Neologizmy (na przykładzie węgierskiego, fińskiego i udmurckiego)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Neologizmy (na przykładzie węgierskiego, fińskiego i udmurckiego)"

Transkrypt

1 mgr Szymon Pawlas Katedra Hungarystyki Uniwersytet Warszawski referat wygłoszony podczas konferencji Studenckiego Koła Naukowego Językoznawców Uniwersytetu Wrocławskiego Problemy i zadania współczesnego językoznawstwa cz. IV Najnowsze teorie i metodologie Neologizmy (na przykładzie węgierskiego, fińskiego i udmurckiego) Słownictwo danego języka może być poszerzane z powodu zmiany rzeczywistości pozajęzykowej (objawiającej się np. w zmianie trybu życia, zmianie środowiska przyrodniczego czy w rozwoju technologicznym), innym czynnikiem wymuszającym powstawanie nowych słów jest dokonywanie przekładów dzieł literackich, tekstów religijnych (np. Biblii) czy prawniczych (np. konstytucji) na dany język, które to teksty przedstawiają nową dla danego języka rzeczywistość; wreszcie proces ten może być stymulowany puryzmem językowym, czyli dążeniem do zastępowania istniejących słów innymi, stanowiącymi neologizmy powstałe na bazie rdzennego słownictwa danego języka. Puryzm językowy jest dążeniem do zachowania czystości języka. Najprostszym sposobem uzupełniania słownictwa jest zapożyczanie słów z innych języków. Jest to rozwiązanie najprostsze, ponieważ nie wymaga wymyślania nowego wyrazu, którego znaczenie musiałoby być uzgodnione przez użytkowników języka. Zamiast tego przejmuje się obce słowo razem z jego, istniejącym już w języku źródłowym, znaczeniem. Częste są też zapożyczenia strukturalne, czyli kalki (np. węgierskie vasút utworzone na wzór niemieckiego Eisbahn). Właściwym tematem mojego referatu będą jednak neologizmy powstałe na bazie rodzimego słownictwa danego języka, utworzone (najczęściej sztucznie) za pomocą takich sposobów tworzenia nowych słów, jak derywacja i kompozycja. Derywacja to tworzenie nowych słów za pomocą dodawania do istniejących wyrazów (rdzeni) różnych sufiksów słowotwórczych, czyli afiksacja. Szczególnym przypadkiem derywacji jest derywacja wsteczna, czyli bezafiksalna. Kompozycja natomiast to łączenie rdzeni w jedną całość. Przykłady neologizmów dla mojego referatu zaczerpnąłem ze słownictwa języków ugrofińskich, a zwłaszcza trzech spośród nich węgierskiego, fińskiego i udmurckiego (którego dawna nazwa brzmi wotiacki). Dwa pierwsze z wymienionych to największe języki ugrofińskie, należące do dwóch odrębnych gałęzi tej rodziny (odpowiednio ugryjskiej oraz bałtycko-fińskiej w ramach fińsko-permskiej). Natomiast język udmurcki, jak większość języków ugrofińskich, występuje na terenie Federacji Rosyjskiej, a dokładniej mówi nim około pół miliona osób, głównie w Republice Udmurcji. Należy on do permskiej grupy fińsko-permskiej gałęzi drzewa języków ugrofińskich, czyli jest stosunkowo bliżej spokrewniony z językiem fińskim. Podobnie jak pozostałe języki występujące na terenie Federacji Rosyjskiej, udmurcki zapisywany jest alfabetem powstałym na bazie rosyjskiej grażdanki. Przy przytaczaniu przykładów udmurckich, obok oryginalnej ortografii, w nawiasach kwadratowych podaję zbliżoną wymowę polską.

2 Języki ugrofińskie są pod względem strukturalnym językami aglutynacyjnymi, co może ułatwiać tworzenie neologizmów, ponieważ umożliwia korzystanie z bogactwa formantów słowotwórczych. Innym faktem, który warto odnotować, jest obecność w najstarszej warstwie słownictwa języków ugrofińskich (a szczególnie języka udmurckiego) archaicznych złożeń powstałych z dwóch bliskoznacznych lub wzajemnie się uzupełniających elementów tworzących razem całość, np.: udmurckie ымныр [ymnyr] 'twarz' to wyraz złożony powstały przez połączenie ым 'usta' i ныр 'nos', нылпи [nylpi] 'dziecko' jest wyrazem, na który składa się ныл 'dziewczyna' i пи 'chłopiec'. Z kolei wyraz пельнянь [pelniań] 'pielmieni, uszka ' powstał przez złożenie пель 'ucho' i нянь 'chleb'. Podobnie węgierskie testvér 'rodzeństwo' ('brat' lub 'siostra') to złożenie test 'ciało' i vér 'krew', a fińskie maailma 'świat' to maa 'ziemia' i ilma 'powietrze'. Istnienie tego typu złożeń sprawia, że neologizmy utworzone na podobnej zasadzie, czyli przez kompozycję, nie są odczuwane jako obce i dobrze wpasowują się do systemu leksykalnego języka. Interesujący mnie nyelvújítás, czyli reforma języka węgierskiego (dosłownie odnowa języka ), to ruch, którego największa aktywność przypada na przełom XVIII i XIX wieku. Jego celem było stworzenie węgierskiej terminologii naukowej (czyli zastąpienie istniejących nazw łacińskich nowo utworzonymi wyrazami węgierskimi) oraz wzbogacenie słownictwa (na potrzeby poezji). Głównymi przedstawicielami byli m.in. pisarze Ferenc Kazinczy i Ferenc Kölcsey. Powstało wówczas około 10 tysięcy nowych słów, z czego duża część (kilka tysięcy) jest nadal używana obecnie. W języku fińskim nowe słowa powstawały po pierwsze w dobie Reformacji, w czasach kształtowania się fińskiego języka literackiego, kiedy bp Mikael Agricola przetłumaczył w latach czterdziestych XVI wieku na język fiński Nowy Testament, a także później, w dużej mierze za sprawą działalności słowotwórczej Eliasa Lönnrota (znanego głównie jako edytora Kalevali fińskiego eposu ludowego) w wieku XIX. Pierwsze tłumaczenia Ewangelii na język udmurcki datują się na lata czterdzieste XIX wieku, wtedy nastąpiła pierwsza fala świadomego poszerzania słownictwa. W latach dwudziestych XX wieku powołano radę rozwoju języka, na czele której stanął pisarz Gerd Kudziebaj. Podobną radę powołano w latach dziewięćdziesiatych XX wieku w celu dokonania tłumaczenia tekstu konstytucji Federacji Rosyjskiej na język udmurcki, powstało wtedy wiele słów z dziedziny terminologii prawniczej, ekonomicznej i naukowej. Radzie tej przewodził Iwan Wasiliewicz Tarakanow. We wszystkich wspomnianych językach neologizmy są tworzone również współcześnie, np. na nazwanie wytworów techniki przykładowo węgierska nazwa komputera to számítógép ( licząca maszyna ), fińska tietokone ( maszyna wiedzy ), a udmurckie лыдъян-ӵ отан техника [lydjan-czotan technika] oznacza technikę komputerową. Podczas reformy języka węgierskiego nowe słowa tworzono na różne sposoby, zarówno w zgodzie z dotychczasowym charakterem węgierskiego słowotwórstwa językowego, jak i poprzez wprowadzanie innowacji. Przykładem słowotwórstwa regularnego jest derywacja: wyraz forradalom 'rewolucja' powstał przez

3 dodanie do rdzenia forr- 'wrzeć' formantu -dalom, tworzącego od czasowników nomina essendi. Derywacja wsteczna: z wyrażenia egyetemben 'wszystko razem' utworzono, przez odrzucenie cząstki -ben (będącej końcówką przypadka inessivus), wyraz egyetem, którego obecne znaczenie to 'uniwersytet (wszechnica)'. Częstym sposobem tworzenia nowych słów była kompozycja, np. w ten sposób utworzono nazwy dziedzin nauki i tak wyraz nyelvtan 'gramatyka' złożony jest z wyrazów nyelv 'język' oraz tan 'nauka', podobnie vegytan 'chemia', gdzie pierwszym członem jest rdzeń vegy- 'mieszać'. Rendőr 'policjant' to w dosłownym tłumaczeniu stróż porządku : rend 'porządek' + őr 'stróż'. Jednakże odnowiciele języka sięgali nie tylko do istniejących już formantów słowotwórczych i nie ograniczali się do tworzenia kompozitów zgodnie ze zwyczajem języka węgierskiego, ale także tworzyli nowe słowa w sposób nieregularny, np. poprzez wyizolowanie całkowicie nowych formantów derywacyjnych. Jednym z tych, który się przyjął, i jest do dziś produktywny, jest formant -da, oznaczający miejsce czynności. Powstał on prawdopodobnie przez sztuczne wyodrębnienie z wyrazu csárda 'karczma' sam wyraz csárda jest jednak niepodzielny słowotwórczo i stanowi zapożyczenie słowiańskie. Formant -da jest obecny np. w rzeczowniku uszoda 'pływalnia', utworzonym od czasownika usz- 'pływać'. Mniej kontrowersyjne, choć również niezgodne z dotychczasowym słowotwórstwem, było tworzenie wyrazów złożonych, gdzie pierwszy człon jest czasownikiem, np. röpirat 'ulotka' od rdzenia röp- 'latać' i rzeczownika írat, oznaczającego efekt czynności pisania (od ír 'pisać'). Ciekawy sposób tworzenia nowych słów to kontaminacja, czyli zlewanie się dwóch wyrazów w jeden, o podobnym znaczeniu w ten sposób z wyrazu levegő 'powietrze' oraz ég 'niebo' powstała cząstka lég oznaczająca 'powietrze' w wyrazach złożonych takich jak légcső 'tchawica' (lég + cső 'rura'). Odnowiciele języka korzystali również z zapożyczeń wewnętrznych, tzn. sięgali do słów mających dotychczas zasięg jedynie gwarowy i wprowadzali je do języka ogólnego, np. hülye 'głupiec'; przywracali także do obiegu słowa zapomniane, np.év 'rok' zamiast dłuższego esztendő. Skracanie wyrazów było częstym zabiegiem (np. dotychczasowy wyraz mondolat 'zdanie' zredukowano do formy mondat) miało to na celu stworzenie wyrazów krótszych, a przez to wygodniejszych w użyciu np. w wierszach. Wśród neologizmów fińskich również można wyróżnić te utworzone w procesie kompozycji i te utworzone poprzez derywację. Do pierwszych należy np. wyraz uskonpuhdistus 'Reformacja', złożony z wyrazu usko 'wiara' odmienionego w dopełniaczu (z końcówką -n) i wyrazu puhdistus 'oczyszczenie', utworzonego jako nazwa efektu czynności od rdzenia czasownika puhdistaa 'oczyszczać'. Spośród grupy neologizmów utworzonych poprzez derywację można wymienić np. wyraz puhelin 'telefon', utworzony od rdzenia czasownika puhella 'rozmawiać' przy użyciu formantu -in określającego nazwy przyrządów (tak jak avain 'klucz' pochodzi od czasownika avata 'otwierać'). Spośród przykładów neologizmów udmurckich moim zdaniem najbardziej interesujące są te utworzone na zasadzie kompozycji. Wyraz лулчеберет [lulcieberet] zbudowany jest ze złożenia wyrazu лул 'dusza' oraz чебер 'ładny', z dodatkiem częstego w neologizmach formantu -ет, a całość znaczy 'kultura'. Ten sam formant występuje też w złożeniu синпелет [sinpeliet], zbudowanym na

4 bazie wyrazów син 'oko' oraz пель 'ucho', a oznaczającym 'pomnik'. Etymologię tego dość zaskakującego złożenia można wytłumaczyć poprzez odwołanie do funkcji oka i ucha, które to narządy zmysłów dostarczają nam informacji o świecie, podobnie pomnik ma za zadanie o kimś lub o czymś przypominać. Wyraz йырвизьбур [jyrwiźbur] zbudowany jest z trzech rdzeni: йыр 'głowa', визь 'umysł' oraz бур 'dobry', całość oznacza 'pamięć'. Słowo öтён-ӝ уткан [ötjon-dżutkan] jest przykładem złożenia zbudowanego na zestawieniu dwóch form derywowanych od czasowników öтьыны 'wołać' i ӝ утканы 'podnosić'. Znaczenie tego złożenia to 'agitacja' czyli, obrazowo podnoszenie ludu [do poziomu jakiejś idei] poprzez wołanie do niego. Na zakończenie przytoczę przykłady ugrofińskich odpowiedników wyrazu republika. Obserwacja tego, w jak różny sposób różne języki nazywają jedno pojęcie, pozwala bowiem dostrzec różne przedstawiane przez to pojęcie cechy. W odpowiedniku węgierskim przekazana jest właściwie ta sama idea, co w pierwowzorze łacińskim res publica 'rzecz wspólna, ogólna, publiczna' węgierski wyraz złożony köztársaság składa się z cząstki köz- 'wspólny' oraz rzeczownika társaság 'towarzystwo', utworzonego od társ 'towarzysz' przez derywację (dodanie formantu -ság, tworzącego nomina essendi). W języku fińskim respublica tłumaczy się jako tasavalta, co stanowi wyraz złożony z rdzenia tasa- 'równy' i valta 'władza'. Blisko spokrewniony z językiem fińskim język estoński nazywa republikę wolnym państwem : vabariik to złożenie powstałe z przymiotnika vaba 'wolny' i rzeczownika riik 'państwo'. Natomiast w języku udmurckim wyraz oznaczający republikę элькун [el'kun] jest złożeniem dwóch wyrazów bliskoznacznych: эль 'kraj' oraz кун 'państwo' (a także 'władca').

5 Bibliografia: Szily Kálmán: A magyar nyelvújítás szótára. A kedveltebb képzők és képzésmódok jegyzékével. (Słownik reformy języka węgierskiego. Z indeksem najczęstszych formantów słowotwórczych oraz sposobów słowotwórstwa) Budapest, Karlsson, Fred: Finnish. An essential grammar. (Język fiński. Gramatyka) Routledge, Kozmács István: Udmurt-magyar szótár. (Słownik udmurcko-węgierski) Szombathely, Hajdú Péter: Finnugor népek és nyelvek. (Ludy i języki uralskie) Budapest, 1962 Neologizmy (na przykładzie węgierskiego, fińskiego i udmurckiego) by Szymon Pawlas is licensed under a Creative Commons Uznanie autorstwa-bez utworów zależnych 2.5 Polska License.

I. DLACZEGO I DLA KOGO NAPISAŁEM TĘ KSIĄŻKĘ?... 13 II. JĘZYK OSOBNICZY A JĘZYK SYTUACYJNY...

I. DLACZEGO I DLA KOGO NAPISAŁEM TĘ KSIĄŻKĘ?... 13 II. JĘZYK OSOBNICZY A JĘZYK SYTUACYJNY... I. DLACZEGO I DLA KOGO NAPISAŁEM TĘ KSIĄŻKĘ?.... 13 II. JĘZYK OSOBNICZY A JĘZYK SYTUACYJNY............ 17 1. Niepowtarzalność języka każdego z nas.................. 17 1.1. Nasz język indywidualny...........................

Bardziej szczegółowo

Proponowana lista zagadnień i proponowany rozkład materiału przedmiotu Internacjonalizacja komunikacji językowej

Proponowana lista zagadnień i proponowany rozkład materiału przedmiotu Internacjonalizacja komunikacji językowej Michał Szczyszek Zakład Frazeologii i Kultury Języka Polskiego UAM Proponowana lista zagadnień i proponowany rozkład materiału przedmiotu Internacjonalizacja komunikacji językowej 1. Zjawiska globalizacji

Bardziej szczegółowo

Języki programowania zasady ich tworzenia

Języki programowania zasady ich tworzenia Strona 1 z 18 Języki programowania zasady ich tworzenia Definicja 5 Językami formalnymi nazywamy każdy system, w którym stosując dobrze określone reguły należące do ustalonego zbioru, możemy uzyskać wszystkie

Bardziej szczegółowo

Wikisłownik. (więcej niż słownik) Piotr Derbeth Kubowicz. Wikiwarsztaty Wrocław, 7 marca 2009. Stowarzyszenie Wikimedia Polska

Wikisłownik. (więcej niż słownik) Piotr Derbeth Kubowicz. Wikiwarsztaty Wrocław, 7 marca 2009. Stowarzyszenie Wikimedia Polska Wikisłownik (więcej niż słownik) Piotr Derbeth Kubowicz Stowarzyszenie Wikimedia Polska Wikiwarsztaty Wrocław, 7 marca 2009 Piotr Kubowicz (WMPL) Wikisłownik 7 marca 2009 1 / 35 Część I Wstęp Piotr Kubowicz

Bardziej szczegółowo

Obrazkowy Test Słownikowy Rozumienie (OTSR): wystandaryzowane i znormalizowane narzędzie do oceny zasobu słownictwa dzieci w wieku 2-6 lat

Obrazkowy Test Słownikowy Rozumienie (OTSR): wystandaryzowane i znormalizowane narzędzie do oceny zasobu słownictwa dzieci w wieku 2-6 lat Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego Obrazkowy Test Słownikowy Rozumienie (OTSR): wystandaryzowane i znormalizowane narzędzie do oceny zasobu słownictwa dzieci w wieku 2-6 lat Magdalena Łuniewska,

Bardziej szczegółowo

OD ESPERANTO DO INNYCH JĘZYKÓW OBCYCH. Program

OD ESPERANTO DO INNYCH JĘZYKÓW OBCYCH. Program Poznań, dnia 1 października 2015 roku Anetta Dropińska Pawlicka Szkoła Podstawowa nr 7 im. Erazma z Rotterdamu w Poznaniu Program OD ESPERANTO DO INNYCH JĘZYKÓW OBCYCH program kształcenia językowego dla

Bardziej szczegółowo

XIII Dział 8 Językoznawstwo. Nauka o literaturze. Literatura piękna

XIII Dział 8 Językoznawstwo. Nauka o literaturze. Literatura piękna Wiadomości ogólne XIII Dział 8 Językoznawstwo. Nauka o literaturze. Literatura piękna XIII.1 Dział 8 Językoznawstwo. Nauka o literaturze. Literatura piękna wiadomości ogólne W dziale 80 klasyfikuje się

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY NR 134 Katarzyna Kwapisz Osadnik PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY Wydawnictwo Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

DZIEJE LITERATUR EUROPEJSKICH

DZIEJE LITERATUR EUROPEJSKICH DZIEJE LITERATUR EUROPEJSKICH pod redakcją Władysława Fłoryana CZĘŚĆ DRUGA SPIS TREŚCI LITERATURA BUŁGARSKA napisała HENRYKA CZAJKA I. Uwagi wstępne 7 1. Rys historyczny (do końca w. XIV) 7 2. Sztuka 13

Bardziej szczegółowo

Spis treści. ROZDZIAŁ 2 Wzajemne oddziaływanie między leksykonem a innymi środkami służącymi kodowaniu informacji... 67

Spis treści. ROZDZIAŁ 2 Wzajemne oddziaływanie między leksykonem a innymi środkami służącymi kodowaniu informacji... 67 Spis treści Wykaz skrótów... 11 Przedmowa... 15 Podziękowania... 17 ROZDZIAŁ 1 Wprowadzenie: założenia metodologiczne i teoretyczne... 19 1. Cel i układ pracy...... 19 2. Język jako przedmiot badań...

Bardziej szczegółowo

1. Opis merytoryczny

1. Opis merytoryczny WNIOSEK O PORTFOLIO: Opracowanie koncepcji wielojęzycznych generatorów gramatycznych pełniących rolę narzędzi informatycznych typu Machine-Aided Human Translation Autorzy: Mirosław Gajer, Zbigniew Handzel,

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA 1. Konflikt pokoleń jako motyw literatury. Zanalizuj

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V 1.Przedmiotem oceny z języka polskiego są: - opanowane wiadomości przewidziane w programie

Bardziej szczegółowo

Matura z języka polskiego 2015 Jak przygotować ucznia do nowej formuły egzaminu ustnego? karty pracy

Matura z języka polskiego 2015 Jak przygotować ucznia do nowej formuły egzaminu ustnego? karty pracy do nowej formuły egzaminu ustnego? karty pracy karta zadania Nr 1a polecenie tekst W jaki sposób w utworach literackich można mówić o przemijaniu? omów zagadnienie, odwołując się do załączonego liryku

Bardziej szczegółowo

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy:

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: Wykład nr 2 W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: a) polszczyznę ogólną (zwaną literacką); b)polszczyznę gwarową (gwary ludowe). Jest to podział dokonany ze względu na zasięg

Bardziej szczegółowo

Polityka językowa Unii Europejskiej. Łódź 14 maja 2012

Polityka językowa Unii Europejskiej. Łódź 14 maja 2012 Polityka językowa Unii Europejskiej Łódź 14 maja 2012 Wielojęzyczna Europa od 1958 r. Pierwsze rozporządzenie Rady nr 1/58 stanowi, że oficjalnymi i roboczymi językami są języki państw członkowskich Traktat

Bardziej szczegółowo

Spis treści tomu pierwszego

Spis treści tomu pierwszego Spis treści tomu pierwszego WSTĘP.... 11 DŹWIĘK JAKO ZJAWISKO FIZYCZNE...15 CHARAKTERYSTYKA AKUSTYCZNA I AUDYTYWNA DŹWIĘKÓW MOWY.. 17 SŁUCH...20 WYŻSZE PIĘTRA UKŁADU SŁUCHOWEGO...22 EMISJE OTOAKUSTYCZNE...25

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE PRZEDMIOTOWE Z JĘZYKA POLSKIEGO

OCENIANIE PRZEDMIOTOWE Z JĘZYKA POLSKIEGO OCENIANIE PRZEDMIOTOWE Z JĘZYKA POLSKIEGO 1. Ocenianie przedmiotowe obejmuje ocenę wiadomości, umiejętności i postaw uczniów. 2. Ocenianiu podlegać mogą: a) wypowiedzi ustne uczniów pod względem rzeczowości

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LEKCJI BIBLIOTECZNYCH KL. I VI - rok szk. 2014/2015 realizowany przez nauczyciela bibliotekarza na zajęciach grupowych

PROGRAM LEKCJI BIBLIOTECZNYCH KL. I VI - rok szk. 2014/2015 realizowany przez nauczyciela bibliotekarza na zajęciach grupowych PROGRAM LEKCJI BIBLIOTECZNYCH KL. I VI - rok szk. 2014/2015 realizowany przez nauczyciela bibliotekarza na zajęciach grupowych Koordynator - Alina Rodak TREŚCI KSZTAŁCENIA CELE EDUKACYJNE OSIĄGNIĘCIA UCZNIÓW

Bardziej szczegółowo

historia języka niemieckiego

historia języka niemieckiego Norbert Morciniec historia języka niemieckiego WYDAWNICTWO WYŻSZEJ SZKOŁY FILOLOGICZNEJ WE WROCŁAWIU Copyright by Norbert Morciniec and Wyższa Szkoła Filologiczna we Wrocławiu, Wrocław 2015 Recenzent:

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Ocenę CELUJĄCĄ otrzymuje uczeń, który w zakresie swych kompetencji polonistycznych spełnia wszystkie wymagania jak na ocenę bardzo dobrą,

Bardziej szczegółowo

Języki mniejszości narodowych i etnicznych oraz język regionalny a władze samorządowe

Języki mniejszości narodowych i etnicznych oraz język regionalny a władze samorządowe Języki mniejszości narodowych i etnicznych oraz język regionalny a władze samorządowe Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji 1 MNIEJSZOŚCI NARODOWE I ETNICZNE I ICH JĘZYKI A SAMORZĄDY JĘZYK REGIONALNY

Bardziej szczegółowo

Tematy maturalne na rok szkolny 2013/2014 1. Literatura

Tematy maturalne na rok szkolny 2013/2014 1. Literatura Tematy maturalne na rok szkolny 2013/2014 1. Literatura 1.1 Analizując utwory polskie i/ lub obce scharakteryzuj różne odmiany awangardowego dramatu XX wieku. 1.2 Ballada romantyczna jako źródło inspiracji

Bardziej szczegółowo

ETAPY ROZWOJU MOWY DZIECKA

ETAPY ROZWOJU MOWY DZIECKA ETAPY ROZWOJU MOWY DZIECKA Rodzice często niepokoją się, czy rozwój mowy ich dziecka przebiega prawidłowo. Od znajomych, a często również specjalistów uzyskują informację, że nie ma się czym martwić, dziecko

Bardziej szczegółowo

ROK STUDIÓW: I TOK STUDIÓW

ROK STUDIÓW: I TOK STUDIÓW SPECJALNOŚĆ: filologia angielska germańska SPECJALIZACJA: nauczycielska literaturoznawstwo / tłumaczenia z i elementami języki specjalistyczne kulturoznawstwa ROK STUDIÓW: I STOPIEŃ STUDIÓW: I Ilość godzin

Bardziej szczegółowo

17. Definicje w rozumieniu Kodeksu tłumacza przysięgłego 55 18. Znamiona dokumentu urzędowego i firmowego 56 19. Definicja oryginału w rozumieniu

17. Definicje w rozumieniu Kodeksu tłumacza przysięgłego 55 18. Znamiona dokumentu urzędowego i firmowego 56 19. Definicja oryginału w rozumieniu SPIS TREŚCI KODEKS TŁUMACZA PRZYSIĘGŁEGO 9 KOMENTARZ DO KODEKSU TŁUMACZA PRZYSIĘGŁEGO 29 Preambuła 32 Dział I. Zasady etyki zawodowej 34 1. Godność osoby zaufania publicznego 34 2. Obowiązek zachowania

Bardziej szczegółowo

Translatio i kultura

Translatio i kultura Uniwersytet Warszawski Wydział Lingwistyki Stosowanej Instytut Lingwistyki Stosowanej Instytut Rusycystyki zapraszają do udziału w Międzynarodowej Konferencji Naukowej nt. Translatio i kultura Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Słowniki i inne przydatne adresy. oprac. dr Aneta Drabek

Słowniki i inne przydatne adresy. oprac. dr Aneta Drabek Słowniki i inne przydatne adresy oprac. dr Aneta Drabek Encyklopedia PWN Internetowa encyklopedia PWN zawiera wybór 80 tysięcy haseł i 5tysięcy ilustracji ze stale aktualizowanej bazy encyklopedycznej

Bardziej szczegółowo

V.2 Poddziały wspólne formy (Tablica Id) Wskaźnik (0 )

V.2 Poddziały wspólne formy (Tablica Id) Wskaźnik (0 ) Wiadomości ogólne V.2 Poddziały wspólne formy (Tablica Id) Wskaźnik (0 ) V.2.1 Poddziały wspólne formy wiadomości ogólne 1 Poddziały wspólne formy służą do oznaczania formy (piśmienniczej, graficznej,

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE PRZEDMIOTOWE. język łaciński

OCENIANIE PRZEDMIOTOWE. język łaciński OCENIANIE PRZEDMIOTOWE język łaciński 1. Wymagania edukacyjne a) ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: - tłumaczy oryginalne teksty autorów klasycznych, dbając o poprawność języka polskiego - analizuje,

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOLOGIA POLSKA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki licencjat I. Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji języka polskiego w gimnazjum Autor: Wioletta Rafałowicz. Temat: Największa jest miłość - Hymn o miłości Św. Pawła.

Konspekt lekcji języka polskiego w gimnazjum Autor: Wioletta Rafałowicz. Temat: Największa jest miłość - Hymn o miłości Św. Pawła. Strona1 Konspekt lekcji języka polskiego w gimnazjum Autor: Wioletta Rafałowicz Temat: Największa jest miłość - Hymn o miłości Św. Pawła. Cele lekcji: uczeń określa postawę podmiotu lirycznego, formę wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Wyszukiwanie źródeł informacji w bazach danych Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej we Wrocławiu

Wyszukiwanie źródeł informacji w bazach danych Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej we Wrocławiu Wyszukiwanie źródeł informacji w bazach danych Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej we Wrocławiu Opracowały: Iwona Gawrońska-Paluszkiewicz Małgorzata Sikorska Urszula Tobolska Cel zajęć - zapoznanie

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LITERATURA 1. Przedstaw motyw kariery w wybranych utworach literackich różnych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego (p.k. Grodzka, p.k. Niedzwiecka, p. K. Krawczyk )

Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego (p.k. Grodzka, p.k. Niedzwiecka, p. K. Krawczyk ) Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego (p.k. Grodzka, p.k. Niedzwiecka, p. K. Krawczyk ) jezyka niemieckiego (p.e. Glowacka, p. K.Przyborowska) i jezyka francuskiego (p. H. Piasecka) w Gimnazjum

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WIADOMOŚCI O EPOCE wiadomości Określa ramy czasowe i genezę nazwy epoki. Wymienia głównych reprezentantów omawianych kierunków literackich. Wymienia

Bardziej szczegółowo

1. Każdy zdający powinien mieć na egzaminie następujące przybory pomocnicze:

1. Każdy zdający powinien mieć na egzaminie następujące przybory pomocnicze: Komunikat o materiałach i przyborach pomocniczych 1. Każdy zdający powinien mieć na egzaminie następujące przybory pomocnicze: Przybory pomocnicze długopis (lub pióro) z czarnym tuszem (atramentem), przeznaczony

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Językowe Online Erasmus+ Wykorzystaj w pełni pobyt w ramach programu Erasmus+

Wsparcie Językowe Online Erasmus+ Wykorzystaj w pełni pobyt w ramach programu Erasmus+ Wsparcie Językowe Online Erasmus+ Wykorzystaj w pełni pobyt w ramach programu Erasmus+ Erasmus+: zmienia życie, otwiera umysły Celami programu Erasmus+ są zwiększenie umiejętności i szans na zatrudnienie,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO Oceny bieżące, śródroczne, roczne i końcowe z przedmiotów nauczania ustala się w stopniach według następującej skali: celujący cel 6 bardzo dobry bdb 5

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 4. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE

Załącznik Nr 4. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Załącznik Nr 4 Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku filologia trwają nie mniej niż 5 lat (10 semestrów). Łączna liczba

Bardziej szczegółowo

Polski alfabet według Wojciecha Wiszniewskiego Elementarz (1976) Opracowała: Anna Równy

Polski alfabet według Wojciecha Wiszniewskiego Elementarz (1976) Opracowała: Anna Równy Szkoła gimnazjalna JĘZYK POLSKI Scenariusz z wykorzystaniem nowych mediów i platformy Filmoteka Szkolna (45 min) Polski alfabet według Wojciecha Wiszniewskiego Elementarz (1976) Opracowała: Anna Równy

Bardziej szczegółowo

Opisy przedmiotów ECTS dla specjalności filologia angielska forma stacjonarna

Opisy przedmiotów ECTS dla specjalności filologia angielska forma stacjonarna Opisy przedmiotów ECTS dla specjalności filologia angielska forma stacjonarna Semestr I (limit 30) I. Przedmioty obowiązkowe (limit 25) 1. Praktyczna nauka języka angielskiego: 14 120 a. nauczanie wymowy

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK KASZUBSKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK KASZUBSKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK KASZUBSKI KLASY I VI I. Ocenianie osiągnięć uczniów w zakresie języka kaszubskiego ma na celu : - zmierzenie wyników pracy ucznia, - ujawnienie jego osiągnięć i braków,

Bardziej szczegółowo

Program A-level u progu zmian Spojrzenie praktyczne

Program A-level u progu zmian Spojrzenie praktyczne Program A-level u progu zmian Spojrzenie praktyczne Konferencja nauczycieli polskich szkół sobotnich 10-12 lipca 2015 Elżbieta Grabska-Moyle Polska Szkoła w Luton i Dunstable www.polskaszkolaluton.org.uk

Bardziej szczegółowo

Informacja zwrotna język angielski szkoła podstawowa

Informacja zwrotna język angielski szkoła podstawowa Informacja zwrotna język angielski szkoła podstawowa Opracowanie: Renata Bernacka Mirosława Kral Barbara Drat (zgodnie z nowa podstawą programową) Zasady: IZ może być ustna lub pisemna, IZ pisemną przekazujemy

Bardziej szczegółowo

Komputer nie myśli. On tylko wykonuje nasze polecenia. Nauczmy się więc wydawać mu rozkazy

Komputer nie myśli. On tylko wykonuje nasze polecenia. Nauczmy się więc wydawać mu rozkazy Programowanie w C++ 1.Czym jest programowanie Pisanie programów to wcale nie czarna magia, tylko bardzo logiczna rozmowa z komputerem. Oczywiście w jednym ze specjalnie stworzonych do tego celu języków.

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S NAZWA PRZEDMIOTU:

S Y L A B U S NAZWA PRZEDMIOTU: S Y L A B U S Druk DNiSS nr 11D NAZWA PRZEDMIOTU: Akwizycja języków słowiańskich Kod przedmiotu: - Rodzaj przedmiotu: kierunkowy; obowiązkowy Wydział: Wydział Humanistyczno-Społeczny Kierunek: filologia

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) OCENA

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ZESPOŁÓW ANALITYCZNO STRATEGICZNYCH Od 2004. Szkolenia i doradztwo Projekty/programy dotyczące grup defaworyzowanych Partnerstwo z Polskim

CENTRUM ZESPOŁÓW ANALITYCZNO STRATEGICZNYCH Od 2004. Szkolenia i doradztwo Projekty/programy dotyczące grup defaworyzowanych Partnerstwo z Polskim CENTRUM ZESPOŁÓW ANALITYCZNO STRATEGICZNYCH Od 2004. Szkolenia i doradztwo Projekty/programy dotyczące grup defaworyzowanych Partnerstwo z Polskim Związkiem Głuchych Współpraca z sektorem pozarządowym

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum Program zajęć artystycznych klasa II gimnazjum Moduł I. Zajęcia teatralne i literackie. Moduł II. Zajęcia muzyczno - ruchowe. Moduł III. Zajęcia plastyczne. Opracowała : Beata Sikora Sztuka jest wieczną

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Translatoryka tekstu 2. Kod przedmiotu: FAT-21 3. Okres ważności karty: 2015-2018 4. Forma : studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW KOLEGIUM MISHUS INSTYTUT FILOLOGII SŁOWIAŃSKIEJ

PLAN STUDIÓW KOLEGIUM MISHUS INSTYTUT FILOLOGII SŁOWIAŃSKIEJ PLAN STUDIÓW KOLEGIUM MISHUS INSTYTUT FILOLOGII SŁOWIAŃSKIEJ Studia stacjonarne pierwszego stopnia rok akad. 2015/2016 ROK I Plan studiów do programu modułowego zatwierdzonego na cykl kształcenia 2014/15

Bardziej szczegółowo

WYKAZ TEMATÓW MATURALNYCH ROK SZKOLNY 2012/13 LITERATURA

WYKAZ TEMATÓW MATURALNYCH ROK SZKOLNY 2012/13 LITERATURA WYKAZ TEMATÓW MATURALNYCH ROK SZKOLNY 2012/13 LITERATURA 1. Kreacje bohaterów heroicznych i ich funkcje w wybranych dziełach literackich różnych epok. Wskaż na podstawie wybranych utworów najistotniejsze

Bardziej szczegółowo

Trening analizy i interpretacji wiersza na trzech poziomach edukacji

Trening analizy i interpretacji wiersza na trzech poziomach edukacji Trening analizy i interpretacji wiersza na trzech poziomach edukacji - scenariusze lekcji opracowane przez uczestników warsztatów Celem warsztatów było poszukiwanie pomysłów na lekcje analizy i interpretacji

Bardziej szczegółowo

!!!!!!!!!! WNIOSEK O PORTFOLIO:

!!!!!!!!!! WNIOSEK O PORTFOLIO: WNIOSEK O PORTFOLIO: Weryfikacja koncepcji możliwości budowy wielojęzycznego systemu komputerowego przekładu typu Human-Aided Machine Translation opartego na wykorzystaniu idei języka pośredniczącego Autorzy:

Bardziej szczegółowo

Wielkie możliwości małych języków. Nauczanie języka węgierskiego oraz innych języków ugrofińskich w Polsce na różnych poziomach kształcenia

Wielkie możliwości małych języków. Nauczanie języka węgierskiego oraz innych języków ugrofińskich w Polsce na różnych poziomach kształcenia Wielkie możliwości małych języków. Nauczanie języka węgierskiego oraz innych języków ugrofińskich w Polsce na różnych poziomach kształcenia Csilla Gizińska Nauka języka węgierskiego albo fińskiego jest

Bardziej szczegółowo

PISEMNY EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI Z JĘZYKA ŁACIŃSKIEGO 2002/2003 OPIS WYMAGAŃ

PISEMNY EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI Z JĘZYKA ŁACIŃSKIEGO 2002/2003 OPIS WYMAGAŃ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie: Al. F. Focha 39, 30 119 Kraków tel. (012) 427 27 20 fax (012) 427 28 45 e-mail: oke@oke.krakow.pl http://www.oke.krakow.pl PISEMNY EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI Z JĘZYKA

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA:

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: 1. Omów sposób funkcjonowania motywu wędrówki w literaturze, odwołując się do 2. Odwołując się do wybranych

Bardziej szczegółowo

Ewa Frączkowska Publiczna Szkoła Podstawowa im. J. A. Grabowskiego w Nowym Dworze Scenariusz lekcji przeprowadzonej w gimnazjum

Ewa Frączkowska Publiczna Szkoła Podstawowa im. J. A. Grabowskiego w Nowym Dworze Scenariusz lekcji przeprowadzonej w gimnazjum Ewa Frączkowska Publiczna Szkoła Podstawowa im. J. A. Grabowskiego w Nowym Dworze Scenariusz lekcji przeprowadzonej w gimnazjum Temat: Stretching w fitness klubie, czyli o zapożyczeniach we współczesnej

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY STUDIÓW W INSTYTUCIE ROMANISTYKI UW NA KIERUNKU FILOLOGIA ROMAŃSKA DLA ROZPOCZYNAJĄCYCH STUDIA W ROKU AKAD. 2013/14

PROGRAMY STUDIÓW W INSTYTUCIE ROMANISTYKI UW NA KIERUNKU FILOLOGIA ROMAŃSKA DLA ROZPOCZYNAJĄCYCH STUDIA W ROKU AKAD. 2013/14 PROGRAMY STUDIÓW W INSTYTUCIE ROMANISTYKI UW NA KIERUNKU FILOLOGIA ROMAŃSKA DLA ROZPOCZYNAJĄCYCH STUDIA W ROKU AKAD. 2013/14 Studia stacjonarne i niestacjonarne 1. stopnia Program studiów dla grup Język

Bardziej szczegółowo

Plan zajęć: Realia w broszurach turystycznych

Plan zajęć: Realia w broszurach turystycznych Plan zajęć: Realia w broszurach turystycznych Efekty kształcenia Wymiar tekstualny: 3 (świadomość wpływu zinternalizowanej kultury tłumacza i jego emocjonalnej reakcji na elementy kultury docelowej zawarte

Bardziej szczegółowo

e-book Jak się uczyć? Poradnik Użytkownika

e-book Jak się uczyć? Poradnik Użytkownika e-book Jak się uczyć? Poradnik Użytkownika Copyright Edgard, Warszawa 2010 Audio Kurs O serii Audio Kursy to kursy językowe wydawnictwa Edgard składające się z książki oraz płyt audio CD lub z nagraniami

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO LITERATURA LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO 1. Na wybranych przykładach z różnych epok omów funkcję aluzji jako świadomego umieszczania tekstu w polu tradycji literackiej.

Bardziej szczegółowo

801 557 326 łatwo zapamiętać -> 801 55 SECO

801 557 326 łatwo zapamiętać -> 801 55 SECO Tłumaczenia pisemne (zwykłe) grupa JĘZYK TRYB STANDARDOWY do 5 stron dziennie na j.polski TRYB PILNY do 10 stron dziennie TRYB EKSPRESOWY do 15 stron dziennie na j.obcy na j.polski na j.obcy na j.polski

Bardziej szczegółowo

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych.

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla kl. V Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. OCENA CELUJĄCA Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka niemieckiego Kl. III Podręcznik Deutsch Aktuell Kompakt 4. ocena dostateczna

Wymagania edukacyjne z języka niemieckiego Kl. III Podręcznik Deutsch Aktuell Kompakt 4. ocena dostateczna Wymagania edukacyjne z języka niemieckiego Kl. III Podręcznik Deutsch Aktuell Kompakt 4 Uczeń potrafi: Dział tematyczny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra 1. Rozdział 1 Guten Appetit! - nazwać

Bardziej szczegółowo

Piotr Lewandowski. Creative writing. publicystycznych tekstów dziennikarskich. kreatywny wywiad dziennikarski

Piotr Lewandowski. Creative writing. publicystycznych tekstów dziennikarskich. kreatywny wywiad dziennikarski Piotr Lewandowski Creative writing publicystycznych tekstów dziennikarskich kreatywny wywiad dziennikarski Copyright by Piotr Lewandowski & e-bookowo Projekt okładki: Piotr Lewandowski ISBN 978-83-7859-561-8

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM Zgodnie z własnym Programem nauczania w Gimnazjum Specjalnym Nr 100 w Warszawie dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

Bardziej szczegółowo

09.1-xxxx-111 Praktyczna nauka języka angielskiego 180 180 1 20 P 05.9-xxxx-050 Psychospołeczne aspekty okresu 30 30 1 1 PP

09.1-xxxx-111 Praktyczna nauka języka angielskiego 180 180 1 20 P 05.9-xxxx-050 Psychospołeczne aspekty okresu 30 30 1 1 PP PLAN STUDIÓ STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA Kierunek: Filologia Specjalność: filologia angielska Specjalizacja merytoryczna: językoznawstwo Specjalizacja zawodowa: nauczycielska Rok I (semestr 1,

Bardziej szczegółowo

studia rozpoczęte od roku akademickiego 2011/2012 Lp. Przedmiot ECTS studia niestacjonarne

studia rozpoczęte od roku akademickiego 2011/2012 Lp. Przedmiot ECTS studia niestacjonarne Program nauczania Wyższej Szkoły Administracji Publicznej imienia Stanisława Staszica w Białymstoku studia rozpoczęte od roku akademickiego 2011/2012 Tytuł: Kierunek: Specjalność: licencjat FILOLOGIA lingwistyka

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania polskiego

Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania polskiego Gramatyka języka francuskiego od A... do B2 stanowi adaptację dzieła Le petit Grevisse. Grammaire française. Podręcznik jest przeznaczony dla uczących się języka francuskiego

Bardziej szczegółowo

Wiadomości wstępne dotyczące języka migowego.

Wiadomości wstępne dotyczące języka migowego. 27.01.2009r. Wiadomości wstępne dotyczące języka migowego. Czym jest język migowy? Ludzie niesłyszący, z racji niemożności korzystania ze zmysłu słuchu w komunikowaniu się, stworzyli nowy, wizualny, oparty

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU ( MARZEC / KWIECIEŃ )

ZAJĘCIA DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU ( MARZEC / KWIECIEŃ ) ZAJĘCIA DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU ( MARZEC / KWIECIEŃ ) Zajęcia prowadzone w tym okresie obejmowały ćwiczenia i zabawy powiązane treściowo z materiałem nauczania dla klasy trzeciej

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z języka niemieckiego w kl. I

Wymagania na poszczególne oceny z języka niemieckiego w kl. I Wymagania na poszczególne oceny z języka niemieckiego w kl. I Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań koniecznych powyżej 30%. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: zna elementy

Bardziej szczegółowo

Załącznik 2. Przedmioty wskazujące drogę zdjęcia.

Załącznik 2. Przedmioty wskazujące drogę zdjęcia. Załącznik 2. Przedmioty wskazujące drogę zdjęcia. Źródło zdjęć: 1. Drogowskazy. [online], [dostęp: 16 maja 2013], Dostępny w Internecie: . 2.

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. Krystyna Galon-Kurkowa, Literatura powszechna, wykład, 30 godz. E., 5 ECTS

prof. dr hab. Krystyna Galon-Kurkowa, Literatura powszechna, wykład, 30 godz. E., 5 ECTS Zajęcia opcyjne w roku akademickim 2013/2014 Studia pierwszego stopnia - licencjackie I rok prof. dr hab. Krystyna Galon-Kurkowa, Literatura powszechna, wykład, 30 godz. E., 5 prof. dr hab. Izabella Malej,

Bardziej szczegółowo

Gramatyka kontrastywna polsko-angielska. III rok filologii angielskiej studia niestacjonarne I stopnia, semestr II. Profil ogólnoakademicki 2012-2013

Gramatyka kontrastywna polsko-angielska. III rok filologii angielskiej studia niestacjonarne I stopnia, semestr II. Profil ogólnoakademicki 2012-2013 PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE I. KARTA PRZEDMIOTU: Gramatyka kontrastywna polsko-angielska III rok filologii angielskiej studia niestacjonarne I stopnia, semestr II Profil ogólnoakademicki 2012-2013 CEL PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

MOCNE STRONY OSOBOWE:

MOCNE STRONY OSOBOWE: MOCNE STRONY OSOBOWE: To ja Kreatywność / pomysłowość Znajduję różne rozwiązania problemów Łatwo wpadam na nowe pomysły Mam wizjonerskie pomysły Szukam nowych możliwości i wypróbowuję je Potrafię coś zaprojektować

Bardziej szczegółowo

Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY

Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY Rzeszów: TŁUMACZENIA PISEMNE TEKSTÓW Z JĘZYKÓW KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ I KRAJÓW STOWARZYSZONYCH Z UNIĄ EUROPEJSKĄ NA JĘZYK POLSKI ORAZ Z JĘZYKA POLSKIEGO NA JĘZYKI TYCH KRAJÓW DLA POTRZEB REGIONALNEGO

Bardziej szczegółowo

Koło Naukowe BAJT Wydział Lingwistyki Stosowanej U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i. Język bez granic WARSZAWA 2011 - 1 -

Koło Naukowe BAJT Wydział Lingwistyki Stosowanej U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i. Język bez granic WARSZAWA 2011 - 1 - Koło Naukowe BAJT Wydział Lingwistyki Stosowanej U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i Język bez granic WARSZAWA 2011-1 - Redaktor tomu Język bez granic Dr Marek Łukasik Projekt okładki Marzena Łukasik

Bardziej szczegółowo

W sieci po angielsku

W sieci po angielsku W sieci po angielsku Aż 48% użytkowników Internetu w UE używa języka angielskiego do czytania lub przeglądania treści w Internecie. 29% stwierdziło, że do komunikacji w Internecie wykorzystuje język inny

Bardziej szczegółowo

NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 13 lipca 2012 r. pokazuje

NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 13 lipca 2012 r. pokazuje W roku 2013 osiągnięcia naukowe pracowników Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza przeliczano na punkty według zasad zawartych w dokumentach: 1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI

Bardziej szczegółowo

Uwagi LITERATURA. ... data i podpis dyrektora. Nr tematu

Uwagi LITERATURA. ... data i podpis dyrektora. Nr tematu Lista tematów z języka polskiego na część wewnętrzną egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2014/2015 w Technikum Nr 1 w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 im. Jana Szczepanika w Krośnie Nr tematu LITERATURA

Bardziej szczegółowo

Temat zajęć: Zajęcia są wprowadzeniem do edukacji o języku jidysz i jego wpływie na język polski..

Temat zajęć: Zajęcia są wprowadzeniem do edukacji o języku jidysz i jego wpływie na język polski.. Curesy 1 z jidysz Scenariusz do zajęć edukacyjnych o języku jidysz dla dzieci. Autorki: Martyna Majewska i Marta Rutkowska Konsultacje merytoryczne: dr Jacob Weitzner Temat zajęć: Zajęcia są wprowadzeniem

Bardziej szczegółowo

Filologia Angielska Studia drugiego stopnia stacjonarne

Filologia Angielska Studia drugiego stopnia stacjonarne Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Instytut Filologii Angielskiej Al. Racławickie, 0-90 Lublin tel.: +8 8 9, fax: +8 8 9 email: ifa@kul.pl Minimum programowe dla Międzyobszarowych Indywidualnych

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Nazwa uczelni: Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie ul. Bursaki 12 20-150 Lublin. Brak przedmiotów wprowadzających.

SYLABUS. Nazwa uczelni: Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie ul. Bursaki 12 20-150 Lublin. Brak przedmiotów wprowadzających. SYLABUS Nazwa uczelni: Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie ul. Bursaki 12 20-150 Lublin Kierunek Zarządzanie Rok studiów 1 Semestr I Rok akademicki 2010/2011 Stopień (tytuł naukowy)

Bardziej szczegółowo

Katedra Języków Specjalistycznych Wydział Lingwistyki Stosowanej U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i. Debiuty Naukowe. Leksykon tekst wyraz

Katedra Języków Specjalistycznych Wydział Lingwistyki Stosowanej U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i. Debiuty Naukowe. Leksykon tekst wyraz Katedra Języków Specjalistycznych Wydział Lingwistyki Stosowanej U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i Debiuty Naukowe III Leksykon tekst wyraz WARSZAWA 2009-1 - Seria Debiuty Naukowe Redaktor tomu

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW Z JĘZYKA POLSKIEGO zatwierdzonych na ustny egzamin maturalny

LISTA TEMATÓW Z JĘZYKA POLSKIEGO zatwierdzonych na ustny egzamin maturalny LISTA TEMATÓW Z JĘZYKA POLSKIEGO zatwierdzonych na ustny egzamin maturalny w sesji roku szkolnego 2014/2015 w Niepublicznym Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych Nr 38, Niepublicznym Uzupełniającym Technikum

Bardziej szczegółowo

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy LITERATURA 1. "Żyć życiem innym niż większość". Twoje rozważania o wybranych bohaterach literackich idących

Bardziej szczegółowo

www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: 978-83-7892-243-8

www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: 978-83-7892-243-8 Autor: Paweł Pokora Redaktor serii: Marek Jannasz Koncepcja graficzna serii: Teresa Chylińska-Kur, KurkaStudio Opracowanie graficzne: Piotr Korolewski www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp.

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Paulina Zasada-Jagieła

Opracowała: Paulina Zasada-Jagieła Program pracy na zajęciach z języka francuskiego (zajęcia przeznaczone dla uczniów klas II i III gimnazjum w Zespole Szkół Gimnazjum nr 2 w Jędrzejowie) Opracowała: Paulina Zasada-Jagieła METRYCZKA PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego i języka rosyjskiego w klasie IV,V i VI SP w Janowie oraz w klasie I, II i III Gimnazjum w Janowie Rok szkolny 2015/2016 Ocena powinna być odzwierciedleniem

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe ocenianie łacina w biologii

Przedmiotowe ocenianie łacina w biologii Przedmiotowe ocenianie łacina w biologii I. Cele edukacyjne i osiągnięcia: Cele: 1. Znajomość języka na poziomie pozwalającym rozumienie i samodzielne tłumaczenie (z wykorzystaniem słownika) oryginalnych

Bardziej szczegółowo

TŁUMACZ W ŚRODOWISKU ZAWODOWYM MODUŁY WARSZTATOWE

TŁUMACZ W ŚRODOWISKU ZAWODOWYM MODUŁY WARSZTATOWE TŁUMACZ W ŚRODOWISKU ZAWODOWYM MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT T-A PODSTAWY TRANSLATORYKI. Teoria tłumaczenia i przekładu. Podstawowe zagadnienia i terminologia. Modele teoretyczne translatoryki. Techniki

Bardziej szczegółowo

Obraz Boga / bogów w wybranych językach ugrofińskich

Obraz Boga / bogów w wybranych językach ugrofińskich Uniwersytet Warszawski Wydział Neofilologii, Katedra Hungarystyki Szymon Pawlas Obraz Boga / bogów w wybranych językach ugrofińskich Praca doktorska wykonana pod kierunkiem prof. Csaby Gy. Kissa Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

P r o g r a m s t u d i ó w. Ogólna charakterystyka studiów

P r o g r a m s t u d i ó w. Ogólna charakterystyka studiów P r o g r a m s t u d i ó w Ogólna charakterystyka studiów Wydział prowadzący kierunek studiów: Wydział Filologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kierunek studiów: Filologia Poziom kształcenia:)

Bardziej szczegółowo

wiedza I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU

wiedza I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU wiedza I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU Projekt realizowany przez Podlaską Fundację Wspierania Talentów mający na celu finansowe wsparcie szkół i placówek oświatowych,

Bardziej szczegółowo