OD SŁÓW DO CZYNÓW. Pekińska Platforma Działania, a prawa kobiet w Polsce w przededniu konferencji Pekin + 20,

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OD SŁÓW DO CZYNÓW. Pekińska Platforma Działania, a prawa kobiet w Polsce w przededniu konferencji Pekin + 20,"

Transkrypt

1 OD SŁÓW DO CZYNÓW lat Pekińskiej Platformy Działania Przegląd działań Unii Europejskiej opracowany przez Europejskie Lobby Kobiet Tekst został przygotowany jako materiał uzupełniający warsztaty i seminarium Pekińska Platforma Działania, a prawa kobiet w Polsce w przededniu konferencji Pekin + 20, które odbyły się w dniach 13/14 grudnia 2014 w Warszawie- Miedzeszynie. Organizatorem spotkania była Fundacja współpracy Kobiet, NEWW w partnerstwie z Fundacją im. Róży Luksemburg oraz Fundacja im. Izabeli Jarugi Nowackiej. 1

2 Na zdjęciu: uczestniczki spotkania w Warszawie- Miedzeszynie, 13/14 grudnia 2014 Spis treści Wstęp Streszczenie Od Pekinu do Brukseli nasze członkinie pamiętają Realizacja Pekińskiej Platformy Działania: objaśnienie struktury raportu Kobiety a ubóstwo Edukacja kobiet Kobiety i zdrowie Przemoc wobec kobiet Kobiety a konflikt zbrojny Kobiety i gospodarka Kobiety u władzy i biorące udział w procesach decyzyjnych Mechanizmy instytucjonalne na rzecz podnoszenia statusu kobiet Prawa kobiet jako prawa człowieka Kobiety i media Kobiety i środowisko Dziewczęta Europejskie Lobby Kobiet Skróty i główne źródła bibliograficzne Podziękowania 2

3 WSTĘP Rok 2015 będzie szczególnie istotny dla osób działających na rzecz równości kobiet i mężczyzn, na rzecz praw kobiet, aktywnych w ruchu kobiecym, zarówno w wymiarze globalnym, jak i europejskim. Społeczność międzynarodowa będzie w 2015 roku obchodzić 20 rocznicę uchwalenia Pekińskiej Platformy Działania, jednego z najważniejszych dokumentów praw człowieka dla kobiet i dziewcząt przyjętego w 1995 roku. W tym samym czasie Unia Europejska (UE) przyjmie swoją nową Strategię Równości kobiet i mężczyzn, która powinna stać się podstawą działań UE na rzecz równości płci i wzmacniania pozycji kobiet na następne pięć lat. Na szczeblu międzynarodowym, zostanie uchwalony nowy globalny schemat polityki rozwojowej, z nowymi Celami Zrównoważonego Rozwoju, wśród których prawa kobiet i równość płci będą wyszczególnione jako osobny cel. Także, w 2015 roku, Europejskie Lobby Kobiet (EWL) będzie obchodziło swoją rocznicę, 25 lat działań feministycznych i aktywności w całej Europie! Nowa, ekscytująca i różnorodna fala działań feministycznych rozlewa się po świecie i w Europie, łącząc kobiety i mężczyzn w nowych kampaniach i akcjach na rzecz zwalczania dyskryminacji i mizoginizmu. Obchody rocznicy Pekin+20 zapowiadają strategiczny przełom dla ruchu kobiecego i polityki europejskiej na rzecz równości płci. Ocena realizacji Pekińskiej Platformy Działania w Europie pozwala nam ocenić postęp, przyjrzeć się pozostałym wyzwaniom i wskazać na możliwości jakie stoją przed Unią Europejską, by stać się siłą sprawczą we wprowadzaniu równości płci i wzmacnianiu pozycji kobiet. Raport Europejskiego Lobby Kobiet pokazuje sytuację kobiet i dziewcząt w Europie w oparciu o zbiorową ocenę naszych 2000 organizacji członkowskich. Ponadto, publikacja będzie służyła jako drogowskaz na następnych pięć lat nowego przywództwa w instytucjach europejskich. Mimo, że równość kobiet i mężczyzn jest 3

4 podstawową wartością w UE, nie jest ona rzeczywistością w Europie. Nasz raport Pekin+20 ma na celu stać się kluczowym dokumentem dla nowych europejskich decydentów, aby stworzyli ambitne polityki i akcje, na wszystkich poziomach i we wszystkich sektorach życia i społeczeństwa. Publikacja Pekin+20 daje nam możliwość uczenia się z 20 lat aktywizmu i działań na rzecz nowych polityk, ale także, i przede wszystkim, zdania sobie sprawy, iż inwestowanie w prawa kobiet i wzmocnienie ich pozycji jest podstawowym warunkiem by mógł powstać zrównoważony, demokratyczny i wkluczający świat. Analizy i żądania przedstawione w tym raporcie stanowią podstawy feministycznej Europy. Niezależnie od tego, czy jesteś politykiem czy polityczką, działaczem czy działaczką, badaczem czy badaczką, członkiem czy członkinią organizacji społeczeństwa obywatelskiego, feministą czy feministką lub humanistą czy humanistką, mamy nadzieję, że raport EWL Pekin+20 zainspiruje cię do działania, stania się częścią naszego ruchu i sprawi, ze słowa zostaną przekute w czyny na rzecz wszystkich kobiet i dziewcząt w Europie. Z pozdrowieniami, Viviane Teitelbaum, Prezeska EWL Joanna Maycock, Dyrektorka EWL 4

5 STRESZCZENIE Wszystkie prawa człowieka obywatelskie, kulturalne, ekonomiczne, polityczne i społeczne, łącznie z prawem do rozwoju są uniwersalne i niezbywalne, i stanowią integralną i nieodłączną część wszystkich praw człowieka i podstawowych ludzkich wolności Pekińska Platforma Działania, o Deklaracji Wiedeńskiej i Programie Działania przyjętym na Światowej Konferencji Praw człowieka w 1993 roku. Przyjęta dwa lata po Światowej Wiedeńskiej Konferencji Praw Człowieka, Pekińska Platforma Działania dążyła do wskazania strukturalnych nierówności i pogwałceń praw człowieka zagrażających wszystkim kobietom i dziewczętom na całej planecie. Miała również na celu położenie podwalin pod konkretne działania w celu wprowadzenia w życie równości kobiet i mężczyzn 5

6 w sensie prawnym i faktycznym. Dwadzieścia lat później wiele zostało osiągnięte, ale nadal wiele pozostaje do zrobienia. Kobiety i dziewczęta w Europie są obecne we wszystkich dziedzinach, od edukacji po zatrudnienie, na stanowiskach decyzyjnych w polityce i w biznesie, przekazują swoje wizje jako artystki, dzielą się swoim poglądami jako dziennikarki, są badaczkami czy przywódczyniami społeczności lokalnych. Bardziej niż kiedykolwiek posiadają zdolność wpływania na debatę polityczną i upominania się o swoje prawa. Kampanie, akcje czy konferencje odbywają się w różnych krajach, ożywiając odnowiony społeczny ruch kobiet. Organizacje kobiece z krajów nordyckich zebrały się na Forum Nordyckim (Nordiskt Forum) w czerwcu 2014 i zorganizowały trwający cztery dni festiwal aktywizmu, sztuki i refleksji na temat wyzwań współczesnego świata. Kobiety węgierskie zorganizowały w 2013 roku pierwszy Kongres Kobiet od 1989 roku! Nowe pokolenie młodych feministek mobilizuje się szeroko, wykorzystując do tego najnowsze technologie komunikacyjne i w sposób dynamiczny zwalcza nowe i stare formy pogwałcenia ich praw. Międzynarodowe protesty i fale masowej solidarności w odpowiedzi na pogwałcenia praw kobiet są odpowiedzią na wstrząsające przypadki gwałtów kobiet w Indiach. Niektórzy mężczyźni publicznie zajmują stanowisko w sprawie pogwałceń praw kobiet, lub angażują się osobiście w ruch feministyczny, by poprzeć żądania organizacji feministycznych. Feministyczne ekonomistki podważają podstawy systemu, w którym obecnie żyjemy, proponując nowe sposoby wyznaczania standardów dobrobytu i ocalenia naszej planety dla następnych pokoleń. Jednak mimo optymistycznej wizji odnowy feminizmu w Europie, prawa kobiet są bardziej niż kiedykolwiek zagrożone. Z jednej strony ultrakonserwatywne i religijne ugrupowania kwestionują równość płci, atakując seksualne i reprodukcyjne prawa, edukację seksualną, dostęp kobiet do zatrudnienia i polityki. Niektóre ugrupowania reprezentujące interesy mężczyzn zdobywają poklask mediów dla swoich żądań powrotu do struktur patriarchalnych. Cięcia finansowe zagrażają przetrwaniu organizacji kobiecych. Wybory 2014 roku wprowadziły do Parlamentu 6

7 Europejskiego dużą ilość populistycznych i mizoginistycznych parlamentarzystów, którzy bez ogródek atakują polityki UE mające na celu promocję równości płci i praw kobiet. Z drugiej strony, neoliberalny system i społeczeństwo konsumpcyjne oddziałują w sposób niezwykle szkodliwy na kwestię wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt, uprzedmiatawiając ich ciała i seksualność i upowszechniając stereotypy płciowe we wszystkich sferach życia społecznego. Z lękiem przyglądamy się takiemu upowszechnieniu kultu indywidualizmu, który prowadzi do tego, że strukturalne pogwałcenia praw kobiet nie są traktowane poważnie. Pekińska Platforma Działania identyfikując 12 krytycznych obszarów zestawiła je w jednym dokumencie jako współzależne i połączone. W podobny sposób podejdziemy do naszej analizy działań UE, starając się stworzyć spójny obraz, w którym poszczególne pozytywne działania mogą się wzajemnie wzmacniać. Unia Europejska może być kołem zamachowym wprowadzenia ustawodawstwa na rzecz równości płci i inspiracją dla krajów członkowskich UE. Równość kobiet i mężczyzn jest podstawową wartością Unii Europejskiej i krajów członkowskich. Jednak, taka deklaracja złożona przez UE nie przekłada się na praktykę w większości sfer życia społecznego i politycznego. Mimo, iż poprzez lata swojego istnienia Parlament Europejski przyjmował na siebie coraz większe zadania reagowania w przypadku pogwałceń prawa człowieka, wzywając do równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet, państwa członkowskie powstrzymywały się przed przyjęciem bardziej ambitnych celów i ustawodawstwa odnośnie praw kobiet. Na skutek takiego postępowania do tej pory nie przyjęto strategii na rzecz przeciwdziałania przemocy wobec kobiet. Choć wprowadzanie problematyki płci do głównego nurtu działania i polityki (gender mainstreaming) zostało zaakceptowane i przyjęte jako główna strategia dla wszystkich polityk EU, to jednak rzeczywistość pokazuje, że nie jest ona 7

8 realizowana w wielu obszarach ani postrzegana jako priorytet. Mit o równości, która już istnieje w Europie jest nadal silny i stoi na drodze dążenia by równość płci stała się samodzielnym celem dla UE. Obecna trudna sytuacja ekonomiczna wzmacnia podejście wielu polityków i przeciętnych obywateli, którzy uważają, że prawa kobiet są tylko wisienką na torcie. Czytając nasz raport zobaczycie, że niektóre działania zostały podjęte w tych czy innych obszarach, ale brak spójnej strategii jasno pokazuje, że równość płci nie jest traktowana wystarczająco poważnie. W tym kontekście, w większości polityk UE (włączając w to, niektóre obszary nie objęte Pekińską Platforma Działania, takie jak sport czy kultura) potrzeby kobiet i dziewcząt zupełnie nie są zintegrowane. Inny, oczywisty przekaz płynący z naszej analizy, wskazuje na silnie zakorzenione stereotypy płciowe we wszystkich obszarach życia. Stereotypy, które wpływają na kolor ubranek dla chłopców i dziewcząt (niebieskie dla chłopców i różowe dla dziewcząt ), które mają wpływ na wybory dokonywane przez dziewczynki odnośnie wykształcenia, które powstrzymują kobiety od wykonywania niektórych zawodów, które wywierają wpływ na zdrowie kobiet i dziewcząt, które usprawiedliwiają przemoc i codzienny seksizm, które przekazują informacje na temat roli kobiet w społeczeństwie Pekińska Platforma Działania nie miała wyłącznie na celu ustanowienia prawnych podstaw gwarantujących prawa kobiet, miała także cel podniesienia świadomości odnośnie potrzeby radykalnej mentalnej zmiany, koniecznej by doprowadzić do równości kobiet i mężczyzn. Dzisiaj ta przemiana mentalnościowa pozostaje najtrudniejszym wyzwaniem dla ruchu kobiecego. Podczas gdy ustawodawstwo jest bardzo ważne, nie jest ono jednak wystarczające i powinna mu towarzyszyć potężna polityczna i oddolna akcja na rzec wprowadzenia zmian na wszystkich poziomach życia, osobistego i społecznego. Jednocześnie pojawiają się nowe wyzwania, które będą wymagały z naszej strony pełnego zaangażowania i uwagi. Kobiety nie są grupą homogeniczną i ich identyfikacje się różnorodne. To właśnie ta różnorodność sprawia, że nasze społeczeństwo jest tak interesujące i 8

9 twórcze. Jednak życie w systemie, w którym rasizm, seksizm i klasowość są nadal dominujące, kobiety przypisane do różnych grup społecznych, posiadające różnorodne identyfikacje stają się bardziej podatne na dyskryminację, przemoc i pogwałcenie swoich praw. Szczególnie trudna sytuacja migrantek, nielegalnych imigrantek, kobiet romskich, kobiet niepełnosprawnych, kobiet wiejskich, dziewcząt, kobiet starszych, lesbijek i biseksualistek, kobiet transpłciowych jest niedostrzegana i nie jest postrzegana jako kwestia, którą należy się szczególnie zająć. Należy jak najszybciej tak zaprojektować wszystkie polityki by nie zostawiały one żadnej dziewczynki czy kobiety poza swoim obszarem. Nadszedł najwyższy czas by zrozumieć, że pokój, sprawiedliwość i zrównoważony rozwój nie mogą zostać osiągnięte, jeśli połowa mieszkańców naszej planety nie może korzystać w pełni ze swoich praw człowieka. Potrzebujemy nowego paradygmatu dla praw człowieka: prawa człowieka powinny dotyczyć wspólnej wizji i solidarności, a nie być wyłącznie narzędziem do promocji indywidualizmu. Obecny system ekonomiczny, polityczny i społeczny pokazały, że są niestabilne i niezrównoważone, niebezpieczne dla Ziemi i niezdolne do zabezpieczenia i ochrony osób najbardziej zagrożonych, poczynając od dziewcząt i kobiet. Ekonomistki feministyczne są inspiracją dla nowej, radykalnej wizji ludzi i planety, obejmującej ekonomię opieki, a ruch kobiecy pozostaje w sojuszu z innymi ruchami społecznymi by zaproponować alternatywy oparte na prawach, solidarności i równości. EWL pracuje na rzecz pokojowej i demokratycznej Unii Europejskiej opartej na kulturze szacunku dla praw człowieka, równości, pokoju i solidarności w Europie i na całym świecie, gdzie kobiety i mężczyźni mają równe prawa, cieszą się możliwością dokonywania wyboru i równym dostępem do zasobów społecznych, kulturalnych i ekonomicznych. Głęboko wierzymy, że wartości, które promujemy tworzą podstawy nowego modelu: Równości; Solidarności; Szacunku; Parytetu; Wolności; Pokoju; Sprawiedliwości; Uwłasnowolnienia; Współpracy i budowy konsensusu; Odpowiedzialności; Otwartości i transparentności; Niezależności. 9

10 Obchodząc 20 lat Pekińskiej Platformy Działania w 2015 roku, społeczność międzynarodowa będzie w tym samym czasie dyskutować nad przyjęciem nowych globalnych podstaw polityki rozwojowej zawartych w Celach Zrównoważonego Rozwoju. Pośród 17 zaproponowanych celów, prawa kobiet są sformułowane jako osobny cel: Równość płci, uwłasnowolnienie kobiet i dziewcząt. Unia Europejska, jako część społeczności międzynarodowej, znalazła się w punkcie zwrotnym w kwestii polityk równościowych: może stać się liderem zmian prowadzących w kierunku zrównoważonej przyszłości, w której zapewniona jest równość płci, lub może przyjąć taka wizję Europy, która pozwoli na to by przez następnych 20 lat Pekińska Platforma Działania mogła być ignorowana. Trwają starania o to by nominacja Komisarza UE do spraw Równości Płci umożliwiła radykalna przemianę w polityce równościowej UE i stała się kamieniem milowym na drodze do ambitniejszych działań europejskich na rzecz równości płci. Rozwój globalnego ruchu obywatelskiego domagającego się nowego paradygmatu dla przyszłych działań może stać się okazją dla ruchu kobiecego by zademonstrować, że inwestowanie w prawa kobiet jest najbardziej pilnym i jedynym, skutecznym działaniem na rzecz ochrony planety i przyszłych pokoleń. A także tego, by przyszłe pokolenia żyły w równości, uwłasnowolnieniu, pokoju i godności. Europejskie Lobby Kobiet i jego członkinie będą kontynuować swoje aktywne działania na rzecz lepszego świata dla wszystkich kobiet i dziewcząt w Europie i na całym świecie. Inny świat jest nie tylko możliwy, ale już nadchodzi. W spokojny dzień słyszę jak oddycha. Arundhati Roy 10

11 OD PEKINU DO BRUKSELI NASZE CZŁONKINIE PAMIĘTAJĄ Byłam w Pekinie w 1995 roku i było to dla mnie niezwykle istotne przeżycie. Moje życie się odmieniło kiedy zobaczyłam potęgę kobiet z całego świata. Po tej konferencji bardziej zaangażowałam się w działania na rzecz równości płci i prawa kobiet. Od tego czasu bardziej zainteresowałam się takimi tematami jak przemoc wobec kobiet, obrzezanie kobiet czy selektywna aborcja w Indiach prowadząca do zmniejszenia ilości rodzących się dziewczynek. Tony Filedt Kok, Członkini Zarządu EWL, Holandia Co pozostaje w umyśle i w sercu, nawet 20 lat później to radość i ekscytacja kobiet z całego świata przedstawicielek rządów i organizacji pozarządowych, które miały okazję zebrać się razem i wspólnie obradować. Pekin to było miejsce gdzie zdałyśmy sobie sprawę, ze problemy i przeszkody, które napotykają kobiety są takie same na całym świecie. A także, że musimy za wszelka cenę pracować razem na Północy i Południu aby zablokować kulturowe, ekonomiczne i religijne uprzedzenia, które stoją na drodze kobiecego potencjału do samorozwoju i uwłasnowolnienia. Od czasu Pekinu 1995 świat bardzo się zmienił. Jednak nadal wiele pozostało do zrobienia. Dziedzina, w której z trudnością dostrzegam jakikolwiek zmiany na lepsze to plaga przemocy wobec kobiet dziewczynek, nastolatek, dorosłych czy seniorek we wszystkich jej postaciach. Obserwuję, że kobiety i dzieci w coraz większym stopniu są wykorzystywane jako narzędzia wojny (Ruanda, kraje byłej Jugosławii, konflikty z udziałem Islamistów w różnych miejscach na świecie). Nurtuje mnie pytanie czy młode dziewczyny są bardziej narażone na ryzyko niż wcześniej lub czy tylko nam się tak wydaje ponieważ nie byłyśmy świadome różnych praktyk w okresie poprzedzającym epokę smartfonów? Teraz informacje docierają szerzej i szybciej za pomocą internetu, a sceny przemocy można zobaczyć nawet na ekranach telefonów komórkowych. Jednak niezależnie od tych refleksji, kiedy wracam do wydarzen sprzed blisko 20 lat w Pekinie, to musze przyznać, ze 11

12 sama świadomość, że cały zgromadzony w Pekinie tłum był ogarnięty jedną myślą, jednym życzeniem osiągnięcia tych samych celów, czyli poszanowania praw kobiet, jest najbardziej mobilizująca i podtrzymuje moją chęć do działania na rzecz lepszego życia dla wszystkich kobiet na całym świecie. Chris Verhaegen, Prezeska Belgijskiego Instytutu Równości Kobiet i Mężczyzn Tak długo jak żyję będę dumna, że udało nam się uratować w dokumentach pekińskich postępowe sformułowania z konferencji z Kairu. Cieszę się również nadal z tego, że udało nam się zachować sformułowania dotyczące zakazu dyskryminacji ze względu na orientację seksualną, aż do chwili gdy prawa LGBT zostały ostatniej nocy negocjacji przehandlowane przez stare, bogate demokracje wbrew żądaniom biednych krajów rozwijających się za większe wsparcie finansowe dla zrównoważonego rozwoju. Bez wątpienia, w ciągu ostatnich 20 lat, ludzkość poczyniła ogromny krok naprzód w kierunku równości płci biorąc na przykład pod uwagę zmniejszenie się analfabetyzmu wśród kobiet. Kiedy wszystkie kobiety będą mogły czytać i pisać to istnieje większa szansa, że będą również w stanie kontrolować swoje życie reprodukcyjne, a także skutecznie upomnieć się o wszystkie swoje prawa człowieka. Jednak z perspektywy 20 lat myślę jednak o tym, jak strasznie wysoką cenę zapłacili przeciętni obywatele z obu tych grup, bogatych i biednych, płacąc za ten wstydliwy handel wymienny z Pekinu. Obecnie, nie tylko prawa mniejszości seksualnych, ale także seksualne i reprodukcyjne prawa wszystkich kobiet, są pod wzrastającą presją religijnych fundamentalistów z całego świata, a bezprecedensowa koncentracja majątku w rękach dziesięciu procent elit światowych i elit każdego z narodów zrzeszonych w Organizacji Narodów Zjednoczonych zagraża nie tylko globalnym i narodowym szansom kobiet, ale również możliwościom całych społeczności na osiągnięcie równości, rozwoju i pokoju. Sonja Lokar, Dyrektorka Sieci CEE na Rzecz Równości Płci, Słowenia. 12

13 Podczas spotkania w Pekinie, powietrze wypełnione było entuzjazmem, nadzieją na lepszą przyszłość i konstruktywnymi dyskusjami. Dalekosiężne porozumienia osiągnięte w negocjacjach nad sformułowaniami Pekińskiej Platformy Działania są tego najlepszym odzwierciedleniem. W miarę zbliżania się momentu podjęcia decyzji, napięcie narastało w sali konferencyjnej. Powiedziałabym, że linia podziału przebiegała pomiędzy państwami świeckimi i religijnymi, a nie pomiędzy Południem i Północą. Około trzydziestu delegacji w pełni poparło wnioski końcowe. Zostało to przyjęte oklaskami i okrzykami uznania, szczególnie przez organizacje pozarządowe. Brak aprobaty ze strony części delegatów nie był skrywany i wyrażał się poprzez słowne deklaracje lub mowę ciała. Interesujący jest fakt, ze Egipt przyjął wnioski końcowe, wskazując że prawa kobiet są zagrożone przez konserwatywne siły grożące odwróceniem procesu pekińskiego. Inna ciekawa sprawa dotyczy dużego zainteresowania kwestiami związane z problemami dziewczynek i młodych kobiet. Problemy związane z sytuacją tych dwóch grup kobiet były szczególnie chętnie omawiane i znalazły się we wnioskach końcowych. Deklaracja zawiera mocne zapisy dotyczące równych praw i zwalczania dyskryminacji kobiet i dziewcząt, które dzisiaj trudno byłoby uzyskać. Dlatego chrońmy i kontynuujmy naszą pracę z Pekińską Platformą Działania. Katarina Lindahl, Przewodnicząca Szwedzkiego Komitetu ONZ Byłam pod wrażeniem przemówienia Hillary Rodham Clinton, żony jednego z najpotężniejszych ludzi na świecie, Billa Clintona. Jej pierwsze słowa brzmiały: < zbieramy się na polach i w fabrykach. Na rynkach wiejskich i w supermarketach. W salonach i salach konferencyjnych [ ] I za każdym razem nasze rozmowy dotyczą naszych dzieci i rodzin [ ] Zbierając się w Pekinie, skupiamy uwagę świata na sprawach, które liczą się najbardziej w życiu kobiet i ich rodzin; dostępie do edukacji, opiece zdrowotnej, pracy i kredytach, szansach na możliwość korzystania z podstawowych praw człowieka i pełne uczestnictwo w życiu politycznym swoich krajów [ ] Słyszymy na całym świecie tę samą prawdę, że jeśli kobiety są zdrowe i wykształcone to ich rodziny świetnie prosperują. Jeśli kobiety żyją w środowisku wolnym od przemocy to ich rodziny rozkwitają. Jeśli kobiety mają szanse na uzyskanie pracy i zarobkowania jako pełnowartościowe i równe uczestniczki życia 13

14 społecznego, to ich rodziny rozkwitają. A kiedy rodziny rozkwitają, społeczności i całe narody rozkwitają i świetnie prosperują.> Tym przemówieniem Hillary Clinton wyraziła jasną myśl, że dążenia kobiet są takie same we wszystkich krajach, bogatych, biednych, autokratycznych, teokratycznych Ponadto, pokazała doskonałe połączenie pomiędzy dążeniami kobiet i ich prawami, a aspiracjami rodzin. Po dwudziestu latach, te aspiracje są nadal podstawa naszych dążeń. Mieke Van Haegendoren, była prezeska Vrouwenraad, Belgia JAK UNIA EUROPEJSKA WPROWADZA W ŻYCIE POSTANOWIENIA PEKIŃSKIEJ PLATFORMY DZIAŁANIA, STRUKTURA RAPORTU EUROPEJSKIEGO LOBBY KOBIET Raport EWL Pekin+20 przygląda się 12 krytycznym obszarom zidentyfikowanym w Pekińskiej Platformie Działania według tego samego schematu: Krótki akapit w konkretny sposób opisuje dlaczego istnieje potrzeba wprowadzania równości pomiędzy kobietami a mężczyznami w określonym obszarze. Fakty i liczby przekazują dokładny obraz sytuacji w Europie tak aby czytelnicy ocenili rzeczywistość doświadczaną przez kobiety i dziewczynki. Dział poświęcony UE ocenia zmiany jakie się dokonały lub pozostały do zrobienia na poziomie europejskim. Niektóre dobre praktyki są przytoczone przez członkinie EWL, które mają służyć jako inspiracja dla krajów członkowskich Unii Europejskiej i instytucji europejskich. Dla każdego obszaru krytycznego, niektóre wyzwania utrzymują się latami, podczas gdy pojawiają się wyzwania nowe, wymagające nowego podejścia i są one wyszczególnione w dziale WYZWANIA. Na koniec, prezentujemy nasze główne żądania na rzecz działania na poziomie Unii Europejskiej (a czasem krajowym) w każdym obszarze. Raportem EWL można posłużyć jako tematycznymi ulotkami dotyczącymi każdego obszaru krytycznego. 14

15 Mamy nadzieję, że uznacie raport za przydatny i inspirujący! KOBIETY I UBÓSTWO Brak równości płci jest pogwałceniem prawa człowieka do życia w godności. Bieda odbiera człowiekowi godność. Inwestując w Socjalną Europę, raport 2012 Zarówno ubóstwo, jak i wykluczenie społeczne są połączone z kwestią niezależności ekonomicznej kobiet, która jest niezbędnym warunkiem by kobiety stały się aktywnymi uczestniczkami wszystkich dziedzin życia. Kobiety są nie tylko częścią każdej grupy zagrożonej ubóstwem, ale są też szczególnie narażone na inne formy dyskryminacji (wynikające z ich statusu migrantek, pochodzenia etnicznego, niepełnosprawności, itd.) Ubóstwo i wykluczenie społeczne w połączeniu z utrzymującą się patriarchalną mentalnością legitymizującą przedmiotowe traktowanie seksualności i ciał kobiet, są także czynnikami popychającymi kobiety i dziewczęta do prostytucji i powodującymi, że stają się ofiarami handlu ludźmi w celach wykorzystania seksualnego zarówno w krajach członkowskich Unii Europejskiej, jak i w wymiarze międzynarodowym. Utrzymywanie się, a nawet wzrost dużego ubóstwa wśród kobiet w jasny sposób wskazuje na to, że obecna polityka zatrudnienia, a także polityki społeczne i ekonomiczne Unii Europejskiej, nie są w stanie w sposób adekwatny odpowiedzieć na potrzeby kobiet i zagwarantować praw kobiet i dziewcząt. Programy oszczędnościowe, początkowo zaplanowane w celu złagodzenia kryzysu ekonomicznego i demokratycznego w UE, nadal mają dramatyczny wpływ na sytuację kobiet zarówno jako pracownic sektora publicznego, w obszarach takich jak edukacja i zdrowie, a także jako beneficjentek opieki 15

16 społecznej, usług sektora publicznego łącznie z usługami opiekuńczymi, które wszystkie zostały dotknięte cięciami budżetowymi. CELE STRATEGICZNE PEKIN 95 - Dokonać przeglądu, przyjąć i stosować polityki makroekonomiczne i strategie rozwojowe, które wychodzą naprzeciw potrzebom i wysiłkom kobiet żyjących w ubóstwie. - Dokonać przeglądu aktów prawnych i procedur administracyjnych, aby zapewnić kobietom równe prawa i dostęp do zasobów ekonomicznych. Umożliwić kobietom dostęp do mechanizmów i instytucji kredytowych. - Rozwijać metody mające na uwadze kulturową tożsamość płci (dżender) i przeprowadzać badania mające na celu zwalczanie feminizacji ubóstwa. FAKTY I LICZBY W EUROPIE Ponad jedna czwarta (26,9%) kobiet w 28 krajach Europy doświadcza ubóstwa i wykluczenia społecznego. Różnorodne wskaźniki wykorzystywane w badaniu rynku pracy i opieki społecznej wskazują, że strukturalne przyczyny ubóstwa mają nieproporcjonalnie wyższy wpływ na sytuację kobiet. Kryzys bardzo silnie wpłynął na życie kobiet. Wzrasta ilość kobiet bezdomnych. Badania szacują, że pomiędzy 11 a 17% bezdomnych zamieszkujących ulice i 25-30% wszystkich bezdomnych w Europie stanowią kobiety, zarówno samotne jak i z dziećmi. Wśród głównych przyczyn bezdomności są przemoc domowa i seksualna, co wskazuje na to, że schroniska i nieformalne systemy pomocy przestają istnieć lub/i są niewystarczająco finansowane. Około 9% osób posiadających pracę również doświadcza ubóstwa ze względu na głodowe pensje. Według OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju), mniej więcej co czwarta osoba z niepełnosprawnością żyje w ubóstwie. Ubóstwo należy oceniać również z perspektywy cyklu życiowego: różnica w emeryturach wynosząca 39% w UE jest główna przyczyną feminizacji ubóstwa wśród starszych kobiet, dotykającej 22% kobiet w wieku ponad 65 lat w porównaniu do 16% mężczyzn w tej samej kategorii wiekowej. Samotni rodzice, spośród których 8 90% to kobiety, migrantki, które w wielu 16

17 przypadkach pracują w tzw. szarym sektorze oraz kobiety Romskie, spośród których wiele mieszka w fatalnych warunkach są szczególnie zagrożone ubóstwem. KOBIETY I UBÓSTWO A UNIA EUROPEJSKA W 2010 roku, jako cześć strategii 2020, Unia Europejska ustanowiła cel wydobycia co najmniej 20 milionów ludzi z ubóstwa i wykluczenia społecznego w następnej dekadzie. Kraje członkowskie zostały zachęcone do wprowadzania środków zaradczych z uwzględnieniem płci beneficjentów. Jednakże na skutek dominacji zarządzania z perspektywy makroekonomii i wprowadzanie mechanizmów oszczędnościowych przyniosło wzrost ilości osób żyjących w ubóstwie/sytuacji wykluczenia społecznego o ponad 6 milionów (2012). W lutym 2013 roku, Komisja Europejska przyjęła Socjalny Pakiet Inwestycyjny (SIP Social Investment Package), czyli zespół wytycznych odnośnie polityki społecznej dla krajów członkowskich mających pomóc w zwalczaniu bezrobocia, ubóstwa i wykluczenia społecznego. Pakiet (SIP) podkreśla potrzebę istnienia przystępnej cenowo i wysokiej jakościowo edukacji dla najmłodszych oraz instytucji oferujących usługi opiekuńcze dla osób starszych. Niestety zbyt wąska perspektywa Pakietu, która koncertuje się wyłącznie na likwidacji barier stojących na drodze większego udziału kobiet na rynku pracy nie oferuje rozwiązań dla przyczyn strukturalnych feminizacji ubóstwa. Do tej pory nie powstała całościowa strategia na rzecz zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego na poziomie europejskim. Chociaż ilość wytycznych odnośnie ubóstwa dla poszczególnych krajów wzrosła w ciągu ostatnich czterech lat, ubóstwo kobiet i wykluczenie społeczne nadal pozostaje problemem, którym należy zająć się w należyty sposób. 17

18 DOBRA PRAKTYKA - nowe prawo we Francji wymaga by umowa o pracę oznaczała minimum 24 godziny pracy tygodniowo. Ma to na celu poprawę sytuację najmniej zarabiających pracowników, w szczególności kobiet. - Wprowadzenie minimalnej płacy w Niemczech (2015) będzie korzystne dla kobiet, które stanowią większość 7 milionów osób pracujących dorywczo, zarabiających 450 Euro miesięcznie, nie objętych opieka socjalną czy żadnym planem emerytalnym. WYZWANIA - Kobiety nadal postrzegane są jako osoby zależne: mają status osoby dorabiającej do osoby gwarantującej główne źródło utrzymania, a gospodarstwo domowe, (a nie indywidualna osoba) determinuje dostęp i poziom indywidualnych praw w systemie opieki społecznej i opodatkowania, co skrywa nierówności wynikające z płci. - Brak odpowiedniego dostępu do przystępnej cenowo opieki dla dzieci, w sposób nieproporcjonalny wpływa na sytuację gospodarstw domowych, w których głową rodziny jest samotna matka, utrudnia uczestnictwo kobiet na rynku pracy i powoduje brak uprawnień do emerytury w starszym wieku. - Nierówny podział nieodpłatnej pracy opiekuńczej i domowej w sposób poważny ogranicza równe szanse kobiet na uzyskanie odpowiedniego, niezależnego dochodu. - Role płciowe, stereotypy związane z kulturową i społeczną rolą kobiety wpływają na nierówność w sferze szans życiowych i możliwości dokonywania wyborów. - Nierówności w zatrudnieniu (praca w niepełnym wymiarze godzin, różnice w wynagrodzeniu kobiet i mężczyzn za pracę o tej samej wartości, itd.) odgrywają kluczową rolę w uwięzieniu kobiet w ubóstwie uniemożliwiając ich ekonomiczną niezależność przez całe życie. Zbyt niskie emerytury w stosunku do emerytur mężczyzn wynikają bezpośrednio z faktu, że kobiety częściej opiekują się dziećmi czy starszymi, zależnymi krewnymi i przez to odkładają mniej składek emerytalnych. System emerytalny nadal 18

19 odzwierciedla model rodziny, w której mężczyzna jest głównym żywicielem rodziny - Nieadekwatne systemy opieki społecznej mogą szczególnie wpłynąć na sytuację kobiety poza rynkiem pracy. Biorąc pod uwagę silny związek pomiędzy ubóstwem kobiet i dzieci, niedostateczny dochód na dziecko jest również czynnikiem przesądzającym o losie kobiet - Przemoc wobec kobiet i dziewcząt wzmacnia zagrożenie ubóstwem i wykluczeniem społecznym - Dane makroekonomiczne nie są przystosowane do odzwierciedlenia zarówno istniejącego ubóstwa jak i wpływu recesji na życie kobiet. Gospodarstwo domowe nadal jest używane jako miara statystyczna co skutkuje tym, że indywidualne ubóstwo, szczególnie to, które wpływa na życie kobiet, pozostaje ukryte. NASZE ŻĄDANIA wzmocnić kobiety, pozbyć się ubóstwa - Zagwarantować zindywidualizowanie praw w opiece społecznej i systemie podatkowym. - Ustalić minimalny dochód zapewniający podstawowe standardy socjalne, takie jak dostęp do opieki zdrowotnej, edukacji i opieki. - Rozwinąć i wprowadzić w życie Europejską Strategię Opieki Społecznej (European Social Protection Strategy). - Wypracować wszechstronną europejską strategię, która będzie miała decydujący wpływ na równość płci, uwłasnowolnienie kobiet i zagwarantuje prawa dla wszystkich kobiet i dziewcząt w Europie niezależnie od wieku, niepełnosprawności, narodowości czy pochodzenia etnicznego, społecznego czy geograficznego, orientacji seksualnej, tożsamości płciowej do życia w godności w Europie wolnej od ubóstwa i wykluczenia społecznego. 19

20 EDUKACJA KOBIET Chwyćmy za książki i pióra, to jest najpotężniejsza broń Malala Yousafzai, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla w 2014 roku CELE STRATEGICZNE PEKIN 95 - Zapewnić równy dostęp do oświaty. - Zlikwidować analfabetyzm kobiet. - Ułatwić kobietom dostęp do szkolenia zawodowego, nauk matematyczno - przyrodniczych i technicznych oraz kształcenia ustawicznego. - Rozwijać edukację wolną od dyskryminacji. - Przyznać odpowiednie środki na reformy oświatowe i monitorować realizację tych reform. - Popierać kształcenie ustawiczne dziewcząt i kobiet. Wysoki poziom oświaty wpływa pozytywnie na rozwój każdej jednostki i jest warunkiem rozwoju demokratycznego społeczeństwa. Edukacja jest prawem człowieka i jest podstawowym narzędziem uzyskiwania celów równości, rozwoju i pokoju. Podczas gdy wszystkie 28 państw członkowskich Unii Europejskiej gwarantuje i oferuje nieodpłatne szkolnictwo podstawowe i średnie dla dziewcząt i chłopców, stereotypy płciowe nadal są obecne we wszystkich systemach edukacyjnych w Europie, zarówno w postawach nauczycieli jak i materiałach edukacyjnych. Stereotypy oddziałują na samoocenę dziewcząt, relacje z chłopcami, a także na ich wybory edukacyjne i zawodowe, a także na postrzeganie przez nich swoich możliwości we wszystkich sferach społecznych. Edukacja niedyskryminująca przynosi korzyści zarówno dziewczynkom jak i chłopcom i wpływa na tworzenie równych relacji pomiędzy kobietami i mężczyznami oraz wspiera dobrostan dziewcząt i kobiet, a także wzmacnia ich pozycję w społeczeństwie. 20

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Żory, 16 stycznia 2014 Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ewa Szymala Opracowano na podstawie Poradnika Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Równość szans kobiet i mężczyzn jest jednym z elementów szerszej kwestii równości szans, których przestrzeganie

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Koalicji na rzecz CEDAW 59. Sesja Komitetu do spraw Likwidacji Dyskryminacji Kobiet

Stanowisko Koalicji na rzecz CEDAW 59. Sesja Komitetu do spraw Likwidacji Dyskryminacji Kobiet Stanowisko Koalicji na rzecz CEDAW 59. Sesja Komitetu do spraw Likwidacji Dyskryminacji Kobiet Niniejsze stanowisko zostało opracowane na podstawie raportu alternatywnego przygotowanego przez trzynaście

Bardziej szczegółowo

Szanowny Panie Ministrze,

Szanowny Panie Ministrze, Warszawa, 16.03.2015 Pan Minister Władysław Kosiniak-Kamysz Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Szanowny Panie Ministrze, Organizacje tworzące Koalicję na rzecz CEDAW zwracają się do Pana Ministra

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski 17% kobiet w UE znajduje się na granicy ubóstwa. Wyniki badania Eurobarometru przeprowadzonego we wrześniu 2009 roku, wskazują, że w każdej grupie

Bardziej szczegółowo

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 W 2000 roku społeczność międzynarodowa przyjęła Milenijne Cele Rozwoju na rzecz eliminowania ubóstwa oraz zapewnienia globalnej równowagi gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja w lubuskich środowiskach lokalnych

Dyskryminacja w lubuskich środowiskach lokalnych Dyskryminacja w lubuskich środowiskach lokalnych Sondaż diagnostyczny został przeprowadzony przez uczestników projektu Dyskryminacja? Działam przeciw! w ich środowiskach lokalnych. W badaniu ankietowym

Bardziej szczegółowo

PROJEKT SPRAWOZDANIA

PROJEKT SPRAWOZDANIA PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 14.10.2013 2013/2183(INI) PROJEKT SPRAWOZDANIA w sprawie unijnego harmonogramu działań przeciwko homofobii

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach EFS 2014-2020. Warszawa 12.12.2014

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach EFS 2014-2020. Warszawa 12.12.2014 Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach EFS 2014-2020 Warszawa 12.12.2014 Fundusze Strukturalne 2014-2020 Polityki horyzontalne Rozporządzenie ogólne 2014-2020 zasadę równości szans płci i równości

Bardziej szczegółowo

Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych

Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Maria Król POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich z realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych

Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich z realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich z realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych Konferencja podsumowująca badania pt. Polityka publiczna wobec osób

Bardziej szczegółowo

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA Pomoc Osobom Niesamodzielnym Prezentacja Projektu Ustawy Senat RP, Komisja Rodziny i Polityki Społecznej, 14 maja 2013 Zofia Czepulis-Rutkowska Instytut Pracy

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach perspektywy finansowej 2014-2020

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Warszawa, 25 czerwca 2015r. Zasada równości szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy jest w przypadku funduszy unijnych jedną

Bardziej szczegółowo

Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym

Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym Małgorzata Joanna Adamczyk Kolegium MISH UW Collegium Invisibile m.adamczyk@ci.edu.pl Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym Ewolucja czy rewolucja? Zdobywanie przez osoby

Bardziej szczegółowo

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Joanna Skonieczna

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Joanna Skonieczna Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej Joanna Skonieczna Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej European Union Agency for Fundamental Rights (FRA) Rozporządzenie Rady (WE) nr 168/2007 z dnia

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach PO KL

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach PO KL Spotkanie informacyjne współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach PO KL Konkurs zamknięty nr 11/POKL/9.5/2009

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 4 maja 2012 r. Sz. P. Donald Tusk Prezes Rady Ministrów

Warszawa, 4 maja 2012 r. Sz. P. Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Warszawa, 4 maja 2012 r. Sz. P. Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Dotyczy: Działań rządu na rzecz podpisania i ratyfikacji Konwencji Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet

Bardziej szczegółowo

RADA EUROPY KOMITET MINISTRÓW

RADA EUROPY KOMITET MINISTRÓW RADA EUROPY KOMITET MINISTRÓW Zalecenie Rec(2005)5 Komitetu Ministrów dla państw członkowskich w sprawie praw dzieci przebywających w placówkach opiekuńczo-wychowawczych (Przyjęte przez Komitet Ministrów

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

Stanowisko z Odense Nasze ABC dla równości, edukacji i zdrowia. Tłumaczenie i opracowanie: Tomasz Wojtasik

Stanowisko z Odense Nasze ABC dla równości, edukacji i zdrowia. Tłumaczenie i opracowanie: Tomasz Wojtasik Stanowisko z Odense Nasze ABC dla równości, edukacji i zdrowia Tłumaczenie i opracowanie: Tomasz Wojtasik Warszawa 2014 W dniach 7 9 października 2013 r. w Odense w Danii odbyła się Czwarta Europejska

Bardziej szczegółowo

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją dr Violetta Florkiewicz Strategia Europa 2020 Jest to unijna strategia wzrostu do 2020 roku. Jej celem jest osiągnięcie wzrostu gospodarczego, który

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 62 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz.

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz. Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania Dz.U. Nr 254, poz. 1700 Ustawa implementuje dyrektywy: dyrektywę Rady 86/613/EWG z dnia

Bardziej szczegółowo

Rozumienie niepełnosprawności jako kwestii praw człowieka

Rozumienie niepełnosprawności jako kwestii praw człowieka Rozumienie niepełnosprawności jako kwestii praw człowieka Maria Król POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym Krok za krokiem w Zamościu 1 Konwencja ONZ/Preambuła/

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY KONGRES BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO KIELCE, 18-20 KWIETNIA 2016 www.chemss2016.org DEKLARACJA

ŚWIATOWY KONGRES BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO KIELCE, 18-20 KWIETNIA 2016 www.chemss2016.org DEKLARACJA ŚWIATOWY KONGRES BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO KIELCE, 18-20 KWIETNIA 2016 www.chemss2016.org DEKLARACJA na temat rozwoju współpracy międzynarodowej w celu umacniania bezpieczeństwa chemicznego oraz rozwoju

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 56 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 14 listopada 2008 r. (19.11) (OR. fr) 15740/08 LIMITE DEVGEN 227 RELEX 912 ACP 235 SAN 263

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 14 listopada 2008 r. (19.11) (OR. fr) 15740/08 LIMITE DEVGEN 227 RELEX 912 ACP 235 SAN 263 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 14 listopada 2008 r. (19.11) (OR. fr) 15740/08 LIMITE DEVGEN 227 RELEX 912 ACP 235 SAN 263 NOTA DO PUNKTU I/A Od: Grupa Robocza ds. Współpracy Rozwojowej Data: 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 16.03.2015. Pan Komendant Nadinsp. Krzysztof Gajewski Komendant Główny Policji. Szanowny Panie Komendancie,

Warszawa, 16.03.2015. Pan Komendant Nadinsp. Krzysztof Gajewski Komendant Główny Policji. Szanowny Panie Komendancie, Warszawa, 16.03.2015 Pan Komendant Nadinsp. Krzysztof Gajewski Komendant Główny Policji Szanowny Panie Komendancie, Organizacje tworzące Koalicję na rzecz CEDAW zwracają się do Pana Komendanta z prośbą

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH Kobiecy styl zarządzania dr Ewa Lisowska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Konferencja Czas na nas Plan prezentacji 1. Szklany sufit

Bardziej szczegółowo

1O ARGUMENTÓW za aktywną integracją społeczną

1O ARGUMENTÓW za aktywną integracją społeczną 1O ARGUMENTÓW za aktywną integracją społeczną Publikacja została przetłumaczona z języka angielskiego na język polski w ramach projektu EAPN Polska wspólnie budujemy Europę Socjalną współfinansowanego

Bardziej szczegółowo

Czas Cele Temat Metody Materiały

Czas Cele Temat Metody Materiały Aleksandra Kalisz, Instytut Historii Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Konspekt dnia studyjnego w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau "Dyskryminacja, prześladowanie,

Bardziej szczegółowo

Wrocław 18 listopada 2009 r.

Wrocław 18 listopada 2009 r. Równośd płci w obszarach aktywizacji zawodowej, integracji społecznej oraz adaptacyjności przedsiębiorstw (bariery, stereotypy, działania i metody eliminowania nierówności) Płeć biologiczna a płeć kulturowa

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST. 1 PKT 26A USTAWY, W RAMACH KTÓRYCH MOŻNA UZYSKAĆ POMOC W ZAKRESIE PORADNICTWA ZAWODOWEGO I INFORMACJI ZAWODOWEJ ORAZ POMOCY W AKTYWNYM POSZUKIWANIU

Bardziej szczegółowo

Biuletyn informacyjny- zasada równości szans kobiet i mężczyzn

Biuletyn informacyjny- zasada równości szans kobiet i mężczyzn PROJEKT AKADEMIA SUKCESU INDYWIDUALIZACJA PROCESU NAUCZANIA I WYCHOWANIA UCZNIÓW KLAS I-III SZKÓŁ PODSTAWOWYCH Biuletyn informacyjny- zasada równości szans kobiet i mężczyzn Gender Mainstreaming oznacza

Bardziej szczegółowo

1. My, Rządy uczestniczące w Czwartej Światowej Konferencji w sprawach Kobiet

1. My, Rządy uczestniczące w Czwartej Światowej Konferencji w sprawach Kobiet DEKLARACJA PEKIŃSKA: 1. My, Rządy uczestniczące w Czwartej Światowej Konferencji w sprawach Kobiet 2. Zgromadzone tutaj w Pekinie, we wrześniu 1995 r., w roku obchodów 50. rocznicy powstania Organizacji

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych

POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych Obszary tematyczne polityki młodzieżowej UE 1. Kształcenie i szkolenie 2. Zatrudnienie 3. Kreatywność i przedsiębiorczość 4. Zdrowie i sport 5.

Bardziej szczegółowo

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które:

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które: Załącznik nr do wniosku beneficjenta o płatność w ramach PO KL Szczegółowa charakterystyka udzielonego wsparcia M Mężczyźni, K Kobiety wartość wskaźnika osiągnięta w danym okresie rozliczeniowym (wg stanu

Bardziej szczegółowo

Gender - Edukacja - Praca. Uczelniane rozwiązania antydyskryminacyjne

Gender - Edukacja - Praca. Uczelniane rozwiązania antydyskryminacyjne Katedra Mediów i Badań Kulturowych Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie Zakład Polityki Antydyskryminacyjnej w Mediach / Ośrodka Badań nad Mediami fundacja Autonomia Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej

Bardziej szczegółowo

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 15.3.2013 2012/0192(COD) PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT SPRAWOZDANIA

PROJEKT SPRAWOZDANIA PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia 17.6.2013 2013/2065(INI) PROJEKT SPRAWOZDANIA w sprawie kobiet niepełnosprawnych (2013/2065(INI)) Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia

Bardziej szczegółowo

Specyficzne potrzeby wspierania w pracy osób z niepełnosprawnością intelektualną Stargard Szczeciński, 20 listopada 2008

Specyficzne potrzeby wspierania w pracy osób z niepełnosprawnością intelektualną Stargard Szczeciński, 20 listopada 2008 Krystyna Mrugalska Honorowy Prezes Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Specyficzne potrzeby wspierania w pracy osób z niepełnosprawnością intelektualną Stargard Szczeciński,

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Międzynarodowe warsztaty Zatrudnienie, równouprawnienie, bezpieczeństwo socjalne (nestor) Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Nikogo nie wolno pozostawić samemu sobie pomysły działań i

Bardziej szczegółowo

Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej

Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej Katarzyna Wolska-Wrona Biuro Pełnomocniczki Rządu do Spraw Równego Traktowania Footer Text 12/3/2013 1 Postęp

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

ZAŁĄCZNIK RADA UNII EUROPEJSKIEJ, ZAŁĄCZNIK Projekt konkluzji Rady Wczesne wykrywanie i leczenie zaburzeń komunikacyjnych u dzieci, z uwzględnieniem zastosowania narzędzi e-zdrowia i innowacyjnych rozwiązań RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 1. PRZYPOMINA,

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD Załącznik do Uchwały nr XXIV/196/08 Rady Gminy Szemud z dnia 08 września 2008 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD NA LATA 2008 2013 Szemud 2008 SPIS TREŚCI: I. WSTĘP.. 3 II. III. IV. ZAŁOŻENIA

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 26 marca 2013 r. Szanowny Pan. Antoni Górski Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa. Szanowny Panie Przewodniczący,

Warszawa, dnia 26 marca 2013 r. Szanowny Pan. Antoni Górski Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa. Szanowny Panie Przewodniczący, Warszawa, dnia 26 marca 2013 r. Szanowny Pan Antoni Górski Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Szanowny Panie Przewodniczący, W imieniu Koalicji na Rzecz Równych Szans, nieformalnej platformy skupiającej

Bardziej szczegółowo

Wybory europejskie 2014 MANIFEST EDF: KLUCZOWE PRIORYTETY RUCHU NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Wybory europejskie 2014 MANIFEST EDF: KLUCZOWE PRIORYTETY RUCHU NIEPEŁNOSPRAWNYCH Wybory europejskie 2014 MANIFEST EDF: KLUCZOWE PRIORYTETY RUCHU NIEPEŁNOSPRAWNYCH MANIFEST NA WYBORY EUROPEJSKIE W 2014 ROKU Liczba osób z niepełnosprawnościami w Unii Europejskiej sięga 80 milionów (16%

Bardziej szczegółowo

Polityka równości płci Standard minimum. Urząd Marszałkowski w Łodzi Departament ds. PO Kapitał Ludzki Instytucja Pośrednicząca

Polityka równości płci Standard minimum. Urząd Marszałkowski w Łodzi Departament ds. PO Kapitał Ludzki Instytucja Pośrednicząca Polityka równości płci Standard minimum Urząd Marszałkowski w Łodzi Departament ds. PO Kapitał Ludzki Instytucja Pośrednicząca Cele szkolenia Zrozumienie zasady równości szans kobiet i mężczyzn czym jest,

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 22.1.2010 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Dotyczy: Petycji 0402/2008, którą złożyła Pavlina Radkova (Bułgaria) w sprawie godnego życia dla jej niepełnosprawnego dziecka

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 przyjęta i proklamowana w dniu 10 grudnia 1992 roku Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE Państwa niebędące członkami Rady Europy (Białoruś) PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE SIEDZIBA GŁÓWNA I BIURA BUDŻET Albania, Andora, Armenia, Austria, Azerbejdżan, Belgia,

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Centrum Wsparcia Organizacji. SIECIOWANIE ORGANIZACJI/INSTYTUCJI/G RUP (praca z lokalnymi liderami instytucjonalnymi)

Centrum Wsparcia Organizacji. SIECIOWANIE ORGANIZACJI/INSTYTUCJI/G RUP (praca z lokalnymi liderami instytucjonalnymi) Rozumienie środowiskowej pracy: Praca środowiskowa to działania aktywizujące, integrujące i budujące wspólnotę lokalną, które są podejmowane w społeczności lokalnej. Działania Powinny opierać się na aktywności

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Europejski Program. Drogowego 2011-2020 - nadzieje i oczekiwania. Richard E Allsop. Centre for. Richard E Allsop Centre for.

Europejski Program. Drogowego 2011-2020 - nadzieje i oczekiwania. Richard E Allsop. Centre for. Richard E Allsop Centre for. Europejski Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2011-2020 - nadzieje i oczekiwania Odpowiedzialnośc UE za brd Do roku 1993 Głównie zatwierdzanie typów pojazdów, prawa jazdy i godziny pracy kierowców

Bardziej szczegółowo

Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise

Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise www.adeptus.com.pl Pilotażowy Projekt,,Gotowi na przyszłość Projekt

Bardziej szczegółowo

ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW. Kamila Ordowska

ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW. Kamila Ordowska ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW Kamila Ordowska Dlaczego powinniśmy kształcić postawy społeczne i obywatelskie? Dynamicznie zmieniające się realia współczesnego świata rozwój cywilizacyjno

Bardziej szczegółowo

- ratyfikacja przez Polskę Protokołu Nr 12 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka,

- ratyfikacja przez Polskę Protokołu Nr 12 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Warszawa, 24 czerwca 2015 r. Sz. Pani Ewa Kopacz Prezes Rady Ministrów Szanowna Pani Premier, W imieniu Koalicji na Rzecz Równych Szans, porozumienia kilkudziesięciu polskich organizacji pozarządowych

Bardziej szczegółowo

Pytania i odpowiedzi: wniosek Komisji w sprawie statutu i finansowania europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych

Pytania i odpowiedzi: wniosek Komisji w sprawie statutu i finansowania europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych Bruksela, dnia 12 września 2012 r. Pytania i odpowiedzi: wniosek Komisji w sprawie statutu i finansowania europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych Jaki jest cel wniosku? Celem

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 12. Komitetu Monitorującego. Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego 2014-2020. z dnia 30 kwietnia 2015 roku.

Uchwała nr 12. Komitetu Monitorującego. Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego 2014-2020. z dnia 30 kwietnia 2015 roku. Uchwała nr 12 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego 2014-2020 z dnia 30 kwietnia 2015 roku w sprawie przyjęcia szczegółowych kryteriów wyboru projektów dla Działania

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA FUNDACJA ROZWOJU ŚRODOWISK LOKALNYCH PODPORA WYNIKI BADANIA AKTYWNOŚC SPOŁECZNA SENIOREK W POWIECIE DĄBROWSKIM SMYKÓW 2014 Co sądzić o seniorach, a szczególnie kobietach? Jakie jest ich społeczne zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

Integracja osób niepełnosprawnych

Integracja osób niepełnosprawnych Integracja osób niepełnosprawnych Europejska strategia równych szans Komisja Europejska Równe szanse dla równych praw Europejska wartość dodana Europejski Rok Osób Niepełnosprawnych (ERON) w 2003 r. skłonił

Bardziej szczegółowo

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do:

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: ERASMUS+ Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: spełnienia celów strategii europejskich w obszarze edukacji, w tym zwłaszcza strategii Edukacja i szkolenia 2020, rozwoju krajów partnerskich

Bardziej szczegółowo

Wolontariat szansą na zdobycie doświadczenia. Wolontariat Europejski Erasmus+

Wolontariat szansą na zdobycie doświadczenia. Wolontariat Europejski Erasmus+ Wolontariat szansą na zdobycie doświadczenia Wolontariat Europejski Erasmus+ Erasmus+ Program Uczenie się przez całe życie i program Młodzież w działaniu Comenius Erasmus+ Edukacja szkolna Leonardo da

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXII/240/2013 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 21 marca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXXII/240/2013 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 21 marca 2013 r. UCHWAŁA NR XXXII/240/2013 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie uchwalenia Gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie dla Gminy Żarów

Bardziej szczegółowo

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 5 października 2009 r. (06.10) (OR. en) 14075/09 TRANS 373 MAR 136 AVIATION 156 ENV 634 ENER 320 IND 121 NOTA Od: Do: Nr wniosku Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny Rady

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA MIASTA PŁOCKA NA LATA 2008-2013

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA MIASTA PŁOCKA NA LATA 2008-2013 Załącznik do Uchwały nr 345/XXIV/08 Rady Miasta Płocka z dnia 27 maja 2008 roku PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA MIASTA PŁOCKA NA LATA 2008-2013 P Ł O C K 1 PŁOCK, maj 2008 SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE...3

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA RZĄDU W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE

DZIAŁANIA RZĄDU W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE DZIAŁANIA RZĄDU W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE 1. Ustawa z dnia 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw 2. Nowy Krajowy

Bardziej szczegółowo

Polska powinna zatem opracować cele krajowe uwzględniające niniejsze wskazówki.

Polska powinna zatem opracować cele krajowe uwzględniające niniejsze wskazówki. Wspólne stanowisko wobec włączenia problematyki ubóstwa i wykluczenia społecznego, w tym bezdomności i wykluczenia mieszkaniowego do Krajowego Programu Reform Ministerstwo Gospodarki Koordynujące pracę

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Społeczny

Europejski Fundusz Społeczny Europejski Fundusz Społeczny wsparcie dla młodzieży 11/4/2014 Sytuacja osób młodych w UE Ponad 5,5 mln młodych Europejczyków jest bezrobotnych; Stopa bezrobocia młodzieży wynosi obecnie 23,5 %; 13,2 %

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności;

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności; PRAWA DZIECKA "Nie ma dzieci - są ludzie..." - Janusz Korczak Każdy człowiek ma swoje prawa, normy, które go chronią i pozwalają funkcjonować w społeczeństwie, państwie. Prawa mamy również my - dzieci,

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

I. Ogólne informacje o projekcie.

I. Ogólne informacje o projekcie. Szkoła Podstawowa Nr 113 we Wrocławiu uczestniczy w realizacji projektu: Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I III wrocławskich szkół podstawowych. I. Ogólne informacje o projekcie.

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Polityka społeczna (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Spis treści 1Wstęp...3 2Cele polityki społecznej...3 3Etapy rozwoju politechniki społecznej...4 3.α Od prawa ubogich do

Bardziej szczegółowo

DYSKRYMINACJA ZE WZGLĘDU NA PŁEĆ, JAKO JEDNA Z GŁÓWNYCH BARIER

DYSKRYMINACJA ZE WZGLĘDU NA PŁEĆ, JAKO JEDNA Z GŁÓWNYCH BARIER MARTA TYBURA DYSKRYMINACJA ZE WZGLĘDU NA PŁEĆ, JAKO JEDNA Z GŁÓWNYCH BARIER ROZWOJU ZAWODOWEGO KOBIET W EUROPIE Unia Europejska a kwestia równości płci Kwestia równości płci obecna jest w polityce unijnej

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA

KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA Poniżej prezentujemy wybrane postanowienia Konwencji o prawach dziecka ilustrowane pracami laureatów konkursu plastycznego Prawa dziecka oczami dzieci, zrealizowanego w ramach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I RUCHY SPOŁECZNE

Spis treści. Rozdział I RUCHY SPOŁECZNE Spis treści Wstęp... 10 Rozdział I RUCHY SPOŁECZNE 1. Definicja ruchu społecznego... 21 2. Rodzaje ruchów społecznych... 31 2.1. Wybrane klasyfikacje... 31 2.2. Stare i nowe ruchy społeczne... 35 3. Ruch

Bardziej szczegółowo

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Komisja Europejska Czym jest europejska strategia zatrudnienia? Każdy potrzebuje pracy. Wszyscy musimy

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia Irlandia

Bardziej szczegółowo

Godzenie życia zawodowego i prywatnego. Warszawa, 9 maja 2014 r.

Godzenie życia zawodowego i prywatnego. Warszawa, 9 maja 2014 r. Godzenie życia zawodowego i prywatnego Warszawa, 9 maja 2014 r. Pierwsze skojarzenie dot. godzenia ról zawodowych i prywatnych? Wskaźnik zatrudnienia dla osób 15-64 w 2013 roku Ogółem Mężczyźni Kobiety

Bardziej szczegółowo

Zdrowie seksualne i prawa reprodukcyjne kobiet w Polsce. Cele edukacyjne przedmiotu:

Zdrowie seksualne i prawa reprodukcyjne kobiet w Polsce. Cele edukacyjne przedmiotu: Nazwa przedmiotu: Prowadząca: Opis: Zdrowie seksualne i prawa reprodukcyjne kobiet w Polsce Aleksandra Józefowska Zajęcia mają na celu przybliżenie słuchaczkom i słuchaczom zagadnień związanych z prawami

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXX.287.2013 RADY MIASTA EŁKU. z dnia 26 marca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXX.287.2013 RADY MIASTA EŁKU. z dnia 26 marca 2013 r. UCHWAŁA NR XXX.287.2013 RADY MIASTA EŁKU z dnia 26 marca 2013 r. zmieniająca uchwałę w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Gminy Miasta Ełk na lata 2010-2015. Na

Bardziej szczegółowo

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Kształcenie w zakresie podstaw promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej Zdrowie, promocja zdrowia, edukacja zdrowotna, zapobieganie chorobom. Historia promocji zdrowia.

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

Fundacja Cracovitalia 31-546 Kraków, ul. Mogilska 40 tel. 012 394 59 88, fax 012 397 31 93

Fundacja Cracovitalia 31-546 Kraków, ul. Mogilska 40 tel. 012 394 59 88, fax 012 397 31 93 Kraków, 2 marca 2012 PLAN WDROŻENIA DZIAŁAŃ RÓWNOŚCIOWYCH projekt,,praktyki+" współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego nr projektu WND-POKL.03.04.03-00-136/11

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA Tablica Działania EFS w ramach SOP Działanie (obszar interwencji) 1.1. Rozwój i modernizacja instrumentów i instytucji rynku 1.2. Wspieranie młodzieży poszukującej zarządzająca (Managing authority) EFS

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

Deklaracja Europejskiego Dzieła Kolpinga "Aktywne starzenie się i solidarność międzypokoleniowa"

Deklaracja Europejskiego Dzieła Kolpinga Aktywne starzenie się i solidarność międzypokoleniowa Deklaracja Europejskiego Dzieła Kolpinga "Aktywne starzenie się i solidarność międzypokoleniowa" W 2002 r. ONZ uchwaliła plan działania w celu wsparcia aktywnego starzenia się. UE podjęła tę inicjatywę

Bardziej szczegółowo

Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody

Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody Zarys projektu Celem projektu, którego pierwszy, opisywany tu etap planujemy zrealizować w okresie od stycznia do sierpnia 2006, jest przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Edyta Kuracińska

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Edyta Kuracińska Program Operacyjny Kapitał Ludzki Edyta Kuracińska Cel prezentacji Istotą niniejszej prezentacji jest przedstawienie założeń oraz ich realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w aspekcie zwalczania

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo