S TUDIA CAROLIENSIA SZÁM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "S TUDIA CAROLIENSIA 2004. 3 4. SZÁM 43 52."

Transkrypt

1 S TUDIA CAROLIENSIA SZÁM TADEUSZ KOPYŚ RZECZPOSPOLITA POLSKA W OKRESIE POWSTANIA FERENC A RÁKÓCZIEGO Dzieje Rzeczpospolitej Polskiej i Królestwa Węgierskiego w XVIII wieku wykazują wiele podobieństw. Wskazują na to badania wielu polskich jak i węgierskich historyków państwa i idei jak też historyków literatury. To rozwój tych dwóch krajów (także państwa czeskiego) miał decydujący wpływ na ukształtowanie się regionu środkowoeuropejskiego, tożsamości środkowoeuropejskiej. 1 Tak Węgry jak i Polska przywitały wiek XVIII jako państwa w znacznej mierze uzależnione od potężnych sąsiadów. W przypadku Rzeczpospolitej uzależnienie to dopiero narastało a rozpoczęło się od wybuchu wojny północnej. Tymczasem już w 1687 roku Węgrzy uznali prawa Habsburgów do dziedziczenia tronu św. Stefana a jednocześnie pod wpływem zwycięstw cesarskich generałów wyrzekli się swych podstawowych swobód zapisanych jeszcze w 1222 roku w Złotej Bulli w tym prawa do wypowiadania posłuszeństwa swojemu władcy. Wzrastający nacisk władców habsburskich na stany węgierskie doprowadził do wybuchu powstania w 1703 roku pod wodzą księcia Ferenca Rákócziego. Na powiązania powstańczego kierownictwa z polskimi politykami wskazywano już od dawna. Związki te dotyczyły nawet sposobu organizacji powstańczej armii. W 1705 roku zawiązano konfederację na wzór polski jak twierdził Rákóczi chociaż inni przywódcy powstania odwoływali się do przykładów holenderskich, co można tłumaczyć dużym wpływem mentalności protestanckiej na poglądy polityczne szlachty węgierskiej. W 1697 roku tron polski objęła saska dynastia Wettynów. August II Wettyn rozpoczął starania o wzmocnienie swojej władzy w Rzeczpospolitej od uwikłania jej w wojnę północną. Szlachta polska idąc za przykładem wydarzeń węgierskich zawiązała konfederację w Tarnogrodzie i rozpoczęła walkę z królem. Początek wojny północnej stał się dla narodu polskiego tym, czym dla Węgrów było powstanie w latach Rzeczpospolita byłą rozdarta wewnętrznie i dlatego nie potrafiła stawić czoła Szwedom. Naturalnym, sojusznikiem Polski (podobnie jak w pewnym momencie dla Węgrów) stała się więc Rosja. Tak Madziarzy jak i szlachta polska starała się wytargować z 1 P. Wandycz, The Price of Freedom. A History of East Central Europe from Middle Ages to the Present, London 1992.

2 44 T ADEUSZ KOPYŚ dyplomacją carską jak najlepsze warunki porozumienia. August II był związany z carem już od 1699 roku, po czym parokrotnie odnawiał przymierze. Magnaci koronni i litewscy zawierali układy z Moskwą (np. w 1702 i w 1703 roku) jednak podpisanie końcowego porozumienia odwlekano celowo z uwagi na starania mające na celu wytargowanie rewizji traktatu pokojowego z 1686 roku. Wskutek tej zwłoki dopiero w 1704 roku doszło do podpisania przymierza polsko-rosyjskiego w Narwie, które zobowiązywało obydwie strony do wspólnego występowanie przeciwko Szwedom. Uznanie Stanisława Leszczyńskiego spotkało się z oporem szlachty oraz naturalnie przywódców konfederacji sandomierskiej. Samej Rosji zależało też na tym aby z powodu opieszałości moskiewskich dyplomatów Rzeczpospolita nie dostała się pod wyłączne panowanie Leszczyńskiego. Pozyskanie przez Karola XII potencjału Rzeczpospolitej mogło stanowić dla Rosji poważne zagrożenie. Stąd już od początku 1707 roku nastąpiło dość poważne ożywienie w stosunkach Rzeczpospolitej z Rosją oraz co również dość istotne Rosji z Węgrami księcia Ferenca Rákócziego. 2 Po pokoju w Altranstädt (1706) dyplomacja rosyjska szukała możliwości zwiększenia wpływu na politykę Rzeczypospolitej. Społeczeństwo było rozbite a to stwarzało carowi szanse na wpływania na kształt sceny politycznej nad Wisłą. Rola czynnika rosyjskiego sprowadzała się do paraliżowania drogi Leszczyńskiemu do tronu polskiego a dalszej perspektywie do wypracowania własnego modelu obecności w Polsce, bynajmniej nie związanej już z powrotem do władzy w Polsce Wettyna. Zasadniczym celem poszukiwań cara Piotra I było znalezienie sprzymierzeńców przed czekającą go rozprawą zbrojną ze Szwedami. Sprawa ta była poruszana z trakcie rozmów w Żółkwi w grudniu 1706 roku z przywódcami konfederacji sandomierskiej. Ideą przewodnią tych działań było utrzymywanie konfederacji sandomierskiej przy sobie. Celem dyplomacji rosyjskiej było także wyciszenie konfliktu szwedzko-rosyjskiego, ale próby w tym kierunku (np. przy pomocy dyplomacji francuskiej) nie przyniosły żadnych pozytywnych efektów. Rzeczpospolita -a jak się później okazało także Węgry- miała odgrywać rolę pośrednika, za pomocą którego Rosja starała się znaleźć politycznych partnerów w Europie. Po abdykacji Augusta II pojawiła przed Piotrem I możliwość aktywnego wejścia na teren Polski, aby z bliska wpływać na wszelkie wewnętrzne uwarunkowania w Warszawie. Najbardziej zależało mu na odnowieniu traktatu newskiego zakładającego związanie Rzeczpospolitej do współpracy przeciw Szwecji a następnie osadzenie własnego króla na tronie Polskim. Stąd też jego uwaga skupiła się na księciu Ferencu Rákóczim. 2 A., Kamiński, Konfederacja sandomierska wobec Rosji w okresie poaltransztadzkim , Prace Komisji Nauk Historycznych PAN, Oddział w Krakowie, nr 23, Wrocław 1969.

3 RZECZPOSPOLITA POLSKA W OKRESIE POWSTANIA FERENC A RÁKÓCZIEGO 45 W wysiłkach cara Piotra zmierzających do związania Polski z Rosją ważnym elementem strategii było nawiązanie kontaktów z Rzymem. Zadaniu temu miał sprostać ks. Borys Kurakin. 3 Celem misji Kurakina było zatamowanie drogi do tronu Stanisławowi Leszczyńskiemu, ale również uznanie cesarskiej godności cara przez Rzym. Nawiązania kontaktów pomiędzy Moskwą i Rzymem było odwołanie się do dawnych tendencji w polityce Kremla. Tym razem jednak to dążenie było związane z dramatycznym wychodzeniem naprzeciw spodziewanej konfrontacji ze Szwecją. Szukanie poparcia i budowanie nowej koalicji było dla Piotra jak najbardziej pożądane. Po pokoju w Altranstädt car dążył do ograniczenia wpływu Leszczyńskiego i nawiązania ścisłej współpracy z przywódcami konfederacji sandomierskiej. Tak więc wraz z rozpoczęciem misji ks. Kurakina (marzec 1707 roku) Rosja liczyła na ugruntowanie swoich planów na gruncie polskim. Misja Kurakina nie przyniosła spodziewanych rezultatów, pomimo m.in. obietnicy powołania ambasady papieskiej w Moskwie. Ks. Kuraki nawiązał wiele kontaktów w Rzymie jednak działań na szerszą skalę nie mógł podjąć będąc związanym instrukcjami cara. Większość kardynałów była przeciwna przyznaniu Piotrowi tytułu cesarskiego. Dano przy tym odpowiedź, że nie Stolica Apostolska nie miała w zwyczaju udzielać tytułów osobie nie będącej we wspólnocie wiary. Dano w ten sposób carowi utajnioną wskazówkę, aby aktywnej działał w kierunku unii kościołów. Po fiasku misji Kurakina car Piotr powrócił do spraw polskich. Sytuacja po abdykacji Augusta II była dla Rosji korzystna Stronnictwa w samej Polsce nie miały jasno sprecyzowanych poglądów w kwestii obsady tronu. Stanisław Leszczyński nie zyskał zaś zaufania większości szlachty, poza częścią tej która ulegała naciskom Szwedów. Nowa elekcja mogła dać carowi szansę odegrania nad Wisłą roli mediatora a dodatkowo dać asumpt do wyrwania Rosji z politycznej izolacji na arenie międzynarodowej. Car proponując polskiej szlachcie nową elekcję zyskał jej przychylność deprecjonując przy okazji pozycję Leszczyńskiego. Po usunięciu Augusta II car nie godził się na dalsze oczekiwanie, a tym samym na uznanie Leszczyńskiego. Dążył tym samym do realizacji swego elekcyjnego zamysłu. Część polskich elit politycznych też godziła się na nową elekcję nie widząc szans na powrót Augusta. Szukano nowego rozwiązania. Misja Borysa Kurakina do Rzymu miała jeszcze inne cele. Rosyjski dyplomata miał rozeznać się w sprawie stosunku Stolicy Apostolskiej do uwięzienia arcybiskupa lwowskiego Konstantego Zielińskiego hierarchy kościelnego, który dokonał koronacji Stanisława Leszczyńskiego. Watykan był 3 J. Staszewski, Die Mission des Fürsten Boris Kurakin in Rom im Jahre 1707 [w:] Ost und West in der Geschichte des Denkens und der kulturellen Beziehungen. Festschrift für Eduard Winter zum 70. Geburtstag, red. H. Mohr, C. Grau, Berlin 1966, s

4 46 T ADEUSZ KOPYŚ przeciwny udziałowi Zielińskiego w koronacji. Dla cara Piotra postawa arcybiskupa lwowskiego była dużym utrudnieniem w realizacji jego polskich planów. Porwanie Zielińskiego miało miejsce w lutym 1707 roku. Czyn ten był kolejnym dowodem słabości Rzeczpospolitej jak i pogwałceniem immunitetu dla osób publicznych. W sprawie uwolnienia hierarchy kościelnego poruszono całą akcję dyplomatyczną, a przypominało to uwięzienie w czasach Augusta II biskupów Święcickiego i Załuskiego. Nuncjusz papieski próbował pertraktować z przywódcami konfederacji sandomierskiej oraz podkanclerzym koronnym. Car jednak nie ustępował. Obecność Kurakina w Rzymie miała ułatwić negocjacje w sprawie Zielińskiego. Wysuwanymi kandydatami do tronu okazali się ci, których uzyskali akceptację przynajmniej część społeczeństwa. Najpierw zwrócono uwagę na Jakuba Sobieskiego. 4 Jego kandydaturę wysunął ród Szembeków i biskup K. Szaniawski już na początku 1707 roku. Nieudane plany objęcia tronu polskiego przez Jakuba po śmierci Jana III były jeszcze w pamięci szlachty. Jakub miał nawet poparcie cara Piotra, ale sprzeciwiła się jego wyborowi Austria, która miała w pamięci dobre kontakty Sobieskich ze Szwecja, a wzmocnienia tej ostatniej Wiedeń za wszelką cenę nie chciał. Sam Jakub nie był zdecydowany a odmowa Austrii spowodowała, że odstąpił od dalszego kandydowania do tronu. W kwietniu 1707 roku pojawiła się kandydatura Eugeniusza Sabaudzkiego jednego z najwybitniejszych wodzów wojny o sukcesję hiszpańską. Otrzymanie tronu polskiego przez Eugeniusza miałoby doprowadzić do wzmocnienia frontu antyszwedzkiego a jednocześnie i antytureckiego. Jego kandydaturę popierała i Rosja licząc na zbudowanie silnej koalicji antyszwedzkiej. Rozmowy z Eugeniuszem przeprowadzone w maju 1707 roku nie przyniosły żadnych nadziei na ewentualne jego kandydowanie. Prawie równocześnie wypłynęła kandydatura Ferenca II Rákócziego księcia siedmiogrodzkiego. Piotr popierał jego kandydaturę chcąc osłabienia Austrii a obok tego -dzięki mediacji francuskiejrozejmu szwedzko-rosyjskiego. 5 Obok osoby Rákócziego pojawiła się także kandydatura Michałą Wiśniowieckiego oraz hetmana wielkiego koronnego Adama Sieniawskiego. 6 Przywódcy konfederacji sandomierskiej podjęli działania zmierzające do włączenia Adamia Sieniawskiego do działań zmierzających do poparcia Piotra I. W tych poczynaniach istotna rola należała do małżonki hetmana Elżbiety z Lubomirskich osobie o wielkich wpływach w ówczesnej Rzeczpospolitej i wielkiej protektorce księcia Rákócziego. Elżbieta usilnie występowała przeciwko przyjmowaniu korony polskiej przez męża, co J. A. Gierowski, Kandydatura Sobieskich do tronu polskiego w czasie wielkiej wojny północnej, Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka 35(1980), s G. Kiss, Franz Rakoczi II, Peter der Große und der polnische Thron (um 1708), Jahrbücher für Geschichte Osteuropas Neue Folge, 13 (1965), s Zob. na ten temat: biogram Adama Sieniawskiego, opr. A. Link-Lenczowski, w Polskim Słowniku Bibliograficznym 37(1996), s

5 RZECZPOSPOLITA POLSKA W OKRESIE POWSTANIA FERENC A RÁKÓCZIEGO 47 wstępnie zostało omówione już w lipcu 1707 roku w wyniku umowy pomiędzy hetmanem i Wasalem Dołgorukim. Ponadto zaangażowała się w mediację pokojową szwedzko-rosyjską przy poparciu dyplomaty francuskiego J. V. de Besenvala. W lipcu 1707 roku doszło też do przesilenia związanego z ogłoszeniem bezkrólewia. 8 sierpnia 1707 roku rozpoczęła obrady Rada Lubelska. Nie wypracowała jednak koncepcji rozwiązania najpilniejszych spraw w Rzeczpospolitej. Rada przerwała obrady 24 sierpnia wysyłając do cara delegację z zadaniem uregulowania m.in. kwestii współpracy z konfederacją sandomierską. Szlachta w związku z nadużyciami wojsk rosyjskich zaczęła planować na nowo wybór Ferenca II Rákócziego. 7 Wracając do uzgodnień porozumienia z Warszawy należy wspomnieć, że car nalegał aby kilka punktów, które nie były umieszczone w tekście umowy były zrealizowane. Po pierwsze zobowiązał się, że poczyni starania o to, aby Serbowie zamieszkujący Węgry poparli powstanie Rákócziego. Co więcej Węgrzy pozostawić mieli nienaruszone stare przywileje Serbów, w tym te zezwalające na wybór ich przywódcy despoty. Ponadto car miał podjąć kroki zmierzające do uwolnienia członków rodziny Rákócziego więzionych w Austrii. Oceniając układ warszawski należy podkreślić, że Rákóczi nie potrzebował komplikować sobie dodatkowo i tak nie łatwych spraw w swojej ojczyźnie podejmując się kandydowania do tronu polskiego. 8 To car Piotr I był stroną zainteresowaną zaangażowaniem węgierskiej dyplomacji w pomoc Francji przy pertraktacjach ze Szwedami. Zastanówmy się co zrobił Rákóczi aby zadośćuczynić podjętym zobowiązaniom we wrześniu 1707 roku? Przede wszystkim rozpoczął rozmowy z Des Alleursem posłem Ludwika XIV przy swoim dworze. Rákóczi otrzymał pouczenie, że więcej uczyniłby dla Węgier pokładając siły w swojej armii a nie w rokowaniach. Ponadto przekazana informacja o inicjatywie Rákócziego nie została podjęta w Paryżu. Także sprawy w Rzeczpospolitej nie postępowały po myśli Rákócziego. Coraz większa część polskich elit politycznych wiązała się z obozem Stanisława Leszczyńskiego. Nawet ród Sieniawskich a więc ugrupowanie, z którym Rákóczi wiązał największe nadzieje z obozem Leszczyńskiego. Musimy również pamiętać, że Sieniawski należał do najważniejszych postaci wśród przywódców konfederacji sandomierskiej, podczas gdy jego żona 7 8 A. Kamieński, Konfederacja sandomierska wobec Rosji w okresie poaltrasztadzkim , Wrocław 1969 (Prace Komisji Nauk Historycznych PAN, Oddział w Krakowie, nr 23) s Opinia na temat dystansowania się Rákócziego od gmatwania spraw węgierskich dodatkowymi sprawami tronu polskiego zostały zrewidowane już w 1925 roku przez historyka Józefa Feldmana. Z prac jego wynikało, że już w 1704 roku tj. w momencie wkrótce po detronizacji Augusta II książę Rákóczi nie szczędził wysiłków i pieniędzy aby zająć miejsce Sasa. Przykładowo w memoriale Rákócziego do cara Piotra I z marca 1709 roku książę węgierski uważał, że Węgrzy życzą sobie bliskiego związku z Rzeczpospolitą. Zob. szerzej: J. Feldman, Polska w dobie Wielkiej Wojny Północnej , Kraków 1925, s. 247.

6 48 T ADEUSZ KOPYŚ była stronniczką króla francuskiego. Do czasu bitwy pod Połtawą (nawet później) francuska dyplomacja poprzez pieniądze skierowane do Polski starała się zapewnić Leszczyńskiemu tron i odpowiednie poparcie stworzonego w ten sposób obozu. Sama elekcja Leszczyńskiego uzmysłowiła Piotrowi I, że możliwe jest obsadzenie na tronie polskim dowolnego kandydata zależnego od sił zewnętrznych. Potrzebne do tego są tylko odpowiednie środki materialne i nacisku. August II po powrocie z Saksonii nie zdołał zjednoczyć wokół siebie szlachty. Car w takiej sytuacji postawił wobec tego na wybór nowego władcy. Wobec powyższego musiał to być kandydat polski, który mógłby zyskać poparcie miejscowej szlachty. Pod uwagę brano Michała Wiśniowieckiego hetmana wielkiego litewskiego, ale jego osoba przestała się liczyć dla Piotra I, kiedy Wiśniowiecki przeszedł na stronę Szwedów. Jedynie hetman wielki koronny Adam Sieniawski był w miarę liczącym się kandydatem. W 1707 roku doszło do wstępnych pertraktacji pomiędzy hetmanem i dyplomatami cara Piotra. Sieniawski znalazł się w trudnej sytuacji, ponieważ nawet jego własna żona nie godziła się na kandydowanie do tronu polskiego przy poparciu rosyjskim. Elżbieta Sieniawska proponowała kontrkandydaturę księcia Ferenca Rákócziego, grożąc mężowi rozwodem. Plan Sieniawskich zakładał w owym czasie porozumienie pomiędzy Rosją i Szwecją przy pomocy mediacji francuskiej. Pertraktacje mające na celu zawarcie kompromisu toczyły się do wrześnie 1707 roku tj. do momentu ponownego wkroczenia wojsk Karola XII. Najtrudniej było przekonać króla szwedzkiego o racjonalności takiego rozwiązania. Celem działań Sieniawskich było zalegalizowanie elekcji Stanisława Leszczyńskiego oraz usunięcie wojsk obcych z terytorium Rzeczpospolitej. 9 Wyraźne sygnały w pismach Sieniawskiego do cara zawierające jako warunek do dalszych pertraktacji opuszczenie Rzeczpospolitej przez wojska rosyjskie przypominają podobne starania Madziarów, którzy w tym samym czasie dążyli do wyparcia cesarskich oddziałów za Litwę i uzyskanie pełniej niezależności od Wiednia. W następnej kolejności hetman Sieniawski domagał się, aby car ustalił kwotę, jaką mógłby płacić na rzecz armii koronnej w razie powodzenia jego elekcji na króla. Postulował też ustalenie kwoty, jaką car przeznaczyłby na przeprowadzenie elekcji oraz sprecyzowanie kwoty będącej zadośćuczynieniem na wypadek fiaska elekcji i gdyby przypadki potoczyły się nie po myśli rodziny Sieniawskich. Wreszcie w punkcie ósmym wspomnianego projektu Adam Sieniawski zwracał się z prośbą o wysłanie poselstwa do Rákócziego w sprawie kandydowania do tronu polskiego. Postulaty zawarte 9 J. A. Gierowski, Projekt układu Piotra I z A. Sieniawskim z 1707 roku [w:] Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka, 1994/51, s

7 RZECZPOSPOLITA POLSKA W OKRESIE POWSTANIA FERENC A RÁKÓCZIEGO 49 projekcie układy pomiędzy hetmanem i carem zostały prawie w całości zaakceptowane przez kancelarię w Moskwie. Wyrazem pozytywnego podejścia cara do propozycji Sieniawskiego było podjęcie rokować rosyjsko-węgierskich z Rákóczim. Porozumienie podpisane pomiędzy carem a hetmanem Sieniawskim straciło na znaczeniu, kiedy szwedzka armia ponownie wkroczyła na terytorium Rzeczpospolitej. Zabiegi cara o elekcję wygodnego i zależnego od siebie władcy Polski stały się bardzo iluzoryczne. Upadek układu pomiędzy hetmanem i carem był spowodowany przeciąganiem się rokowań oraz wysunięciem przez Sieniawskiego koncepcji wcześniejszych pertraktacji cara z Rákóczim jako wstępnego warunku jego zgody na kandydowanie. W związku z fiaskiem wspomnianych rozmów Rosja musiała czekać do połowy stulecia na możliwość stworzenia stronnictwa promoskiewskiego w Rzeczpospolitej. W trakcie przygotowań do oddania tronu polskiego Rákócziemu we wrześniu 1707 roku carscy dyplomaci podpisali z reprezentantami węgierskiego księcia umowę w Warszawie. Wśród warunków, jakie zapewniono Rákócziemu znalazła się gwarancja, że car wszelkie możliwe środki, jakie będą do jego dyspozycji przekaże wybranemu władcy. Wojsko rosyjskie stacjonujące w Polsce miało być na usługach Rákócziego, zaś car Piotr zobowiązał się, że wszelkie poczynania polityczne w Polsce będą konsultowane z królem Polski. Wreszcie najważniejszym z punktu widzenia Moskwy- było zapewnienie, że Węgrzy za pomocą pośrednictwa bawarsko-francuskiego doprowadzą do mediacji szwedzko-rosyjskiej. Ponadto car złożył obietnicę, że na wypadek ataku szwedzkiego w kierunku Węgier skieruje za Karpaty oddziały pomocnicze. Na wypadek konieczności wycofania się dworu węgierskiego z Warszawy i z samych Węgier uchodźcy madziarscy mogli szukać schronienia w Rosji. Ta ostatnia obietnica okazała się najbardziej iluzorycznym zapewnieniem. W czasie kiedy Rákóczi (już po opuszczeniu Węgier w 1712 roku) w drodze do Francji przebywał w Gdańsku w tym samym czasie co car Piotr. Węgierski książę przebywał tam pod zmienionym nazwiskiem hr. Sorosi, ale car nie znalazł nawet czasu na spotkanie z nim. 10 Wracając do deklaracji cara Piotra I w stosunku do Rzeczpospolitej w obliczu agresji szwedzkiej w 1708 roku. Car nadesłał znaczne kwoty na potrzeby armii koronnej. Latem 1708 roku do Rzeczpospolitej trafił 3-tysięczny oddział Kozaków, który połączył się z wojskami litewskimi na Wołyniu. Dopiero na wiosnę 1709 roku do Polski przybył korpus feldmarszałka Goltza (13 tysięcy żołnierzy) i dopiero ich przybycie zmieniło gruntownie położenie militarne. Nadesłano też z Moskwy dalsze kwoty na utrzymanie armii polskiej. W lecie 1707 roku Sieniawski otrzymał 50 tys. rubli na utrzymanie dragonii i 10 B. Popiołek, Królowa bez korony. Studium z życia i działalności Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej ok , Kraków 1996, s

8 50 T ADEUSZ KOPYŚ piechoty. W sumie Rzeczpospolita otrzymała w latach około 260 tys. rubli (połowa tej sumy przypadała na lata ). Tymczasem szlachta polska trwała w oporze przeciw Leszczyńskiemu i liczyła na powrót Augusta II. Oczekiwał tymczasem na wytworzenie się w Polsce takiej sytuacji, która umożliwiłaby mu powrót do Warszawy bez narażania Saksonii na ponowną inwazję. Na razie August II był zaangażowany w wojnę o sukcesję hiszpańską i pilnowany przez gwarantów pokoju altransztadzkiego na razie był w stanie snuć tylko fantastyczne plany o związaniu się sojuszem z Habsburgami przeciw Ferencowi Rákócziemi i stłumieniu powstania węgierskiego. 11 Pod koniec 1708 roku hetman Sieniawski podjął próby porozumienia się z Leszczyńskim, próby na które car nie patrzył przychylnym okiem. Piotr I cofnął rozkazy dane swojemu posłowi Jemieljanowi Ukraicewowi mówiące o porozumieniu ze Stanisławem Leszczyńskim. Jego poseł mógł w krytycznej sytuacji zaproponować Stanisławowi porozumienie na zasadach pokoju wieczystego z 1686 roku. Hetman Sieniawski i inni przywódcy konfederacji sandomierskiej domagali się przysłania z Moskwy środków przy pomocy, których mogliby rozbić siły Leszczyńskiego. Carscy politycy podejrzewali Sieniawskiego, że ten celowo zwleka z rozprawą z proszwedzkim królem, aby w ten sposób doprowadzić do zajęcia prawobrzeżnej Ukrainy po wyparciu z niej sił rosyjskich pod naporem Szwedów. W tym czasie Rákóczi podjął próbę porozumienia z dworem Leszczyńskiego za pomocą swojego agenta d Herbaix, który snuł plany zjednoczenia Węgier i Rzeczpospolitej pod jednym berłem. Prawdopodobnie w projektach snuła się myśl francuska aby w ten sposób udzielić pomocy Ludwikowi XIV na Zachodzie. Leszczyński był jednak wobec tak przedstawianych planów bardzo ostrożny. 12 Pogorszenie stosunków z Sieniawską niedawną protektorką Rákócziego zostało spowodowane było trudnościami z kupnem dóbr w okolicach Jarosławia. Pojawiły się też trudności z wystawieniem paszportu dla przedstawiciela Francji na dworze Rákócziego Ludwika de Fierville. Ponadto w 1712 roku wyszło na jaw, że jakoby dwór wiedeński nakłaniał Sieniawską do mediacji pomiędzy cesarzem a dworem Rákócziego. Wiedeń miał oferować za zaprzestanie walki 100 tys. talarów. Kasztelanowa ani jej mąż propozycji tej nie przyjęli: [ ] vous avez fait en raison de respondere á la cour de Vienne comme vous avez fait et si cette cour se vouloit vous explique[r] entierement á mon égard pent etre vous pourriez avoir la gloir[e] 11 Politykę Augusta wobec Rzeczpospolitej w tym okresie omawiał: P. Haake, August der Starke, Berlin O węgierskich planach Augusta II zob. również: List Gołowkina do Piotra I, 23 maja 1708, Pisma i bumagi imp. Petra Wielikogo, t. VII, s J.A. Gierowski, W cieniu Ligi Północnej, Wrocław 1971, s

9 RZECZPOSPOLITA POLSKA W OKRESIE POWSTANIA FERENC A RÁKÓCZIEGO 51 l entirement accommoder les affaires de Hongrie et de vous á querir le mérite aupers de l Emper[eur]. 13 List ten był przejawem dążeń cesarza do zmontowania w Polsce stronnictwa prohabsburskiego. Próbowano wywrzeć wpływ na hetmana Adama Sieniawskiego poprzez jego żonę. W obliczu trudności dyplomaci wiedeńscy próbowali związać z dworem cesarskim Józefa Lubomirskiego. Wiosną 1709 roku Stanisław Leszczyński w oczekiwaniu rozprawy rosyjsko-szwedzkiej postanowił pozostać w województwie ruskim i oczekiwać nadejścia posiłków polecając hetmanowi litewskiemu, aby zgodnie z zaleceniami króla szwedzkiego szedł na Moskwę. Leszczyński straciwszy nadzieję na sforsowanie wojsk koronnych, zwrócił się z rozpaczliwą prośbą do Rákócziego, aby ten zezwolił mu na przemarsz przez Siedmiogród w celu dotarcia jego sił na Ukrainę i ich połączenia się z Tatarami. Pomysł ten był odebrany za próbę poróżnienia Węgrów z Rosją i stanowczo odrzucony. Byłby to kolejny dowód, świadczący o tym, że prawie do bitwy pod Połtawą węgierska dyplomacja wiązała nadzieje z tronem polskim i związanym z tym porozumieniem rosyjsko-węgierskim z września 1707 roku. Zwycięstwo pod Połtawą doprowadziło do niepokoju szlachty z powodu wzrostu potęgi rosyjskiej. Ale zdarzało się, że dotychczasowi przeciwnicy cara Piotra I ulegali tej tendencji. Podkanclerzy litewski Stanisław Szczuka pisał w 1709 roku w pracy zatytułowanej Eclipsis Poloniae (Zaćmienie Polski) wyrażał nawet nadzieję, że polskie i rosyjskie państwo powinny zrosnąć się w jedno. Niedługo potem kontrybucje i zmniejszenie nakładów cara na wojsko polskie ostudziły zapał szlachty polskiej. Car zwlekał z przekazaniem Rzeczpospolitej obiecanych w traktatach dział oraz uwolnienia więzionych dotąd zwolenników Stanisława Leszczyńskiego. Summary Analizując sytuację w Polsce w latach dochodzimy do wniosku, że polska szlachta była zmuszona szukać oparcia zewnętrznego a to mogła znaleźć tylko u boku Rosji. Dla Rzeczpospolitej tylko Rosja była jedynym optymalnym sojusznikiem. W Moskwie traktowano jednak Polskę jako stronę w konflikcie, stronę na tyle istotną, że należało ją zneutralizować lub przyłączyć do swojego obozu. Po zwycięstwie pod Połtawą strona rosyjska wycofała się z większości zobowiązań podjętych względem Polski. Podobnie potraktowano układ węgiersko-rosyjski, który długo pozostawał na papierze. Car starał się zachęcić księcia Ferenca Rákócziego do kandydowania na tron polski, a uczynił to proponując we wrześniu 1707 roku warunki, których nie byłby w stanie spełnić biorąc pod uwagę podjęte już wcześniej zobowiązania wobec szlachty polskiej. 13 Franciszek Rákóczi do Elżbiety Sieniawskiej, 26 VIII 1712, Biblioteka Czartoryskich Kraków, 2711 k. 390.

10 52 T ADEUSZ KOPYŚ Nawiązanie kontaktów węgiersko-rosyjskich miało na celu jeden dalekosiężny cel, a mianowicie rosyjska dyplomacja była zdania, że politycy węgierscy i polscy dopomogą carowi Piotrowi uzyskać pośrednictwo Rákócziego i Warszawy przy podpisaniu pokoju ze Szwedami. Tak w polskich planach Rákócziego jak i kontaktach pomiędzy Paryżem a węgierskim księciem ważną rolę odgrywała księżna Elżbieta Sieniawska. W okresie emigracji Rákócziego na terenie Rzeczpospolitej rodzina Sieniawskich stanowiła ostanie polityczne oparcie dla księcia jak również wypełniała pośrednika w kontaktach z dworem francuskim. Polityka księcia Rákócziego dążącego do tego aby pozbyć się wojsk cesarskich z terenu Węgier i odzyskać pełną niepodległość przypominają bardzo poczynania Elżbiety Sieniawskiej, która wraz ze skupionymi wokół niej politykami dążyła do osłabienia wpływów rosyjskich w Rzeczpospolitej.

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

Jerzy Lubomirski. hetman polny koronny. marszałek nadworny koronny. wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego. marszałek wielki koronny

Jerzy Lubomirski. hetman polny koronny. marszałek nadworny koronny. wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego. marszałek wielki koronny Jerzy Lubomirski wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego wielokrotny starosta hetman polny koronny marszałek nadworny koronny marszałek wielki koronny Urodził się on 20 stycznia 1616 w Wiśniczu, kształcił

Bardziej szczegółowo

Wojna domowa i król Piast

Wojna domowa i król Piast Wojna domowa i król Piast 1. Rzeczypospolita po potopie Szlachta traciła w czasach wojen i majątki i wpływy; wpływy na rzecz magnaterii Szlachta stawała się klientami magnatów Zmalała rola króla; ma on

Bardziej szczegółowo

Kongres wiedeński. Kongres się nie posuwa, on tańczy

Kongres wiedeński. Kongres się nie posuwa, on tańczy Kongres wiedeński Kongres się nie posuwa, on tańczy 1. Zwołanie kongresu w Wiedniu Wiosna 1814 r. armie VI koalicji wchodzą do Paryża i detronizują Napoleona Królem został Ludwik XVIII, Bonaparte na Elbie

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG Piotr Kalinowski KALETY 2006 Słowo wstępu Katalog, który macie Państwo przed sobą powstał na podstawie wydanego w 1988 dzieła Ivo Halački Mince

Bardziej szczegółowo

Wiek XVII w Polsce. Wojny ze Szwecją.

Wiek XVII w Polsce. Wojny ze Szwecją. XVII wiek Wiek XVII w Polsce Wojny ze Szwecją. Przyczyny: - Władcy Szwecji chcieli zdobyć ziemie mogące być zapleczem rolniczym kraju - Walka o dominację na Morzu Bałtyckim - Dążenie Zygmunta III Wazy

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW LEOPOLD KATALOG

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW LEOPOLD KATALOG ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW LEOPOLD KATALOG Piotr Kalinowski KALETY 2006 Słowo wstępu Katalog, który macie Państwo przed sobą powstał na podstawie wydanego w 1988 dzieła Ivo Halački Mince Ziemí Koruny České.

Bardziej szczegółowo

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE 2015.05.11 1 BALTIJOS JŪRA LENKIJOS IR LIETUVOS KONCEPCIJOSE IR POLITIKOJE: ŽVILGSNIS Į LIETUVIŠKUS VADOVĖLIUS / MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

Bardziej szczegółowo

Początki rządów Jagiellonów

Początki rządów Jagiellonów Początki rządów Jagiellonów 1. Andegawenowie na polskim tronie Łokietek i Kazimierz Wielki dogadywali się w sprawie sukcesji z Węgrami (Kazimierz Wielki w 1339 r. w Wyszehradzie) 1370 r. umiera Kazimierz

Bardziej szczegółowo

Upadek polskiej państwowości

Upadek polskiej państwowości Upadek polskiej państwowości 1. Polska po II rozbiorze Zorientowano się, że Prusy i Rosja dążą do pożarcia Polski Polsce zostało Podlasie, Wołyń, Litwa, cz. Mazowsza i Małopolski, (większe) miasta Warszawa,

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

Jan Trychta Nauczyciel historii i W.O.S. Gimnazjum nr 2 w Świdnicy Konspekt lekcji historii w klasie II gimnazjum.

Jan Trychta Nauczyciel historii i W.O.S. Gimnazjum nr 2 w Świdnicy Konspekt lekcji historii w klasie II gimnazjum. Jan Trychta Nauczyciel historii i W.O.S. Gimnazjum nr 2 w Świdnicy Konspekt lekcji historii w klasie II gimnazjum. Temat: PIERWSZA WOLNA ELEKCJA. Cel ogólny ukazanie uczniom zasad i sposobu wyboru królów

Bardziej szczegółowo

Warszawa, luty 2015 ISSN 2353-5822 NR 22/2015 O SYTUACJI NA UKRAINIE I POLSKIEJ POMOCY DLA WSCHODNIEGO SĄSIADA

Warszawa, luty 2015 ISSN 2353-5822 NR 22/2015 O SYTUACJI NA UKRAINIE I POLSKIEJ POMOCY DLA WSCHODNIEGO SĄSIADA Warszawa, luty 2015 ISSN 2353-5822 NR 22/2015 O SYTUACJI NA UKRAINIE I POLSKIEJ POMOCY DLA WSCHODNIEGO SĄSIADA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia roku

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2010 BS/159/2010 UDZIAŁ POLSKI W OPERACJI NATO W AFGANISTANIE I JEGO KONSEKWENCJE

Warszawa, listopad 2010 BS/159/2010 UDZIAŁ POLSKI W OPERACJI NATO W AFGANISTANIE I JEGO KONSEKWENCJE Warszawa, listopad 2010 BS/159/2010 UDZIAŁ POLSKI W OPERACJI NATO W AFGANISTANIE I JEGO KONSEKWENCJE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian IV. Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej

Sprawdzian IV. Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej Sprawdzian IV Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej GRUPA A Zadanie 1. (0 3 pkt) Podkreśl te pojęcia i postacie, które odnoszą się do konfederacji targowickiej. patriotyzm, zdrada, Seweryn Rzewuski, Tadeusz

Bardziej szczegółowo

Ziemie polskie w I połowie XIX wieku. Sprawdzian wiadomości dla klasy III A. Grupa I

Ziemie polskie w I połowie XIX wieku. Sprawdzian wiadomości dla klasy III A. Grupa I Strona1 Ziemie polskie w I połowie XIX wieku. Sprawdzian wiadomości dla klasy III A. Grupa I......... Imię i nazwisko uczennicy/ucznia klasa nr w dzienniku Liczba uzyskanych punktów:... ocena:... Podpis

Bardziej szczegółowo

Księstwo Warszawskie

Księstwo Warszawskie Księstwo Warszawskie 1. Ziemie Rzeczypospolitej po III rozbiorze Zabór rosyjski Ziemie podzielno na gubernie, zarządzanie przez carskich urzędników Za czasów Katarzyny represje Za czasów Pawła I i Aleksandra

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut.

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I

Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I Dział programowy Kształtowanie się Europy średniowiecznej. Temat / Środki dydaktyczne Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Ilość godzin 1. Geneza

Bardziej szczegółowo

997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla. najazd niemiecki i ruski wygnany z kraju

997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla. najazd niemiecki i ruski wygnany z kraju książę Mieszko I X wiek powstaje Polska (jakie plemiona?) 966 chrzest Polski 972 - Cedynia król Bolesław Chrobry 997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla król Mieszko II

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O ZBLIŻENIU MIĘDZY ROSJĄ A ZACHODEM I STOSUNKACH POLSKO-ROSYJSKICH BS/38/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O ZBLIŻENIU MIĘDZY ROSJĄ A ZACHODEM I STOSUNKACH POLSKO-ROSYJSKICH BS/38/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

BS/181/2006 POLACY, WĘGRZY, CZESI I SŁOWACY O SYTUACJI NA BLISKIM WSCHODZIE KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 2006

BS/181/2006 POLACY, WĘGRZY, CZESI I SŁOWACY O SYTUACJI NA BLISKIM WSCHODZIE KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 2006 BS/181/2006 POLACY, WĘGRZY, CZESI I SŁOWACY O SYTUACJI NA BLISKIM WSCHODZIE KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 2006 PRZEDRUK I ROZPOWSZECHNIANIE MATERIAŁÓW CBOS W CAŁOŚCI LUB W CZĘŚCI ORAZ WYKORZYSTANIE

Bardziej szczegółowo

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe Małe olimpiady przedmiotowe Test z historii Organizatorzy: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa Nr 17 Szkoła Podstawowa Nr 18 Drogi Uczniu, przeczytaj uwaŝnie polecenia.

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT Z HISTORII DO KLASY II Nauczyciel prowadzący: Monika Dąbrowska. TEMAT: Konfederacja barska i pierwszy rozbiór Polski.

KONSPEKT Z HISTORII DO KLASY II Nauczyciel prowadzący: Monika Dąbrowska. TEMAT: Konfederacja barska i pierwszy rozbiór Polski. KONSPEKT Z HISTORII DO KLASY II Nauczyciel prowadzący: Monika Dąbrowska TEMAT: Konfederacja barska i pierwszy rozbiór Polski. Powiązanie z wcześniejszą wiedzą: uczniowie przypominają, znaczenie pojęcia

Bardziej szczegółowo

TŁUMACZENIE Unia i NATO powinny się wzajemnie uzupełniać

TŁUMACZENIE Unia i NATO powinny się wzajemnie uzupełniać TŁUMACZENIE Unia i NATO powinny się wzajemnie uzupełniać - Jeśli chodzi o nasze bezpieczeństwo zewnętrzne, to najważniejszymi wyzwaniami stojącymi przed Polską jest - do czego naszych sojuszników staramy

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

Współpraca ze wschodnimi partnerami Polski jak działać pomimo trudnej sytuacji politycznej

Współpraca ze wschodnimi partnerami Polski jak działać pomimo trudnej sytuacji politycznej Współpraca ze wschodnimi partnerami Polski jak działać pomimo trudnej sytuacji politycznej Pierwsza dyskusja na II Wschodnim Kongresie Gospodarczym dotyczyła sprawy dla gospodarki Podlaskiego, ale i pozostałych

Bardziej szczegółowo

POPRAWIONE SPRAWOZDANIE

POPRAWIONE SPRAWOZDANIE SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA Warszawa, dnia 19 grudnia 2008 r. Druk nr 345 P POPRAWIONE SPRAWOZDANIE KOMISJI USTAWODAWCZEJ (wraz z zestawieniem wszystkich wniosków) o projekcie uchwały

Bardziej szczegółowo

KONFEDERACJA BARSKA I PIERWSZY ROZBIÓR POLSKI

KONFEDERACJA BARSKA I PIERWSZY ROZBIÓR POLSKI KONFEDERACJA BARSKA I PIERWSZY ROZBIÓR POLSKI TWÓRCY POLSKIEGO OŚWIECENIA DOMINO (ROZWIĄZANIE) STANISŁAW KONARSKI AUTOR DZIEŁA O SKUTECZNYM RAD SPOSOBIE BRACIA ZAŁUSCY PIERWSZA BIBLIOTEKA PUBLICZNA FRANCISZEK

Bardziej szczegółowo

Roman Wróbel Rzeczpospolita Obojga Narodów

Roman Wróbel Rzeczpospolita Obojga Narodów Roman Wróbel Rzeczpospolita Obojga Narodów Pierwsza wolna elekcja odbyła się wiosną 1573 roku. O tron polski postanowili walczyć: władca Moskwy Iwan IV Groźny, książę Ernest Habsburg i brat króla Francji

Bardziej szczegółowo

dr Marek Wasiński, Prawo dyplomatyczne i konsularne (wykład 2010/2011) Część Dziesiąta

dr Marek Wasiński, Prawo dyplomatyczne i konsularne (wykład 2010/2011) Część Dziesiąta ZAKRES PODMIOTOWY PRZYWILEJÓW I IMMUNITETÓW DYPLOMATYCZNYCH Jak wiemy, w skład misji dyplomatycznej wchodzą: członkowie personelu dyplomatycznego, członkowie personelu techniczno-administracyjnego oraz

Bardziej szczegółowo

9. Winuner Jan, Wojsko Polskie w przededniu Wojny Północnej

9. Winuner Jan, Wojsko Polskie w przededniu Wojny Północnej 9. Winuner Jan, Wojsko Polskie w przededniu Wojny Północnej (1699-1702L Studia i Materiały do Historii Sztuki WoienneL t. l, s. 339-392, Warszawa 1954. l O. Zienkiewicz Wacław, Militaria 1794 roku, ich

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (0-2 pkt.) Połącz w pary postacie z właściwymi opisami. Obok każdej postaci wpisz literę przyporządkowaną odpowiedniemu opisowi.

Zadanie 1. (0-2 pkt.) Połącz w pary postacie z właściwymi opisami. Obok każdej postaci wpisz literę przyporządkowaną odpowiedniemu opisowi. Zadanie 1. (0-2 pkt.) Połącz w pary postacie z właściwymi opisami. Obok każdej postaci wpisz literę przyporządkowaną odpowiedniemu opisowi. I. Józef Poniatowski... II. Ignacy Krasicki... A. sekretarz Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego.

Bardziej szczegółowo

1. Wojna rosyjsko - turecka

1. Wojna rosyjsko - turecka Warszawa 2011 1 1. Wojna rosyjsko - turecka W drugiej połowie XVIII w. Imperium Rosyjskie uwikłane było w serie konfliktów z Turcją, która caryca Katarzyna usiłowała odepchnąć od Krymu i Kaukazu. Wojny,

Bardziej szczegółowo

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50.

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50. TEMATY ZAGADNIEŃ EGZAMINACYJNYCH Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA SŁUCHACZY Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Semestr III klasa IIB 2015/16 1. Proszę wymienić cechy charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50.

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50. TEMATY ZAGADNIEŃ EGZAMINACYJNYCH Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA SŁUCHACZY Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Semestr III klasa IIB i II B 2016/17 1. Proszę wymienić cechy charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

150. rocznica wybuchu

150. rocznica wybuchu 150. rocznica wybuchu POWSTANIA STYCZNIOWEGO 1863-1864. mors sola victris, gloria victis Śmierć jedynym zwycięzcą, chwała zwyciężonym Artur Grottger, Bój, grafika z cyklu Lihtuania, 1864 1866. Nastroje

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ II - MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA

ARKUSZ II - MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZ II - MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA Zadania od 41. do 59. związane z analizą źródeł wiedzy historycznej (30 punków) Zasady oceniania: za rozwiązanie wszystkich zadań z arkusza II można uzyskać

Bardziej szczegółowo

PRZEKLEŃSTWO GEOPOLITYKI EUGENIUSZ SMOLAR POLSKA ROSJA 2

PRZEKLEŃSTWO GEOPOLITYKI EUGENIUSZ SMOLAR POLSKA ROSJA 2 6 marca 2015 roku 1 PRZEKLEŃSTWO GEOPOLITYKI 2 PRZEKLEŃSTWO GEOPOLITYKI Tadeusz Konwicki: Polska leży w przeciągu Europy. Zachód Wschód Polacy, zwykli Polacy, to wiedzą Jest to ważny element pamięci rodzinnej

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do historii w klasie III A

Rozkład materiału do historii w klasie III A Rozkład materiału do historii w klasie III A 1. Rządy Jana III Sobieskiego. S 1. Źródła kryzysu monarchii polskiej w II połowie XVII wieku - przypomnienie materiału z kl. II 2. Elekcja Jana III Sobieskiego

Bardziej szczegółowo

Monarchia Kazimierza Wielkiego

Monarchia Kazimierza Wielkiego Monarchia Kazimierza Wielkiego 1333-1370 1. Początek rządów Jako jedyny spadkobierca odziedzicza tylko Wielkopolskę i Małopolskę; ok. 40% terenów Polski z 1138r. Niezależne pozostaje Mazowsze; w rękach

Bardziej szczegółowo

Numer zadania Suma punktów

Numer zadania Suma punktów Sprawdzian 2. Nowożytność Grupa B Imię i nazwisko Klasa Ocena Numer zadania 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Suma punktów Liczba punktów Zadanie 1. (0 3) Określ, które z podanych zdań na temat demokracji szlacheckiej

Bardziej szczegółowo

Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą.

Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą. Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą. Element działań wojennych kampanii wrześniowej pierwszej kampanii

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2009 BS/97/2009 OCENA STOSUNKÓW POLSKI Z ROSJĄ, UKRAINĄ I NIEMCAMI

Warszawa, lipiec 2009 BS/97/2009 OCENA STOSUNKÓW POLSKI Z ROSJĄ, UKRAINĄ I NIEMCAMI Warszawa, lipiec 2009 BS/97/2009 OCENA STOSUNKÓW POLSKI Z ROSJĄ, UKRAINĄ I NIEMCAMI W czerwcowym badaniu 1 zapytaliśmy Polaków o ocenę polskiej polityki zagranicznej, w tym przede wszystkim o stosunki

Bardziej szczegółowo

1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi

1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi 1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi 2. Przeczytaj poniższy tekst. Następnie zapisz w wyznaczonym miejscu odpowiedzi dwa

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r.

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. I Preambuła 1. Osiągnięcie celów Traktatu Północnoatlantyckiego wymaga integracji przez jego państwa-strony takich środków

Bardziej szczegółowo

Historia Rzeczypospolitej z dziejami innych państw europejskich w XVIII wieku. Autor: Artur Brzeziński

Historia Rzeczypospolitej z dziejami innych państw europejskich w XVIII wieku. Autor: Artur Brzeziński Historia Rzeczypospolitej z dziejami innych państw europejskich w XVIII wieku Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji W trakcie zajęć uczniowie poznają postać Stanisława Leszczyńskiego - jednego z

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp...

Spis treści. Wstęp... Wstęp... Dokument 1 1920 listopad 13, Warszawa Fragment protokółu z konferencji naczelników wydziałów politycznych MSZ z wypowiedzią naczelnika w Wydziale Środkowo-Europejskim Jerzego Dzieduszyckiego na

Bardziej szczegółowo

Emigranci i spiskowcy

Emigranci i spiskowcy Emigranci i spiskowcy Historia Polski Klasa II LO Plan Powtórzenie Początki emigracji Przemarsz przez Niemcy Emigranci we Francji Komitet Lelewelowski Towarzystwo Demokratyczne Gromady Ludu Polskiego Hotel

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Polacy podczas I wojny światowej

Polacy podczas I wojny światowej Polacy podczas I wojny światowej 1. Orientacje polityczne Polaków przed rokiem 1914 Orientacja proaustriacka (koncepcja austropolska) Szansa to unia z Austrią, a największym wrogiem Rosja 1908 r. we Lwowie

Bardziej szczegółowo

Do Polski, Rosji, SŁOWIAN!

Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Michał Bakunin Tłumaczył W. Koszyc Jirafa Roja Warszawa 2007 Copyright by Jirafa Roja, 2007 Tytuł oryginału: Russkim, polskim i wsiem sławianskim

Bardziej szczegółowo

Zadania konkursowe Tygodnia Patriotycznego

Zadania konkursowe Tygodnia Patriotycznego Zadania konkursowe Tygodnia Patriotycznego środa 9.11.2016 1. Uzupełnij tabelę wpisując Piastów z poniższej rozsypanki do odpowiedniej rubryki oznaczającej miejsce ich pochówku. (0-8 p.) Kazimierz Wielki,

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI ARKUSZ GH-H1-125, GH-H4-125, GH-H5-125,

Bardziej szczegółowo

Anna Marsula Pracownia UKD Instytut Bibliograficzny BN. Języki informacyjno-wyszukiwawcze w bazach bibliotek Sulejówek, 14 listopada 2013 r.

Anna Marsula Pracownia UKD Instytut Bibliograficzny BN. Języki informacyjno-wyszukiwawcze w bazach bibliotek Sulejówek, 14 listopada 2013 r. Anna Marsula Pracownia UKD Instytut Bibliograficzny BN Języki informacyjno-wyszukiwawcze w bazach bibliotek Sulejówek, 14 listopada 2013 r. Pracownia UKD rozpoczęła prace nad nowym wydaniem Tablic skróconych

Bardziej szczegółowo

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI "Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku teraźniejszości, ani nie ma prawa do przyszłości". Józef Piłsudski Po 123 latach zaborów Polacy doczekali się odzyskania niepodległości.

Bardziej szczegółowo

O POTRZEBWIE WPROWADZENIA REJESTRU ZAGRANICZNYCH LOBBYSTÓW

O POTRZEBWIE WPROWADZENIA REJESTRU ZAGRANICZNYCH LOBBYSTÓW O POTRZEBWIE WPROWADZENIA REJESTRU ZAGRANICZNYCH LOBBYSTÓW Dr Andrzej Pogłódek Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Żeby prowadzić wojnę potrzeba trzech rzeczy: pieniędzy, pieniędzy i

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Dywizja Stefana Czarnieckiego w Danii ( )

Dywizja Stefana Czarnieckiego w Danii ( ) Dywizja Stefana Czarnieckiego w Danii (1657-1659) J esienią 1657 roku, w związku z wybuchem wojny szwedzko-duńskiej, zrodził się na dworze Jana II Kazimierza pomysł wysłania dywizji do Danii, w celu wsparcia

Bardziej szczegółowo

USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK

USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK polish.poland.usembassy.gov Facebook www.facebook.com/usembassywarsaw YouTube www.youtube.com/user/usembassywarsaw Twitter twitter.com/usembassywarsaw USA & Poland Polska

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny KLUCZ ODPOWIEDZI K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny Zadanie 1. max. 7 p. Wiosna Ludów na ziemiach polskich Zaznacz w tabeli (wpisując w odpowiednią rubrykę literę ), czy poniższe

Bardziej szczegółowo

GRUDZIEŃ W ŻYCIORYSIE BŁ. JERZEGO MATULEWICZA

GRUDZIEŃ W ŻYCIORYSIE BŁ. JERZEGO MATULEWICZA Opracowanie s. Janina Samolewicz SJE GRUDZIEŃ W ŻYCIORYSIE BŁ. JERZEGO MATULEWICZA 29 grudnia 1902 Ks. dr Jerzy Matulewicz został mianowany profesorem Seminarium Duchownego w Kielcach z wykładami prawa

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI DO ZADAŃ:

ODPOWIEDZI DO ZADAŃ: ODPOWIEDZI DO ZADAŃ: Zadanie 1. (0 1) Oceń, które z poniższych zdań odnoszących się do skutków przemian w życiu człowieka jest prawdziwe. Zaznacz P przy zdaniu prawdziwym. 2. W wyniku przemian, które opisano

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Wójcik DYPLOMACJA POLSKA W DOBIE KRÓLÓW ELEKCYJNYCH ( )

Zbigniew Wójcik DYPLOMACJA POLSKA W DOBIE KRÓLÓW ELEKCYJNYCH ( ) Spis treści WSTĘP Gerard Labuda DYPLOMACJA POLSKA W CZASIE PANOWANIA DYNASTII PIASTOWSKIEJ (WIEK X-1370) I. Tworzenie się systemu państw narodowych w Europie Środkowej i ich rozwój we wczesnym średniowieczu

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

Roman Kabaczij. WYGNANI NA STEPY Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Polski na południe Ukrainy w latach 1944-1946

Roman Kabaczij. WYGNANI NA STEPY Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Polski na południe Ukrainy w latach 1944-1946 Roman Kabaczij WYGNANI NA STEPY Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Polski na południe Ukrainy w latach 1944-1946 SPIS TREŚCI Wstęp 11 Rozdział I. Koncepcja wysiedlenia Ukraińców z Polski w kontekście

Bardziej szczegółowo

Na frontach Wielkiej Wojny

Na frontach Wielkiej Wojny Na frontach Wielkiej Wojny 1. Zamach w Sarajewie i wybuch wojny Od kiedy w 1908 r. Austria wcieliła Bośnię i Hercegowinę jest stałe napięcie między Austrią a Serbią, która też chce kawałek 1911 r. w Serbii

Bardziej szczegółowo

Zjednoczenie Niemiec

Zjednoczenie Niemiec Zjednoczenie Niemiec 1. Drugie Cesarstwo we Francji lipiec 1851 - Ludwik Napoleon żąda od Zgromadzenia rewizji konstytucji, gdyż chce być wybrany po raz drugi (konstytucja nie przewidywała reelekcji prezydenta);

Bardziej szczegółowo

Powstanie Chmielnickiego

Powstanie Chmielnickiego Powstanie Chmielnickiego 1. Problem kozacki Po Chocimiu i śmierci Piotra Konaszewicza- Sahajdacznego nadal Kozacy atakują tereny tureckie By to ogarnąć wysłano wojsko, czego skutkiem była tzw. ugoda kurukowska

Bardziej szczegółowo

6. Wiek wojen. Pytanie 1/26. W którym roku wybuchła wojna domowa w Anglii? A B C D Pytanie 2/26

6. Wiek wojen. Pytanie 1/26. W którym roku wybuchła wojna domowa w Anglii? A B C D Pytanie 2/26 6. Pytanie 1/26 W którym roku wybuchła wojna domowa w Anglii? A. 1649 B. 1642 C. 1689 D. 1640 Pytanie 2/26 Kto przejął rządy w Anglii po straceniu Karola I Stuarta? A. rewolucjoniści B. Karol II Stuart

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Spis treści: WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP

Spis treści: WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP Spis treści: WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP ROZDZIAŁ I. RELACJA ZALEŻNOŚCI W NAUCE O STOSUNKACH MIĘDZYNARODOWYCH 1.Pojęcie zależności 2. Historyczne i współczesne formy zależności 2.1. Okres przedwestfalski 2.2.

Bardziej szczegółowo

Marek Stępień "Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską 1993/1998", Józef Kowalczyk, Płock 2013 : [recenzja]

Marek Stępień Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską 1993/1998, Józef Kowalczyk, Płock 2013 : [recenzja] Marek Stępień "Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską 1993/1998", Józef Kowalczyk, Płock 2013 : [recenzja] Warszawskie Studia Pastoralne 19, 332-338 2013 Arcybiskup Józef Kowalczyk,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2014 ISSN 2353-5822 NR 48/2014 POLACY O BEZPIECZEŃSTWIE NARODOWYM I NATO

Warszawa, kwiecień 2014 ISSN 2353-5822 NR 48/2014 POLACY O BEZPIECZEŃSTWIE NARODOWYM I NATO Warszawa, kwiecień 2014 ISSN 2353-5822 NR 48/2014 POLACY O BEZPIECZEŃSTWIE NARODOWYM I NATO Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Agresja sowiecka na Polskę- IV rozbiór Polski

Agresja sowiecka na Polskę- IV rozbiór Polski Literka.pl Agresja sowiecka na Polskę IV rozbiór Polski Data dodania: 20110326 22:12:54 Autor: Monika Skiba Przedstawiam konspekt do lekcji na temat Agresji sowieckiej na Polskę dla klasy 3 gimnazjum.

Bardziej szczegółowo

Anna Korzycka Rok IV, gr.1. Mapa i plan w dydaktyce historii. Pytania. Poziom: szkoła podstawowa, klasa 5.

Anna Korzycka Rok IV, gr.1. Mapa i plan w dydaktyce historii. Pytania. Poziom: szkoła podstawowa, klasa 5. Anna Korzycka Rok IV, gr.1 Mapa i plan w dydaktyce historii. Pytania Poziom: szkoła podstawowa, klasa 5. 1. Na podstawie mapy Polska za Bolesława Chrobrego podaj miejscowości będące siedzibami arcybiskupa

Bardziej szczegółowo

Azja w stosunkach międzynarodowych. dr Andrzej Anders

Azja w stosunkach międzynarodowych. dr Andrzej Anders Azja w stosunkach międzynarodowych dr Andrzej Anders Japonia współczesna Japonia jest jednym z nielicznych krajów pozaeuropejskich, które uniknęły kolonizacji w XIX w. Wraz z wzrostem mocarstwowości Japonii

Bardziej szczegółowo

Pierwsze lata rządów Stanisława Poniatowskiego. Aby mieć pewność, trzeba rozpocząć od wątpienia Stanisław August Poniatowski

Pierwsze lata rządów Stanisława Poniatowskiego. Aby mieć pewność, trzeba rozpocząć od wątpienia Stanisław August Poniatowski Pierwsze lata rządów Stanisława Poniatowskiego Aby mieć pewność, trzeba rozpocząć od wątpienia Stanisław August Poniatowski 1. Elekcja Stanisława Augusta Poniatowskiego i pierwsze reformy Kiedy w 1763

Bardziej szczegółowo

WOJNA TRZYDZIESTOLETNIA

WOJNA TRZYDZIESTOLETNIA WOJNA TRZYDZIESTOLETNIA 1618-1648 WYDARZENIA OPARTE NA FAKTACH! ZAPRASZAMY DO OBEJRZENIA PREZENTACJI. Konflikt pomiędzy habsburskimi cesarzami, katolickimi książętami i miastami Rzeszy, a obozem protestanckim.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2009 BS/108/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O POLITYCE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I OPERACJI NATO W AFGANISTANIE

Warszawa, lipiec 2009 BS/108/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O POLITYCE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I OPERACJI NATO W AFGANISTANIE Warszawa, lipiec 2009 BS/108/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O POLITYCE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I OPERACJI NATO W AFGANISTANIE CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy

Bardziej szczegółowo

Zaangażowanie Polskiej Izby Ubezpieczeń w prace zespołu podatkowego CEA

Zaangażowanie Polskiej Izby Ubezpieczeń w prace zespołu podatkowego CEA Zaangażowanie Polskiej Izby Ubezpieczeń w prace zespołu podatkowego CEA Edyta Paciak Członek Komisji Ekonomiczno Finansowej PIU (Podkomisja Podatkowa) Przedstawiciel PIU w Komisji Podatkowej CEA Zastępca

Bardziej szczegółowo

Celem wielkich wypraw morskich w XV i XVI wieku było pragnienie:

Celem wielkich wypraw morskich w XV i XVI wieku było pragnienie: Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz prawidłowe zakończenie zdania. Humanizm to prąd umysłowy, który: A) interesował się głównie sztuką B) koncentrował się na człowieku C) stawiał na pierwszym miejscu naukę D)

Bardziej szczegółowo

Na Zachodzie lepiej niż u nas w Rosji - Rosjanie o Rosji, Polsce i Niemczech

Na Zachodzie lepiej niż u nas w Rosji - Rosjanie o Rosji, Polsce i Niemczech Na Zachodzie lepiej niż u nas w Rosji - Rosjanie o Rosji, Polsce i Niemczech Komunikat z badań Instytutu Spraw Publicznych Coraz więcej Rosjan wychodzi na ulice, aby wyrazić swoje niezadowolenie z sytuacji

Bardziej szczegółowo

Kierunek studiów logistyka należy do obszarów kształcenia w zakresie nauk

Kierunek studiów logistyka należy do obszarów kształcenia w zakresie nauk ekonomika obronności studia pierwszego stopnia - profil ogólno akademicki specjalność obronność państwa Kierunek studiów ekonomika obronności należy do obszarów kształcenia w zakresie nauk społecznych.

Bardziej szczegółowo

Panowanie ostatnich Jagiellonów

Panowanie ostatnich Jagiellonów Panowanie ostatnich Jagiellonów 1. Wojny na wschodzie Wielkie Księstwo Moskiewskie za panowania Iwana III Srogiego w 1492 r. atakuje litewską Wiaźmę i tereny nad Oką 1500 r. Księstwo wchodzi w granice

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O LEGALIZACJI EUTANAZJI BS/170/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 2001

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O LEGALIZACJI EUTANAZJI BS/170/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 2001 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Obietnice wyborcze wobec krajów Partnerstwa Wschodniego i Rosji: Kampania wyborcza do Sejmu i Senatu przed wyborami 25 października 2015 r.

Obietnice wyborcze wobec krajów Partnerstwa Wschodniego i Rosji: Kampania wyborcza do Sejmu i Senatu przed wyborami 25 października 2015 r. Obietnice wyborcze wobec krajów Partnerstwa Wschodgo i Rosji: Kampania wyborcza do Sejmu i Senatu przed wyborami 25 października 2015 r. pytania do Komitetów Wyborczych Priorytety polskiej polityki wschodj:

Bardziej szczegółowo

Konflikt na Ukrainie osłabił bezpieczeństwo Litwinów 2015-06-15 15:21:15

Konflikt na Ukrainie osłabił bezpieczeństwo Litwinów 2015-06-15 15:21:15 Konflikt na Ukrainie osłabił bezpieczeństwo Litwinów 2015-06-15 15:21:15 2 Działania Rosji na Ukrainie osłabiły bezpieczeństwo Litwinów. Na Litwie, będącej członkiem NATO, nie powinien się powtórzyć ukraiński

Bardziej szczegółowo

Budowa Imperium Rosyjskiego

Budowa Imperium Rosyjskiego Budowa Imperium Rosyjskiego 1. Rosja a Europa w XVII wieku Po wojnach z Polską (i opanowaniu Ukrainy Zadnieprzańskiej) zaczęto postrzegać Rosję jako ważnego gracza Holendrzy i Anglicy zaczynają z nią handlować

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Interpretacje historii Mazowsza... 22 Specyfika historyczna Mazowsza... 22 Kwestia zacofania Mazowsza w literaturze historycznej...

Rozdział II. Interpretacje historii Mazowsza... 22 Specyfika historyczna Mazowsza... 22 Kwestia zacofania Mazowsza w literaturze historycznej... Spis treści Wstęp..................................................... 11 Rozdział I. Wprowadzenie................................... 15 Uwagi metodologiczne..................................... 15 O stanie

Bardziej szczegółowo

_ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ. WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY

_ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ. WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY _ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego AON wewn. 4969/97 QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY. Redakcja naukowa prof. zw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O EWENTUALNYM ROZMIESZCZENIU AMERYKAŃSKICH BAZ WOJSKOWYCH NA TERENIE POLSKI BS/23/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O EWENTUALNYM ROZMIESZCZENIU AMERYKAŃSKICH BAZ WOJSKOWYCH NA TERENIE POLSKI BS/23/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Test Kto najbardziej przyczynił się do wyboru Zygmunta III Wazy na króla Polski: A. szlachta koronna C. Litwini B. magnaci D.

Test Kto najbardziej przyczynił się do wyboru Zygmunta III Wazy na króla Polski: A. szlachta koronna C. Litwini B. magnaci D. Test 1 12 grudnia 1586 r. po śmierci Stefana Batorego Rzeczpospolita stanęła przed poważnym problemem, a mianowicie przed trzecim, w przeciągu zaledwie 15 lat, bezkrólewiem. Do elekcji doszło 19 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Wstęp. CZĘŚĆ I. Bezpieczeństwo militarne

Wstęp. CZĘŚĆ I. Bezpieczeństwo militarne Wstęp CZĘŚĆ I. Bezpieczeństwo militarne Rozdział 1. Rola i modele sił zbrojnych we współczesnym świecie Role armii Modele armii Armie wybranych państw Rozdział 2. Wojny i konflikty zbrojne Definicja wojny

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo