KRÓL POLSKI, KSIĄŻĘ I KRÓL POLSKI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KRÓL POLSKI, KSIĄŻĘ I KRÓL POLSKI"

Transkrypt

1 9 1. KRÓL POLSKI, KSIĄŻĘ I KRÓL POLSKI Król Jadwiga i książę Wilhelm W Kalendarzu Katedry Krakowskiej znajdujemy łaciński zapis: Hedvigis filia regis Lodovici est in regem coronata. W niedzielę 16 października 1384 r. w Krakowie Jadwiga, córka króla Węgier i Polski, Ludwika Wielkiego, została koronowana na króla Polski. Tak, na króla, a nie królową Polski. Jan Długosz, który, nawiasem mówiąc, podał mylną datę koronacji, co sprostowała Zofia Kozłowska-Budkowa, tak tłumaczy: Prałaci zaś i panowie polscy darzyli ją tak wielką życzliwością i tak gorącą miłością, że niepomni, iż są mężami, nie uważali, by przynosiło im ujmę okazywanie uległości tak zacnej i cnotliwej kobiecie [...] nadawszy jej pełną władzę do sprawowania rządów nad Królestwem Polskim, zanim jej nie poszukają odpowiedniego małżonka. I nic dziwnego.

2 10 Najsłynniejsze miłości królów polskich Wprowadzenie kobiety na tron jako króla było zupełnym novum w Polsce i chyba w Europie. Dlaczego panowie polscy zdecydowali się na ten niecodzienny krok? Oczywiście decydowała sprawa bezpieczeństwa świeżo scementowanego kraju, gry interesów możnowładczych, niechęć Polaków do równoległych rządów monarchy węgiersko-polskiego i wiele, wiele innych okoliczności, wymienianych w przebogatej literaturze dotyczącej Jadwigi i jej czasów. Już od dawna piękna Jadwiga była i jest obiektem wnikliwych badań historyków, a na naszych oczach dostąpiła świętości. Sam Karol Szajnocha, mistrz dziewiętnastowiecznej prozy historycznej, poświęcił jej życiu cztery tomy. Od siebie pozwolę sobie jednak dodać rzecz pomijaną albo niedostrzeganą. Drogę Jadwidze przetarły jej babka i matka, znienawidzone przez część poddanych polskich i węgierskich. Obie Elżbiety i Łokietkówna, i Bośniaczka pokazały, że potrafią energicznie rządzić krajami. Kronikarz Janko z Czarnkowa przekazał pokoleniom obraz rządów namiestniczych Elżbiety Łokietkówny jako istne przekleństwo, tworząc kalkę powielaną przez pokolenia historyków. A przecież aż tak źle nie było. Z pewnością inne opinie, te niezapisane, były znacznie bardziej pochlebne. Elżbiety nie były pokutnicami, noszącymi na co dzień włosiennice, ale żądnymi władzy, cieszącymi się życiem kobietami. Koronowane królowe, posiadały umiejętności polityczne, posiadały własne kancelarie. Polacy to zauważali a gdy jeszcze dostrzegli niezwykłe cnoty i talenty młodziutkiej królowej Jadwigi, niezwykłą skromność i urodę nie mogli się jej oprzeć. Tym bardziej że była polską panią naturalną, w której żyłach płynęła po babce, matce i przodkach w trzech czwartych krew Słowian, w tym krew Piastów. Dzieje Jadwigi nim doszło do koronacji na króla Polski i małżeństwa zmieniającego bieg dziejów Europy Środkowo-Wschodniej były burzliwe. Jej narodzenie badacze datują po 3 października 1373 i nie później niż 18 lutego 1374 r.; ta ostatnia data jest

3 Król Jadwiga i książę Wilhelm 11 najbardziej prawdopodobna. Ks. Bolesław Przybyszewski sądzi na podstawie dokumentu budzińskiego z 1385 r., że Jadwiga powitała świat 15 lutego 1374 r. Ojciec, węgierski król Ludwik Wielki z dynastii Andegawenów, władca jednego z najświetniejszych dworów i państw Europy, dbał o mariaże nieświadomych niczego córeczek. Katarzyna została przewidziana na tron krakowski, co ustalono ze szlachtą polską w Koszycach we wrześniu 1374 r. Po jej śmierci w 1377 lub 1378 r. Ludwik wymusił, zamykając dostojników polskich w murach Koszyc, uznanie Marii jako następczyni tronu polskiego. Jednakże jej rączka była przyrzeczona młodemu Zygmuntowi z potężnej dynastii czeskich Luksemburgów. Oznaczało to kolejną falę pretensji i ekspektatywy czesko-niemieckiej do tronu polskiego, a tego Polacy sobie nie życzyli po doświadczeniach z Wacławami Przemyślidami. Gdy Jadwiga miała roczek, do Ludwika Wielkiego trafił tzw. dokument erenburski z 18 sierpnia 1374 r. Wystawił go książę domu austriackiego Leopold III Habsburg, proponując związek Jadwigi z jego czteroletnim synkiem Wilhelmem. Ludwik, po zastanowieniu (być może to on sam wywołał owe dynastyczne zabiegi), w akcie wydanym w Budzie 4 marca 1375 r. potwierdził zamiar mariażu, określając zobowiązania Andegawenów wobec projektowanego związku. Ludwik Wielki chyba zlekceważył pomruki z Polski niechętnej przyszłemu mężowi Marii, Zygmuntowi Luksemburskiemu. Nie chciał też oddawać Jadwigi na Wawel, gdyż Habsburgowie, choć jeszcze słabi, potrzebni byli ambitnemu Andegawenowi do wojny z Republiką Wenecką i o odzyskanie Neapolu. Dlatego udał się z żoną i maleńką Jadwigą do pogranicznego Hainburga na spotkanie z Leopoldem III, jego synem Wilhelmem i innymi Habsburgami. Tamże, w parafialnym kościele, 15 czerwca 1378 r., arcybiskup ostrzyhomski Dymitr udzielił dzieciom ślubu i pobłogosławił ich

4 12 Najsłynniejsze miłości królów polskich związek. Potem uroczystości przeniosły się na zamek, gdzie, jak wynika z dokumentu w Zwolinie z 12 lutego 1380 r., para dokonała rytualnych pokładzin. O rzeczywistej konsumpcji cielesnej oczywiście nie mogło być mowy: Jadwiga miała cztery latka, jej mąż osiem, ale najprawdopodobniej dzieci spały razem i bawiły się na ucztach weselnych przez dwa tygodnie i to, jak się wydaje, bardzo ich zbliżyło. W Hainburgu Ludwik i Leopold habsburski domówili się co do kwot posagowych: obydwaj mieli wypłacić do św. Jerzego 1384 r. po 200 tysięcy florenów, które przepadały w razie niedotrzymania umowy przez któregoś z kontrahentów. Posagiem dla królewny miała być Marchia Trewizańska, o którą Austria biła się z Wenecją. Po tych ustaleniach Jadwiga powędrowała na dwór ukochanego chłopczyka, do Wiednia, by zawczasu przygotować się do swej przyszłej roli. Z kolei Wilhelm pojechał do Budy, gdzie miał zapoznać się z kulturą świetniejszego dworu Andegawenów. Ówczesne pomysły wychowawcze wołają w świetle współczesnych teorii wychowania o pomstę do nieba: małe dzieci wędrowały na obce dwory, wykorzeniane przedwcześnie, pozbawione matek, ciepła i poczucia bezpieczeństwa. Nic dziwnego, że albo szybko umierały, wątłe, anorektyczne i przerażone, albo wyrastały np. na dziwaczki lub tyranów, pokrywających pychą lęk. Szczęśliwie pobyt Jadwigi w Wiedniu trwał niewiele ponad rok, niektórzy badacze sądzą, że aż cztery lata, choć zapewne przewidywano, że pozostanie ona w Wiedniu na całe życie. W tym czasie poduczyła się łaciny, niemieckiego, może włoskiego od matki Habsburga, księżniczki mediolańskiej Viridis Visconti oraz dowiedziała o tradycjach domu habsburskiego. Zapewne czytała też żywot swej imienniczki, św. Jadwigi śląskiej, gdyż stryj Wilhelma, arcyksiążę Albrecht, zamówił tę księgę. Edward Rudzki domniemywa, że od Albrechta mogła dziewczynka usłyszeć o walkach Krzyżaków z pogańskimi Litwinami, w których arcyksiążę

5 Król Jadwiga i książę Wilhelm 13 brał udział. Jego wyprawę na Żmudź Piotr Schenwirt opisał wierszem: Jadwiga musiała słyszeć mrożące krew w żyłach historie o potwornych poganach. Jej ojciec Ludwik również uczestniczył w krucjacie krzyżackiej contra paganos. Taki obraz mnichów walczących z poganami przeniesie królewna pod powiekami. Śmierć Elżbiety, namiestniczki Królestwa Polskiego w 1380 r. znów wywołała sprawę następstwa tronu wawelskiego. Na zjeździe w Zwolinie, w lipcu 1382 r. panowie polscy przed obliczem króla Ludwika złożyli hołd nie tylko Marii, ale i jej mężowi Zygmuntowi Luksemburskiemu, jako przewidywanemu następcy tronu. Niebawem jednak, we wrześniu, zmarł Ludwik Wielki i Wielkopolanie stanęli znów przeciw Luksemburczykowi. Zwołany do Radomska wielki zjazd szlachty 25 listopada 1382 r. potwierdził złożenie hołdu wobec córek Ludwika, uznając je za następczynie tronu polskiego. W rzeczywistości oznaczało to otwarcie drogi do koronacji nie tyle Marii, zamężnej z Luksemburczykiem, ile właśnie Jadwigi. Pomimo sprzeciwu arcybiskupa gnieźnieńskiego Bodzęty, zjazd małopolski w Wiślicy 6 grudnia 1382 r. opowiedział się przeciw Zygmuntowi, nie wpuszczając go do Krakowa. Luksemburczyk zmuszony był zawrócić na Węgry. Jadwiga w tym czasie chyba już nie przebywała w Wiedniu, została odwieziona przez Habsburga około 1 czerwca 1379 r., na wieść o zgonie najstarszej siostry Katarzyny. Po śmierci Ludwika Węgierskiego jej matka czyniła teraz wszystko, by unieważnić małżeństwa córek z Niemcami, Luksemburgiem i Habsburgiem, wywracając politykę swego męża do góry nogami. Było to na rękę panom polskim gotowym przyjąć na Wawelu Jadwigę. Wysłannicy Elżbiety Bośniaczki zjawili się na wielkim ogólnopolskim zjeździe możnowładztwa zwołanym do Sieradza na 27 lutego 1383 r. Rozpoczęła się wielka gra o Jadwigę. Biskup weszpremski Mikołaj, z pewnością na zlecenie swej węgierskiej królowej, zwolnił Polaków od wszelkich zobowiązań wobec Marii i obiecywał przysłać po Wielkanocy, czyli po 22 marca, młod-

6 14 Najsłynniejsze miłości królów polskich szą Jadwigę. Ustalono, że po ukoronowaniu w Krakowie wróci do swej matki dla dokończenia edukacyi i po trzech latach terminowania w sztuce rządzenia na Węgrzech znów przyjedzie do Krakowa. Ustalenia te były podyktowane przez królową matkę. Jadwiga była wszak poślubiona niemieckiemu Wilhelmowi, ale Habsburgowie byli wówczas znacznie słabsi niż Luksemburgowie trzymający koronę cesarską, czeską i Marchię Brandenburską. Dlatego rozerwanie małżeństwa, a właściwie narzeczeństwa Jadwigi, zwanego sponsalia pro futuro, wydawało się nie tylko łatwiejsze, ale i mniej niebezpieczne dla polskiej racji stanu. Janko z Czarnkowa poza jednym zdaniem, że Jadwiga była już gdzie indziej zaręczoną Leopoldowi, księciu rakuskiemu, nie wspomina, by panowie polscy się tą kwestią przejmowali. Mieli za sobą prawo, gdyż bez konsumpcji małżeństwo sponsalia in futuro było nieważne. W rzeczywistości, jak pisze Jerzy Wyrozumski, możni polscy zajmowali się jednak solidnie sprawą mariażu. Cień Wilhelma i innych kandydatów do korony zawisł nad zebraną ponownie w Sieradzu szlachtą, w marcu 1383 r. Znaczna część rycerstwa nie chciała Habsburga, a rdzennego pana naturalnego Piasta. Bodzęta, arcybiskup gnieźnieński w kościele sieradzkim w obecności mnóstwa szlachty głosem donośnym zapytał, czy sobie życzą księcia Siemowita mieć swym królem, a wielu obecnych krzycząc zawołało:»chcemy, chcemy i prosimy, aby przez Was, mości arcybiskupie na króla polskiego był koronowany«. Siemowit IV z Mazowsza był blisko tronu. Kto wie, czy książę mazowiecki nie zostałby niebawem koronowany, gdyby nie riposta kasztelana wojnickiego Jaśka z Tenczyna, który przypomniał o przysiędze wierności dla Jadwigi. Proponował, by królewna przybyła do Polski do Zielonych Świątek, czyli do15 maja, a dopiero potem należy wybrać Siemowita mazowieckiego na tron polski. Arcybiskup Bodzęta 7 maja przybył pod Kraków, aby przyjąć Jadwigę: na wszelki wypadek w towarzystwie pół tysiąca ko-

7 Król Jadwiga i książę Wilhelm 15 pijników. Gwałtownie szerzyły się pogłoski, że w chorągwiach Bodzęty ktoś się ukrywa. Rzeczywiście: był to książę Siemowit. Wydali go sami Mazowszanie, jakiś Bartosz. Książę mazowiecki bowiem zamierzył za poradą niektórych ze szlachty jemu sprzyjających, ową Jejmościankę pannę Jadwigę, córkę królewską gwałtem porwać, kiedy ją będą wieźli do Krakowa na koronację i zaraz kazać siebie na króla, a ją na królową Polski koronować pisał Janko z Czarnkowa. Jadwiga jednak nie przyjechała wonczas do Krakowa, cały plan spełzł na niczym. Kronikarz nie dopisał, czy to właśnie wykrycie spisku powstrzymało Elżbietę Bośniaczkę przed wysłaniem swej córki na Wawel. Zapewne tak; poza tym Elżbieta chciała nadal w Polsce panować, o czym świadczyły nominacje oraz zajmowanie Kujaw, Brześcia, Kruszwicy przez polskich starostów i wojewodów wyznaczanych przez Bośniaczkę. Wyraźnie wstrzymywała wyjazd Jadwigi do Polski. Na efekty nie trzeba było długo czekać. 16 czerwca w kościele Braci Kaznodziejów, czyli dominikanów w Sieradzu, część szlachty z arcybiskupem Bodzętą na czele podnieśli księcia [Siemowita IV J.B.] do góry obwołując go królem i gdyby niektórzy z nich nie odradzili, to byłby wtedy ukoronowany na króla polskiego przez arcybiskupa Bodzętę, Ścibora płockiego i Mikołaja za Zakonu Kaznodziejskiego, biskupa kujawskiego zauważył świadek tych zdarzeń, Janko z Czarnkowa. Na dodatek w Wielkopolsce zaostrzała się wojna domowa Grzymalitów z Nałęczami. Na wieść o próbie elekcji Siemowita IV na króla Polski, Zygmunt Luksemburski wtargnął i zaszedł aż na Mazowsze z wojskiem węgierskim. Nadal kwestia koronacji i panowania kręciła się jednak wokół małej główki Jadwigi. Aby rzecz przyśpieszyć, do królowej węgierskiej pojechał starosta krakowski Sędziwój z Szubina w otoczeniu młodzieńców polskich ze szlachetnych rodów krakowskich. Gotów był pozostawić ich jako zakładników za cenę przyjazdu i koronacji Jadwigi na Wawelu!

8 16 Najsłynniejsze miłości królów polskich Piękna Elżbieta Bośniaczka znów wpadła w meandry własnej polityki: wszelkie propozycje zdawała się traktować jak zagrożenie jej planów i pozbawianie władzy; umiała tylko rozdawać karty w politycznej grze, nie znając niemal zupełnie jej reguł, ani nawet nie wiedząc chyba za dobrze, w co gra. Cichcem nakazała zająć swemu zwolennikowi Jaśkowi z Tarnowa zamek krakowski i przekazać go Zygmuntowi, a wracającego do Krakowa Sędziwoja chciała uwięzić. Pan z Szubina przewidział to jednak i sprytnie wymknął się z zasadzki, uprzedzając działania Jaśka Tarnowskiego. Czyny Bośniaczki i Węgrów wzburzyły szlachtę i skłoniły do złożenia kolejnego zjazdu powszechnego w Radomsku 2 marca 1384 r. Przybrał on znów kształt konfederacji i zabraniał udawania się na Węgry komukolwiek bez zezwolenia konfederacji oraz nadal zabiegał o przyjazd Jadwigi. Gdy w kwietniu znów ruszył do Polski Luksemburczyk, Krakowianie wyruszyli do Sącza chcąc mu zabronić wstępu [...] ponieważ go ani księciem ani rządcą nie obrali, w przeciwnym wypadku zastąpią mu drogę z bronią w ręku. Zygmunt prosił o rozmowy, wysłano znów do Lubowli Sędziwoja z Szubina i tamże ustalono, że Jadwiga przyjedzie do Polski między św. Stanisławem a Zielonymi Świątkami, czyli pomiędzy 8 a 25 maja 1384 r. W dzień patrona Polski, przyszła święta jeszcze się nie pojawiła. Panowie krakowscy i sandomierscy uchwalili zatem 8 maja w Sączu, że jeśli Jadwiga nie pokaże się w Krakowie do umówionej daty, od dnia piątego po Świątkach żaden z nich pod dachem nie spocznie, dopóki nie obiorą księcia, żeby panował w Polsce relacjonował Janko z Czarnkowa. Nie wiemy, kiedy Jadwiga wjechała wreszcie przez Przełęcz Dukielską do Krakowa, uprzedzając wybór Siemowita. Jej biografka Jadwiga Stabińska sądzi, że patrząc na Polskę z przełęczy karpackiej Jadwiga doznaje bardziej chyba trwogi niż radości. Żegna przecież swoją szczęśliwą przeszłość, a staje przed

Początki rządów Jagiellonów

Początki rządów Jagiellonów Początki rządów Jagiellonów 1. Andegawenowie na polskim tronie Łokietek i Kazimierz Wielki dogadywali się w sprawie sukcesji z Węgrami (Kazimierz Wielki w 1339 r. w Wyszehradzie) 1370 r. umiera Kazimierz

Bardziej szczegółowo

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut.

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG Piotr Kalinowski KALETY 2006 Słowo wstępu Katalog, który macie Państwo przed sobą powstał na podstawie wydanego w 1988 dzieła Ivo Halački Mince

Bardziej szczegółowo

Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły. Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska

Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły. Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska Szkoła Podstawowa nr 2 im. Królowej Jadwigi w Bełżycach Oto nasza szkoła

Bardziej szczegółowo

Miejsce Zjazdu: Zamek Niepołomice w Niepołomicach. Data Zjazdu: 4-5 października 2014 roku.

Miejsce Zjazdu: Zamek Niepołomice w Niepołomicach. Data Zjazdu: 4-5 października 2014 roku. UNIWERSAŁ trzecich Wici zwołłujjąccy sszllacchettnycch Pollaków do Niepołomic na dwudniiowy Sejm Walny w dniach 4-5 października 2014r.. Wojciech Edward Leszczyński Fundacja im. Króla Stanisława Leszczyńskiego

Bardziej szczegółowo

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Monety kolekcjonerskie SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wacław Ii Czeski SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność:

Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność: Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność: A) chrzest Polski, wstąpienie na tron Mieszka I, bitwa pod Cedynią B) bitwa pod Cedynią, chrzest Polski, wstąpienie na

Bardziej szczegółowo

Skarby Stanisława Augusta

Skarby Stanisława Augusta Monety kolekcjonerskie Skarby Stanisława Augusta Ludwik Węgierski (1370 1382) Skarby Stanisława Augusta Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł Skarby Stanisława

Bardziej szczegółowo

997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla. najazd niemiecki i ruski wygnany z kraju

997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla. najazd niemiecki i ruski wygnany z kraju książę Mieszko I X wiek powstaje Polska (jakie plemiona?) 966 chrzest Polski 972 - Cedynia król Bolesław Chrobry 997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla król Mieszko II

Bardziej szczegółowo

HISTORIA CZĘŚĆ I I Ę ( 1335 1740 )

HISTORIA CZĘŚĆ I I Ę ( 1335 1740 ) HISTORIA ŚLĄSKA CZĘŚĆ I I Ę ( 1335 1740 ) HISTORIA ŚLĄSKA Wśród krajów korony św. Wacława ( 1335 1526 ) ŚLĄSK POD RZĄDAMI Ą PIASTÓW ŚLĄSKICH (1138 1335) Kazimierz Wielki (1333-1370) 1370) Utrata Śląska

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN WSTĘPNY DLA KANDYDATÓW DO GIMNAZJUM AKADEMICKIEGO W

EGZAMIN WSTĘPNY DLA KANDYDATÓW DO GIMNAZJUM AKADEMICKIEGO W KOD UCZNIA EGZAMIN WSTĘPNY DLA KANDYDATÓW DO GIMNAZJUM AKADEMICKIEGO W ZAKRESIE PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH 21.05.2011, godz. 10.30 Czas pracy: 60 min. JĘZYK POLSKI Przeczytaj kilkakrotnie załączony tekst

Bardziej szczegółowo

Królowa Jadwiga patronka mojej szkoły

Królowa Jadwiga patronka mojej szkoły Królowa Jadwiga patronka mojej szkoły Aleksander Kleszcz Nauczyciel nadzorujący: Artur Winiarczyk & Jacek Pawlak Uczniowie III LO w Inowrocławiu III Liceum Ogólnokształcące im. Królowej Jadwigi w Inowrocławiu

Bardziej szczegółowo

Panowanie ostatnich Jagiellonów

Panowanie ostatnich Jagiellonów Panowanie ostatnich Jagiellonów 1. Wojny na wschodzie Wielkie Księstwo Moskiewskie za panowania Iwana III Srogiego w 1492 r. atakuje litewską Wiaźmę i tereny nad Oką 1500 r. Księstwo wchodzi w granice

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze.

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. Rozdział I. Początek wieków średnich GRUPA A 0 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. 400 500 600 700 800 2. Uzupełnij poniższe zdania. a) Słowianie zasiedlili

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w kl. V B

Scenariusz lekcji w kl. V B Scenariusz lekcji w kl. V B Temat: Bolesław Chrobry pierwszy król Polski Treści programowe: 1. Zjazd w Gnieźnie 2. Wzrost znaczenia Polski w czasach Bolesława Chrobrego 3. Pierwsza koronacja i jej znaczenie

Bardziej szczegółowo

miłość, wierność i uczciwość przed obliczem Boga dnia. o godzinie w Kościele... w... Na tą uroczystość zapraszają W.P. Rodzice i Narzeczeni

miłość, wierność i uczciwość przed obliczem Boga dnia. o godzinie w Kościele... w... Na tą uroczystość zapraszają W.P. Rodzice i Narzeczeni Wybór tekstu zaproszenia 1. Ku radości przyjaciół, za pozwoleniem najbliższych, rozpoczynają wspólna drogę życia Panna Młoda: imię i nazwisko i Pan Młody: imię i nazwisko miłość, wierność i uczciwość przed

Bardziej szczegółowo

Jadwiga Andegaweńska

Jadwiga Andegaweńska 2 linie odstępu Jadwiga Andegaweńska czcionka 18 pt, 2 linie odstępu pogrubienie Jadwiga Andegaweńska, węg. szent Hedvig (ur. między 3 października 1373 a 18 lutego 1374, zm. 17 lipca 1399 w Krakowie)

Bardziej szczegółowo

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ Witaj Św. Stanisławie, czy mogę z Tobą przeprowadzić wywiad? - Witam. Tak bardzo chętnie udzielę wywiadu. Gdzie i kiedy się urodziłeś? - Urodziłem się w Październiku 1550r.

Bardziej szczegółowo

Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku

Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku Lekcje: 1. Rozbicie dzielnicowe w Polsce 2. Gospodarka i społeczeostwo Polski w okresie rozbicia dzielnicowego 3. Odbudowa Królestwa Polskiego przez Władysława

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

Temat: Kazimierz III Wielki Kazimierz Wielki był jedynym synem Władysława Łokietka i Jadwigi, księżnej wielkopolskiej. Urodzony w 1310 roku w

Temat: Kazimierz III Wielki Kazimierz Wielki był jedynym synem Władysława Łokietka i Jadwigi, księżnej wielkopolskiej. Urodzony w 1310 roku w Temat: Kazimierz III Wielki Kazimierz Wielki był jedynym synem Władysława Łokietka i Jadwigi, księżnej wielkopolskiej. Urodzony w 1310 roku w miasteczku Kowal na Kujawach. Otrzymał bardzo surowe wychowanie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Tytuł lekcji. Data i miejsce realizacji. Adresaci. Cel

Scenariusz lekcji. Tytuł lekcji. Data i miejsce realizacji. Adresaci. Cel Scenariusz lekcji Autor/ka / Autorzy: Ewa Banaszek Trenerka wiodąca: Małgorzata Winiarek- Kołucka Tytuł lekcji Polska w czasach ostatnich Jagiellonów. Data i miejsce realizacji Szkoła podstawowa Adresaci

Bardziej szczegółowo

zaręczyny czteroletniej Jadwigi z 8-letnim Wilhelmem Habsburskim w Hainburgu nad Dunajem

zaręczyny czteroletniej Jadwigi z 8-letnim Wilhelmem Habsburskim w Hainburgu nad Dunajem Święta Jadwiga Królowa - nasza Patronka Kalendarium życia i najważniejsze daty związane z Jej osobą: 1374 II 18 prawdopodobna data urodzin Jadwigi trzeciej córki Ludwika Andegaweńskiego i Elżbiety zwanej

Bardziej szczegółowo

Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju.

Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju. Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju. Ruch pielgrzymkowy w ważniejszych ośrodkach kultu religijnego na świecie

Bardziej szczegółowo

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego 11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego MARIA REGINA POLONIAE NR 6 / 18 / 2015 Na naszą modlitwę w Bazylice górnej musieliśmy poczekać z powodu koncertu,

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

Ziemia. Modlitwa Żeglarza

Ziemia. Modlitwa Żeglarza Ziemia Ziemia, którą mi dajesz, nie jest fikcją ani bajką, Wolność którą mam w Sobie Jest Prawdziwa. Wszystkie góry na drodze muszą, muszą ustąpić, Bo wiara góry przenosi, a ja wierzę Tobie. Ref: Będę

Bardziej szczegółowo

Szlakiem polskich stolic

Szlakiem polskich stolic Szlakiem polskich stolic Tekst I Uczniowie klasy VI planują trzydniową wycieczkę. Pierwszego dnia chcą zobaczyć zabytki Krakowa, drugiego dnia zaplanowali zwiedzanie obecnej stolicy Polski. Ostatnim etapem

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Kongres wiedeński. Kongres się nie posuwa, on tańczy

Kongres wiedeński. Kongres się nie posuwa, on tańczy Kongres wiedeński Kongres się nie posuwa, on tańczy 1. Zwołanie kongresu w Wiedniu Wiosna 1814 r. armie VI koalicji wchodzą do Paryża i detronizują Napoleona Królem został Ludwik XVIII, Bonaparte na Elbie

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny KLUCZ ODPOWIEDZI K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny Zadanie 1. max. 7 p. Wiosna Ludów na ziemiach polskich Zaznacz w tabeli (wpisując w odpowiednią rubrykę literę ), czy poniższe

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 90/2014 CZY WARTO POZOSTAĆ W OFE?

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 90/2014 CZY WARTO POZOSTAĆ W OFE? Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 90/2014 CZY WARTO POZOSTAĆ W OFE? Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Podobny czy inny? Dziedziczyć można też majątek, ale jest coś, czego nie można odziedziczyć po rodzicach.

Podobny czy inny? Dziedziczyć można też majątek, ale jest coś, czego nie można odziedziczyć po rodzicach. Podobny czy inny? Agata Rysiewicz 1. Pogadanka o podobieństwie. - W czym jesteś podobny do rodziców? - Jak to się stało, że jesteś podobny do rodziców? Dziedziczysz cechy wyglądu, charakteru, intelektu.

Bardziej szczegółowo

JESTEŚ KRÓLEM CHRYSTUS PAN PRZYSZEDŁ NA ŚWIAT. Jesteś Królem, Jesteś Królem. Jesteś Królem, Jesteś Królem. Królem jest Bóg.

JESTEŚ KRÓLEM CHRYSTUS PAN PRZYSZEDŁ NA ŚWIAT. Jesteś Królem, Jesteś Królem. Jesteś Królem, Jesteś Królem. Królem jest Bóg. ARCHANIOŁ BOŻY GABRIEL DOBRY BOŻE 1. Archanioł Boży Gabriel, posłan do Panny Maryi. Z majestatu Trójcy świętej, tak sprawował poselstwo k Niej. Zdrowaś, Mario, łaskiś pełna, Pan jest z Tobą, to rzecz pewna.

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-polski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-polski Życzenia : Ślub Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! młodej parze Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! Gratulacje i najlepsze

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

Regulamin II Powiatowego Konkursu Historycznego Kazimierz Wielki i jego czasy

Regulamin II Powiatowego Konkursu Historycznego Kazimierz Wielki i jego czasy Regulamin II Powiatowego Konkursu Historycznego Kazimierz Wielki i jego czasy 1 Organizator Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Czchowskiej Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Czchowie Zespół Szkół i Przedszkola

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU HISTORYCZNEGO

WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU HISTORYCZNEGO kod pracy ucznia WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU HISTORYCZNEGO ETAP SZKOLNY 2010/2011 Drogi Uczniu, witaj w I etapie konkursu historycznego. Przeczytaj uważnie instrukcję i postaraj się prawidłowo odpowiedzieć

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia chiński-polski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia chiński-polski Życzenia : Ślub 祝 贺, 愿 你 们 幸 福 快 乐, 天 长 地 久 Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! młodej parze 致 以 我 对 你 们 婚 姻 真 诚 的 祝 福 Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! młodej parze 恭 喜 喜 结

Bardziej szczegółowo

Dawno temu leśną krainą

Dawno temu leśną krainą Dawno temu leśną krainą rządził poczciwy, stary król Kanut Wielki. Mieszkał w wielkim, kamiennym zamku, otoczonym lasami, pełnymi dzikich zwierząt. D D d d Król Kanut mieszkał w zamku razem ze swoją rodziną:

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

Protokół z Walnego Zgromadzenia. Stowarzyszenia Potomków Sejmu Wielkiego

Protokół z Walnego Zgromadzenia. Stowarzyszenia Potomków Sejmu Wielkiego Protokół z Walnego Zgromadzenia Stowarzyszenia Potomków Sejmu Wielkiego Kraków 16 marca 2013 roku Marszałek Stowarzyszenia: Andrzej Krzyżanowski Protokolanci: Helena Łopińska Rene Karkocha 1. O godzinie

Bardziej szczegółowo

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Monety kolekcjonerskie SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Bolesław Chrobry SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

Bardziej szczegółowo

,,Lublin w sieci życzliwości 2011 życzliwe inicjatywy grupy Samorządu Uczniowskiego Gimnazjum nr 3 w Lublinie

,,Lublin w sieci życzliwości 2011 życzliwe inicjatywy grupy Samorządu Uczniowskiego Gimnazjum nr 3 w Lublinie ,,Lublin w sieci życzliwości 2011 życzliwe inicjatywy grupy Samorządu Uczniowskiego Gimnazjum nr 3 w Lublinie Jak to się zaczęło? 26 września 2011r. do naszej szkoły przyjechały dwie panie trenerki z Fundacji

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Maj jest miesiącem nabożeństw majowych. Zachęcamy dziecin do udziału w majówkach.

OGŁOSZENIE Maj jest miesiącem nabożeństw majowych. Zachęcamy dziecin do udziału w majówkach. Nr 56 MAJ 2009 r. W MAJOWYM WYDANIU Matce Bożej Królowej Polski.2 Uroczystość bierzmowania 3 Święto patrona naszej szkoły 3 Komunia Święta w naszej parafii..4 Dzień naszych mam 5 01.05. - św. Józefa, Rzemieślnika

Bardziej szczegółowo

JAGIELLONOWIE NOTATKI Z LEKCJI

JAGIELLONOWIE NOTATKI Z LEKCJI JAGIELLONOWIE NOTATKI Z LEKCJI 1. UNIA POLSKI Z LITWĄ. WŁADYSŁAW JAGIEŁŁO NA TRONIE POLSKIM 1. 1339 r. zjazd w Wyszehradzie umowa sukcesyjna K. Wielkiego. Po bezpotomnej śmierci ostatniego Piasta rządy

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO

TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO 2. Protokół podpisuje osoba, która przyjęła oświadczenie, oraz osoba, która je złożyła, chyba że nie może ona go podpisać. Przyczynę braku podpisu należy podać w protokole.

Bardziej szczegółowo

...Dumny sztandar pręży pierś W słońcu błyszczą karabiny, Dziś rozlega się już pieśń... rytm jej -wolność przypomina...

...Dumny sztandar pręży pierś W słońcu błyszczą karabiny, Dziś rozlega się już pieśń... rytm jej -wolność przypomina... 1 Budzik dzwonił coraz głośniej i głośniej, a słońce jakby za wszelką cenę chciało się wedrzeć do mojego pokoju. Niedali mi spać już dłużej;wstałam. Wtedy właśnie uswiadomiłam sobie, że jest dzień 11 listopada

Bardziej szczegółowo

Szkoła tolerancji Janusza Korczaka

Szkoła tolerancji Janusza Korczaka Szkoła tolerancji Janusza Korczaka Warszawa, 2012 data Szkoła tolerancji Zajęcia na kanwie utworów literackich Janusza Korczaka. W warsztatach kładziemy nacisk na rozwój umiejętności współpracy i dialogu,

Bardziej szczegółowo

Miłosierdzie Miłosierdzie

Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie SP Klasa IV, Temat 57 SP SP Klasa IV, IV, Temat 57 57 SP Klasa IV, Temat 57 Koronka do Miłosierdzia Bożego Na początku odmawia się: Ojcze nasz..., Zdrowaś Maryjo..., Wierzę

Bardziej szczegółowo

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii TEST POWTÓRZENIOWY KLASA III od starożytności do XVI wieku. 1.Określ czy poniższe zdania są prawdziwe czy fałszywe a) proces przeobrażania się gatunków to rewolucja b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła

Bardziej szczegółowo

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc.

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Dnia 16.12.10 odbyła się wycieczka do Domu Opieki Społecznej w

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Interpretacje historii Mazowsza... 22 Specyfika historyczna Mazowsza... 22 Kwestia zacofania Mazowsza w literaturze historycznej...

Rozdział II. Interpretacje historii Mazowsza... 22 Specyfika historyczna Mazowsza... 22 Kwestia zacofania Mazowsza w literaturze historycznej... Spis treści Wstęp..................................................... 11 Rozdział I. Wprowadzenie................................... 15 Uwagi metodologiczne..................................... 15 O stanie

Bardziej szczegółowo

Skarby Stanisława Augusta

Skarby Stanisława Augusta Monety kolekcjonerskie Skarby Stanisława Augusta Kazimierz III Wielki (1333 1370) Skarby Stanisława Augusta Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł Skarby

Bardziej szczegółowo

Młode Opalenie PROJEKTU. Kraków opanowany... Wilhelm Weldman

Młode Opalenie PROJEKTU. Kraków opanowany... Wilhelm Weldman Zespół Szkół w Opaleniu ulkslwarneckiego 10 83136, Opalenie Numer 10 02/15 WWWJUNIORMEDIAPL ORGANIZATOR PROJEKTU PARTNER Kraków opanowany Gimnazjum w Opaleniu w Krakowie Kto chce poznać duszę Polski niech

Bardziej szczegółowo

Anna Kowalska i Adam Nowak. Anna Kowalska i Adam Nowak

Anna Kowalska i Adam Nowak. Anna Kowalska i Adam Nowak T1 Anna Kowalska i Adam Nowak wraz z Rodzicami serdecznie zapraszają na uroczystość Zaślubin, która odbędzie się15 sierpnia 2015 roku o godzinie 17.00 w Kościele pw. Św. Trójcy przy ul. Krzyckiej 42 we

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW LEOPOLD KATALOG

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW LEOPOLD KATALOG ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW LEOPOLD KATALOG Piotr Kalinowski KALETY 2006 Słowo wstępu Katalog, który macie Państwo przed sobą powstał na podstawie wydanego w 1988 dzieła Ivo Halački Mince Ziemí Koruny České.

Bardziej szczegółowo

Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! Gratulacje z okazji wypowiedzenia sakramentalnego "tak"! najlepsze na nadchodzącej drodze życia

Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! Gratulacje z okazji wypowiedzenia sakramentalnego tak! najlepsze na nadchodzącej drodze życia 祝 福 : 结 婚 Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu!

Bardziej szczegółowo

Przed podróŝą na Litwę

Przed podróŝą na Litwę Przed podróŝą na Litwę Źródło: http://www.hotels-europe.com/lithuania/images/lithuania-map-large.jpg BirŜai to niewielkie miasto litewskie wyznaczone jako miejsce kolejnego, juŝ piątego spotkania przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 2. niedziela po Epifanii

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 2. niedziela po Epifanii Centrum Misji i Ewangelizacji/www.cme.org.pl Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 2. niedziela po Epifanii Główna myśl: Pan Jezus może zmienić twoje serce Tekst: J 2,1-11 Wesele w Kanie Wiersz: : Wiem,

Bardziej szczegółowo

(Jan Paweł II, Warszawa, 2 czerwca 1979 r.)

(Jan Paweł II, Warszawa, 2 czerwca 1979 r.) Przybywam do was jako syn tej ziemi, tego narodu, a zarazem, z niezbadanych wyroków Opatrzności, jako następca Świętego Piotra na tej właśnie rzymskiej stolicy. Dziękuję wam, żeście nie zapomnieli o mnie,

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK do Ogólnopolskiej Odznaki Krajoznawczej PTTK Szlakiem Rezydencji Królów i Książąt

ZAŁĄCZNIK do Ogólnopolskiej Odznaki Krajoznawczej PTTK Szlakiem Rezydencji Królów i Książąt ZAŁĄCZNIK do Ogólnopolskiej Odznaki Krajoznawczej PTTK Szlakiem Rezydencji Królów i Książąt Wielkopolska LP Miejscowość Gmina Powiat Pobyt monarchy (ów) 1. Giecz Dominowo średzki 2. Gniezno Gniezno gnieźnieński

Bardziej szczegółowo

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości.

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości. Lectio Divina Rz 6,15-23 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Anna Korzycka Rok IV, gr.1. Mapa i plan w dydaktyce historii. Pytania. Poziom: szkoła podstawowa, klasa 5.

Anna Korzycka Rok IV, gr.1. Mapa i plan w dydaktyce historii. Pytania. Poziom: szkoła podstawowa, klasa 5. Anna Korzycka Rok IV, gr.1 Mapa i plan w dydaktyce historii. Pytania Poziom: szkoła podstawowa, klasa 5. 1. Na podstawie mapy Polska za Bolesława Chrobrego podaj miejscowości będące siedzibami arcybiskupa

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

ŚPIĄCA KRÓLEWNA. Występują: Narrator 1. Narrator 2. Narrator 3. Królewna Shimonna. Kryształowa wróżka. Bursztynowa wróżka.

ŚPIĄCA KRÓLEWNA. Występują: Narrator 1. Narrator 2. Narrator 3. Królewna Shimonna. Kryształowa wróżka. Bursztynowa wróżka. 1 do artykułu z cyklu Bajkowe Abecadło autorstwa Chanthy E.C. zamieszczonego na www.abcprzedszkola.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. ŚPIĄCA KRÓLEWNA Występują: Narrator 1 Narrator 2 Narrator 3 Królewna Shimonna

Bardziej szczegółowo

SP Klasa IV, Temat 28. Morze Śródziemne. Nazaret. Jerycho. Jerozolima Ain Karim Betlejem. Jordan. Morze Martwe

SP Klasa IV, Temat 28. Morze Śródziemne. Nazaret. Jerycho. Jerozolima Ain Karim Betlejem. Jordan. Morze Martwe Morze Śródziemne Nazaret Jordan Jerozolima Ain Karim Betlejem Jerycho Morze Martwe Grupa I W owym czasie wyszło rozporządzenie cezara Augusta, żeby przeprowadzić spis ludności w całym świecie. Podążali

Bardziej szczegółowo

Kraków to jedno z największych miast Polski pod względem liczby mieszkańców i jednocześnie jedno z najstarszych. W Krakowie nie można się nudzić.

Kraków to jedno z największych miast Polski pod względem liczby mieszkańców i jednocześnie jedno z najstarszych. W Krakowie nie można się nudzić. Kraków Kraków to jedno z największych miast Polski pod względem liczby mieszkańców i jednocześnie jedno z najstarszych. W Krakowie nie można się nudzić. Liczne atrakcje czekają na turystów w każdym zakątku

Bardziej szczegółowo

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach:

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach: Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy radzi: Polskie i europejskie zasiłki dla bezrobotnych Od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej Polacy mogą bez problemu podróżować, osiedlać się i podejmować legalną

Bardziej szczegółowo

DYNASTIA PIASTÓW notatki z lekcji

DYNASTIA PIASTÓW notatki z lekcji DYNASTIA PIASTÓW notatki z lekcji 1. SŁOWIANIE I PIERWSZE PAŃSTWA SŁOWIAŃSKIE. 1. Słowianie dzielą się na : południowych: Słoweńców, Chorwatów i Serbów, zachodnich: Czechów, Morawian, Słowian połabskich,

Bardziej szczegółowo

Spis treści Tytuł I Małżeństwo Tytuł II Pokrewieństwo i powinowactwo

Spis treści Tytuł I Małżeństwo Tytuł II Pokrewieństwo i powinowactwo Spis treści Tytuł I Małżeństwo...5 Dział I Zawarcie małżeństwa...5 Dział II Prawa i obowiązki małżonków...15 Dział III Małżeńskie ustroje majątkowe...18 Rozdział I Ustawowy ustrój majątkowy...18 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Olinek - ośrodek naszych marzeń

Olinek - ośrodek naszych marzeń W ośrodku, który niebawem będzie obchodził swoje czwarte urodziny, prowadzona jest Oczekiwanie na narodziny upragnionego dziecka to jedna z najpiękniejszych chwil w życiu każdej rodziny. Cud narodzin i

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ?

Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ? Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ? Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek)

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek) Moscovia letni obóz językowy dla ludzi niemalże z całego świata. Wyjazd daje możliwość nauki j. rosyjskiego w praktyce, a także poznania ludzi z różnych stron świata. Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca

Bardziej szczegółowo

RELACJA Z PRAKTYKI HUDDERSFIELD/ MANCHESTER

RELACJA Z PRAKTYKI HUDDERSFIELD/ MANCHESTER RELACJA Z PRAKTYKI HUDDERSFIELD/ MANCHESTER O STAŻU W ramach programu Leonardo Da Vinci udało nam się zakwalifikować do wyjazdu na praktyki za granicą. Staż odbył się w angielskich miejscowościach Huddersfield

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Stefan Doerffer (1877-1939) syn Antoniny z Lekszyckich i Pawła Doerffera

Stefan Doerffer (1877-1939) syn Antoniny z Lekszyckich i Pawła Doerffera Stefan Doerffer (1877-1939) syn Antoniny z Lekszyckich i Pawła Doerffera Halina i Stefan Doerfferowie - rok po ślubie (1908) Doerfferowie w Lece Wielkiej (1917) Stoją od lewej: na osiołku syn Ryszard,

Bardziej szczegółowo

Bibliotheca paleotyporum in lingua Polonica impressorum

Bibliotheca paleotyporum in lingua Polonica impressorum Libri librorum Bibliotheca paleotyporum in lingua Polonica impressorum [Mikołaj z Szadka?] [Naznamionowanie dzienne miesiącow nowych pełnych lata 1520?] [Kraków, Hieronim Wietor, 1519/1520]. pl o do druku

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO DZIEJÓW SZTUKI SAKRALNEJ NA ZIEMIACH WSCHODNICH DAWNEJ RZECZYPOSPOLITEJ Redakcja naukowa: Jan K. Ostrowski CZĘŚĆ I

MATERIAŁY DO DZIEJÓW SZTUKI SAKRALNEJ NA ZIEMIACH WSCHODNICH DAWNEJ RZECZYPOSPOLITEJ Redakcja naukowa: Jan K. Ostrowski CZĘŚĆ I Redakcja naukowa: Wstęp Oznaczenia i skróty Jerzy T. Petrus Kościół parafialny p.w. Św. Wacława w Baworowie Rafał Quirini-Popławski Kościół parafialny p.w. Nawiedzenia Najśw. Panny Marii w Borkach Wielkich

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA TO WYGRANA

INTEGRACJA TO WYGRANA Zespół Szkół Integracyjnych ul Św Piotra 9a 41-500, Chorzów Numer 1 01/14 WWWJUNIORMEDIAPL ORGANIZATOR PROJEKTU PARTNER logo długofalowej akcji INTEGRACJA TO WYGRANA realizowanej w ZSI w Chorzowie Dziennik

Bardziej szczegółowo

Życie Religijne wśród niesłyszących w Bielsku-Białej

Życie Religijne wśród niesłyszących w Bielsku-Białej 1 Życie Religijne wśród niesłyszących w Bielsku-Białej Początki zorganizowanej działalności religijnej wśród niesłyszących w Bielsku-Białej, to lata 1952 i następne, gdy z inicjatywy p. Mariana Napadło

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 14 sierpnia 2012 r. Poz Rozporządzenie. z dnia 7 sierpnia 2012 r.

Warszawa, dnia 14 sierpnia 2012 r. Poz Rozporządzenie. z dnia 7 sierpnia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 14 sierpnia 2012 r. Poz. 927 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie określenia wzoru formularza

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Uroczystość ku czci Św. Barbary

Sprawozdanie Uroczystość ku czci Św. Barbary Sprawozdanie Uroczystość ku czci Św. Barbary I. Informacje wstępne W dniu 4 grudnia 2013 roku w Ulanowie odbyły się obchody uroczystość ku czci Świętej Barbary patronki flisaków. Organizatorem obchodów

Bardziej szczegółowo

W kolejnym ćwiczeniu brakuje ostatnich słów w zdaniach, wykonaj je podobnie jak poprzednie.

W kolejnym ćwiczeniu brakuje ostatnich słów w zdaniach, wykonaj je podobnie jak poprzednie. Przeczytaj poniŝszy tekst; brakuje w nim pierwszych słów w zdaniach. Podczas czytania nie zatrzymuj się, by uzupełnić luki, staraj się o nich nie pamiętać, czytaj moŝliwie najszybciej. Po przeczytaniu

Bardziej szczegółowo

NASZA WIZYTA W PRACOWNI LITERACKIEJ ARKADEGO FIEDLERA

NASZA WIZYTA W PRACOWNI LITERACKIEJ ARKADEGO FIEDLERA NASZA WIZYTA W PRACOWNI LITERACKIEJ ARKADEGO FIEDLERA Śladem Zygmunta Pniewskiego Dnia 8 kwietnia wybraliśmy się do Pracowni Literackiej Arkadego Fiedlera, aby poszukać śladów wyprawy do Brazylii oraz

Bardziej szczegółowo

Etap szkolny POWODZENIA!

Etap szkolny POWODZENIA! ...SP...w... Krakowska Matematyka 2011/2012 Nie od razu Kraków zbudowano Etap szkolny POWODZENIA! Wzgórze Wawelskie Katedra Wawelska Na Wzgórzu Wawelskim znajdują się dwa zabytkowe zespoły budowlane: Zamek

Bardziej szczegółowo

STANISŁAW WYSPIAŃSKI I JÓZEF MEHOFFER KOLEDZY I RYWALE ZE SZKOLNEJ ŁAWKI. Ewelina Sobczyk - Podleszańska

STANISŁAW WYSPIAŃSKI I JÓZEF MEHOFFER KOLEDZY I RYWALE ZE SZKOLNEJ ŁAWKI. Ewelina Sobczyk - Podleszańska STANISŁAW WYSPIAŃSKI I JÓZEF MEHOFFER KOLEDZY I RYWALE ZE SZKOLNEJ ŁAWKI Ewelina Sobczyk - Podleszańska Stanisław stan się sławny Mateusz dar Boga Ignacy ognisty Józef niech Bóg pomnoży Stanisław Wyspiański

Bardziej szczegółowo

Stanisław Zagajewski utalentowany artysta samorodek - maj 2009

Stanisław Zagajewski utalentowany artysta samorodek - maj 2009 Stanisław Zagajewski utalentowany artysta samorodek - maj 2009 To był kapitalny pomysł mojej koleżanki Ani, abyśmy połączyły majowy wyjazd na jedyny poznański koncert Snowy White a, z obejrzeniem rzeźb

Bardziej szczegółowo

Francja od konsulatu do cesarstwa. Każdy z Was nosi w plecaku buławę marszałkowską Napoleon Bonaparte

Francja od konsulatu do cesarstwa. Każdy z Was nosi w plecaku buławę marszałkowską Napoleon Bonaparte Francja od konsulatu do cesarstwa Każdy z Was nosi w plecaku buławę marszałkowską Napoleon Bonaparte 1. Rządy dyrektoriatu Forma rządów po zamachu 9 thermidora Rada Starszych i Rada 500-set wybierała 5

Bardziej szczegółowo

ETAP REJONOWY SZKOŁA PODSTAWOWA. 10 grudnia 2014 r. Zestaw zadań

ETAP REJONOWY SZKOŁA PODSTAWOWA. 10 grudnia 2014 r. Zestaw zadań XX OGÓLNOPOLSKI KONKURS HISTORYCZNY IM. MAJORA MARKA GAJEWSKIEGO LOSY ŻOŁNIERZA I DZIEJE ORĘŻA POLSKIEGO W LATACH 972 1514. OD CEDYNI DO ORSZY ETAP REJONOWY SZKOŁA PODSTAWOWA 10 grudnia 2014 r. Zestaw

Bardziej szczegółowo

BS/136/2006 POSTAWY POLAKÓW, WĘGRÓW, CZECHÓW I SŁOWAKÓW WOBEC EURO KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, WRZESIEŃ 2006

BS/136/2006 POSTAWY POLAKÓW, WĘGRÓW, CZECHÓW I SŁOWAKÓW WOBEC EURO KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, WRZESIEŃ 2006 BS/136/2006 POSTAWY POLAKÓW, WĘGRÓW, CZECHÓW I SŁOWAKÓW WOBEC EURO KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, WRZESIEŃ 2006 PRZEDRUK I ROZPOWSZECHNIANIE MATERIAŁÓW CBOS W CAŁOŚCI LUB W CZĘŚCI ORAZ WYKORZYSTANIE DANYCH

Bardziej szczegółowo

Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Warunki wykonywania przez cudzoziemców pracy na

Bardziej szczegółowo

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie?

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 3. Jakie talenty Gimnazjum nr 3 w Lublinie pomogło Ci w sobie odkryć,

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian z historii dla II klasy liceum.

Sprawdzian z historii dla II klasy liceum. Sprawdzian z historii dla II klasy liceum. 1. Do kaŝdego z władców dobierz jego małŝonkę: 1) Zygmunt August -... 2) Zygmunt Stary -... 3) Władysław Waza -.. 4) Jan Kazimierz -... 5) Jan Sobieski -... Barbara

Bardziej szczegółowo