będąca jednym z największych budowniczych dróg w Polsce zaczęła wykonywać i projektować polskie drogi wykorzystując unikalne cechy szwajcarskiej technologii Consolid System. Dlaczego tak genialne rozwiązanie potrzebowało tyle czasu aby zostało docenione? Nieżyjący już twórca tej technologii miał na to prostą odpowiedź technologia jest zbyt dobra, aby w nią uwierzyć! Roman Hatossy Prezes Zarządu Ekologiczne Drogi Sp. z o.o. 17

20 Lipiec, nr 3/2011 PARP zamieni nowoczesne prawo zamówień publicznych w przyjazną praktykę Szerokie możliwości nowych przepisów Prace nad odformalizowaniem przetargów i zwiększeniem efektywności tego instrumentu wydatkowania pieniędzy publicznych toczą się w Polsce od 2006 roku. W krajach Unii przez kilka lat były analizowane przepisy i obserwowana praktyka udzielania zamówień publicznych pod kątem ich dostępności dla małych i średnich firm. Obecnie obowiązująca ustawa o zamówieniach publicznych zniwelowała już większość barier zdefiniowanych w wyniku tych prac. Pozwala ona na stosowanie elastycznych procedur zwiększających konkurencyjność ofert składanych przez firmy dostarczające innowacyjne produkty i usługi. Prawo zamówień publicznych przewiduje dzisiaj m.in. możliwość stosowania takich nowoczesnych mechanizmów jak: 1. Podział zamówienia na części, co ułatwia ubieganie się o zamówienia firmom MSP, dla których wielkość zamówienia i związane z tym wymagania często stanowią barierę. 2. Możliwość grupowania się wykonawców w konsorcja. Pozwala to na łączenie potencjału kadrowego, doświadczenia czy wadium małych firm 18 Lata 2006, 2008 i 2009 przyniosły nowe, korzystne zmiany w przepisach z zakresu zamówień publicznych. Mimo to innowacyjne przedsiębiorstwa sektora MSP w praktyce nie miały jeszcze okazji doświadczyć walorów, które oferuje nowe prawo. Promocja, szkolenia i doradztwo z zakresu zamówień publicznych dla instytucji publicznych i przedsiębiorców mają doprowadzić do zwiększenia liczby firm, które będą miały w gronie swoich klientów instytucje publiczne. i zwiększa konkurencyjność MSP wobec dużych podmiotów. 3. Możliwość wykonywania zamówienia za pomocą podwykonawców, jak również korzystania z potencjału podmiotu trzeciego, co pozwala niewielkiemu nawet wykonawcy brać udział w postępowaniach nawet o bardzo dużej wartości. 4. Możliwość opisu przedmiotu zamówienia poprzez wskazanie wymagań funkcjonalnych, co pozwala wykonawcom zaoferowanie nowych, niestandardowych rozwiązań. 5. Pojawienie się różnych trybów zamówień publicznych, co daje zamawiającym możliwość dostosowania procedury do konkretnego zamówienia z uwzględnieniem wszystkich aspektów i specyfiki danego przedmiotu. Np. dialog konkurencyjny jest szczególnie Wciąż aktualne i istotne jest informowanie zamawiających i wykonawców o możliwościach, jakie daje system udzielania zamówień oraz podnoszenie wiedzy w tym zakresie. ważny z punktu widzenia innowacyjnych, nowoczesnych i skomplikowanych rozwiązań technicznych ponieważ pozwala on podczas rozmów z wykonawcami określić realne i najefektywniejsze warunki realizacji zamówienia. 6. Możliwość stosowania elektronicznych środków składania ofert i wykorzystania Internetu w komunikacji zamawiającego z wykonawcą. 7. Pojawienie się szerokiej gamy kryteriów wyboru oferty, które mogą być ukształtowane indywidualnie na potrzeby konkretnego zamówienia przez zamawiającego, takich jak: jakość, wartości funkcjonalne i estetyczne, wartość techniczną, oddziaływanie na środowisko, koszty użytkowania, rentowność, serwis posprzedażny, pomoc techniczną, czas i termin dostawy, czas i termin realizacji zamówienia, koszt eksploatacji i utylizacji, czy też cykl życia produktu. 8. Przewidziane są tzw. ogłoszenia informacyjne, dzięki którym wykonawca może się dowiedzieć o planowanych zamówieniach z rocznym wyprzedzeniem i mieć dodatkowy czas na przygotowanie oferty. Jak zaradzić konserwatyzmowi urzędników i zachęcić przedsiębiorców? Mimo atrakcyjności kolejnych nowelizacji praktyka wciąż podąża wytyczonymi przez lata ścieżkami zamawiający korzystają ze sztywnych procedur a przedsiębiorcy sektora MSP uznają, że nie są zdolni konkurować na rynku z dużymi graczami. W 90 proc. przypadkach zamawiający wykorzystują procedurę przetargu nieograniczonego najmniej przyjazną wykonawcom oferującym innowacyjne usługi. Komisje przetargowe mają podejście zachowawcze i prowadzą postępowania

21 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili podnoszące ich wiedzę i umiejętności z zakresu nowych praktyk stosowanych w procedurze zamówień. Przedsiębiorcy mają możliwość uzyskania zwrotu 100 proc. kosztów udziału w takich szkoleniach. Ułatwieniem dla przedsiębiorców MSP będzie również baza instytucji, które prowadzą doradztwo lub szkolenia w obszarze zamówień publicznych oraz informacje o dostępnych na terenie całego kraju szkoleniach z tego zakresu, której uruchomienie zaplanowane jest na styczeń 2012 roku. w sposób schematyczny, gdzie jedynym kryterium jest najniższa cena, nie korzystają z możliwości przeprowadzenia konsultacji z przedsiębiorcami (tzw. dialog techniczny) na etapie określenia i opisania przedmiotu zamówienia, Doradztwo przewidziane w projekcie PARP ma szczególną wartość w porównaniu ze szkoleniami. Oznacza ono wsparcie zarówno dla firm, jak i zamawiających podczas rozwiązania konkretnej sytuacji. co powoduje, że kupowany sprzęt już w chwili zakupu bywa niejednokrotnie przestarzały etc. Ponadto niechęć zamawiających do korzystania z przysługującej im swobody kształtowania procedur przetargowych jest powodowana przez rozproszony i niespójny system kontroli, któremu oni podlegają. Organy zlecające przetargi są kontrolowane przez liczne grono instytucji: Regionalną Izbę Obrachunkową, NIK, ministerstwa, które przyznają pieniądze, urzędy wojewódzkie, urzędy marszałkowskie. Powoduje to, że zamawiający, chcąc uniknąć sankcji ze strony organów kontrolujących, preferuje stosowanie kilku sprawdzonych procedur, których przebieg nie będzie wzbudzał wątpliwości. Żeby zmniejszyć rozbieżność pomiędzy praktyką a potencjałem tkwiącym w nowych przepisach i zachęcić zamawiających do pełnego wykorzystania możliwości ustawy Urząd Zamówień Publicznych i Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości podjęli inicjatywę kilkuletnich działań promocyjnych i edukacyjnych, które będą realizowane do końca 2013 roku. Głównym celem realizowanego przez nich projektu noszącego tytuł Nowe podejście do zamówień publicznych szkolenia i doradztwo jest zwiększenie udziału małych i średnich przedsiębiorstw w systemie zamówień publicznych poprzez upowszechnienie rozwiązań prawnych, pozwalających uzyskać korzystne ekonomicznie oraz innowacyjne zamówienia publiczne. Strategia realizacyjna projektu przewiduje działania zaadresowane równolegle do zamawiających, jak i wykonawców. Mogą oni skorzystać ze szkoleń prowadzonych w formie e-learningu i szkoleń bezpośrednich odbywających się w różnych miastach Polski. Szkolenia przewidują także warsztaty realizowane w oparciu o Case Study, podczas których można nabyć praktyczne umiejętności ubiegania się o zamówienia publiczne. Projekt przewiduje także usługi doradcze dla firm szkoleniowych i doradczych Znaczenie gospodarcze zamówień publicznych Rynek zamówień publicznych ma istotne oddziaływanie na gospodarkę ze względu na swój rozmiar, który obecnie w Polsce oscyluje w granicach 8 proc. PKB, osiągając kwotę ponad 100 mld zł, a w krajach Unii Europejskiej jest dwukrotnie wyższy około 16 proc. PKB UE. Dlatego zamówienia publiczne są uznawane za jeden z najważniejszych instrumentów polityki innowacyjnej wykorzystywanych do promowania rozwiązań innowacyjnych, zwiększenia zatrudnienia, promowania zrównoważonego rozwoju. Według badań PARP w 2007 roku zaledwie co trzecia mała i średnia firma działająca w Polsce starała się o kontrakt w ramach zamówienia publicznego. Ze względu na szczególne znaczenie firm MSP, stanowiących główne źródło innowacji w gospodarce, stworzenie atrakcyjnych dla tej grupy procedur zamówień publicznych ma bardzo ważne znaczenie. Magdalena Czajkowska, Edyta Pasierb Zamówienie Publiczne Doradztwo 19

22 Lipiec, nr 3/2011 Światowy biznes z polską s e c u s wizytówką wsparcie biznesu s e c u s łowcy biznesu O idei i sukcesach elektronicznych wizytówek NIOOVO.COM opowiada Grzegorz Skowron-Moszkowicz, dyrektor zarządzający firmy GPC Sp. z o.o. Investment Tribune: Co roku duża część danych kontaktowych, przekazanych nam przez inne osoby traci aktualność. W jaki sposób Nioovo proponuje rozwiązać ten problem? Grzegorz Skowron-Moszkowicz: Wizytówka powstała w Chinach w okolicach XII-XIII wieku, a w Europie upowszechniła się wraz z drukiem w XVI wieku. Od tamtej pory wszystko się zmieniło. Jednak biznes wizytówkowy przespał moment wejścia w epokę cyfrową. Na świecie jeszcze nikt nie zaproponował solidnego narzędzia elektronicznego do prowadzenia elektronicznych wizytówek, które by oferowało kompleksowo funkcjonalności istotne z punktu widzenia tego, jak rozwija się komunikacja między ludźmi. Wizytówki NIOOVO.COM dają dużą elastyczność użytkownik może dowolnie wykorzystywać zdefiniowane pola informacji, może po trzech kliknięciach załadować wszystkie Dzisiaj coraz więcej ludzi korzysta z więcej niż jednego komputera i telefonu. Coraz większą popularność będą zyskiwały wszelkiego rodzaju systemy oderwane od narzędzia i dostępne z dowolnego narzędzia z którego korzystamy. 20 Zdezaktualizowane dane kontaktowe i brak dostępu w telefonie do potrzebnego numeru z książki adresowej na komputerze nie raz spowodowały, że nie zrealizowaliśmy planów w terminie, czy nie wykonaliśmy ważnego telefonu! Wymyślili program, który sam aktualizuje dane kontaktowe na wizytówkach elektronicznych i dokonuje ich synchronizacji z różnymi urządzeniami. Wierzą, że ich usługa może znaleźć kilkaset milionów użytkowników na całym świecie. dane na dowolne urządzenie, z którego korzysta i używać danych, które będą się automatycznie aktualizować. Jaką wartość dodaną w porównaniu z innymi elektronicznymi wizytówkami ma Nioovo? Podstawową zaletą NIOOVO.COM jest to, że można je wykorzystywać na praktycznie dowolnym narzędziu elektronicznym. Dążymy do wprowadzenia jednolitego standardu plików VCF (Virtual Card File) na świecie. W obecnej chwili odczytanie wizytówki elektronicznej przesłanej np. z telefonu Nokia na Samsung czy z programu Outlook na iphone nie jest możliwe. Powoduje to, że ludzie zaczynają rezygnować z używania tej funkcji i wracają do przesyłania danych kontaktowych sms-em. Nam się udało stworzyć rozwiązanie absolutnie transparentne dla wszystkich platform, na których do tej pory je przetestowaliśmy. Było to ponad 100 modeli telefonów komórkowych oraz podstawowe systemy obsługujące komputery jak Windows, Apple, Linux etc. s e c u s wsparcie biznesu Zdobyliśmy dwóch partnerów strategicznych firmę Orange i Microsoft s e c u s łowcy biznesu Firma z sieci Łowcy Biznesu Jak szacujecie potencjał rozpowszechnienia się swoich usług w Polsce i za granicą? Są różne kryteria, które można zastosować: liczba ludzi posiadających s e c wizytówkę u s papierową, ludzi którzy mają dostęp do komputera i jednocześnie mają wizytówkę, ludzi będących w wieku od 15 do 50 lat. My wzorujemy się tym, co mogą osiągnąć sieci społecznościowe. Całkowity potencjał szacujemy w tej chwili na około 500 mln ludzi na świecie. Od momentu uruchomienia firmy zakładaliśmy ekspansję międzynarodową. Główny nacisk położyliśmy na kraje Dalekiego Wschodu, dlatego że tam propagacja nowych technologii następuje najszybciej. Jakie są kluczowe warunki osiągnięcia sukcesu? Osiągnięcie masy krytycznej. System NIOOVO, oceniając dotychczasowe wyniki, ma silny efekt kuli śnieżnej. Przy czym od małej bazy jest relatywnie mały wzrost. Naszym celem jest obecnie osiągnięcie 1 mln użytkowników, którzy według naszych szacunków wysyłając maile i komunikując się z innymi ludźmi dadzą nam ekspozycję NIOOVO do około 30 mln kontaktów miesięcznie. Jakie kierunki w rozwoju branży pozwalają Ci myśleć, że biznes będzie się rozwijał? Jest kilka trendów, które braliśmy pod uwagę tworząc NIOOVO. Po pierwsze wielonarzędziowość w tej chwili coraz więcej osób korzysta z więcej niż jednego

23 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili komputera i więcej niż jednego telefonu. Powoduje to, że coraz większą popularność będą zyskiwały wszelkiego rodzaju systemy upraszczające i sortujące dane oraz rozwiązania oderwane od narzędzia i dostępne z dowolnego narzędzia z którego korzystamy. Drugim trendem jest stopniowe zanikanie przywiązania się użytkowników tylko do jednej platformy. Widać to szczególnie wśród młodych użytkowników nie ma dla nich znaczenia czy obsługują komputer czy telefon z systemem Windows, ios czy Android (Chrome). W związku z tym użytkownicy spodziewają się, że narzędzia z których oni korzystają będą dostępne z każdego urządzenia w identyczny sposób i poprzez identyczny interfejs. Tym się właśnie charakteryzuje NIOOVO. Kiedy powstała firma i co zrealizowaliście do tej pory? Firma powstała w naszej głowie parę lat temu, gdy wymarzyliśmy, że stworzymy pierwszą globalną markę z Polski. Pozyskaliśmy dofinansowanie w działaniu 8.1. na założenie firmy, zdobyliśmy dwóch partnerów strategicznych, firmę Orange i Microsoft, z którymi współpraca jest obecnie bardzo zacieśniona i zaawansowana. Orange wsparła projekt zarówno finansowo jak i komunikacyjnie, dzięki nim istotnie poszerzył się zasięg naszych użytkowników. Kolejnym krokiem milowym, było uruchomienie serwisu i konferencja prasowa zorganizowana z tej okazji. To spowodowało, że o Nioovo zaczęło się mówić. 14 kwietnia 2011 r. staliśmy się pierwszym polskim projektem, który otrzymał wyróżnienie firmy Microsoft BizSpark Start-up of the Day. Wskaźniki rozwojowe, które dzisiaj osiągamy takie jak np. przyrost użytkowników, są bardzo optymistyczne potrafimy zrobić ponad 100-procentowy przyrost miesiąc za miesiącem, mamy kilkadziesiąt tysięcy użytkowników z 73 krajów na świecie. Dzięki tym osiągnięciom zaczęły się negocjacje z pierwszymi inwestorami. Jakie są plany rozwojowe na najbliższy czas? Jakie zapotrzebowanie kapitałowe? Kluczowym obszarem rozwoju jest teraz stworzenie aplikacji NIOOVO na różne systemy telefoniczne tak żeby nasze usługi były dostępne nie tylko System NIOOVO.COM był od razu przygotowany w kilku językach, interfejs użytkownika jest obecnie dostępny w 10 językach, a same wizytówki prawidłowo przetwarzają dane wpisane w prawie 140 językach świata. przez przeglądarkę. Taka aplikacja będzie pozwalała na automatyczną, bezobsługową aktualizację pomiędzy naszą bazą danych a książką telefoniczną telefonu. Drugim celem strategicznym jest większa integracja systemu z sieciami społecznościowymi szczególnie z Facebookiem, Twitterem, a w Polsce również Naszą Klasą. Poszukujemy łącznie kwoty od 500 tys. do 1 mln euro, głównie na inwestycje w rozwój technologii i marketing. Szukamy jednak partnera, który nie będzie wyłącznie inwestorem finansowym tylko będzie nam w stanie pomóc w kwestiach technologicznych bądź marketingowych. Rozważamy też możliwość współpracy z większą liczbą inwestorów na niższych poziomach finansowych od 200 tys. euro. Jaki jest zespół Nioovo? Nas jest trójka młodych ludzi, którzy potrafią marzyć i wcielać marzenia w życie. Piotr Rudzki prezes zarządu spółki, który jest aktywny w biznesie od kilkunastu lat. Jest kompletnie niezwiązany z branżą technologiczną jest właścicielem dużej firmy będącej importerem ekskluzywnych herbat. Joanna Chorębała jest managerem projektów w NIOOVO, która ma kilkuletnie doświadczenie w branży reklamowej i potrafi solidnie robić rzeczy od początku do końca oraz jestem ja mam przyjemność prowadzić ten projekt jako dyrektor generalny i w dużej mierze odpowiadam za jego pomysł i wizję. Jak przekonujecie klientów do nowego produktu? Klienci przekonują się sami jest to magia Internetu. Nie zrealizowaliśmy jeszcze żadnej większej kampanii marketingowej. Nie licząc wydarzenia BizSpark firmy Microsoft, które nam dało jednego dnia kilkanaście tysięcy użytkowników. Uważamy że jeszcze jest na to za wcześnie. Po pierwsze chcemy prawdziwie oszacować efekt kuli śnieżnej, tzn. na ile użytkownicy sami zachęcają kolejnych. Zanim wejdziemy w szeroki mainstream użytkowników chcemy jeszcze wprowadzić kilka zmian w serwisie, które zasugerowali nam zarówno użytkownicy jak i kilku ekspertów z którymi mieliśmy okazję się konsultować. Cały czas aktywny jest konkurs na milion dolarów. Chcemy się dzielić naszym sukcesem. Gdy zbierzemy milion użytkowników kont płatnych Business Premium, to zrobimy loterie na milion dolarów. Tego słowa dotrzymamy bez względu na to, co się będzie działo. Rozmawiała Olga Yanusik 21

24 Lipiec, nr 3/2011 Duże zainteresowanie rynkiem giełdowym mimo spadków indeksów Obserwowany od dłuższego czasu wzrost głównych indeksów giełdowych został w II kwartale zahamowany. Nie wpłynęło to jednak negatywnie na zainteresowanie polskim rynkiem kapitałowym ani inwestorów ani tym bardziej nowych emitentów. Spowolnienie na rynku głównym Po trzech dobrych kwartałach z rzędu kończących się wzrostami wszystkich najważniejszych indeksów, w drugiej połowie tego roku warszawski parkiet ogarnęła lekka zadyszka. W najmniejszym stopniu dotyczyła ona największych spółek indeks WIG 20 na koniec czerwca osiągnął wartość 2.802,01 pkt tracąc 0,53 proc. w porównaniu do wartości indeksu na koniec pierwszego kwartału. Gorzej poradziły sobie spółki średnie i małe indeks mwig 40 stracił 2,13 proc., natomiast swig 80 aż 5,04 proc. Indeks szerokiego rynku WIG zamknął ten okres na poziomie ,36 pkt., czyli spadkiem o 0,65 proc. Mimo słabego drugiego kwartału, biorąc pod uwagę całe pierwsze półrocze bieżącego roku większość indeksów wciąż notuje wzrost. WIG zyskuje 1,95 proc., WIG 20 2,11 proc. natomiast mwig 40 1,61 proc. Jedynie przecena na rynku małych spółek spowodowała, że indeks tego segmentu zakończył półrocze stratą w wysokości 1,10 proc. W ciągu trzech miesięcy do czerwca obroty sesyjne na rynku głównym GPW wyniosły 63,8 mld zł. To drugie najwyższe kwartalne obroty w historii (nieznacznie lepszy pod tym względem był jedynie I kw r.). Wartość obrotów sesyjnych narastająco od początku roku była o 28,4 proc. wyższa niż w tym samym okresie 2010 r. i wyniosła 127,7 mld zł. Obroty w całym I półroczu 2011 były zatem rekordowe, przewyższając o 5,6 mld zł najwyższy dotychczas wynik odnotowany w I półroczu 2007 r. 4 maja GPW rozpoczęła publikowanie nowego indeksu WIG-Ukraine. Uwzględnia on spółki, których siedziba lub centrala znajduje się na Ukrainie, lub których działalność prowadzona jest w największym stopniu w tym kraju. Początkowo indeks uwzględniał pięć spółek, jednak na dzień 31 czerwca spółek branych pod uwagę przy obliczaniu jego wartości było już osiem. Wartość indeksu wyniosła na koniec 22

25 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili Liczba debiutów (ilość spółek) analizowanego okresu 931,61 pkt., przy wartości bazowej dla indeksu wynoszącej 1.000,00 pkt wyznaczonej na dzień bazowy 31 grudnia 2010 r. Przy okazji utworzenia nowego indeksu narodowego zmianie uległa nazwa dotychczas jedynego tego rodzaju indeksu, grupującego spółki polskie WIG-PL który również od 4 maja nosi nazwę WIG-Poland. W II kwartale 2011 r. na rynku głównym GPW zadebiutowało 15 spółek, a w całym półroczu 25. Jest to wynik wyraźnie lepszy niż w analogicznym momencie roku poprzedniego, kiedy to byliśmy świadkami 11 debiutów. Według zapowiedzi spółek i firm inwestycyjnych tempo przybywania nowych emitentów na rynku głównym w drugim półroczu powinno jeszcze wzrosnąć, a ubiegłoroczny rezultat 34 debiuty, w roku 2011 może zostać nawet podwojony. Na koniec pierwszego półrocza 2011 roku na rynku regulowanym notowanych było 416 spółek w tym 35 zagranicznych, o łącznej kapitalizacji 823,92 mld złotych. Szturm emitentów na NewConnect Nie słabnie zainteresowanie nowych emitentów rynkiem NewConnect. W kolejnych miesiącach od kwietnia do czerwca debiutowało w tym systemie obrotu odpowiednio 15, 13 i 14 spółek, łącznie dało to 42 debiuty w drugim kwartale i w sumie 80 od początku roku, co jest już wynikiem porównywalnym do całorocznego wyniku 86 debiutantów w rekordowym dotychczas roku Pozytywnie należy ocenić także wzrastającą ilości ofert dużych jak na warunki rynku NewConnect. W 2010 roku zaledwie 5 debiutujących spółek, w ofertach prywatnych lub publicznych akcji przeprowadzonych z myślą o późniejszym wprowadzeniu na NewConnect pozyskało kwotę co najmniej 10 mln zł. W pierwszym półroczu tego roku takich spółek było już 8, przy czym w samym tylko czerwcu aż 3 (Pragma Trade pozyskała blisko 12 mln zł, Esotiq & Henderson 15 mln zł, Budus q09 4q09 2q10 4q10 2q11 GPW NewConnect CATALYST (emitenci korporacyjni) ,875 mln zł). Na dzień 31 czerwca na NewConnect notowanych było 261 spółek, a ich łączna kapitalizacja przekroczyła wartość 7 mld złotych. Główny indeks rynku NCIndex od początku roku pozostaje w trendzie spadkowym. Wartość indeksu na koniec półrocza 54,87 pkt jest o 5,83 proc. niższa niż na zakończenie pierwszego kwartału oraz o 13,51 proc. niższa niż na początku roku. Jeszcze słabiej wypada indeks NCX Life Science, skupiający spółki z branży farmaceutycznej i biotechnologicznej jego wartość 30 czerwca wyniosła 89,58 pkt., co przekłada się na 13,40 proc. spadku w ostatnim kwartale i 21,52 proc. spadku od początku roku. Pozytywnym aspektem jest wzrastająca na rynku NewConnect ilość zawieranych transakcji (ponad 350 tys. w II kwartale) a wraz z nią wzrastające obroty. W okresie od kwietnia do czerwca wyniosły one 677,6 mln zł (w najlepszym miesiącu maju 239,5 mln zł) co czyni ten okres rekordowym również pod względem obrotów. Narastające od początku roku obroty wyniosły 1,2 mld zł czyli o 77,5 proc. więcej aniżeli w analogicznym momencie roku poprzedniego. 30 czerwca GPW dokonała okresowej weryfikacji segmentu rynku NewConnect Lead, grupującego liderów tego rynku, mających największe szanse aby w przyszłości przenieść swoje notowania na rynek główny. W wyniku rewizji skupia on obecnie 14 spółek, spośród których 12 spółkom udało się utrzymać swój status. W składzie Indeksu NCX LifeScience natomiast nie zaszły żadne zmiany i w dalszym ciągu liczy on 6 spółek. Systematyczny rozwój Catalyst Wciąż postępuje także rozwój rynku Catalyst. 30 czerwca liczba notowanych instrumentów finansowych wyemitowanych przez łącznie 54 emitentów korporacyjnych sięgnęła 97 serii obligacji oraz 17 serii listów zastawnych. Całkowita wartość tych instrumentów wyniosła 28,5 mld zł i była wyższa o 5,96 mld w porównaniu ze stanem na koniec I kwartału (wzrost o 26 proc.) oraz o 10,33 mld w porównaniu do stanu rok wcześniej (wzrost o 57 proc.). Wzrastają także obroty. Biorąc pod uwagę tylko obligacje korporacyjne (bez uwzględniania listów zastawnych) w II kwartale zawarto przeszło 3,2 tys. transakcji (11-krotny wzrost w ujęciu rok do roku) generujących obrót sesyjny rzędu 95,48 mln zł (blisko 3-krotny wzrost r/r). Wartość obrotu od początku tego roku wyniosła 153,88 mln przy średniej wartości jednej transakcji niespełna 13 tys. zł. Łączny obrót wszystkimi instrumentami finansowymi na Catalyst (oprócz emitentów korporacyjnych uwzględniający także emitentów komunalnych i Skarb Państwa) wyniósł od początku roku 651,54 mln zł. Co dalej? Główne indeksy giełdy warszawskiej od początku roku charakteryzuje stosunkowo mała zmienność, dodatkowo drugi kwartał roku zazwyczaj nie jest najlepszym okresem dla inwestorów giełdowych, co pokazały również tegoroczne notowania. Wysokie obroty i bardzo duża liczba debiutów na wszystkich omawianych rynkach pokazuje jednak, że wiara w skuteczność rynku kapitałowego wśród jego uczestników jest wciąż znacząca. Wydaje się jednak, że o tym w którą stronę nastąpi wybicie polskich indeksów tradycyjnie zadecyduje sytuacja na rynkach zachodnich. Bartosz Mazgaj Secus Asset Management S.A. 23

26 Lipiec, nr 3/2011 Co warto wiedzieć o pozyskiwaniu kapitału na rozwój nowej firmy na rynku NewConnect? Rynek NewConnect rozwija się coraz bardziej intensywnie. Na pozyskanie kapitału właśnie na tym rynku, decyduje się rosnąca liczba spółek zagranicznych. Mimo kluczowego miejsca, które zajmuje giełda na polskim rynku kapitałowym, nie każdy przedsiębiorca wie w jaki sposób można na niej pozyskać kapitał. NewConnect kapitał dla obiecującej, młodej firmy Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom i potrzebom inwestorów, którzy są gotowi podjąć ryzyko mimo dużego zagrożenia i firm sektora MSP, które poszukują kapitału na rozwój, ale nie mają jeszcze długiej i udokumentowanej historii, Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW) w 2007 r. wprowadziła na rynek regulowany strukturę o nazwie NewConnect jako alternatywny system obrotu akcji zapewniający nowe źródła finansowania i platformę obrotu dla nowo powstających i młodych firm o wysokim potencjale wzrostu. NewConnect został zaprojektowany do obsługi sektora high-tech, ale dzisiaj, na liście znalazły się również firmy z innych branż takich jak IT, media elektroniczne, biotechnologia, alternatywne źródła energii, nowoczesne usługi itp. Firmy starające się o debiut na NewConnect muszą mieć stabilne przychody i powinny, przynajmniej w teorii, szukać zastrzyku kapitału, aby móc się rozwijać, choć na rynku pojawiają się również akcje spółek będących start up ami, które mają za sobą niewiele więcej niż pomysł na biznes i nieskomercjalizowany, a mimo to potrafią przekonać inwestorów do objęcia akcji i stania się współwłaścicielami projektu. Jednak największe szanse pozyskania kapitału przez emisję nowych akcji z planem wprowadzenia ich do obrotu na NewConnect zazwyczaj mają firmy 24 na wczesnym etapie rozwoju, które są w stanie przekonać inwestorów, że ich inwestycja przełoży się na zysk w stosunkowo krótkim okresie. Alternatywny system obrotu charakteryzuje się przede wszystkim mniejszymi wymogami formalnymi jakie musi emitent spełnić. Aby być notowaną na NewConnect, firma musi przede wszystkim być spółką akcyjną z nieograniczoną zbywalnością akcji, nie może mieć ogłoszonej upadłości lub być w trakcie trwającego postępowania likwidacyjnego. Ponadto, firma musi być gotowa do współpracy z Autoryzowanym Doradcą i Animatorem Rynku (Market Makler). Autoryzowany Doradca Autoryzowany Doradca jest to niezależna firma (może być fundusz inwestycyjny, kancelaria prawna lub biegły rewident, dom maklerski, dom finansowy itp), z którą spółka podpisuje umowę o współpracy. Podmiot ten niejako udziela nieformalnego poręczenia za wiarygodność spółki, którą kieruje w Alternatywnym Systemie Obrotu (ASO), a jego rolą jest wspieranie jej podczas przygotowań do debiutu oraz współpraca przez minimum rok funkcjonowania na NewConnect. Autoryzowany Doradca przygotowuje spółkę do debiutu w ASO, pomaga sporządzać dokumenty dopuszczeniowe (po czym zatwierdza je), wspiera emitenta w wypełnianiu obowiązków informacyjnych, jest swego rodzaju przedstawicielem/ pośrednikiem w kontaktach GPW emitent. Market Makler Market Makler jest podmiotem, który w czasie notowań, przez okres co najmniej 2 lat, będzie wspierał spółkę w transakcjach związanych ze swoimi walorami, przede wszystkim dbając o płynność obrotu jej akcjami. Market Makler jest członkiem GPW lub innym podmiotem będącym firmą inwestycyjną. Występuje na rynku notowań kierowanym zleceniami (jedynym dostępnym w danym momencie na NewConnect). Koszty związane z pomocą Market Maklera, podobnie jak koszty Autoryzowanego Doradcy, ponosi emitent i tak samo, wysokość tychże kosztów jest kwestią stosownego porozumienia. Jak pozyskać kapitał na NewConnect? Istnieją dwa sposoby, dzięki którym przedsiębiorstwo może pozyskać kapitał na NewConnect: poprzez ofertę prywatną (tzw. private placement) kierowaną maksymalnie do dziewięćdziesięciu dziewięciu inwestorów, oraz w drodze oferty publicznej. Znacząca większość spółek, które decydują się na debiut na rynku alternatywnym wybiera ofertę prywatną. Zajmuje ona mniej czasu (zazwyczaj 2 3 miesiące), a dopuszczenie do obrotu opiera się na krótkim dokumencie informacyjnym przygotowanym przez Autoryzowanego Doradcę. Oferta publiczna z drugiej strony skierowana jest do ponad stu odbiorców lub adresata nieoznaczonego. Zrealizowanie takiej oferty przez emitenta wymaga spełnienia wszystkich warunków stawianych przez GPW.

27 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili Konieczne jest stworzenie prospektu lub memorandum informacyjnego, które muszą być zatwierdzone przez Komisje Nadzoru Finansowego. Ten rodzaj emisji łączy się z wyższymi kosztami spółki, a jej realizacja wymaga więcej czasu, ok. 6 9 miesięcy. Poza główną zaletą pozyskania stosunkowo taniego kapitału, istnieje szereg innych korzyści dla przedsiębiorstw notowanych na NewConnect, takie jak zwiększone zainteresowanie prasy, zwiększona wiarygodność, poprawa płynności akcji spółki, zwiększenie wartości spółki. Inwestorzy, z drugiej strony, korzystają z łatwiejszego dostępu do firm o dużym potencjale wzrostu, oraz niskich kosztów transakcji i bezpieczeństwa obrotu. Obowiązki emitentów Bez wątpienia kolejnym aspektem zachęcającym do wejścia na rynek NewConnect są bardziej liberalne niż na rynku podstawowym wymagania co do spełniania obowiązków informacyjnych emitentów zostały one znacząco zredukowane. Jedynymi obowiązkami nałożonym na emitenta przez Regulamin ASO są składanie zaudytowanych raportów kwartalnych oraz raportów rocznych. Emitent jest obowiązany również do przekazywania w formie raportu bieżącego informacji o wszelkich okolicznościach lub zdarzeniach, które mogą mieć istotny wpływ na sytuację gospodarczą, majątkową lub finansową emitenta lub w ocenie emitenta mogłyby w sposób znaczący wpłynąć na cenę lub wartość notowanych instrumentów finansowych. Emitent może składać raporty w języku polskim oraz angielskim. Oczywiście, im więcej informacji emitent będzie przedkładał do wiadomości publicznej, tym większe są szanse, że zostanie zauważony i jego oferta znajdzie uznanie inwestorów. Corporate Governance Rynek NewConnect nakłada obowiązek przestrzegania zasad tzw. ładu korporacyjnego (corporate governance), o których mowa w dokumencie Dobre Praktyki Spółek Notowanych na NewConnect. Określenie to brzmi trochę enigmatycznie, jednakże pewne jest, iż emitent w znacznym stopniu polepszy swoją wartość wśród potencjalnych inwestorów, którzy będą wiedzieli, że dany emitent poddał się, jeżeli nie wszystkim, to chociaż większości z tych reguł. Nowy projekt GPW New Connect Lead Należy wspomnieć również o nowym projekcie Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie NewConnect Lead. Jest to wyodrębniony segment spółek rynku alternatywnego, którego celem jest promowanie tych spółek z rynku NewConnect, które mają największe szanse na przeniesienie swoich notowań na Główny Rynek warszawskiej giełdy. NewConnect Lead ma pełnić funkcję dodatkowego zasilania dla dużej giełdy. Nie jest instrumentem przytrzymania spółek na rynku NewConnect. Ma być czymś dokładnie przeciwnym segmentem, który ma być swoistą trampoliną dla firm, które się w nim znajdą. Pozwoli odbić się firmom jeszcze bardziej i w perspektywie krótko lub średnioterminowej znaleźć się na dużej giełdzie zaznacza Prezes GPW Ludwik Sobolewski. Do segmentu NewConnect Lead będą kwalifikowane spółki spełniające wszystkie z poniższych kryteriów: 1. Średnia wartość rynkowa emitenta w ostatnich 6 miesiącach co najmniej 5 mln oraz free float na koniec każdego kwartału co najmniej 10 proc.; 2. Średni obrót na sesję w ostatnich 6 miesiącach lub średnia liczba transakcji w tym okresie odpowiednio zł i 5 transakcji; 3. Co najmniej połowa sesji, na których były zawierane transakcje w ostatnich 6 miesiącach; 4. Zmienność kursu w ostatnich 6 miesiącach poniżej 15 proc., a średni kurs w tym okresie powyżej 50 groszy; 5. Czas bycia spółką publiczną co najmniej 1 rok; 6. Stosowanie Dobrych Praktyk; 7. Jakość wykonywania przez spółkę obowiązków informacyjnych. Kto nie ryzykuje, ten nie ma Maksyma ta świetnie pasuje do rynku NewConnect. Pamiętać należy, że ryzykują tak emitenci jak i inwestorzy, potencjał wzbogacenia się za pomocą tej platformy może być ogromny i nieograniczony ale również może przynieść duże straty. Ewa Dębicka Secus Wsparcie Biznesu Notowanie spółki na New Connect Za Poprawa wizerunku i wiarygodności oraz prestiż związany z byciem notowanym na GPW Zwiększenie rozpoznawalności spółki oraz jej produktów Pozyskanie lub zatrzymanie pracowników dzięki programom motywacyjnym w postaci emisji akcji pracowniczych Przeciw Możliwość wahań kursów instrumentów finansowych emitenta spowodowane głównie czynnikami zewnętrznymi, w związku z którymi wartość spółki może ulegać znacznym zmianom. Spory wewnątrz spółki spowodowane wprowadzeniem inwestorów zewnętrznych poprzez sprzedaż akcji. 25

28 Lipiec, nr 3/2011 Syndykaty Aniołów Biznesu moc inwestycji w grupie Obniżenie ryzyka inwestycyjnego, możliwość zainwestowania w kilka projektów jednocześnie, lepsza analiza projektów są to najważniejsze atuty, dla których doświadczeni Aniołowie Biznesu łączą się w grupy. Szwajcarski Mountain Club i rozpoczynająca działalność w Polsce firma Go Beyond oferują swoim inwestorom innowacyjne modele grupowych inwestycji w start-upy. Analizy wyjść z inwestycji w USA najbardziej rozwiniętym rynku Aniołów Biznesu na świecie pokazują, że mniej niż 10 proc. wszystkich inwestycji przynosi inwestorowi ponad pięciokrotny zwrot z zainwestowanego kapitału. Co oznacza, że ryzyko inwestycyjne Anioła Biznesu zmniejsza się wraz ze zwiększeniem liczby spółek w jego portfolio. Aniołowie Biznesu szukając sposobów dywersyfikacji ryzyka, decydują się na inwestowanie w grupach. Łączą się również ze względu na szereg innych korzyści płynących z tego modelu inwestycyjnego. Istota syndykatu polega na połączeniu doświadczenia biznesowego i kapitału kilkunastu do kilkudziesięciu inwestorów, w celu dokonywania wspólnych inwestycji w młode obiecujące firmy. Każda inwestycja grupowa jest zazwyczaj prowadzona przez jednego lub kilku wiodących inwestorów (ang. lead investors), którzy są najbardziej zainteresowani inwestycją, mają największe doświadczenie w danej branży i obejmują aktywną rolę w projekcie, podczas gdy pozostali inwestorzy, zachowując zaangażowanie kapitałowe, pozostają mniej zaangażowani operacyjnie. W Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej funkcjonują różne modele syndykatów. One wszystkie jednak są zarządzane przez samych Aniołów zrzeszonych w takiej organizacji, a nie zatrudnionych menedżerów, co odróżnia je od funduszy Venture Capital. Innymi słowy właściciele kapitału sami decydują o sposobach w jaki on zostanie zainwestowany. Model I: Go Beyond. Niskie minimalne kwoty inwestycyjne. Dostęp do zagranicznych start-upów Dlaczego Aniołowie Biznesu inwestują w syndykatach? Wspólne inwestycje obniżają ryzyko inwestycyjne, dzięki umożliwieniu inwestycji w kilka projektów jednocześnie. Zapewniają dywersyfikację portfela inwestycyjnego, dzięki temu, że grupy skupiają inwestorów działających w różnych branżach, co umożliwia inwestowanie w branży na której się nie znamy. Dzięki połączeniu kapitału pozwalają inwestować w większe projekty, które dla indywidualnie działającego Anioła byłyby niedostępne. Umożliwiają lepszą analizę projektów poprzez połączenie wiedzy biznesowej kilku inwestorów w trakcie wspólnej pracy nad projektem i dają możliwość wzajemnego uczenia się. Grupy Aniołów Biznesu zazwyczaj nie są homogeniczne jest w nich np. ekspert od marketingu, od finansów, są osoby mające doświadczenie biznesowe w różnych sektorach daje to mocny efekt synergii i możliwość uczenia się w ramach grupy podkreśla Jacek Błoński. Pomagają obniżyć koszty i ułatwiają poszukiwanie projektów. Dzięki dostępowi do kontaktów i wiedzy biznesowej innych inwestorów tworzą dźwignię pozwalającą na lepsze wsparcie rozwojowe dla start-upu. Zwiększają szanse udanego wyjścia z inwestycji dzięki połączeniu sieci kontaktów biznesowych członków grupy. Międzynarodowa grupa inwestycyjna Go Beyond łączy obecnie około 100 inwestorów zgromadzonych w lokalnych grupach, tzw. syndykatach w Zurychu, Genewie, Lozannie, Londynie, Paryżu i Mediolanie. Oferuje ona możliwość wspólnego inwestowania inwestorom, których kapitał byłby niewystarczający do 26

29 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili dokonania samodzielnych inwestycji. Dzięki temu, że minimalne kwoty inwestycji są niewysokie, Go Beyond skupia także wielu młodych inwestorów, którzy wnoszą do zespołu swoją wiedzę w zakresie nowych technologii podczas gdy starsi inwestorzy obszerne doświadczenie biznesowe wyjaśnia Balz Roth, przewodniczący grupy inwestycyjnej Go Beyond w Zurychu. Inwestycje są dokonywane za pośrednictwem instytucji powiernika w imieniu grupy. Po dokonaniu inwestycji w start-up indywidualni inwestorzy stają się właścicielami akcji w znaczeniu ekonomicznym i mogą zrealizować zysk w momencie wyjścia z inwestycji. Zacząć inwestować w ramach grup Go Beyond można już od EUR. Ta kwota jest roczną opłatą członkowską, która jest jednocześnie przeznaczona na inwestycje: EUR jest przeznaczone na organizacje 10 spotkań w ciągu roku, wsparcie szkoleniowe i doradcze ze strony doświadczonych członków grupy EUR przeznacza się na trzy inwestycje średnio po EUR na projekt. Wyższa jakość due diligence Model stosowany przez Go Beyond w istotny sposób odróżnia się od innych modeli syndykatów sposobem podejmowania decyzji o inwestycji w grupie obliguje on inwestorów do podjęcia decyzji większościowej. Wywołuje to bardzo istotne zachowanie podkreśla Balz Roth jeżeli ktokolwiek z inwestorów ma krytyczne podejście do projektu, to mówi otwarcie o powodach i szczegółach, które wywołują jego wątpliwości, ponieważ zależy mu na tym, żeby nie zainwestować w projekt, który, w jego przekonaniu, jest tego nie warty. W większości innych syndykatów nowy projekt jest prezentowany grupie inwestorów, po czym kilku z nich decyduje się na inwestycje i kontynuuje negocjacje, a kilku rezygnuje. Ułomnością takich modeli jest to, że inwestorzy, którzy są zainteresowani inwestycją zazwyczaj nie wiedzą o powodach niezainteresowania projektem ze strony innych inwestorów. Tamci z kolei mogą doskonale wiedzieć dlaczego projekt nie jest wart zainwestowania. Menedżerowie Go Beyond są przekonani, że dzięki wymianie doświadczenia i wiedzy pomiędzy inwestorami, ich model oferuje lepszą jakość analizy i due diligence projektów. Po prostu nie wiemy tego, czego nie wiemy mówi Roth. We współpracy z innymi ludźmi możemy zmniejszyć zakres tego czego nie wiemy i w efekcie, jako inwestorzy popełnić mniej błędów, niż gdybyśmy działali samodzielnie. Go Beyond i inwestorzy podział ról? Zasadniczo w opisywanym modelu wszystko robią sami inwestorzy słuchają prezentacji firm, tworzą zespoły, przeprowadzają due diligence projektu, piszą raporty, próbują przekonać innych inwestorów, prowadzą negocjacje., wyjaśnia Balz Roth. Go Beyond organizuje spotkania dla inwestorów i przedsiębiorców, dba o to, żeby zostały dotrzymane pewne standardy i zasady oraz oferuje wsparcie doradcze i merytoryczne w trakcie przygotowania procesu inwestycyjnego. Po dokonaniu inwestycji jej prowadzenie przechodzi w ręce wiodącego inwestora, który prezentuje całą grupę inwestorów w organach zarządzających lub kontrolnych spółki. Transgraniczne inwestycje z Go Beyond Aniołowie Biznesu inwestują zazwyczaj w swoim regionie, dlatego, że daje to możliwość osobistej kontroli nad działalnością firmy. Jeżeli chcemy inwestować poza granicami naszego kraju, musimy posiadać zaufanego partnera na miejscu, który będzie mógł szybko zareagować na powstałe problemy w firmie. zaznacza Balz Roth, będący doświadczonym przedsiębiorcą i Aniołem Biznesu. Model Go Beyond pozwala skutecznie inwestować w syndykacie w zagraniczne start-upy, znajdujące się w tych krajach, gdzie działają inne lokalne grupy inwestorów Go Beyond. Chcąc zainwestować np. we Francji inwestor z Polski będzie wiedział, że na miejscu w Paryżu jest grupa lokalnych inwestorów, która może dbać o tę transakcję, ponieważ ma lokalne kontakty, zna lokalne praktyki biznesowe i zawsze może udzielić przedsiębiorcy doraźnego wsparcia. Strategia Go Beyond zakłada tworzenie coraz większej liczby lokalnych grup inwestorów, które będą rozszerzały możliwości dokonywania inwestycji między krajami mówi Jacek Błoński, prezes Lewiatan Business Angels, który współpracuje z Go Beyond w ramach utworzenia lokalnej grupy inwestorów w Warszawie. Grupa inwestorów Go Beyond będzie pierwszą w Polsce osobową grupą Aniołów Biznesu, która rozpocznie realizację wspólnych inwestycji w innowacyjne firmy. Do tej pory większość polskich inwestorów preferowało wejścia indywidualne lub ewentualnie w małych grupach, nie funkcjonowały organizacje umożliwiające stały tryb inwestowania w syndykatach typowy dla USA i Europy Zachodniej. Rozwój syndykatów jest elementem naturalnego rozwoju rynku im jest on bardziej dojrzały, tym ma więcej doświadczonych inwestorów, którzy decydują się na inwestycje w grupach. W ostatnim czasie można było zaobserwować większe zainteresowanie 27

30 Lipiec, nr 3/2011 tym modelem wśród inwestorów w Polsce podkreśla Jacek Błoński. Nowo powstająca grupa już zebrała część swoich członków, natomiast zainteresowani tą możliwością inwestorzy mają możliwość do niej dołączyć. Mountain Club jest klubem inwestorów Aniołów Biznesu, który powstał z inicjatywy grupy Mountain Partners globalnej firmy inwestycyjnej zarządzającej aktywami w obszarze inwestycji private equity i venture capital. Mountain Club koordynuje wspólne inwestycje dokonywane zarówno wewnątrz grupy jak również inwestycje z udziałem zewnętrznych inwestorów. Model biznesowy Mountain Club oferuje członkom klubu dostęp do wstępnie wynegocjowanych przez profesjonalnych inwestorów czy analityków inwestycji, posiadających już inwestora wiodącego, w których członkowie klubu mogą objąć mniejszościowe pakiety akcji. Inwestorzy nie tworzą wspólnego funduszu, tylko w momencie zainteresowania się konkretną inwestycją nabywają akcje firmy i podpisują z inwestorem wiodącym umowę kartelową (ang. pooling agreement), czyli porozumienie Model II: Mountain Club. Obejmowanie udziałów we wstępnie wynegocjowanych transakcjach poprzez wielofunkcyjną platformę inwestycyjną on-line. o przekazaniu mu swoich praw korporacyjnych w celu sprawowania kontroli nad spółką. Dzięki temu wiodący inwestor i inwestorzy z klubu mają możliwość reprezentowania większościowych praw w spółce, będąc właścicielami mniejszościowych pakietów akcji wyjaśnia Peter Braun, założyciel Mountain Club i Anioł Biznesu. Także Mountain Club podpisuje umowę ze spółką gwarantującą wynagrodzenie dla klubu za pozyskany kapitał. Grupa inwestorów Go Beyond będzie pierwszą w Polsce osobową grupą Aniołów Biznesu, która rozpocznie realizację wspólnych inwestycji w innowacyjne firmy. Platforma inwestycyjna online Innowacyjnym instrumentem elektronicznym, który czyni proces inwestycyjny w ramach Mountain Club bardzo szybkim i wygodnym, jest specjalnie opracowana na potrzeby stosowanego przez firmę modelu biznesowego internetowa platforma inwestycyjna. Zawiera ona wszystkie informacje dotyczące inwestycji umowy, prezentacje spółek, biznesplany, materiały video, artykuły prasowe. Platforma umożliwia stały przepływ nowych możliwości inwestycyjnych do sieci, które zazwyczaj pozostają aktywne przez około 4 tygodnie, po czym są zamknięte bądź odrzucone wyjaśnia Peter Braun. W przypadku zainteresowania się przez inwestora transakcją, wszystkich formalności można dokonać online. Nie potrzebne jest nawet osobiste udanie się do notariusza. Platforma jest przeznaczona dla trzech grup użytkowników: 1) koinwestorzy inwestorzy z Mountain Club, 2) inwestorzy wiodący przeważnie są to indywidualni lub instytucjonalni inwestorzy zewnętrzni, 3) przedstawiciele firm prezesi lub założyciele reprezentujący projekty 28

31 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili Rendezvous At the top inwestycyjne. Jest to cały wszechświat, który podnosi jakość i sprawność inwestycji prywatnych mówi Braun w przyszłości będą także dostępne tzw. uniwersytety online, gdzie można będzie posłuchać wypowiedzi doświadczonych ekspertów. Z platformą inwestycyjną można się zapoznać pod adresem ag wpisując w polach: Name: guest, login: mountain-club. Spośród inwestycji dokonanych przez Mountain Club proc. stanowią inwestycje w start-upy. Sama platforma jednak umożliwia dokonywanie inwestycji na różnych etapach rozwoju młodej firmy od start-upu, po objęcie akcji w drodze oferty prywatnej. dokumentacji projektu. wyjaśnia Peter Braun. Inwestorzy z klubu następnie analizują dokumentację samodzielnie i najczęściej przed sfinalizowaniem, transakcji mają bezpośrednie spotkania z wiodącym inwestorem i menedżerami spółki. Mountain Club organizuje także spotkania dla inwestorów, roadshowy i konferencje, które są okazją do nawiązania bliższych relacji niezbędnych w inwestowaniu w grupach. Zostać członkiem klubu można tylko poprzez zaproszenie. Mountain Club jest zainteresowany nawiązaniem w przyszłości współpracy z sieciami Aniołów Biznesu z innych krajów, która stworzyła by możliwość dokonywania inwestycji transgranicznych podkreśla Peter Braun. Olga Yanusik Jaki zakres wsparcia procesu inwestycyjnego oferuje Mountain Club? Mountain Club przeważnie pełni funkcje koordynacyjne w procesie inwestycyjnym. Analiza i due diligence poszczególnych projektów jest przeprowadzana przez wiodących inwestorów, którzy, jak już wspominano wyżej, najczęściej są spoza klubu. Montain Club natomiast sprawdza wiodących inwestorów przed zaproponowaniem projektu inwestycyjnego członkom klubu, co się oczywiście wiążę ze sprawdzeniem całej Peter Braun podczas Kongresu EBAN w Warszawie. 29

32 Lipiec, nr 3/2011 Rośnie zainteresowanie inwestycjami rynku niepublicznego Prawie 73 mln zł od stycznia pozyskał Secus od inwestorów dla swoich klientów i funduszy z grupy. Z tej kwoty, blisko 20 mln złotych katowicki dom maklerski jako autoryzowany doradca zebrał w ofertach prywatnych spółek, które już weszły na NewConnect lub dopiero szykują się do debiutu na rynku alternatywnym. Największą ofertę przy której doradzał Secus przeprowadził w ostatnich miesiącach Esotiq&Henderson, producent i dystrybutor bielizny damskiej, który w ubiegłym roku został wydzielony z odzieżowej grupy LPP. 15 mln zł na rozwój firmy odzieżowej Esotiq&Henderson z naszą pomocą pozyskał z rynku aż 14 mln zł. To jedna z większych transakcji jakie miała miejsce przed debiutem na NewConnect. Pokazuje ona jak skutecznie można plasować duże emisje akcji, jeśli spółka działa w ciekawej branży i jest perspektywiczna uważa Grzegorz Pędras, prezes Secus AM. Wśród akcjonariuszy znalazła się również znana modelka Joanna Krupa, która została dyrektorem kreatywnym spółki. Dużym zainteresowaniem papiery spółki cieszyły się również w dniu debiutu, który miał miejsce 16 czerwca. Kurs Esotiq&Henderson wzrósł na otwarciu o 48 proc. do 370 zł. Pieniądze z oferty prywatnej zasiliły kapitał 30 Ponad 70 mln złotych pozyskane na różnorodne projekty to krótki bilans ostatnich kilku miesięcy pracy zespołu Secusa. W nadchodzących miesiącach firmie również nie zabraknie pracy w kolejce na NewConnect czeka trzech klientów firmy. obrotowy i będą też wykorzystane na rozbudowę sieci handlowej w tym także za granicą, działania wspierające sprzedaż i znajomość marek. W drugiej połowie tego roku pierwsze sklepy mają zostać otwarte na terenie Stanów Zjednoczonych. Teraz pod marka Esotiq działa ponad 110 salonów, głównie w Polsce. Kilka placówek jest zlokalizowanych w Estonii, Mołdawii, Rosji oraz Słowacji. Zarząd przewiduje, iż po dwóch latach w sieci będzie około 200 sklepów. W czerwcu na NewConnect trafiła też spółka portfelowa Secusa i3d. To lider w polskiej branży interaktywnej grafiki 3D. Z emisji akcji pozyskał 4,8 mln złotych, które wyda na ukończenie autorskiej platformy do tworzenia interaktywnych aplikacji Quazar 3D a także otwarcie przedstawicielstwa w USA. Firma już jest obecna za oceanem, gdyż wśród jej klient są powszechnie rozpoznawalne amerykańskie marki takiej jak Boeing czy Exxon Mobil. Ambicją spółki jest nie tylko rozwój jej usług na rynku USA, ale również wprowadzenie akcji do obrotu na Nasdaq. Zespół Secusa dotarł również do inwestorów zainteresowanych innymi branżami. Firmie udało się pozyskać 4,35 mln zł dla śląskiego Jordana, spółki specjalizującej się w zakresie budownictwa drogowego i wykonawstwa obiektów ochrony środowiska. Dzięki współpracy z Secus Asset Management udało nam się zgromadzić fundusze, które zasilą kapitał obrotowy spółki, pozwolą nam na dalszy rozwój prowadzonego biznesu oraz zapewnią finansowanie potencjalnych akwizycji mówi Adam Żmija, wiceprezes Jordana. Firma jest o obecna na rynku już od ponad 20 lat i realizuje projekty głównie na terenie Śląska, Małopolski i Opolszczyzny. Wartość kontraktów, które zdobywa waha się od kilkuset tysięcy do kilku milionów złotych. Jej debiut na warszawskim rynku alternatywnym zaplanowany jest na jesień. Kolejne spółki w drodze na małą giełdę W kwestii NewConnect to jednak nie ostatnio słowo zespołu Secusa w tym roku. Chcemy nadal iść w tym kierunku i w ciągu najbliższych kwartałów jeszcze nie raz będziemy informowali o realizowanych przez nas projektach podkreśla Grzegorz Pędras. Wiadomo już, że do debiutu na NewConnect przygotowywany jest APN Promise i Desa Modern. Pierwsza z firm zajmuje się informatyzacją przedsiębiorstw i wydawnictwem książek informatycznych. Z kolei Desa Modern, to podmiot zajmujący się sprzedażą prac wybitnych polskich artystów współczesnych w limitowanych edycjach ikonografii własnoręcznie sygnowanych przez ich autorów. Są to wysokiej jakości dzieła sztuki o charakterze kolekcjonerskim. Notowane od lat wysokie rekordy aukcyjne polskich prac za granicą mogą okazać się dobrą prognozą na najbliższą przyszłość i pomysłem na dywersyfikację portfela wskazuje Grzegorz Pędras. Uwaga Secusa koncentruje się nie tylko na rynku akcji. Firma doradzała w ostatnim czasie również przy emisji obligacji Zakładów Energetyki Cieplnej Prudnik. Przedsiębiorstwu udało się pozyskać 2,1 mln zł.

33 wydarzenia zdaniem eksperta innowacyjna gospodarka giełda venture capital finanse prawo strategie w wolnej chwili Fundusze Secusa pozyskują inwestorów Sukcesy Secus odnosił również w zakresie pozyskiwania kapitału do funduszy wchodzących w skład grupy. W sumie udało się zgromadzić 51 mln zł. Większa część tej kwoty 36 mln zł przypada na FIZ Polskiego Sektora Energetycznego. Za pozostałą część o wartości 15 mln zł odpowiada FIZ Nieruchomości. Koncentruje się on na inwestycjach w nieruchomości komercyjne. Secus pod koniec sierpnia ma zamiar wprowadzić do swojej oferty również fundusz inwestycyjny zamknięty, który będzie dawał możliwość inwestycji w wierzytelności masowe. Oferta będzie skierowana do zamożnych inwestorów indywidualnych, którzy będą gotowi zainwestować co najmniej 50 tysięcy euro. Otrzymają oni możliwość inwestycji w fundusz sekurytyzacyjny. Do tej pory taka forma inwestycji oferowana była przede wszystkim inwestorom instytucjonalnym twierdzi Grzegorz Pędras. Dodaje, że stopa zwrotu może wynieść od 16 do 24 proc. w skali roku. W celu możliwości inwestowania w pakiety wierzytelności Secus nawiązał współpracę z kancelarią prawną Corpus Iuris, która zarządza wierzytelnościami o wartości nominalnej ok. 650 mln zł. Zwrot zainwestowanych środków w pakiety wierzytelności zależy od jakości sprzedawanych portfeli. Widoczna jest jednak na rynku tendencja sprzedaży przez banki coraz lepszej jakości portfeli. Obecnie średni czas zwrotu z inwestycji wynosi trzy lata. Spodziewamy się także, że nasycenie kredytem konsumpcyjnym będzie w najbliższym czasie rosło, przez co na rynek trafi coraz więcej pakietów wierzytelności ocenia Grzegorz Pędras. W ofercie Secus ma ponadto FIZ, który inwestuje na rynku prywatnej służby zdrowia. Przedmiotem zainteresowania Ascendis FIZ Inmedica są akcje spółek aktywnych na rynku ochrony zdrowia i opieki zdrowotnej. Są to inwestycje w podmioty medyczne o zróżnicowanym profilu świadczonych usług, prowadzące szpitale i placówki opieki zdrowotnej. Preferowane przez fundusz są spółki charakteryzujące się wysokim potencjałem wzrostu, posiadające znaczną liczbę placówek opieki zdrowotnej oraz większą zdolność do szybkiej konsolidacji z innymi podmiotami tego rynku. Andrzej Szurek InnerLook REKLAMA 31

34 Lipiec, nr 3/2011 Od menedżera do właściciela Moment, gdy pracownik może zostać właścicielem przedsiębiorstwa jest przełomowy w jego karierze. Podstawową kwestią staje wówczas sfinansowanie transakcji wykupu. Jest to możliwe bez środków własnych pod warunkiem, że znajdzie się właściwego partnera. Idea Management Buy Out Wykup menedżerski (MBO) to transakcja nabycia przedsiębiorstwa przez grupę osób nim zarządzających, najczęściej przy współpracy z zewnętrznymi podmiotami finansowymi bez udziału inwestorów branżowych. Grupą inicjującą transakcje wykupu menedżerskiego są sami menedżerowie, którzy dostrzegają taką możliwość lub też znajdują się w rzeczywistości zmian właścicielskich, a dotychczasowy właściciel akceptuje taką formę transakcji. MBO jako dezinwestycja to korzyści dla przedsiębiorstwa takie jak: poufność (brak konieczności ujawnienia danych o działalności potencjalnym kupującym, którymi często są konkurenci), czas (zawarcie transakcji wykupu MBO przebiega znacznie szybciej niż przejęcie podmiotu przez inwestora spoza przedsiębiorstwa) oraz kontynuacja działalności. MBO nie dla każdego W przypadku wykupów menedżerskich nie jest istotna branża, w której operuje potencjalny przedmiot zainteresowań transakcji MBO. Kluczową kwestią jest za to sytuacja przedsiębiorstwa i możliwe korzyści z przeprowadzenia wykupu. Firmy będące przedmiotem analizy pod kątem potencjalnego wykupu MBO powinny spełniać większość kryteriów jak: niskie ryzyko działalności operacyjnej, niski poziom zadłużenia, wysoki poziom generowanych przepływów pieniężnych, stabilna baza aktywów, niedowartościowanie firmy przez rynek lub obecnych właścicieli, nieefektywne wykorzystanie zasobów i potencjału firmy. Zawarcie transakcji Do podjęcia decyzji o zaangażowaniu się w każdego rodzaju transakcję nabycia podmiotu gospodarczego niezbędne jest posiadanie szerokiej wiedzy o jego stanie. Analiza koncentruje się przede wszystkim na możliwościach osiągnięcia większej efektywności na skutek zmian w działalności operacyjnej oraz większej rentowności poprzez zmiany w strukturze finansowania. Na podstawie dokonanego badania stanu podmiotu sporządza się biznes plan projektu 32 wykupu MBO. Szczególny nacisk kładzie się na wycenę firmy metodą dochodową oraz zdolność do obsługi zadłużenia wykorzystanego w transakcji. Struktura transakcji Transakcje MBO bywają różne pod względem wielkości, skali czy złożoności, ale łączy je fakt, że grupa menadżerska (pracownicy) angażuje własne środki pieniężne, a więc staje się właścicielem przedsiębiorstwa. Z natury rzeczy, taka grupa nie posiada wystarczających środków na samodzielny wykup przedsiębiorstwa. Angażuje się więc partnera finansowego, który będzie gotowy dostarczyć finansowanie o charakterze udziałowym. Do podmiotów zainteresowanych takimi transakcjami należą fundusze inwestycyjne typu private equity, a także inwestorzy prywatni (tzw. anioły biznesu). Na rynku występuje sporo inwestorów instytucjonalnych, którzy zajmują się wyłącznie transakcjami typu MBO. Jednak cechą charakterystyczną dla transakcji MBO jest udział, oprócz rożnego rodzaju dostarczycieli kapitałów własnych, finansowania dłużnego, które stanowi największą część zapłaty. Najbardziej popularna jest współpraca z bankami. Alternatywą wobec kredytu mogą być natomiast obligacje korporacyjne wyemitowane np. z udziałem domu maklerskiego. Finansowanie dłużne występuje w dwóch rodzajach. Pierwsza grupa to pożyczkodawcy udostępniający środki finansowe, które są zabezpieczone aktywami przejmowanego podmiotu (senior debt). Druga grupa pożyczkodawców to udostępniający środki finansowe niezabezpieczone majątkiem podmiotu. Finansowanie dłużne może jednak przyjąć formę kapitałów własnych (obligacje zamienne). Warto by dobór optymalnych dla danej transakcji źródeł finansowania podjąć bazując na wiedzy i doświadczeniu profesjonalnego doradcy specjalizującego się w transakcjach MBO. Przejęcie przedsiębiorstwa Transakcje w ramach wykupu menedżerskiego mają zazwyczaj specyficzny i bardzo różnorodny przebieg. W modelowej sytuacji następuje zawiązanie spółki specjalnego przeznaczenia (Special Purpose Vehicle SPV) przez członków grupy kupującej. Do spółki tej wnoszona jest część środków potrzebnych do nabycia spółki przejmowanej. Brakującą część pozyskuje się z finansowania dłużnego. Za zgromadzone środki nabywany jest podmiot będący przedmiotem przejęcia. Ponieważ podmiot przejmujący nie jest w stanie obsługiwać zadłużenia (nie prowadzi działalności, może ewentualnie liczyć na coroczną dywidendę z posiadanych akcji lub udziałów) następuje połączenie SPV z podmiotem będącym przedmiotem transakcji. Zobowiązania SPV przechodzą na podmiot powstały po połączeniu. Motywacja kadry zarządzającej Udział finansowania dłużnego w transakcji wykupu sprawia, że oprócz konieczności obsługi normalnego zadłużenia przedsiębiorstwa wynikającego z jego pierwotnej strategii finansowania działalności, dochodzi konieczność obsługi zadłużenia i spłaty środki pozyskanych na przeprowadzenie transakcji wykupu. Przeprowadzenie transakcji MBO przy udziale finansowania dłużnego powoduje wzrost zadłużenia podmiotu, co zwiększa ryzyko prowadzenia działalności. Rola kadry menedżerskiej w osiągnięciu efektywnych wyników transakcji znacznie się zwiększa. Zatem wiąże się korzyści uzyskiwane przez grupę zarządzającą z wynikami przedsiębiorstwa przez ich stosunkowo duży udział w kapitale zakładowym firmy oraz możliwości jego powiększenia np. poprzez programy opcji menedżerskich, które są nagrodą za zwiększanie wartości i efektywności przejętego podmiotu. Jeśli kadra zarządzająca zrealizuje założone cele stanie się największym beneficjentem transakcji. Wykup menedżerski to więc szansa dla menedżerów podwyższenia swojego statusu zawodowego i finansowego. Krzysztof Wróblewski Secus Asset Management

35 33

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII PROGRAM SZKOLENIOWO-WARSZTATOWY GRUPY INVESTIN Termin: 21 października 4 listopada 2015 Miejsce: Łódź Wojewódzkie Centrum Przedsiębiorczości, ul. Prezydenta Gabriela

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY PROJEKTU Nr 1 Styczeń 2010

RAPORT KWARTALNY PROJEKTU Nr 1 Styczeń 2010 Strona1 Miasteczko Multimedialne Sp. z o.o. Stowarzyszenie Klaster Multimediów i Systemów Informacyjnych Projekt Kapitał na start w innowacje - promocja innowacji w środowisku biznesowym i naukowym RAPORT

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII PROGRAM SZKOLENIOWO-WARSZTATOWY GRUPY INVESTIN Termin: 24 listopada 11 grudnia 2015 Miejsce: Warszawa Centrum Przedsiębiorczości Smolna, ul. Smolna 4 Akademia Komercjalizacji

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania start-upów. Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels

Źródła finansowania start-upów. Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels h Źródła finansowania start-upów Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels Źródła finansowania pomysłów Bez początkowego zaangażowania w przedsięwzięcie własnych środków finansowych pozyskanie finansowania

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014 Rynek kapitałowy jak skutecznie pozyskać środki na rozwój Gdańsk Styczeń 2014 Plan spotkania Kapitał na rozwój firmy Możliwości pozyskania finansowania na rozwój Kapitał z Giełdy specjalna oferta dla małych

Bardziej szczegółowo

AGENCJA ROZWOJU INNOWACJI S.A.

AGENCJA ROZWOJU INNOWACJI S.A. AGENCJA ROZWOJU INNOWACJI S.A. WSPIERAMY I FINANSUJEMY INNOWACJE DEBIUT NA RYNKU NEWCONNECT 5 grudnia 2012 r. O AGENCJI Agencja Rozwoju Innowacji S.A. jest firmą świadczącą usługi doradczo-finansowe związane

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju Dziedziny projekty wczesnych faz rozwoju Biotechnologia Lifescience Medtech Fundraising Biotechnologia Tools - Europa for IP Polska Wegry Austria Irlandia Holandia

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

www.inteligentne-miasta.eu

www.inteligentne-miasta.eu ORGANIZATORZY GP Sp. z o.o. oferuje kompleksową organizację eventów, konferencji, spotkań biznesowych, szkoleń tematycznych. Na zlecenie klienta organizujemy również działania marketingowe oraz PR-owe,

Bardziej szczegółowo

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce Bariery i stymulanty rozwoju rynku Szymon Bula Wiceprezes Zarządu Association of Business Angels Networks 25 maja 2012 Fazy rozwoju biznesu Zysk Pomysł Seed Start-up Rozwój Dojrzałość Zysk Czas Strata

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII PROGRAM SZKOLENIOWO-WARSZTATOWY GRUPY INVESTIN Termin: 10 czerwca 7 lipca 2015 Miejsce: Warszawa Centrum Przedsiębiorczości Smolna, ul. Smolna 4 Akademia Komercjalizacji

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Budynki biurowe w Polsce 2015-2020. Inwestycje - Firmy - Statystyki - Prognozy - Ceny

Budynki biurowe w Polsce 2015-2020. Inwestycje - Firmy - Statystyki - Prognozy - Ceny 2 Język: polski, angielski Data publikacji: kwiecień 2015 Format: pdf Cena od: 1000 Sprawdź w raporcie Jaka jest obecna wartość rynku budownictwa biurowego? Jakie są perspektywy rozwoju rynku na najbliższe

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie OZE na przykładzie Parku Naukowo-Technologicznego Euro-Centrum

Wykorzystanie OZE na przykładzie Parku Naukowo-Technologicznego Euro-Centrum Wykorzystanie OZE na przykładzie Parku Naukowo-Technologicznego Euro-Centrum Co robimy? Koncentrujemy się na rozwoju technologii energooszczędnych oraz poszanowaniu energii w budynkach Szkolimy Badamy

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych Poznań, 22 września 2007 r. 1. Fundusze venture capital 2. Finansowanie innowacji 2 Definicje

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR O PROJEKCIE

INFORMATOR O PROJEKCIE INFORMATOR O PROJEKCIE Trinity Capital Business Network Trinity Capital Business Network jest projektem budującym ogólnopolskie sieci wspierające sektor małych i średnich przedsiębiorstw oraz inwestycje

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNIE. INNOWACYJNIE. Z WIĘKSZYM ZYSKIEM.

SKUTECZNIE. INNOWACYJNIE. Z WIĘKSZYM ZYSKIEM. SKUTECZNIE. INNOWACYJNIE. Z WIĘKSZYM ZYSKIEM. + Kim jesteśmy? + Czym się zajmujemy? + Nasza oferta + Doświadczenie Cel: prezentacja możliwości współpracy FORMEDIS 2/13 KIM JESTEŚMY? + jesteśmy zespołem

Bardziej szczegółowo

BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej

BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ SPÓJNOŚCI EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej Poznań, 24.11.2010 r. Rynek Zielonych

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNI ZA SUKCESY NASZYCH KLIENTÓW. Prezentacja spółki IPO SA. www.iposa.pl

ODPOWIEDZIALNI ZA SUKCESY NASZYCH KLIENTÓW. Prezentacja spółki IPO SA. www.iposa.pl ODPOWIEDZIALNI ZA SUKCESY NASZYCH KLIENTÓW Prezentacja spółki IPO SA www.iposa.pl Kim jesteśmy? IPO SA od 2007 roku jest firmą consultingową, wyspecjalizowaną w rynku kapitałowym i finansowym. Od grudnia

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

informacje o firmie Knight Frank Polska

informacje o firmie Knight Frank Polska informacje o firmie Knight Frank Polska Informacje o firmie 1. Knight Frank na świecie Knight Frank Sp. z o.o. jest częścią Grupy Knight Frank, wiodącej międzynarodowej grupy doradców w dziedzinie nieruchomości.

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

2013-12-05. Cykl rozwoju biznesu. Zysk Badanie Zasiew Rozwój Wdrożenie Wzrost Dojrzałość. Czas. - CFs

2013-12-05. Cykl rozwoju biznesu. Zysk Badanie Zasiew Rozwój Wdrożenie Wzrost Dojrzałość. Czas. - CFs Cykl rozwoju biznesu Zysk Badanie Zasiew Rozwój Wdrożenie Wzrost Dojrzałość Pomysł Seed Start - up Ekspansja + CFs 0 Czas - CFs 1 2013-12-05 Finansowanie Środki własne, rodzina, przyjaciele Inkubatory

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programową Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala VENTURE CAPITAL Jak zdobyć mądry kapitał? Piotr Gębala Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012 Agenda Źródła kapitału na rozwój Fundusze VC w Polsce KFK i fundusze VC z jego portfela Źródła kapitału a

Bardziej szczegółowo

OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU

OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU TRANSFER WIEDZY NA PRZYKŁADZIE WDROŻEŃ WZORNICZYCH W PRZEDSIĘBIORSTWACH Seminarium podsumowujące prace zespołów wdrożeniowych w ramach projektu: Dolnośląska Sieć Wzornictwa Przemysłowego

Bardziej szczegółowo

Pobudzanie i finansowanie innowacyjnych przedsięwzięd w latach 2014-2020. Perspektywa PARP

Pobudzanie i finansowanie innowacyjnych przedsięwzięd w latach 2014-2020. Perspektywa PARP 2014 Bożena Lublioska Kasprzak Prezes Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Pobudzanie i finansowanie innowacyjnych przedsięwzięd w latach 2014-2020. Perspektywa PARP Młodzi Innowacyjni, 13 maja 2014

Bardziej szczegółowo

informacje o firmie Knight Frank Sp. z o.o.

informacje o firmie Knight Frank Sp. z o.o. informacje o firmie Knight Frank Sp. z o.o. Knight Frank na świecie Knight Frank Sp. z o.o. jest częścią Grupy Knight Frank, wiodącej międzynarodowej grupy doradców w dziedzinie nieruchomości. Knight Frank

Bardziej szczegółowo

PLAN WYDARZEŃ 2016 POLSKIE STOWARZYSZENIE BUDOWNICTWA EKOLOGICZNEGO PLGBC

PLAN WYDARZEŃ 2016 POLSKIE STOWARZYSZENIE BUDOWNICTWA EKOLOGICZNEGO PLGBC PLAN WYDARZEŃ 2016 POLSKIE STOWARZYSZENIE BUDOWNICTWA EKOLOGICZNEGO PLGBC O PLGBC WIZJA Budynki, które poprawiają jakość życia ich użytkowników, wpływają na odtwarzanie naturalnych ekosystemów oraz przyczyniają

Bardziej szczegółowo

Budownictwo kolejowe w Polsce 2015-2020. Inwestycje - Firmy - Statystyki - Prognozy - Ceny

Budownictwo kolejowe w Polsce 2015-2020. Inwestycje - Firmy - Statystyki - Prognozy - Ceny 2 Język: polski, angielski Data publikacji: czerwiec 2015 Format: pdf Cena od: 1000 Sprawdź w raporcie Jaka jest obecna wartość rynku budownictwa kolejowego? Jakie są perspektywy rozwoju rynku budownictwa

Bardziej szczegółowo

o Wartość aktywów netto (NAV) należna akcjonariuszom Spółki wzrosła o 32% i wyniosła 974 mln zł w porównaniu do 737 mln zł w 2012 r.

o Wartość aktywów netto (NAV) należna akcjonariuszom Spółki wzrosła o 32% i wyniosła 974 mln zł w porównaniu do 737 mln zł w 2012 r. Komunikat prasowy Warszawa, 26 marca 2013 r. INFORMACJA PRASOWA CAPITAL PARK W 2013 R.: WZROST WARTOŚCI AKTYWÓW NETTO I PORTFELA NIERUCHOMOŚCI ORAZ NISKI POZIOM ZADŁUŻENIA Podsumowanie 2013 r.: Wyniki

Bardziej szczegółowo

PressPack. Sztuka doradzania. O firmie

PressPack. Sztuka doradzania. O firmie PressPack PressPack Rynek usług finansowych i ubezpieczeniowych w Polsce rośnie bardzo dynamicznie. I choć do Niemiec, gdzie jeden doradca finansowy przypada średnio na 1000 mieszkańców jeszcze nam daleko

Bardziej szczegółowo

MS Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA

MS Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA Materiały prasowe Warszawa, 6 maja 2014 MS Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA MS Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych zarządza aktywami należącymi do Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego MARS. MARS FIZ

Bardziej szczegółowo

Finansowanie bez taryfy ulgowej

Finansowanie bez taryfy ulgowej Finansowanie bez taryfy ulgowej Czego oczekują inwestorzy od innowacyjnych przedsiębiorców? Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych CambridgePython Warszawa 28 marca 2009r. Definicje

Bardziej szczegółowo

Polska liderem budownictwa ekologicznego w Europie środkowo-wschodniej

Polska liderem budownictwa ekologicznego w Europie środkowo-wschodniej Raport Lion s Banku, 13.05.2014 r. Polska liderem budownictwa ekologicznego w Europie środkowo-wschodniej Aż o ponad 30% może wzrosnąć liczba przyznanych certyfikatów ekologicznych w Polsce w 2014 roku.

Bardziej szczegółowo

Firmowe media społecznościowe dla pracowników

Firmowe media społecznościowe dla pracowników Firmowe media społecznościowe dla pracowników Raport z badania Maciej Dymalski, Szymon Góralski Wrocław, 2012 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

AGENDA. podstawowe informacje. Strategie Innowacyjne i Transfer Wiedzy

AGENDA. podstawowe informacje. Strategie Innowacyjne i Transfer Wiedzy Regionalna Sieć Inwestorów Kapitałowych Pierwsza w Małopolsce Sieć Aniołów Biznesu Roma Toft, MAEŚ Kraków, AGENDA Projekt RESIK Sieć RESIK www.resik.pl Efekty Projektu Przyszłość RESIK i założenia do kontynuacji

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości!

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości! Warto budować lepszą przyszłość! Czyste środowisko, efektywne systemy energetyczne, komfort życia dr inż. Piotr Ziembicki Instytut Inżynierii Środowiska Uniwersytet Zielonogórski WYZWANIA WSPÓŁCZESNOŚCI

Bardziej szczegółowo

11, 12 października 2011

11, 12 października 2011 11, 12 października 2011 WROCŁAW Hotel Mercure Panorama DZIEŃ I 11 października 2011r. Konferencja Naukowo- Informacyjna Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu- Innowacja 11.30 12.00 Rejestracja uczestników,

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU

RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU Ewelina Ciaputa RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU ZIELONA INICJATYWA GOSPODARCZA. PARTNERSTWO NA RZECZ EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

ANIOŁY BIZNESU. nadajemy kształt marzeniom

ANIOŁY BIZNESU. nadajemy kształt marzeniom ANIOŁY BIZNESU nadajemy kształt marzeniom nadajemy kształt A n i o ł y B i z n e s u inwestują w ludzi Co łączy Google, Skype, Yahoo, Apple, Amazon.com, Starbucks, Cisco i Dell? Wielki sukces, stała obecność

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

Venture Capital - kapitalna sprawa

Venture Capital - kapitalna sprawa Venture Capital - kapitalna sprawa Kinga Stanisławska Partner Zarządzający Experior Venture Fund PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROJEKTU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa

Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa Sieci Inwestorów Kapitałowych (Aniołów Biznesu) na świecie Roma Toft, MAEŚ Kraków, r. Agenda 1. Fazy rozwoju a finansowanie przedsięwzięcia - problemy

Bardziej szczegółowo

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości Efektywność w budownictwie czyli Wykorzystać szansę Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości maria.dreger@rockwool.pl Rezerwy są wszędzie, ale uwaga na budynki - ponad 5 mln obiektów zużywających

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Kapitałowe w innowacyjne projekty

Inwestycje Kapitałowe w innowacyjne projekty Inwestycje Kapitałowe w innowacyjne projekty Krótko o inkubatorze Forma prawna Spółka akcyjna Zasięg geogr. Polska (Świat) Start 2008 Oczekiwana st. zwrotu 70 % rocznie Debiut NC 7 czerwca 2010 Ilość projektów

Bardziej szczegółowo

Targi Usług dla MSP EXPO XXI, 19 marca 2014, Warszawa. www.zpp.net.pl

Targi Usług dla MSP EXPO XXI, 19 marca 2014, Warszawa. www.zpp.net.pl EXPO XXI, 19 marca 2014, Warszawa www.zpp.net.pl Związek Przedsiębiorców i Pracodawców ZPP zrzesza pracodawców małych i średnich firm, zatrudniających od 1 do 250 pracowników, niezależnie od branży w jakiej

Bardziej szczegółowo

Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? grudzień 2012

Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? grudzień 2012 Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? Raport: partner Co merytoryczny: wiemy o możliwości zmiany patroni sprzedawcy medialni energii elektrycznej? grudzień

Bardziej szczegółowo

Anioły Biznesu Finanse na start. V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia

Anioły Biznesu Finanse na start. V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia Anioły Biznesu Finanse na start V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia Anioł biznesu kto to jest? AniołBiznesu to osoba prywatna wspierająca firmy będące na wczesnych etapach

Bardziej szczegółowo

60% MŚP w Polsce korzysta z usług IT

60% MŚP w Polsce korzysta z usług IT 60% MŚP w Polsce korzysta z usług IT Około 60% firm z sektora MŚP w Polsce korzysta z usług IT. 30% zatrudnia własnych pracowników odpowiedzialnych za informatykę. Rośnie liczba wykorzystywanych komputerów

Bardziej szczegółowo

VIII Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

VIII Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości VIII Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości 3-4 marca 2010r. Targi Kielce, ul. Zakładowa 1, Kielce OFERTA DLA WYSTAWCY VIII Świętokrzyska Giełda

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Bożena Ewa Matusiak UŁ REC 2013 2013-11-24 REC 2013 Nałęczów 1 Agenda 1 2 3 Wprowadzenie Model prosumenta i model ESCO Ciepło rozproszone a budownictwo

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Roman Trzaskalik Prezes Stowarzyszenia Krajowego Forum Parków Przemysłowych i Parków Technologicznych

Roman Trzaskalik Prezes Stowarzyszenia Krajowego Forum Parków Przemysłowych i Parków Technologicznych TWORZENIE PARKÓW PRZEMYSŁOWYCH I TECHNOLOGICZNYCH NA PRZYKŁADZIE CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA KRAJOWEGO FORUM PARKÓW PRZEMYSŁOWYCH I PARKÓW TECHNOLOGICZNYCH Roman Trzaskalik Prezes Stowarzyszenia Krajowego

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

Wsparcie innowacyjnych pomysłów na starcie. Warsztaty StartUp-IT, Poznań, 22 września 2007 roku

Wsparcie innowacyjnych pomysłów na starcie. Warsztaty StartUp-IT, Poznań, 22 września 2007 roku Wsparcie innowacyjnych pomysłów na starcie Warsztaty StartUp-IT, Poznań, 22 września 2007 roku Agenda_ Kim jesteśmy Nasza filozofia beyond capital_ Specyfika projektów na wczesnych etapach rozwoju Jak

Bardziej szczegółowo

WiComm dla innowacyjnego Pomorza

WiComm dla innowacyjnego Pomorza Centrum Doskonałości WiComm WiComm dla innowacyjnego Pomorza Michał Mrozowski wicomm@wicomm.pl Centrum Doskonałości WiComm Inżynieria Systemów Komunikacji Bezprzewodowej Politechnika Gdańska Ul. Narutowicza

Bardziej szczegółowo

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Ewelina Kaatz-Drzeżdżon Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku marzec 2015 Nowy

Bardziej szczegółowo

Rynek prywatnej opieki zdrowotnej w Polsce 2013. Prognozy rozwoju na lata 2013-2015

Rynek prywatnej opieki zdrowotnej w Polsce 2013. Prognozy rozwoju na lata 2013-2015 Rynek prywatnej opieki zdrowotnej w Polsce 2013 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Q2 Format: pdf Cena od: 1900 Sprawdź w raporcie Które prywatne firmy medyczne planują największą ekspansję? Jakie

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Szanowni Państwo, Róg Spółka Jawna Consulting & Business Training zaprasza do udziału w projekcie doradczym,

Bardziej szczegółowo

Strona internetowa projektu: www.ipr.fnm.pl. Osoba odpowiedzialna: k.kubisty@fnm.pl lub

Strona internetowa projektu: www.ipr.fnm.pl. Osoba odpowiedzialna: k.kubisty@fnm.pl lub Narzędzia informatyczne służące do efektywnego zarządzania Centrum Kompetencji Seed i Start-up, procesami decyzyjnymi w nim zachodzącymi oraz budowania bazy pomysłodawców, technologii i ekspertów zewnętrznych

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011

Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011 I Inkubatory przedsiębiorczości i centra nowych technologii, jako miejsca rozpoczynania działalności gospodarczej przez absolwentów.przekwalifikowanie zawodowe. Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011

Bardziej szczegółowo

Rynek oświetlenia w budownictwie w Polsce Prognozy rozwoju na lata

Rynek oświetlenia w budownictwie w Polsce Prognozy rozwoju na lata Rynek oświetlenia w budownictwie w Polsce 2014 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Q2 Format: pdf Cena od: 1700 Sprawdź w raporcie Jaka jest obecna wartość rynku oświetlenia w budownictwie w Polsce?

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Rynek prywatnej opieki zdrowotnej w Polsce 2015. Prognozy rozwoju na lata 2015-2020

Rynek prywatnej opieki zdrowotnej w Polsce 2015. Prognozy rozwoju na lata 2015-2020 Rynek prywatnej opieki zdrowotnej w Polsce 2015 2 Język: polski, angielski Data publikacji: czerwiec 2015 Format: pdf Cena od: 1900 Sprawdź w raporcie Którzy dostawcy prywatnych ubezpieczeń i usług zdrowotnych

Bardziej szczegółowo

Działalność Obserwatorium specjalistycznego w obszarze energetyki

Działalność Obserwatorium specjalistycznego w obszarze energetyki Działalność Obserwatorium specjalistycznego w obszarze energetyki Gliwice, 22 listopada 2013 Plan prezentacji 1. Kim jesteśmy? 2. Co zrobiliśmy? 3. Co przed nami? 2 Grupa Euro-Centrum Skoncentrowana jest

Bardziej szczegółowo

Rynek szpitali publicznych w Polsce 2015. Plany inwestycyjne i analiza porównawcza województw

Rynek szpitali publicznych w Polsce 2015. Plany inwestycyjne i analiza porównawcza województw 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Grudzień 2015 Format: pdf Cena od: 1900 Sprawdź w raporcie Które podmioty uruchomią szpitale publiczne w Polsce? Jakie są przewidywania odnośnie kolejnych przekształceń

Bardziej szczegółowo

Rynek suplementów diety w Polsce 2014. Prognozy rozwoju na lata 2014-2018

Rynek suplementów diety w Polsce 2014. Prognozy rozwoju na lata 2014-2018 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Q1 Format: pdf Cena od: 1900 Sprawdź w raporcie Jak będzie rozwijał się rynek suplementów diety w Polsce w ciągu najbliższych kilku lat? Które kategorie produktów

Bardziej szczegółowo

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur 27-28 listopada 2014 roku, Działdowo Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Radosław Zawadzki Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach 1 W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach dr Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Gospodarki Wrocław, 21 maja 2012 roku Regionalny Program

Bardziej szczegółowo

Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny. Aspekty funkcjonowania systemu zagospodarowywania ZSEE w wybranych krajach europejskich

Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny. Aspekty funkcjonowania systemu zagospodarowywania ZSEE w wybranych krajach europejskich Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny Aspekty funkcjonowania systemu zagospodarowywania ZSEE w wybranych krajach europejskich Austria Obecnie w Austrii działają systemy zbierania odpadów elektrycznych

Bardziej szczegółowo

Menedżer Fitness & Wellness

Menedżer Fitness & Wellness Menedżer Fitness & Wellness Studia Podyplomowe Zostań pierwszym w Polsce Dyplomowanym Menedżerem Fitness & Wellness. Kreowanie standardów zarządzania sportem poprzez edukowanie i podnoszenie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP 8.30 REJESTRACJA UCZESTNIKÓW 9.15 UROCZYSTE ROZPOCZĘCIE Janusz Piechociński, Minister Gospodarki (TBC) Adam Maciejewski, Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. 9.30

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

COPERNICUS ŁAMIEMY SCHEMATY USŁUG FINANSOWYCH

COPERNICUS ŁAMIEMY SCHEMATY USŁUG FINANSOWYCH Warszawa, Lipiec 2010 COPERNICUS ŁAMIEMY SCHEMATY USŁUG FINANSOWYCH PODSUMOWANIE O NAS Działamy na rynku kapitałowym od 1996 roku, a od grudnia 2005 jako akcjonariusze oraz Zarząd domu maklerskiego Suprema

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Targi Usług dla MSP EXPO XXI, 29 maja 2014, Warszawa. www.zpp.net.pl

Targi Usług dla MSP EXPO XXI, 29 maja 2014, Warszawa. www.zpp.net.pl EXPO XXI, 29 maja 2014, Warszawa www.zpp.net.pl Związek Przedsiębiorców i Pracodawców ZPP zrzesza pracodawców małych i średnich firm, zatrudniających od 1 do 250 pracowników, niezależnie od branży w jakiej

Bardziej szczegółowo

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. MARR SA: Założona w 1993 Główny udziałowiec Województwo Małopolskie 88,8% 170 pracowników Kapitał założycielski: 87 675 000 PLN (~20 mln EUR) Oferta MARR SA

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu?

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Monika Gancarewicz Gdynia, 26 maja 2011 r. Kim jest anioł biznesu: inwestor prywatny, przedsiębiorca lub menedŝer, inwestujący własny kapitał w ciekawe

Bardziej szczegółowo

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Zespół Prawa Samorządowego Zapewniamy pomoc prawną przy realizacji każdego przedsięwzięcia należącego do zadań samorządu terytorialnego oraz doradzamy przy

Bardziej szczegółowo

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne:

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne: Ewaluacja ex post projektu systemowego PARP pt. Utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji w ramach Pilotażu w III osi priorytetowej PO IG Metodologia badania Cel i przedmiot

Bardziej szczegółowo

Mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa: maksymalnie 50% Średnie przedsiębiorstwa: maksymalnie 40% Duże przedsiębiorstwa: maksymalnie 30%

Mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa: maksymalnie 50% Średnie przedsiębiorstwa: maksymalnie 40% Duże przedsiębiorstwa: maksymalnie 30% FUNDUSZE UNIJNE DLA PRZEDSIĘBIORSTW Firma Complex IT oferuje profesjonalne doradztwo w zakresie wyboru odpowiedniego konkursu, przygotowaniu projektów a także oferuje wsparcie przez cały okres przygotowania,

Bardziej szczegółowo

Instalacje fotowoltaiczne - praktyczne aspekty instalowania systemów PV

Instalacje fotowoltaiczne - praktyczne aspekty instalowania systemów PV Oferta szkolenia z zakresu PV: Instalacje fotowoltaiczne - praktyczne aspekty instalowania systemów PV Długo oczekiwana przez cały sektor energetyki odnawialnej Ustawa o Odnawialnych Źródłach Energii (OZE)

Bardziej szczegółowo

Budownictwo pasywne. Budownictwo zielone.

Budownictwo pasywne. Budownictwo zielone. Budownictwo pasywne. Budownictwo zielone. Certyfikacja BREEAM i LEED a efektywność energetyczna budynków Daniel Hojniak Grontmij Polska Poznań, październik 2014 Profil firmy 2 Założona w 1915 Wiodąca europejska

Bardziej szczegółowo