BANDERIA APUD GRUNWALD

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BANDERIA APUD GRUNWALD"

Transkrypt

1 ANDRZEJ KLEIN NICHOLAS SEKUNDA KONRAD A. CZERNIELEWSKI I 1410 BANDERIA APUD GRUNWALD CHORĄGWIE POLSKIE POD GRUNWALDEM POLISH BANNERS AT GRUNWALD

2 Andrzej Klein Nicholas Sekunda Konrad A. Czernielewski BANDERIA APUD GRUNWALD I Chorągwie polskie pod Grunwaldem Polish Banners at Grunwald Łódź 2000

3 COPYRIGHT 2000 BY Alexander s.c. Wszystkie prawa zastrzeżone, włącznie z prawem powielania książki w całości lub częściach w jakiejkolwiek formie. All rights reserved, including the right to reproduce this book or portions thereof in any form. KONSULTACJA NAUKOWA ACADEMIC CONSULTANT prof, dr hab. Marian Głosek TŁUMACZENIA ORYGINALNEGO ŁACIŃSKIEGO TEKSTU ROCZNIKÓW JANA DŁUGOSZA TRANSLATION OF THE ORIGINAL LATIN TEXT OF JAN DLUGOSZ'S ANNALS Nicholas Sekunda REDAKCJA, PROJEKT OKŁADKI, OPRACOWANIE GRAFICZNE, PRZYGOTOWANIE DO DRUKU REDACTION, COVER DESIGN, LAYOUT, PREPRESS Piotr Fibakiewicz - Alexander s.c. WYDAWCA / PUBLISHER AMER Alexander s.c. skr. poczt Łódź, Poland tel Wydanie I / Edition I ISBN Printed in Poland

4 Bitwa pod Grunwaldem, stoczona 15 lipca 1410 roku między wojskami polsko-litewskoruskimi a wojskami Zakonu Krzyżackiego, wspomaganymi przez rycerzy zachodnioeuropejskich, odbiła się szerokim echem w Europie i zawsze interesowała historyków wojskowości. Narody biorące udział w tej bitwie przez wieki nawiązywały i odwoływały się do chwały oręża swoich współziomków. Zaprezentowana praca Banderia Apud Grunwald - Chorągwie polskie pod Grunwaldem autorstwa Andrzeja Kleina - artysty plastyka, Nicholasa Sekundy - archeologa, absolwenta angielskich uczelni oraz Konrada Czernielewskiego - historyka, absolwenta U- niwcrsytetu Łódzkiego, tylko z pozoru wydaje się wydawnictwem popularnym. Praca o- parta jest na wnikliwej analizie dzieł kronikarza Jana Długosza, herbarzy średniowiecznych, a także literatury przedmiotu. Niestety, ani chorągwie, ani ich rysunkowa dokumentacja nie zachowały się do naszych czasów. Ich rekonstrukcja oparta została o źródła pisane oraz ikonograficzne innej kategorii, czy nawet nieco późniejsze malarstwo batalistyczne. Autorzy za każdym razem starali się przybliżyć Czytelnikowi pierwszoplanową postać poprzez podanie jej krótkiej charakterystyki, a także historii rodu, do którego należała. Andrzej Klein, świetny znawca militariów średniowiecznych, ilustrator licznych prac Profesora Andrzeja Nadolskiego i Profesora Andrzeja Nowakowskiego, w tym cieszącego się dużą popularnością Albumu grunwaldzkiego, z wielką precyzją przedstawia uzbrojenie i oporządzenie okresu bitwy pod Grunwaldem. Stąd też ze spokojem mogę polecić Czytelnikowi ten album, gwarantując prawidłową rekonstrukcję sylwetek polskich rycerzy z czasów Grunwaldu. Należy nadmienić, iż jest to część pierwsza. Część druga - zawierająca sylwetki i chorągwie wojsk Zakonu Krzyżackiego i ich sprzymierzeńców - jest również przygotowywana do druku. Prof, dr hab. Marian Głosek The battle of Grunwald, fought on 15 July 1410 between the Polish, Lithuanian and Ruthenian forces and the army of the Teutonic- Order, supported by knights from Western Europe, reverberated throughout Europe and has always interested military historians. The nations, which took part in this battle, have always cherished the memory of their countrymen who bore arms in that battle. The present publication Banderia Apud Grunwald - Polish Banners a: Grunwald, the work of the artist Andrzej Klein, Nicholas Sekunda, a British trained archaeologist, and Konrad Czernielewski, a historian and graduate of Łódź University, appears to be aimed at the popular market. It is, however, based on careful analysis of the work of the chronicler Jan Długosz, mediaeval armorials, and other literary sources. Unfortunately neither the banners themselves, nor any drawings recording their appearance, have survived down to the present day. Consequently their reconstruction has been based on written sources as well as on representational evidence dealing with other events, and even somewhat later military art. The authors have constantly strived to bring the main figure in each illustration to life for the reader, by giving details of the individuals involved and of the clans to which they belonged. Andrzej Klein, a renowned authority on Maediaeval warfare, shows the arms and equipment of the period of the battle very accurately. He was also an illustrator of the numerous works of Professor Andrzej Nadolski and Professor Andrzej Nowakowski including the Grunwald Album which has enjoyed great popularity. Consequently I can recommend this book to the Reader with confidence. I can guarantee that it shows realistic reconstructions of how Polish knights looked at the time of the battle of Grunwald. It is worth mentioning that this is but Part I of the whole work. Part II, which will show the standards and warriors of the army of the Teutonic Order and their allies, will shortly appear in print. Prof, dr hab. Marian Głosek

5 WSTĘP INTRODUCTION Zamiarem autorów i wydawców Banderia apud Grunwald było pokazanie chorągwi wojsk walczących 15 lipca 1410 roku na polach Grunwaldu. CZĘŚĆ pierwsza wydawnictwa ukazuje chorągwie Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz oddziałów sojuszniczych, natomiast część druga pokaże znaki bojowe armii Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego, popularnie zwanego zakonem krzyżackim, oraz jego sojuszników. Chorągwie polsko-litewskie opisał Jan Długosz w swoim najsławniejszym dziele Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae (Roczniki czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego). Ponieważ opisy wyglądu chorągwi i herbów w Rocznikach są dość lakoniczne, autorzy zmuszeni byli sięgnąć także do innych źródeł, w tym późniejszego dzieła Jana Długosza Insignia seu clenodia Regni Poloniae, zwanego popularnie Klejnotami. Jest to najstarszy z zachowanych polskich herbarzy. Chociaż brak w nim rysunków herbów, Długosz bardzo dokładnie opisał godła rodowe rycerstwa polskiego, ziem i kapituł. W Klejnotach znajdują się również informacje o pochodzeniu rodów rycerskich, niekiedy uzupełnione opisem kształtów klejnotów herbowych. W drugiej połowie XV wieku powstało kilka rękopiśmiennych kopii Klejnotów, a w następnym stuleciu zaczęto dodawać do nich barwne ilustracje. Do naszych czasów przetrwał herbarz, zwany Stemmata Polonica, przechowywany obecnie w Bibliotece Arsenału w Paryżu. Zachowały się też dwie kopie Klejnotów z 1575 roku z rysunkami poznańskiego złotnika Erazma Kamyna. Poświęćmy nieco uwagi polskiej heraldyce średniowiecznej. Polski system heraldyczny różnił się od systemu używanego na zachodzie Europy, gdzie każda osoba lub rodzina szlachetnego pochodzenia miała 4 The aim of the authors and publishers of Banderia apud Grunwald has been to show the banners of the armies fighting at Grunwald on 15 July Part I of this publication portrays the banners of the Kingdom of Poland and the Grand Duchy of Lithuania as well as allied units, whereas Part II shows the battle standards of the Order of the Most Holy Mary Mistress of the German House - popularly known as the Teutonic Knights, as well as their allies. Jan Długosz described the Polish- Lithuanian banners in his most famous work entitled Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae (Annals or chronicle of the illustrious Polish Kingdom). Unfortunately in the Annals we only have rather laconic descriptions of the appearance of the banners and the emblems placed on them. For this reason the authors have been forced to refer to other sources. One of these is the later work Insignia seu clenodia Regni Poloniae, popularly called the Klejnoty (Crests). This is actually the oldest preserved Polish armorial. Unfortunately there are no drawings of the coats of arms there, but Jan Długosz described the coats of arms of Polish clans and districts very accurately. Also to be found there is information about the origin of the knightly clans, sometimes supplemented with a description of the shape of their heraldic crest. In the second half of the fifteenth century a number of manuscript copies of the Crests came into being, however coloured illustrations only began to be added to them in the next century. An armorial called the Stemmata Polonica has survived in the Library of the Paris Arsenal down to our times. Two copies of the Crests from 1575 with drawings by the Poznań goldsmith Erasmus Kamyn have also survived. At this point it is worth making a few remarks about Polish mediaeval heraldry. The Polish heraldic system was different from that used in western European countries, where

6 własny herb. W Polsce jeden herb używany był przez cały ród. Do rodu należeli rycerze niekoniecznie ze sobą spokrewnieni, pochodzący z różnych rodzin. Dlatego w Polsce znanych jest obecnie około dwustu herbów, podczas gdy w sąsiednich Niemczech blisko dwieście tysięcy. Z okresu średniowiecza zachowały się dokładne opisy bądź wizerunki kilkudziesięciu polskich herbów, najczęściej na pieczęciach. Kiedy pod koniec średniowiecza rodziny szlacheckie zaczęły obierać nazwiska, zazwyczaj nie przejmowano nazwy własnego rodu. Najczęściej jako nazwisko brano nazwę najważniejszego miasta bądź wsi, która do rodziny należała. Wiele z tych nazw powtarzało się w innych częściach Polski. W ten sposób niektóre z rodzin, noszących różne nazwiska, miały taki sam herb, podczas gdy inne - noszące takie samo nazwisko - używały odmiennych herbów. Np. w obecnych czasach polskie rodziny szlacheckie, noszące nazwisko Zalewski, używają trzydziestu różnych herbów, natomiast herb Jastrzębiec jest przyjęty przez pięćset pięćdziesiąt różnych rodzin, Rawa przez dwieście pięćdziesiąt (patrz nr 26), a Topór przez dwieście (patrz nr 33). W heraldyce polskiej obok herbów występowały tzw. zawołania, wywodzące się z okrzyku bojowego. W praktyce okrzyk bojowy pełnił funkcję sygnału, wykorzystywanego np. w celu przeorganizowania formacji (wraz ze znakiem dawanym za pomocą sztandaru). Zawołanie było nazwą rodową, używaną razem z herbem. Mogło brzmieć tak samo, jak nazwa herbu lub rodu. Na przykład Szreniawa to nazwa rodu, herbu i zawołania, natomiast ród Osmoróg herbu Osmoróg, używał zawołania Gierałt. Każdy ród posługiwał się tylko jednym herbem, mógł jednak mieć kilka zawołań, tworzonych w miarę powstawania węższych grup rodowych. Zawołania były specyficzne dla heraldyki polskiej. Pewne analogie - w postaci okrzyku bojowego - występowały we Francji i na Węgrzech. each individual or family of noble origin had its own coat of arms. In Poland the same coat of arms was used by the whole clan. These clans were originally formed by a group of warriors not necessarily connected by descent. Therefore only 200 different coats of arms are known in Poland, but about 200,000 in neighbouring Germany. Only a few dozen different Polish coats of arms are well documented for the mediaeval period, most frequently on seals. When the nobility began to take up family names at the end of the Middle Ages they did not normally adopt the name of their clan. Most frequently they took their family name from the most important town or village in their ownership. Many of these place names are repeated in different parts of Poland. Thus we can have families with different names using the same coat of arms, and families with the same family name using different coats of arms. For example in present day Poland noble families with the surname Zalewski use 30 different coats of arms, while the coat of arms Jastrzębiec (see no. 25) is used by 550 different families, Rawa (see no. 26) by 250 and Topór (see no. 33) by 200. In Polish heraldic terminology a clan might have a motto (zawołanie), originally derived from the battle-cry. In practice the battle-cry was a call used, for example, to change the battle formation of the clan, perhaps in conjunction with a signal made by the standard. Theoretically the clan, the coat of arms and the motto can all be different, though frequently they may all be the same. For example Szreniawa is the name given to the clan, its coat of arms, and its motto, while the clan Osmoróg uses a coat of arms of the same name, but the motto Gierałt. Each clan used only one coat of arms, but could adopt more than one motto, created when the clan split up into smaller sub-clan groupings. The role which the motto plays in Polish practice is unique in European heraldry, although there are certain analogies with the way in which the battle-cry was used in French and Hungarian practice. 5

7 Król Polski Ludwik Węgierski zmarł 11 września 1382 roku. Dziedziczką polskiego tronu została jego młodziutka córka Jadwiga. Po długim okresie bezkrólewia postanowiono, że tron Królestwa Polskiego i ręka Jadwigi zostaną oddane Jagielle, Wielkiemu Księciu Litewskiemu, pod warunkiem jego przejścia na chrześcijaństwo. W 1386 roku Jagiełło został ochrzczony, przyjął chrześcijańskie imię Władysław, ożenił się z Jadwigą i został koronowany na króla Polski. Był to pierwszy krok na drodze ku unii Królestwa Polskiego (Korony) i Wielkiego Księstwa Litewskiego, a także ku unii szlachty dwóch państw. Na mocy traktatu unijnego, podpisanego w Horodle w 1413 roku, czterdzieści siedem polskich rodów przyjęło w swe szeregi najwybitniejsze bojarskie rodziny Litwy, które otrzymały prawo używania ich herbów. Niektórzy z litewskich i ruskich możnowładców zaczęli używać polskich herbów na swych pieczęciach nawet przed datą unii. Znaczenie nazw, przyjmowanych przez rody lub obieranych za herb bądź zawołanie, nie zawsze jest zrozumiałe. W wielu przypadkach po prostu opisywały one przedmiot, występujący w herbie rodu. Czasami stanowiły imię sławnego wojownika, historycznego bądź legendarnego, będącego - być może - założycielem rodu. W innych przypadkach nazwisko było topograficzne - ród nazwany był od rzeki, bądź obszaru, na którym był osiedlony. O- ryginalne znaczenie z czasem stawało się niejasne. Często, szukając wyjaśnienia, tworzono legendy. Przeważnie są one zmyślone, jednak niektóre być może zawierają ziarno prawdy. Herby właściwe, czyli wizerunki używane w herbach w Polsce, były bardzo zróżnicowane. Czasem mogą być porównywane z wizerunkami heraldyki zachodnioeuropejskiej. Niektóre z nich, jak stylizowane półksiężyce, strzały, czy podkowy, na pierwszy rzut oka wywodzą się z sarmackich znaków własności, zwanych tamga. Wizerunki ewoluowały wraz z upływem czasu i wiele z nich osiągnęło swój ostateczny kształt w drodze tej ewolucji. King Louis the Hungarian, king of Poland, died on 11 September The heir to the Polish throne was his infant daughter Jadwiga. After a long interregnum it was agreed that the Polish Kingdom, and the hand of Jadwiga, should be offered to Jagiełło, Grand Duke of Lithuania, on condition of his conversion to the Christian faith. In 1386 he was baptized, recieved the Christian name Władysław, married Jadwiga, and was crowned king of Poland. This was the first step in the union of the Kingdom of Poland (the Crown) and the Grand Duchy of Lithuania, and in the union of the nobility of the two states. At the Union signed at Horodło in 1413 some 47 clans adopted into their ranks the most prominent boyar families of the Lithuanian state who were granted the right to use the same coats of arms. Even before this date some prominent Lithuanian and Ruthenian nobles had already started to use Polish coats of arms on their seals. The meaning of the name taken up by the clan or given to its coat of arms or its motto is frequently unknown. In some cases they are simply descriptive, describing the device used by the clan as its coat of arms. Sometimes the clan adopted the personal name of an eminent warrior, either historical or legendary: perhaps the founder of the clan. In other cases the name was topographical, the clan being named after the river or territory where the clan was settled. The original meanings became obscured with time. In many cases legends arose seeking to explain the meaning of the clan's name. In most cases these can be demonstrated to be false, though it is possible that some might contain a grain of truth. The devices in use in Poland were very varied in their appearance. Sometimes they can be compared with the devices in use in western European heraldry. Some of them, such as stylized crescents, arrows, horseshoes etc. are seemingly derived from Sarmatian property marks, called tamgas. The devices evolved over time and many only reached their final shape after a long process of development.

8 Polskie herby w Herbarzu Złotego Runa. Polish coats of arms in the Golden Fleece Armorial.

9 Polskie herby w Herbarzu Złotego Runa. Polish coats of arms in the Golden Fleece Armorial.

10 W związku z brakiem ówczesnych polskich herbarzy, autorzy korzystali ze źródeł obrazowych (pieczęcie, monety, zbroje z ozdobami heraldycznymi, rzeźby nagrobkowe), zawierających wizerunki podobne do ukazanych w niniejszych rekonstrukcjach jak i opisowych, czyli kronik, różnych dokumentów królewskich czy aktów nobilitacyjnych. Najstarszym barwnym źródłem polskiej heraldyki rycerskiej jest i- lustrowany kodeks z Legendą o Świętej Jadwidze z 1353 roku, powstały na zamówienie księcia Ludwika I, władcy Brzegu nad Odra. Znajdują się tam dwie miniatury z herbami używanymi przez rycerstwo polskie w trakcie bitwy z Tatarami pod Legnicą. Polskie herby pokazywane były także w obcych herbarzach np. w Wapenboek Gelre (Herbarz Gelrego), autorstwa herolda Geldrii Claesa Heinena, powstałym w ostatnim trzydziestoleciu XIV wieku. Innym z herbarzy jest Księga Bractwa Świętego Krzysztofa na Arlbergu w Tyrolu. Najistotniejszym dla niniejszych rozważań jest Herbarz Złotego Runa, którego autor Jean de Saint-Remy przedstawił sześćdziesiąt pięć herbów ziemskich i rycerskich, polskie godło państwowe oraz wizerunki króla polskiego i księcia brzeskiego w strojach turniejowych. Saint- Remy korzystał z informacji uzyskanych od przebywającego we Francji w 1434 roku kanonika krakowskiego Mikołaja Lasockiego, późniejszego biskupa włocławskiego. W latach powstał Codex Bergshammar, zawierający m.in. siedemdziesiąt dziewięć herbów polskich. Także i w tym przypadku źródłem informacji prawdopodobnie był Lasocki. Trudno uwierzyć, że Lasocki wszystkie te dane podał z pamięci. Przypuszczalnie więc istniały wówczas polskie herbarze, choć żaden nie zachował się do naszych czasów. Zamieszczone w niniejszym o- pracowaniu rekonstrukcje chorągwi w wielu wypadkach oparte zostały na reprodukcjach rysunków z Herbarza Złotego Runa. O- bok przedstawiono trzy oryginalne strony z tego podstawowego źródła. In the absence of contemporary Polish armorials the authors have made use of representational sources (seals, coins, weaponry with heraldic decoration, funerary sculpture) bearing images similar to those shown in the following reconstructions, as well as literary sources, such as chronicles, various royal documents, or acts of ennoblement. The oldest source showing Polish heraldry in colour is an illustrated codex with The Legend of Saint Jadwiga of 1353 which was produced at the command of Duke Louis I, ruler of Brzeg on the Oder. Two miniatures can be found in this work, which show a number of coats of arms being used by the Polish chivalry fighting against the Tartars at the battle of Legnica. Polish coats of arms are also shown in foreign armorials, for example in the Gelre Armorial (Wapenboek Gelre), which appeared during the last three decades of the fourteenth century. Its author was Claes Heinen, the Herald of Geldria. Another is the Book of the Brotherhood of Saint Christopher on the Arlberg in the Tyrol. Perhaps the most important for our purposes is the Armorial of the Golden Fleece, in which its author Jean de Saint-Remy illustrated sixty-five regional and personal coats of arms, as well as the Polish state arms, and also paintings of the King of Poland and the Duke of Brzesc in tourney dress. Saint- Remy made use of information obtained from Mikołaj Lasocki, a canon from Kraków who was later Bishop of Włocławek, during his visit to France in The Codex Bergshammar, written between the years also included 79 Polish coats of arms. The ultimate source of information for this Swedish armorial was probably likewise Lasocki. It is difficult to believe that Lasocki could carry all this information around in his head. Early Polish armorials must have existed although none have survived down to our times. In many cases the restorations of the Banners shown in the present work are based on reproductions of drawings in the Armorial of the Golden Fleece. Three pages from this fundamental source arc illustrated in this introduction 9

11 Polskie herby w Herbarzu Złotego Runa. Polish coats of arms in the Golden Fleece Armorial.

12 Opisując sztandary użyto określenia znak bojowy", bowiem tak należy widzieć rolę chorągwi w średniowieczu. Znaki bojowe maja długą historię. Szukając początków ich użycia, należy cofnąć się aż do czasów starożytnych. Już armie starożytnego Egiptu, Asyrii i innych ówczesnych państw używały znaków bojowych. Początkowo chorągwie funkcjonowały głównie jako znaki rozpoznawcze na polu walki, a ich znaczenie symboliczne było drugoplanowe. W wojskach rzymskich na czele oddziałów noszono znaki, zwane signa militaria. Legiony rzymskie i kohorty w czasach Cesarstwa używały orłów (aquilae), nazwanych tak od wizerunku srebrnego orła, umieszczonego na szczycie drzewca. Ich wykorzystanie podyktowała praktyka bojowa, ułatwiały bowiem dowodzenie oddziałami na polu bitwy. Od samego początku przywiązywano wielkie znaczenie ideowe do znaków bojowych. Utrzymanie sztandaru i walka w jego obronie należały do podstawowych obowiązków wojownika. W schyłkowym okresie istnienia imperium rzymskiego cesarze posiadali specjalną chorągiew zwaną labarum. Była to purpurowa jedwabna płachta, przetykana złotem i wysadzana drogimi kamieniami. Jeszcze przez wiele lat po upadku Cesarstwa Rzymskiego purpurę uznawano za najbardziej dostojną i okazałą barwę władców. Plemiona słowiańskie używały natomiast tzw. stanic. Ich nazwa wywodzi się od.stanu". Termin ten oznacza siedzibę, schronienie - w okresie pokoju stanice przechoano bowiem w świątyniach. Stanice miały przypuszczalnie formę różnego rodzaju figur, osadzanych na drzewcu. Jednak nie można wykluczyć, iż ze względu na wpływy wschodnie, mogły to być płachty z malowanym lub wyszywanym wzorem. Herby rycerskie pojawiły się w pierwszej połowie XII wieku, najpierw we Francji i Anglii. Od tamtego czasu również i na chorągwiach zaczęły stopniowo pojawiać się godła herbowe. W Polsce proces ów rozpoczął się w drugiej dekadzie XIII stulecia. Pierm wspomnianym w źródłach polskim The term 'battle standard' has been used above since that is how one should best see the role of the banner in the Middle Ages. Military standards have a long history, and indeed their use can be traced back as far as ancient times. The armies of ancient Egypt, Assyria and other contemporary states used military standards. Military standards primarily arose as a means of recognition on the battlefield, and their symbolic significance is secondary to this. In Roman armies standards called signa militaria were carried at the head of units. Legions and cohorts in Imperial times used eagles (aquilae), called after the silver eagle on top of the staff. Their use was dictated by military practice, since they made it easier to command units on the battlefield. From the very beginning military standards came to be surrounded with great ideological significance. One of the fundamental duties of the warrior was to retain possession of his standard and to fight in its defence. In the period of imperial decline the Roman emperors possessed a special banner called a labarum. This was a purple silk cloth, threaded with gold and set with precious stones. For many years after the fall of the Roman Empire purple continued to be regarded as the most dignified and stately colour of rulers. The Slav tribes used the so-called stanica as their standard. The word is derived from 'stan', which has an extended meaning of place, base or refuge, because in time of peace the stanica was kept in a sanctuary. The stanica probably took the form of a carved figure mounted on a staff. The possibility cannot be ruled out, however, that a coloured or embroidered cloth may have been attached to it, under the influence of eastern models. Knightly coats of arms first appeared in France and England during the first half of the twelfth century. Subsequently heraldic badges gradually began to appear on banners too. In Poland that process began in the sec ond decade of the thirteenth century. The first Polish banner mentioned in the literary 11

13 sztandarem była chorągiew poświęcona świętemu Wojciechowi, biskupowi poległemu z rak pogańskich Prusów. Celem europejskich systemów heraldycznych było ułatwienie identyfikacji wojownika na polu walki, dzięki bez trudu rozpoznawanemu znakowi. W związku z tym stosowano proste i symboliczne wzory. Dla przedstawienia znaków i tła używano jedynie sześciu kolorów: czarnego, białego, żółtego, czerwonego, niebieskiego i zielonego, choć wizerunki zwierząt i ludzi mogły występować w naturalnych barwach. Biały zastępował też srebrny, a żółty - złoty, ponieważ farby metaliczne były drogie i bardzo trudne do zdobycia. W heraldyce nie stosowano odcieni. Kolor niebieski był zawsze niebieskim, chociaż na wizerunku mógł być jasnoniebieski bądź granatowy. Aby zachować czytelność godła, herb właściwy nigdy nie był umieszczany na polu o takiej samej barwie. W okresie bitwy grunwaldzkiej znaczenie chorągwi było już mocno ugruntowane. Chorągwią nazywano zarówno znak bojowy, jak i oddział służący pod nim. Podobnie kopia stanowiła główną broń ówczesnych rycerzy, a także najmniejszą jednostkę organizacyjną średniowiecznej armii, złożoną najczęściej z lepiej uzbrojonego kopijnika i dwóch lekkozbrojnych strzelców. Chorągiew miała nie tylko znaczenie ideowe, ale także duże znaczenie praktyczne. Była widoczna z daleka na polu bitwy, wskazywała kierunek ataku lub manewru całemu oddziałowi. Oddanie jej w ręce nieprzyjaciela oznaczało pokonanie całego, walczącego pod nią oddziału. Dlatego zagarnięte chorągwie wroga traktowano jako najcenniejsze z trofeów wojennych. Z tego powodu znak bojowy pieczołowicie chroniono. Dzierżący go chorąży nigdy nie występował w pierwszym szeregu. Poprzedzali go tzw. przedchorągiewni (antesignani) u- stawieni w klin. W jednej z instrukcji wojskowych - napisanych w 1477 roku przez niemieckiego margrafa Albrechta-Achillesa sources is a banner dedicated to Saint Wojciech (Adalbert), a bishop who had fallen into the hands of the pagan Prussians. The aim of European heraldic systems was to provide the warrior with an easily recognizable badge enabling his instant recognition on the battlefield. Therefore the designs used were simple and stylized. Only six colours were used for heraldic backgrounds or charges: black, white, yellow, red, blue and green, though representations of animals or humans could appear in their natural colours. Silver was the same as white and gold the same as yellow, because metallic paints were expensive and very difficult to find. No other colours existed. Blue was blue and encompassed all shades from navy blue to sky blue. A charge could not appear on a field of the same colour, as the aim was that it had to stand out and be instantly recognizable. By the time of the battle of Grunwald an extended meaning of the word banner had become firmly established. As well as being the name for the standard itself, it came to be used for the military unit serving under it. In a similar way the word lance is used of the principal weapon carried by the mediaeval knight and the smallest organizational element of a mediaeval army, which normally consisted of one fully armed knight and two or more lightly equipped crossbowmen. The role of the banner itself in battle was not purely symbolic: it was of great practical value. It could be seen from a great distance on the battlefield, pointing out the direction of an attack and of any manoeuvres the unit as a whole had to perform. Consequently if the banner was lost in battle, the whole formation fighting under it was in effect rendered useless. This is why banners were considered to be the most valuable trophies, which could be won in battle. Therefore it was absolutely essential that the banner was well guarded. The standard-bearer who carried it was never stationed in the front line, in front of him the best knights of the Banner, the antesignani 'those who go before the standard* were drawn up in wedge formation. In the series of 12

14 Hohenzollerna dla jego syna Jana - czytamy, iż w pierwszym szeregu stawać winno trzech rycerzy, pięciu w drugim, siedmiu w trzecim, dziewięciu w czwartym i jedenastu w piątym. Resztę chorągwi stanowić powinna kolumna złożona z jedenastoosobowych szeregów. Chorąży znajdować się miał w środku pierwszego szeregu za klinem. Z opisów Jana Długosza, zawierających często uwagi o rycerzach służących jako antesignani, wynika, iż podobny szyk stosowano również w armii Władysława Jagiełły. Nie zawsze jednak dokładnie taki, jak przedstawiony powyżej, ze względu na duże zróżnicowanie liczebności poszczególnych chorągwi. Przedchorągiewnymi w klinie byli najznakomitsi rycerze w chorągwi. Podczas bitwy grunwaldzkiej prawdopodobnie zdarzyło się, że w trakcie ataku oddziału wojsk zakonnych pod dowództwem samego wielkiego mistrza, główna chorągiew polska - wielka" krakowska - na moment upadła. Spowodowało to chwilowy kryzys w szeregach armii Królestwa Polskiego. Być może zdarzenie w rzc czywistości nie miało miejsca. Jednak niektórzy rycerze zakonu, przekonani o u- padku chorągwi krakowskiej, poczęli śpiewać Christ ist erstanden (Chrystus zraat' twychwstal). Historia ta pokazuje, jak wielką wagę przywiązywano do utraty chorągwi w bitwie. Funkcja sztandarów o- raz chorągwi wojskowych przetrwała do czasów współczesnych, choć obecnie jest ona jedynie symboliczna. Chorągwie okresu średniowiecza miay różne kształty i rozmiary. W dużym uproszczeniu można podać, iż feudalnemu panu niższego rzędu (chevalier bachelier) przysługiwał pennon, czyli proporzec w kształcie wydłużonego trójkąta. Możnowładca - a więc dowódca wyższej rangi - występował pod znakiem zwabanderium, o płachcie czworokątnej, czasem zaopatrzonej w wydłużony trójkątny ogon (wimpel). Dowódca najwyższy rangą, książę lub król, obok banmilitary instructions which the German Margrave Albrecht-Achilles Hohenzollern wrote down in 1477 for his son Johan, we read that the wedge should have 3 knights in the first rank, 5 in the second, 7 in the third, 9 in the fourth, and 11 in the fifth. The rest of the banner should be drawn up in a column behind this wedge with 11 knights in each rank. The standard-bearer is to be stationed in the centre of the first rank of this column behind the wedge. From the testimony of Długosz, with his numerous references to warriors serving as antesignani, it appears that this same type of formation was in use in the army of Władysław Jagiełło. Not all the banners may have been drawn up in exactly the manner described above however, in view of the great disparity in numbers between them. The antesignani who served in the wedge comprised the most outstanding warriors of the banner. During the battle of Grunwald a moment probably passed during which the standard of the principal Banner in the Polish-Lithuanian army, the so-called 'Great' Kraków Banner, fell momentarily during an attack launched upon it by a group of Teutonic Knights under the command of the Grand Master himself. This caused a temporary crisis in the ranks of the Polish-Lithuanian army. Some historians believe that the incident never took place. Nevertheless, whether the banner fell or not, some of the knights of the Teutonic Order perceived that it had fallen, for they began to sing Christ ist erstanden (Christ is risen). This story shows how much importance was attached to the loss of a standard in the battle. The importance of a unit's standard, though now completely symbolic, has survived undiminished in modern armies down to this very day. Mediaeval banners came in a number of shapes and sizes. Without wishing to oversimplify, one might state that a liege lord of the lowest rank (chevalier bachelier) might attach a pennon in the shape of an elongated triangle to his lance. A feudal magnate of higher rank might have his own standard 13

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Section Mark Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary

Bardziej szczegółowo

Zestawienie czasów angielskich

Zestawienie czasów angielskich Zestawienie czasów angielskich Present Continuous I am, You are, She/ He/ It is, We/ You/ They are podmiot + operator + (czasownik główny + ing) + reszta I' m driving. operator + podmiot + (czasownik główny

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

The Lights of Chartres Eustachy Kossakowski, 1983-1989

The Lights of Chartres Eustachy Kossakowski, 1983-1989 Eustachy Kossakowski, 1983-1989 dimensions: 40 x 29 cm technique: 12 color prints on Hahnemuhle Photo Rag 308 g/m² paper made from original Eustachy Kossakowski s negatives edition: 6 price: 12 000 PLN

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to take a rest - odpocząć Muszę odpocząć. (5) Czy chcesz

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN12PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2012. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN12PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2012. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination

Bardziej szczegółowo

Język angielski. Gry i zabawy. Podróże dalekie i bliskie

Język angielski. Gry i zabawy. Podróże dalekie i bliskie Język angielski Gry i zabawy Podróże dalekie i bliskie Tytuł oryginału: 365 gier i zabaw dla całej rodziny. Język angielski Autorzy oryginału: Natalia Kertyczak, Ewa Mikołajska, Radosław Mikołajski, Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND Ala ma kota is a network of non-public education preschools which are entered into the register of non-public schools and institutions of the Capital City of

Bardziej szczegółowo

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is 1. Introduction Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is made of aluminum and steel mesh as one of the coolest enclosures available. It s also small

Bardziej szczegółowo

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M United States Holocaust Memorial Museum Archive 100 Raoul Wallenberg Place SW Washington, DC 20024 2126 Tel. (202) 479 9717 Email:

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

****/ZN/2012. if you are pregnant or breast-feeding.

****/ZN/2012. if you are pregnant or breast-feeding. Wydruk z drukarki nie jest wzorcem do druku. Akceptacja kolorów na podstawie proofa certyfikowanego i wzornika PANTONE. Załączony wzór przeznaczony jest do procesu akceptacji i nie może być użyty do przygotowania

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Industrial Landscape Eustachy Kossakowski, 1950s and 60s

Industrial Landscape Eustachy Kossakowski, 1950s and 60s dimensions: 38.5 x 28.5 cm technique: 12 black and white silver gelatin fiber prints made from original Eustachy Kossakowski s negatives edition: 6 price: 12 000 PLN Each portfolio is numbered and signed

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY (A1)

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY (A1) EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY (A1) ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA KWIECIEŃ 2013 Rozumienie ze słuchu Wymagania ogólne II. Rozumienie Uczeń rozumie

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Przedszkole i Żłobek EPIONKOWO

Niepubliczne Przedszkole i Żłobek EPIONKOWO KROPECZKI MIESIĄC: PAŹDZIERNIK 2013R. TEMAT MATERIAŁ Hello again! What s your name? Proste powitania Wskazywanie kolegów/koleżanek Śpiewanie piosenki Dialogi A. Hello! I am Kasia. My name is Kasia What

Bardziej szczegółowo

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki 2017-2018 Zanim zaczniesz wypełniać formularz, zapoznaj się z Instrukcjami! Imię i nazwisko:

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX UNIWERSYTETU BIBLIOTEKA IEGO UNIWERSYTETU IEGO Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX 1. Make a new connection Open the System Preferences by going to the Apple menu

Bardziej szczegółowo

RWD-25 model kartonowy w skali 1:33

RWD-25 model kartonowy w skali 1:33 RWD-25 model kartonowy w skali 1:33 www.modele-kartonowe.com SAMOLOTY POLSKIE NIEZREALIZOWANE PROJEKTY VOL. 1 W drugiej połowie lat 30-tych ubiegłego wieku kilka polskich biur konstrukcyjnych przystąpiło

Bardziej szczegółowo

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

PLSH2 (JUN13PLSH201) General Certificate of Education Advanced Level Examination June 2013. Reading and Writing TOTAL. Time allowed 3 hours

PLSH2 (JUN13PLSH201) General Certificate of Education Advanced Level Examination June 2013. Reading and Writing TOTAL. Time allowed 3 hours Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Polish Unit 2 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Level Examination

Bardziej szczegółowo

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko April 22, 2012 Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik Tatrzanski Park Narodowy Director Pawel Skawinski (host) Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for National Parks Jan Reklewski Tatras

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL

OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL Wrzesień 2014 www.ostc.com/game Po zarejestrowaniu się w grze OSTC Global Trading Challenge, zaakceptowaniu oraz uzyskaniu dostępu to produktów, użytkownik gry będzie

Bardziej szczegółowo

1 Nazwisko i imiona lub nazwa firmy będącej podmiotem uprawnionym /Surname and forenames or name of firm of applicant/

1 Nazwisko i imiona lub nazwa firmy będącej podmiotem uprawnionym /Surname and forenames or name of firm of applicant/ Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego 02-013 Warszawa-Śródmieście ul. Lindleya 14 Czy jest to twój pierwszy wniosek? Jeśli nie, należy podać numer ewidencyjny /Is this your first application? If not, please

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic of Poland

An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic of Poland Państwowa Inspekcja Pracy Annotation Główny Inspektorat Pracy ul. Barska 28/30 02-315 Warszawa Rzeczypospolita Polska Polska An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic

Bardziej szczegółowo

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian 1 / 12 Content list / Spis Treści 1. Hardware and software requirements, preparing device to upgrade Wymagania sprzętowe i programowe, przygotowanie urządzenia do aktualizacji 2. Installing drivers needed

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

Remember to set your printer to omit this page when running off copies.using this document.

Remember to set your printer to omit this page when running off copies.using this document. Remember to set your printer to omit this page when running off copies.using this document. The booklets are all produced using MS Publisher, so that is necessary on the computer being used. This document

Bardziej szczegółowo

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Poziom rozszerzony Język angielski Język angielski. Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I W schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

U3000/U3100 Mini (Dla Komputera Eee na systemie operacyjnym Linux) Krótka Instrukcja

U3000/U3100 Mini (Dla Komputera Eee na systemie operacyjnym Linux) Krótka Instrukcja U3000/U3100 Mini (Dla Komputera Eee na systemie operacyjnym Linux) Krótka Instrukcja ASUS_U3000_U3100_mini.indd 1 2/2/08 4:01:51 PM PL3656 Pierwsza edycja Styczeń 2008 Copyright 2008 ASUSTeK COMPUTER INC.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation operation good practices presentation Polites association was founded in 2002 in Szczecin Stowarzyszenie POLITES w Szczecinie Starszy Brat Starsza Siostra

Bardziej szczegółowo

How to translate Polygons

How to translate Polygons How to translate Polygons Translation procedure. 1) Open polygons.img in Imagine 2) Press F4 to open Memory Window 3) Find and edit tlumacz class, edit all the procedures (listed below) 4) Invent a new

Bardziej szczegółowo

POLISH CULTURAL FOUNDATION

POLISH CULTURAL FOUNDATION 177 Broadway Clark, New Jersey 07066 Tel: 732-382-7197 Fax: 732-382-7169 web: www.pcfnj.org e-mail: pcf@pcfnj.org Accept our cordial invitation to JOIN TODAY! Come visit and experience our hospitality.

Bardziej szczegółowo

LICENCJA 2016 ROYALTIES 2016

LICENCJA 2016 ROYALTIES 2016 1 p a g e LICENCJA 2016 ROYALTIES 2016 Zaproszona Grupa The guest group Potwierdzam, że program prezentowany przez Zespół ma charakter tracycyjny, stanowi część folkloru kraju pochodzenia i jest wolny

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1 Przedstawianie się

Lekcja 1 Przedstawianie się Lekcja 1 Przedstawianie się i poznawanie innych 2 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Przedstawianie się w sytuacji

Bardziej szczegółowo

MATEUSZ SZCZYPIŃSKI EDUCATION SOLO EXHIBITIONS SELECTED GROUP EXHIBITIONS ART FAIRS ACHIEVEMENTS

MATEUSZ SZCZYPIŃSKI EDUCATION SOLO EXHIBITIONS SELECTED GROUP EXHIBITIONS ART FAIRS ACHIEVEMENTS Mateusz Szczypiński / bio MATEUSZ SZCZYPIŃSKI Born in 1984 in Piekary Śląskie, lives ans works in Cracow. Mateusz Szczypiński, author of collages and oil paintings, serves anew the patterns that have already

Bardziej szczegółowo

GRUPA 3-LATKÓW ROK SZKOLNY

GRUPA 3-LATKÓW ROK SZKOLNY JĘZYK ANGIELSKI GRUPA 3-LATKÓW ROK SZKOLNY 2013/2014 PROWADZĄCA ZAJĘCIA mgr Kamila Górecka JĘZYK ANGIELSKI ROZKŁAD MATERIAŁU DLA GRUPY 3-LATKÓW PAŹDZIERNIK zapoznają się z językiem angielski, osłuchują

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka angielskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar

Bardziej szczegółowo

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name...

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... Child s surname........ Date and place of birth..... Citizenship.....

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Ćwiczenia z SQL

Bazy danych Ćwiczenia z SQL Bazy danych Ćwiczenia z SQL W ćwiczeniach wykorzystano przyk adowy schemat bazy danych dostarczany z Personal Oracle 8 Definicję schematu i dane tabel zawiera plik bdemobld sql (c) 2001 Katedra Informatyki

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Paweł Althamer Film, 2005, 1 47. Jacek Malinowski. Wunderteam. HalfAWomen. Przyczepa / RV

Paweł Althamer Film, 2005, 1 47. Jacek Malinowski. Wunderteam. HalfAWomen. Przyczepa / RV 16-21 sierpnia / 16th-21st August Czy praca opowiada (prawdziwą) historię? / Does the artwork tell (a true) story? Paweł Althamer Film, 2005, 1 47 Jacek Malinowski HalfAWomen 2000, 12 50 Wunderteam Przyczepa

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

EuroWeek Szkoła Liderów 2015

EuroWeek Szkoła Liderów 2015 EuroWeek Szkoła Liderów 2015 Tegoroczny Obóz Językowy Euroweek, niewątpliwie był jednym z tych wyjazdów, które zapadają w pamięci na długie lata. Grupa uczniów z naszej szkoły wraz z nauczycielem języka

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA TWORZENIA KRZYśÓWEK

INSTRUKCJA TWORZENIA KRZYśÓWEK INSTRUKCJA TWORZENIA KRZYśÓWEK KrzyŜówka została tworzona w programie MsOffice. Polecam równieŝ program OpenOffice. W całym dokumencie obowiązuje standard: krzyŝówka wraz z pytaniami powinna (musi!!) mieścić

Bardziej szczegółowo

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF By 0 - Are you searching for Perspektywy pdf Books? Now, you will be happy that Perspektywy PDF is available at our online library

Bardziej szczegółowo

I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE

I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE EU SECURITY AND CRISIS MANAGEMENT FLOOD-2010 ATENEUM UNIVERSITY IN GDANSK P FUNDATION PRO POMERANIA NOTICE NO. 1 I International Scientific Conference EU SECURITY

Bardziej szczegółowo

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz 1 do czego można wykorzystywać bankowość elektroniczną? nowe usługi płatnicze a korzystanie

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ OCENY RYZYKA / INSURANCE QUESTIONNAIRE

KWESTIONARIUSZ OCENY RYZYKA / INSURANCE QUESTIONNAIRE Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia badań klinicznych/ Clinical trials liability insurance KWESTIONARIUSZ OCENY RYZYKA / INSURANCE QUESTIONNAIRE ZEZWOLENIA PUNU NR 1098/02 I NR

Bardziej szczegółowo

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates Call 2013 national eligibility criteria and funding rates POLAND a) National eligibility criteria Funding Organisation National Contact Point National Center for Research and Development (Narodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MASTERS WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MTB ORIENTEERING

Bardziej szczegółowo

ELF. system: pokój młodzieżowy / teenagers room MEBLE MŁODZIEŻOWE / YOUTH ROOM FURNITURE ELF

ELF. system: pokój młodzieżowy / teenagers room MEBLE MŁODZIEŻOWE / YOUTH ROOM FURNITURE ELF 144 Nowoczesny system mebli młodzieżowych jest nie tylko funkcjonalny, ale także dzięki wzornictwu niezwykły. Sprawdza się nawet w najmniejszych pomieszczeniach. Poszczególne bryły mebli mają kształty

Bardziej szczegółowo

Azorro. Wojciech Bąkowski. Wunderteam. Rodzina / Family,, 2004, 9 15. Film mówiony 3 / Spoken Movie 3 2008, 9 41. Przyczepa / RV,, 2005, 11 16

Azorro. Wojciech Bąkowski. Wunderteam. Rodzina / Family,, 2004, 9 15. Film mówiony 3 / Spoken Movie 3 2008, 9 41. Przyczepa / RV,, 2005, 11 16 13 18 września / 13th-18th September Czy kolor jest ważnym elementem pracy? / Is colour an important element In an artwork? Azorro Rodzina / Family,, 2004, 9 15 Wojciech Bąkowski Film mówiony 3 / Spoken

Bardziej szczegółowo

Pytania cudzoziemców zwiedzających Dom Jana Matejki; Questions of foreigners visiting Jan Matejko House

Pytania cudzoziemców zwiedzających Dom Jana Matejki; Questions of foreigners visiting Jan Matejko House Pytania cudzoziemców zwiedzających Dom Jana Matejki; Questions of foreigners visiting Jan Matejko House The Jan Matejko House a Branch of the National Museum in Krakow and the oldest biographical museum

Bardziej szczegółowo

How much does SMARTech system cost?

How much does SMARTech system cost? 1. How much does an intelligent home system cost? With over six years of experience in construction of Intelligent Home Systems we have done a value analysis of systems and services usually purchased by

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

name / imię surname / nazwisko e-mail phone number / telefon PORTFOLIO KAROLINA BANACHOWICZ banachowicz.karolina@gmail.com +48 507 662 459

name / imię surname / nazwisko e-mail phone number / telefon PORTFOLIO KAROLINA BANACHOWICZ banachowicz.karolina@gmail.com +48 507 662 459 name / imię surname / nazwisko e-mail phone number / telefon PORTFOLIO KAROLINA BANACHOWICZ banachowicz.karolina@gmail.com +48 507 662 459 performance art SZTUKA PERFORMANCE video art SZTUKA VIDEO photography

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be at the airport być na lotnisku Ona jest teraz na

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Materiał ćwiczeniowy zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia diagnozy. Materiał ćwiczeniowy chroniony jest prawem autorskim. Materiału nie należy powielać ani udostępniać w żadnej innej

Bardziej szczegółowo

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International Edycja 5. kwiecień 2015 5 th Edition APRIL 2015 Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International The Most Desired Employers 2014 in the Opinion of Professionals

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : 55 mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci

UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : 55 mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci IP/8/899 Bruksela, dnia 9 grudnia 8 r. UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci Od dnia stycznia 9 r. UE będzie miała nowy program Bezpieczny

Bardziej szczegółowo

Ilona B. Miles website Terms of Use (ewentualnie: Service)

Ilona B. Miles website Terms of Use (ewentualnie: Service) Ilona B. Miles website Terms of Use (ewentualnie: Service) 1. The owner of the website Ilona B. Miles is Success Solutions LLC, Sonaty Street 6/1108, 02-744 Warsaw, Tax Identification Number: 5213689531,

Bardziej szczegółowo

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE 1) SIMPLE PRESENT (Czas teraźniejszy prosty) CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE informujemy o czyimś zwyczaju, przyzwyczajeniu czynności powtarzające się, rutynowe plan lekcji, rozkłady jazdy + czasownik zwykły

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie kwoty straty dla Wnioskodawcy zmarłego, który złożył wcześniej Wniosek dla osób z uszkodzeniem ciała

Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie kwoty straty dla Wnioskodawcy zmarłego, który złożył wcześniej Wniosek dla osób z uszkodzeniem ciała Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie kwoty straty dla Wnioskodawcy zmarłego, który złożył wcześniej Wniosek dla osób z uszkodzeniem ciała Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie dotyczące Wniosku dla osób

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Po powtórce zaczynamy naukę kolejnych 10-15 nowych słów i wyrażeń, po czym zostawiamy je w przegródce numer 1. Systematyczność

Po powtórce zaczynamy naukę kolejnych 10-15 nowych słów i wyrażeń, po czym zostawiamy je w przegródce numer 1. Systematyczność Fiszki, metoda powtórkowa. System pięciu przegródek Pierwszego dnia nauki możemy zacząć od przyswojenia 10-15 nowych słówek. Wkładamy je wtedy do przegródki numer 1. Kolejnego dnia zaczynamy od powtórki

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: j. angielski, poziom A1 Termin szkolenia: 15. 12. 2014 r. 06. 05. 2015 r. Termin Egzaminu

Bardziej szczegółowo

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION 1. Applicant s data Company s name (address, phone) NIP (VAT) and REGON numbers Contact person 2. PPROPERTIES HELD Address Type of property Property

Bardziej szczegółowo

Why choose No Hau Studio?

Why choose No Hau Studio? Why choose No Hau Studio? We ve been perfecting our skills for over 10 years. Branding and Communications are the core of our activities. B2B is our speciality. Customer s Satisfaction is our priority.

Bardziej szczegółowo