Niskostopowe Średniostopowe Wysokostopowe

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Niskostopowe Średniostopowe Wysokostopowe"

Transkrypt

1 Stalami stopowymi nazywa się stale, do których celowo wprowadza się pierwiastki stopowe, aby nadać im wymagane własności. Najczęściej stosuje się: mangan, krzem, chrom, nikiel, wolfram, molibden, wanad. Rzadziej stosuje się aluminium, kobalt, miedź, tytan, tantal, niob, a w niektórych przypadkach i azot. Do stali stopowych zalicza się gatunki stali, w których zawartość przynajmniej jednego pierwiastka jest równa lub większa od zawartości granicznej podanej w tabl /20/2013 1

2 10/20/2013 2

3 Ze względu na sumaryczne stężenie pierwiastków stale stopowe dzielimy na następujące grupy: Niskostopowe stężenie jednego pierwiastka (oprócz węgla) nie przekracza 2%, a suma pierwiastków łącznie nie przekracza 3,5% Średniostopowe stężenie jednego pierwiastka (oprócz węgla) przekracza 2%, lecz nie przekracza 8% lub suma pierwiastków łącznie nie przekracza 12% Wysokostopowe stężenie jednego pierwiastka przekracza 8% a suma pierwiastków łącznie nie przekracza 55%. 10/20/2013 3

4 Ze względu na klasy jakości stale stopowe dzielimy na: Stale stopowe jakościowe, Stale stopowe specjalne, 10/20/2013 4

5 Stale stopowe jakościowe mają podobne zastosowanie jak stale niestopowe jakościowe, lecz wymagane własności powodują konieczność zwiększenia w nich zawartości pierwiastków stopowych powyżej wartości granicznych podanych w tabl Stale te zwykle nie są przeznaczone do ulepszania cieplnego lub utwardzania powierzchniowego. 10/20/2013 5

6 Wyróżnia się następujące grupy: Stale konstrukcyjne spawalne, Stale stopowe na szyny, kształtowniki na obudowy górnicze, Stale stopowe na produkty płaskie walcowane na zimno lub na gorąco przeznaczone do dalszej obróbki plastycznej na zimno, Stale elektrotechniczne, Stale stopowe z miedzią. 10/20/2013 6

7 Stale stopowe specjalne obejmują one wszystkie gatunki stali, które nie zostały ujęte w klasie stali nierdzewnych oraz stopach jakościowych. Dzięki precyzyjnie określonemu składowi chemicznemu odpowiednim warunkom wytwarzania i kontroli procesów produkcyjnych maję różnorodne własności przetwórcze i użytkowe często uzupełniające się i utrzymywane w zawężonych granicach. 10/20/2013 7

8 Stale stopowe specjalne dzielą się na podklasy: Stale maszynowe (do budowy maszyn), Stale na urządzenia ciśnieniowe, Stale konstrukcyjne, Stale szybkotnące, Stale narzędziowe stopowe, Stale na łożyska toczne, Stale o szczególnych własnościach fizycznych. 10/20/2013 8

9 Do klasy stali nierdzewnych należą stale zawierające co najmniej 10,5% Cr oraz co najwyżej 1,2% C. Stale nierdzewne dzielone są na: Stale odporne na korozję, Stale żaroodporne, Stale odporne na pełzanie ( żarowytrzymałe) 10/20/2013 9

10 Obowiązują dwa systemy oznaczania stali: Znakowy (wg PN-EN :1994); znak składa się z symboli literowych i cyfr, Rodzaje znaków Znaki wskazujące na zastosowanie oraz mechaniczne lub fizyczne własności stali Znaki wskazujące na skład chemiczny stali Cyfrowy (wg PN-EN : 1994), numer stali składa się tylko z cyfr. Numer stali zawiera 5 cyfr. (np ) 10/20/

11 10/20/

12 Oznaczenie literowe S - stale konstrukcyjne P pracujące pod ciśnieniem L na rury przewodowe E stale maszynowe B - stale do zbrojenia betonu Y - stale do betonu sprężonego R stal na szyny lub w postaci szyn H - wyroby płaskie walcowane na zimno ze stali o podwyższonej wytrzymałości do kształtowania na zimno T j.w. D - wyroby ze stali miękkich do kształtowania na zimno (poza tymi ze znakiem H) M stale elektrotechniczne Oznaczenie cyfrowe Liczba równa min. granicy plastyczności (MPa) dla najmniejszej grubości wyrobu Charakterystyczna granica plastyczności (MPa) Minimalna wytrzymałość na rozciąganie (MPa) Minimalna wytrzymałość na rozciąganie (MPa) Minimalna granica plastyczności (MPa) Minimalna wytrzymałość na rozciąganie (MPa) 10/20/

13 10/20/

14 Grupa stali Stale niestopowe ( bez stali automatowych) o średnim stężeniu Mn<1% Stale niestopowe o średnim zawartości Mn> 1%, stale niestopowe automatowe i stale stopowe ( bez szybkotnących) o zawartości każdego pierwiastka stopowego <5% Składniki symbolu głównego znaku stali C i liczba oznaczająca średnie stężenie węgla w stali w setnych częściach % (np. C35) Liczba oznaczająca średnią zawartość węgla w stali w setnych częściach %, symbole chemiczne pierwiastków stopowych i na końcu liczby (rozdzielone kreskami), podające średnią zawartość głównych pierwiastków stopowych (w %) pomnożone przez odpowiedni współczynnik Współczynniki: 4 Cr, Co, Mn, Ni, Si,W; 10 Al, Be,Cu, Mo, Nb, Pb, Ta, Ti, V, Zr; 100 Ce, N, P, S; 1000 B 10/20/

15 Grupa stali Stale stopowe ( bez stali szybkotnących) o zawartości przynajmniej jednego pierwiastka stopowego >5% Składniki symbolu głównego znaku stali X liczba oznaczająca średnią zawartość węgla w stali w setnych częściach %, symbole chemiczne pierwiastków stopowych i na końcu liczby (rozdzielone kreskami), podające średnią zawartość głównych pierwiastków stopowych w % (np. X8CrNiMoAl ) Stale szybkotnące HS i liczby (rozdzielone kreskami), podające srednie stęzenie (w %) pierwiastków w kolejności: W, Mo, V, Co (np. HS ) 10/20/

16 Podstawowe Wymagania: Duża twardość Odporność na mięknięcie w podwyższonej temperaturze Odporność na pękanie (udarność) Odporność na ścieranie Oznaczanie: odpowiedni skład chemiczny i obróbka cieplna cel obróbki cieplnej uzyskanie twardości wtórnej litery HS i liczby (rozdzielone kreskami), oznaczające średnie stężenie pierwiastków w kolejności: W, Mo, V i Co. np. HS (jest to odpowiednik dawnej stali SW18), 10/20/

17 Skład Chemiczny C % W 0-20% Mo 0-10% V 1-5% węgliki W M 6 C, MC, M 2 C Mo M 6 C, MC V MC Cr 4-5% Co 0-15% gł. hartowność, także w węglikach (M 32 C 6 ) działanie złożone (następny slajd) W i Mo mają niemal identyczne działanie i mogą zastępować się wzajemnie 10/20/

18 Do najczęściej stosowanych dodatków w stalach zalicza się: nikiel Obniża temperaturę przemiany austenitycznej oraz prędkość hartowania. W praktyce ułatwia to proces hartowania i zwiększa głębokość hartowania. Nikiel rozpuszczony w ferrycie umacnia go, znacznie podnosząc wytrzymałość na uderzenie. Dodatek niklu w ilości 0,5% do 4% dodaje się do stali do ulepszania ciepłego, a w ilościach 8% do 10% do stali kwasoodpornej. W symbolach stali jego dodatek oznacza się literą N. chrom Powoduje rozdrobnienie ziarna. Podwyższa hartowność stali. Zwiększa jej wytrzymałość. Stosowany w stalach narzędziowych i specjalnych. W tych ostatnich nawet w ilościach do 30%. W symbolach stali jego dodatek oznacza się literą 'H'. 10/20/

19 mangan Obniża temperaturę przemiany austenitycznej, a przy zawartości powyżej 15% stabilizuje i umożliwia uzyskanie struktury austenitycznej w normalnych temperaturach. Już przy zawartościach 0,8% do 1,4% znacznie podwyższa wytrzymałość na rozciąganie, uderzenie i ścieranie. W symbolach stali jego dodatek oznacza się literą G. wolfram Zwiększa drobnoziarnistość stali, powiększa wytrzymałość, odporność na ścieranie. Duży dodatek wolframu 8% do 20% zwiększa odporność stali na odpuszczanie. W symbolach stali jego dodatek oznacza się literą W. molibden Zwiększa hartowność stali. Podnosi wytrzymałość i zmniejsza kruchość i podnosi odporność na pełzanie. W symbolach stali jego dodatek oznacza się literą M. 10/20/

20 wanad Zwiększa drobnoziarnistość stali i znacznie powiększa jej twardość. W symbolach stali jego dodatek oznacza się literą V (F). kobalt Zwiększa drobnoziarnistość stali i znacznie powiększa jej twardość. W symbolach stali jego dodatek oznacza się literą K. krzem Normalnie traktowany jako niepożądana domieszka, zwiększa kruchość stali. Staje się pożądanym składnikiem w stalach sprężynowych. Ze względu na fakt, że zmniejsza energetyczne straty prądowe w stali, dodaje się go w ilościach do 4% do stali transformatorowej. W symbolach stali jego dodatek oznacza się literą S. 10/20/

21 tytan W symbolach stali jego dodatek oznacza się literą T. niob W symbolach stali jego dodatek oznacza się literami Nb. glin (aluminium) W symbolach stali jego dodatek oznacza się literą A. miedź Posiada podobne właściwości fizyczne jak czyste żelazo, lecz jest znacznie bardziej odporne na korozję. Miedź jest pożądanym dodatkiem i jej zawartość systematycznie wzrasta wraz z użyciem stali złomowej przy wytapianiu nowej stali. W symbolach stali jej dodatek oznacza się literami Cu. 10/20/

22 10/20/

23 Degradacja środowiskowa materiałów degradacja mikrostruktury i właściwości materiałów w wyniku działania agresywnych chemicznie środowisk, naprężeń, temperatury i czasu. Korozja metali niszczenie metali pod wpływem chemicznego lub elektrochemicznego działania środowiska. Korozja chemiczna korozja w suchych gazach i nieelektrolitach Korozja elektrochemiczna - korozja w wilgotnych gazach i elektrolitach Korozja elektrochemiczna - niszczenie metalu w wyniku procesów elektrodowych zachodzących na granicy faz metal elektrolit. Metal ulega rozpuszczaniu przechodząc do elektrolitu w postaci jonów: Fe Fe e - 10/20/

24 Redukcja (katoda) Utlenianie (anoda) jony przechodzą do roztworu (elektrolitu) wydziela się gaz powstaje potencjał ektryczny Ogniwo korozyjne miejsce dla reakcji utleniania miejsce dla reakcji redukcji ścieżka przepływu elektronów ścieżka przepływu jonów 10/20/

25 Skłonność metalu do korozji elektrochemicznej może być wyrażona za pomocą siły elektromotorycznej (SEM) ogniwa korozyjnego Im większa wartość (SEM) tym większa skłonność do korozji Potencjały elektrodowe metali w roztworach ich jonów o aktywności 1 nazywa się normalnymi lub standardowymi; Potencjały mierzy się zwykle względem elektrody wodorowej (0 V) 10/20/

26 Normalny potencjał elektrodowy określa odporność metalu na korozję. Im więcej jonów metalu przechodzi do elektrolitu, tym mniejsza jest odporność metalu na korozję i bardziej ujemny potencjał. Zestawienie według malejących potencjałów nazywa się szeregiem napięciowym metali. Szereg napięciowy normalnych potencjałów względem elektrody wodorowej Pt/Pt2+ Ag/Ag+ Cu/Cu2+ H2/H+ Pb/Pb2+ Ni/Ni2+ Fe/Fe2+ Zn/Zn2+ Ti/Ti2+ Al/Al3+ +1,2 +0,8 +0,34 0,00-0,13-0,25-0,44-0,76-1,63-1,67 Szereg galwaniczny potencjałów w 3% roztworze NaCl Pt Ti Ag Cu Ni Pb Fe Al Zn +0,47 +0,37 +0,30 +0,04-0,03-0,27-0,40-0,53-0,76 Elektrolit rzadko jest roztworem jonów metalu korodującego Szereg napięciowy w określonym roztworze szereg galwaniczny 10/20/

27 Przy zetknięciu różnych metali tworzą się lokalne ogniwa Połączenia kabla miedzianego z aluminiowum Al : -0,85 V Cu: -0,20 V 10/20/

28 Inne przykłady: Rynna aluminiowa została przymocowana miedzianym drutem Wypolerowana rawka rowerowa pozostawiona w zimie przez kilka dni z błotem pośniegowym zawierającym sól 10/20/

29 Ten typ korozji jest szczególnie aktywny w obecności chlorków Korozji wżerowej towarzyszy często korozja międzykrystaliczna 100x 10/20/

30 Powstaje w szczelinach przy złączeniach części metalowych; miejsca takie są często nieuniknione Przyczyna: zawartość tlenu w wodzie (elektrolicie) w szczelinie jest mniejsza niż na brzegu szczeliny - powstaje lokalne ogniwo, w którym elektrodami są: woda z nadmiarem i woda z niedoborem tlenu. Korozja zachodzi na styku tych dwóch stref. 10/20/

31 odlew Mechanizm elektrochemiczny przeróbka plastyczna rekrystalizacja Ogniwa tworzą się pomiędzy osnową stopu i wydzieleniami lub pomiędzy osnową a zubożoną strefą w pobliżu granicy Wśród stopów Al najbardziej podatne stopy umacniane wydzieleniowo 10/20/

32 Schemat granicy ziarn w stopie 2xxx stop 2519 T8 Zapobieganie: Unikanie tworzenia stref wolnych od wydzieleń Wydzielenia bogate w Cu na granicy ziarn powodują zubożenie przyległych obszarów w miedź. Powstaje lokalne ogniwo elektrochemiczne pomiędzy obszarami o różnej koncentracji Cu o różnicy potencjałów ok. 0,12 V Strefy ubogie w Cu szybko korodują 10/20/

33 stop 2519 T8 10/20/

34 Forma korozji międzykrystalicznej. Zachodzi równolegle do powierzchni metalu, wzdłuż wydłużonych w wyniku przeróbki plastycznej granic ziarn Struktura stopów wrażliwych na korozję warstwową Stop 2195 T8 Stop 7150 T8 materiał "puchnie" stopy 1xxx i 3xxx są odporne stopy 7xxx i 2xxx są wrażliwe Przestarzenie i rekrystalizacja usuwa wrażliwość 10/20/

35 Kruche pękanie stopu, uważanego za plastyczny w normalnych warunkach, poddanego jednoczesnemu działaniu naprężeń rozciągających oraz środowiska korozyjnego, przy czym żaden z tych czynników działając samodzielnie nie powoduje zniszczenia Warunkiem koniecznym pękania naprężeniowo-korozyjnego jest czułość na korozję międzykrystaliczną Wśród stopów Al wrażliwe są stopy 2xxx, 7xxx oraz czasami 6xxx Zniszczenie nastepuje przy naprężeniu znacznie mniejszym od granicy plastyczności 10/20/

36 Strefy wolne od wydzieleń przy granicach ziarn Natura wydzieleń umacniajacych - najbardziej podatne są stopy ze strefami GP Rozmieszczenie wydzieleń na granicach ziarn Zmiany stężenia składników rozpuszczonych Adsorpcja atomów zanieczyszczeń na powierzchni pęknięcia rozpuszczanie obszaru przy granicy (anodowe) pękanie z udziałem wodoru przerwanie ochronnej warstwy tlenku 10/20/

37 Metalurgiczne: skład chemiczny obróbka cieplna przeróbka plastyczna Środowiskowe: woda ph czystość stopu (obecność metali ciężkich) wodór temperatura Obróbka cieplna: sytuacja idealna - dodatki stopowe całkowicie rozpuszczone, szybkość chłodzenia duża, jednorodna mikrostruktura Przeróbka plastyczna: niejednorodności odkształcenia, kierunkowa mikrostruktura 10/20/

38 Miejsca odkształcone (zgniecione) i nie wyżarzone szybciej korodują niż pozostała część. Mechanizm korozji ogniwo naprężeniowe, np. szybko korodują okolice spoiny (miejsce występowania naprężeń spawalniczych) 10/20/

39 Pokrywanie chronionego metalu warstwą metalu bardziej lub mniej szlachetnego Powłoka katodowa Sn Powłoka anodowa Zn Stal - anoda Stal - katoda Powłoki izolujące (katodowe): powłoki z metalu bardziej szlachetnego metalu o wyższym niż metal chroniony potencjale standardowym. Dla stali - powłoki z Cu, Ni, Cr Powłoki ekranujące (protektorowe lub anodowe): powłoki z metalu mniej szlachetnego. Dla stali - cynkowanie. 10/20/

40 Szybkość korozji (mm/rok) Podstawowym pierwiastkiem stali odpornych na korozję jest chrom, w ilości co najmniej 10,5%, który tworzy pasywną warstwę tlenku chromu (Cr 2 O 3 ) na powierzchni stali 0,2 Warunki pasywności: Maksymalna zawartość węgla 1,2% C Pasywność się poprawia gdy: zawartość chromu wynosi ~17% Większość stali wysokostopowych zawiera 17-19% Cr 0,1 10,5% Przy tej zawartości Cr w stopie warstwa pasywna jest zbudowana głównie z jego tlenków % Cr 10/20/

41 stale odporne na korozję stanowią ok. 2% wszystkich produkowanych stali na świecie. Podział ze względu na strukturę: ferrytyczne, austenityczne, martenzytyczne, ferrytyczno-austenityczne (dwufazowe), umacniane wydzieleniowo. Stale austenityczne stanowią ponad 2/3 wszystkich produkowanych stali odpornych na korozję Podział ze względu na skład chemiczny: Cr, Cr-Ni Cr-Ni-Mo Cr-Mn-Ni Podział ze względu na główne własności Nierdzewne Żaroodporne Żarowytrzymałe 10/20/

42 δ-fe (RPC ) -Fe (RSC ) -Fe (RPC ) rozszerzenie pola ferrytu δ (do temperatury pokojowej) Chrom (Cr) Zwiększa odporność korozyjną Zwiększa hartowność Zwiększa wytrzymałość w podwyższonej temperaturze Minimalna zawartość 10.5% Cr Stale ferrytyczne Cr 10/20/

43 δ-fe (RPC) -Fe (RSC) t Nikiel (Ni) Sprzyja tworzeniu austenitu (działa odwrotnie niż Cr, który stabilizuje ferryt) Zwiększa hartowność Zwiększa odporność na pękanie -Fe (RPC) rozszerzenie pola austenitu (do temperatury pokojowej) Ni Stale austenityczne 12% 10/20/

44 10/20/

45 Chrom (Cr) Zwiększa odporność korozyjną Zwiększa wytrzymałość w podwyższonej temperaturze Minimalna zawartość 10.5% Cr Nikiel (Ni) Sprzyja tworzeniu austenitu (działa odwrotnie niż Cr i Mo, które stabilizują ferryt) Zwiększa odporność na pękanie Molibden (Mo) Sprzyja rozdrobnieniu ziarna Zwiększa odporność korozyjną w roztworach soli (wodzie morskiej) Węgiel (C) Zwiększa wytrzymałość stali martenzytycznych Poza wyjątkiem stali martenzytycznych i stali do zastosowań w wysokiej temperaturze jest szkodliwy Azot (N) stabilizuje i umacnia austenit zwiększa odporność na korozję Tytan i niob (Ti, Nb) dodawane w celu związania C i N w trwałe związki, 10/20/2013 aby ograniczyć lub wyeliminować skłonność stali do korozji międzykrystalicznej 46

46 równoważnik niklu Ni E =%Ni+30%C+0,5%Mn+30%N Wykres Schaefflera nie jest wykresem równowagi Austenit A A+M Martenzyt M M+F Ferryt F Cr E =%Cr+1,4%Mo+1,5%Si+0,5%Nb+2%Ti równoważnik chromu A+F 5% 10% 20% 40% 80% 100% ferrytu A+M+F 10/20/

47 Stale ferrytyczne są tańsze od stali austenitycznych (nie zawierają drogiego niklu). Ich odporność na korozję równomierną jest mniejsza niż stali austenitycznych. Są nieczułe na korozję naprężeniową. węgliki Są magnetyczne, mogą mieć dobrą ciągliwość i podatność do obróbki plastycznej na zimno, wytrzymałość nie przekracza 600 MPa nie mogą być umacniane przez hartowanie, nie są także umacniane przez odkształcenie, Główne zastosowanie: stal X2CrTi12 na układy wydechowe samochodów Struktura stali ferrytycznej X3CrTi25 : gruboziarnisty ferryt stopowy z wydzieleniami węglików Wadą stali ferrytycznych jest zbyt wysoka temperatura przejścia w stan kruchy 10/20/

48 10/20/

49 10/20/

50 10/20/

51 Stal odporna na korozję ma w pełni martenzytyczną mikrostrukturę jeżeli: w temperaturze wyżarzania, tj. ok o C, jej mikrostruktura jest austenityczna, zakres temperatury M s - M f jest powyżej temperatury pokojowej. Hartowane i odpuszczane stale martenzytyczne mają granicę plastyczności od 450 do 1850 MPa Struktura stali nierdzewnej martenzytycznej X20Cr13 hartowanej z C w powietrzu; martenzyt stopowy 10/20/

52 Stale odporne na korozję martenzytyczne różnią się od stali ferrytycznych głównie większą zawartością węgla; zawierają od 0,05 do 1,2% C i od 12 do 18% Cr Najczęściej stosowaną stalą martenzytyczną odporną na korozję jest stal X12Cr13 10/20/

53 Elementy o wymaganej wysokiej wytrzymałości i twardości: ostrza noży, żyletki, narzędzia chirurgiczne, sprężyny itp. 10/20/

54 10/20/

55 Zawartość Cr Węglik Cr 23 C 6 12% Stężenie średnie w stali 18% Cr Granica ziarna Stężenie Cr zapewniające odporność korozyjną 10/20/

56 Obróbka cieplna i własności mechaniczne 10/20/

57 Nikiel - konieczny do uzyskania struktury austenitycznej Nikiel może być częściowo zastąpiony przez Mn i N Standardowe gatunki stali austenitycznych Stale Cr-Ni, Cr-Ni-Mo (Stale serii 300 wg AISI) Stale Cr-Ni-Mn (Stale serii 200 wg AISI) Struktura stali austenitycznej X10CrNi18-8 przesyconej z 1059 o C w wodzie; równoosiowe, jasne ziarna austenitu o prostoliniowych granicach z charakterystycznymi bliźniakami wyżarzaniaczymi Wysokostopowe gatunki stali austenitycznych (super austenityczne) wysokie stężenie Cr, Mo, N Stale o wysokiej odporności korozyjnej Stale żaroodporne Żarowytrzymałe Częściowe zastąpienie Ni przez Mn i N pozwala na uzyskanie tańszych gatunków stali austenitycznych o korzystnych niektórych własnościach mechanicznych 10/20/

58 10/20/

59 10/20/

60 Stale Cr-Ni-Mo Molibden poprawia odporność korozyjną, jednak wymaga stosowania większej ilość niklu do stabilizacji austenitu Stale Cr-Mn-Ni 10/20/

61 Struktura austenitu bez węglików i faz międzymetalicznych w wyniku przesycania w wodzie z zakresu temperatury C (chłodzenie na powietrzu lub w wodzie). Czas wygrzewania 1-3 min./mm grubości). Unikać wygrzewania w zakresie C (korozja międzykrystaliczna) 10/20/

62 Elementy wyposażenia kuchennego - garnki, miski, widelce, itd.. Zastosowania budowlane, okucia, elementy elewacji, balustrady Meble gastronomiczne, przemysł spożywczy, obróbka pożywienia w tym mięsa, wina, piwamięsa, wina, piwa Środki transportu, zbiorniki okrętowe do magazynowania skroplonych gazów (LNG) Zbiorniki i urządzenia procesowe dla przemysłu chemicznego, petrochemicznego, naftowego, wydobywczego i celulozowopapierniczego 10/20/

63 Połączenie własności stali austenitycznych i ferrytycznych Kombinacja wysokiej wytrzymałości i odporności korozyjnej Faza austenityczna ciągliwość, udarność, odporność korozyjna Faza ferrytyczna wytrzymałość na rozciąganie, granica plastyczności, twardość; udział ferrytu od 30 do 50% 10/20/

64 Zalety: dobra odporność na pękanie naprężeniowo-korozyjne, korozję wżerową i szczelinową oraz dobra spawalność nie występuje korozja międzykrystaliczna obecność ferrytu w stalach austenitycznych poprawia odporność na korozję naprężeniową 10/20/

65 10/20/

66 Jedną z głównych przyczyn stosowania stali ferrytyczno-austenitycznych jest ich wspaniała odporność na pękanie naprężeniowo-korozyjne w obecności jonów Cl - (w porównaniu z konwencjonalnymi stalami austenitycznymi wyraźnie lepsza) Przemysł stoczniowy - chemikaliowce, Elementy i urządzenia pracujące w środowisku wody morskiej, pomp i zaworów na platformach wiertniczych, instalacje odsalania, Elementy wymienników ciepła, Zbiorniki dla przemysłu celulozowo-papierniczego, Przemysł spożywczy przetwórstwo wysoko solonych produktów takich jak sos pomidorowy i sojowy. 10/20/

67 Wydzieleniowo umacnia się stale martenzytyczne i austenityczne Do tego celu są stosowane następujące pierwiastki: Cu, Al, Ti i Nb, a fazami umacniającymi są cząstki: Cu, Ni 3 (Al,Ti), NiAl, Cr 2 N, węglików, azotków i innych faz międzymetalicznych 10/20/

68 Stale umacniane wydzieleniowo w stosunku do stali martenzytycznych: mają lepszą kombinację wytrzymałości, ciągliwości i odporności na pękanie, przy tej samej ciągliwości mają większą wytrzymałość, przy tej samej wytrzymałości mają zwykle większą odporność na korozję, ze względu na sposób umocnienia mają większą podatność do kształtowania przez obróbkę plastyczną na zimno 10/20/

69 10/20/

70 Austenitiyczne Ferrytyczne Martenzytyczne Skład chemiczny Odporność korozyjna Odporność na utlenianie 18% Cr; >8% Ni; 0.1% C (% mas.) 15-30% Cr; >1% Mo; <1% C (% mas.) 12-17% Cr; 0.1-1%C (% mas.) Bardzo dobra Dobra Średnia Dobra Dobra Średnia Wytrzymałość Moderate Low-moderate Wysoka Odporność na pękanie Bardzo dobra Średnia Średnia Formowalność Dobra Średnia Średnia Spawalność Dobra Słba/Średnia Słaba/Średnia Koszt Wysoki Średni Średni 10/20/

71 naprężenie /20/2013 wydłużenie (%) 72

72 10/20/

73 10/20/

Stale niestopowe jakościowe Stale niestopowe specjalne

Stale niestopowe jakościowe Stale niestopowe specjalne Ćwiczenie 5 1. Wstęp. Do stali specjalnych zaliczane są m.in. stale o szczególnych własnościach fizycznych i chemicznych. Są to stale odporne na różne typy korozji: chemiczną, elektrochemiczną, gazową

Bardziej szczegółowo

1. OZNACZANIE STALI WEDŁUG NORM EUROPEJSKICH

1. OZNACZANIE STALI WEDŁUG NORM EUROPEJSKICH 1. OZNACZANIE STALI WEDŁUG NORM EUROPEJSKICH Zgodnie z Normami Europejskimi obowiązują dwa systemy oznaczania stali: znakowy (według PN-EN 10027-1: 1994); znak stali składa się z symboli literowych i cyfr;

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 5 Temat: Stale stopowe, konstrukcyjne, narzędziowe i specjalne. Łódź 2010 1 S t r

Bardziej szczegółowo

Stal - definicja Stal

Stal - definicja Stal \ Stal - definicja Stal stop żelaza z węglem,plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,11% co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 5 Temat: Stale niestopowe, stopowe, konstrukcyjne, narzędziowe, specjalne. Łódź 2010

Bardziej szczegółowo

Materiały konstrukcyjne

Materiały konstrukcyjne Materiały konstrukcyjne 2 Stal Stal jest to materiał zawierający (masowo): więcej żelaza niż jakiegokolwiek innego pierwiastka; o zawartości węgla w zasadzie mniej niż 2%; zawierający również inne pierwiastki.

Bardziej szczegółowo

Newsletter nr 6/01/2005

Newsletter nr 6/01/2005 Newsletter nr 6/01/2005 Dlaczego stal nierdzewna jest odporna na korozję? (część II) Stalami nazywamy techniczne stopy żelaza z węglem i z innymi pierwiastkami, zawierające do 2 % węgla (symbol chemiczny

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny. Podział stali specjalnych, ze względu na warunki pracy:

Zakres tematyczny. Podział stali specjalnych, ze względu na warunki pracy: STAL O SPECJALNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH FIZYCZNYCH I CHEMICZNYCH Zakres tematyczny 1 Podział stali specjalnych, ze względu na warunki pracy: - odporne na korozję, - do pracy w obniżonej temperaturze, - do pracy

Bardziej szczegółowo

STALE ODPORNE NA KOROZJĘ

STALE ODPORNE NA KOROZJĘ STALE ODPORNE NA KOROZJĘ STALE ODPORNE NA KOROZJĘ stale zawierające co najmniej 10,5% chromu i max. 1,20% węgla (EN 100881:2007) Podział ze względu właściwości użytkowych stale nierdzewne stale żaroodporne

Bardziej szczegółowo

PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH

PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH Stal stopowa - stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2 % węgla i pierwiastki (dodatki stopowe) wprowadzone celowo dla nadania stali wymaganych właściwości, otrzymany w

Bardziej szczegółowo

Co to jest stal nierdzewna? Fe Cr > 10,5% C < 1,2%

Co to jest stal nierdzewna? Fe Cr > 10,5% C < 1,2% Cr > 10,5% C < 1,2% Co to jest stal nierdzewna? Stop żelaza zawierający 10,5% chromu i 1,2% węgla - pierwiastki, przyczyniające się do powstania warstwy wierzchniej (pasywnej) o skłonności do samoczynnego

Bardziej szczegółowo

PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stal stopowa stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2% węgla i pierwiastki

Bardziej szczegółowo

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Ważniejsze grupy stali: stale spawalne o podwyższonej

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY KONSTRUKCYJNE

MATERIAŁY KONSTRUKCYJNE Stal jest to stop żelaza z węglem o zawartości węgla do 2% obrobiona cieplnie i przerobiona plastycznie Stale ze względu na skład chemiczny dzielimy głównie na: Stale węglowe Stalami węglowymi nazywa się

Bardziej szczegółowo

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Podział stali stopowych ze względu na zastosowanie: stale konstrukcyjne stale narzędziowe stale o szczególnych właściwościach STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Ważniejsze grupy stali:

Bardziej szczegółowo

Materiały Reaktorowe. Efekty fizyczne uszkodzeń radiacyjnych

Materiały Reaktorowe. Efekty fizyczne uszkodzeń radiacyjnych Materiały Reaktorowe Efekty fizyczne uszkodzeń radiacyjnych Stale stopowe Stal stopowa stal, w której oprócz węgla występują inne dodatki stopowe o zawartości od kilku do nawet kilkudziesięciu procent,

Bardziej szczegółowo

Inżynieria materiałowa : stal / Marek Blicharski. wyd. 2 zm. i rozsz. - 1 dodr. (PWN). Warszawa, Spis treści. Wstęp 11

Inżynieria materiałowa : stal / Marek Blicharski. wyd. 2 zm. i rozsz. - 1 dodr. (PWN). Warszawa, Spis treści. Wstęp 11 Inżynieria materiałowa : stal / Marek Blicharski. wyd. 2 zm. i rozsz. - 1 dodr. (PWN). Warszawa, 2017 Spis treści Wstęp 11 1. Wytwarzanie stali 13 1.1. Wstęp 13 1.2. Wsad do wielkiego pieca 15 1.3. Wytwarzanie

Bardziej szczegółowo

Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu.

Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu. STOPY ŻELAZA Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu. Ze względu na bardzo dużą ilość stopów żelaza z węglem dla ułatwienia

Bardziej szczegółowo

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych i własnoci stali Prezentacja ta ma na celu zaprezentowanie oraz przyblienie wiadomoci o wpływie pierwiastków stopowych na struktur stali, przygotowaniu zgładów metalograficznych oraz obserwacji struktur

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Samochodowych

Zespół Szkół Samochodowych Zespół Szkół Samochodowych Podstawy Konstrukcji Maszyn Materiały Konstrukcyjne i Eksploatacyjne Temat: CHARAKTERYSTYKA I OZNACZENIE STALIW. 2016-01-24 1 1. Staliwo powtórzenie. 2. Właściwości staliw. 3.

Bardziej szczegółowo

Stal stopowa - stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2 % węgla i pierwiastki (dodatki stopowe) wprowadzone celowo dla nadania stali wymaganych

Stal stopowa - stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2 % węgla i pierwiastki (dodatki stopowe) wprowadzone celowo dla nadania stali wymaganych STALE STOPOWE Stal stopowa - stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2 % węgla i pierwiastki (dodatki stopowe) wprowadzone celowo dla nadania stali wymaganych właściwości, otrzymany w procesach stalowniczych,

Bardziej szczegółowo

Stale austenityczne. Struktura i własności

Stale austenityczne. Struktura i własności Stale austenityczne Struktura i własności Ściśle ustalone składy chemiczne (tablica) zapewniające im paramagnetyczną strukturę austenityczną W celu uzyskania dobrej odporności na korozję wżerową w środowisku

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA. Cz. I. Wyżarzanie

OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA. Cz. I. Wyżarzanie OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA Cz. I. Wyżarzanie Przemiany przy nagrzewaniu i powolnym chłodzeniu stali A 3 A cm A 1 Przykład nagrzewania stali eutektoidalnej (~0,8 % C) Po przekroczeniu temperatury A 1

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotów Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Wpływ róŝnych rodzajów

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228 (21) Numer zgłoszenia: 331212 ( 13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 04.07.1997 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

OK Tigrod 308L (OK Tigrod 16.10)*

OK Tigrod 308L (OK Tigrod 16.10)* OK Tigrod 308L (OK Tigrod 16.10)* SFA/AWS A 5.9: ER 308L EN ISO 14343-A: W 19 9 L Spoiwo austenityczne o bardzo niskiej zawartości węgla, do spawania stali odpornych na korozję, zawierających ok. 18% Cr

Bardziej szczegółowo

STALE STOPOWE. (konstrukcyjne i o szczególnych właściwościach)

STALE STOPOWE. (konstrukcyjne i o szczególnych właściwościach) STALE STOPOWE (konstrukcyjne i o szczególnych właściwościach) Stal stopowa - stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2 % węgla i pierwiastki (dodatki stopowe) wprowadzone celowo dla nadania stali wymaganych

Bardziej szczegółowo

Obróbka cieplna stali

Obróbka cieplna stali Obróbka cieplna stali Obróbka cieplna stopów: zabiegi cieplne, które mają na celu nadanie im pożądanych cech mechanicznych, fizycznych lub chemicznych przez zmianę struktury stopu. Podstawowe etapy obróbki

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCJE METALOWE - LABORATORIUM. Produkcja i budowa stali

KONSTRUKCJE METALOWE - LABORATORIUM. Produkcja i budowa stali KONSTRUKCJE METALOWE - LABORATORIUM Produkcja i budowa stali Produkcja stali ŻELAZO (Fe) - pierwiastek chemiczny, w stanie czystym miękki i plastyczny metal o niezbyt dużej wytrzymałości STAL - stop żelaza

Bardziej szczegółowo

Skład chemiczny i wybrane własności mechaniczne stali nierdzewnych przeznaczonych na elementy złączne.

Skład chemiczny i wybrane własności mechaniczne stali nierdzewnych przeznaczonych na elementy złączne. www.stalenierdzewne.pl Strona 1 z 5 Skład chemiczny i wybrane własności mechaniczne nierdzewnych przeznaczonych na elementy złączne. Elementy złączne ze nierdzewnych (śruby, wkręty, nakrętki, podkładki,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne stale bainityczne

Nowoczesne stale bainityczne Nowoczesne stale bainityczne Klasyfikacja, projektowanie, mikrostruktura, właściwości oraz przykłady zastosowania Wykład opracował: dr hab. inż. Zdzisław Ławrynowicz, prof. nadzw. UTP Zakład Inżynierii

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI: Przedmowa Spawalność stali Definicja spawalności stali Wpływ składników stopowych na spawalność stali 19

SPIS TREŚCI: Przedmowa Spawalność stali Definicja spawalności stali Wpływ składników stopowych na spawalność stali 19 SPIS TREŚCI: Przedmowa 11 1. Spawalność stali 13 1.1. Definicja spawalności stali 13 1.2. Wpływ składników stopowych na spawalność stali 19 2. Pękanie połączeń spawanych 23 2.1. Pęknięcia gorące 23 2.1.1.

Bardziej szczegółowo

MIKROSKOPIA METALOGRAFICZNA

MIKROSKOPIA METALOGRAFICZNA MIKROSKOPIA METALOGRAFICZNA WYKŁAD 3 Stopy żelazo - węgiel dr inż. Michał Szociński Spis zagadnień Ogólna charakterystyka żelaza Alotropowe odmiany żelaza Układ równowagi fazowej Fe Fe 3 C Przemiany podczas

Bardziej szczegółowo

Kierunek studiów: Mechanika i Budowa Maszyn semestr II, 2016/2017 Przedmiot: Podstawy Nauki o Materiałach II

Kierunek studiów: Mechanika i Budowa Maszyn semestr II, 2016/2017 Przedmiot: Podstawy Nauki o Materiałach II Kierunek studiów: Mechanika i Budowa Maszyn semestr II, 201/2017 plan zajęć dla grupy M1 11 (wtorek 8.30-10.00) grupa temat osoba prowadząca sala 1 28.02.2017 Zajęcia organizacyjne dr inż. Paweł Figiel

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE

ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE - zagadnienia, na które należy zwrócić szczególną uwagę 1. Omówić budowę atomu. 2. Co to jest masa atomowa? 3. Omówić budowę układu okresowego pierwiastków. 4. Wyjaśnić strukturę

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU I POWOLNYM CHŁODZENIU STALI 3.

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU I POWOLNYM CHŁODZENIU STALI 3. PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU I POWOLNYM CHŁODZENIU STALI 3. WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE Definicja obróbki cieplnej Dziedzina

Bardziej szczegółowo

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne Technologia obróbki cieplnej Grzanie i ośrodki grzejne Grzanie: nagrzewanie i wygrzewanie Dobór czasu grzania Rodzaje ośrodków grzejnych Powietrze Ośrodki gazowe Złoża fluidalne Kąpiele solne: sole chlorkowe

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Samochodowych

Zespół Szkół Samochodowych Zespół Szkół Samochodowych Podstawy Konstrukcji Maszyn Materiały Konstrukcyjne i Eksploatacyjne Temat: OTRZYMYWANIE STOPÓW ŻELAZA Z WĘGLEM. 2016-01-24 1 1. Stopy metali. 2. Odmiany alotropowe żelaza. 3.

Bardziej szczegółowo

2012-04-04. Zakres tematyczny. Politechnika Rzeszowska - Materiały lotnicze - I LD - 2011/2012 - dr inż. Maciej Motyka

2012-04-04. Zakres tematyczny. Politechnika Rzeszowska - Materiały lotnicze - I LD - 2011/2012 - dr inż. Maciej Motyka STAL NIESTOPOWA, STALIWO I ŻELIWO Zakres tematyczny 1 KLASYFIKACJA I SYSTEMY OZNACZANIA STALI 2 1 Klasyfikacja stopów żelaza Podział czynników determinujących mikrostrukturę iwłaściwości użytkowe stopów

Bardziej szczegółowo

PL 178509 B1 (13) B1. (51) IntCl6: C23C 8/26. (54) Sposób obróbki cieplno-chemicznej części ze stali nierdzewnej

PL 178509 B1 (13) B1. (51) IntCl6: C23C 8/26. (54) Sposób obróbki cieplno-chemicznej części ze stali nierdzewnej RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 178509 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 305287 (22) Data zgłoszenia: 03.10.1994 (51) IntCl6: C23C 8/26 (54)

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH.. - należy podać schemat obliczeń (skąd się biorą konkretne podstawienia do wzorów?)

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH.. - należy podać schemat obliczeń (skąd się biorą konkretne podstawienia do wzorów?) Korozja chemiczna PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH.. - należy podać schemat obliczeń (skąd się biorą konkretne podstawienia do wzorów?) 1. Co to jest stężenie molowe? (co reprezentuje jednostka/ metoda obliczania/

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inŝ. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INśYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium InŜynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr

Bardziej szczegółowo

Wydajność w obszarze HSS

Wydajność w obszarze HSS New czerwiec 2017 Nowe produkty dla techników obróbki skrawaniem Wydajność w obszarze HSS Nowe wiertło HSS-E-PM UNI wypełnia lukę pomiędzy HSS a VHM TOTAL TOOLING = JAKOŚĆ x SERWIS 2 WNT Polska Sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

Nierdzewna stal ferrytyczna

Nierdzewna stal ferrytyczna Nierdzewna stal ferrytyczna Wygórowane ceny niklu, głównego składnika stopowego najpopularniejszcych stali nierdzewnych - austenitycznych (ok. 8 % w składzie chemicznym), doprowadziły do znacznego wzrostu

Bardziej szczegółowo

LAF-Polska Bielawa 58-260, ul. Wolności 117 NIP: 882-152-92-20 REGON: 890704507 http://www.laf-polska.pl

LAF-Polska Bielawa 58-260, ul. Wolności 117 NIP: 882-152-92-20 REGON: 890704507 http://www.laf-polska.pl Podstawowe informacje o stali Stal jest stopem żelaza, węgla i innych pierwiastków stopowych o zawartości do 2,14 % węgla. W praktyce, jako stale oznacza się stopy, które najczęściej zawierają żelazo,

Bardziej szczegółowo

NISZCZENIE MATERIAŁÓW PODCZAS EKSPLOATACJI

NISZCZENIE MATERIAŁÓW PODCZAS EKSPLOATACJI NISZCZENIE MATERIAŁÓW PODCZAS EKSPLOATACJI w wyniku współdziałania aktywnych chemicznie środowisk i naprężeń: korozja naprężeniowa, korozja zmęczeniowa, korozja erozja Niszczenie materiałów podczas eksploatacji

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Opracowali: dr inż. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Opracowali: dr inż. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium Inżynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr inż.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Schemat ogniwa:... Równanie reakcji:...

Schemat ogniwa:... Równanie reakcji:... Zadanie 1. Wykorzystując dane z szeregu elektrochemicznego metali napisz schemat ogniwa, w którym elektroda cynkowa pełni rolę anody. Zapisz równanie reakcji zachodzącej w półogniwie cynkowym. Schemat

Bardziej szczegółowo

Stale odporne na korozję Zasady oznaczania stali odpornych na korozję

Stale odporne na korozję Zasady oznaczania stali odpornych na korozję Stale odporne na korozję Zasady oznaczania stali odpornych na korozję Gatunki, normy i zamienniki (PN, PN-EN, AISI, UNS) Charakterystyka stali odpornych na korozję, obróbka cieplna i własności mechaniczne

Bardziej szczegółowo

Stale narzędziowe. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Stale narzędziowe. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stale narzędziowe Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stale narzędziowe stopy przeznaczone na narzędzia tj. przedmioty służące do rozdzielania

Bardziej szczegółowo

Stal dupleks w efekcie składu chemicznego

Stal dupleks w efekcie składu chemicznego Stal dupleks i jej spawalność PROF. DR HAB. INŻ. Jerzy Nowacki, ZAKŁAD SPAWALNICTWA, ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE, CZŁONEK RADY NAUKOWEJ CZASOPISMA STAL METALE & NOWE TECHNOLOGIE

Bardziej szczegółowo

MIKROSKOPIA METALOGRAFICZNA

MIKROSKOPIA METALOGRAFICZNA MIKROSKOPIA METALOGRAFICZNA WYKŁAD 4 Żeliwa. Stale wysokostopowe dr inż. Michał Szociński Spis zagadnień Ogólna charakterystyka żeliw o o o Żeliwo szare Żeliwo sferoidalne Żeliwo białe Grafityzacja żeliwa

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja stali i przykłady oznaczeń

Klasyfikacja stali i przykłady oznaczeń Klasyfikacja stali i przykłady oznaczeń Definicja stali Stal jest to plastycznie (i ewentualnie cieplnie) obrobiony stop żelaza z węglem i innymi pierwiastkami, otrzymywanym w procesach stalowniczych ze

Bardziej szczegółowo

STALE NARZĘDZIOWE DO PRACY NA GORĄCO

STALE NARZĘDZIOWE DO PRACY NA GORĄCO Ćwiczenie 9 Stale narzędziowe STALE NARZĘDZIOWE DO PRACY NA ZIMNO DO PRACY NA GORĄCO SZYBKOTNĄCE NIESTOPOWE STOPOWE Rysunek 1. Klasyfikacja stali narzędziowej. Ze stali narzędziowej wykonuje się narzędzia

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałowe II Wykład 2 Technologia wyżarzania stali

Technologie Materiałowe II Wykład 2 Technologia wyżarzania stali KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ I SPAJANIA ZAKŁAD INŻYNIERII SPAJANIA Technologie Materiałowe II Wykład 2 Technologia wyżarzania stali dr hab. inż. Jerzy Łabanowski, prof.nadzw. PG Kierunek studiów: Inżynieria

Bardziej szczegółowo

Elektrochemia - szereg elektrochemiczny metali. Zadania

Elektrochemia - szereg elektrochemiczny metali. Zadania Elektrochemia - szereg elektrochemiczny metali Zadania Czym jest szereg elektrochemiczny metali? Szereg elektrochemiczny metali jest to zestawienie metali według wzrastających potencjałów normalnych. Wartości

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE WYDZIAŁ ODLEWNICTWA AGH Oddział Krakowski STOP XXXIV KONFERENCJA NAUKOWA Kraków - 19 listopada 2010 r. Marcin PIĘKOŚ 1, Stanisław RZADKOSZ 2, Janusz KOZANA 3,Witold CIEŚLAK 4 WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA

Bardziej szczegółowo

STALE NARZĘDZIOWE (opracowanie dr Maria Głowacka) I. Ogólna charakterystyka Wysoka twardość Odporność na zużycie ścierne Odpowiednia hartowność

STALE NARZĘDZIOWE (opracowanie dr Maria Głowacka) I. Ogólna charakterystyka Wysoka twardość Odporność na zużycie ścierne Odpowiednia hartowność STALE NARZĘDZIOWE (opracowanie dr Maria Głowacka) I. Ogólna charakterystyka Stale narzędziowe są stopami przeznaczonymi na narzędzia tj. przedmioty służące do rozdzielania i rozdrabniania materiałów bądź

Bardziej szczegółowo

STOPY ŻELAZA Z WĘGLEM STALE I STALIWA NIESTOPOWE

STOPY ŻELAZA Z WĘGLEM STALE I STALIWA NIESTOPOWE STOPY ŻELAZA Z WĘGLEM STALE I STALIWA NIESTOPOWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 1. DEFINICJE, SKŁAD CHEMICZNY 2. PODZIAŁ I ZASADY ZNAKOWANIA

Bardziej szczegółowo

Skład chemiczny wybranych stopów niklu do obróbki plastycznej

Skład chemiczny wybranych stopów niklu do obróbki plastycznej Stopy innych metali Stopy niklu Konstrukcyjne (monele) Oporowe (chromel, alumel, nichromy, kanthal) O szczególnych własnościach fizycznych (inwar, kowar, elinwar, permalloy) Odporne na korozję(hastelloy)

Bardziej szczegółowo

6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA

6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA 6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA 6.1. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z rodzajami obróbki cieplno plastycznej i ich wpływem na własności metali. 6.2. Wprowadzenie Obróbką cieplno-plastyczną, zwaną potocznie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE: Wpływ przewodnictwa elektrycznego roztworu na promień działania protektora

ĆWICZENIE: Wpływ przewodnictwa elektrycznego roztworu na promień działania protektora ĆWICZENIE: Wpływ przewodnictwa elektrycznego roztworu na promień działania protektora WPROWADZENIE W celu ochrony metalu przed korozją w roztworach elektrolitów często stosuje się tak zwaną ochronę protektorową.

Bardziej szczegółowo

OK SFA/AWS A5.4: E308L-16 EN 1600: E 19 9 L R 1 1. rutylowa. Otulina:

OK SFA/AWS A5.4: E308L-16 EN 1600: E 19 9 L R 1 1. rutylowa. Otulina: OK 61.20 SFA/AWS A5.4: E308L-16 EN 1600: E 19 9 L R 1 1 Rutylowa elektroda do spawania stali typu 19%r 10%Ni. Odpowiednia także do spawania stali stabilizowanych o podobnym składzie chemicznym, z wyjątkiem

Bardziej szczegółowo

7 czerwca 2008

7 czerwca 2008 www.puds.pl 7 czerwca 2008 INSTYTUT SPAWALNICTWA w Gliwicach Osobliwości spawania ferrytycznych stali nierdzewnych oraz stali typu duplex dr inż.. Jerzy Niagaj Klasyfikacja stali nierdzewnych Austenityczne

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego:

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2085174 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 02.02.2009 09001379.8

Bardziej szczegółowo

Elektroliza: polaryzacja elektrod, nadnapięcie Jakościowy oraz ilościowy opis elektrolizy. Prawa Faraday a

Elektroliza: polaryzacja elektrod, nadnapięcie Jakościowy oraz ilościowy opis elektrolizy. Prawa Faraday a Elektrochemia elektroliza oraz korozja 5.3.1. Elektroliza: polaryzacja elektrod, nadnapięcie 5.3.2. Jakościowy oraz ilościowy opis elektrolizy. Prawa Faraday a 5.3.3. Zjawisko korozji elektrochemicznej

Bardziej szczegółowo

OK Autrod 1070 (OK Autrod 18.01)*

OK Autrod 1070 (OK Autrod 18.01)* OK Autrod 1070 (OK Autrod 18.01)* EN ISO 18273: S Al 1070 (Al99,7) Drut do spawania czystego aluminium, odporny na działanie czynników chemicznych i korozję atmosferyczną. Posiada dobre właściwości spawalnicze.

Bardziej szczegółowo

EcoCut ProfileMaster nowa generacja

EcoCut ProfileMaster nowa generacja New Nowe Styczeń 2017 produkty dla techników obróbki skrawaniem ProfileMaster nowa generacja Udoskonalony, by być jeszcze lepszym! TOTAL TOOLING = JAKOŚĆ x SERWIS 2 WNT Polska Sp. z o.o. ul. Józefa Marcika

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM KOROZJI MATERIAŁÓW PROTETYCZNYCH

LABORATORIUM KOROZJI MATERIAŁÓW PROTETYCZNYCH INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH LABORATORIUM KOROZJI MATERIAŁÓW PROTETYCZNYCH KOROZJA W STOPACH METALI GRUPY CO-CR I NI-CR CEL ĆWICZENIA Celem

Bardziej szczegółowo

Metale nieżelazne - miedź i jej stopy

Metale nieżelazne - miedź i jej stopy Metale nieżelazne - miedź i jej stopy Miedź jest doskonałym przewodnikiem elektryczności, ustępuje jedynie srebru. Z tego powodu miedź znalazła duże zastosowanie w elektrotechnice na przewody. Miedź charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

Wykład 8. Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem. Przemiany zachodzące podczas nagrzewania

Wykład 8. Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem. Przemiany zachodzące podczas nagrzewania Wykład 8 Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem Przemiany zachodzące podczas nagrzewania Nagrzewanie stopów żelaza powyżej temperatury 723 O C powoduje rozpoczęcie przemiany perlitu w austenit

Bardziej szczegółowo

Ewolucja we frezowaniu trochoidalnym

Ewolucja we frezowaniu trochoidalnym New Nowe Lipiec 2016 produkty dla techników obróbki skrawaniem Ewolucja we frezowaniu trochoidalnym Frezy trzpieniowe CircularLine skracają czas obróbki i wydłużają żywotność TOTAL TOOLING = JAKOŚĆ x SERWIS

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 7. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż.

ĆWICZENIE Nr 7. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż. POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska Laboratorium Inżynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 7 Opracował: dr inż.

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: MIM IS-s Punkty ECTS: 5. Kierunek: Inżynieria Materiałowa Specjalność: Inżynieria spajania

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: MIM IS-s Punkty ECTS: 5. Kierunek: Inżynieria Materiałowa Specjalność: Inżynieria spajania Nazwa modułu: Spawalność stali Rok akademicki: 2013/2014 Kod: MIM-2-202-IS-s Punkty ECTS: 5 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Inżynieria Materiałowa Specjalność: Inżynieria

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI Mariusz Prażmowski 1, Henryk Paul 1,2, Fabian Żok 1,3, Aleksander Gałka 3, Zygmunt Szulc 3 1 Politechnika Opolska, ul. Mikołajczyka 5, Opole. 2 Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN, ul. Reymonta

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa Zachodniopoorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa Przediot: Podstawy Nauki o Materiałach I i II, Materiały Konstrukcyjne, Współczesne Materiały

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej. 7. Podsumowanie

Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej. 7. Podsumowanie Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej 7. Podsumowanie Praca wykazała, że mechanizm i kinetyka wydzielania w miedzi tytanowej typu CuTi4, jest bardzo złożona

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia MULTI - SERVICE S.A. 82-500 Kwidzyn ul. Żwirowa 10 tel. +48 (55) 279 63 79 fax. +48 (55) 279 33 09 STAL NIERDZEWNA I KWASOODPORNA

Podstawowe pojęcia MULTI - SERVICE S.A. 82-500 Kwidzyn ul. Żwirowa 10 tel. +48 (55) 279 63 79 fax. +48 (55) 279 33 09 STAL NIERDZEWNA I KWASOODPORNA MULTI - SERVICE S.A. STAL NIERDZEWNA I KWASOODPORNA MULTI - SERVICE S.A. 82-500 Kwidzyn ul. Żwirowa 10 tel. +48 (55) 279 63 79 fax. +48 (55) 279 33 09 Podstawowe pojęcia Stal: stop pierwiastka żelaza (Fe)

Bardziej szczegółowo

Normalizacja i ocena jakości metali. Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości

Normalizacja i ocena jakości metali. Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości Normalizacja i ocena jakości metali Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości 1 Spawalność - podstawowa własność niskostopowych stali spawalnych Spawalność jest właściwością technologiczną określającą

Bardziej szczegółowo

OK Autrod 308L (OK Autrod 16.10)*

OK Autrod 308L (OK Autrod 16.10)* OK Autrod 308L (OK Autrod 16.10)* SFA/AWS A 5.9: ER308L EN ISO 14343-A: S 19 9 L Drut do spawania pod topnikiem stali nierdzewnych typu 19%Cr, 10%Ni. Stopiwo, dzięki bardzo niskiej zawartości węgla, ma

Bardziej szczegółowo

Metale i ich stopy. Podręcznik akademicki do nauki metaloznawstwa i inżynierii materiałowej. Prof. Leszek A. Dobrzański

Metale i ich stopy. Podręcznik akademicki do nauki metaloznawstwa i inżynierii materiałowej. Prof. Leszek A. Dobrzański Metale i ich stopy Podręcznik akademicki do nauki metaloznawstwa i inżynierii materiałowej Prof. Leszek A. Dobrzański Gliwice, 2017 Metale i ich stopy Leszek A. Dobrzański 1 Centrum Badawczo-Projektowo-Produkcyjne

Bardziej szczegółowo

7 czerwca 2008

7 czerwca 2008 www.puds.pl 7 czerwca 2008 Produkty z Columbus Stainless Dlaczego gatunek stali 3CR12 jest tak wyjątkowy? Stal CS200 z 4% dodatkiem niklu alternatywny wybór Wstęp * Zależności między gatunkami Gdzie nadają

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO Stal BÖHLER W360 ISOBLOC jest stalą narzędziową na matryce i stemple do kucia na zimno i na gorąco. Stal ta może mieć szerokie zastosowanie, gdzie wymagane są wysoka

Bardziej szczegółowo

5. Klasyfikacja stali 1

5. Klasyfikacja stali 1 5. Klasyfikacja stali 1 Klasyfikacji gatunków stali dokonuje się zgodnie z PN-EN 10020:1996 według składu chemicznego oraz wg ich zastosowania i własności mechanicznych lub fizycznych. Klasyfikacja stali

Bardziej szczegółowo

KOROZJA. KOROZJA: Proces niszczenia materiałów spowodowany warunkami zewnętrznymi.

KOROZJA. KOROZJA: Proces niszczenia materiałów spowodowany warunkami zewnętrznymi. 1 KOROZJA KOROZJA: Proces niszczenia materiałów spowodowany warunkami zewnętrznymi. Korozja metali i stopów, korozja materiałów budowlanych (np. betonów), tworzyw sztucznych. KOROZJA Elektrochemiczna atmosferyczna

Bardziej szczegółowo

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne:

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne: Metody łączenia metali rozłączne nierozłączne: Lutowanie: łączenie części metalowych za pomocą stopów, zwanych lutami, które mają niższą od lutowanych metali temperaturę topnienia. - lutowanie miękkie

Bardziej szczegółowo

Stal duplex - rozwój mikrostruktury, własności mechaniczne, odporność korozyjna 2 METALFORUM 2010

Stal duplex - rozwój mikrostruktury, własności mechaniczne, odporność korozyjna 2 METALFORUM 2010 Gatunki, normy i zamienniki, obróbka cieplna oraz podstawowe własności. Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Mechaniczny-Technologiczny Instytut Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych 2 Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

OK Tubrodur Typ wypełnienia: specjalny

OK Tubrodur Typ wypełnienia: specjalny OK Tubrodur 14.70 EN 14700: T Z Fe14 Drut rdzeniowy do napawania wytwarzający stopiwo o dużej zawartości węglików chromu, niezwykle odporne na zużycie przez ścieranie drobnoziarnistymi materiałami, takimi

Bardziej szczegółowo

PRELIMINARY BROCHURE CORRAX. A stainless precipitation hardening steel

PRELIMINARY BROCHURE CORRAX. A stainless precipitation hardening steel PRELIMINARY BROCHURE CORRAX A stainless precipitation hardening steel Ogólne dane Właściwości W porównaniu do konwencjonalnych narzędziowych odpornych na korozję, CORRAX posiada następujące zalety: Szeroki

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 2 Temat: Umocnienie wydzieleniowe stopu Al z Cu + umocnienie stali

Ćwiczenie nr 2 Temat: Umocnienie wydzieleniowe stopu Al z Cu + umocnienie stali S t r o n a 1 Przedmiot: Badanie własności mechanicznych materiałów Autor opracowania: dr inż. Magdalena Rozmus-Górnikowska Ćwiczenie nr 2 Temat: Umocnienie wydzieleniowe stopu Al z Cu + umocnienie stali

Bardziej szczegółowo

Narzędzia do toczenia poprzecznego

Narzędzia do toczenia poprzecznego Dragonskin 1335 / HCN1345 - toczenie stali 1335 i HCN1345 to nowe rodzaje powłok Dragonskin, jakie WNT wprowadza na rynek. Powłoka 1335 różni się od konkurencji nie tylko optycznie. Także jej wydajność

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 5. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż.

ĆWICZENIE Nr 5. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż. POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska Laboratorium Inżynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 5 Opracował: dr inż.

Bardziej szczegółowo

: Fax (32)

: Fax (32) Chcielibyśmy zaprosić Państwa do współpracy z firmą. Zajmujmy się kompleksowo dostarczaniem wyrobów hutniczych, a w szczególności: STALI ŻAROODPORNYCH ZAROWYTRZYMAŁYCH, wyroby dostarczamy pod postacią

Bardziej szczegółowo

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI PL0400058 STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI Instytut Metalurgii Żelaza im. S. Staszica, Gliwice

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8, Data wydania: 17 września 2009 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. Przeprowadzono następujące doświadczenie: Wyjaśnij przebieg tego doświadczenia. Zadanie: 3. Zadanie: 4

Zadanie 2. Przeprowadzono następujące doświadczenie: Wyjaśnij przebieg tego doświadczenia. Zadanie: 3. Zadanie: 4 Zadanie: 1 Do niebieskiego, wodnego roztworu soli miedzi wrzucono żelazny gwóźdź i odstawiono na pewien czas. Opisz zmiany zachodzące w wyglądzie: roztworu żelaznego gwoździa Zadanie 2. Przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Wyznaczanie warunków odporności, korozji i pasywności metali

Ćwiczenie 1: Wyznaczanie warunków odporności, korozji i pasywności metali Ćwiczenie 1: Wyznaczanie warunków odporności, korozji i pasywności metali Wymagane wiadomości Podstawy korozji elektrochemicznej, wykresy E-pH. Wprowadzenie Główną przyczyną zniszczeń materiałów metalicznych

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie energii: kondensatory

Przetwarzanie energii: kondensatory Przetwarzanie energii: kondensatory Ładując kondensator wykonujemy pracę nad ładunkiem. Przetwarzanie energii: ogniwa paliwowe W ogniwach paliwowych następuje elektrochemiczne spalanie paliwa. Energia

Bardziej szczegółowo