A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S FOLIA OECONOMICA 274, Stanisław Wieteska *

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S FOLIA OECONOMICA 274, 2012. Stanisław Wieteska *"

Transkrypt

1 A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S FOLIA OECONOMICA 274, 2012 * ZAGROENIA SPOWODOWANE PRZEZ NIEKTÓRE ZWIERZTA DZIKIE, GADY, OWADY W POLSKIM OBSZARZE TERYTORIALNYM 1 1. POSTAWIENIE PROBLEMU W ustawie o ochronie przyrody art. 126 ust. 1 przewiduje odpowiedzialno Skarbu Pastwa za szkody wyrzdzone przez zwierzta dzikie 2. Jest to odpowiedzialno ograniczona dla rzeczywistych szkód i nie obejmuje utraconych korzyci. Powstaje pytanie czy kosztów, które ponosi Skarb Pastwa nie naleałoby przerzuci na zakłady ubezpiecze. Naley take zauway, e wikszo dziko yjcych zwierzt jest przedmiotem polowania. Z kolei chore upolowane zwierzta mog by zagroeniem dla ludnoci spoywajcej ich miso. W literaturze ubezpieczeniowej niewiele mówi si o ubezpieczeniu od skutków ataków zwierzyny yjcej na wolnoci (dzikiej), gadów i owadów na ludno cywiln. Przez zwierzyn dzik rozumie bdziemy: wilki, niedwiedzie, dziki, jelenie, lisy. Przez gady rozumie bdziemy jadowite we, jaszczurki i inne hodowane poza ogrodami zoologicznymi i placówkami naukowymi prowadzcymi badania nad zwierztami, a take cyrkami 3. Przez owady rozumie bdziemy: pszczoły, osy, kleszcze, komary itp. Do zagroe zaliczamy take zwierzta chore, np. na ptasi gryp, wcieklizn. W artykule prezentujemy skal w/w zagroe. * Prof. zw. dr hab., Katedra Ubezpiecze, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki, Łód, ul Rewolucji 1905 r. nr Przez polski obszar terytorialny rozumie bdziemy teren wyznaczony przez granice Pastwa. 2 W. R a d e c k i, Prawo łowieckie, komentarz, Wydanie III zaktualizowane. Stan prawny na dzie 31.III.2010, Difin, Warszawa 2010, s Rozporzdzenie Ministra rodowiska z dnia 23 sierpnia 2005 r. w sprawie gatunków lub grup gatunków zwierzt niebezpiecznych dla ycia i zdrowia ludnoci, DzU 2006, nr 43, poz [141]

2 142 Zachowania zwierzt dzikich, gadów i owadów i ataki na ludno bdziemy traktowa jako zdarzenia losowe, w myl okrelenia przyjtego w ustawie o działalnoci ubezpieczeniowej. To z kolei jest podstaw dajc moliwo objcia ochron ubezpieczeniow skutków tych zdarze. 2. ZAGROENIA SPOWODOWANE ZWIERZYN DZIK Wilki: Jednym z dziko yjcych zwierzt s wilki. Przez wiele lat traktowano te zwierzta wyjtkowo okrutnie, powodujc nieograniczony odstrzał. W latach 70. populacja ta spadła do około 100 szt. W 1975 r. te drapieniki zostały wpisane na list zwierzt chronionych. Od 1995 r. wilk jest chroniony na mocy Rozporzdzenia Ministra Ochrony rodowiska, Zasobów Naturalnych i Lenictwa. Zgodnie z Ustaw z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, DzU 2004, nr 92, poz. 880, w art sprecyzowano wszelkie rodzaje zakazów czynnoci wobec wilka. Problem szkód spowodowanych przez wilki wystpuje wszdzie tam, gdzie znajduj si ich ostoje. Ich ataki skierowane s na zwierzta hodowlane, domowe 4, a take zwierzyn łown 5. Sporadycznie wystpuj ataki na ludzi. Terytorialne rozmieszczenie wilków na terenie Polski przedstawia rys. 1. Obecny status prawny reguluje Rozporzdzenie Ministra rodowiska z 28 wrzenia 2004 r. w sprawie gatunków dziko wystpujcych zwierzt objtych ochron. Według ogólnopolskiej inwentaryzacji wilka i rysia przez Zakład Badania Ssaków PAN i Stowarzyszenie dla Natury Wilk w Polsce yje około 700 wilków zamieszkujcych lasy gospodarcze, co oznacza ok. 2 3 wilków na 100 km 2. Szkody wilków (bez utraconych korzyci) wypłaca Skarb Pastwa na mocy Ustawy o ochronie przyrody, DzU 2004, nr 92, poz. 880 wraz z póniejszymi zmianami. Opracowane zostały zasady postpowania w przypadku stwierdzenia szkody przez wilki 6. 4 S. K o s s a k, Wilk zabójca zwierzt gospodarskich? Poradnik do rozpoznania przyczyn mierci wypasanych bez dozoru, Agencja Reklamowo-Wydawnicza A. Grzegorczyk, Warszawa S. N o w a k, R. W. M y s ł a j e k, Rola wilka w lasach. Stowarzyszenie dla Natury WILK, Grodziszka 2004, s. 3/15. 6 S. N o w a k, R. W. M y s ł a j e k, Poradnik zwierzt hodowlanych przed wilkami, Stowarzyszenie dla Natury WILK, Twardorzeczka 2006, s

3 Zagroenia spowodowane przez niektóre zwierzta 143 zachodnio pomorskie 17 lubuskie 9 wielkopolskie dolnolskie 6 8 pomorskie kujawskopomorskie 3 łódzkie warmisko-mazurskie 70 mazowieckie 3 podlaskie 130 lubelskie 153 witokrzyskie opolskie lskie 20 podkarpackie małopolskie Rys. 1. Stan liczebny * wilków w sztukach według województw w 2008 r., stan w dniu 31.XII * dane szacunkowe r ó d ł o: Ochrona rodowiska, GUS 2008, Tabl. 37(223). Bobry: Bobry powoduj liczne szkody w skarpach cieków i obwałowa. Bobry budujc nory czsto rozgałzione tworzc gniazda zagraaj bezpieczestwu budowlom hydrotechnicznym. Uszkodzenie z kolei np. wału przeciwpowodziowego przez szkody bobrowe moe stanowi powane zagroenie dla ludnoci i inwestycji w strefie zagroenia powodziowego. Naprawa wału przeciwpowodziowego w którym s szkody bobrowe nie naley do łatwych. Równie wycena szkód bobrowych stwarza szereg trudnoci 7. Bobry oddziałuj na rodowisko budujc tamy powodujce zatapianie terenów przyległych, tworzc tereny podmokłe, trudne do uprawy 8. Ponadto dziki działalnoci bobrów zmianom ulega mog kształty linii brzegowych cieków wodnych. Budowane kanały w skarpach mog by zagroeniem dla sprztu rol- 7 M. Bd z i k o w s k i, Szkody bobrowe, Inynier budownictwa 2011, nr 10, s oraz M. S t a j s z c z y k, Bóbr szansa dla Europy, Zielona planeta 2008, nr 6, s W. S t r uy s k i, M. L a t o s, Bobry i wydry Puszczy Kozienickiej, Pionki 2007, s

4 144 nego a take złamania koczyn zwierzt gospodarskich. W przypadku szlaków komunikacyjnych bobry mog skutecznie zablokowa przepusty drogowe, połczenia w drenacji pól rowów melioracyjnych a dodatkowo cinane drzewa mog uszkodzi drogi, tory kolejowe, sie energetyczn. Wydry: Wydry nie wykazuj szczególnego oddziaływania na rodowisko. Mog jednak wywoła powane szkody w rybnych stawach hodowlanych. Niedwiedzie: W 2001 r. na Podkarpaciu wiele szkód spowodowane jest w pasiekach przez niedwiedzie. Na Podlasiu wiele szkód w rolnictwie spowodowanych zostało przez bobry, wilki i ubry. Tylko w 2010 r. wypłacono 2,5 mln zł, za na Warmii i Mazurach około 1,8 mln zł. Zwierzta te s chronione, std szkody wypłaca Skarb Pastwa czy regionalne dyrekcje ochrony rodowiska CHOROBY ROZNOSZONE PRZEZ ZWIERZYN DZIK Sporadycznym zagroeniem naturalnym s choroby roznoszone przez zwierzta dzikie, np. wcieklizna, nosówka, włonica itp. Badania w latach wykazały liczne przypadki wcieklizny u zwierzt dzikich (lisów, jenotów, kotów) 10. Najwicej przypadków zarejestrowano w województwach: warmisko- -mazurskim, wielkopolskim, podkarpackim, lubelskim. Fakt ten interpretowany był rónymi przyczynami 11. Bardziej pogłbione badania i obserwacje doprowadziły do wniosku, e wystpowanie poszczególnych przypadków wcieklizny dotyczy województw wschodnich, które granicz z Obwodem Kaliningradzkim (warmisko-mazurskie), Litw (podlaskie), Białorusi (podlaskie, lubelskie), a take Ukrain (lubelskie, podkarpackie) 12. W roku 2006 stanowiło to około 79,3% wszystkich przypadków wcieklizny na terenie kraju. 9 R. K r u p a - Dbro w s k a, Zwierzta niszcz a pastwo płaci miliony, Rzeczpospolita, wrzenia 2011 r. 10 H. M ó l, Wcieklizna zwierzt w 2007 r. na tle szczepie lisów w latach w Polsce, ycie weterynaryjne 2008, nr 83/7, s Wicej na ten temat H. M o l, Wcieklizna zwierzt 2004 na tle potrzeby jej badania w Polsce, ycie weterynaryjne 2005, nr 10, s M. S m r e o z e k, P. T rb a s, J. F. m u d z iski, Wcieklizna w Polsce w 2006 r., Medycyna Weterynaryjna 2008, nr 1, s

5 Zagroenia spowodowane przez niektóre zwierzta 145 Obserwacja i badania tej choroby trwaj ju od wielu lat 13. Stan ilociowy wystpowania jej u zwierzt w Polsce w latach przedstawia tab. 1. Wcieklizna zwierzt w 2007 r. na tle szczepie lisów w latach w Polsce T a b e l a 1 Województwa Lisy Jenoty Zw. gosp. Koty Psy Kuny Borsuki Tchórze Nietoperze Sarny Inne Razem Dolnolskie Kujawsko-pomorskie Lubelskie Lubuskie Łódzkie Małopolskie Mazowieckie Opolskie Podkarpackie Podlaskie Pomorskie lskie witokrzyskie Warmisko- -mazurskie Wielkopolskie Zachodniopomorskie Razem Procentowy udział gatunku zwierzt 70,73 9,04 6,65 5,60 3,04 2,23 0,76 0,44 0,65 0,43 0,37 100,00 r ó d ł o: ycie Weterynaryjne 2008, nr 83(7). Najwiksza liczba stwierdzonych przypadków znajdowała si w województwach: lubelskim, podkarpackim, podlaskim, warmisko-mazurskim, a take wielkopolskim. 13 Por. m. in. H. M o l, Wcieklizna zwierzt w Polsce w latach , ycie weterynaryjne 2000, nr 11, s ; H. M o l, Wcieklizna zwierzt w 2006 r. w perspektywie szczepie lisów w latach , ycie weterynaryjnie 2007, nr 8, s

6 146 W latach przeprowadzono badania sanitarno-weterynaryjne zwierzt łownych 14. Badaniom sanitarno-weterynaryjnym poddano 30,9 tys. dzików; 42,6 tys. jeleni oraz ok. 135 tys. saren. W wyniku badania poubojowego stwierdzono objawy bd zmiany chorobowe u 2,77 5,69%, a uznane za niezdatne do spoycia 0,3 1,55% badanych zwierzt. Czstotliwo wystpowania przyczyn dyskwalifikacji tusz, bd ich czci róniła si znacznie u poszczególnych gatunków badanych zwierzt. Wydarzenia lat dowodz, e zagroenie przenoszeniem wirusów ze zwierzt na człowieka jest całkowicie realne. Takim zagroeniem dla człowieka i zwierzt okazała si tzw. ptasia grypa 15. Wystpowanie pandemii ptasiej grypy od grudnia 2003 r. do sierpnia 2005 r. było przyczyn 57 zgonów. Wirus pojawił si w 1996 r. u gsi (w Chinach) i dotarł do Europy, powodujc zagroenie dla ptactwa, zwierzt i ludnoci. Kontakt człowieka z rónego rodzaju ptakami, stanowi take zagroenie naturalne. Ptaki mog by nosicielami bakterii, wirusów, grzybów pasoytów zwanymi zwierzcymi lub zoonozami 16. Skutki zdrowotne zawodowej lub amatorskiej ekspozycji na ptaki, moe powodowa rónego rodzaju choroby, do których moemy zaliczy m. in.: alergie, astma, choroby zakane lub pasoytnicze itp. Ptaki drapiene mog ulec zakaeniu chwytajc lub zjadajc ptactwo wodne, powodujc tym samym choroby o etiologii wirusowej. Na skutek ptasich wdrówek wiosennych i jesiennych wirusy mog by roznoszone na znaczne odległoci. Ptactwo wodne moe przyczyni si do wystpienia chorób w fermach i gospodarstwach domowych 17. Kolejnym zagroeniem naturalnym dla ludnoci i zwierzt w Polsce jest pojawienie si włonicy u wi i zwierzt łownych 18. W roku 1968 zagroenie włonic u wi utrzymuje si prawie na tym samym poziomie 0,002 0,005%. Obserwuje si natomiast jej systematyczny wzrost u dzików od 0,11% w 1964 r. do 0,39% w 1992 r. Najwicej ognisk wystpowania włonicy u dzików stwierdzono w północno-wschodniej Polsce. W rozprzestrzenianiu si włonicy nie mona pomin nutrii. W latach w tkance miniowej nutrii stwierdzono rednio rocznie 0,008% istnienia jego wirusa. 14 H. L i s, Wyniki Sanitarno-weterynaryjne, badania zwierzt łownych w Polsce w latach , ycie Weterynaryjne 2000, nr 4, s M. W. B abura, T. D z i e c i t k o w s k i, Ptasia grypa krce zagroenie, ycie weterynaryjne 2005, nr 11, s Obszerniej na ten temat S. w i d e r s k a - K i ł b i k i i n., Zagroenia zdrowotne zwizane z zawodow ekspozycj na ptaki, Medycyna Pracy 2010, nr 61(2), s T. S t e n z e l, A. K o n c i c k i, Dzikie ptaki. Ich rola w rozprzestrzenianiu gronych dla drobiu chorób wirusowych, Weterynaria w terenie 2008, nr 1, s H. L i s, Analiza epizootiologiczna u wi i dzików, Medycyna weterynaryjna 1995, nr 7, s

7 Zagroenia spowodowane przez niektóre zwierzta 147 Zwierzta wolno yjce, a take rónego rodzaju gryzonie uszkadzaj drzewa owocowe o rónej porze roku. W niechronionych sadach szkody mog siga nawet 80 90% wszystkich drzew 19. Ogryzione albo poranione drzewka owocowe (zwłaszcza młode) mog zamiera. Najbardziej naraone s drzewka młode jabłonie i winie. Wiele szkód powoduj take norniki polne. 4. ATAKI GADÓW I PŁAZÓW Kolejnym zagroeniem dla ludnoci s przypadki ukszenia ludzi przez mije. W latach w oddziale chorób zakanych lskiej Akademii Medycznej w Bytomiu zarejestrowano 25 chorych ukszonych przez mij zygzakowat. Byli to mczyni w wieku 5 57 lat. Do ukszenia dochodziło w miesicach letnich i wiosennych. W wikszoci przypadków do uksze dochodziło podczas wycieczek do lasu w celach rekreacyjnych oraz zbierania runa lenego. Ukszenia miały charakter przypadkowy i były wynikiem ataku zaskoczonego i przestraszonego gada 20. Ukszenie przez mij zygzakowat dotycz nie tylko ludzi, ale take zwierzt 21. W szczególnoci naraone s dzieci z terenów wiejskich a take w orodkach wypoczynkowych 22. Działania stray poarnej w których przedmiotem zagroenia dla ludnoci s zwierzta, gady, płazy s ju standardowym obowizkiem tych jednostek. Wród wielu interwencji wane miejsce zajmuj miejscowe zagroenia np. przez we 23. W wikszoci przypadków w Polsce s to we yjce w naturalnym rodowisku, a take te które uciekły hodowcom z terrarium. 5. ZAGROENIE ZE STRONY OWADÓW Owady oprócz znaczenia dla przyrody stanowi take zagroenie dla ludno- ci. W okresie letnim ludno i zwierzta naraone s na dlenie pszczół. Pszczoły spotykamy w pobliu drzew owocowych, pasiek. W przypadku uczu- 19 K. J a w o r s k a, Jak zabezpieczy si przed gryzoniami i zwierzyn, Sad 2008, nr 10, s L. K e m p a, B. O c z k o - G r z e s i k, W. S t o l a r z, Przypadki uksze ludzi przez mije, obserwacje z terenu lska w latach , Przegld epidemiologiczny 2004, nr 1, s A. Maria D z i e d u s z y c k i, Pierwsza pomoc i leczenie psów ukszonych przez mij zygzakowat, SIMA, Warszawa R. R y k i e w i c z, Ukszenia dziecka przez mij zygzakowat w oparciu o materiał własny, Przegld pediatryczny 2008, nr 2, s K. J a n i c k i, Spotkanie z wem, W akcji 2009, nr 6, s

8 148 lenia na jad pszczół wymagana jest interwencja lekarza. Pszczoły atakuj w chwili znajdowania si w bliskiej odległoci. W okresie letnim spotykamy take osy i szerszenie, które potrafi atakowa i dli wielokrotnie 24. Skutecznie zakłócaj nam prac i wypoczynek komary. W szczególnoci nasilenie ataków komarów dostrzegamy w okresach mokrych lat, po powodziach, w okolicach zbiorników wodnych. W ogrodach, lasach, parkach, musimy uwaa na kleszcze. W latach ( ) spotykamy coraz wicej zachorowa na borelioz. Najwicej poszkodowanych przez kleszcze spotykamy w Polsce północno-wschodniej. Najwiksza aktywno kleszczy przypada na miesice: maj czerwiec oraz wrzesie padziernik KZM w latach I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Miesic zachorowania Rys. 2. Liczba zachorowa na KZM według miesica zachorowania r ó d ł o: P. S t e f a n o f f, Sytuacja epidemiologiczna kleszczowego zapalenia mózgu, Dziennik Gazeta Prawna, 18 marca 2011 r., s. D1. Typowym obszarem wystpowania s lasy liciaste, a take zwierzta lene i gryzonie. Rocznie w Polsce rozpoznaje si około 200 przypadków kleszczowego zapalenia mózgu (KZM), z których 90% wymaga pobytu w szpitalu 26. W Polsce w latach czsto zachorowa wzrosła z 0,3 do 0,9 na 24 B. B i e, Zagroenia ze strony owadów, Atest 2010, nr 9, s oraz K. Ł a n g o w - s k i, Zagroenia atakiem owadów, Przegld obrony cywilnej 2010, nr 8, s B. w i t k o w s k a, Sezonowe kleszcze, cz. 1, Przyjaciel Przy Pracy 2010, nr 6, s B. w i t k o w s k a, Sezon na kleszcze, cz. 2, Przyjaciel Przy Pracy 2010, nr 7 8, s

9 Zagroenia spowodowane przez niektóre zwierzta tys. mieszkaców. W latach około 91% zachorowa odnotowano w województwach podlaskim, warmisko-mazurskim, opolskim, podkarpackim 27. Najczciej do zachorowa dochodzi w okresie maj padziernik (rys. 2). W 2008 r. w Polsce zarejestrowano przypadków boreliozy, z czego 28,6% wymagało hospitalizacji 28. Najwiksze prawdopodobiestwo zakaenia borelioz wystpuje w lasach, trawnikach, zarolach. Do innych owadów naley zaliczy: muchy, meszki i mrówki. Kleszczowe zapalenie mózgu dotyczy praktycznie wszystkich grup wiekowych (rys. 3). 150 Liczba zachorowa w podziale na grupy wieku Grupa wiekowa Rys. 3. Kleszczowe zapalenie mózgu w latach ródło: jak do rys. 2. Najczciej ulgaj zachorowaniu mczyni (61%), a take mieszkacy wsi (około 55%). 27 P. S t e f a n o f f, Sytuacja epidemiologiczna kleszczowego zapalenia mózgu, Dziennik Gazeta Prawna, 18 marca 2011 r. 28 M. M a y k a, Kleszcze s coraz groniejsze, Atest 2010, nr 7, s oraz A. W ó j - c i k - F a t l a i i n., Choroby przenoszone przez kleszcze. Cz I, Ixodes ricinus jako rezerwuar i wektor potogenów, Zdrowie Publiczne 2009, nr 2, s

10 CZSTO SZKÓD SPOWODOWANYCH PRZEZ ZWIERZYN DZIK, GADY I OWADY Szkody spowodowane przez zwierzyn dzik mog dotyczy osób i mienia (zwierzt gospodarskich). Jak pokazuj dotychczasowe rozwaania do szkód spowodowanych przez zwierzyn dzik dochodzi sporadycznie. Do szkód dochodzi najczciej w rejonach jej przebywania, siedliskach, szlakach wdrownych. Agresja ze strony dzikich zwierzt wyzwolona najczciej bywa przez brak pokarmu, niewłaciwym zachowaniem si ludzi, wkraczaniem pojazdów na rejony ich przebywania, stresem itp. Straty finansowe z tego powodu nie s due w skali kraju w poszczególnych latach. Z kolei zagroenia chorobami ze strony zwierzt take nie s due. Badania wykazały, e w skali kraju zwierzta dzikie, u których stwierdzono zmiany bd objawy chorobowe, szacuje si na około 1 2% populacji 29. Rozkład przestrzenny nie jest równomierny. Najwicej zmian i objawów chorobowych zaobserwowano w województwach: dolnolskim, warmisko-mazurskim, zachodnio- -pomorskim i wielkopolskim. Jak dotychczas, badania weterynaryjne skutecznie przeciwdziałaj chorobom przy spoyciu misa przez ludno cywiln. Bardziej grone zjawisko dotyczy chorych zwierzt na wcieklizn. Z danych zawartych w tab. 1 wynika, e wcieklizn mog by zaraone zwierzta gospodarskie. Do nich zaliczono bydło (6,65%), koty (5,6%), psy (3,4%). Naley podkreli, e z t chorob systematycznie si walczy za pomoc obowizkowych szczepie 30. Łatwo zauway regionalne (wojewódzkie) zrónicowanie wystpowania wcieklizny w Polsce. Do sporadycznych ataków na terenie Polski dochodzi ze strony gadów, mii na ludno i zwierzta gospodarskie. Bardziej uciliwe s ataki owadów na ludno i zwierzta gospodarskie. Ataki kleszczy, pszczół, os, komarów wystpuj z du czstoci, zwłaszcza w okresach letnich. Jak dotychczas szybka pomoc lekarska skutecznie opanowuje zagroenie w tym zakresie. Warto take wspomnie, e Stra Poarna jest zobowizana do interwencji w przypadkach nietypowego zachowania si zwierzt dzikich, owadów i gadów. Liczba interwencji jednostek PSP w latach wzrosła z około 16 tys. do 83 tys. rocznie. Jest to jednak liczba interwencji obejmujca nie tylko przypadki zwierzt dzikich, gadów, płazów ale take psów, zwierzt gospodarskich, 29 H. L i s, Ocena wyników badania sanitarno-weterynaryjnego zwierzt łownych w Polsce w latach , ycie weterynaryjne 2008, nr 83(7), s Por. m. in. R. K a m i e n i a r z i i n., Wyniki szczepie lisów przeciw wcieklinie na tle danych o populacji tego gatunku w Wielkopolsce, Medycyna weterynaryjna 2008, nr 3, s

11 Zagroenia spowodowane przez niektóre zwierzta 151 zwierzt hodowanych indywidualnie przez ludno w mieszkaniach, budynkach, w terrariach. Uwolnione np. z terrariów mog by grone dla ludnoci UBEZPIECZENIOWY PUNKT WIDZENIA Szkody spowodowane przez zwierzta dzikie ponosi Skarb Pastwa. Nie jestemy w stanie oszacowa wielkoci finansowych strat. Poniewa czsto ataków zwierzt dzikich np. na zwierzta gospodarskie jest niewielka, std skala strat w skali roku jest take niezbyt dua. Std moemy postawi tez, e straty finansowe spowodowane przez zwierzta dzikie mog by objte ochron ubezpieczeniow. Ochrona ubezpieczeniowa powinna by dołczona do obowizkowego ubezpieczenia upraw i zwierzt gospodarskich (DzU 2006, nr 150, poz wraz z póniejszymi zmianami). Zupełnie inaczej przedstawia si zagroenie chorobami pochodzcymi od zwierzt dzikich, gadów i owadów. Praktycznie oprócz ubezpieczenia od nieszczliwych wypadków nie posiadamy takiej ochrony ubezpieczeniowej. Jedynie w ramach powszechnych ubezpiecze zdrowotnych moemy pokrywa szkody spowodowane przez to zagroenie. Aby mie moliwo sprecyzowania ogólnych warunków ubezpiecze w tym zakresie odpowiedzialnoci, a take obliczy stop składki, powinna by bardziej dokładna statystyka tych zagroe. 8. ZAKOCZENIE I WNIOSKI W literaturze ubezpieczeniowej wiele uwagi powica si zagroeniom spowodowanym przez zwierzta dziko yjce, gady i owady. W artykule oparto si jedynie na podstawie literatury odnoszcej si do tego zjawiska. Jak dowodz dotychczasowe rozwaania, zagroenie ze strony zwierzt i gadów jest moliwe lecz skala zjawiska jest niewielka. Wiksze zagroenie jest ze strony owadów. Poniewa ataki zwierzt dzikich, gadów, owadów nale do zdarze losowych, std powinny by produkty ubezpieczeniowe obejmujce ochron ubezpieczeniow ludzi i zwierzta gospodarskie. Przedstawiona w artykule tematyka nie została wyczerpana lecz jedynie zasygnalizowana. Konieczne s dalsze badania w tym zakresie. 31 Rozporzdzenie Ministra rodowiska z dnia 9 wrzenia 2011 r. w sprawie listy rolin i zwierzt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do rodowiska przyrodniczego mog zagrozi gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym, DzU 2011, nr 210, poz

12 152 HAZARDS CAUSED BY SOME WILD ANIMALS, REPTILES, INSECTS IN THE POLISH TERRITORIAL AREA We meet a lot of wild animals, reptiles and insects on Polish territory, which pose a threat to people and livestock. The attacks of wild animals directly to humans are becoming more common. By this reason, we are exposed to different type of bites, which entails the cost of treatment. In this article we present the scale of threats by such animals as wolves, beavers, otters, snakes, bears. Also it is discussed the diseases: rabies, bird flu and other spread by ticks, wasps, bees, mosquitoes, etc. In this article we indicate that the damage caused by wild animals, reptiles and insects can be covered by personal accident insurance. Key words: wild animals, insurance.

Ocena obecnego systemu ochrony gatunku i koncepcje zarządzania populacją bobra w Polsce

Ocena obecnego systemu ochrony gatunku i koncepcje zarządzania populacją bobra w Polsce Ocena obecnego systemu ochrony gatunku i koncepcje zarządzania populacją bobra w Polsce Departament Ochrony Przyrody Ochrona prawna - bóbr europejski Konwencja Berneńska - umieszczony w III załączniku,

Bardziej szczegółowo

Dowiadczenia z pierwszej fazy wdraania programu rolnorodowiskowego Osieck, 27.04.05. Marek Jobda, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Dowiadczenia z pierwszej fazy wdraania programu rolnorodowiskowego Osieck, 27.04.05. Marek Jobda, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Dowiadczenia z pierwszej fazy wdraania programu rolnorodowiskowego Osieck, 27.04.05 Marek Jobda, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Działania Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006! " # $#%&

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja stanowisk bobra europejskiego (Castor fiber) na obszarze Polski.

Inwentaryzacja stanowisk bobra europejskiego (Castor fiber) na obszarze Polski. Inwentaryzacja stanowisk bobra europejskiego (Castor fiber) na obszarze Polski. Inwentaryzacja stanowisk bobra europejskiego (Castor fiber) na obszarze Polski. Etap I: statystyka szkód w latach 2011-2013.

Bardziej szczegółowo

Gospodarka łowiecka w północno-wschodniej Polsce

Gospodarka łowiecka w północno-wschodniej Polsce Gospodarka łowiecka w północno-wschodniej Polsce Piotr Wawrzyniak Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku RDLP Białystok w zasięgu terytorialnym ma 2 632 747ha, gdzie zarządza powierzchnią

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialnoci cywilnej (CPV: 66515400-7, 66515000-3, 66516000-0)

ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialnoci cywilnej (CPV: 66515400-7, 66515000-3, 66516000-0) Strona 1 z 5 Chojnice: Ubezpieczenie mienia i odpowiedzialnoci cywilnej Urzdu Miejskiego w Chojnicach wraz z jednostkami organizacyjnymi Numer ogłoszenia: 194104-2012; data zamieszczenia: 08.06.2012 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/24/2015 RADY GMINY SZEMUD. z dnia 29 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA NR IV/24/2015 RADY GMINY SZEMUD. z dnia 29 stycznia 2015 r. UCHWAŁA NR IV/24/2015 RADY GMINY SZEMUD z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Szemud na rok 2015.

Bardziej szczegółowo

Ułatwianie startu młodym rolnikom

Ułatwianie startu młodym rolnikom Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013) Ułatwianie startu młodym rolnikom Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Szacowanie i wycena szkód wyrządzanych przez zwierzęta prawnie chronione. Skuteczność stosowanych zabezpieczeń

Szacowanie i wycena szkód wyrządzanych przez zwierzęta prawnie chronione. Skuteczność stosowanych zabezpieczeń Działania podejmowane przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Olsztynie zmierzające do ograniczania szkód i łagodzenia skutków działalności bobra europejskiego w województwie warmińskomazurskim

Bardziej szczegółowo

Szkody bobrowe na terenie województwa podlaskiego oraz sposoby ich minimalizacji.

Szkody bobrowe na terenie województwa podlaskiego oraz sposoby ich minimalizacji. Szkody bobrowe na terenie województwa podlaskiego oraz sposoby ich minimalizacji. Beata Bezubik Regionalny Konserwator Przyrody Malinówka, 20 październik 2011r. Bóbr gatunek który ocalał * druga połowa

Bardziej szczegółowo

Programy łowieckie w zakresie regulacji i zarzadzania populacją dzika. Bartłomiej Popczyk

Programy łowieckie w zakresie regulacji i zarzadzania populacją dzika. Bartłomiej Popczyk Programy łowieckie w zakresie regulacji i zarzadzania populacją dzika Bartłomiej Popczyk Populacja dzika w Europie i Polsce od szeregu lat nieustannie wzrasta obecnie krajowa populacja dzika przekroczyła

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra: UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE POJAZDÓW Numer ogłoszenia: 252779-2010; data zamieszczenia: 15.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Zielona Góra: UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE POJAZDÓW Numer ogłoszenia: 252779-2010; data zamieszczenia: 15.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Page 1 of 5 Zielona Góra: UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE POJAZDÓW Numer ogłoszenia: 252779-2010; data zamieszczenia: 15.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowizkowe. Ogłoszenie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 1 Przepisy ogólne ROZPORZDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 17 listopada 1998 r. w sprawie ogólnych warunków obowizkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoci cywilnej podmiotu przyjmujcego zamówienie na wiadczenia zdrowotne za

Bardziej szczegółowo

NARODOWY PROGRAM ZDROWIA 2007-2015

NARODOWY PROGRAM ZDROWIA 2007-2015 Teresa Karwowska 1 z 6 NARODOWY PROGRAM ZDROWIA 2007-2015 1 : Okrela gówne kierunki polityki zdrowotnej pastwa Jest prób zjednoczenia wysików rónych organów administracji rzdowej, organizacji pozarzdowych

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIE MIENIA I ODPOWIEDZIALNOCI CYWILNEJ Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i

UBEZPIECZENIE MIENIA I ODPOWIEDZIALNOCI CYWILNEJ Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Page 1 of 6 Zielona Góra: PRZETARG NIEOGRANICZONY NA UBEZPIECZENIE MIENIA I ODPOWIEDZIALNOCI CYWILNEJ Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Zielonej Górze Numer ogłoszenia: 259951-2012;

Bardziej szczegółowo

Informacja miesiczna o rynku pracy

Informacja miesiczna o rynku pracy Informacja miesiczna o rynku pracy grudzie 2010 województwo pomorskie Opracowano w Zespole Bada i Analiz Gdask, stycze 2011 r. Informacje biece Według stanu na 31 grudnia 2010 r. liczba bezrobotnych zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS 17 maja Warszawa 2015 Międzynarodowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS obchodzony jest w trzecią niedzielę maja od 1984 roku. Inicjatorem obchodów była międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

nastpujce czci (pakiety). Zamawiajcy dopuszcza moliwo złoenia oferty na dowoln liczb pakietów.

nastpujce czci (pakiety). Zamawiajcy dopuszcza moliwo złoenia oferty na dowoln liczb pakietów. 1 z 5 2014-10-14 11:41 Pozna: Usługa kompleksowego ubezpieczenia Wielkopolskiego Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej - Curie w Poznaniu Numer ogłoszenia: 340136-2014; data zamieszczenia: 14.10.2014

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIE NNW. Porównanie ofert Pakiet Szkoła 2013

UBEZPIECZENIE NNW. Porównanie ofert Pakiet Szkoła 2013 Porównanie ofert Pakiet Szkoła 2013 UBEZPIECZENIE NNW Podstawowe odstpstwa/rónice midzy ofertami przedstawionymi przez Zakłady Ubezpiecze: Concordia Polska TUW Signal Iduna Polska TU S.A. PZU S.A. wiadczenia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA UBEZPIECZENIA UPRAW ROLNYCH OD SZKÓD SPOWODOWANYCH PRZEZ ZWIERZYNĘ ŁOWNĄ W POLSKIM OBSZARZE TERYTORIALNYM

KONCEPCJA UBEZPIECZENIA UPRAW ROLNYCH OD SZKÓD SPOWODOWANYCH PRZEZ ZWIERZYNĘ ŁOWNĄ W POLSKIM OBSZARZE TERYTORIALNYM Stanisław Wieteska Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach Filia w Piotrkowie Trybunalskim KONCEPCJA UBEZPIECZENIA UPRAW ROLNYCH OD SZKÓD SPOWODOWANYCH PRZEZ ZWIERZYNĘ ŁOWNĄ W POLSKIM OBSZARZE TERYTORIALNYM

Bardziej szczegółowo

Dynamika, inwentaryzacja i struktura gatunkowa populacji zwierzyny w Polsce

Dynamika, inwentaryzacja i struktura gatunkowa populacji zwierzyny w Polsce Dynamika, inwentaryzacja i struktura gatunkowa populacji zwierzyny w Polsce Roman Dziedzic Jan Błaszczyk Zakład Ekologii Zwierząt i Łowiectwa Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Zespół ds. Łowiectwa Dyrekcja

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1. Art. 2

Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1. Art. 2 Dz. U.97.60.369 USTAWA z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej. (Dz. U z dnia 14 czerwca 1997 r.) Rozdział 1

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 maja 2016 r. Poz. 4313 UCHWAŁA NR XIX/152/2016 RADY GMINY CZOSNÓW. z dnia 30 marca 2016 r.

Warszawa, dnia 5 maja 2016 r. Poz. 4313 UCHWAŁA NR XIX/152/2016 RADY GMINY CZOSNÓW. z dnia 30 marca 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 5 maja 2016 r. Poz. 4313 UCHWAŁA NR XIX/152/2016 RADY GMINY CZOSNÓW w sprawie określenia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR Warszawa 2012 Opracował: Akceptowała: Andrzej Kania Specjalista Izabela

Bardziej szczegółowo

Założenia i efekty projektu Ochrona gatunkowa rysia, wilka i niedźwiedzia w Polsce Stefan Jakimiuk, Natalia Kryt WWF Polska Warszawa, 1.10.

Założenia i efekty projektu Ochrona gatunkowa rysia, wilka i niedźwiedzia w Polsce Stefan Jakimiuk, Natalia Kryt WWF Polska Warszawa, 1.10. Założenia i efekty projektu Ochrona gatunkowa rysia, wilka i niedźwiedzia w Polsce Stefan Jakimiuk, Natalia Kryt WWF Polska Warszawa, 1.10.2014 Projekt realizowany przy wsparciu ze środków Norweskiego

Bardziej szczegółowo

Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 2005-2011

Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 2005-2011 Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 25-211 Ostatnie, opublikowane w roku 212 dane dla Polski [1] wskazują, że w latach 28-29 w woj. dolnośląskim stwierdzano

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNO KARANA NIELETNICH

ODPOWIEDZIALNO KARANA NIELETNICH ODPOWIEDZIALNO KARANA NIELETNICH Odpowiedzialno karn nieletnich reguluje w zasadniczej czci ustawa o postpowaniu w sprawach nieletnich i kodeks karny. 1. USTAWA z dnia 26 padziernika 1982 r. o postpowaniu

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

Wilki Puszczy Knyszyńskiej

Wilki Puszczy Knyszyńskiej Wilki Puszczy Knyszyńskiej mgr inż. Krzysztof Bozik Alfred Wierusz-Kowalski, Wilki (W lutym na Litwie), 74,5 x 100 cm 1 K. Machczyński Mozaika wilcza 2 1 Trochę historii Alfred Wierusz-Kowalski, Wilk,

Bardziej szczegółowo

ŚREDNIE CENY GRUNTÓW W OBROCIE PRYWATNYM W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO-MAZURSKIM W I KWARTALE 2008 R., WG DANYCH GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO

ŚREDNIE CENY GRUNTÓW W OBROCIE PRYWATNYM W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO-MAZURSKIM W I KWARTALE 2008 R., WG DANYCH GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO-MAZURSKIM W I KWARTALE 2008 R., Od dnia 01.07.2008 r. na terenie województwa warmińsko-mazurskiego obowiązują ceny gruntów rolnych stosowane Średnie ceny gruntów w obrocie prywatnym

Bardziej szczegółowo

Logo PNBT. Symbolem PNBT jest głuszec - ptak, który jeszcze niedawno licznie występował w Borach Tucholskich.

Logo PNBT. Symbolem PNBT jest głuszec - ptak, który jeszcze niedawno licznie występował w Borach Tucholskich. Powstanie Parku Park Narodowy "Bory Tucholskie" jest jednym z najmłodszych parków narodowych w Polsce. Utworzono go 1 lipca 1996 roku. Ochroną objęto powierzchnię 4 798 ha lasów, jezior, łąk i torfowisk.

Bardziej szczegółowo

Budownictwo mieszkaniowe a) w okresie I-XII 2013 r.

Budownictwo mieszkaniowe a) w okresie I-XII 2013 r. Warszawa, 17.1.214 r. Budownictwo mieszkaniowe a) w okresie I-XII 213 r. Według wstępnych danych, w okresie styczeń-grudzień 213 r. oddano do użytkowania 146122 mieszkania, tj. o 4,4% mniej niż w 212 r.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 października 2015 r. Poz. 1755 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 października 2015 r. w sprawie wysokości dostępnych

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU Warszawa 2005 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Markowska Wicedyrektor

Bardziej szczegółowo

Jakość próbek do badań serologicznych w ramach monitoringu szczepień lisów przeciwko wściekliźnie. Główny Inspektorat Weterynarii

Jakość próbek do badań serologicznych w ramach monitoringu szczepień lisów przeciwko wściekliźnie. Główny Inspektorat Weterynarii Jakość próbek do badań serologicznych w ramach monitoringu szczepień lisów przeciwko wściekliźnie Główny Inspektorat Weterynarii Podstawy prawne monitoringu Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP

Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP 1 CEL PROJEKTU Jednolita w skali całego kraju baza danych dotycząca: Lech PomnikiPrzyrody Art. 40, ustawa z dnia 16

Bardziej szczegółowo

CENY PRODUKTÓW ROLNYCH W SIERPNIU 2013 r. CENY SKUPU. Pszenica... 84,88 92,05 80,62 64,86 72,3 80,5. Żyto... 81,12 72,74 53,12 44,22 60,5 83,2

CENY PRODUKTÓW ROLNYCH W SIERPNIU 2013 r. CENY SKUPU. Pszenica... 84,88 92,05 80,62 64,86 72,3 80,5. Żyto... 81,12 72,74 53,12 44,22 60,5 83,2 Warszawa,.09.19 Produkty Ziarno zbóż (bez siewnego) - za 1 dt: CENY PRODUKTÓW ROLNYCH W SIERPNIU r. 2012 I-VI VII-XII VII w złotych CENY SKUPU 2012 = 100 VII = 100 Pszenica... 84,88 92,05 80,62 64,86 72,3

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 4 marca 2014 r. Poz. 176 KOMUNIKAT MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 5 lutego 2014 r.

Warszawa, dnia 4 marca 2014 r. Poz. 176 KOMUNIKAT MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 5 lutego 2014 r. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 4 marca 2014 r. Poz. 176 KOMUNIKAT MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 5 lutego 2014 r. w sprawie listy programów operacyjnych

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo ekologiczne w Polsce w 2004 roku

Rolnictwo ekologiczne w Polsce w 2004 roku Główny Inspektorat Jakoci Handlowej Artykułów Rolno - Spoywczych Rolnictwo ekologiczne w Polsce w 2004 roku ZATWIERDZAM Główny Inspektor Andrzej Czubała Opracowano na podstawie wyników kontroli upowanionych

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE ZE ŚRODKÓW UNIJNYCH ZWALCZANIE GATUNKÓW INWAZYJNYCH. 14 października 2015 r.

FINANSOWANIE ZE ŚRODKÓW UNIJNYCH ZWALCZANIE GATUNKÓW INWAZYJNYCH. 14 października 2015 r. FINANSOWANIE ZE ŚRODKÓW UNIJNYCH DZIAŁAŃ MAJĄCYCH NA CELU ZWALCZANIE GATUNKÓW INWAZYJNYCH 14 października 2015 r. Finansowanie projektów Możliwe finansowanie ze środków unijnych w ramach: Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W POLSCE W 2010 ROKU - UAKTUALNIENIE

CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W POLSCE W 2010 ROKU - UAKTUALNIENIE CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W POLSCE W 00 ROKU UAKTUALNIENIE Infectious diseases and poisonings in Poland in 00 Update Zmiany zgłoszone do Zakładu Epidemiologii NIZPPZH w okresie od października 0 r. do

Bardziej szczegółowo

Analiza polityki WOW NFZ w Poznaniu wobec mieszkaców regionu koniskiego

Analiza polityki WOW NFZ w Poznaniu wobec mieszkaców regionu koniskiego Analiza polityki WOW NFZ w Poznaniu wobec mieszkaców regionu koniskiego Pogarszajca si sytuacja finansowa WSZ w Koninie wymaga od osób zarzdzajcych podjcia prawidłowych działa, aby doprowadzi do stabilizacji

Bardziej szczegółowo

Przykład wypełnionej ankiety! Ankieta uczestnika programu reintrodukcji kuropatwy i zająca na terenie ZO PZŁ Szczecin

Przykład wypełnionej ankiety! Ankieta uczestnika programu reintrodukcji kuropatwy i zająca na terenie ZO PZŁ Szczecin Przykład wypełnionej ankiety! Ankieta uczestnika programu reintrodukcji kuropatwy i zająca na terenie ZO PZŁ Szczecin Uwaga: wypełnić i przekazać drogą elektroniczną! Dane podstawowe: Nazwa koła: Koło

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Rybińska, Anna ElŜbieta Strzała. 2.2. Organizacje poŝytku publicznego. 2.2.1. Profil statystyczny 1

Aleksandra Rybińska, Anna ElŜbieta Strzała. 2.2. Organizacje poŝytku publicznego. 2.2.1. Profil statystyczny 1 Aleksandra Rybińska, Anna ElŜbieta Strzała 2.2. Organizacje poŝytku publicznego 2.2.1. Profil statystyczny 1 Według stanu na dzień 31 grudnia 2007 r. w rejestrze organizacji poŝytku publicznego KRS zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Wilk w Polsce: sytuacja gatunku i strategia ochrony

Wilk w Polsce: sytuacja gatunku i strategia ochrony Wilk w Polsce: sytuacja gatunku i strategia ochrony Henryk Okarma Instytut Ochrony Przyrody PAN fot. Andrzej Adamczewski Status prawny gatunku Dyrektywa Siedliskowa 1. Wilk znajduje się w załączniku II

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie populacjami zwierząt: wprowadzenie do problematyki

Zarządzanie populacjami zwierząt: wprowadzenie do problematyki Zarządzanie populacjami zwierząt: wprowadzenie do problematyki Wielkie wymierania Konwencja Różnorodności Biologicznej 2002: zobowiązanie do ograniczenia tempa spadku bioróżnorodności do roku 2010 podpisane

Bardziej szczegółowo

Gospodarka łowiecka w Małopolsce

Gospodarka łowiecka w Małopolsce Gospodarka łowiecka w Małopolsce w kontekście szkód łowieckich Aneta Helak Świechowska Departament Rolnictwa i Geodezji Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Gospodarka łowiecka Ustawa z dnia 13

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad stosowaniem materiału siewnego (uprawą odmian GMO)

Nadzór nad stosowaniem materiału siewnego (uprawą odmian GMO) Nadzór nad stosowaniem materiału siewnego (uprawą odmian GMO) nowa ustawa o nasiennictwie nowe zadanie dla Inspekcji Tadeusz Kłos Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa Zgodnie z art. 78 oraz art.

Bardziej szczegółowo

Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13

Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13 Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13 wsparcie dla samorządów i organizacji pozarządowych Warszawa, 8 maja 2008 r. Zarys prezentacji środki finansowe na wspieranie

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY OPIEKI PALIATYWNEJ W POLSCE

PROBLEMY OPIEKI PALIATYWNEJ W POLSCE PROBLEMY OPIEKI PALIATYWNEJ W POLSCE Dr n. med. Aleksandra Ciałkowska-Rysz Pracownia Medycyny Paliatywnej Katedra Onkologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Wrocław, 18.09.2014 Liczba świadczeniodawców Liczba

Bardziej szczegółowo

STOPIE INFORMATYZACJI URZDÓW W POLSCE RAPORT GENERALNY Z BADA ILOCIOWYCH DLA MINISTERSTWA NAUKI I INFORMATYZACJI

STOPIE INFORMATYZACJI URZDÓW W POLSCE RAPORT GENERALNY Z BADA ILOCIOWYCH DLA MINISTERSTWA NAUKI I INFORMATYZACJI STOPIE INFORMATYZACJI URZDÓW W POLSCE RAPORT GENERALNY Z BADA ILOCIOWYCH DLA MINISTERSTWA NAUKI I INFORMATYZACJI Warszawa, wrzesie 2004 SPIS TRECI 1. NAJWANIEJSZE WNIOSKI Z BADANIA...3 2. OGÓLNE INFORMACJE

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 kwietnia 2012 r. Poz. 382 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 19 marca 2012 r.

Warszawa, dnia 6 kwietnia 2012 r. Poz. 382 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 19 marca 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 kwietnia 2012 r. Poz. 382 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 19 marca 2012 r. w sprawie wprowadzenia na 2012 r. programu zwalczania wścieklizny

Bardziej szczegółowo

Populacja dzika - funkcjonowanie i zagrożenia

Populacja dzika - funkcjonowanie i zagrożenia Wstęp Populacja dzika - funkcjonowanie i zagrożenia Populacja dzika w Europie i Polsce od szeregu lat nieustannie wzrasta obecnie krajowa populacja dzika przekroczyła 282 tys. osobników. Roczne tempo przyrostu

Bardziej szczegółowo

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 BIURO PROJEKTOWO - BADAWCZE DRÓG I MOSTÓW Sp. z o.o. TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 PRACOWNIA RUCHU I STUDIÓW DROGOWYCH GENERALNY POMIAR

Bardziej szczegółowo

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r.

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r. GENERALNY POMIAR RUCHU 2000 SYNTEZA WYNIKÓW Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 2001 r. SPIS TREŚCI 1. Wstęp...1 2. Obciążenie

Bardziej szczegółowo

DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Zachodniopomorskie Podlaskie Kujawsko-Pomorskie Lubuskie Wielkopolskie Mazowieckie Łódzkie Lubelskie Dolnośląskie Opolskie Świętokrzyskie

Bardziej szczegółowo

CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W POLSCE W 2009 ROKU - UAKTUALNIENIE Infectious diseases and poisonings in Poland in 2009 - Update

CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W POLSCE W 2009 ROKU - UAKTUALNIENIE Infectious diseases and poisonings in Poland in 2009 - Update CHOROBY ZAKAŹNE ZATRUCA W POLSCE W 00 ROKU UAKTUALNENE nfectious diseases and poisonings in Poland in 00 Update Zmiany zgłoszone do Zakładu Epidemiologii NZPPZH w okresie od października 00 r. do grudnia

Bardziej szczegółowo

UWAGA, WŚCIEKLIZNA! powinien nas zaniepokoić niebezpieczne jest dotykanie zwłok W pierwszym okresie choroby pojawiają się

UWAGA, WŚCIEKLIZNA! powinien nas zaniepokoić niebezpieczne jest dotykanie zwłok W pierwszym okresie choroby pojawiają się UWAGA, WŚCIEKLIZNA! Dzikie zwierzęta naszych pól i lasów boją się człowieka i zawsze uciekają na bezpieczną odległość. Zwierzęta chore na wściekliznę tracą naturalną bojaźliwość. Dlatego widok błądzącego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH.

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH. REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH. I. INFORMACJE PODSTAWOWE Prezydent Miasta Zielona góra ogłasza

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R. Materiał na konferencję prasową w 23.października 2008 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R. Na stronie internetowej

Bardziej szczegółowo

Ramowe zasady ochrony przed chorobami zaka nymi i bioterroryzmem. [ 1,2 ]

Ramowe zasady ochrony przed chorobami zaka nymi i bioterroryzmem. [ 1,2 ] Autor:st. bryg. dr in. Jerzy Ranecki zastpca komendanta miejskiego PSP Ramowe zasady ochrony przed chorobami zakanymi i bioterroryzmem. [ 1,2 ] Ramowe zasady ochrony przed chorobami zakanymi i bioterroryzmem

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 25 czerwca 2012 r. Poz. 718 ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 21 czerwca 2012 r.

Warszawa, dnia 25 czerwca 2012 r. Poz. 718 ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 21 czerwca 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 25 czerwca 2012 r. Poz. 718 ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie dokonania przeniesień planowanych wydatków

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1)

ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 5 lipca 2004 r. w sprawie wysokoci opłat za czynnoci administracyjne zwizane z wykonywaniem transportu drogowego oraz za egzaminowanie i wydanie certyfikatu

Bardziej szczegółowo

ZARZDZENIE NR B/91/2003 BURMISTRZA MIASTA BIERU z dnia 28.11.2003 r.

ZARZDZENIE NR B/91/2003 BURMISTRZA MIASTA BIERU z dnia 28.11.2003 r. ZARZDZENIE NR B/91/2003 BURMISTRZA MIASTA BIERU W sprawie: zmian budetu Na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o samorzdzie gminnym z dnia 8.03.1990 r. (tekst jednolity Dz. U. Nr 142, poz. 1591 z 2001 r. z

Bardziej szczegółowo

Kupony rabatowe jako forma promocji w rodowisku studenckim na przykładzie kursów jzykowych

Kupony rabatowe jako forma promocji w rodowisku studenckim na przykładzie kursów jzykowych Kupony rabatowe jako forma promocji w rodowisku studenckim na przykładzie kursów jzykowych rodowisko studenckie stanowi specyficzn grup młodych konsumentów, którzy s otwarci na nowe dowiadczenia. Ci młodzi

Bardziej szczegółowo

Ubój win na terenie gospodarstwa

Ubój win na terenie gospodarstwa Informacja dla rolników dotyczca obowizków w zakresie uboju win, cielt, owiec i kóz dokonywanych na terenie gospodarstwa oraz bada misa win i dzików w kierunku wnicy (Informacja przekazana do upowszechnienia

Bardziej szczegółowo

Komunikat o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych rolników w I półroczu 2014 roku.

Komunikat o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych rolników w I półroczu 2014 roku. liczba wypadków Komunikat o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych rolników w I półroczu 2014 roku. Wypadki przy pracy rolniczej Zgłoszenia wypadków W I półroczu 2014 roku do placówek terenowych i

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby. Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby. Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku Konferencja prasowa Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku W A R S Z A W A, 7 S I E R P N I A 2 0 1 3 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 8 marca 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 8 marca 2010 r. DzU201045272 (R) Sposób postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 8 marca 2010 r w sprawie sposobu postępowania

Bardziej szczegółowo

Instrumenty rynku pracy dla osób poszukuj cych pracy, aktualnie podlegaj cych ubezpieczeniu spo ecznemu rolników w pe nym zakresie.

Instrumenty rynku pracy dla osób poszukuj cych pracy, aktualnie podlegaj cych ubezpieczeniu spo ecznemu rolników w pe nym zakresie. Instrumentyrynkupracydlaosóbposzukujcychpracy, aktualniepodlegajcychubezpieczeniuspoecznemurolnikówwpenymzakresie. Zdniem1lutego2009r.weszywycieprzepisyustawyzdnia19grudnia2008r. o zmianie ustawy o promocji

Bardziej szczegółowo

KOŁO ŁOWIECKIE ORZEŁ OFERTA CENOWA NA SPRZEDAŻ USŁUG Z ZAKRESU ORGANIZACJI POLOWAŃ DLA MYŚLIWYCH KRAJOWYCH OBOWIĄZUJĄCA W SEZONIE 2015/2016

KOŁO ŁOWIECKIE ORZEŁ OFERTA CENOWA NA SPRZEDAŻ USŁUG Z ZAKRESU ORGANIZACJI POLOWAŃ DLA MYŚLIWYCH KRAJOWYCH OBOWIĄZUJĄCA W SEZONIE 2015/2016 KOŁO ŁOWIECKIE ORZEŁ OFERTA CENOWA NA SPRZEDAŻ USŁUG Z ZAKRESU ORGANIZACJI POLOWAŃ DLA MYŚLIWYCH KRAJOWYCH OBOWIĄZUJĄCA W SEZONIE 2015/2016 Człuchów 2015 KOŁO ŁOWIECKIE ORZEŁ OFERTA CENOWA NA SPRZEDAŻ

Bardziej szczegółowo

Sposób postępowania przy Dz.U.2010.45.272 wersja: 2010-04-08 ROZPORZĄDZENIE MINISTRAŚRODOWISKA 1) z dnia 8 marca 2010 r.

Sposób postępowania przy Dz.U.2010.45.272 wersja: 2010-04-08 ROZPORZĄDZENIE MINISTRAŚRODOWISKA 1) z dnia 8 marca 2010 r. Dz.U.2010.45.272 ROZPORZĄDZENIE MINISTRAŚRODOWISKA 1) z dnia 8 marca 2010 r. w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 22 sierpnia 2001 r., V CKN 431/00

Wyrok z dnia 22 sierpnia 2001 r., V CKN 431/00 Wyrok z dnia 22 sierpnia 2001 r., V CKN 431/00 Skarb Państwa odpowiada na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. Nr 147, poz. 713 ze zm.) za szkody wyrządzone

Bardziej szczegółowo

Minimum egzystencji w układzie przestrzennym. Komentarz do danych za 2014 r.

Minimum egzystencji w układzie przestrzennym. Komentarz do danych za 2014 r. INSTYTUT PRACY I SPRAW SOCJALNYCH INSTITUTE OF LABOUR AND SOCIAL STUDIES INSTYTUT PRACY I SPRAW SOCJALNYCH Warszawa, 4 października 2015 r. INSTITUTE OF LABOUR AND SOCIAL STUDIES Minimum egzystencji w

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR V/41/2015 RADY GMINY SZEMUD. z dnia 27 lutego 2015 r.

UCHWAŁA NR V/41/2015 RADY GMINY SZEMUD. z dnia 27 lutego 2015 r. UCHWAŁA NR V/41/2015 RADY GMINY SZEMUD z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Szemud na rok 2015

Bardziej szczegółowo

Izby w mieszkaniach (w tys.) niezamieszkane. ogółem

Izby w mieszkaniach (w tys.) niezamieszkane. ogółem IV. ZASOBY MIESZKANIOWE 1. STAN I ROZWÓJ ZASOBÓW MIESZKANIOWYCH Mieszkanie, jako jednostka spisowa, jest to lokal składający się z jednej lub kilku izb, łącznie z pomieszczeniami pomocniczymi, wybudowany

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Borowski & Jakub Borkowski Instytut Badawczy Leśnictwa

Zbigniew Borowski & Jakub Borkowski Instytut Badawczy Leśnictwa Zbigniew Borowski & Jakub Borkowski Instytut Badawczy Leśnictwa Populacja bobra w Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach, w ostatnich 30 latach odnotowała nagły wzrost liczebności z 270 do ponad???

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 29 maja 213 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 212 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku

RAPORT. Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku RAPORT BADANIA OPINII TURYSTÓW ODWIEDZAJĄCYCH CENTRUM INFORMACJI TURYSTYCZNEJ W GIŻYCKU W SEZONIE LETNIM 2011 ROKU Metodologia badania 2011. Liczebność

Bardziej szczegółowo

POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW

POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW W dniu l stycznia weszły w ycie przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie owiaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r.

Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r. Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r. Informacja o I etapie wdroenia 4 godziny wychowania fizycznego w województwie podlaskim (klasa IV SP) oraz warunkach realizacji wychowania fizycznego w szkołach

Bardziej szczegółowo

Minimalizacja oddziaływania linii kolejowych na dziko żyjące zwierzęta

Minimalizacja oddziaływania linii kolejowych na dziko żyjące zwierzęta Minimalizacja oddziaływania linii kolejowych na dziko żyjące zwierzęta Metody, doświadczenia i problemy Rafał T. Kurek fot. Krzysztof Czechowski 1 Oddziaływanie infrastruktury liniowej Formy negatywnego

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku Wydawca: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ul. Chałubińskiego

Bardziej szczegółowo

Zdarzenie z dzikiem, jeleniem, psem, czyli odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzęta

Zdarzenie z dzikiem, jeleniem, psem, czyli odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzęta W celu ustalenia podstaw prawnych do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych oraz podmiotów zobowiązanych ewentualnie do naprawienia szkody w przypadku zdarzeń szkodowych ze zwierzyną leśną należy przede

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2005 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2005 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2005 ROKU Warszawa 2006 Opracowali: Akceptowała: Małgorzata Łabęcka Andrzej Kania

Bardziej szczegółowo

CHOROBY ZAKAŹNE, CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ, SZCZEPIENIA OCHRONNE

CHOROBY ZAKAŹNE, CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ, SZCZEPIENIA OCHRONNE CHOROBY ZAKAŹNE, CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ, SZCZEPIENIA OCHRONNE ZACHOROWANIA NA NIEKTÓRE CHOROBY ZAKAŹNE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM LICZBY BEZWZGLĘDNE Wyszczególnienie ICD - 10 2010 2013 2014 Bakteryj

Bardziej szczegółowo

Znaczenie monitoringu populacji ssaków kopytnych w ochronie dużych drapieżników

Znaczenie monitoringu populacji ssaków kopytnych w ochronie dużych drapieżników Znaczenie monitoringu populacji ssaków kopytnych w ochronie dużych drapieżników Krzysztof Schmidt Instytut Biologii Ssaków PAN, Białowieża Duże ssaki drapieżne występujące w Polsce Fot. H. Schmidt Fot.

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja Canis lupus metodą tropieo zimowych (zima 2012) Szczecin, 27 września 2012 r.

Inwentaryzacja Canis lupus metodą tropieo zimowych (zima 2012) Szczecin, 27 września 2012 r. Inwentaryzacja Canis lupus metodą tropieo zimowych (zima 2012) Szczecin, 27 września 2012 r. Dane o występowaniu gatunku wilku Kto posiada informację o występowaniu gatunku? Tu jestem! RDLP (Nadleśnictwa)

Bardziej szczegółowo

Przyrodniczy Kącik Edukacyjny

Przyrodniczy Kącik Edukacyjny Przyrodniczy Kącik Edukacyjny Nasi darczyńcy Program realizowany w ramach środków pozyskanych w konkursie organizowanym w programie Działaj Lokalnie Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanym

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAWARTOCI INFORMACJI

SPIS ZAWARTOCI INFORMACJI SPIS ZAWARTOCI INFORMACJI 1. PODSTAWA OPRACOWANIA I PRZEPISY OBOWIAZUJCE 2. 2. ZAKRES ROBÓT 3. 3. WYKAZ ISTNIEJCYCH I PROJEKTOWANYCH OBIEKTÓW BUDOWLANYCH 3. 4. WYKAZ ELEMENTÓW MOGCYCH STWARZA ZAGROENIE

Bardziej szczegółowo

Wyliczenie ywotnoci ekonomicznej gospodarstwa rolnego na podstawie Standardowej Nadwyki Bezporedniej (SGM)

Wyliczenie ywotnoci ekonomicznej gospodarstwa rolnego na podstawie Standardowej Nadwyki Bezporedniej (SGM) Wyliczenie ywotnoci ekonomicznej gospodarstwa rolnego na podstawie Standardowej Nadwyki Bezporedniej (SGM) W celu obliczenia wielkoci ekonomicznej gospodarstwa rolnego przeprowadza si nastpujce obliczenia:

Bardziej szczegółowo

P I E R W S Z A P O M O C

P I E R W S Z A P O M O C P I E R W S Z A P O M O C AWIENIE k k 5 k na 1/3 k k ka k na k 5 k k Wykonuj naprzemiennie do obcego utraty Wezwij W k k k k 5 z Wykonuj naprzemiennie do obcego utraty Wezwij KRWOTOK Z NOSA (widoczny krwi

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo a ochrona zwierząt efektywność systemu krajowego na tle rozwiązań europejskich.

Rolnictwo a ochrona zwierząt efektywność systemu krajowego na tle rozwiązań europejskich. Rolnictwo a ochrona zwierząt efektywność systemu krajowego na tle rozwiązań europejskich. Aleksander Mach Dyrektor Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Gdańsku Kościerzyna, 4 kwietnia 2016r. Rolnictwo

Bardziej szczegółowo

R EG UL AM I N ORGANI ZACYJNY SZKOŁY PO D ST AWOWEJ N R 4 IM. J AROSŁ AWA I W ASZKIEW I CZA W SANDOMIE R ZU

R EG UL AM I N ORGANI ZACYJNY SZKOŁY PO D ST AWOWEJ N R 4 IM. J AROSŁ AWA I W ASZKIEW I CZA W SANDOMIE R ZU R EG UL AM I N ORGANI ZACYJNY SZKOŁY PO D ST AWOWEJ N R 4 IM. J AROSŁ AWA I W ASZKIEW I CZA W SANDOMIE R ZU Podstawa prawna: Art.33 ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorzdzie terytorialnym (tekst

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWID OWEGO ZBIERANIA GRZYBÓW

ZASADY PRAWID OWEGO ZBIERANIA GRZYBÓW ZASADY PRAWIDOWEGO ZBIERANIA GRZYBÓW 1. Zbieramy wycznie grzyby nam znane. 2. Nie zbieramy grzybów zbyt modych, u których cechy rozpoznawcze nie zostay wyksztacone i istnieje moliwo pomyki. 3. Nie zbieramy

Bardziej szczegółowo

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych Radziejów: Zorganizowanie i przeprowadzenie szkolenia w kierunku: projektowanie ogrodów Numer ogłoszenia:151938 2010; data zamieszczenia: 01.06.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU usługi Przetarg nieograniczony

Bardziej szczegółowo

Synteza wyników pomiaru ruchu na drogach wojewódzkich w 2005 roku

Synteza wyników pomiaru ruchu na drogach wojewódzkich w 2005 roku Synteza wyników pomiaru ruchu na drogach wojewódzkich w 2005 roku Opracowano w Transprojekt-Warszawa Sp. z o.o. na zlecenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Autor: mgr. inż. Krzysztof Opoczyński

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura techniczna. Warunki mieszkaniowe

Infrastruktura techniczna. Warunki mieszkaniowe Daniela Szymańska, Jadwiga Biegańska Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Instytut Geografii, Gagarina 9, 87-100 Toruń dostępne na: http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/rl_charakter_obszar_wiejskich_w_2008.pdf

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 7 stycznia 2015 r. Poz. 15 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 grudnia 2014 r.

Warszawa, dnia 7 stycznia 2015 r. Poz. 15 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 grudnia 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 7 stycznia 2015 r. Poz. 15 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie wprowadzenia programu zwalczania

Bardziej szczegółowo

Badania hałasu na terenach chronionych akustycznie przy budynkach

Badania hałasu na terenach chronionych akustycznie przy budynkach Badania hałasu na terenach chronionych akustycznie przy budynkach W ramach PMŚ w roku 2014 pomiary hałasu na terenach chronionych akustycznie wykonano pomiary hałasu w 284 punktach pomiarowych (z czego

Bardziej szczegółowo