REKLAMA. Życie NAKŁAD nr 22 (121) 2013 ISSN Olsztyna ( ) REKLAMA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "REKLAMA. Życie NAKŁAD 25 000. nr 22 (121) 2013 ISSN 1734-7076. Olsztyna (18.11-02.12. 2013) REKLAMA"

Transkrypt

1 nr 22 (121) 2013 ISSN N Życie O W E ( ) NAKŁAD Olsztyna

2 N O W E Nowe Życie Olsztyna nr 22 (121) 2013 Życie Olsztyna Bezpieczny szpital chorób płuc W rankingu Bezpieczny Szpital dziennika Rzeczpospolita tytułem Najlepszy szpital niezabiegowy w kraju po raz trzeci uhonorowano Samodzielny Publiczny Zespół Gruźlicy i Chorób Płuc w Olsztynie. Placówki oceniano w 8 kategoriach: zarządzanie, jakość opieki, opieka medyczna, jakość usług dla pacjenta, certyfikaty jakości, komfort pobytu pacjenta, analiza zdarzeń i skarg oraz akredytację. Olsztyńska placówka najwięcej punktów zdobyła za spełnienie wymogów sanitarnych, infrastrukturę, inwestycje, konserwację sprzętu medycznego, informatyzację, brak długów i płynność finansową. Gratulujemy. Konto pacjenta z nagrodami Jeszcze o służbie zdrowia: to, co powinno być normą dla wszystkich, jest tylko próbą dla nielicznych. Wybrane jednostki medyczne z Warszawy, Gdańska i Olsztyna zostały włączone do testów zintegrowanych prototypów Internetowego Konta Pacjenta (IPK) oraz e-recepty, czyli nowego systemu informatycznego dla pacjentów, placówek medycznych i aptek. Placówek jest ogółem pięć, ale w Olsztynie aż dwie Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. prof. Stanisława Popowskiego przy ul. Żołnierskiej oraz Apteka Na Podgrodziu przy ul. Barczewskiego 14. Obywatele bez dostępu do internetu nie mają nawet szans na ten eksperyment, a także na nagrody, bo IKP można założyć tylko na stronie internetowej gov.pl. I trzeba się spieszyć, bo projekt trwa do stycznia przyszłego roku. Logistycy nie tylko z handlówki Do okręgowego etapu VI Ogólnopolskiej Olimpiady Logistycznej, organizowanej przez Wyższą Szkołę Logistyki w Warszawie, awansowali trzej uczniowie Zespołu Szkół Ekonomiczno-Handlowych w Olsztynie: Rafał Zalewski, Damian Ślusarenko oraz Mateusz Nawrocki. Zakwalifikowało się także 12 reprezentantów innych szkół z naszego województwa. Znaleźli się w gronie 534 zawodników. Podczas olimpiady pokonali prawie 7 tys. uczniów. W etapie okręgowym pozostali reprezentanci 132 szkół ponadgimnazjalnych ze 121 miast z całej Polski. Park otwarty Wydawca: Agencja Reklamowo-Wydawnicza INNA PERSPEKTYWA Paweł Lik, Uroczystość otwarcia obiektów Olsztyńskiego Parku Naukowo-Technologicznego przy ul. Władysława Trylińskiego 2 odbyła się 6 listopada. Jest to najnowocześniejszy na Warmii i Mazurach kompleks biur, pracowni i laboratoriów, w którym stworzono atrakcyjne warunki do powstawania, rozwoju małych i średnich firm innowacyjnych, z możliwością dostępu do wspólnych urządzeń serwisowych i socjalnych, laboratoriów, obsługi administracyjnej i doradczokonsultingowej. Ale, jak donoszą media, innowatorzy się nie pchają wciąż 40 proc. pomieszczeń stoi pustych. Nagrody dla astronomów Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne otrzymało wyróżnienie w konkursie EDUinspiracje 2013 w kategorii instytucjonalnej programu Grundtvig. Konkurs pokazuje korzyści płynące z właściwego wykorzystania środków z Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego poprzez promocję dobrych praktyk, projektów, które odniosły sukces. W programie Grundtvig (edukacja osób dorosłych) Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne uczestniczy od 2008 roku. W konkursie EDUinspiracje 2013 indywidualne wyróżnienie otrzymała również studentka Uniwersytetu Trzeciego Wieku, słuchaczka Koła Astronomicznego przy OPiOA Maryla Soluch, która uczestniczyła w pracach projektów Aurora- Polaris oraz UTU. Cieszymy się razem z nagrodzonymi. Chętni na tramwajową kasę Dwanaście firm i konsorcjów złożyło oferty w przetargu na przygotowanie dokumentacji projektowej linii tramwajowej, ulicy Obiegowej, zajezdni tramwajowej i przebudowy ulic i skrzyżowań. Jest to spadek po redaktor naczelny: Leszek Lik, redaktor wydania bezpłatnego: Paweł Lik, sekretarz redakcji: Olga Ropiak; dziennikarze: Andrzej Zb. Brzozowski, Olga Ropiak, Jacek Panas, Jerzy Pantak, Mirosław Rogalski, Mariusz Wadas; korekta: Irena Robak, Olga Ropiak; współpraca: Krzysztof Rzymski fot. okładka: Paweł Lik Biuro promocji i reklamy: tel ; (r) materiał reklamowy lub powierzony, ar- archiwum redakcji. Redakcja nie odpowiada za treœæ i formê powierzonych materia³ów, zastrzega sobie prawo adiustacji powierzonych tekstów. Druk: Express Media Sp. z o.o. Nakład hiszpańskiej firmie FCC Construcción, którą miasto pogoniło z budowy za niesolidność. Dla sprawniejszej realizacji inwestycji miasto zdecydowało się podzielić projekt na kilka mniejszych zleceń i dlatego ogłoszono przetarg na wykonanie dokumentacji projektowej. Wykonawcy mają na to różny czas. W przypadku odnogi linii do Wysokiej Bramy jest to 140 dni, a 35 dni odnośnie do ul. Obiegowej wraz z wiaduktem w ciągu ul. Żołnierskiej. Sześć gmin z Olsztynem Do obszaru funkcjonalnego Olsztyna władze województwa włączyły sześć sąsiadujących z miastem gmin. Ma to ułatwić zdobycie unijnych pieniędzy w latach na Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT), czyli wspólne duże projekty. Pieniądze dzielone w ramach ZIT zależą m.in. od terytorium i liczby mieszkańców. Ścisłą współpracę z Olsztynem, aby zdobyć 40 mln euro, podejmą gminy: Purda, Gietrzwałd, Barczewo, Jonkowo, Stawiguda i Dywity. Lalkowa przygodo, trwaj! Zaczyna się 17. edycja Olsztyńskiego Tygodnia Teatrów Lalkowych Anima. Od 18 do 23 listopada można obejrzeć sześć różnorodnych spektakli dla dzieci i dorosłych. Szczegóły na stronie: pl. Imprezom Animy towarzyszy wystawa ręcznie wykonanych lalek autorstwa Anny Pacanowskiej Lalki szmaciane z warmińskim życiorysem. Przypomnijmy, że 13 listopada Olsztyński Teatr Lalek skończył 60 lat! Jesienią 1953 roku powołało go do życia Stowarzyszenie Teatru Kukłowego Ziemi Warmińsko-Mazurskiej Czerwony Kapturek. Premiera pierwszego spektaklu Piękna była to przygoda odbyła się 30 stycznia 1954 roku. Misiowy konkurs Pozostańmy w bajkowym świecie. Olsztyński Teatr Lalek z okazji Światowego Dnia Misia ogłasza misiowy konkurs plastyczny i literacki! Nagrodami są oryginalne, ręcznie wykonane maskotki, które zostały uszyte w pracowni plastycznej Teatru Wielki, Duży i Mały Miś Tymoteusz, a także wyróżnienia w postaci zaproszeń na wybrane spektakle. Prace należy nadesłać do 20 listopada na adres teatru lub dostarczyć do Biura Obsługi Widowni OTL. Szczegółowe informacje na stronie Teatru Lalek. Uroczyste rozstrzygnięcie konkursu nastąpi 24 listopada w przeddzień Światowego Dnia Misia, po spektaklu Tymoteusz i Psiuńcio. Zbrodnia w bibliotece Nie ma obaw, to tylko fikcja literacka i kolejny konkurs. Miejska Biblioteka Publiczna zaprasza do udziału w Literackiej grze miejskiej stwórz własną historię. Start w Planecie 11 w poniedziałek, 18 listopada o godz. 17. Grać będzie można do 16 grudnia. Organizatorzy zapewniają wiele atrakcji, m.in. spotkania z pisarzami oraz możliwość zaprezentowania własnej twórczości szerszemu gronu odbiorców, np. w antologii kryminalnej (e-book). Dla pierwszych 30 osób są niespodzianki. Na mecie gry czekają nagrody książkowe w postaci perełek kryminalnych z lat 60. i 70. XX wieku, których nie ma już w księgarniach, a nawet w bibliotekach. Grze patronuje portal Zbrodnia w Bibliotece. Dobrej zabawy! Wybrał i skomentował JJP

3 kto ma rację? Nowe Życie Olsztyna nr 22 (121) 2013 Jazda bez biletu Poroniony pomysł Być może już niedługo, drogi Jacku, będziesz mógł się przejechać po Olsztynie autobusem i w niedalekiej przyszłości tramwajem za darmo. Wystarczy, że okażesz dokument poświadczający, że jesteś mieszkańcem stolicy Warmii i Mazur. Takie pomysły krążą, elektryzują mieszkańców i jest to kolejny temat do społecznej dyskusji. Większość olsztyniaków, podobnie jak i Ty, jest oczywiście za tym, aby taki postulat możliwie najszybciej wszedł w życie. Tu nawet nie jest potrzebne referendum. Pozwól mi jednak Jacku zadać kilka pytań. Tzw. darmowy transport nie potrzebuje żadnych pieniędzy? Jeżeli tak, to ja też jestem za. W związku z tym uważam, że powinno się podziękować fabrykom produkującym autobusy i tramwaje za bezpłatne przekazanie taboru i zobowiązanie gratisowych napraw w przyszłości. Takie same podziękowania należą się rafineriom i sieciom dystrybucji paliw za darmowe zaopatrzenie. Jednak największe słowa uznania trzeba będzie skierować w stronę kierowców, którzy nie będą pobierali wynagrodzenia za swoją pracę. Kolejna oszczędność wynika z rezygnacji zatrudnienia kontrolerów, czyli popularnych kanarów, ale z tego, co wiem, robi to firma zewnętrzna. Dodatkowo więc zasilą oni grono bezrobotnych i będą pobierali, przynajmniej przez jakiś czas, za- siłek. Kilku kontrolerów będzie musiało jednak zostać, aby sprawdzać dowody, kto jest mieszkańcem Olsztyna lub jest czasowo zameldowany. A jak przyjdzie do Ciebie kolega lub znajomy z województwa, abyś go czasowo zameldował, bo często bywa w Olsztynie, to odmówisz? Ty może tak, a inni? Jeżeli Jacku jesteś entuzjastą tego pomysłu, to na pewno podpowiesz, skąd wziąć na to wszystko pieniądze, bo jak się zapewne domyślasz pozwoliłem sobie na odrobinę sarkazmu. Oczywiście użyjesz argumentu, że darmowy transport spowoduje mniejszą liczbę samochodów jeżdżących po mieście. Pewnie tak, ale czy wyobrażasz sobie ten tłok w autobusach? Będzie musiało być ich więcej, a to przecież kolejne koszty. Więc w sumie co tu ma być za darmo? Trzeba to będzie wszystko utrzymać. A budżet miejski składa się między innymi z podatków. Naszych podatków. Wychodzi na to, że będzie to tylko trochę inny obieg pieniędzy. Ale jak ładnie brzmi. Darmowy transport! Gdyby jednak taki pomysł doczekał się realizacji, proponuję na początku wprowadzić np. darmowe weekendy lub święta, aby zobaczyć, jak to wszystko funkcjonuje w praktyce. Andrzej Zb. Brzozowski Jak przeczytałem to, co napisał mój szlachetny kolega Andrzej, to od razu dostałem czkawki, a jak dalej wczytałem się i zauważyłem jego sugestię, że z tego pomysłu będę zadowolony, to mało się nie udusiłem. Kolego redaktorze, chcecie pozbawić mnie życia i wielu Czytelników? Ten, kto wpadł na taki genialny pomysł, aby komunikacja miejska była darmowa, jest po prostu niespełna rozumu! Ja, który często jeżdżę autobusami, płacę za bilety bez mrugnięcia powieką i nigdy mi przez myśl nie przeszło, aby przejazdy były darmowe. Już przeżywaliśmy czasy wspólnego dobra i niestety to nie wypaliło. Społeczeństwo kradło, niszczyło, nie szanowało, mówiąc głośno: to nie mo- je, to państwowe! Równolegle wyciągało rękę, mówiąc: daj! Miało wszystko prawie darmowe: wczasy, kolonie dla dzieci, deputaty, służbę zdrowia itd. Zawsze jednak płaciło za przejazdy komunikacją miejską, oczywiście poza wyjątkami, bo niektórym należało się to jako deputat lub jako nabyte uprawnienia, jak emeryci po 75. roku życia czy parlamentarzyści. Rozumiem, ludzie w słusznym wieku zasłużyli na ten przywilej i można go do tego traktować jako część składową emerytury, na którą pracowali całe życie. Inne grupy społeczności muszą za przejazdy płacić, tak jak za PKP czy PKS, nie wyłączając radnych i posłów, chyba że są to święte krowy! Darmocha niesie same problemy i szkody. Dam Ci, Andrzeju, prosty przykład. Zobacz, jak wyglądają wiaty, ławki czy stoliki na darmowych leśnych parkingach czy na ścieżkach zdrowia w Lesie Miejskim. Mają one służyć wszystkim korzystającym ze świeżego powietrza, czyli są niczyje, można je niszczyć i tak prawdopodobnie będzie z pojazdami komunikacji miejskiej. Jeżeli już tak chwalisz z sarkazmem ten zwariowany pomysł darmowej komunikacji, w którą w głębi ducha na pewno nie wierzysz, to zastanów się nad innym rozwiązaniem, które zlikwiduje bilety, ale opłaty pozostaną, tak jak napisałeś, ale w inne formie. Każdy mieszkaniec miasta dobrowolnie opodatkuje się na rzecz komunikacji miejskiej, podobnie jak za radio i telewizję. Otrzyma on dowód wpłaty i wtedy będzie mógł bez biletu jeździć, ile będzie chciał, a zamiejscowi, jak się opodatkują, będą mieli takie samo prawo. Olsztyn będzie wtedy chyba jedynym miastem, gdzie w pojazdach komunikacji miejskiej nie będzie trzeba mieć biletu. Najważniejsze, że komunikacja nie będzie darmowa, czyli wszyscy będą ją szanowali i z niej korzystali tak jak z radia czy telewizora. Jacek Panas

4

5 Pięć milionów razy przekroczyli granicę Straż graniczna z naszego województwa nie ma łatwego życia. Odkąd wprowadzono w życie umowę o małym ruchu granicznym, to rogatki naszego województwa z obwodem kaliningradzkim minięto aż pięć milionów razy! A strażnicy muszą czuwać, czy za każdym razem wszystko idzie zgodnie z przepisami. Sześćdziesiąt procent o tyle wzrósł ruch osobowy na drogowych przejściach granicznych na Warmii i Mazurach w porównaniu do listopada roku ubiegłego. A to dlatego że już nie potrzebujemy wiz, aby wjechać do obwodu kaliningradzkiego. Dzięki temu możemy wyskoczyć na wycieczkę do Kaliningradu i tego samego dnia sobie wrócić. Również Rosjanie mogą wpaść do nas na rybkę, przespacerować się po Starówce i zawrócić do domu bez zbędnych formalności. Nie tylko miłośnicy weekendowych wypadów mają raj, odkąd zniesiono sąsiedzkie obostrzenia. Świętują także mrówki mali handlarze. Na przykład przewożący paliwo. W naszym kraju, jak wiemy, jest ono drogie, kosztuje co najmniej 5,50 zł Stronę przygotowała Olga Ropiak za litr. Mieszkańcom Warmii i Mazur opłaca się podjechać do obwodu kaliningradzkiego, aby napełnić po brzegi bak auta paliwem za 30 rubli (czyli za około 3 złote za litr). Mamy do tego prawo, jeśli tankujemy na własny użytek. W przeciwnym razie trzeba zapłacić cło nawet 250 złotych za sto litrów paliwa. Wtedy interes przestaje być opłacalny. Z Olsztyna i okolic Nowe Życie Olsztyna nr 22 (121) Szybko po zniesieniu wiz okazało się, że mieszkańcy naszego biednego regionu zwożą paliwo na handel. Setki milionów litrów. Nie ciężarówkami, a zwykłymi osobówkami. Zwykli ludzie. Wystarczy tylko przybrać minę niewiniątka, gdyby strażnik zapytał, czy to paliwo przypadkiem nie na handel. Ponieważ nielegalny proceder stał się tak prosty, że okazja czyni złodzieja z prawego obywatela, to postanowiono coś z tym zrobić. Od pół roku można już nie codziennie, a tylko dziesięć razy miesięcznie przekraczać granicę z obwodem kaliningradzkim. W przeciwnym razie ściągamy na siebie uwagę celników. Oni, jeśli uznają, że jesteśmy paliwowymi mrówkami, mogą oclić zawartość naszego baku. Siara Siarzewski z Killera by powiedział, że biorąc pod lupę mrówki, straż graniczna ucięła kurze złote jaja. Ludzie czerpali zyski z przewożenia paliwa, utrzymywali z tego zajęcia swoje rodziny. Teraz już to niemożliwe. To jednak nie wina straży granicznej, że kura jest nielegalna, a jej złote jaja szkodzą gospodarce. Służby mundurowe reprezentują interes Polski, a nie niektórych Polaków. Jedni to rozumieją, inni mają z tym problem. Wspólnie można więcej W sali urzędu miejskiego obradował XI Zjazd Delegatów Okręgowego Olsztyńskiego Oddziału Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów. Jest to jedna z większych organizacji działających w regionie, zrzeszająca ponad osób, których ciągle przybywa. Głównym zadaniem związku jest dbanie o interesy socjalne i bytowe członków. W ciągu minionej 5-letniej kadencji pracowaliśmy nad poprawieniem skuteczności działania naszej organizacji, bowiem z ludźmi w słusznym wieku nie zawsze liczą się urzędnicy administracji samorządowej i państwowej. Dlatego staramy się robić wszystko, aby tę sytuację zmienić powiedział ustępujący z funkcji przewodniczącego Jan Łożyński. W tej chwili do najważniejszych zadań przed związkiem należy wpłynięcie na rząd, aby zniesione zostały podatki od niskich emerytur do wysokości 1000 złotych. Chodzi także o lepszy dostęp do refundowanego sprzętu rehabilitacyjnego oraz tańsze leki na choroby wieku starczego. Związek ułatwia swoim członkom dostęp do lecznictwa sanatoryjnego i wypoczynku na wczasach. Organizuje szkolenia, zajęcia na Uniwersytecie Trzeciego Wieku, prelekcje, wycieczki i różnego rodzaju spotkania integracyjne. Podczas walnego zjazdu delegatów dziesięciu najaktywniejszych członków związku uhonorowano Złotymi Odznakami Honorowymi Związku z Aktem Nadania. Otrzymali je: Anna Andrzejewska, Mieczysław Ostrowski, Terasa Szczawińska, Stanisława Borysiuk, Barbara Kucharczyk, Krystyna Kosman, Wanda Zimnicka, Jadwiga Piórkowska, Wojciech Król i Andrzej Chłopik. Złotymi Honorowymi Odznakami wyróżniono Barbarę Sokolnicką i Małgorzatę Bohdanowicz. Nowym przewodniczącym Olsztyńskiego Okręgu Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów został wybrany Tadeusz Szanter. JP Pięć lat więzienia za próbę kradzieży Nawet do pięciu lat więzienia grozi olsztyńskiej studentce, która usiłowała zwinąć ze sklepu wibrator, prezerwatywy oraz cztery kieliszki do wódki. Przed kilkoma dniami pracownicy jednego z olsztyńskich sklepów zatrzymali 19-latkę próbującą wyjść ze sklepu ze skradzionym towarem. Młodą studentkę zdradził alarm przy kasach sklepu. Zaczął przeraźliwie wyć, gdy chciała opuścić sklep bez uregulowania rachunku. Zaskoczona dziewczyna w koszyku miała tylko wodę. Pracownikom przyznała, że jedyną rzeczą, którą chciała ukraść, jest książka. Na zapleczu sklepu ku zdziwieniu ochrony studentka jednak wyciągnęła ze swojej podręcznej torebki kilkadziesiąt innych skradzionych rzeczy. Nie były to tylko książki, jak przystało na pilną uczennicę. Wprost przeciwnie. Wśród łupów studentki znalazły się wibrator, artykuły spożywcze oraz kosmetyczne. Mało tego. Po przyjeździe policji dziewczyna wyjęła z torebki kolejne skradzione fanty: cztery kieliszki do wódki, prezerwatywy oraz dwa minigłośniki. W sumie w jej zaskakująco pojemnej torebce znalazł się towar na ponad siedemset złotych. Dziewiętnastolatka została zatrzymana, noc spędziła w areszcie, a swoje zachowanie będzie musiała wyjaśnić przed sądem. Olsztyńscy funkcjonariusze przedstawili jej zarzut kradzieży, do której się przyznała. O ile wybór asortymentu można łatwo wytłumaczyć młodzieńczymi wygłupami, o tyle pozostało pytanie, dlaczego dziewczyna wybrała właśnie ten konkretny sklep. Okazało się, że wybór nie był przypadkowy. Studentka usłyszała w akademiku rozmowę koleżanek, które chwaliły się tym, że łatwo jest w tym sklepie coś ukraść.

6 6 ślady przeszłości Nowe Życie Olsztyna nr 22 (121) 2013 Kortowo znane Kortowo, dziś tętniące życiem miasteczko uniwersyteckie, ma bogatą historię, często nieznaną mieszkańcom Olsztyna oraz studentom, którzy spędzają w nim większą część dnia. Chcąc opowiedzieć o tym miejscu, należy cofnąć się w bardzo odległe czasy. Kortowo było odwiedzane przez koczownicze grupy już w epoce kamienia. Świadczy o tym toporek z rogu łosia znaleziony w pobliżu Jeziora Kortowskiego. Już z okresu rzymskiego (cztery pierwsze wieki naszej ery) pochodzą osady oraz cmentarzyska. Na jednym z nich odkryto aż 40 grobów popielnicowych! Niektórym szczątkom ludzkim towarzyszyły dary, np. kościane grzebienie. We wczesnym średniowieczu na osadę wybrano terem w okolicy Starego Dworu. Sama nazwa Kortowa ma źródła w języku pogańskich Prusów. Słowo corto oznaczało lasek lub gaj. W 1390 r., już po powstaniu Olsztyna i jego rozszerzeniu, kapituła warmińska założyła folwark Stary Dwór przy Jeziorze Głębokim, które później zaczęto nazywać Starodworskim. Hodowano tu głównie owce, uprawiano len i zboża. Zabudowania folwarczne były wielokrotnie niszczone podczas wojen polsko-krzyżackich, później grabione m.in. przez Szwedów. Znikające jeziora Dużo później, bo w XVIII w. w okolicy pojawił się fol- wark ze stadniną koni, należący do ówczesnego burmistrza Olsztyna. Właściwie od tego czasu Kortowo stawało się coraz bardziej atrakcyjne dla mieszkańców miasta. Malowniczy teren i bliskość jezior zachęcały do budowania w okolicy domów. Po 1860 r. zaczęło zanikać jezioro Plociduga (jedna z jego nazw) za sprawą olsztyńskiego piekarza, który założył w okolicy ogród. Jeszcze wcześniej, bo około 1846 r., burmistrz Jakub Rarkowski osuszył jezioro Choinka, leżące w granicach jego majątku. Warto wspomnieć, że było większe od Jeziora Kortowskiego. Rarkowski wybudował tam dwór i założył park. Swój majątek nazwał Kortau Kortowo. W 1863 r. schronili się w nim powstańcy styczniowi! Prowincjonalny Zakład Leczniczo-Opiekuńczy dla Psychicznie Chorych W latach 80. XIX w. postanowiono stworzyć na terenie Kortowa, drugi na terenie Prus Wschodnich, zakład leczniczy dla osób psychicznie chorych. To miejsce wybrano spośród kilkudziesięciu propozycji. Budynek przy ul. Jana Heweliusza 2. Dawna willa dyrektora Dużą rolę odgrywało to, że do Olsztyna w 1882 r. dotarła już kolej, co sprzyjało rozwojowi miasta i wzrostowi liczby mieszkańców. Teren odkupiono od prywatnego właściciela. W 1883 r. rozpoczęto prace budowlane. Powstające obiekty rozciągały się wzdłuż linii północ-południe. Wschodnią stronę zajmowały obiekty przeznaczone dla mężczyzn, a zachodnią dla kobiet. Przy organizacji szpitala zastosowano blokowy podział według typów schorzeń. Dla każdej z grup pacjentów przeznaczono osobne budynki wraz z ogrodami. Pomyślano o przystani z pomostem, kręgielni (!), a także o liczącym ponad 5 hektarów parku. Łącznie powstało 56 obiektów, z czego 24 były przeznaczone dla pacjentów. Stworzono samowystarczalne miasto. Zarówno pod względem energetycznym własna kotłownia i elektrownia, gospodarczym piekarnia, pralnia, gospodarstwo rolne, warsztaty rzemieślnicze, jak i religijnym cmentarz oraz kaplica. Sam cmentarz rozciągał się od dzisiejszego stadionu po Instytut Rybactwa Śródlądowego. Pomiędzy nimi w 1998 r. zbudowano pomnik upamiętniający osoby pochowane w tym miejscu. Za budulec posłużyły fragmenty pozostałych nagrobków. Od 1886 r. zaczęto przyjmować pacjentów. Mieli tu jedne z lepszych warunków do życia w Europie. Dlatego duże grono chorych pochodziło z zamożnych, wysoko postawionych rodzin. Pomyślano także o warunkach bytowych personelu. Okazałą willę, stojącą dziś przy ul. Heweliusza, przeznaczono dla dyrektora zakładu. Dla personelu wybudowano parterowe domy przy dzisiejszej ul. Kazimierza Jagiellończyka. Szpital skutecznie rozbudowywano, aby w 1914 r. mieć już 1300 miejsc dla chorych. W tym czasie leczeniem zajmowało się 7 lekarzy, którym w dozorowaniu pomagało 166 osób. Podczas I wojny światowej zakład nie ucierpiał, a po niej został rozbudowany. Dwa lata przed II wojną światową obejmował teren ok. 253 hektarów.

7 i nieznane ślady przeszłości Nowe Życie Olsztyna nr 22 (121) Czas mordów i chaosu Od czasu dojścia nazistów do władzy traktowanie osób chorych psychicznie pogarszało się. W całych Niemczech od 1934 r. wykonywano przymusowe sterylizacje na osobach obciążonych chorobami genetycznymi (tę kategorię traktowano bardzo szeroko, włączano do niej m.in. alkoholików), tak aby nie przekazywały swoich genów potomkom. Pięć lat później zaczęto likwidować chorych. Nazywano to eutanazją pochodzące z greki słowo oznaczające dobrą śmierć, tu stało się synonimem masowych mordów. Wszystko w imię czystości rasy. Ideologia śmierci nie ominęła Kortowa, część pacjentów poddano eutanazji. Budynek przy al. Warszawskiej zwany willą wisielców" Pomnik poświęcony pamięci osób pochowanych na Kortowie Trzy lata po rozpoczęciu wojny zorganizowano tu lazaret dla żołnierzy Wehrmachtu, który mógł przyjąć 1000 pacjentów. W styczniu 1945 r. Armia Czerwona uśmierciła wiele z osób, które nie zdążyły się ewakuować. Wśród nich byli żołnierze, pacjenci, personel oraz przypadkowe osoby. Nie udało się ustalić, ile osób poniosło śmierć ani gdzie zostały pochowane. Na jeden z takich masowych grobów natrafiono w pobliżu stołówki uniwersyteckiej. Budynki szpitala były dewastowane, palone. Najbardziej ucierpiała wschodnia część, ta leżąca od strony al. Warszawskiej. Po drugiej stronie do dziś stoi budynek, nazywany niekiedy willą wisielców. Kiedyś mieszkali w nim lekarze. Ukryli się wraz z rodzinami na trudno dostępnym strychu, licząc na to, że pozostaną niezauważeni. Niestety, żołnierze Armii Czerwonej zdołali do nich dotrzeć i powiesili ich na belkach podtrzymujących strop. Grób odnaleziono dużo później, na posesji Zakładu Higieny Weterynaryjnej. Miasteczko studenckie Po wojnie postanowiono wykorzystać Kortowo. W 1950 r. przeniesiono tu z Cieszyna Wyższą Szkołę Gospodarstwa Wiejskiego zostało to upamiętnione w nazwie placu Cieszyńskiego, a także Łódzką Wyższą Dawna kotłownia, dziś m.in. siedziba Centrum Innowacji i Transferu Technologii Szkołę Gospodarstwa Wiejskiego plac Łódzki. Na ich bazie w tym samym roku powstała Wyższa Szkoła Rolnicza. Na uwagę zasługuje fakt, że odbudową obiektów, tworzeniem kampusu zajmowało się kilkuset studentów z Łodzi i Cieszyna. Szybko organizowano życie studenckie. Powstała biblioteka, chór, zespół taneczny. W 1972 r. utworzono Akademię Rolniczo-Techniczną (ART). Od 1969 r. rozwijała się Wyższa Szkoła Nauczycielska, aby zostać przekształconą w 1974 r. w Wyższą Szkołę Pedagogiczną (WSP). Sześć lat później utworzono Warmiński Instytut Teologii (WIT). Z połączonych ART, WSP i WIT powstał w 1999 r. Uniwersytet Warmińsko-Ma- Do budowy pomnika użyto pozostałości po nagrobkach zurski. Od niedawno w gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej można zwiedzać izbę tradycji, która opowiada przede wszystkim o okresie tworzenia się uniwersytetu. Gwarne i wesołe Kortowo, napędzane siłą młodych ludzi i naukowców, w przeszłości było świadkiem dantejskich scen. Warto mieć świadomość, że miasteczko, z doskonale bawiącymi się podczas Kortowiady studentami, było także miejscem wiecznego spoczynku wielu osób. ir

8

9 ślady przeszłości Nowe Życie Olsztyna nr 22 (122) Jak Pawełek historię Olsztyna poznaje Redakcyjny kolega Jacek Panas, pasjonat historii naszego miasta, nauczył mnie patrzeć na Olsztyn inaczej. Teraz dostrzegam rzeczy, których wcześniej nie widziałem. Wystarczy dokładnie przyjrzeć się budynkom, aby oczami wyobraźni dostrzec uroki starego, pięknego, warmińskiego miasta. Pewnego dnia próbowałem pokonać w godzinach szczytu rondo na placu generała Józefa Bema w Olsztynie. Było więc sporo czasu na przyjrzenie się budynkom, jak również samemu skwerowi, który jesienią prezentuje się pięknie. Postanowiłem zapytać pana Jacka, czy wie, jak ten plac wyglądał kiedyś. Zaczął jak zwykle, a lubi zrzędzić: Oj, Pawełku! Ty mnie zamęczysz. Masz szczęście, dzisiaj mam dobry nastrój. Opowiem o Kopernikusplatz, bo tak obecne rondo nazywało się przed II wojną światową. Jacek pogrzebał w szufladzie i wyciągnął z niej starą pocztówkę: Zobacz, jak wyglądało rondo około 1914 r. Miasto zaczęło rozwijać się w tym kierunku dzięki wybudowaniu dworca i doprowadzeniu do Olsztyna linii kolejowej w 1872 r. Sześć lat później zapadła decyzja o utworzeniu węzła kolejowego, co między innymi przyspieszyło uruchamianie zakładów przemysłowych w okolicy dworca. Pierwsze budynki na dawnym placu Kopernika zaczęto wznosić około 1900 r., a skwer położony między nimi był najpiękniejszy w Olsztynie. Gdy przyjechałem do Olsztyna w latach 50. ubiegłego wieku, ronda jeszcze nie było. Istniało du- że skrzyżowanie, przez które przebiegały tory tramwajowe. W tym miejscu schodziło się 5 ulic, ale na szczęście ruch był nieduży. Nie było tu sygnalizacji świetlnej, jednak łatwo pokonywało się to skrzyżowanie. Skwer istniał, ale w innym kształcie. Potem zlikwidowano tramwaje i wybudowano rondo. W latach 90. zamknięto wlot z ronda w ulicę Kopernika. Na placu istniał kiedyś postój dorożek. Po II wojnie światowej dość szybko przemianowano nazwę placu na Armii Czerwonej. W 1956 r. na wniosek studentów z Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie nazwę placu zmieniono na Powstańców Węgierskich. Niestety ta nazwa nie podobała się partyjnym decydentom z bratniego, potężnego państwa, bowiem jego wojska stłumiły to powstanie. Z tego powodu rok później zmieniono nazwę na plac Józefa Bema. W 2006 r. powrócono do pomysłu nazewnictwa i wiadukt nad torami w ciągu ulicy Limanowskiego, tuż przy rondzie, został nazwany Powstańców Węgierskich. fotografii po pra- Na wej stronie widać okazały secesyjny gmach. Został wybudowany w 1902 r. przez Roberta Mrzyka, przedsiębiorcę budowlanego i miejskiego radnego. Miał służyć jako budynek mieszkalny, ale już w 1905 r. został wydzierżawiony na siedzibę rejencji. Zajmowała ten budynek do 1911 r. Później przeniosła się do nowo wybudowanej siedziby przy obecnej ulicy Józefa Piłsudskiego. Po rejencji, od 1912 roku, w budynku urzędowały dowództwo XX Kor- pusu Armijnego i sąd wojskowy. XX Korpus pod dowództwem generała Fryderyka Scholtza brał udział w pogromie rosyjskiej armii pod Tannenbergiem. Budynek nie został zniszczony i po II wojnie światowej mieściły się tam przychodnie lekarskie PKP. Na zdjęciu na wprost widać okazały gmach z hełmem na dachu. Został wybudowany przez Maksa Hessa (wraz z rodziną mieszkał z tyłu kamienicy w sąsiedztwie swojego zakładu betoniarskiego). Po wojnie mieścił się tu Teatr Lalek. Przez długi czas obiekt zajmowało Seminarium Duchowne. Teraz jest w remoncie i ma tam powstać ekskluzywny hotel. Od strony ulicy Partyzantów, naprzeciwko młyna, znajdował się kiedyś sławny, szemrany bar Rondo. Amatorzy złocistego napoju dobrze go znali. Dużo wcześniej w pobliżu postawiono pomnik upamiętniający niemieckich żołnierzy, którzy zginęli podczas I wojny światowej, szczególnie I Warmińskiego Pułku Piechoty. Przedstawiał klęczącego, opartego o sarkofag antycznego wojownika w niemieckim hełmie na głowie. Niestety ten pomnik został zniszczony. W miejscu, z którego zostało zrobione zdjęcie, postawiono po wojnie budynek, w którym mieściła się apteka. Teraz znajduje się tam Starostwo Powiatowe. Opowieści Jacka Panasa wysłuchał Pawełek

10 10 Nowe Życie Olsztyna 22 (121) 2013 porady Stronę przygotował Mirosław Rogalski ZUS na własny koszt Osoby pracujące na etacie, których pracodawca odprowadza składkę ubezpieczeniową, oraz członkowie ich rodzin są ubezpieczeni i w razie choroby nie mają kłopotu. W podobnej sytuacji są osoby bezrobotne oraz będące na urlopie macierzyńskim i wychowawczym. Ubezpieczenie jest ważne jeszcze przez 30 dni po utracie pracy lub statusu osoby bezrobotnej oraz po zakończeniu urlopu. W innej sytuacji są osoby prowadzące działalność gospodarczą, które zarejestrowały firmy jednoosobowe, a tak- że pracujące na umowie zleceniu. Ci ludzie ubezpieczają się sami i sami za to płacą, po zawarciu stosownej umowy w ZUS. Wprawdzie umowa jest bezterminowa, ale nieopłacenie jednej miesięcznej składki automatycznie ją wygasza. Spore trudności mają osoby, które przez lata nie były ubezpieczone, a teraz chcą tę sprawę unormować. ZUS nakłada wówczas tak zwaną dodatkową opłatę, będącą swoistą karą. Jej wysokość wzrasta i zależy od długości okresu, w którym nie płacono składek. Kierowca wczorajszy sam sobie winien, ale... Polskie prawo w stosunku do kierujących pojazdami rozróżnia stan nietrzeźwości oraz stan po użyciu alkoholu. Nietrzeźwość jest przestępstwem i ma miejsce, gdy kierowca ma więcej niż 0,5 promila alkoholu we krwi. Stan po użyciu jest wykroczeniem i zachodzi w sytuacji, kiedy badanie wykazuje od 0,2 do 0,5 promila alkoholu we krwi. Kierowanie samochodu pod wpływem alkoholu jest karygodne. Jednak karanie musi odbyć się zgodnie z prawem. U kierowcy, który wypił wieczorem jednego głębszego, rano stwierdzono 0,16 promila. Po zaokrągleniu wyniku uznano, że to już 0,2 promila. Nałożono na niego karę pozbawienia prawa jazdy na pół roku. Od takiego wyroku mógł się odwołać, bo wyniki badań toksykologicznych na zawartość alkoholu we krwi lub w wydychanym powietrzu powinny być podawane z dokładnością do trzeciego miejsca po przecinku. Jedynie ostatnie liczby (oznaczające tysięczne części) mogą być zaokrąglane. A zatem wynik 0,16 promila nie powinien zostać zaokrąglony do poziomu 0,20 i nie może oznaczać 0,2 promila alkoholu we krwi, uznawanego u nas za wykroczenie. Od takiego orzeczenia można się odwołać. Nie daj się nabrać. Sprawdź, zanim podpiszesz Po aferach finansowych w parabankach ostrzegano przed nieracjonalnym lokowaniem pieniędzy. Obecnie trwa kolejna ogólnopolska kampania Ministerstwa Sprawiedliwości i Narodowego Banku Polskiego. Przestrzega przed pochopnym zaciąganiem pożyczek. Skierowana jest przede wszystkim do osób starszych. Wpajane są cztery zasady bezpiecznych pożyczek. Wypada sprawdzić 1. wiarygodność reklamującej się firmy, wyszukując ją się na liście podmiotów objętych państwowym nadzorem finansowym. Robimy to w internecie na stronie Komisji Nadzoru Gospodarczego (www.knf.gov.pl), ewentualnie na stronie kampanii (www.zanim-podpiszesz.pl) lub dzwoniąc na bezpłatną infolinię ( ). Należy policzyć całkowity koszt pożycz- 2. ki, bowiem może okazać się znacznie wyższy. Podmiot udzielający pożyczki jest zobowiązany do poinformowania o wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz o całkowitej kwocie do zapłaty. Korzystając z tej informacji, można samodzielnie policzyć koszt pożyczki za pomocą kalkulatora dostępnego na wspomnianej stronie (www.zanim-podpiszesz.pl). Warto dokładnie 3. przeczytać umowę i sprawdzić, czy oprocentowanie nie jest znacznie wyższe od innych ofert. Trzeba dopytać się, czy firma wymaga wcześniejszego wniesienia wysokiego zabezpieczenia finansowego. Zdarza się, że przy nieterminowych spłatach rat można utracić całe drogie zabezpieczenie. W umowie mogą pojawić się też dodatkowe opłaty: za rozpatrzenie wniosku, za wydanie decyzji, za wizyty przedstawiciela pożyczkodawcy w domu, a także prowizje i ubezpieczenia. Bywa, że firma pobierze te wszystkie opłaty z góry, a pożyczki w ogóle nie udzieli. W razie wątpliwości można prosić o wyjaśnienia, a również o wzorce dokumentów, które spokojnie można skonsultować ze znajomym prawnikiem lub inną kompetentną osobą. Na pewno nie wolno podpisywać umo- 4. wy, jeśli nie rozumie się czegoś. Jeśli przedstawiciel firmy nie chce lub nie potrafi w zrozumiały sposób wytłumaczyć wszystkich zasad, to lepiej zrezygnować z niejasnej propozycji. To nie kosztuje!

11 dom Nowe Życie Olsztyna nr 22 (121) W ilu bankach składać wnioski o kredyt hipoteczny Gdy nie posiadamy własnych pieniędzy, a chcemy kupić mieszkanie, to musimy wspomóc się kredytem hipotecznym. Musimy dokonać wyboru banku, w którym takowy kredyt chcemy otrzymać. Czy rozsądne jest jednak składanie wniosku o kredyt tylko do jednego banku? Zwykle zakup nieruchomości przy pomocy kredytu hipotecznego wygląda w następujący sposób. Kupujący znajdują swoje wymarzone mieszkanie i podpisują umowę przedwstępną zakupu nieruchomości. Następnie udają się do banku po kredyt hipoteczny. Czy w tym schemacie jest jakiś błąd? Tak, są tu nawet dwa podstawowe błędy. Pierwszy polega na zastosowaniu złej kolejności. Najpierw należy odwiedzić instytucje finansowe i zbadać swoją wstępną zdolność kredytową czyli sprawdzić, czy bank da nam kredyt. Jeżeli w kilku instytucjach powiedziano nam, że posiadamy wstępną zdolność kredytową i banki zaakceptują źródła naszych dochodów, to wówczas możemy zasiadać do rozmów o umowie przedwstępnej zakupu nieruchomości. Drugi błąd wynika z braku orientacji, ile czasu zajmie bankowi rozpatrzenie wniosku kre- dytowego. W umowie przedwstępnej znajduje się miejsce, gdzie określamy czas do podpisania aktu notarialnego. Akt notarialny podpisujemy dopiero po otrzymaniu kredytu. Jeżeli wpiszemy do umowy 14 dni, to narażamy się na niewywiązanie się z umowy. Czas zebrania dokumentów i analizy ze strony banku to zwykle 3 tygodnie. Jeśli po 14 dniach nie stawiliśmy się u notariusza zadatek może przepaść. Prawidłowa ścieżka postępowania powinna wyglądać w następujący sposób. Najpierw sprawdzamy swoją zdolność kredytową w kilku instytucjach. Potem szukamy nieruchomości. Po jej wyborze wybieramy najkorzystniejszą ofertę kredytu. Następnie podpisujemy umowę przedwstępną zakupu nieruchomości. Na koniec składamy wniosek lub wnioski o kredyt hipoteczny. warto składać Czy wnioski o kredyt w kilku bankach równocześnie? Pracownicy banków twierdzą, że należy złożyć wniosek wyłącznie w jednym banku oczywiście w ich banku. Twierdzą, że składanie wniosków w wielu bankach obniża zdolność kredytową i wszystko jest widoczne w Biurze Informacji Kredytowej (BIK). W rzeczywistości sprawa wygląda następująco: wszystkie złożone wnioski są rejestrowane jako zapytania w BIK. Co ciekawe, jeżeli złoży- my wnioski do trzech banków, to pierwszy bank nic nie widzi, drugi widzi jedno zapytanie, a trzeci widzi dwa zapytania. System BIK ocenia klienta w skali punktowej pomiędzy 191 a 631 punktów (tzw. scoring). Na punktację składają się cztery czynniki o różnym znaczeniu. Częste wnioskowanie o kredyt rodzi większe ryzyko kredytowe i obniża liczbę punktów. Jednak waga tego czynnika w całej ocenie to zaledwie 5%. Czyli gdyby klient złożył nieskończenie wiele wniosków o kredyt, to zostałoby mu odjętych 31 punktów. Absolutnie najważniejszym czynnikiem w ocenie punktowej jest jakość spłacanych kredytów ta waga to 76%, czyli do zdobycia jest 479 punktów. Kolejnym jest aktywność kredytowa (liczba spłaconych lub spłacanych aktualnie kredytów) stanowiąca 11% oraz wykorzystanie limitów kredytowych 8%. Śmiało można stwierdzić, iż składanie równocześnie kilku wniosków o kredyt hipoteczny nie ma znaczenia z punktu widzenia oceny scoringowej. Po co składać kilka wniosków? Dla swojego bezpieczeństwa. Podpisując umowę o zakup nieruchomości, zobowiązujemy się do zapłaty za nią w określonym czasie. Co stanie się, gdy nasz bank po kilku tygodniach odmówi przyznania kredytu? Nie będziemy w stanie zapłacić za nieruchomość i możemy stracić zadatek. Po złożeniu wniosku kredytowego nie mamy już żadnego wpływu na decyzję. Dla bezpieczeństwa transakcji warto złożyć wnioski kredytowe do kilku banków równocześnie. Koszty złożenia jednego czy trzech wniosków są jednakowe. Czekamy na decyzję, jeżeli wszystkie banki będą na tak to siadamy z decyzjami banków i analizujemy je punkt po punkcie. Wybieramy najkorzystniejszą dla siebie ofertę. Pozostałym bankom dziękujemy. Od czasu kryzysu finansowego z 2008 roku banki, pod względem decyzji kredytowych, są nieprzewidywalne i czasowo, i merytorycznie. Wielokrotnie zdarza się, że klient otrzymuje różne decyzje. Jeden bank daje kredyt, a drugi nie. Podkreślam, ten sam klient, te same dokumenty, ta sama nieruchomość decyzje banków odmienne. W obecnej sytuacji koniecznością stało się wnioskowanie o kredyt hipoteczny w kilku bankach równocześnie. Kupujący zadbajcie o swoje bezpieczeństwo. Krzysztof Rzymski Wykorzystaj szansę, zamieszkaj u siebie Kamienica przy spokojnej ulicy, zaledwie kilka kroków od parku. To brzmi jak marzenie, ale taki właśnie może być twój nowy adres w nowo powstającym budynku o niepowtarzalnej architekturze, do którego zaprasza cię Spółdzielnia Mieszkaniowa Kormoran w Olsztynie. Piękno i funkcjonalność Przy ul. Macieja Rataja 62 w Olsztynie czekają mieszkania o powierzchni od 31 do 60 mkw. Każde z nich ma funkcjonalny układ, balkon oraz piwnicę. Posiadaczy samochodów ucieszy fakt, że pod budynkiem znajduje się garaż wielostanowiskowy, zapewniający miejsce postojowe dla każdego mieszkania. Cała posesja, z urządzonym placem zabaw i zielenią, będzie ogrodzona. Termin zakończenia budowy planowany jest na koniec września 2014 roku. Obawiasz się, czy cię stać? Tu możesz uzyskać mieszkanie na własność, jak również na zasadach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Powrót do formuły budowy mieszkań o statusie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu skierowana jest przede wszystkim do osób, które nie mogą zaciągnąć kredytu na zakup własnego mieszkania. Właśnie dla takich osób szansą posiadania swojego mieszkania jest jego nabycie na prawach spółdzielczych lokatorskich. Warunkiem uzyskania tego typu lokalu mieszkalnego jest wniesienie w trakcie realizacji budowy tylko 30% planowanego kosztu budowy mieszkania (nawet w ratach) i zobowiązanie się do spłaty w okresie 25-letnim kredytu zaciągniętego przez Spółdzielnię na pokrycie pozostałych 70% kosztów budowy tego lokalu. Miesięczne raty kredytu oraz opłaty za użytkowanie mieszkania będą kształtowały się na poziomie znacznie niższym, niż w przypadku najmu mieszkania na wolnym rynku. Dodatkowym walorem posiadania spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego Jesteś zainteresowany? Dowiedz się więcej: tel jest możliwość rezygnacji w każdym czasie z zamieszkiwania w nim i przekazania mieszkania Spółdzielni. W takim przypadku odzyskasz poniesione na nabycie mieszkania środki finansowe, gdyż Spółdzielnia zwróci ci wartość rynkową tego lokalu, pomniejszoną o niespłaconą część zaciągniętego przez Spółdzielnię kredytu.

12 12 Nowe Życie Olsztyna nr 22 (121) 2013 ZGARNIJ KSIĄŻKĘ Aby dostać jedeną z trzech książek Gdybyś mnie kochała, należy do niedzieli ( ) wysłać SMS z uzasadnieniem, dlaczego właśnie do Ciebie ma trafić ta książka, pod numer 7248 o treści zycie5. treść uzasadnienia Koszt SMS-a to 2,46 zł z VAT. Nowa powieść autorki bestsellerowych Kobiet z Czerwonych Bagien. Gdybyś mnie kochała Maksym Bromski, dziś menedżer w koncernie samochodowym, w dzieciństwie wszystkie wakacje spędzał u dziadków na wsi. Właśnie tam piętnaście lat temu, dzień po własnym weselu, zaginął jego jedyny kuzyn, Andrzej. Maksym nieustannie wraca w to miejsce. I fizycznie, i we wspomnieniach. Po dwóch stronach tej samej rzeki wciąż żyją najważniejsi dla niego ludzie i tylko oni już mu pozostali: babka, dziewczyna z sąsiedztwa, z którą kiedyś spędzał każdą wakacyjną chwilę, oraz największa miłość jego życia. Dramatyczne wypadki z przeszłości mają swój finał współcześnie, o czym Bromski, budząc się pewnej nocy w hotelowym pokoju obok ciała nieznanej kobiety, jeszcze nie wie. Nie pojmując zdarzeń, nie panując nad rzeczywistością, która rzuciła go w sam środek makabrycznej zbrodni, ucieka w przeszłość, kiedy to u boku najbliższych, w równie dramatycznych, dotąd niewyjaśnionych okolicznościach, skończyło się jego dzieciństwo. Grażyna Jeromin-Gałuszka Urodziła się i mieszka w Sosnowicy, niewielkiej wsi koło Radomia, gdzie w otoczeniu rodziny pisze, a dla relaksu zajmuje się niewielkim gospodarstwem. Absolwentka bibliotekoznawstwa na Uniwersytecie Warszawskim oraz scenariopisarstwa w PWSFTviT w Łodzi. Laureatka ogólnopolskiego konkursu na temat filmowy, zorganizowanego przez Agencję Scenariuszową i tygodnik Film. Współautorka scenariusza jednego z popularnych seriali telewizyjnych. Jej debiutancka powieść Złote nietoperze otrzymała pierw- rozrywka szą nagrodę w konkursie literackim Kolory życia. Ponadto napisała powieści Oczy Marzanny M., Kobiety z Czerwonych Bagien, Nie zostawiaj mnie i Magnolia. Kino Kontynuacja wydarzeń z pierwszej części fenomenalnych Igrzysk śmierci, które zawładnęły wyobraźnią publiczności na całym świecie. Do zjawiskowej obsady (młode gwiazdy: Jennifer Lawrence, Josh Hutcherson i Liam Hemsworth) dołącza zdobywca Oscara Philip Seymour Hoffman. Katniss i Peeta odbywają obowiązkowe Tournee Zwycięzców, kiedy dowiadują się o fali zamieszek, do których przyczynił się ich zaprasza Igrzyska śmierci: W pierścieniu ognia ZGARNIJ bilety Aby dostać jeden z ośmiu biletów na dowolny film 2d grany od poniedziałku (25.11) do czwatrku (28.11), należy wysłać SMS z uzasadnieniem, dlaczego właśnie do Ciebie ma trafić bilet, pod numer 7148 o treści zycie1. treść uzasadnienia Koszt SMS-a to 1,23 zł z VAT. Papusza to oparta na faktach dramatyczna historia Bronisławy Wajs, pierwszej romskiej poetki, która spisała swoje wiersze. To też historia spotkania poetów. Jerzy Ficowski dostrzegł jej wielki talent, zachęcił, aby zapisywała swoje utwory, i przetłumaczył je na język polski. W 1956 roku ukazał się pierwszy tomik poezji Bronisławy Wajs zatytułowany Pieśni Papuszy. Nie byłoby to możliwe zuchwały czyn. W tle trwają przygotowania do rocznicowych, 75. Głodowych Igrzysk, które przyniosą zaskakujący obrót spraw... Bo Kapitol jest zły. I Kapitol pragnie zemsty! Wkrótce okaże się, że zwycięska para stanie przed kolejnym wyzwaniem. W pierścieniu ognia to druga część bestsellerowej trylogii autorstwa Suzanne Collins, która stała się jednym z największych wydawniczych fenomenów ostatnich lat. Papusza bez wstawiennictwa i pomocy trzeciego poety Juliana Tuwima. Gila Papuszy (tak poetka nazywała swoje wiersze) trwale wzbogaciły polską kulturę o wgląd w cygańską duszę. Papusza to pierwszy polski film w języku romskim. Dużym atutem są czarno-białe zdjęcia autorstwa Krzysztofa Ptaka i Wojciecha Staronia. Muzykę napisał Jan Kanty Pawluśkiewicz. Szukaj nas na:

13 rozrywka Nowe Życie Olsztyna nr 22 (121) Olsztyński Tydzień Teatrów Lalkowych Anima W poniedziałek rozpoczyna się Olsztyński Tydzień Teatrów Lalkowych Anima. Udało się nam zaprosić spektakle różnorodne pod względem tematycznym i estetycznym, wielokrotnie nagrodzone. Nasz festiwal zainauguruje spektakl Złoty Klucz, adresowany do młodzieży i widzów dorosłych, podejmujący problematykę wartości etycznych w życiu człowieka. Jutro przedstawienie Słoń i Kwiat przeniesie nas do dżungli, w której będą działy się rzeczy wyjątkowe. Spektakl Bleee pokaże, że wierząc w siebie, możemy osiągnąć wszystko, o czym marzymy. Le Filo Fable nauczy dzieci, jak rozmawiać, zadawać pytania i próbować na nie odpowiadać. Uzmysłowi, jak ważne jest to, kim jesteśmy, a nie to, jak wyglądamy. Zbliżoną tematykę podejmie Lenka, której bohaterka rezolutna, ruda dziewczynka, uwielbia rysować, jest bardzo podobna do innych rówieśników radosna, miła, koleżeńska z jedną tylko różnicą jest odrobinkę grubsza Czy przeszkodzi jej to w odnalezieniu prawdziwej przyjaźni? Przekonacie się sami. Na koniec OTTL Anima zaprosimy na znany i lubiany spektakl Tymoteusz i Psiuńcio, opowiadający o poszukiwaniu prawdziwej przyjaźni. Po zakończeniu Animy, w niedzielę 24 listopada o 12.00, zapraszamy na rozstrzygnięcie konkursu literackiego i plastycznego z okazji Światowego Dnia Misia. Aby dostać jeden z trzech PODWÓJNYCH biletów do Teatru Lalek, należy do piątku ( ) wysłać sms z uzasadnieniem, dlaczego właśnie do Ciebie ma trafić bilet, pod numer 7248 o treści zycie3. treść uzasadnienia Koszt sms-a to 2,46 zł z VAT. ZGARNIJ bilety Aby dostać jedno z dwóch PODWÓJNYCH zaproszeń do Filharmonii, należy do piątku ( ) wysłać sms z uzasadnieniem, dlaczego właśnie do Ciebie ma trafić bilet, pod numer 7248 o treści zycie4. treść uzasadnienia Koszt sms-a to 2,46 zł z VAT. Mistrzowski recital fortepianowy w filharmonii W dniu 29 listopada 2013 r. o godz w sali koncertowej Filharmonii Warmińsko- Mazurskiej im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie, w cyklu Mistrzowskie recitale fortepianowe, wystąpi Wojciech Waleczek fortepian. Ten wybitny polski pianista koncertował w krajach Unii Europejskiej, w Szwajcarii, Bośni i Hercegowinie, Mołdawii, Rosji, Jordanii, Palestynie, Iranie, Kanadzie, Japonii, a tak- że w Stanach Zjednoczonych. Wojciech Waleczek urodził się w 1980 r., ukończył z wyróżnieniem Akademię Muzyczną im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, w klasie fortepianu Zbigniewa Raubo w 2003 r. Naukę kontynuował podczas studiów podyplomowych w Vancouver Academy of Music w Kanadzie, pod kierunkiem Lee Kum-Singa. Stale powiększany repertuar artysty zawiera aktualnie kilkadziesiąt utworów na fortepian i orkiestrę, ponad sto pozycji solowych oraz utwory kameralne od baroku po współczesność. W recitalu w naszej filharmonii pianista wykona kompozycje Ryszarda Wagnera, Fryderyka Chopina i Franciszka Liszta. Zapraszamy! Bilety w cenie: normalny 40 zł, ulgowy 30 zł, karta melomana 20 zł. BARAN 21 III - 20 IV Przymykanie oczu na głupotę może zemścić się w sytuacji, gdy wróci ona do Ciebie w najmniej oczekiwanym momencie. Bądź bardziej asertywny i nie podlizuj się nikomu. Zwłaszcza szefowi. BYK 21 IV - 20 V Przygotuj się na emocjonujące chwile. Pojawią się nowe znajomości, ciekawe rozmowy, których wynik może zadecydować o Twojej najbliższej przyszłości. Zawodowej i towarzyskiej. BLIŹNIĘTA 21 V - 21 VI Możesz wpaść na nowy sposób zarabiania pieniędzy. Jeśli okaże się nadzwyczaj skuteczny i zgodny z Twoimi zainteresowaniami, to na wszelki wypadek skonsultuj się z zaprzyjaźnionym prawnikiem. RAK 22 VI - 22 VII Nowe spotkanie będzie zapowiedzią czegoś bardzo interesującego. Cierpliwość będzie nagrodzona. To, co się wyklaruje, może okazać się trwałe. Chociaż podobno nic nie trwa wiecznie. LEW 23 VII - 23 VIII Bardzo możliwe, że otrzymasz propozycję ciekawej pracy. Będziesz jednak musiał przejść coś w rodzaju egzaminu. Przygotuj się solidnie i nie ściągaj, bo narobisz sobie wstydu. To nie matura. PANNA 24 VIII - 23 IX Od dawna towarzyszy Ci przekonanie, że nie ma rzeczy niemożliwych. Przynajmniej dla Ciebie. Dlatego osiągniesz to, czego pragniesz. Musisz jednak w końcu zdecydować się na coś. WAGA 24 IX - 23 X Wskazany jest duży dystans i rezerwa wobec wszystkich składanych Ci obietnic. Duże oczekiwania mogą stać się źródłem nie mniejszego rozczarowania. Nie daj się oczarować, ale sam czaruj. SKORPION 24 X - 22 XI Aby osiągnąć sukces, zabierz się za coś ambitniejszego. Nie kieruj się wyłącznie chęcią zysku. Czasami warto spojrzeć na siebie nie tylko przez pryzmat lustra. Ono prawdy Ci nie powie. STRZELEC 23 XI - 21 XII Pamiętaj: to, czego pragniemy, rzadko bywa w zasięgu ręki. Jeżeli jednak jesteś zdecydowany, by skoczyć na głęboką wodę, nie oglądaj się za siebie. Nie zapomnij jednak o kole ratunkowym. KOZIOROŻEC 22 XII - 20 I Pojawi się możliwość naprawienia tego, co kiedyś zostało zepsute. Trzeba odrzucić ciągłe żale i uprzedzenia. Autoryzowany zakład naprawczy poradzi sobie z tym problemem. Niestety nie za darmo. WODNIK 21 I - 19 II Sumienność i dokładność to niezawodne metody, aby osiągnąć zawodowy sukces. Oczywiście nie są jedyne. Ale zacznij właśnie od nich, bo od czegoś przecież musisz zacząć. W końcu. RYBY 20 II - 20 III Jeśli masz już dość zawodowej rutyny i nudnego zajęcia, to ruszaj do przodu. Z właściwym sobie wdziękiem wybrniesz z każdej kłopotliwej sytuacji. Nie szukaj jednak kłopotów na siłę. Redakcja zastrzega sobie prawo do unieważnienia horoskopu, bez podania przyczyn! AZB

14 14 Nowe Życie Olsztyna 22 (121) 2013 Mój rynek rozmaitości Herbata dobra To nazwa nowo otwartego wiejskiego centrum handlowego w Dywitach. Przede wszystkim swoje produkty będą mogli w nim sprzedawać twórcy ludowi, rękodzielnicy, rolnicy, działkowcy i drobni rzemieślnicy z okolicznych wsi i miasteczek. na wszystko Tak jak powiedział wójt gminy Jacek Szydło: Zamysłem stworzenia w starej, zabytkowej stodole miejsca do handlu było promowanie rodzimych, regionalnych produktów wytwarzanych według domowych tradycji i receptur. Przy modernizacji i adaptacji stodoły korzystano ze środków własnych i pochodzących z Unii Europejskiej. Całkowity koszt to ponad 700 tysięcy złotych. Na otwarciu pojawili się sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, poseł ziemi olsztyńskiej, a zarazem mieszkaniec gminy Janusz Cichoń, oraz podsekretarz stanu w Ministerstwie Skarbu Urszula Pasławska. Powiedzieli, że pomysł jest wspaniały. Stwierdzili, że liczba pierwszych sprzedających i mnogość ich produktów zaświadczają o potrzebie takiego miejsca. Inicjatywa jest trafiona. Było to również widać po liczbie odwiedzających pasaż handlowy Nasz Rynek. Producentom, jak również mieszkańcom naszego regionu potrzebne jest miejsce, gdzie można zaprezentować oraz kupić to, co jest wytwarzane w gospodarstwach rolnych, na działkach czy w zakładach rzemieślniczych. Dywickie wiejskie centrum handlowe na początku będzie otwarte co sobotę i wtorek od 9 do 17, a potem może i w inne dni. JP Znam wielu miłośników dobrej herbaty. Żadne spotkanie nie obejdzie się bez filiżanki tego gorącego napoju. Najsilniej na układ nerwowy wpływają mieszanki. Jeśli ktoś preferuje łagodniejszą opcję, to proponuję przygotowanie herbaty z jednego zioła. Chmiel ma działanie uspakajające, rozkurczowe. Warto go użyć przy zmęczeniu i wyczerpaniu nerwowym, trudnościach w zasypianiu oraz nadpobudliwości. Dziurawiec działa rozkurczowo na układ trawienny i łagodzi wzdęcia. Mięta działa orzeźwiająco i dezynfekująco. Napary stosuje się w zaburzeniach trawienia, skurczach żołądka lub przy braku apetytu. Warto ją pić zamiast zwykłej herbaty, zwłaszcza gdy prowadzimy siedzący tryb życia. Szałwia zmniejsza potliwość i nadmierną pobudliwość nerwową. Herbatka dla singli jeśli nie masz czasu na przyrządzanie skomplikowanych mieszanek, to możesz wspomóc się zwykłymi naparami z jednego zioła. Do szklanki wsyp łyżeczkę ziół, zalej wrzątkiem i odstaw pod przykryciem na kwadrans. Pij dwa, trzy razy dziennie po filiżance naparu. Dla rozdrażnionych wymieszaj trochę dzikiej róży i kwiatu rumianku, liści melisy, ziela dziurawca i szyszki chmielu, dodaj też kilka listków mięty. Zalej to filiżanką wrzątku i odstaw pod przykryciem na dziesięć minut. Pij dwa razy dziennie po filiżance. PAnna Sposoby na chandrę Prawie każda z nas boryka się co roku z jesiennym obniżeniem nastroju, poczuciem wyczerpania, a nawet bezsensu. Po powrocie do ponurego domu zabieramy się do codziennych czynności, ogarnia nas znudzenie i niechęć do wszystkiego. Jak sobie z tym poradzić? Jak zrobić coś dla siebie? Jednym ze sposobów jest planowanie dnia. Trzeba rozpisać na kartce wszystkie czynności, które codziennie wykonujemy. Określić długość czasu, który nam zajmują i ile mogłyby zająć, gdybyśmy wykonywały je w skupieniu i z zaangażowaniem. Ważne jest, aby w liście planowania naszych zajęć oddzielić źle kojarzące się nam czynności i przeplatać je czasem dla siebie. Ponieważ będziesz zorganizowana, zaoszczędzony czas możesz poświęcić na przyjemności. A twoje przyjemności to robienie czegoś, na co nigdy wcześniej nie wystarczało ci czasu. Wynotuj to, co mogłoby cię wprowadzić w lepszy nastrój. Na liście powinny się znaleźć wszystkie miejsca w okolicy, które chciałaś odwiedzić: kawiarnie, muzea, sklepy, parki, może zakłady fryzjerskie lub kosmetyczne. Uwzględnij osoby, z którymi nie miałaś do tej pory czasu się spotkać, a których towarzystwo wprawia cię w dobry nastrój. W ten właśnie sposób powstanie twoja lista przyjemności, do której będziesz mogła wrócić w każdej chwili, gdy poczujesz objawy jesiennej depresji. Jak sprawić przyjemność swojemu ciału? Oto moje pomysły na jesienne popołudnie: maseczka na twarz i dekolt, maseczka na ręce i stopy, piłowanie paznokci, wmasowywanie kremu, prysznic na przemian zimny i ciepły z peelingiem, skropienie ulubionymi perfumami, seria brzuszków na piękną talię i brzuch, filiżanka dobrej herbaty (zwłaszcza zielonej), stworzenie kompozycji kwiatowej (suche liście, kwiaty), przeczytanie artykułu w ulubionej gazecie, dekorowanie stołu przed kolacją ku uciesze męża i całej rodziny. PAnna

15 ZGARNIJ KSIĄŻKĘ Michał Żurek: Byliśmy słabsi Tąpnięcie w Uranii Po pięciu kolejkach spotkań siatkarze Indykpolu AZS Olsztyn byli niespodziewanymi liderami PlusLigi. W szóstym meczu niespodziewanie przegrali w Hali Widowiskowo-Sportowej Urania z Lotosem Trefl Gdańsk 0:3. Tuż po tym zdarzeniu swoimi spostrzeżeniami z meczu i dotychczasowych wyników drużyny podzielił się z nami Michał Żurek, libero Indykpolu AZS. Czy zlekceważyliście rywala? O tym nie ma mowy. Zdawaliśmy sobie sprawę, że będzie to bardzo trudny mecz. Gdańszczanie grali nierówno, mieli na koncie mało punktów, więc przyjechali do nas mocno zdeterminowani. My wiedzieliśmy o tym i przed meczem postanowiliśmy dać z siebie wszystko. Nie chcieliśmy rywalom pobłażać. Jednak rzeczywistość okazała się inna. Po prostu byliśmy tego dnia słabsi. Gdańsk potrafił to wykorzystać. W każdym elemencie był od nas skuteczniejszy. W czym byliście gorsi? Tak jak Lotos nikt z nami dotąd nie zagrał. Rozrzucili nas zagrywką, pokonali walką w obronie. Nie potrafiliśmy lepiej wykorzystać pierwszego ataku. A oni nas tym gnębili. Staraliśmy się znaleźć na to receptę, lecz się nie udało. To było tak, jak gdyby ktoś sypnął piaskiem w tryby. Po prostu coś się w naszej maszynie zacięło. Część dziennikarzy zarzuciła wam brak woli walki, to że nie przypominaliście drużyny z pierwszych pięciu spotkań. To jest sport i wszystko może się zdarzyć. Trudno jest utrzymać równie wysoką dyspozycję przez cały sezon. Kiedyś musi przytrafić się słabszy dzień. Tak stało się podczas rywalizacji z Lotosem. Proszę też zauważyć, że w lidze występuje 12 zespołów. Rozgrywki są długie i każda ekipa rozegra w zasadniczej części sezonu 22 mecze. Poza tym widać, że teoretycznie ci słabsi potrafią urywać punkty liderom. Zwróćmy uwagę na to, że po pięciu kolejkach spotkań nie było w lidze zespołu bez po- rażki. Bez zwycięstwa pozostawali jedynie siatkarze Transferu Bydgoszcz, ale i oni wywalczyli punkt w starciu z mistrzem Polski. Przez moment byliście liderem rozgrywek... To bardzo fajne uczucie, lecz zdawaliśmy sobie sprawę, że kolejne mecze będą trudniejsze. Każdy spina się podczas meczu z liderem. Bo to przecież takie chwalebne go ograć. Nie będziemy z tego robić jakiejś tragedii. Na pewno wyciągniemy z meczu odpowiednie wnioski. Proszę zauważyć, że sport Nowe Życie Olsztyna nr 22 (121) skład naszej drużyny mocno się zmienił. Trenujemy ze sobą od czterech miesięcy, a w pełnym składzie od kilku tygodni. Potrzebujemy jeszcze czasu, żeby dopracować pewne elementy w naszej grze. Mimo tej porażki wasza sytuacja w tabeli jest dobra. Zdobyliście dotąd 12 punktów, czego zapewne nikt się nie spodziewał. To prawda. Te punkty są nam bardo potrzebne i cieszymy się, że tyle ich zdobyliśmy. Teraz możemy grać spokojniej, nie martwić się o to, co będzie, jeśli przegramy. Porażki są wkalkulowane w sport. Ważne, żeby wyciągać odpowiednio szybko wnioski. Zapewniam olsztyńskich kibiców, że się nie poddamy. Jesteśmy drużyną na dorobku, która chce systematycznie robić postępy. Kolejne punkty są w naszym zasięgu. Kolejne dwa mecze zagracie na wyjeździe. Nie ma różnicy, czy gramy u siebie, czy na wyjeździe. W każdym meczu chcemy zdobywać punkty. Porażka z Lotosem zmotywuje nas do większej pracy na treningach i do walki o kolejne zdobycze. Wygraliśmy już w Jastrzębiu i w Kielcach. Dlaczego nie mamy tego powtórzyć w Częstochowie i Bielsku Białej? Notował: WAD Stomil ponownie walczy o byt Wielu miłośników sportu lubi analizować osiągnięcia swoich drużyn i zawodników. Szczególnie fani piłki nożnej. Spragnieni wielkiej piłki olsztynianie z radością przyjęli awans Stomilu do pierwszej ligi. To, po kilku latach posuchy, kolejny sezon olsztyńskich piłkarzy na tym szczeblu rozgrywek. Czy można go porównać z ubiegłym? Każdy sezon jest inny, lecz pewne analogie można zaobserwować. Przede wszystkim ponownie walczono o utrzymanie się na tym szczeblu rozgrywek. Co prawda zawodnicy rozegrali 16 kolejek spotkań (tekst napisano przed rozegraniem ostatniej kolejki jesiennej rundy), ale olsztynianie nie są pewni pierwszoligowego bytu. Przed rokiem stomilowcy zadomowili się w strefie spadkowej i na zakończenie rundy mieli kilka punktów straty do strefy bezpiecznej. Wówczas udało się je odrobić i zająć bezpieczną lokatę. Teraz teoretycznie jest lepiej. Stomil zajmuje trzynaste miejsce, lecz jest to jedyna optymistyczna wiadomość. Dlaczego? Bo tabela jest w tym sezonie niezwykle spłaszczona. Zajmującą ósmą lokatę Miedź Legnicę dzieliło od ostatniego Okocimskiego Brzesko tylko sześć punk- tów. Stomil znajdował się punktowo gdzieś pośrodku, mając trzy punkty straty do Miedzi i tyle samo przewagi nad Okocimskim. Już z tego wynika wniosek, że każda porażka może zepchnąć olsztynian do strefy spadkowej. A najbliżsi rywale Stomilu do słabeuszy raczej się nie zaliczają. Wręcz przeciwnie. Zarówno Górnik Łęczna, jak i Arka Gdynia włączyły się do walki o awans do Ekstraklasy! Dlatego o punkty w tych meczach będzie niezwykle trudno, lecz trzeba o nie walczyć. Każdy zawodnik może pomóc zadbać o przyszłość zespołu w pierwszej lidze. Pod wodzą trenera Adama Łopatko, który zastąpił Zbigniewa Kaczmarka, olsztynianie zdobyli dziewięć punktów. Wszystkie na własnym boisku. Czas coś zmienić i zacząć zdobywać punkty w meczach wyjazdowych. WAD

16 16 Nowe Życie Olsztyna 22 (121) 2013 Ożywienie na rynku nieruchomości Druga połowa roku przyniosła zauważalne ożywienie rynku nieruchomości. W trzecim kwartale trudno było nie zauważyć wyraźnego wzrostu liczby transakcji kupna-sprzedaży mieszkań oraz nieruchomości komercyjnych zarówno na rynku pierwotnym, jak i wtórnym. reklama Ożywienie zostało spowodowane głównie utrudnieniami w pozyskiwaniu kredytów hipotecznych, jakie czekają nas już od samego początku przyszłego roku. Aby otrzymać kredyt, będziemy musieli dysponować przynajmniej pięcioprocentowym wkładem własnym, który szczególnie dla młodych ludzi może okazać się trudny do zdobycia. Kolejną przyczyną wzrostu sprzedaży jest coroczna ucieczka przedsiębiorców przed podatkiem oraz fakt, że rynek przesycony do tej pory mieszkaniami powoli wraca do równowagi. Wbrew pozorom zainteresowanie programem dofinansowań MDM jest aktualnie na tyle małe, że rynek nie odczuł jeszcze jego skutków. Analitycy przewidują jednak możliwość wzrostu cen po jego uruchomieniu w przyszłym roku. MDC Sp. z o.o. aktualnie zamyka inwestycję przy ulicy Mroza. Do końca grudnia planujemy oddać do użytkowania ostatni, piąty budynek. Równolegle trwają prace związane z zagospodarowaniem zieleni i budową drugiego kolorowego placu zabaw. Mimo lokalizacji w centrum Jarot, w sąsiedztwie dwóch ruchliwych ulic Wilczyńskiego i Witosa, całe osiedle już teraz sprawia wrażenie przyjaznej, wyciszonej i jasnej enklawy spokoju i bezpieczeństwa. Dyrektor ds. deweloperskich Rafał Załoga Zapoznać się z naszą ofertą można w biurze sprzedaży przy ulicy Mroza 15 przez 6 dni w tygodniu. Zapraszamy także na stronę internetową:

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Tak wygląda biuro Oriflame Polska od środka

Tak wygląda biuro Oriflame Polska od środka Tak wygląda biuro Oriflame Polska od środka Gdyby, to była mafia już bym nie żyła... Oto jak z koleżankami otrzymujemy kosmetyki, bawimy się wyśmienicie i jeszcze przy tym zarabiamy (oraz jak możesz do

Bardziej szczegółowo

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 )

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) Klient: Dzień dobry panu! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Klient: Pierwsza sprawa: jestem Włochem i nie zawsze jestem pewny, czy wszystko

Bardziej szczegółowo

Raport z Ogólnopolskiego Badania Zdolności Kredytowej

Raport z Ogólnopolskiego Badania Zdolności Kredytowej Raport z Ogólnopolskiego Badania Zdolności Kredytowej Ogólnopolskie Badanie Zdolności Kredytowej pokazało, że wciąż ogromne jest zainteresowanie Polaków kredytami mieszkaniowymi. W ciągu dwóch dni, swoją

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1.

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1. Grupy 1-2 Zadanie 1. Sprawdźcie ofertę dowolnych 5 banków i wybierzcie najlepszą ofertę oszczędnościową (lokatę lub konto oszczędnościowe). Obliczcie, jaki zwrot przyniesie założenie jednej takiej lokaty

Bardziej szczegółowo

OLSZTYŃSKIE DNI NAUKI I SZTUKI. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

OLSZTYŃSKIE DNI NAUKI I SZTUKI. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie OLSZTYŃSKIE DNI NAUKI I SZTUKI Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Biuro ds. Nauki i Współpracy z Gospodarką Bydgoszcz, 05-06.11.2015 r. Olsztyńskie Dni Nauki i Sztuki organizowane od roku 2003

Bardziej szczegółowo

Raport Mieszkanie Dla Młodych IQ 2016

Raport Mieszkanie Dla Młodych IQ 2016 Raport Mieszkanie Dla Młodych IQ 2016 Łomża, 04.01.2016 1 Podsumowanie Niniejszy raport przedstawia w wielkim skrócie rządowy program w nabyciu pierwszego mieszkania dla młodych ludzi Mieszkanie dla Młodych.

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny Matematyka w banku. Opis projektu

Projekt edukacyjny Matematyka w banku. Opis projektu Opis projektu 1.Tytuł projektu: Matematyka w banku. 2.Czas: 14.grudnia 2010 roku 30 kwietnia 2011roku 3.Uzasadnienie wyboru tematu: - pokazanie praktycznych zastosowań matematyki w życiu codziennym, -

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Temat spotkania: Matematyka finansowa dla liderów Temat wykładu: Matematyka finansowa wokół nas Prowadzący: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2014 r. Matematyka finansowa dla liderów Po

Bardziej szczegółowo

Czym jest ewuś? Autor: Adres: http://www.nfz-zielonagora.pl/pl/435/3171/czym_jest_ewus/k/

Czym jest ewuś? Autor: Adres: http://www.nfz-zielonagora.pl/pl/435/3171/czym_jest_ewus/k/ Czym jest ewuś? Od 1 stycznia 2013 roku, aby się dostać do lekarza przyjmującego w ramach kontraktu z NFZ, nie trzeba nosić przy sobie dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń zdrowotnych. Wystarczy

Bardziej szczegółowo

M Z A UR U SKI SK E I J HIST

M Z A UR U SKI SK E I J HIST NATROPACH MAZURSKIEJHISTORII I WOJNA ŚWIATOWA W KRAJOBRAZIE POWIATU GIŻYCKIEGO Projekt edukacyjny skierowany do uczniów szkół ponadgimnazjalnych powiatu giżyckiego I WOJNA ŚWIATOWA W KRAJOBRAZIE POWIATU

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

Zbuduj swoją historię kredytową

Zbuduj swoją historię kredytową Krzysztof Nyrek Zbuduj swoją historię kredytową Niniejszy ebook jest wartością prywatną. Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie, w jakiej została

Bardziej szczegółowo

Rządowa instrukcja dla osób starających się o dopłatę do kredytu mieszkaniowego. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

Rządowa instrukcja dla osób starających się o dopłatę do kredytu mieszkaniowego. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Rządowa instrukcja dla osób starających się o dopłatę do kredytu mieszkaniowego Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej OSOBA, KTÓREJ UDZIELONO POMOCY, MUSI: monitorować zasady rozliczania pomocy w banku,

Bardziej szczegółowo

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych.

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Na wyrażoną w złotych wartość raty kredytu walutowego ogromny wpływ ma bardzo ważny parametr, jakim

Bardziej szczegółowo

... ale najpierw trzeba mieć te pieniądze...

... ale najpierw trzeba mieć te pieniądze... Skąd bierzemy pieniądze... i na co je wydajemy? Czyli budżet miasta na 2009 rok w pigułce. Budżet miasta - co to jest?? W budżecie spotkacie Państwo takie pojęcia, jak: dochody, wydatki, przychody i rozchody.

Bardziej szczegółowo

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt?

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Poniższy tekst jest przeniesiony z książki TAJNA BROŃ KREDYTOBIORCY praktycznego poradnika dla wszystkich kredytobiorców. Założenie

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? www.nowytarg.pl Broszura informacyjna dla mieszkańców Nowego Targu Edycja 2005 Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie mieszkańcom miasta Nowego Targu w prosty

Bardziej szczegółowo

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. banki i jakie

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. banki i jakie O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI K banki i jakie ZAJĘCIA 2: Dlaczego powstały banki i jakie są ich zadania? Grupa wiekowa: klasy I III szkoła podstawowa Czas zajęć: 1,5 godziny Wprowadzenie Zajęcia powinny

Bardziej szczegółowo

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości!

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Gmina Pleśna bierze udział w projekcie Samorząd z inicjatywą realizowanym przez Fundację Biuro

Bardziej szczegółowo

Kampania Piłeś? Nie jedź! 2009 Wyniki badania ewaluacyjnego

Kampania Piłeś? Nie jedź! 2009 Wyniki badania ewaluacyjnego Kampania Piłeś? Nie jedź! 2009 Wyniki badania ewaluacyjnego Warszawa, 26 1 luty stycznia 2010r. 2009 r. Metodologia badania Metodologia PAPI - Paper and Pencil Interview Badanie zostało przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

e-poradnik Jak uniknąć podatku przy sprzedaży mieszkań i domów egazety Prawnej Ważne wyjaśnienia, praktyczne przykłady

e-poradnik Jak uniknąć podatku przy sprzedaży mieszkań i domów egazety Prawnej Ważne wyjaśnienia, praktyczne przykłady e-poradnik egazety Prawnej Jak uniknąć podatku przy sprzedaży mieszkań i domów Ważne wyjaśnienia, praktyczne przykłady Dlaczego przy sprzedaży domu ważny jest moment jego zakupu Dlaczego obowiązują trzy

Bardziej szczegółowo

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek)

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek) Moscovia letni obóz językowy dla ludzi niemalże z całego świata. Wyjazd daje możliwość nauki j. rosyjskiego w praktyce, a także poznania ludzi z różnych stron świata. Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca

Bardziej szczegółowo

Pomoże ci Co zrobić, jeśli chcesz złożyć skargę na swojego prawnika

Pomoże ci Co zrobić, jeśli chcesz złożyć skargę na swojego prawnika 1 Rzecznik praw obywatelskich ds. prawnych Pomoże ci Co zrobić, jeśli chcesz złożyć skargę na swojego prawnika Rozpatrujemy skargi prawne Czym się zajmujemy? Pomagamy rozpatrywać skargi na prawników, którzy

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr IX/40/2007 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 30 maja 2007 r.

Uchwała nr IX/40/2007 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 30 maja 2007 r. Uchwała nr IX/40/2007 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 30 maja 2007 r. w sprawie: treści 4 i 6 Uchwały nr LIV/398/2006 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 29 marca 2006 roku w sprawie ustalenia cen urzędowych

Bardziej szczegółowo

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych Kim jesteśmy? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy to ogólnopolski, nieodpłatny program edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Zapis stenograficzny (1906) 228. posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Zdrowia w dniu 22 lipca 2005 r.

Zapis stenograficzny (1906) 228. posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Zdrowia w dniu 22 lipca 2005 r. ISSN 1643-2851 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zapis stenograficzny (1906) 228. posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Zdrowia w dniu 22 lipca 2005 r. V kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków

Bardziej szczegółowo

Analiza Finansowa - potrzeb Klienta.

Analiza Finansowa - potrzeb Klienta. Analiza Finansowa - potrzeb Klienta. Szanowni Państwo, przejdźmy w takim razie do zbadania Państwa potrzeb jakim jest Analiza Finansowa. Pierwszym etapem naszej rozmowy będzie sprecyzowanie Państwa celów,

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

WERSJA ZAKTUALIZOWANA 10.09.2004

WERSJA ZAKTUALIZOWANA 10.09.2004 WERSJA ZAKTUALIZOWANA 10.09.2004 DODATKOWE KOSZTY I PROWIZJE ZWIĄZANE Z ZACIĄGNIĘCIEM KREDYTU HIPOTECZNEGO (finansowanie kredytem hipotecznym zakupu mieszkania stanowiącego odrębną własność na rynku pierwotnym)

Bardziej szczegółowo

Moment otrzymania wkładu momentem zadeklarowania VAT

Moment otrzymania wkładu momentem zadeklarowania VAT Opodatkowaniu VAT podlega otrzymanie jakiejkolwiek części wkładu mieszkaniowego lub budowlanego na poczet jakiegokolwiek prawa do lokalu spółdzielczego. Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega otrzymanie jakiejkolwiek

Bardziej szczegółowo

Kapitan Warszawa ratuje stolicę! 20 wydarzeń rodzinnych w każdej dzielnicy Warszawy - propozycja współpracy przy wyjątkowym warszawskim projekcie!

Kapitan Warszawa ratuje stolicę! 20 wydarzeń rodzinnych w każdej dzielnicy Warszawy - propozycja współpracy przy wyjątkowym warszawskim projekcie! Kapitan Warszawa ratuje stolicę! 20 wydarzeń rodzinnych w każdej dzielnicy Warszawy - propozycja współpracy przy wyjątkowym warszawskim projekcie! List przewodni Szanowni Państwo, Serdecznie zapraszam

Bardziej szczegółowo

Gwarancja de minimis

Gwarancja de minimis Gwarancja de minimis wsparcie dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r., jest jedynym bankiem państwowym w Polsce Misją BGK jest sprawna i efektywna

Bardziej szczegółowo

Posługuj c si poj ciem pracownika w kontek cie ubezpiecze społecznych to: Osoba współpracuj Pracodawc nice mi dzy umow zlecenia a umow o dzieło

Posługuj c si poj ciem pracownika w kontek cie ubezpiecze społecznych to: Osoba współpracuj Pracodawc nice mi dzy umow zlecenia a umow o dzieło 1 Posługując się pojęciem pracownika w kontekście ubezpieczeń społecznych to: osoby pozostające w stosunku pracy, a także osoby wykonujące pracę na podstawie umowy cywilno-prawnej zawartej ze swoim pracodawcą

Bardziej szczegółowo

IPTPB2/436-17/11-4/KR 2011.07.08. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi

IPTPB2/436-17/11-4/KR 2011.07.08. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi IPTPB2/436-17/11-4/KR 2011.07.08 Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi Czy jeżeli wspólnicy zapłacą Spółce odsetki na poziomie rynkowym ok. 10-12%, Spółka będzie mogła pożyczyć wspólnikom środki finansowe na

Bardziej szczegółowo

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować

Bardziej szczegółowo

Organizowanie konkursów czytelniczych w ramach Innowacji Pedagogicznej Czytanie kluczem do sukcesu

Organizowanie konkursów czytelniczych w ramach Innowacji Pedagogicznej Czytanie kluczem do sukcesu Organizowanie konkursów czytelniczych w ramach Innowacji Pedagogicznej Czytanie kluczem do sukcesu Innowacja Pedagogiczna realizowana w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Teresinie w roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

Spis barier technicznych znajdziesz w Internecie. Wejdź na stronę www.mopr.poznan.pl

Spis barier technicznych znajdziesz w Internecie. Wejdź na stronę www.mopr.poznan.pl 1 Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować w twoim środowisku i wśród ludzi. Bariery techniczne to również to, co przeszkadza, by inni mogli sprawnie się tobą opiekować.

Bardziej szczegółowo

GAZETKA W ZESPOLE SZKÓŁ NR 91 W WARSZAWIE Rok szkolny 2014/15 Luty www: zssnr91.waw.pl

GAZETKA W ZESPOLE SZKÓŁ NR 91 W WARSZAWIE Rok szkolny 2014/15 Luty www: zssnr91.waw.pl GAZETKA W ZESPOLE SZKÓŁ NR 91 W WARSZAWIE Rok szkolny 2014/15 Luty www: zssnr91.waw.pl Wywiad z Panią Olą Pajączkowską, kierownikiem szkolnej akcji Zima w mieście 3 Dziennik Sylwii 4 Największe atrakcje

Bardziej szczegółowo

Liczy się tu i teraz!

Liczy się tu i teraz! Liczy się tu i teraz! 1. Musimy kupować, ale nie musimy sprzedawać. 2. Wszyscy chcemy żyć lepiej tzn. mieć więcej wolnego czasu i więcej pieniędzy. 3. Co powoduje, że nasz pomysł jest lepszy niż? a) brak

Bardziej szczegółowo

Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie

Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie Źródło: http://www.cs.strazgraniczna.pl/cs/aktualnosci/2038,uroczyste-wreczenie-aktow-mianowania-na-stopien-kaprala- SG-w-Centrum-Szkolenia-S.html Wygenerowano:

Bardziej szczegółowo

Raport na temat używania samochodów służbowych do celów prywatnych.

Raport na temat używania samochodów służbowych do celów prywatnych. Raport na temat używania samochodów służbowych do celów prywatnych. Już od przyszłego roku pracownik, który używa samochodu firmowego do celów prywatnych, zapłaci większy PIT. Takie zapowiedzi resortu

Bardziej szczegółowo

WYDATKI KONTROLOWANE: RAPORT RAPORT. przygotowany przez P.R.E.S.C.O. GROUP SA

WYDATKI KONTROLOWANE: RAPORT RAPORT. przygotowany przez P.R.E.S.C.O. GROUP SA RAPORT przygotowany przez P.R.E.S.C.O. GROUP SA Lipiec 2014 1 Spis treści Wprowadzenie... 3 Dług chcę, czy muszę?... 4 Mam dług mam problem?... 5 Długi do remontu... 6 Z długiem w świat... 7 Dzieci ważniejsze

Bardziej szczegółowo

Finansowanie składek ubezpieczeniowych

Finansowanie składek ubezpieczeniowych Finansowanie składek ubezpieczeniowych Przewodnik dla Klientów Czym jest finansowanie składek Zakup ubezpieczenia zazwyczaj wiąże się z koniecznością jednorazowego opłacenia składki. Tego typu płatność

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Analiza przepływów pieniężnych spółki

Analiza przepływów pieniężnych spółki Analiza przepływów pieniężnych spółki Przepływy pieniężne mierzą wszystkie wpływy i wypływy gotówki z i do spółki, a do tego od razu przyporządkowują je do jednej z 3 kategorii: przepływy operacyjne -

Bardziej szczegółowo

Skwer przed kinem Muranów - startujemy

Skwer przed kinem Muranów - startujemy 27 IX 2014 RAJD OCHOTY ŚLADAMI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO W 75. ROCZNICĘ UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO W sobotę, 27 września 2014 roku na terenie Śródmieścia odbył się Rajd Ochoty Śladami Powstania

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości. www.mf.gov.

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości. www.mf.gov. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Opodatkowanie przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości www.mf.gov.pl 1 Lorem ipsum dolor Opodatkowanie przychodu (dochodu) z odpłatnego

Bardziej szczegółowo

Maksymalny okres spłaty 2% min. 200 zł

Maksymalny okres spłaty 2% min. 200 zł Pożyczka hipoteczna zastępuje inne typy kredytów Tania gotówka na wyciągnięcie ręki Planujesz zakup samochodu lub inny duży wydatek? Zamiast innego typu kredytu wybierz pożyczkę hipoteczną. To obecnie

Bardziej szczegółowo

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj Analiza ofert instytucji finansowych posiadających akredytacje do udzielania gwarancji bankowych w ramach zaliczek wypłacanych przez ARiMR na wybrane działania PROW 20072013 Nabór wniosków w ramach PROW

Bardziej szczegółowo

Żaku, sam zadbaj o swoje ubezpieczenie zdrowotne!

Żaku, sam zadbaj o swoje ubezpieczenie zdrowotne! Żaku, sam zadbaj o swoje ubezpieczenie zdrowotne! 20-letnia Zofia otrzymała rachunek za leczenie opiewający na 93 tys. zł! Była przekonana, że może leczyć się w ramach NFZ, bo w tym czasie uczyła się.

Bardziej szczegółowo

Wszyscy obywatele Unii Europejskiej mogą otwierać działalność gospodarczą w Niemczech.

Wszyscy obywatele Unii Europejskiej mogą otwierać działalność gospodarczą w Niemczech. Wszyscy obywatele Unii Europejskiej mogą otwierać działalność gospodarczą w Niemczech. Wprawdzie pewne branże i zawody wymagają specjalnych kwalifikacji, ale samo otwarcie firmy nie jest żadną przeszkodą.

Bardziej szczegółowo

Opowieści nocy reż. Michel Ocelot

Opowieści nocy reż. Michel Ocelot Opowieści nocy reż. Michel Ocelot 1. Scenariusz lekcji. (str. 2) Temat: Jak powstaje film? 2. Karta pracy. (str. 5) MATERIAŁY DYDAKTYCZNE DLA NAUCZYCIELI SPIS TREŚCI SCENARIUSZ LEKCJI Opracowała: Paulina

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ:

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: Bezpłatne zajęcia dodatkowe w Twojej szkole dowiedz się więcej!!!! Projekt

Bardziej szczegółowo

WITAJCIE PO FERIACH!!!

WITAJCIE PO FERIACH!!! SZKOŁA I JA WITAJCIE PO FERIACH!!! MŁODSZY SAMORZĄD SZKOLNY 1 MOJE ZIMOWE PRZYGODY Ferie zimowe spędziłam na wsi u swoich dziadków. Wesoło spędziłam czas. Pewnego razu wybraliśmy się na wycieczkę do lasu.

Bardziej szczegółowo

Program NA WŁASNE KONTO

Program NA WŁASNE KONTO Program NA WŁASNE KONTO Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej jest organizacją pozarządową, działającą na rzecz rozwoju polskiej wsi. Od blisko 25 lat pomaga zmieniać jej wizerunek oraz aktywnie

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ CAWI V.0 KOD PROJEKTU: TARCHOMIN 2 BADANIE NT. POTENCJAŁU KONCEPTU USŁUGI PŁATNEGO UDOSTĘPNIANIA REPERTUARU KINOWEGO W INTERNECIE

KWESTIONARIUSZ CAWI V.0 KOD PROJEKTU: TARCHOMIN 2 BADANIE NT. POTENCJAŁU KONCEPTU USŁUGI PŁATNEGO UDOSTĘPNIANIA REPERTUARU KINOWEGO W INTERNECIE KWESTIONARIUSZ CAWI V.0 KOD PROJEKTU: TARCHOMIN 2 BADANIE NT. POTENCJAŁU KONCEPTU USŁUGI PŁATNEGO UDOSTĘPNIANIA REPERTUARU KINOWEGO W INTERNECIE Warszawa, sierpień 2012 Dzień dobry, nazywam się i jestem

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Wspólne posiedzenie Komisji Obrony Narodowej (97.) oraz Komisji Zdrowia (97.) w dniu 21 maja 2015 r.

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Wspólne posiedzenie Komisji Obrony Narodowej (97.) oraz Komisji Zdrowia (97.) w dniu 21 maja 2015 r. ZAPIS STENOGRAFICZNY Wspólne posiedzenie Komisji Obrony Narodowej (97.) oraz Komisji Zdrowia (97.) w dniu 21 maja 2015 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 75. posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

DŁUG. Co Pismo Święte mówi o długu? Zniechęca do zaciągania długów. Nikomu nie bądźcie nic dłużni poza wzajemną miłością (Rz 13,8).

DŁUG. Co Pismo Święte mówi o długu? Zniechęca do zaciągania długów. Nikomu nie bądźcie nic dłużni poza wzajemną miłością (Rz 13,8). Co Pismo Święte mówi o długu? Zniechęca do zaciągania długów. Nikomu nie bądźcie nic dłużni poza wzajemną miłością (Rz 13,8). Dług jest uważany za niewolę. Ubogim kieruje bogaty, sługą wierzyciela jest

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA NA RZECZ E-ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO OCZEKIWANIA SAMORZĄDÓW

DZIAŁANIA NA RZECZ E-ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO OCZEKIWANIA SAMORZĄDÓW DZIAŁANIA NA RZECZ E-ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO OCZEKIWANIA SAMORZĄDÓW Wnioski z procesu konsultacyjnego zrealizowanego w maju 2009r. we wszystkich powiatach regionu Artur KRAWCZYK Krzysztof

Bardziej szczegółowo

K A R T A I N F O R M A C Y J N A. Określenie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych

K A R T A I N F O R M A C Y J N A. Określenie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych URZĄD SKARBOWY W DZIERŻONIOWIE Określenie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu z odpłatnego K-023/1 Obowiązuje od 01.04.2011 r. I. Kogo dotyczy 1. Osób fizycznych, które dokonały odpłatnego

Bardziej szczegółowo

Przed zaciągnięciem kredytu przeczytaj dokładnie umowę i zwróć uwagę na

Przed zaciągnięciem kredytu przeczytaj dokładnie umowę i zwróć uwagę na 1. Przed zaciągnięciem kredytu przeczytaj dokładnie umowę i zwróć uwagę na wysokość opłat z tytułu: Prowizji (Jednorazowa kwota przed udzieleniem kredytu, wyrażona w %) Ubezpieczeń ( Zazwyczaj na życie,

Bardziej szczegółowo

Tak, CHCĘ! 70 pkt. KONSUMUJ POLECAJ. PREMIA START Minimum formalności ZARABIAJ. Produkty na własne potrzeby. Nie musisz sprzedawać

Tak, CHCĘ! 70 pkt. KONSUMUJ POLECAJ. PREMIA START Minimum formalności ZARABIAJ. Produkty na własne potrzeby. Nie musisz sprzedawać Tak, CHCĘ! KONSUMUJ 70 pkt. Produkty na własne potrzeby POLECAJ Nie musisz sprzedawać ZARABIAJ PREMIA START Minimum formalności To fantastycznie! Pierwszym krokiem jest rejestracja w systemie Akuna, czyli

Bardziej szczegółowo

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia WSPOMNIENIA Z LAT 70 NA PODSTAWIE KRONIK SZKOLNYCH. W ramach Internetowego Projektu Zbieramy Wspomnienia pomiędzy końcem jednych, a początkiem drugich zajęć wybrałam

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE PRZYKŁADU DOBREJ PRAKTYKI

ZGŁOSZENIE PRZYKŁADU DOBREJ PRAKTYKI ZGŁOSZENIE PRZYKŁADU DOBREJ PRAKTYKI Nazwa szkoły, w której realizowane jest działanie Zespół Szkół w Nowej Wsi Imię i nazwisko dyrektora szkoły/placówki Adres Krzysztof Kaczmarek Nowa Wieś 26a 59-730

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU

DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU Moja planeta jest całkiem nie z tej ziemi Moja planeta nie ma ceny W swojej pracy dokładamy wszelkich starań, by dzieci uczęszczające do

Bardziej szczegółowo

OPODATKOWANIE PRZYCHODU (DOCHODU) Z ODPŁATNEGO ZBYCIA NIERUCHOMOŚCI

OPODATKOWANIE PRZYCHODU (DOCHODU) Z ODPŁATNEGO ZBYCIA NIERUCHOMOŚCI OPODATKOWANIE PRZYCHODU (DOCHODU) Z ODPŁATNEGO ZBYCIA NIERUCHOMOŚCI Stan prawny na dzień 1 stycznia 2011 r. www.mf.gov.pl Ministerstwo Finansów OPODATKOWANIE PRZYCHODU (DOCHODU) Z ODPŁATNEGO ZBYCIA NIERUCHOMOŚCI*

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Rysunek 3.13 Zakup płyty Audio CD w sklepie internetowym

Rysunek 3.13 Zakup płyty Audio CD w sklepie internetowym 64 Zakupy w sieci Trochę inaczej wygląda zakup towarów lub usług. Masz np. zamiar kupić książkę lub płytę CD z muzyką ulubionego zespołu. Wymienione produkty należą do często kupowanych przez Internet,

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości

Opodatkowanie przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości Ministerstwo finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Opodatkowanie przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości www.fi nanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo finansów Lorem ipsum dolor Opodatkowanie

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO

WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO 1. Czy byłeś zaangażowany w projekt? Tak 100% Nie 2. Co skłoniło Cię do wzięcia udziału

Bardziej szczegółowo

Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie!

Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie! Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie! Każde z państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia) oraz Szwajcaria

Bardziej szczegółowo

W dniu Twojego święta. Uczniowskie wiersze o książce i bibliotece.

W dniu Twojego święta. Uczniowskie wiersze o książce i bibliotece. BIBLIOTEKA ZESPOŁU SZKÓŁW REGNOWIE W dniu Twojego święta. Uczniowskie wiersze o książce i bibliotece. Centrum Multimedialne 2008/2009 1 Szanowni uczniowie Zespołu Szkół w Regnowie! Oto pierwszy zbiór waszej

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Copyright by treeneo.com sp. z o.o. FOLDER INWESTYCYJNY

Copyright by treeneo.com sp. z o.o. FOLDER INWESTYCYJNY FOLDER INWESTYCYJNY Definicja programu Agrofortis Program oszczędnościowo-inwestycyjny, oparty na ratalnym nabywaniu gruntów rolnych o wysokim potencjale inwestycyjnym. W naszym programie możesz oszczędzać

Bardziej szczegółowo

Wyliczenie poziomu składek do ZUS, KRUS. Agata Tomczyk

Wyliczenie poziomu składek do ZUS, KRUS. Agata Tomczyk Wyliczenie poziomu składek do ZUS, KRUS. Agata Tomczyk Składki ZUS w zależności od rodzaju umowy i osiąganego dochodu (umowa o pracę, zlecenie, umowa o dzieło). Dla wszystkich ubezpieczonych wysokość składek

Bardziej szczegółowo

Dlaczego powinniśmy sprzedawać Ubezpieczenie CPI do Kredytów Mieszkaniowych udzielanych przez Pekao S.A.

Dlaczego powinniśmy sprzedawać Ubezpieczenie CPI do Kredytów Mieszkaniowych udzielanych przez Pekao S.A. Dlaczego powinniśmy sprzedawać Ubezpieczenie CPI do Kredytów Mieszkaniowych udzielanych przez Pekao S.A. Warszawa, czerwiec 2011 Korzyści dla Klienta i Partnera SprzedaŜy CPI Ubezpieczenie wpływa na wzrost

Bardziej szczegółowo

X V I T A R G I B U D O W N I C T W A

X V I T A R G I B U D O W N I C T W A X V I T A R G I B U D O W N I C T W A Łódź, 19-22 lutego 2009 r. P R O G R A M T A R G Ó W Czwartek, 19.02.2009 r. 10.00-18.00 targi otwarte dla zwiedzających 11.00-11.40 uroczyste otwarcie XVI Targów

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników ankiety p.t. KOMPUTERY I ICH ZAGROŻENIA przeprowadzonej wśród uczniów klas młodszych (I III)

Analiza wyników ankiety p.t. KOMPUTERY I ICH ZAGROŻENIA przeprowadzonej wśród uczniów klas młodszych (I III) Analiza wyników ankiety p.t. KOMPUTERY I ICH ZAGROŻENIA przeprowadzonej wśród uczniów klas młodszych (I III) opracowały: mgr Agnieszka Kicman mgr Danuta Wiatr 2 Spis treści : 1.Wstęp... 3 2.Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

www.cpb.pl Infrastruktura sektora bankowego i główne przepływy informacji

www.cpb.pl Infrastruktura sektora bankowego i główne przepływy informacji www.cpb.pl Infrastruktura sektora bankowego i główne przepływy informacji System wymiany informacji finansowej w Polsce i na świecie rola BIK POWSTANIE BIK Powstanie BIK październik 1997. Akcjonariusze:

Bardziej szczegółowo

I Konkurs Matematyka i Ekonomia dla uczniów klas V-VI szkół podstawowych Etap I 28 lutego 2013 r.

I Konkurs Matematyka i Ekonomia dla uczniów klas V-VI szkół podstawowych Etap I 28 lutego 2013 r. I Konkurs Matematyka i Ekonomia dla uczniów klas V-VI szkół podstawowych Etap I 28 lutego 2013 r... Imię i nazwisko, klasa Test składa się z 30 zadań wielokrotnego wyboru (w każdym zadaniu dokładnie jedna

Bardziej szczegółowo

Wydawanie pieniędzy Uczelni, czyli Jak rozliczać dokumenty księgowe? Podstawowe informacje:

Wydawanie pieniędzy Uczelni, czyli Jak rozliczać dokumenty księgowe? Podstawowe informacje: Wydawanie pieniędzy Uczelni, czyli Jak rozliczać dokumenty księgowe? Podstawowe informacje: 1. Żeby wydać pieniądze Samorządu Studentów APS musisz mieć zgodę: a. Rady Studentów APS (zatwierdzony projekt

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES NASZE ŻYCIE NIE MAMY WPŁYWU NA TO, JAK SIĘ RODZIMY I JAK UMIERAMY (ZAZWYCZAJ) Dobry mąż, dobry ojciec, ale zły elektryk NASZE ŻYCIE

Bardziej szczegółowo

Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony

Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony Opracowanie: Agata Rudnicka Łódź 2014 1 Badania ankietowe przeprowadzone zostały we wrześniu

Bardziej szczegółowo

Czy klientów stać na dobry produkt?

Czy klientów stać na dobry produkt? Czy klientów stać na dobry produkt? - Dzień dobry, poproszę dobre konto Agata Gutkowska Marcin Idzik Czego chcieliśmy się dowiedzieć? Co to oznacza: dobry produkt? Jak jakość produktu definiują klienci?

Bardziej szczegółowo

FINANSE W FIRMIE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA I OPTYMALIZACJA KOSZTÓW

FINANSE W FIRMIE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA I OPTYMALIZACJA KOSZTÓW FINANSE W FIRMIE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA I OPTYMALIZACJA KOSZTÓW PODSTAWOWE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA Źródła wewnętrzne KAPITAŁY WŁASNE Oszczędności Rodzina, znajomi Własny majątek trwały Wiedza Źródła zewnętrzne

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

Energia w domu i w szkole. Badanie zużycia energii w domu i w szkole. Wykonanie gazetki tematycznej.

Energia w domu i w szkole. Badanie zużycia energii w domu i w szkole. Wykonanie gazetki tematycznej. Energia w domu i w szkole. Badanie zużycia energii w domu i w szkole. Wykonanie gazetki tematycznej. Cel: kształtowanie nawyków racjonalnego korzystania ze źródeł energii, ukazanie wpływu codziennych zachowań

Bardziej szczegółowo

Poszukiwanie skarbu. Liczba osób: 1 + 1. Opis

Poszukiwanie skarbu. Liczba osób: 1 + 1. Opis Poszukiwanie skarbu Liczba osób: 1 + 1. Opis Na dworze, w różnych miejscach (drzewa, krzaki, kamienie, kępki trawy), chowamy jakiś przedmiot. Zależnie od naszych intencji może to być rzecz znana dziecku,

Bardziej szczegółowo

Polski Czerwony Krzyż w Bolesławcu 1945-2013

Polski Czerwony Krzyż w Bolesławcu 1945-2013 Polski Czerwony Krzyż w Bolesławcu 1945-2013 Na podstawie materiałów z internetu i pracy Pani Gabrieli Członki Opracował Danuta Zielińska Zbigniew Herbut Początki w Bolesławcu Na Dolnym Śląsku tuż po zajęciu

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJE O TEMATYCE

PUBLIKACJE O TEMATYCE PUBLIKACJE O TEMATYCE FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH Poznań, 22 grudnia 2010, 10:15 CZ.1 Zbliżają się Święta. Zbliża się Mikołaj. Od ponad półtora roku na szkoleniach o tematyce funduszy inwestycyjnych pomijam

Bardziej szczegółowo

Załatwianie spraw z zakresu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych

Załatwianie spraw z zakresu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych Załatwianie spraw z zakresu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych 1. Co należy zrobić Przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA PRAKTYKACH ZAGRANICZNYCH W FIRMIE RAMBOLL W HELSINKACH W RAMACH PROGRAMU ERASMUS

SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA PRAKTYKACH ZAGRANICZNYCH W FIRMIE RAMBOLL W HELSINKACH W RAMACH PROGRAMU ERASMUS SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA PRAKTYKACH ZAGRANICZNYCH W FIRMIE RAMBOLL W HELSINKACH W RAMACH PROGRAMU ERASMUS Magdalena Proc Wydział Inżynierii Środowiska 09-12.2010 HELSINKI Praktykę studencką z programu

Bardziej szczegółowo

RELACJA KLIENT A DORADCA DG- INWEST FINANSE KLIENT DORADCA FINANSOWY DG-INWEST FIANASE

RELACJA KLIENT A DORADCA DG- INWEST FINANSE KLIENT DORADCA FINANSOWY DG-INWEST FIANASE RELACJA KLIENT A DORADCA DG- INWEST FINANSE KLIENT DORADCA FINANSOWY DG-INWEST FIANASE RZECZOZNAWCA FAKTORING SAMOCHÓD BIURO RACHUNKOWE INWESTYCJE DOTACJE Z UE UBEZPIECZENIA NIERUCHOMOŚCI LEASING KREDYT

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IKz6g123 ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Zagadka IKz6g123 ULICA LICZY SOBIE OKOŁO 240 LAT A JEJ NAZWA O POŁOWĘ MNIEJ. JEST ULICĄ W MIARĘ DŁUGĄ. ZABUDOWA KIEDYŚ I OBECNIE BARDZO RÓŻNORODNA, OD ZWARTYCH

Bardziej szczegółowo

DNI CZAPLINKA 2014 RAJD TURYSTYCZNY O PUCHAR BURMISTRZA CZAPLINKA

DNI CZAPLINKA 2014 RAJD TURYSTYCZNY O PUCHAR BURMISTRZA CZAPLINKA DNI CZAPLINKA 2014 RAJD TURYSTYCZNY O PUCHAR BURMISTRZA CZAPLINKA Biuro Imprezy: ZO PZM Szczecin, al. Wojska Polskiego 237a ( do 18.07.2014 r.) Czaplinek ul. Rynek 6 (dn.20.07.2014 r.) MIEJSCE IMPREZY:

Bardziej szczegółowo