już 2100 osób odwiedziło PE Językowe inicjatywy UE, jak z nich skorzystać Wizyty parlamentarne, Nowy konkurs: Plakat Pierwszej Polskiej Prezydencji UE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "już 2100 osób odwiedziło PE Językowe inicjatywy UE, jak z nich skorzystać Wizyty parlamentarne, Nowy konkurs: Plakat Pierwszej Polskiej Prezydencji UE"

Transkrypt

1 Informator Posła do Parlamentu Europejskiego Lidii Geringer de Oedenberg z Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów & Demokratów w Parlamencie Europejskim Numer: 10 rok 2011 ISSN Numer rejestru: 2062 Egzemplarz bezpłatny Językowe inicjatywy UE, jak z nich skorzystać Wizyty parlamentarne, już 2100 osób odwiedziło PE Nowy konkurs: Plakat Pierwszej Polskiej Prezydencji UE

2 Od Wydawcy Drodzy Czytelnicy, Mam wielką przyjemność oddać w Państwa ręce jubileuszowy 10. numer Informatora Nasz Głos w Europie tym razem poświęcony zagadnieniu nauki języków obcych. Będąc przekonaną, że na naukę nigdy nie jest za późno, a poznawanie języków może być wspaniałą przygodą, zachęcam Państwa do skorzystania z szansy, jaką i na tym polu daje swoim obywatelom Unia Europejska. Poza praktycznymi poradami w Informatorze znajdą Państwo również wiele ciekawostek językowych, które zdradzają nam zawodowi tłumacze z Parlamentu Europejskiego. Tradycyjnie w naszej publikacji zamieszczamy także relacje z ostatnich wizyt parlamentarnych. Od 2004 r. z mojego zaproszenia do Brukseli i Strasburga skorzystało w sumie ponad 2100 osób. Dla wszystkich chętnych do uczestnictwa w następnych wyjazdach mam ofertę w postaci kolejnych konkursów, w których nagrodą jest 4-dniowa edukacyjna wycieczka do Parlamentu Europejskiego. Proponuję Państwu m.in. stworzenie OBYWATELSKIEGO PLAKATU PIERWSZEJ POLSKIEJ PREZYDENCJI w Unii Europejskiej. Ciekawa jestem, jak wyobrażają sobie Państwo historyczny debiut Polski w charakterze kraju kierującego UE, kiedy to 1 lipca 2011 roku przejmiemy jej stery. Mam nadzieję, że we Wrocławiu powstanie już do tego czasu Dom Europy, czyli wspólne Biuro Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej. Przypomnę, że na początku 2010 roku, po niezwykle wyboistej procedurze i rywalizacji z 10 innymi polskimi miastami, Prezydium PE wskazało Wrocław na siedzibę tej prestiżowej placówki. Tym samym stolica Dolnego Śląska, jako drugie miasto po Warszawie, będzie gościć reprezentantów najważniejszych unijnych instytucji. Myślę, że dzięki licznym międzynarodowym konferencjom, seminariom i imprezom organizowanym przez Dom Europy skorzysta nasz region i my sami. Nasz Głos w Europie jest publikacją, w której od 2004 roku staram się przybliżyć Państwu moją pracę w Parlamencie Europejskim oraz przekazać ważne informacje związane z nowymi inicjatywami i szansami, jakie UE stwarza swoim obywatelom*. Cieszę się, że poprzednie 9 edycji spotkało się z Państwa życzliwym przyjęciem. Dziękując za wszystkie opinie, życzę Państwu miłej lektury. * O mojej bieżącej pracy piszę regularnie na blogu: Lidia Geringer de Oedenberg Poseł VI i VII Kadencji Parlamentu Europejskiego (od 2004 r.) Wybrane funkcje w kadencji : Poseł w Grupie Politycznej Partii Europejskich Socjalistów; Wiceprzewodnicząca Komisji Prawnej; Poseł w Komisjach: Rozwoju Regionalnego, Budżetowej, Praw Kobiet i Równouprawnienia, Petycji. Wybrane funkcje w kadencji : Poseł w Grupie Politycznej Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów; Kwestor w Prezydium Parlamentu Europejskiego; Poseł w Komisjach: Prawnej, Petycji i Budżetowej. Lidia Geringer de Oedenberg Kto nie zna języków obcych, nie wie nic o własnym. Johann Wolfgang von Goethe UNIA EUROPEJSKA ZJEDNOCZONA W RÓŻNORODNOŚCI Język stanowi jedną z kluczowych części tożsamości kulturowej. Unia Europejska dostrzega tę zależność i jako Wspólnota 27 państw promuje posługiwanie się własnym językiem w pracach instytucji (czego doskonałym przykładem jest wielojęzyczny Parlament Europejski) i w kontakcie z obywatelami (patrz ramka nr 1 poniżej). Jednocześnie w UE zwraca się uwagę na konieczność nauki języków obcych według modelu 1 język ojczysty + 2 języki obce, w celu głębszej integracji i budowy autentycznego wspólnego rynku pozbawionego takich barier, jak brak znajomości języka. Według Komisji Europejskiej znajomość języków obcych jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o tym, czy dana osoba zostanie zatrudniona lub czy łatwo będzie jej przenieść się na inny rynek pracy. CZY WIESZ, ŻE w Unii Europejskiej obowiązują 23 języki urzędowe, które są jednocześnie językami roboczymi: angielski, bułgarski, czeski, duński, estoński, fiński, francuski, grecki, hiszpański, irlandzki, litewski, łotewski, maltański, niderlandzki, niemiecki, polski, portugalski, rumuński, słowacki, słoweński, szwedzki, węgierski i włoski. Pierwsze rozporządzenie Wspólnoty w sprawie języków urzędowych zostało uchwalone w 1958 roku. Ustanowiło ono pierwsze języki urzędowe i robocze UE francuski, niderlandzki, niemiecki i włoski czyli języki pierwszych państw członkowskich. Od tamtej pory liczba języków urzędowych rosła wraz z rozszerzeniami Wspólnoty. Języków urzędowych jest jednak mniej niż państw członkowskich, bowiem niektóre z nich posługują się tym samym językiem. Na przykład językami urzędowymi w Belgii są niderlandzki, francuski i niemiecki, a większość ludności Cypru posługuje się greckim, który ma status języka urzędowego. Status języka urzędowego i roboczego oznacza, że: w każdym z tych języków można przesyłać dokumenty do instytucji UE i w każdym z nich uzyskać odpowiedź, rozporządzenia i inne unijne dokumenty prawne są publikowane w językach urzędowych, podobnie jak Dziennik Urzędowy. źródło: Komisja Europejska Dlatego UE poświęca polityce językowej coraz więcej uwagi, rozwijając równolegle szereg inicjatyw. W 2001 r. w całej UE obchodzono pierwszy Europejski Rok Języków, który okazał się dużym sukcesem i dał podwaliny pod, regularnie obchodzony 26 września, Europejski Dzień Języków. W 2002 r. na posiedzeniu Rady Unii Europejskiej w Barcelonie ministrowie państw członkowskich zdefiniowali wyżej wymieniony cel Z kolei rok później Komisja Europejska przyjęła plan działania na lata , zatytułowany Promowanie nauki języków obcych i różnorodności językowej. W dokumencie określono trzy kategorie działań przewidzianych do 2010 r.: * naukę języków obcych jako proces ciągły, trwający od przedszkola do późnej starości; * zwiększenie jakości edukacji językowej; * tworzenie otoczenia przyjaznego dla nauki języków obcych. Dziś, 6 lat po uruchomieniu planu, można ocenić jego efekty i uwzględnić wnioski w, realizowanym obecnie, programie Uczenie się przez całe życie Lifelong Learning Programme na lata W poprzednim wydaniu Naszego Głosu w Europie (nr 9 ze stycznia 2010 r.) opisywaliśmy szczegółowo 5 podprogramów Uczenia się przez całe życie : Comenius, Erasmus, Leonardo da Vinci, Grundtvig oraz Jean Monnet. To wokół nich UE konstruuje ofertę działań wspierających naukę języków obcych na następujących poziomach: edukacji szkolnej wspierając wspólne projekty zajęć w różnych krajach (w ramach programu Comenius) Unia dofinansowuje mobilność nauczycieli; kształcenia zawodowego poprzez program Leonardo da Vinci pomagając w opracowaniu metod i materiałów do nauki języków obcych oraz metod poświadczania znajomości języków obcych w sektorze kształcenia zawodowego; szkolnictwa wyższego poprzez program Erasmus obejmując intensywne kursy językowe mające przygotować młodzież do studiowania za granicą; edukacji dorosłych dzięki programowi Grundtvig pomagając dorosłym doskonalić wiedzę, w tym znajomość języków obcych tak, aby mogli dostosować się do zmian zachodzących na rynku pracy. W dalszej części informatora: analizujemy możliwości finansowania nauki języków obcych ze środków UE; opisujemy mniej znane programy międzysektorowe i inicjatywę dla tłumaczy pisemnych; prezentujemy dwa przedsięwzięcia mające na celu popularyzację nauki języków Europejski Dzień Języków oraz Europejski Znak Jakości; a także pytamy o rady ekspertów pracujących na co dzień w unijnych instytucjach. JAK UCZYĆ SIĘ JĘZYKÓW? porady ekspertów Komisji Europejskiej Nauka języka obcego może być przyjemnym i satysfakcjonującym doświadczeniem. Najważniejsze to wybrać metodę pasującą do naszych potrzeb i do ilości czasu, który możemy poświęcić nauce. Można na przykład: 1. uczyć się samodzielnie kursy językowe przeznaczone do nauki indywidualnej są dostępne w większości języków i w tak różnorodnej formie, jak DVD, CD-Rom, kasety magnetofonowe czy podręczniki. Istnieje też coraz więcej stron oferujących lekcje języków obcych, często z filmami lub nagraniami dźwiękowymi, np. www. kursy-online.pl, 2. oglądać telewizję wielu nadawców oferuje telewizyjne lub radiowe kursy językowe, w tym możliwość oglądania programów w oryginalnej ścieżce dźwiękowej z polskimi napisami, 3. uczyć się z nauczycielem zaletą pracy w grupie jest to, że nauka z innymi uczniami może wpływać dodatnio na naszą motywację, a nauczyciel może pokierować nami w zależności od naszych potrzeb, 4. uczyć się w pracy pracodawcy coraz częściej zdają sobie sprawę, że znajomość języków obcych ma zasadnicze znaczenie dla sukcesu firmy, i wiele dużych firm oferuje bezpłatne kursy lub dopłaty do kursów językowych, 5. znaleźć partnera do nauki czyli uczyć się w tandemie, za pośrednictwem poczty elektronicznej lub telefonu. źródło: Komisja Europejska 2 3

3 Bez znajomości języków obcych człowiek czuje się gorzej niż bez paszportu. Antoni Czechow MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA NAUKI PRZEZ UE Mówimy, jak zawsze, różnymi językami [...]. Ale rzeczy, o których mówimy, nie ulegną od tego zmianie, prawda? Michaił Bułhakow PROGRAMY MIĘDZYSEKTOROWE I WSPARCIE DLA TŁUMACZY Chociaż Unia Europejska nie dofinansowuje bezpośrednio nauki języków obcych, umożliwia jednakże rozwój ich znajomości poprzez program Uczenie się przez całe życie, przewidziany na lata Zawiera się w nim 5 szczegółowych podprogramów: Comenius, Erasmus, Leonardo da Vinci, Grundtvig oraz Jean Monnet. W poniższej tabeli prezentujemy możliwości finansowania nauki języków obcych w ramach programu Uczenie się przez całe życie w rozbiciu na typ beneficjenta i dopasowany do niego podprogram. Zamieszczamy też adresy internetowe stron Komisji Europejskiej, na których znajdują się dodatkowe informacje. Trzy z ostatnich przedstawionych działań nie analizowanych w poprzednim wydaniu Naszego Głosu w Europie omawiamy bardziej szczegółowo na kolejnych stronach Informatora. UCZNIOWIE I STUDENCI Rozwijanie umiejętności językowych związanych z wykonywanym zawodem w ramach staży zagranicznych (uczniowie szkół zawodowych) LEONARDO DA VINCI - Staże dla studentów Studia lub staż za granicą (studenci uczelni wyższych) ERASMUS i ERASMUS MUNDUS - Mobilność studentów Praktyki nauczycielskie za granicą (osoby przygotowujące się do zawodu nauczyciela) NAUCZYCIELE COMENIUS - Asystentura Dokształcanie nauczycieli za granicą COMENIUS - Szkolenie dla nauczycieli i pracowników szkół Współpraca ze szkołami z innych krajów COMENIUS - Współpraca między szkołami Organizowanie w swojej szkole praktyk dla nauczycieli z innych krajów COMENIUS - Zaproszenie do szkoły asystenta Dokształcanie/staże zagraniczne (nauczyciele szkół zawodowych) LEONARDO DA VINCI - Dla osób zawodowo związanych z edukacją Praca za granicą (nauczyciele uczelni wyższych) ERASMUS - Mobilność pracowników Udział w zagranicznych konferencjach, warsztatach i szkoleniach (nauczyciele szkół dla dorosłych) GRUNDTVIG - Szkolenie zawodowe Zagraniczne praktyki nauczycielskie (nauczyciele szkół dla dorosłych) GRUNDTVIG - Dla asystentów INNE OSOBY Nauka zarządzania w małych i średnich przedsiębiorstwach (MŚP) w innym państwie UE Doskonalenie języka w ramach wolontariatu w zagranicznej organizacji pozarządowej (od 18 do 30 lat) ERASMUS - Dla młodych przedsiębiorców Wolontariat europejski Doskonalenie kwalifikacji zawodowych i umiejętności językowych LEONARDO DA VINCI - Staże zawodowe Dalsze kształcenie za granicą (pracownicy szkół nie będący nauczycielami) Wymiana informacji z zagranicznymi partnerami (osoby prowadzące szkolenia / dyrektorzy personalni / doradcy / eksperci językowi) Jak zorganizowane są systemy nauczania języków obcych w innych krajach europejskich (specjaliści w dziedzinie edukacji i politycy) COMENIUS - Szkolenie dla nauczycieli i pracowników szkół w ramach programu LEONARDO DA VINCI - Dla osób zawodowo związanych z edukacją Wizyty studyjne ekspertów w dziedzinie edukacji i kształcenia zawodowego Certyfikaty dla godnych polecenia programów językowych Europejski Znak Innowacyjności w Zakresie Nauczania Języków Obcych Realizacja projektów lub nawiązywanie współpracy w dziedzinie nauki języków z organizacjami z innych krajów Współpraca z innymi organizacjami europejskimi w dziedzinie języków Tłumaczenie literatury z jednego europejskiego języka na inne Wsparcie dla tłumaczeń literackich źródło: Komisja Europejska Oprócz flagowych programów edukacyjnych Unii Europejskiej, takich jak Comenius i Erasmus, Bruksela dofinansowuje tzw. programy międzysektorowe i wsparcie dla tłumaczy literackich. Według założeń Komisji Europejskiej, mają one uzupełniać programy edukacyjne i ułatwiać ich uczestnikom porozumiewanie się w językach obcych w trakcie realizacji projektu (np. darmowe kursy językowe organizowane przez uczelnie wyższe dla uczestników Erasmusa). Poniżej omawiamy skrótowo dwa programy międzysektorowe oraz inicjatywę przeznaczoną dla tłumaczy literackich. Rozszerzona wersja poradnika znajduje się na I. Program międzysektorowy * O programie Projekty międzysektorowe muszą uzupełniać przynajmniej dwa z czterech wymienionych wcześniej programów (Comenius, Erasmus, Leonardo da Vinci i Grundtvig) i skupiać się na wzroście świadomości korzyści płynących z uczenia się języków obcych i wielojęzycznej natury Unii Europejskiej, na promowaniu dostępu do zasobów niezbędnych w nauce języków i opracowywaniu i rozpowszechnianiu materiałów do nauki języków, w tym kursów internetowych i instrumentów do sprawdzania kompetencji językowych. Beneficjenci - szkoły, uczelnie, uniwersytety trzeciego wieku - szkoły językowe, biblioteki, centra kształcenia nauczycieli - lokalne, regionalne, krajowe i europejskie stowarzyszenia zajmujące się uczeniem lub nauką języków obcych - stowarzyszenia kulturalne - radio, telewizja i media obecne w Internecie - wydawnictwa, producenci i dystrybutorzy programów komputerowych - organizacje sportowe - muzea - przedsiębiorstwa transportu publicznego, biura turystyczne Minimalna liczba państw zaangażowanych w projekt: 3 Minimalna liczba partnerów zaangażowanych w projekt: 3 Jak aplikować? Po publikacji przez Komisję Europejską zaproszenia do składania wniosków, jeden z partnerów projektu wypełnia wniosek ze strony internetowej Komisji (patrz ramka poniżej) w imieniu wszystkich uczestników i przesyła go elektronicznie do 31 marca do Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego, która zarządza programem. Ocena wniosków Wnioski o dofinansowanie oceniane są pod kątem 9 kryteriów, m.in.: innowacyjnego charakteru projektu (np. wprowadzenie nowej metody nauki języka), przygotowania partnerów (kompetencje, podział pracy) i europejskiej wartości dodanej (realizacja zadań, którymi nie zajmują się lokalne, regionalne i krajowe podmioty). Maksymalny poziom dofinansowania: euro rocznie (projekt może trwać max. 3 lata), do 75% kosztów kwalifikowanych projektu. II. Program międzysektorowy ** O programie Sieci muszą uzupełniać przynajmniej dwa z czterech wymienionych wcześniej programów (Comenius, Erasmus, Leonardo da Vinci i Grundtvig) i promować naukę języków obcych i różnorodność językową, stanowiąc wsparcie dla wymiany informacji na temat innowacyjnych technik i dobrych praktyk, zwłaszcza wśród decydentów i kluczowych instytucji zajmujących się kształceniem, a także służąc adaptacji i upowszechnianiu wyników powstałych wcześniej projektów wśród potencjalnych użytkowników (organy publiczne, instytucje, przedsiębiorstwa, osoby uczące się języków obcych itp.). Beneficjenci - szkoły, uczelnie, uniwersytety trzeciego wieku - szkoły językowe, biblioteki, centra kształcenia nauczycieli - lokalne, regionalne, krajowe i europejskie stowarzyszenia zajmujące się uczeniem lub nauką języków obcych - stowarzyszenia kulturalne - radio, telewizja i media obecne w Internecie - wydawnictwa, producenci i dystrybutorzy programów komputerowych * Działanie Kluczowe 2: Języki obce PROJEKTY WIELOSTRONNE (Nowe Materiały / Kursy Online / Zwiększanie świadomości) ** Działanie Kluczowe 2: Języki obce SIECI - organizacje sportowe - muzea - przedsiębiorstwa transportu publicznego, biura turystyczne Minimalna liczba państw zaangażowanych w projekt: 5 Minimalna liczba partnerów zaangażowanych w projekt: 5 Jak aplikować? Po publikacji przez Komisję Europejską zaproszenia do składania wniosków, jeden z partnerów projektu wypełnia wniosek ze strony internetowej Komisji (patrz ramka poniżej) w imieniu wszystkich uczestników i przesyła go elektronicznie do 31 marca do Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego, która zarządza programem. Ocena wniosków Wnioski o dofinansowanie oceniane są pod kątem 9 kryteriów, m.in.: innowacyjnego charakteru projektu (np. wprowadzenie nowej metody nauki języka), przygotowania partnerów (kompetencje, podział pracy) i europejskiej wartości dodanej (realizacja zadań, którymi nie zajmują się lokalne, regionalne i krajowe podmioty). Maksymalny poziom dofinansowania: euro rocznie (projekt może trwać max. 3 lata), do 75% kosztów kwalifikowanych projektu. PRZYDATNE INFORMACJE Adres korespondencyjny agencji zarządzającej: Education Audiovisual & Culture Executive Agency Avenue du Bourget 1 biuro BOU 2/145, B-1140 Brussels Tel.: , Fax: Osoba bezpośrednio odpowiedzialna za program Ralf RAHDERS Wymagane dokumenty: Zaproszenie do składania wniosków oraz formularz wraz z instrukcją znajdują się na stronie Agencji eacea.ec.europa.eu/llp/funding/2011/index_en.php 4 5

4 III. Wsparcie dla tłumaczy literackich O programie W przeciwieństwie do wyżej wymienionych, międzysektorowych programów, wsparcie dla tłumaczy literackich jest finansowane z programu Komisji Europejskiej Kultura Do celów działania zalicza się stymulowanie międzynarodowego obiegu kulturalnych i artystycznych prac, i tłumaczeń literatury pięknej z jednego europejskiego języka na inny język europejski w tym z greki i łaciny. Kwalifikowane dzieła muszą być z dziedziny beletrystyki niezależnie od gatunku (powieść, opowiadanie, nowela, dramat, poezja, komiks), muszą to być dzieła już wydane, nie tłumaczone nigdy wcześniej na język docelowy. Kwalifikowane języki to oficjalne języki krajów biorących udział w Programie oraz łacina i starożytna greka. Beneficjenci publiczne lub prywatne wydawnictwa lub grupy wydawnicze (nie mogą to być osoby fizyczne) Chodzi o to, aby język giętki powiedział wszystko, co pomyśli głowa. Juliusz Słowacki EUROPEJSKI DZIEŃ JĘZYKÓW Idea przedsięwzięcia Europejski Dzień Języków został ustanowiony przez Radę Europy w 2001 r. Jest obchodzony 26 września, a w jego organizacji aktywny udział bierze Komisja Europejska, zwłaszcza Komisarz ds. edukacji, kultury, wielojęzyczności i młodzieży. Europejski Dzień Języków odbywa się każdego roku we wszystkich krajach Unii Europejskiej i ma na celu zachęcać obywateli Wspólnoty (niezależnie od wieku) do kontynuacji lub rozpoczęcia nauki języków obcych. Szereg imprez kulturalnych i edukacyjnych ma przybliżyć kulturową różnorodność Europy oraz promować modele i narzędzia edukacji językowej. Tegoroczna edycja (2010) Europejskiego Dnia Języków odbędzie się pod hasłem Języki integrują w nawiązaniu do obchodów Europejskiego Roku Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym. Europejski Dzień Języków dla najmłodszych Komisja Europejska stawia na naukę języków od najmłodszych lat. Stąd też obchody Europejskiego Dnia Języków w Polsce obejmują szereg imprez edukacyjnych i rozrywkowych dla najmłodszych. W 2009 r., z tej właśnie okazji, wrocławski Teatr Lalek zaprezentował cykl przedstawień dla dzieci w różnych językach Teatralna Wieża Babel. Z kolei w Warszawie można było obejrzeć, PRZYDATNE INFORMACJE Punkt Kontaktowy Europa dla Obywateli: Instytut Adama Mickiewicza ul. Mokotowska 25, Warszawa Tel.: / 172 Fax: Osoby bezpośrednio odpowiedzialne za program Aleksandra ZAJĄC i Iwona MORAWICZ Jak aplikować? Po publikacji przez Komisję Europejską zaproszenia do składania wniosków, należy wypełnić wniosek ze strony internetowej Komisji (patrz ramka poniżej) i przesłać go elektronicznie do 1 lutego do Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego, która zarządza programem. Szczegółowych informacji na temat wniosku i sposobu aplikowania udziela Punkt Kontaktowy Europa dla Obywateli w Warszawie (patrz ramka powyżej). między innymi, występ dzieci z polsko-francuskiego przedszkola La Fontaine. Działania te nawiązują do uruchomionej w 2009 r. przez Komisję Europejską kampanii Piccolingo, której celem jest zwrócenie uwagi rodziców na jak najwcześniejszą edukację językową dzieci....i dla nieco starszych Europejski Dzień Języków posiada również bogatą ofertę dla dorosłych. W jej ramach w 2009 roku w Warszawie można było posłuchać koncertu muzyki elektroakustycznej, wziąć udział w pokazie tańców greckich i cypryjskich. Z kolei w 2010 r. w stolicy odbył się przegląd filmów z różnych krajów Europy oraz konferencja w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego na Krakowskim Przedmieściu. We Wrocławiu zorganizowano natomiast Tydzień Kultur Różnych Narodów oraz pokaz animacji przed gmachem Miejskiej Biblioteki Publicznej. Praktyczny wymiar wydarzenia Europejski Dzień Języków to nie tylko wielojęzykowa rozrywka, ale także niepowtarzalna okazja, by zapoznać się z możliwościami rozwijania umiejętności lingwistycznych w swoim regionie i mieście. Wiele instytutów oraz szkół językowych organizuje w tym dniu lekcje pokazowe, przedstawia swoją ofertę edukacyjną, daje możliwość zaopatrzenia się w materiały i publi- Agencja zarządzająca: Education Audiovisual & Culture Executive Agency Avenue du Bourget 1 BOUR 04/13 B-1140 Brussels ec.europa.eu Wymagane dokumenty: Zaproszenie do składania wniosków oraz formularz wraz z instrukcją znajdują się na stronie Agencji call_strand_122_2010_en.php Ocena wniosków Wnioski o dofinansowanie oceniane są pod kątem 5 kryteriów, m.in.: europejskiej wartości dodanej projektu, jakości proponowanych działań oraz sposobu ich realizacji i stopnia, w jakim rezultaty proponowanych działań przyczyniają się do promocji i rozpowszechniania programu. Maksymalny poziom dofinansowania: euro (projekt może trwać max. 2 lata), do 50% kosztów kwalifikowanych projektu. źródła: strona www Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego strona www Instytutu Adama Mickiewicza DODATKOWE INFORMACJE Przykładowe instytucje organizujące Europejski Dzień Języków w Polsce: Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, Europejskie Stowarzyszenie Narodowych Instytutów Kultury, about_us.asp?lang=pl Ősterreich Institut, Alliance Française, Konsulat Republiki Federalnej Niemiec we Wrocławiu, Instytut Francuski, Miejska Biblioteka Publiczna we Wrocławiu, Teatr Lalek we Wrocławiu, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce, Osoba bezpośrednio odpowiedzialna za Europejski Dzień Języków: Anna KOZDÓJ kacje na temat nauki języków obcych na specjalnych stoiskach. We wrześniu 2010 r. w Warszawie wszyscy zainteresowani mogli wziąć udział w warsztatach metodycznych i lekcjach pokazowych języków obcych, w tym japońskiego i chińskiego. Odbyły się również zajęcia z języka migowego i języka polskiego. Z kolei wrocławski Alliance française zaprezentował interaktywne tablice do nauki języków. Nie potrafię pisać po angielsku, bo język ten ma perfidną ortografię. Kiedy czytam, słyszę jedynie słowa, lecz nie jestem w stanie zapamiętać, jak wyglądają napisane. Albert Einstein CERTYFIKAT EUROPEAN LANGUAGE LABEL Europejski Znak Jakości w dziedzinie nauczania i uczenia języków obcych Czym jest Europejski Znak Jakości? Europejski Znak Jakości jest przyznawaną corocznie nagrodą, której celem jest rozwijanie i promocja nowych metod nauczania i uczenia się języków obcych. Konkurs, będący częścią programu Uczenie przez całe życie, jest koordynowany przez Komisję Europejską, a organizowany przez państwa członkowskie powołujące narodowe jury (w Polsce jest to Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej). W konkursie o Europejski Znak Jakości nie są przyznawane granty finansowe ani nagrody pieniężne. Zwycięzcy otrzymują jednak certyfikat podpisany przez Komisarza UE ds. edukacji, kultury, wielojęzyczności i młodzieży oraz Ministra Edukacji Narodowej. Jakie są kryteria przyznawania certyfikatu? Projekty, których twórcy chcieliby uzyskać Europejski Znak Jakości, powinny ułatwiać naukę języka w społecznościach lokalnych oraz rozwijać umiejętności językowe przydatne w pracy zawodowej. Zgodnie z kryteriami ogólnoeuropejskimi, projekty ubiegające się o certyfikat powinny: mieć charakter wielostronny. Każdy aspekt projektu językowego uczniowie i lektorzy, metody i materiały powinny jasno pokazywać, że potrzeby uczniów zostały właściwie rozpoznane i są zaspokajane w procesie dydaktycznym, wnosić nowe wartości w kontekście narodowym poprzez nauczanie (uczenie się) kilku języków, a w szczególności tych rzadziej spotykanych, lub poprzez wykorzystanie lepszej metodologii, motywować uczniów i nauczycieli do rozwijania swoich umiejętności językowych, mieć wymiar europejski, a więc wpisywać się w rzeczywistość Unii Europejskiej z jej językową różnorodnością, sprzyjać zrozumieniu jej kulturowych odrębności, nawiązywać kontakty międzynarodowe, być uniwersalne, co oznacza możliwość ich zastosowania w innych krajach Wspólnoty. Kto może otrzymać Europejski Znak Jakości? Oferta jest skierowana do wszystkich sektorów edukacji niezależnie od wieku, uczniów i stosowanych metod. W ubiegłorocznej edycji konkursu wśród 70 zgłoszonych wniosków znalazły się projekty realizowane przez: szkoły, przedszkola, instytucje szkolnictwa wyższego, prywatne szkoły językowe, szkoły języka polskiego dla obcokrajowców, uniwersytety trzeciego wieku, muzea, stowarzyszenia oraz organizacje pozarządowe. Certyfikat przyznawany jest w trzech kategoriach: 1. konkurs projektów instytucjonalnych, 2. konkurs indywidualny dla nauczycieli, 3. konkurs projektów uczniowskich pod hasłem Języki to moja pasja. PRZYDATNE INFORMACJE Adres korespondencyjny agencji zarządzającej: Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji (FRSE): ul. Mokotowska 43 PL Warszawa Tel: +(48) , Fax: +(48) Osoba bezpośrednio odpowiedzialna za program Anna GRABOWSKA Wniosek powinien być przygotowany i przesłany obowiązkowo w dwóch wersjach: zarówno w postaci elektronicznej, jak i w formie tradycyjnej. Dokładny termin oraz warunki ubiegania się o certyfikat w Polsce można znaleźć na stronie Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (FRSE). PRZYKŁAD ZWYCIĘSKIEGO PROJEKTU MAŁA LINGUA Zajęcia językowe dla dzieci, Piaseczno k. Warszawy. Szkoła nagrodzona Europejskim Znakiem Jakości w 2009 roku. Celem projektu było przełamanie barier językowych u dzieci w wieku od 3 do 12 lat poprzez oswajanie ich z codzienną praktyką w nauczanym języku obcym. Angielski, francuski lub hiszpański nauczane były poprzez odkrywanie kontekstu kulturowego krajów, w których języki te są używane. Kurs zakładał uczenie całych zdań i fraz, które są używane w odpowiednich sytuacjach, co wzbogaca proces przyswajania oraz spontanicznego używania języka obcego. Integralną częścią nauki zgodnie z kursem Mała Lingua był kontakt z rodzicami, wykorzystywanie uproszczonych wersji utworów literackich, a także rozwijanie wyobraźni. 6 7

5 PLAN DLA TYSIĄCA z Anną Grzybowską, kierowniczką działu planowania tłumaczeń w Parlamencie Europejskim, rozmawia Marcin Sołtys. Pracę ilu tłumaczy Pani koordynuje? Anna Grzybowska: We wtorek, czyli w najbardziej napięty dzień w tygodniu, na liście mam 840 tłumaczy. Czasami liczba ta wzrasta do 1000 osób. Moja praca polega na tym, żeby tych 900 osób wiedziało gdzie ma iść, co ma robić i jaki jest temat posiedzenia. Jak wiele z nich pracuje na etacie? - W PE na stałe pracuje ok. 380 osób, które wcześniej musiały zdać unijny konkurs. Pozostali to akredytowani tłumacze - posiadacze specjalnego certyfikatu, umożliwiającego im pracę dla różnych instytucji (Komisji, Rady itd.) na zasadzie wolnych strzelców. Zapotrzebowanie na usługi tłumaczy akredytowanych rośnie wraz z liczbą wydarzeń, jakie musimy obsłużyć. W obydwu grupach kandydat/ka udowadniają nie tylko znajomość języka i umiejętność tłumaczenia na żywo, lecz także wiedzę o Unii Europejskiej. I jak już wejdą w strukturę, przywykną do pracy z wysoką adrenaliną, rzadko decydują się na opuszczenie Brukseli. Wielu wolnych strzelców dojeżdża do pracy z Polski (lub z innych krajów). Kryteria doboru przy ich rekrutacji do konkretnych zleceń to, przede wszystkim, jakość, następnie kombinacja językowa, a w trzeciej kolejności miejsce rekrutacji, które oczywiście bierzemy pod uwagę ze względów budżetowych. ADRENALINA W KABINIE Jak efektywnie zorganizować pracę tak dużej grupy? Od czego Pani zaczyna dzień pracy? - Tu z pomocą przychodzi komputer. Idąc krok po kroku, najpierw zapotrzebowanie na tłumaczy weryfikują komisje i delegacje parlamentarne lub grupa polityczna. Po pozytywnej weryfikacji wniosków, trafiają one do naszej bazy danych wraz ze szczegółami (np. zamawianą liczbą języków). Z odpowiednim wyprzedzeniem analizujemy poszczególne tygodnie i sprawdzamy, czy w danym dniu mamy wystarczające zasoby, żeby obsłużyć wszystkie posiedzenia. W razie potrzeby ściągamy dodatkowe osoby - w porozumieniu z działem rekrutacji. Komputer alarmuje też, przy jakim posiedzeniu mam optymalną obsługę, a przy jakim tłumaczy po prostu brakuje. Czy zdarza się, że nie ma kto tłumaczyć? - Najtrudniej bywa przy posiedzeniach, o których dostaję informację w ostatniej chwili. Wtedy rynek jest już najczęściej wyczerpany (włącznie z tłumaczami akredytowanymi) i musimy dokonać odpowiednich przegrupowań, żeby jednak dodatkowy zespół się znalazł. W ostateczności (bardzo rzadko) zgłaszamy, że nie jesteśmy w stanie pomóc. Mimo rozwiniętego planowania w PE i znajomości dat sporej części posiedzeń nawet z rocznym wyprzedzeniem, obsadę kabin ustalamy do ostatniej chwili, niemal na żywo. Co utrudnia planowanie tłumaczeń? - To jest marzenie ściętej głowy, ale tłumaczom i mnie pracę ułatwiłaby większa przewidywalność Parlamentu. Po wejściu w życie Traktatu z Lizbony, Parlament działa jeszcze bardziej dynamicznie, staje się instytucją coraz ważniejszą na arenie międzynarodowej, co oznacza dla nas coraz szybsze tempo, coraz więcej posiedzeń, coraz więcej zmian... Jeśli - w efekcie - tłumacz dowiaduje się, że ma obsłużyć posiedzenie komisji tego samego dnia, to pod względem przygotowań nie jest to sytuacja komfortowa. Zdaję sobie sprawę, że musimy się dostosować do nowych warunków. Musimy towarzyszyć temu rozwojowi PE. z Susanne Altenberg, szefową polskich tłumaczy w Parlamencie Europejskim, i Marcinem Federem, tłumaczem zatrudnionym w PE od 2003 r., rozmawia Marcin Sołtys. Jakie wymagania trzeba spełnić, by pracować jako tłumacz w Parlamencie Europejskim? Marcin Feder: Warunki minimalne to ukończone studia licencjackie lub magisterskie. Od niedawna obowiązuje również zapis, wedle którego kandydat na tłumacza musi posiadać też wykształcenie kierunkowe w zakresie tłumaczenia konferencyjnego. W Polsce praktycznie nie ma jednolitych studiów magisterskich dla tłumaczy i, po licencjacie, większość z nich decyduje się na roczne lub dwuletnie studia uzupełniające - np. w Poznaniu, Warszawie czy Krakowie. Podczas nich student uczy się warsztatu, czyli tłumaczenia konsekutywnego i symultanicznego. Susanne Altenberg: Zdarzają się także absolwenci innych kierunków - np. prawa i ekonomii - którzy podej- mują się pracy tłumacza, ale zanim zostaną przyjęci, muszą wykazać bogate doświadczenie. Minimalna liczba języków, jakie trzeba znać, to 3 - język ojczysty i dwa języki obce, z czego najważniejszy jest, paradoksalnie, ten pierwszy. Czasem zgłaszają się do nas osoby, które chwalą się znajomością 5 języków, a w czasie testu okazuje się, że szwankuje u nich... język ojczysty. Młodzi ludzie koncentrują się na studiowaniu za granicą i na nauce języków obcych do tego stopnia, że zapominają o własnym. Jak wygląda Państwa zwykły dzień pracy? SA: Składa się z dwóch części. Zaczynamy o 9:00 i pracujemy do 12:30. Przerwa obiadowa trwa minimum półtorej godziny. Potem pracujemy od 15:00 do Czy posłowie doceniają pracę tłumaczy? - Ani posłowie, ani tłumacze nie mają zbyt wiele czasu na bezpośredni kontakt i konsultacje w sprawie jakości tłumaczenia; jedni i drudzy biegają z posiedzenia na posiedzenie. Dla mnie szczególnie wzruszającym momentem była wizyta w polskiej kabinie przewodniczącego Jerzego Buzka. Po jednym z posiedzeń prezydium PE, przewodniczący wszedł do kabiny i podziękował nam za pracę. Bardzo ciepło wspominam tę rozmowę. Czy ranga języka polskiego wzrosła po wyborze Jerzego Buzka na przewodniczącego PE? - Skoku ilościowego nie odnotowałam, tłumaczymy tyle samo, choć dla polskiego tłumacza z pewnością ma wpływ, że w danej chwili tłumaczy przewodniczącego całej instytucji. To dodatkowy bodziec, adrenalina i wyzwanie, by inne narodowości dobrze zrozumiały naszego przewodniczącego. Największa zmiana dla tłumaczy będzie odczuwalna w drugiej połowie 2011 r., kiedy Polska obejmie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Szczególnie wolni strzelcy będą mieli pełne ręce roboty. Jak trafiła Pani do Brukseli i do Parlamentu Europejskiego? - Zaczęło się od tego, że już w wieku lat doszłam do wniosku, że chcę tłumaczyć. Dalsza droga wiązała się z moimi indywidualnymi losami. Do Brukseli trafiłam bowiem drogą okrężną - przez Afrykę. To był okres przed 1989 r., kiedy o Polsce w Unii Europejskiej nikt nie mógł nawet marzyć. Zaczęłam od rynku belgijskiego, pracując we francuskiej kabinie. Wtedy język polski nikogo nie interesował, z moją kombinacją językową nie miałam Unii nic do zaoferowania. To się zmieniło, gdy ruszyły przygotowania do akcesji Polski. Potem poszło już samo. 18:30, a czasami dłużej - w zależności od tego, czy w Parlamencie trwają jeszcze spotkania. Zdarza się nam pracować w nocy. Ciągiem tłumaczymy nie więcej niż 3,5 godziny. Po wyłączeniu mikrofonu i powrocie do domu przygotowujemy się do spotkań, uczymy się języków, czytamy gazety, żeby być na bieżąco... To też jest nasza praca. Zasady te przestają obowiązywać na misjach wyjazdowych. W zależności od kombinacji językowej, tłumacz może wyjechać na kilka dni za granicę wraz z grupą posłów. Choć brzmi to jak ciekawa, egzotyczna przygoda, w czasie wyjazdów pracujemy od rana do wieczora. MF: Mnóstwo osób ceni sobie misje, z tego względu, że można wyjść z kabiny i poznać osobiście klientów, czyli posłów. Oni też doceniają wtedy naszą pracę, często nas chwalą, co zdarza się rzadziej w codziennym kontakcie przez szybę w dużej sali posiedzeń. Parlament Europejski posługuje się na co dzień 23 językami urzędowymi. Jak to zorganizować? MF: Liczba wszystkich możliwych kombinacji tłumaczenia wynosi 506. Albo tłumaczymy bezpośrednio, czyli z podłogi ( floor ) i wówczas znamy język, z którego tłumaczymy na polski. Albo tłumaczymy z piwota ( relay ). Wtedy, np. nie znając portugalskiego i znając włoski, przełączamy się do kabiny, w której np. Włoch tłumaczy z portugalskiego na włoski. To jest tzw. pojedynczy relay. Schody zaczynają się, gdy tłumaczone spotkanie odbywa się w wąskim gronie i w rzadkich językach. W takich okolicznościach nie ma wyboru i trzeba zastosować podwójny relay, tj. jedna kabina tłumaczy np. z portugalskiego na włoski, druga z włoskiego na angielski, a my z angielskiego na polski. W zasadzie nie powinno się stosować podwójnego piwota, ponieważ jakość tłumaczenia drastycznie spada, nie mówiąc o opóźnieniu wobec mówcy. W polskiej kabinie podwójny relay ma miejsce bardzo rzadko, powiedzmy raz na pół roku. Na czym polega retour i tłumaczenie konsekutywne? MF: Retour to - w naszym przypadku - tłumaczenie z polskiego na języki obce. Na przykład ja tłumaczę z polskiego na angielski... SA:...a ja z polskiego na niemiecki i w ten sposób... MF:...pomagamy kolegom z innych kabin, którzy mogą nie znać polskiego, za to znają angielski i niemiecki. Język polski wciąż zalicza się do tych rzadszych w PE, choć to się zmienia. SA: Z kolei w tłumaczeniu konsekutywnym radzimy sobie bez sprzętu. Na przykład przewodniczący PE wygłasza przemówienie po polsku, a tłumacz robi w tym czasie notatki i potem powtarza przemówienie po angielsku. Co to jest whispering? SA: To tłumaczenie symultaniczne bez kabiny. Zdarza się najczęściej na delegacjach, gdy tłumacz siada z tyłu, za osobami, które ma tłumaczyć, i szepcze tłumaczoną wypowiedź do ucha delegata. Czy zadania w Parlamencie Europejskim są rozdzielane według wykształcenia i zainteresowań tłumacza, czy też według kryterium logistycznego? SA: Tłumacz nie może specjalizować się w jednej dziedzinie. Musi znać się na każdym temacie, od rybołówstwa po budżet UE. Inaczej organizacja tłumaczeń byłaby technicznie niemożliwa - nie mielibyśmy kim zastępować chorych pracowników i nie dawalibyśmy sobie rady na sesjach plenarnych, gdy posłowie poruszają absolutnie każdy temat. Jak wyglądają Państwa przygotowania do posiedzeń komisji parlamentarnych i do sesji plenarnych? SA: Najważniejszy jest dostęp do dokumentów z odpowiednim wyprzedzeniem, bo zdarza się, że idziemy tłumaczyć konferencję czy hearing (wysłuchanie publiczne), do którego organizatorzy nie przygotowali żadnych materiałów. Wtedy w Internecie wyszukujemy wiadomości na własną rękę, co znacząco wydłuża przygotowania. Jednak w normalnych okolicznościach mamy wcześniej wgląd do dokumentów (np. sprawozdań) w różnych wersjach językowych i czytamy je uważnie przed posiedzeniem, podkreślając najważniejsze fragmenty. Na ich podstawie powstaje potem prosty glosariusz. MF: Na prywatny użytek przygotowujemy glosariusze, słowniki i spisy skrótów. Mamy też bazę terminologiczną dla całej Unii Europejskiej. Pracujemy nad tym od lat i jeśli tłumacz wybiera się na posiedzenie Komisji Rybołówstwa, może sięgnąć po gotowe tłumaczenia nazw ryb, o których najczęściej jest mowa. Bez glosariusza nikt nigdzie nie chodzi (śmiech). SA: Co więcej, zdarza się, że na misjach wyjazdowych - podczas uroczystej kolacji - poseł zapyta nas o nazwę podawanej ryby. Wtedy szybko wyszukujemy odpowiedź w komputerowym glosariuszu (śmiech). Czy na niektóre posiedzenia i wydarzenia czekają Państwo bardziej niż na inne? MF: Każdy ma swoich ulubionych mówców i tematy, to naturalne. Ja na przykład lubię posiedzenia Komisji Petycji, bo pomaga ona konkretnym ludziom. SA: Szczególnie interesujące są dla mnie wizyty głów państw i szefów rządów, tak jak ostatnio prezydenta Bronisława Komorowskiego. Ale też ważne i ciekawe było orędzie o stanie UE, wygłoszone przez José Manuela Barroso. Tego typu wydarzenia sprawiają, że czujemy się częścią unijnej polityki. Ilu polskich tłumaczy pracuje w Parlamencie Europejskim? MF: W polskiej kabinie na stanowiskach administratorów PE zatrudnia ok. 20 osób. Pozostali pracują w charakterze wolnych strzelców, na liście jest ok. 90 osób, a swoje umiejętności muszą potwierdzić specjalnym certyfikatem akredytacyjnym, który pozwala im tłumaczyć w kilku unijnych instytucjach - także w Komisji Europejskiej i Trybunale Sprawiedliwości. SA: System z wolnymi strzelcami sprawdza się o tyle, że ułatwia manewrowanie między bardziej i mniej obłożonymi dniami. Na przykład w poniedziałki i piątki, gdy posłowie pracują w swoich państwach, a w PE odbywa się mniej posiedzeń niż zwykle, ok. 20 polskich tłumaczy w zupełności wystarcza. Sytuacja zmienia się w środku tygodnia - wraz z posiedzeniami komisji i delegacji - kiedy pomoc wolnych strzelców staje się niezbędna. Co tłumacze robią latem, gdy prace Parlamentu Europejskiego stają? SA: Wtedy nasza praca dopiero się zaczyna. Zapisujemy się na kursy językowe, uczestniczymy w letnich uniwersytetach w różnych państwach członkowskich i przechodzimy szkolenia - zarówno językowe, jak i z wiedzy o kulturze, mediach czy polityce danego państwa. W ciągu roku nie ma na to czasu. MF: Latem jesteśmy wypożyczani do innych instytucji, np. do Komisji Europejskiej, która pracuje dłużej niż Parlament, bo do końca lipca. Bywają też nieprzewidziane okoliczności - w sierpniu 2008 r., podczas prezydencji francuskiej, ściągano dodatkowych tłumaczy na nadzwyczajne posiedzenia dotyczące wojny w Gruzji. W takich sytuacjach urlopy przestają obowiązywać. Kogo tłumaczy się Państwu najtrudniej, co przeszkadza w tłumaczeniu? SA: Osoby czytające szybko z kartki. Tłumaczenie ustne to nie jest tłumaczenie pisemne, niektórzy ciągle o tym zapominają. Jeżeli poseł pisze tekst na jedną minutę i potem czyta go bardzo szybko, wierne przetłumaczenie całości jest prawie niemożliwe - jeżeli tłumacz nie ma odpowiednio wcześnie dostępu do tekstu. Dużym utrudnieniem są dla nas również hermetyczne żarty, odniesienia do literatury, cytaty z poezji lub gry słowne, które nie są już tak zabawne w innych językach jak w języku oryginału. MF: Poza tym przeszkadzają nam: zakłócenia z telefonów komórkowych, nie mówienie bezpośrednio do mikrofonu i bawienie się nim w czasie przemówienia, uderzanie kartką w mikrofon czy słaba akustyka w sali. Zadanie jest też utrudnione, gdy nie widzimy mówcy - gestykulacja i mimika są dla nas bardzo ważne. Aby oddać sens wypowiedzi, trzeba widzieć tę osobę, musimy poczuć się jak mówca. Czy łatwiej jest tłumaczyć polityka, z którym tłumacz utożsamia się światopoglądowo? SA: Wszyscy mamy jakieś poglądy polityczne, dobrze je mieć, jeśli pracuje się w Parlamencie Europejskim, ale kiedy tłumaczymy, jesteśmy neutralni i swoją pracę wykonujemy dla wszystkich - od lewicy dla prawicy. Nawet jeśli nie zgadzamy się z mówcą, w danej chwili jesteśmy w głowie tego człowieka. To tak jak z aktorem, który gra w filmie mordercę. Nie znaczy to, że w życiu prywatnym zabija ludzi. Czasami emocjonalne zaangażowanie w temat bywa zgubne. Pamiętam wizytę dziennikarki z Bliskiego Wschodu, która przejmująco opowiadała o śmierci dzieci. Słuchając jej opowieści, sama chciałam płakać i w ryzach trzymała mnie tylko adrenalina. Rozpłakałam się po wyjściu z kabiny. Jak wyglądają możliwości awansu? SA: Tłumacze podlegają temu samemu modelowi kariery, co inni europejscy urzędnicy, np. w Parlamencie Europejskim, więc najpierw muszą zdać konkurs, a potem - jeżeli dobrze pracują - awansują w hierarchii administratorów. Po kilku latach pracy tłumacz może też zadecydować o zmianie miejsca i np. zacząć pracę jako urzędnik na stanowisku innym niż tłumaczeniowe lub przenieść się do innej instytucji. Co motywuje Państwa do dalszej pracy i tłumaczenia przewidywalnych przemówień? SA: Tłumaczenia są przewidywalne, ale tylko częściowo. Nasza praca jest różnorodna i tłumaczymy wszędzie - od komisji rybołówstwa po budżetową. Tematy rzadko się powtarzają. Owszem, znamy mówców i ich ulubione sformułowania, ale to nam też pomaga, bo kojarzymy już trochę argumenty poszczególnych osób. Poza tym codzienną rutynę przełamują zagraniczne misje czy symultaniczne tłumaczenie konferencji - prawdziwe intelektualne ćwiczenie, w którym skaczemy z tematu na temat, adrenalina jest wtedy bardzo wysoka. Jestem dumna, gdy na sesji plenarnej siedzę w kabinie i widzę, że posłowie z 27 państw rozumieją się m.in. dzięki mojej pracy. MF: Mnie najbardziej motywuje, gdy osoba, która słucha mojego tłumaczenia, używa potem we własnym przemówieniu moich sformułowań (śmiech). To niesamowite uczucie. Jakby się Pan zapytał naszych tłumaczy o motywację, to 99% osób odpowie, że niczego innego nie chce w życiu robić. 8 9

6 Drodzy Państwo, Organizowane przez Poseł Lidię Geringer de Oedenberg wyjazdy do stolic Europy odbyły się już 43 razy! Uczestniczyło w nich blisko 2100 osób, które miały okazję zwiedzić nie tylko budynki Parlamentu Europejskiego, ale również: Radę Europy, Trybunał Praw Człowieka, Komisję Europejską, Komitet Regionów oraz najciekawsze miejsca w Brukseli i Strasburgu. Celem wyjazdów jest rozbudzenie zainteresowania Unią Europejską i pokazanie uczestnikom wizyt, jak funkcjonuje Parlament Europejski, w którym zasiadają przedstawiciele 27. państw tworzących Wspólnotę. Rozpoczęta przez Panią Poseł w poprzedniej kadencji akcja zapraszania mieszkańców Dolnego Śląska i Opolszczyzny do Strasburga i Brukseli rozwija się dynamicznie. Dzięki temu z każdym rokiem coraz więcej osób poszerza swoją wiedzę o możliwościach, jakie stwarza nam Unia Europejska. Takiej edukacyjnej wycieczki nie można kupić w żadnym biurze podróży, bowiem stanowi ona nagrodę za aktywność społeczną. Co miesiąc szansa na wyjazd do Parlamentu Europejskiego otwiera się dla kolejnych osób, m.in. dzięki konkursom z niniejszego Informatora oraz comiesięcznym konkursom na stronie internetowej: Na Placu Luksemburskim w Brukseli przed Parlamentem Europejskim. 36. wizyta parlamentarna w Brukseli Przed imponującym gmachem zwanym Paul-Henri Spaak od nazwiska jednego z wielkich Europejczyków. Do zobaczenia w Parlamencie Europejskim! Na prelekcji w Parlamencie Europejskim w Brukseli. Uczestnicy słuchają wykładu w Komisji Europejskiej. 35. wizyta parlamentarna w Brukseli wizyta parlamentarna Uczestnicy wyjazdu w Parku Leopolda, tuż przy budynku Parlamentu Europejskiego pj w Brukseli. Zwiedzanie Galerii Króla i Królowej. Przed Radą Europy. Wycieczka statkiem po rzece Ill należy do największych atrakcji Strasburga. Przed bogato zdobionym Chińskim Pawilonem w Brukseli. Tradycja mówi, że pogłaskanie rzeźby św. Serceleasa na brukselskim Na Placu Gutenberga, w tle przepiękna XIX-wieczna karuzela. Pamiątkowe zdjęcie z Panią Poseł Lidią Geringer de Oedenberg, Grande Place gwarantuje szczęśliwą przyszłość. na pierwszym planie grupa dolnośląskich Kominiarzy gwarantujących szczęście dla całej Wspólnoty.

7 38. wizyta parlamentarna wizyta parlamentarna w Brukseli Przy rzeźbie symbolizującej macierzyństwo, stojącej przed nowoczesnym gmachem Parlamentu Europejskiego. W dzielnicy La petite France (Mała Francja). Przy rzeźbie l Europe stojącej przed nowoczesnym gmachem Parlamentu Europejskiego w Brukseli. W parku Leopolda sąsiadującym z kompleksem budynków Parlamentu Europejskiego w Brukseli. Zwiedzanie La petite France malowniczej i jednocześnie najstarszej dzielnicy Strasburga. 39. wizyta parlamentarna Przed Radą Europy. Polska jest członkiem Rady Europy od 1991 roku. Przed budynkiem Altiero Spinelli nazwanym imieniem jednego Na tle fragmentu murów obronnych Brukseli. z założycieli Wspólnoty. 41. wizyta parlamentarna w Brukseli W Strasburgu przy głównym wejściu do Parlamentu Europejskiego i 27 flagach zawieszonych na masztach wyprodukowanych w Stoczni Gdańskiej. Na dziedzińcu Parlamentu Europejskiego przy rzeźbie Zjednoczona Ziemia autorstwa Beaty i Tomasza Urbanowiczów. Przed wejściem do Katedry św. Michała Archanioła i Guduli w Brukseli. Obowiązkowe zdjęcie przed Atomium w Brukseli obiekt zbudowano na Expo w 1958 roku. Podczas prelekcji Pani Poseł Lidii Geringer de Oedenberg. Wspólne zdjęcie z Panią Poseł na dziedzińcu nazwanym Przed Komitetem Regionów w Brukseli. Na trybunie sali plenarnej w Parlamencie Europejskim w Brukseli. 12 Agora im. Prof. Bronisława Geremka. 13

8 42. wizyta parlamentarna Choć wielką wagę przywiązuje się do zieleni miejskiej, po trawnikach wszystkim wolno chodzić. Lekcja wiedzy o Unii Europejskiej w budynku posiedzeń plenarnych. 43. wizyta parlamentarna Na dziedzińcu Parlamentu Europejskiego. Przed wejściem do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. NOWE KONKURSY! PLAKAT POLSKIEJ PREZYDENCJI W UNII EUROPEJSKIEJ Polska obejmie po raz pierwszy prezydencję w Radzie Unii Europejskiej dokładnie 1 lipca 2011 r. To dla naszego kraju bardzo ważne wydarzenie, dlatego też chciałabym zachęcić wszystkich, bez względu na wiek, do stworzenia plakatu promującego półroczne przewodnictwo Polski nad Unią. W tym konkursie liczy się przede wszystkim pomysł, zatem proszę puścić wodze fantazji... Konkurs skierowany jest do mieszkańców Dolnego Śląska oraz Opolszczyzny w trzech kategoriach wiekowych: dzieci (do 13 lat) młodzież (14-19 lat) dorośli (20 lat i powyżej) Nagrodzone prace planujemy zaprezentować na specjalnej wystawie, na którą zaprosimy wyróżnionych twórców. Główną nagrodą jest 4-dniowy wyjazd do Parlamentu Europejskiego! KONKURS INTERNETOWY Prace konkursowe (plakat w formacie B1 bez oprawy) wraz z nazwiskiem autora, danymi kontaktowymi oraz oświadczeniem* zezwalającym na ekspozycję należy nadsyłać na adres: Biuro Poselskie Lidii Geringer de Oedenberg ul. Inowrocławska 17/ Wrocław Termin nadsyłania prac upływa 30 kwietnia 2011 r. Regulamin konkursu i stosowne oświadczenie* są dostępne na stronie internetowej O wygranej i sposobie odbioru nagrody laureaci zostaną poinformowani telefonicznie lub listownie. Lista laureatów będzie także opublikowana na stronie internetowej * UWAGA: Uczestnikiem konkursu może być osoba posiadająca polskie obywatelstwo, która pisemnie wyrazi zgodę na przetwarzanie danych osobowych niezbędnych do opublikowania listy nagrodzonych oraz przekaże prawa autorskie do plakatu w celu organizacji wystawy. Na schodach przed Radą Europy. Podczas prelekcji w Europejskim Trybunale Praw Człowieka prowadzonej przez jedną z pracujących tam polskich prawniczek. Zapraszamy także do wzięcia udziału w comiesięcznym KONKURSIE na stronie W każdym miesiącu zamieszczamy 4 pytania związane z działalnością Poseł Lidii Geringer de Oedenberg w Parlamencie Europejskim. Pytania nie są zbyt łatwe, ale odpowiedzi zawsze można znaleźć w tekstach zamieszczonych na stronie internetowej Pani Poseł. Ze wszystkich nadesłanych, prawidłowych odpowiedzi co miesiąc wyłaniamy zwycięzcę, który ma niepowtarzalną możliwość zwiedzenia Parlamentu Europejskiego. Wytrwali konkursowicze, którym nie poszczęściło się przez trzy kolejne miesiące, otrzymują jeszcze jedną szansę w dodatkowym losowaniu nagrody wyjazdu do Parlamentu Europejskiego. Czytelniku, następny możesz być TY! Zgłębiaj wiedzę i bądź świadomym obywatelem UE więcej na: Publikacja Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów & Demokratów w Parlamencie Europejskim Wydawca: Lidia Geringer de Oedenberg Poseł do Parlamentu Europejskiego Biuro Poselskie, ul. Inowrocławska 17/14, Wrocław, tel/fax Redaktor naczelna: Lidia Geringer de Oedenberg. Redakcja: Timothy Matynia Adams (projekt okładki), Karolina Podsędek, Marcin Sołtys, Andrzej Szustak, Jakub Wiśniewski. Zdjęcia: Photo European Parliament, Parlament Europejski w Brukseli, Zofia Ulatowska, Iwona Klijewska. Skład i druk: PALMApress s.c., Wrocław, ul. Długa 11/13, tel , Data zamknięcia numeru r. Przy zabytkowej altanie w Parku de l Orangerie. 14 Uczestnicy wizyty studyjnej na spotkaniu z Panią Poseł Lidią Geringer de Oedenberg. 15

9 ASYSTENCI I BIURA POSŁA DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO LIDII GERINGER DE OEDENBERG BRUKSELA - BELGIA Parlament Europejski, 15G206 60, rue Wiertz / Wiertzstraat 60 B-1047 Bruxelles/Brussel Karolina Zielińska Katarzyna Gorgol Marcin Sołtys STRASBURG - FRANCJA Parlament Europejski, T , avenue du Président Robert Schuman F Strasbourg Cedex WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE: 1. WROCŁAW Wrocław ul. Inowrocławska 17/14 dyrektor biura: Zofia Ulatowska-Rybaj Zofia Ulatowska-Rybaj Agnieszka Jędrusyna Katarzyna Krzesińska 10. Kłodzko Kłodzko ul. Wojska Polskiego Lądek Zdrój Lądek Zdrój ul. Kłodzka 1 a Daniel Ochman Andrzej Ochman 21. Ząbkowice Śląskie Ząbkowice Śląskie ul. 1 Maja 15D 22. Zgorzelec Zgorzelec ul. Warszawska 1 Franciszek Gawęda PUNKT INFORMACYJNY WROCŁAW Wrocław ul. J. Matejki 6 2. Bierutów Bierutów ul. Wrocławska Bogatynia Bogatynia ul. II Armii Wojska Polskiego 2G (Biblioteka Publiczna) 4. Bolesławiec Bolesławiec ul. Opitza Dzierżoniów Dzierżoniów ul. Sienkiewicza 7 6. Głogów Głogów ul. 1-go Maja 25A 7. Gryfów Śląski Gryfów Śląski ul. Kolejowa Jelcz-Laskowice Jelcz Laskowice ul. Bożka Jelenia Góra Jelenia Góra ul. Wojska Polskiego 15 Władysław Bogusław Kobiałka Zenon Stępień Robert Waldemar Kubaś Rafael Rokaszewicz Agnieszka Kowol-Stachowiak Iwona Wiśniewska-Kocjan Henryk Nawrocki Paweł Zieliński Mariusz Piestrak Ryszard Rokaszewicz Mieczysław Gnach Edward Kociszewski Tadeusz Smoliński 12. Legnica Legnica Rynek Lubań Lubań ul. 7-Dywizji Milicz Milicz pl. Ks. E. Warysiaka 7/5a 15. Nowa Ruda Nowa Ruda ul. Kłodzka 16 (Centrum Turystyczno-Sportowe) 16. Oleśnica Oleśnica ul. M. Reja Oława Oława ul. Kamienna 4/7 18. Strzelin Strzelin ul. Kościuszki Świdnica Świdnica Rynek Wałbrzych Wałbrzych Plac Magistracki 3a Piotr Szczepocki Lidia Markowska Adriana Sinica Marta Przeworska Edward Witecki Stefan Morka Janusz Krawczyszyn Maciej Syta Bożena Tabisz Magdalena Siedlarz Małgorzata Zdybel-Orzechowska Andrzej Mielczarek WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE: 1. OPOLE Opole ul. Oleska 1/1A 2. Brzeg Brzeg ul. Sukiennice 2 Kędzierzyn-Koźle 3. Kędzierzyn Kędzierzyn-Koźle ul. Grunwaldzka Koźle Kędzierzyn-Koźle ul. Piastowska Nysa Nysa, ul. Marcinkowskiego 7 6. Prudnik Prudnik Plac Wolności 4/1 Małgorzata Sekula Tomasz Kamiński Helena Łaski Godziny otwarcia biur i inne informacje: Andrzej Kozak Stanisław Linder Tomasz Musielak Alicja Bachowska Alicja Derej Renata Gernaszewska

E ro r pean L anguage L abel zyki Obce w Szkole

E ro r pean L anguage L abel zyki Obce w Szkole European Language Label Języki Obce w Szkole Krótko o konkursie ELL 1. Certyfikat przyznawany jest projektom promującym nowatorskie inicjatywy dotyczące nauczania i uczenia się języków, wyróżnia innowacyjne

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Comenius Partnerskie Projekty REGIO Plan prezentacji 1. Oferta programów Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji 2. Założenia

Bardziej szczegółowo

MEDIA 2015 NAGRODA DLA DZIENNIKARZY

MEDIA 2015 NAGRODA DLA DZIENNIKARZY MEDIA 2015 NAGRODA DLA DZIENNIKARZY Spis treści O konkursie... 3 Kategorie konkursowe... 4 Zgłaszanie prac... 5 Sposób wyłaniania zwycięzców... 6 Nagrody... 7 Szczegółowe informacje... 7 Informacje o organizatorze

Bardziej szczegółowo

Polityka językowa Unii Europejskiej. Łódź 14 maja 2012

Polityka językowa Unii Europejskiej. Łódź 14 maja 2012 Polityka językowa Unii Europejskiej Łódź 14 maja 2012 Wielojęzyczna Europa od 1958 r. Pierwsze rozporządzenie Rady nr 1/58 stanowi, że oficjalnymi i roboczymi językami są języki państw członkowskich Traktat

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie. Program Leonardo da Vinci. Alicja Pietrzak

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie. Program Leonardo da Vinci. Alicja Pietrzak Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie Program Leonardo da Vinci Alicja Pietrzak Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji jest fundacją Skarbu Państwa wspiera działania na rzecz

Bardziej szczegółowo

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe Szkolnictwo wyższe Mobilność edukacyjna (KA 1) Mobilność edukacyjna (KA 1) Akcja 1 Wyjazdy studentów na zagraniczne studia i praktyki Akcja 1 Wyjazdy pracowników uczelni i specjalistów z przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

URZĄD DOBORU KADR WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (EPSO)

URZĄD DOBORU KADR WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (EPSO) 20.5.2009 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 115 A/1 V (Ogłoszenia) PROCEDURY ADMINISTRACYJNE URZĄD DOBORU KADR WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (EPSO) OGŁOSZENIE O KONKURSIE OTWARTYM (2009/C 115 A/01) Urząd

Bardziej szczegółowo

Światowy Polonista intensywny kurs języka i kultury polskiej dla zagranicznych studentów filologii polskiej

Światowy Polonista intensywny kurs języka i kultury polskiej dla zagranicznych studentów filologii polskiej INFORMACJE DOTYCZĄCE KURSU JĘZYKA POLSKIEGO DLA ZAGRANICZNYCH STUDENTÓW FILOLOGII POLSKIEJ - 120 H Szkoła Języka Polskiego i Języków Obcych e-mail: office@makilen.pl MAKILEN www.makilen.pl ul. Ariańska

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 ERASMUS+ Nowy program Unii Europejskiej na lata 2014-2020 Połączył w jedną całość 7 dotychczasowych programów: 2014 2020 E R

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego

Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego newsletter numer 23 Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego Pięć tysięcy euro nagrody zainkasują zdobywcy Nagrody im. Karola Wielkiego na najlepszy projekt młodzieżowy w Europie. Największe

Bardziej szczegółowo

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI Gimnazjalisto! W roku szkolnym 2014/15 oferujemy Ci 5 klas ogólnych od drugiego roku nauczania sprofilowanych zgodnie z preferencjami uczniów. Klasa 1a z rozszerzonym programem nauczania języka polskiego,

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013 Szkolnictwo wyższe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Erasmus 2007-2013 Erasmus+ Szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 E R A S M U S+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy

Bardziej szczegółowo

Program Grundtvig. Podstawowa oferta Programu Grundtvig na 2013 rok. Warszawa, 4 grudnia 2012

Program Grundtvig. Podstawowa oferta Programu Grundtvig na 2013 rok. Warszawa, 4 grudnia 2012 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Grundtvig Podstawowa oferta Programu Grundtvig na 2013 rok Warszawa, 4 grudnia 2012 STRUKTURA PROGRAMU UCZENIE

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRAKTYKACH Z AIESEC

PRZEWODNIK PO PRAKTYKACH Z AIESEC PRZEWODNIK PO PRAKTYKACH Z AIESEC Praktyki z AIESEC dają niepowtarzalną możliwość zdobycia doświadczenia zawodowego nie tylko studentom, ale także absolwentom uczelni wyższych. Praktyki AIESEC łączą przyjemne

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie. Program Leonardo da Vinci

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie. Program Leonardo da Vinci Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie Program Leonardo da Vinci Zasady organizacji wyjazdów na praktyki w programie Leonardo da Vinci (projekty typu PLM) Program Leonardo

Bardziej szczegółowo

EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy

EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy Agnieszka Luck, Kinga Motysia Krajowe Centrum Europass Biuro Koordynacji Kształcenia Kadr Fundacja Fundusz Współpracy EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

EPALE Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie ec.europa.eu/epale

EPALE Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie ec.europa.eu/epale EPALE Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie ec.europa.eu/epale Prezentacja informacyjna o platformie EPALE, 28 lipca 2015 Czym jest EPALE? Wielojęzyczna ogólnoeuropejska platforma

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.2013 Informacje o projektodawcy Nazwa

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+.

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączy w jedną całość 7 dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

Dzień Informacyjny na temat programu Comenius

Dzień Informacyjny na temat programu Comenius Dzień Informacyjny na temat programu Comenius Magdalena Chawuła-Kosuri Dyrektor Biura Regionalnego Województwa Śląskiego w Brukseli Katowice, 20 listopada 2012 r www.silesia-europa.pl PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Mobilni dziennikarze

Mobilni dziennikarze Mobilni dziennikarze Informacje ogólne Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji 1 Spis treści Wstęp 3 O projekcie 4 Profil mobilnego dziennikarza 5 Działania mobilnych dziennikarzy 6 Rekrutacja 7 Kontakt 8 2

Bardziej szczegółowo

( ) techniczny ( ) rolniczy ( ) ekonomiczny ( ) prawo i administracja ( ) matematyczno-przyrodniczy ( ) medycyna ( ) inny (jaki?)

( ) techniczny ( ) rolniczy ( ) ekonomiczny ( ) prawo i administracja ( ) matematyczno-przyrodniczy ( ) medycyna ( ) inny (jaki?) Nr projektu: 1 KRAJOWA AGENCJA PROGRAMU LEONARDO DA VINCI PROGRAM LEONARDO DA VINCI Faza II PROJEKTY WYMIAN I STAŻY Raport beneficjenta W związku z koniecznością gromadzenia informacji od uczestników programu

Bardziej szczegółowo

Program Uczenie się przez całe Ŝycie

Program Uczenie się przez całe Ŝycie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe Ŝycie Akcje zdecentralizowane w Polsce - przegląd, skala działania i oddziaływania oraz Synergia z innymi działaniami FRSE Tadeusz Wojciechowski

Bardziej szczegółowo

EPALE. Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

EPALE. Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie EPALE Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie Korzyści z rejestracji na platformie: Dostęp do aktualnych informacji o najważniejszych wydarzeniach, osiągnięciach i trendach w sektorze

Bardziej szczegółowo

Często zadawane pytania dotyczące wielojęzyczności i nauki języków

Często zadawane pytania dotyczące wielojęzyczności i nauki języków KOMISJA EUROPEJSKA NOTATKA Bruksela, dnia 25 września 2012 r. Często zadawane pytania dotyczące wielojęzyczności i nauki języków IP/12/1005 Co oznacza pojęcie wielojęzyczność? umiejętność mówienia kilkoma

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ

KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ mgr Maria Pelc KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ Polityka edukacyjna UE System oświatowy to bardzo ważny czynnik rozwoju gospodarczego i społecznego, który

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013 Edukacja dorosłych Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił m.in. wcześniejsze programy Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Grundtvig 2007-2013 Erasmus+ Edukacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013 Szkolnictwo wyższe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Erasmus 2007-2013 Erasmus+ Szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

Polityka językowa w Unii Europejskiej - kształcenie językowe na rzecz rynku pracy

Polityka językowa w Unii Europejskiej - kształcenie językowe na rzecz rynku pracy Polityka językowa w Unii Europejskiej - kształcenie językowe na rzecz rynku pracy Konferencja edukacyjna Poświadczanie Kompetencji Językowych w Akademickim Systemie Kształcenia UMCS, Lublin 28.02.2014

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

FinMan. Jak zarządzać finansami edukacyjnego projektu europejskiego?

FinMan. Jak zarządzać finansami edukacyjnego projektu europejskiego? FinMan Jak zarządzać finansami edukacyjnego projektu europejskiego? Projekt FinMan - Financial Management for EU Adult Education Providers realizowany przez Biuro Międzynarodowych Projektów Edukacyjnych

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie EUROPOLIS

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie EUROPOLIS Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie EUROPOLIS 1 Postanowienia ogólne 1. Projekt Europolis (zwany dalej Projektem ) jest realizowany w ramach Programu Leonardo da Vinci. 2. Projekt "Europolis"

Bardziej szczegółowo

1.1 Czy uczestniczy Pani / Pan po raz pierwszy w kursie organizowanym na naszym Uniwersytecie Ludowym VHS?

1.1 Czy uczestniczy Pani / Pan po raz pierwszy w kursie organizowanym na naszym Uniwersytecie Ludowym VHS? Informator dla klientów 2011 Niemiecki jako drugi język / język obcy Szanowne Uczestniczki, szanowni Uczestnicy kursów, Berlińskie Uniwersytety Ludowe (Volkshochschulen, VHS) stale pracują nad jakością

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.umww.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.umww.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.umww.pl Poznań: BZP-II.272.29.2015 - Świadczenie usług tłumaczeń pisemnych i ustnych na rzecz

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego

Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego Opracowanie: Katarzyna Podobińska Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Gdańsku Gdańsk, 30 września 2014 r. Jednym z zadań

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą.

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. SCENARIUSZ 2 MATURA 2007 Jak podjąć decyzję o wyborze przedmiotów? Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: poznać zasady przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

FAQ - PYTANIA i ODPOWIEDZI

FAQ - PYTANIA i ODPOWIEDZI FAQ - PYTANIA i ODPOWIEDZI Erasmus+ Szkolnictwo wyższe aktualizacja: 18/03/2014 PYTANIA UCZELNI 1. Jakie wymagania muszą spełniać instytucje składające wnioski o dofinansowanie mobilności edukacyjnej w

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE Programy Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego Erasmus + Kreatywna Europa Europa dla obywateli Eurydyka Agencja Wykonawcza ds. Edukacji,

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI 4.8.2011 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 229/1 II (Komunikaty) KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ PARLAMENT EUROPEJSKI Regulamin Konferencji Komisji do Spraw

Bardziej szczegółowo

BARWY WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sieć Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl

BARWY WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sieć Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl BARWY WOLONTARIATU Konkurs organizowany przez Sieć Centrów Wolontariatu Szanowni Państwo, Serdecznie zapraszamy Państwa do udziału w konkursie Barwy wolontariatu. Jest to. edycja konkursu, którego realizację

Bardziej szczegółowo

Biuletyn nr 07/2015. Sierpień to miesiąc poświęcony pomocy humanitarnej w Europejskim Roku na Rzecz Rozwoju.

Biuletyn nr 07/2015. Sierpień to miesiąc poświęcony pomocy humanitarnej w Europejskim Roku na Rzecz Rozwoju. Biuletyn nr 07/2015 Sierpień to miesiąc poświęcony pomocy humanitarnej w Europejskim Roku na Rzecz Rozwoju. W Rwandzie żyje 20 tysięcy niewidomych dzieci. Tylko 1,5% spośród nich ma możliwość nauki w szkołach

Bardziej szczegółowo

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego NOWOCZESNY UNIWERSYTET - kompleksowy program wsparcia dla doktorantów i kadry dydaktycznej Uniwersytetu Warszawskiego Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego Mały Dziedziniec Kampusu Centralnego,

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ:

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: Bezpłatne zajęcia dodatkowe w Twojej szkole dowiedz się więcej!!!! Projekt

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUG PROMOCJA!!! TŁUMACZENIA PISEMNE ZWYKŁE

CENNIK USŁUG PROMOCJA!!! TŁUMACZENIA PISEMNE ZWYKŁE CENNIK USŁUG TŁUMACZENIA PISEMNE ZWYKŁE PROMOCJA!!! Oferujemy specjalną cenę na tłumaczenia zwykłe podstawowe obejmujące tłumaczenia takich tekstów jak: proste listy, notatki, e-maile, itp. z języka angielskiego

Bardziej szczegółowo

Global Citizen Schools

Global Citizen Schools - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Global Citizen Schools Oferta współpracy dla szkół ponadgimnazjalnych i g i mnazjów Kilka słów o AIESEC AIESEC - kim jesteśmy? AIESEC jest największą

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Językowe Online Erasmus+ Wykorzystaj w pełni pobyt w ramach programu Erasmus+

Wsparcie Językowe Online Erasmus+ Wykorzystaj w pełni pobyt w ramach programu Erasmus+ Wsparcie Językowe Online Erasmus+ Wykorzystaj w pełni pobyt w ramach programu Erasmus+ Erasmus+: zmienia życie, otwiera umysły Celami programu Erasmus+ są zwiększenie umiejętności i szans na zatrudnienie,

Bardziej szczegółowo

British American Tobacco Polska. Biznes, Nauka i CSR

British American Tobacco Polska. Biznes, Nauka i CSR British American Tobacco Polska Biznes, Nauka i CSR Akademia Augustowska British American Tobacco Polska Firma obecna w Polsce od 1991 roku a od 1997 pod nazwą British American Tobacco Polska W 2008 roku

Bardziej szczegółowo

ebridge2 VET Mobility E-learningowy kurs językowy Informacje kulturalne Aplikacje na urządzenia Społeczność internetowa mobilne www.ebridge2.

ebridge2 VET Mobility E-learningowy kurs językowy Informacje kulturalne Aplikacje na urządzenia Społeczność internetowa mobilne www.ebridge2. ebridge2 VET Mobility E-learningowy kurs językowy Naucz się hiszpańskiego i portugalskiego Informacje kulturalne Poznaj europejskie kultury Aplikacje na urządzenia mobilne Zawsze przy Tobie podczas pobytu

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI 9.12.2011 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 359 A/1 V (Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNE PARLAMENT EUROPEJSKI ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT Pracownicy kontraktowi (grupy funkcyjne III i

Bardziej szczegółowo

MEDIA 2015 NAGRODA DLA DZIENNIKARZY

MEDIA 2015 NAGRODA DLA DZIENNIKARZY MEDIA 2015 NAGRODA DLA DZIENNIKARZY Spis treści O konkursie... 3 Kategorie konkursowe... 4 Zgłaszanie prac... 5 Sposób wyłaniania zwycięzców... 6 Nagrody... 7 Szczegółowe informacje... 7 Informacje o organizatorze

Bardziej szczegółowo

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych Kim jesteśmy? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy to ogólnopolski, nieodpłatny program edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Informacje prasowe sieci Eurydice Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Ján Figel, komisarz UE ds. edukacji, kształcenia, kultury i młodzieży, powiedział: Chociaż obserwujemy pewne

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

Strategia medialna Unii Europejskiej. dr Anna Ogonowska a.ogonowska@uw.edu.pl

Strategia medialna Unii Europejskiej. dr Anna Ogonowska a.ogonowska@uw.edu.pl Strategia medialna Unii Europejskiej dr Anna Ogonowska a.ogonowska@uw.edu.pl Źródła informacji o polityce europejskiej Źródło: Standard Eurobarometer no 80 (2013) Narzędzia strategii medialnej narzędzia

Bardziej szczegółowo

Staże w instytucjach unijnych

Staże w instytucjach unijnych Staże w instytucjach unijnych informator Charakterystyki, wymagania, warunki, procedury aplikacyjne STAŻ W BIURZE FRAKCJI EUROPEJSKIEJ PARTII LUDOWEJ Grupa EPL w Parlamencie Europejskim oferuje absolwentom

Bardziej szczegółowo

Zasady realizacji Programu ERASMUS+ Mobilność w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w latach 2014-2020

Zasady realizacji Programu ERASMUS+ Mobilność w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w latach 2014-2020 Zasady realizacji Programu ERASMUS+ Mobilność w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w latach 2014-2020 I. Wstęp 1. Uczelnianego Koordynatora ds. Programu Erasmus+ powołuje Rektor osobiście, natomiast Koordynatorów

Bardziej szczegółowo

Regionalny Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego Warszawa, 29.05.2015

Regionalny Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego Warszawa, 29.05.2015 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass Regionalny Punkt Kontaktowy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego Warszawa, 29.05.2015 EUROPASS Powołany z końcem 2004 na mocy Decyzji

Bardziej szczegółowo

Regulamin 3 edycji Festiwalu Piosenki Europejskiej EuroSong

Regulamin 3 edycji Festiwalu Piosenki Europejskiej EuroSong Regulamin 3 edycji Festiwalu Piosenki Europejskiej EuroSong 1 Organizator Festiwalu 1. Organizatorem Festiwalu Piosenki Europejskiej EuroSong zwanego dalej Festiwalem jest Województwo Śląskie Wydział Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Ankieta dla ucznia. Badanie Szkolnych Uwarunkowań Efektywności Kształcenia Etap VII, 2014. Miejsce na kod ucznia

Ankieta dla ucznia. Badanie Szkolnych Uwarunkowań Efektywności Kształcenia Etap VII, 2014. Miejsce na kod ucznia UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY Ankieta dla ucznia Badanie Szkolnych Uwarunkowań Efektywności Kształcenia Etap VII, 2014 Miejsce na kod ucznia Ankieta, o której wypełnienie Cię prosimy, zawiera

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ ZA DNIEM, CZYLI TYDZIEŃ GODNOŚCI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W RUDZIE ŚLĄSKIEJ

DZIEŃ ZA DNIEM, CZYLI TYDZIEŃ GODNOŚCI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W RUDZIE ŚLĄSKIEJ DZIEŃ ZA DNIEM, CZYLI TYDZIEŃ GODNOŚCI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W RUDZIE ŚLĄSKIEJ Powiatowy Urząd Pracy w Rudzie Śląskiej już po raz trzeci aktywnie uczestniczył w obchodach Tygodnia

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie EUROPOLIS II

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie EUROPOLIS II Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie EUROPOLIS II 1 Postanowienia ogólne 1. Projekt Europolis II (zwany dalej Projektem ) jest realizowany w ramach Programu Leonardo da Vinci. 2. Projekt "Europolis

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus+ będzie wspierał:

Program Erasmus+ będzie wspierał: Zawartość Program Erasmus+ będzie wspierał:... 2 EDUKACJA SZKOLNA... 3 Mobilność kadry... 3 Partnerstwa strategiczne... 3 Wsparcie dla reform w obszarze edukacji... 3 SZKOLNICTWO WYŻSZE... 4 Mobilność

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą.

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Scenariusz 1 MATURA 2008 i co dalej? Planowanie drogi kształcenia. Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: wyznaczać cele związane

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie. Program Leonardo da Vinci

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie. Program Leonardo da Vinci Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe życie Program Leonardo da Vinci Spotkanie informacyjne dla nowych wnioskodawców Konkurs 2013 Warszawa, 30 listopada 2012 Fundacja Rozwoju

Bardziej szczegółowo

FAQ - PYTANIA i ODPOWIEDZI

FAQ - PYTANIA i ODPOWIEDZI FAQ - PYTANIA i ODPOWIEDZI Erasmus+ Kształcenie i szkolenia zawodowe aktualizacja: 18/03/2014 1. ILE WNIOSKÓW MOŻE ZŁOŻYĆ JEDNA INSTYTUCJA DO AKCJI 1 W SEKTORZE KSZTAŁCENIA I SZKOLEŃ ZAWODOWYCH? CZY BĘDĄ

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program organizowanego pod patronatem Ministra Edukacji Narodowej

Szczegółowy program organizowanego pod patronatem Ministra Edukacji Narodowej Szczegółowy program organizowanego pod patronatem Ministra Edukacji Narodowej Międzynarodowego Konkursu Literacko-Plastycznego Polak- to brzmi dumnie - II edycja Cele konkursu: Cel główny: Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego

Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego INNOWACJA PEDAGOGICZNA w nauczaniu języka angielskiego na poziomie szkoły podstawowej Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego 1. AUTOR Nauczyciel kontraktowy

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ nowa odsłona ciekawych możliwości współpracy dla szkół wyższych. Beata Skibińska, Warszawa, 26 marca 2014 r.

Erasmus+ nowa odsłona ciekawych możliwości współpracy dla szkół wyższych. Beata Skibińska, Warszawa, 26 marca 2014 r. Erasmus+ nowa odsłona ciekawych możliwości współpracy dla szkół wyższych Beata Skibińska, Warszawa, 26 marca 2014 r. Plan prezentacji Erasmus+ (2014-2020) a poprzednie odsłony programu Erasmus (1987 -

Bardziej szczegółowo

WYJAZD NA PRAKTYKĘ. 1 (b. trudno) 2 (trudno) 3 (umiarkowanie) 4 (stosunkowo łatwo) 5 (bardzo łatwo)

WYJAZD NA PRAKTYKĘ. 1 (b. trudno) 2 (trudno) 3 (umiarkowanie) 4 (stosunkowo łatwo) 5 (bardzo łatwo) WYJAZD NA PRAKTYKĘ SPRAWOZDANIE STYPENDYSTY PROGRAMU LLP-ERASMUS W ROKU 2009/2010 Sprawozdanie dotyczące Pani / Pana doświadczeń będzie stanowiło cenną informację dla osób zajmujących się programem Erasmus.

Bardziej szczegółowo

II Konkurs Wiedzy o Parlamencie Europejskim

II Konkurs Wiedzy o Parlamencie Europejskim REGULAMIN KONKURSU II Konkurs Wiedzy o Parlamencie Europejskim "Młodzi ludzie mogą i muszą brać udział w budowie nowej Europy, wnosząc wkład swych aspiracji i ideałów, nauki i pracy, twórczości i wielkodusznego

Bardziej szczegółowo

Założenia programowe

Założenia programowe Założenia programowe Nauczanie języków obcych w szkole jest ograniczone czasowo (wymiarem godzin lekcyjnych) i tematycznie (programem nauczania) i z przyczyn oczywistych skupia się często na zagadnieniach

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

Podnoszenie jakości nauczania języków obcych na I,II i III etapie edukacyjnym, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów defaworyzowanych

Podnoszenie jakości nauczania języków obcych na I,II i III etapie edukacyjnym, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów defaworyzowanych Podnoszenie jakości nauczania języków obcych na I,II i III etapie edukacyjnym, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów defaworyzowanych Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY EDUKACYJNE UE

PROGRAMY EDUKACYJNE UE 1. 2. LLP/COMENIUS 3. LLP/GRUNDTVIG 4. LLP/LEONARDO DA VINCI 5. FUNDUSZ STYPENDIALNY I SZKOLENIOWY 6. ERASMUS-MUNDUS 7. TEMPUS : 1. DZIAŁANIA ZDECENTRALIZOWANE: 1.1 MOBILNOŚĆ STUDENTÓW I KADRY (SMS, SMP,

Bardziej szczegółowo

NAUCZANIE JĘZYKÓW OBCYCH W SZCZECINIE

NAUCZANIE JĘZYKÓW OBCYCH W SZCZECINIE NAUCZANIE JĘZYKÓW OBCYCH W SZCZECINIE Człowiek żyje tyle razy, ile zna języków Johann Wolfgang von Goethe Czy warto uczyć się języków? 日 本 の Svenska Czy warto uczyć się języków? 1. Osoby, które znają więcej

Bardziej szczegółowo

Analiza ankiety ewaluacyjnej dla uczniów dotyczącej wyjazdów kulturowo-językowych organizowanych przez SSP 10 i SG 27 STO

Analiza ankiety ewaluacyjnej dla uczniów dotyczącej wyjazdów kulturowo-językowych organizowanych przez SSP 10 i SG 27 STO Analiza ankiety ewaluacyjnej dla uczniów dotyczącej wyjazdów kulturowo-językowych organizowanych przez SSP 10 i SG 27 STO I. Wprowadzenie Ankieta została przeprowadzona w styczniu 2015 r. i obejmowała

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu European Language Label 2015

Regulamin konkursu European Language Label 2015 Regulamin konkursu European Language Label 2015 1. Ogólne informacje o konkursie a. European Language Label jest Europejskim znakiem innowacyjności w dziedzinie nauczania i uczenia się języków obcych (ELL)

Bardziej szczegółowo

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją dr Violetta Florkiewicz Strategia Europa 2020 Jest to unijna strategia wzrostu do 2020 roku. Jej celem jest osiągnięcie wzrostu gospodarczego, który

Bardziej szczegółowo

e-book Jak się uczyć? Poradnik Użytkownika

e-book Jak się uczyć? Poradnik Użytkownika e-book Jak się uczyć? Poradnik Użytkownika Copyright Edgard, Warszawa 2010 Audio Kurs O serii Audio Kursy to kursy językowe wydawnictwa Edgard składające się z książki oraz płyt audio CD lub z nagraniami

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass. Suwałki 09/04/2010

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass. Suwałki 09/04/2010 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowe Centrum Europass Suwałki 09/04/2010 Europass obejmuje portfolio 5 dokumentów funkcjonujących w takiej samej formie na obszarze UE, w Islandii, Norwegii, Lichtenstainie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W PROJEKCIE. Kluczowo wykwalifikowani

REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W PROJEKCIE. Kluczowo wykwalifikowani REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W PROJEKCIE Kluczowo wykwalifikowani Niniejszy regulamin określa zasady rekrutacji i uczestnictwa w projekcie Kluczowo wykwalifikowani, który współfinansowany jest ze

Bardziej szczegółowo

-ogólna charakterystyka i zasady finansowania

-ogólna charakterystyka i zasady finansowania Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Projekty partnerskie Leonardo da Vinci -ogólna charakterystyka i zasady finansowania Projekty partnerskie LdV (1)

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Wodzisławiu Śląskim. zaprasza do udziału w XIII edycji konkursu POLAK W EUROPIE.

Powiatowy Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Wodzisławiu Śląskim. zaprasza do udziału w XIII edycji konkursu POLAK W EUROPIE. Powiatowy Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Wodzisławiu Śląskim zaprasza do udziału w XIII edycji konkursu POLAK W EUROPIE pod patronatem Europosła dr. Jana Olbrychta oraz Starosty Powiatu Wodzisławskiego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REKRUTACJI I UDZIAŁU W PROJEKCIE MŁODZI AKTYWNI - SKUTECZNI" Informacje ogólne

REGULAMIN REKRUTACJI I UDZIAŁU W PROJEKCIE MŁODZI AKTYWNI - SKUTECZNI Informacje ogólne REGULAMIN REKRUTACJI I UDZIAŁU W PROJEKCIE MŁODZI AKTYWNI - SKUTECZNI" 1 Informacje ogólne 1. Regulamin określa ramowe zasady rekrutacji i kwalifikacji uczestników oraz warunki uczestnictwa w projekcie

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w Projekcie Akademia kompetencji językowych

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w Projekcie Akademia kompetencji językowych Strona1 Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w Projekcie 1. Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa zasady uczestnictwa w Projekcie Akademia kompetencji językowych, realizowanym w ramach Priorytetu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LEONARDO DA VINCI

PROGRAM LEONARDO DA VINCI Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe Ŝycie Prezentacja programu. Konkurs 2011 Warszawa, 6 grudnia 2010 r. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji jest fundacją Skarbu

Bardziej szczegółowo

Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje

Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje przygotowano na podstawie danych zebranych przez studentów Akademii Muzycznej

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Edukacja Dialog - Partycypacja

Edukacja Dialog - Partycypacja Mamy zaszczyt zaprosić na konferencję Edukacja Dialog Partycypacja. Wyzwania i szanse Dolnego Śląska w zakresie polityki młodzieżowej i aktywizacji obywatelskiej młodzieży, będącej elementem projektu Gmina

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 MISJA SZKOŁY Jesteśmy szkołą bezpieczną i przyjazną. Szanujemy się wzajemnie i wspieramy. Celem naszej szkoły jest dobre przygotowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej

Efekty kształcenia dla kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej Załącznik nr 4 do Uchwały Nr 673 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr 187 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 26 marca 2013 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM

Bardziej szczegółowo

XIII edycja Konkursu im. Władysława Grabskiego Regulamin konkursu

XIII edycja Konkursu im. Władysława Grabskiego Regulamin konkursu XIII edycja Konkursu im. Władysława Grabskiego Regulamin konkursu 1 1. Narodowy Bank Polski, zwany dalej NBP lub Organizatorem, organizuje XIII Edycję Konkursu im. Władysława Grabskiego, zwanego dalej

Bardziej szczegółowo

Organizowanie konkursów czytelniczych w ramach Innowacji Pedagogicznej Czytanie kluczem do sukcesu

Organizowanie konkursów czytelniczych w ramach Innowacji Pedagogicznej Czytanie kluczem do sukcesu Organizowanie konkursów czytelniczych w ramach Innowacji Pedagogicznej Czytanie kluczem do sukcesu Innowacja Pedagogiczna realizowana w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Teresinie w roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola sporządzony w ramach projektu Od diagnozy do strategii model planowania rozwoju usług publicznych dofinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo