GNIEZNO W EUROPIE POLSKA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "GNIEZNO W EUROPIE POLSKA"

Transkrypt

1 A BC...

2 GNIEZNO W EUROPIE GNIEZNO - BERLIN 350 km GNIEZNO - PARYŻ 1358 km GNIEZNO - WIEDEŃ 604 km GNIEZNO - MOSKWA 1522 km GNIEZNO - LONDYN 1405 km GNIEZNO - RZYM 1820 km GNIEZNO - MADRYT 2700 km GNIEZNO - SZTOKHOLM 853 km GNIEZNO - ANAGNI km GNIEZNO - ESZTERGOM km GNIEZNO - FALKENBERG km GNIEZNO - HUMAŃ km GNIEZNO - RADVILIŠKIS km GNIEZNO - SERGIEV POSAD km GNIEZNO - SPEYER km GNIEZNO - VEENDAM km SZTOKHOLM SERGIEV POSAD FALKENBERG MOSKWA RADVILIŠKIS VEENDAM POLSKA LONDYN BERLIN GNIEZNO SPEYER HUMAŃ PARYŻ WIEDEŃ ESZTERGOM RZYM ANAGNI MADRYT

3 ZAPRASZAMY DO GNIEZNA GNIEZNO TRADYCJA WIEKÓW OTWARTA NA PRZYSZŁOŚĆ Turysto - jak zapewne wiesz, jednym z największych bogactw naszego kraju jest jego wielowiekowa historia i kultura. Aby jak najobficiej zaczerpnąć z tych wspaniałych darów przeszłości, najlepiej udać się do miejsc, w których bezpośrednio zetknąć się można z dziedzictwem naszych pradziadów. Doskonałą do tego okazją jest wizyta w Gnieźnie mieście, w którym tradycja tysiącleci przeplata się z teraźniejszością. Tutaj historia czeka na wyciągnięcie ręki, można ją więc poczuć wszystkimi zmysłami. Pierwsza Stolica Polski jest miejscem szczególnym, gdyż właśnie stąd wywodzi się idea polskiej państwowości. Według zapisów średniowiecznych, już w X wieku Gniezno było najistotniejszym ośrodkiem władzy związanym z rodem Piastów. To także miejsce koronacji pięciu królów Polski: Bolesława Chrobrego, Mieszka II, Bolesława Śmiałego, Przemysława II i Wacława II. Wzgórze Lecha jako miejsce tych niezwykłych wydarzeń znalazło się na Liście Dziedzictwa Europejskiego. Nie samą przeszłością żyje jednak Gniezno. Jest to miasto otwarte także na dzień jutrzejszy. Przekonasz się o tym chociażby odwiedzając działające tu uczelnie czy biorąc udział w organizowanych cyklicznie różnorakich festiwalach i imprezach dostarczających turystom niezapomnianych wrażeń, jak choćby Plenerowe Widowisko Historyczne Koronacja Królewska. Oprócz tego Pierwsza Stolica Polski kusi pięknem jezior i parków, stwarzając przyjezdnym także możliwość kontaktu z naturą. Zapraszamy więc serdecznie do historycznego serca Polski. Pobyt w Gnieźnie łączy w sobie pożyteczną naukę o dziedzictwie wieków z wypoczynkiem na łonie natury, czy w licznych, kameralnych kawiarenkach i restauracjach. Daj się więc porwać urokowi historycznego serca Polski! POCZET WŁADCÓW KORONOWANYCH W GNIEŹNIE BOLESŁAW CHROBRY 1025 r. MIESZKO II LAMBERT 1025 r. BOLESŁAW II SZCZODRY 1076 r. PRZEMYSŁ II 1295 r. WACŁAW II 1300 r. 3

4 ATUTY F piękne położenie, w otoczeniu malowniczych jezior i lasów F bogactwo dziedzictwa historycznego F liczne zabytki związane z początkami Państwa Polskiego F ciekawe muzea ukazujące historię Gniezna jako Pierwszej Stolicy Polski F atrakcyjne usytuowanie w centrum jednego z najważniejszych szlaków turystycznych naszego kraju Szlaku Piastowskiego F dogodny dojazd i łatwe połączenia komunikacyjne z innymi, większymi miastami F bogata infrastruktura sportowa F atrakcyjne tereny inwestycyjne F oraz życzliwość i gościnność ze strony mieszkańców 4

5 BUDOWLE B Pierwsze ślady osadnictwa w okolicach Gniezna są datowane na 10 tys. lat p.n.e., jednak historia Gniezna zaczyna się ok. 940 roku, kiedy Piastowie wznieśli potężny jak na owe czasy gród. Tutaj, jak poświadczają badania archeologiczne, pod koniec VIII wieku powstał gród z siedzibą książęcą i podgrodzie, otoczone wałami drewniano-ziemnymi. To tu właśnie zaczęła się historia polskiej państwowości. Mieszko I, a później Bolesław Chrobry rozbudowywali gród czyniąc go miejscem godnym miana Stolicy. Po raz pierwszy budowle wzniesione w Gnieźnie ucierpiały poważniej podczas najazdu czeskiego księcia Brzetysława. Zniszczenia były tak duże, że nową stolicę ustanowiono w Krakowie. Dzisiejsza szata architektoniczna miasta to konsekwencja wojny siedmioletniej, powstania kościuszkowskiego i wojen napoleońskich, które spowodowały zanik jego średniowiecznego charakteru oraz późniejszych zmian, a na koniec całkowite zrujnowanie miasta. Ostatecznego zniszczenia dopełnił wielki pożar w 1819 roku. Rządy zaborców wprowadziły pruski ład także w architekturze. Prusacy na nowo zaplanowali centrum miasta wytyczając nowe drogi i tereny zielone, wyeksponowali katedrę, ale także zlikwidowali pozostałości murów miejskich. Efekty pracy pruskich architektów i budowniczych możemy podziwiać do dziś przechadzając się ulicami centrum Gniezna. 5

6 CIEKAWOSTKI CZY WIESZ, ŻE w Katedrze Gnieźnieńskiej znajduje się płyta nagrobna Arcybiskupa Zbigniewa Oleśnickiego autorstwa Wita Stwosza? sierżant Wehrmachtu, Urban Thelen w lipcu 1941 roku, na dzień przed zajęciem katedry przez Gestapo poproszony został o ratowanie przed zbezczeszczeniem relikwii św. Wojciecha, które przewiózł w skrzynce drewnianej, opakowanej w papier do Inowrocławia? w Katedrze Gnieźnieńskiej znajduje się kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej z XVII wieku? współcześnie na banknocie dwudziestozłotowym widnieje fragment Drzwi Gnieźnieńskich, a na banknocie dziesięciozłotowym znajduje się element występujący na posadzce w podziemiach Katedry Gnieźnieńskiej? w budynkach Miejskiego Ośrodka Kultury przy ul. Łubieńskiego oraz byłego Urzędu Skarbowego przy ul. Kościuszki znajdowały się siedziby loży masońskiej? 1 stycznia 1896 roku oddano pierwszy odcinek kolejki wąskotorowej z Gniezna przez Niechanowo, Arcugowo do Mielżyna o długości 22,4 km? Gniezno kojarzone jest z produkcją bombek, z którą turyści mogą zapoznać się przez cały rok? do 1913 roku produkty gnieźnieńskiej wytwórni wódek i likierów Bolesława Kasprowicza uzyskały na rynku krajowym i zagranicznym 73 różne nagrody, w tym 4 złote medale? w podziemiach katedry znajduje się najstarszy w Polsce napis na płycie nagrobnej. Tuż obok spoczywają doczesne szczątki księcia poetów polskich Ignacego Krasickiego? w Katedrze Gnieźnieńskiej, w kaplicy Dzierzgowskiego pochowany jest abp Andrzej Krzycki - pisarz, poeta, jeden z najbliższych doradców króla Zygmunta Starego i sekretarz królowej Bony? kaplice katedry kryją wiele tajemnic, legend i historii, jak choćby tą opisującą legendę św. Walentego, dziś znanego głównie z celebrowania Walentynek? 6

7 DRZWI GNIEŹNIEŃSKIE D Katedra Gnieźnieńska była miejscem koronacji pierwszych pięciu królów Polski. Obecnie jest budowlą gotycką, trójnawową, otoczoną wieńcem kaplic. Ozdobą budowli są dwie potężne wieże nakryte barokowymi hełmami. Przy wieży południowej znajduje się dawniejsze główne wejście, w którym eksponowane są sławne Drzwi Gnieźnieńskie, jeden z ważniejszych zabytków sztuki romańskiej w Europie. Oba skrzydła różnej wielkości wykonane są z brązu, a pochodzą z 2 połowy XII wieku. Dwuskrzydłowe, drzwi mają grubość od 1,5 do 2,5 cm. Stop składa się z miedzi, cyny oraz niewielkich ilości ołowiu. Lewe skrzydło odlano w całości, prawe zestawiono metodą lutowania z 24 osobno odlanych części. Przednia strona każdego skrzydła podzielona została na dziewięć prostokątnych kwater. Drzwi zdobi 18 scen z życia św. Wojciecha od narodzin do śmierci męczeńskiej. Skrzydło lewe zawiera obrazy z pobytu Świętego w Czechach, Niemczech i we Włoszech (w układzie od dołu do góry), a prawe z działalności misyjnej w Polsce i w Prusach (w układzie od góry do dołu). Sceny otoczone są bordiurami, na których głównymi elementami są wici roślinne z odgałęzieniami i wplecionymi w nie różnymi motywami. Zostały tam umieszczone postacie ludzkie, gady, twory fantastyczne, ptaki. Wśród osiemdziesięciu pięciu rozgałęzień wici rozmieszczono sześćdziesiąt cztery wyobrażenia zoomorficzne. Współcześnie fragment motywu z Drzwi Gnieźnieńskich widnieje na banknotcie dwudziestozłotowym. 7

8 EKOLOGIA Gniezno jest bogate w tereny zielone. W centrum miasta znajdują się liczne parki i skwery z oczkami wodnymi. W południowej części Gniezna leży las miejski. W samym centrum miasta znajdują się trzy niewielkie jeziora, wokół których stworzono przepiękne drogi spacerowe i rowerowe. Co roku w okresie wiosennym i letnim na terenie całego miasta sadzonych jest wiele drzew i krzewów oraz tysiące kwiatów. Dzięki temu nawet na najruchliwszych ulicach Pierwszej Stolicy Polski nie brakuje zieleni. W Gnieźnie prowadzony jest od kilkunastu lat projekt Rozszerzanie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. W ramach jego realizacji na terenie całego miasta rozmieszczono pojemniki na szkło, plastik, makulaturę, leki, a nawet zużyte baterie. W działania proekologiczne angażuje się coraz więcej mieszkańców miasta. Dzieje się to poprzez liczne konkursy dla młodzieży szkolnej oraz mocno promowane akcje o charakterze zarówno ogólnopolskim, jak i międzynarodowym takie jak Sprzątanie Świata czy Europejski Dzień bez Samochodu. 8

9 FESTIWALE F PLENEROWE WIDOWISKO HISTORYCZNE KORONACJA KRÓLEWSKA Festyn jest wydarzeniem cyklicznym, przyciągającym do Pierwszej Stolicy drużyny wojów i rycerstwa z całej Polski, a tym samym także wielu turystów i dziennikarzy. Odbywa się zawsze w sierpniu. Imprezie towarzyszy Turniej Łuczniczy o Złoty Trzos Gnieźnieńskiego Grodu oraz koncerty, konkursy, zabawy plebejskie, bitwa, biesiada i pokazy rycerskie. OFFELIADA. Ogólnopolski Festiwal Filmów Amatorskich i Niezależnych w Gnieźnie Od kilku lat gości w Gnieźnie OFFELIADA - Ogólnopolski Festiwal Filmów Amatorskich i Niezależnych. Festiwal odbywa się w Miejskim Ośrodku Kultury w czasie złotej polskiej jesieni. Jego bogaty program każdego roku wypełniają pokazy filmowe, wystawy, spotkania z twórcami, koncerty i inne ciekawe wydarzenia kulturalne. KRÓLEWSKI FESTIWAL ARTYSTYCZNY Ideą Królewskiego Festiwalu Artystycznego jest połączenie działań teatralnych, muzycznych, literackich, filmowych oraz happeningów artystycznych (zgodnie z zasadą Wszystkich Stanów Skupienia Kultury ), zlokalizowanych w przestrzeni miejskiej Gniezna. Podczas imprezy odbywają się przedstawienia teatralne, pokazy filmowe, spotkania literackie, koncerty, wystawy oraz akcje artystyczne, realizowane także we współpracy z przedstawicielami gnieźnieńskiej kultury niezależnej. Festiwal służy jednocześnie promocji Gniezna jako Miasta Królów. FESTIWAL ORGANOWY Międzynarodowy Festiwal Organowy Muzyka w murach katedry gnieźnieńskiej to coroczny cykl wspaniałych, letnich koncertów, jakich mieszkańcy naszego miasta wysłuchać mogą w murach bazyliki. W jego ramach w Pierwszej Stolicy Polski występują największe sławy muzyki organowej z całego świata: Korei Południowej, Niemiec, Ukrainy i oczywiście Polski. Pierwsza edycja odbyła się w 2000 roku. 9

10 GNIEŹNIEŃSKI SPORT W Gnieźnie działa ponad 50 klubów i organizacji sportowych, a baza sportowa jest bardzo dobrze rozwinięta. W historię gnieźnieńskiego sportu bardzo mocno wpisany jest żużel. Mecze miejscowego,,start-u każdorazowo gromadzą na trybunach kilkanaście tysięcy kibiców dla których,,czarny sport jest nie tylko walką o punkty, ale także wielkim emocjonującym przeżyciem. CYKLICZNE IMPREZY SPORTOWE Bieg Europejski odbywa się na dystansie 10 kilometrów ulicami Miasta Gniezna. Każda edycja biegu jest integralną częścią Dni Gniezna i skierowana jest nie tylko do biegaczy, ale także do zaproszonych gości. Ogólnopolski Bieg Lechitów to najstarszy w Polsce bieg długodystansowy z Ostrowa Lednickiego do Gniezna. Corocznie, w półmaratonie udział bierze kilkuset biegaczy, a jako imprezy towarzyszące rozgrywane są także biegi w kategoriach młodzieżowych oraz Mistrzostwa Polski Lekarzy. Indywidualny Turniej Żużlowy O Koronę Bolesława Chrobrego Pierwszego Króla " Polski to majowa impreza, która łączy sportowe emocje z nastrojem królewskich tradycji Gniezna. Niezwykła nagroda - złota korona wraz z królewskim płaszczem oraz koronacja triumfatorów zawodów to finał tych zmagań atrakcyjny zarówno dla zawodników, jak i widzów. Międzynarodowy Turniej Koszykówki. Odbywa się co roku w lipcu. Gromadzi uczestników z wielu państw. Turniej w odróżnieniu od wielu innych imprez w Polsce i Europie charakteryzuje się bogatym wachlarzem dodatkowych, pozasportowych atrakcji. Ogólnopolski Memoriał im. Alfonsa Flinika w hokeju na trawie. Każdego roku we wrześniu do Gniezna zjeżdżają najlepsze zespoły rywalizujące o tytuł Drużynowych Mistrzostw Polski i przy wspaniałej oprawie zawodów walczą o prestiżowe zwycięstwo w kolejnej edycji Memoriału dwukrotnego olimpijczyka i czternastokrotnego Mistrza Polski Alfonsa Flinika. 10

11 HONOROWI OBYWATELE H JAN PAWEŁ II Honorowy Obywatel wielu polskich miast, a od 23 sierpnia 2003 roku także Gniezna. W dniu 31 maja 2009 roku odsłonięto pomnik upamiętniający dwie wizyty Ojca Świętego w Pierwszej Stolicy Polski. HENRYK JÓZEF MUSZYŃSKI Arcybiskup Metropolita Gnieźnieński. Profesor nauk biblijnych, promotor porozumienia polsko-niemieckiego oraz dialogu katolicko-żydowskiego. 28 kwietnia 2007 roku odebrał Honorowe Obywatelstwo Miasta Gniezna. SIOSTRA FELICJA SIERACKA Całe swoje życie poświęciła pomaganiu innym głodnym, chorym i ubogim. Była znana w całym Gnieźnie, gdzie często widywano ją śpieszącą ulicami, by odwiedzić kolejnego potrzebującego. GERARD LABUDA Urodzony w 1916 roku profesor Labuda jest autorem licznych prac naukowych, związanych z początkami Państwa Polskiego, w tym także z Gnieznem. Wydał między innymi: Studia nad początkami państwa polskiego, Słowiańszczyzna pierwotna. BOGDAN TREPIŃSKI Urodzony w 1942 roku w Gnieźnie, większość życia związał z naszym miastem. W czerwcu 1990 roku w pierwszych wyborach do odrodzonego samorządu terytorialnego został Prezydentem Miasta Gniezna. KAZIMIERZ BAŁĘCZNY Dzięki jego staraniom w 1978 roku ukończono budowę drogi krajowej Nr 5 na odcinku Skiereszewo ul. Kostrzewskiego. Powstały również: deptak w ciągu ulicy Chrobrego oraz trasa toruńska. 11

12 I IMIENINY MIASTA IMIENINY MIASTA I DNI GNIEZNA Imieniny Miasta przypadają tradycyjnie 23 kwietnia każdego roku, w święto wszystkich Wojciechów. Rozpoczynają one dwu trzy tygodniowy cykl imprez kulturalnych w całym mieście, zakończony tradycyjnymi Dniami Gniezna, organizowanymi w drugi weekend maja. Wypełniony jest on koncertami, wystawami i innymi imprezami plenerowymi, w czasie których częstymi gośćmi są przyjaciele z miast partnerskich Pierwszej Stolicy Polski. Postać św. Wojciecha, głównego patrona Polski była jednym z ważniejszych czynników integrujących Polaków w okresie rozbicia dzielnicowego, a Gniezno miejscem licznych pielgrzymek pogłębiających tożsamość polską. Bardziej wnikliwe studia nad życiem i działalnością Świętego, ukazały tę postać w nowym świetle, niezwykle bogatą i barwną w krajobrazie politycznym, a także religijno - kulturalnym Europy końca X wieku. Po męczeńskiej śmierci zwłoki Świętego zostały sprowadzone przez Bolesława Chrobrego do Polski i złożone w katedrze gnieźnieńskiej, która staje się miejscem szybko rozprzestrzeniającego się na całą Europę kultu św. Wojciecha. Pielgrzymka do grobu wojciechowego cesarza Ottona III w 1000 roku zdaje się sugerować większe, ponadregionalne plany związane z rozwojem tego miejsca pątniczego, przerwane później wewnętrznymi zamieszkami i najazdem czeskiego Brzetysława. Dopiero w drugiej połowie XI wieku, ośrodek pielgrzymi w Gnieźnie na nowo rozkwita, by nieprzerwanie trwać do współczesnych czasów. Gnieźnianie od dawna czynili starania, aby usankcjonować prawnie św. Wojciecha jako Patrona. Efektem tych działań był wydany 25 marca 1994 roku Akt Kongregacji do spraw Kultu Bożego i Sakramentów, nadający miastu oficjalny tytuł Miasta Świętego Wojciecha. 12

13 JAK DOJECHAĆ J Gniezno położone jest w centrum Wielkopolski i stanowi ważny węzeł drogowy i kolejowy. Przez Gniezno przebiega droga krajowa nr 5 (E-261) Wrocław - Poznań - Bydgoszcz - Gdańsk oraz droga krajowa nr 15 na Toruń i Olsztyn. Planowana jest budowa drogi ekspresowej Nr 5 o parametrach autostrady z Miejscami Obsługi Podróżnych łącząca Gniezno z autostradą A2. Korzystny dla miasta jest również przebieg linii kolejowych: Wrocław - Poznań - Gniezno - Gdańsk - Olsztyn. Na terenie Gniezna znajdują się dworzec kolejowy i autobusowy. W odległości 50 km od Gniezna (45 minut jazdy samochodem, 55 minut pociągiem) znajduje się lotnisko Ławica w Poznaniu z rozwiniętą siatką międzynarodowych połączeń lotniczych. Gniezno ma również bardzo dobre połączenie kolejowe z Gdańskiem, Bydgoszczą, Toruniem i Wrocławiem. Przez Gniezno przebiega trasa S 5 prowadząca z Gdańska do Wrocławia. Na terenie miasta działa komunikacja miejska ułatwiająca poruszanie się mieszkańcom Gniezna i jego najbliższych okolic. Układ komunikacji miasta to 17 linii autobusowych o łącznej długości 129,7 km liczących 231 przystanków. 13

14 KATEDRA WZGÓRZE LECHA Wzgórze Lecha (wpisane na Listę Dziedzictwa Europejskiego), zwane także Górą Królewską, to najstarsza część Gniezna. Na pagórku otoczonym od wschodu i południa doliną strumienia, od zachodu jeziorami Jelonek i Świętym, zbudowana została pierwsza osada. Prace wykopaliskowe odkryły wiele tajemnic zespołu grodowego, istniejącego tu prawdopodobnie od około 940 roku. Gród był siedzibą księcia, a w czasach pogańskich - według Długosza - także miejscem kultu boga Nya. KATEDRA Na Wzgórzu Lecha wznosi się Katedra Gnieźnieńska. Obecna gotycka budowla pochodzi z XIV i XV wieku i jest trzecim w kolejności kościołem wzniesionym w tym miejscu. Niemal od tysiąca lat z katedrą związany jest kult św. Wojciecha. Do jego grobu pielgrzymowali: Otton III, Bolesław Chrobry, Władysław Jagiełło, Jan Olbracht, Zygmunt III Waza. Na szczególną uwagę wewnątrz zasługują brązowe Drzwi Gnieźnieńskie, dzieło sztuki romańskiej z XII wieku, ilustrujące żywot św. Wojciecha. Wzrok przyciąga srebrna trumna z relikwiami św. Wojciecha, płyty nagrobne św. Wojciecha i biskupa Zbigniewa Oleśnickiego. Niezwykłą kolekcję tworzą zamykające wejścia do kaplic kraty ażurowe. W podziemiach zobaczyć można m.in. najstarszy w Polsce napis nagrobkowy z ok roku oraz odkryte podczas badań archeologicznych relikty oratorium z końca IX wieku, fragmenty murów bazyliki Mieszka I, fragmenty ceramicznej posadzki i stipes, na którym znajdował się ołtarz ze złotym relikwiarzem św. Wojciecha. KOŚCIOŁY W Gnieźnie istnieje jeszcze kilka innych kościołów wartych odwiedzenia. Są to: kościół św. Jerzego, kościół św. Jana Chrzciciela, kościół św. Trójcy, kościół Wniebowzięcia NMP, kościół św. Michała Archanioła, kościół św. Wawrzyńca, kościół św. Piotra i Pawła, kościół św. Krzyża, kościół bł. Michała Kozala, kościół garnizonowy p.w. Królowej Polski 14

15 LEGENDA L O początkach historii Gniezna mówi legenda o trzech braciach. Byli to Lech, Czech i Rus. Przedzierali się oni przez puszcze w poszukiwaniu ziemi, na której mogliby się osiedlić. Pewnego dnia podczas ich wędrówki nieprzebyte bory przerzedziły się, aż nagle urwały jak ucięte toporem. Wtedy oczom idących ukazał się uroczy krajobraz: rozległa dolina okolona pagórkami i oblana wieńcem niewielkich jezior. Na najwyższym wzgórzu, na starym samotnym dębie orzeł miał swoje gniazdo. Urzeczony tym widokiem Lech rzekł: Tego orła białego przyjmuję za godło ludu swego, a wokół dębu zbuduję gród swój i od orlego gniazda Gniezdnem go nazwę". I Lech osiadł wraz ze swym ludem, zaś Czech podążył na południe, a Rus na wschód od siedziby Lecha... Legenda o Lechu Czechu i Rusie pochodzi z Kroniki Wielkopolskiej. 15

16 MUZEA MUZEUM ARCHIDIECEZJI GNIEŹNIEŃSKIEJ Od 1991 roku turyści mogą podziwiać przechowywane tu eksponaty pochodzące ze Skarbca Katedralnego. Do najcenniejszych eksponatów Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej należą między innymi Kielich zw. św. Wojciecha - czara z agatu w szczerozłotej oprawie, Kielich zw. Królewskim i bezcenne relikwiarze: św. Urszuli, św. Barbary, św. Gereona, św. Jakuba z Sienna oraz św. Wojciecha z 8-centymetrową kością, ufundowany przez kardynała Stefana Wyszyńskiego, a także ponad 70 innych obiektów z okresu od X do XVIII wieku. Na uwagę zasługują też pozostałe zbiory, wśród których wyróżniają się interesujące działy: rzeźby w drewnie, malarstwa trumiennego, stolarstwa portretowego i sakralnego, tkanin liturgicznych, a także dział medalierski oraz pamiątki prymasów. MUZEUM POCZĄTKÓW PAŃSTWA POLSKIEGO Kluczowym zadaniem instytucji jest prezentacja dziedzictwa polskiego średniowiecza oraz historii Gniezna i regionu. Ciekawą formą ekspozycji są spektakle audiowizualne przedstawiające historię i kulturę pierwszych wieków istnienia państwa polskiego. Na uwagę zasługują zbiory prezentujące osiągnięcia kultury materialnej mieszkańców Gniezna od XVI do początków XIX wieku oraz kolekcja malarstwa olejnego XIX wieku dotycząca dynastii piastowskiej. Na terenie muzeum znajdują się również repliki romańskich drzwi: tzw. gnieźnieńskich i płockich; portrety świeckich i kościelnych dostojników ziemi gnieźnieńskiej, zbiór odlanych z brązu historycznych godeł Polski i kompozycja przestrzenna Magdaleny Abakanowicz - monumentalna tkana rzeźba wykonana w 1977 roku specjalnie do wnętrza muzeum. 16

17 NAUKA N UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA INSTYTUT KULTURY EUROPEJSKIEJ W GNIEŹNIE W roku 2000, w milenium historycznego spotkania cesarza Ottona III z władcą Polski Bolesławem Chrobrym, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu powołał do życia Kolegium Europejskie w Gnieźnie. Uczelnia oferuje studia stacjonarne i niestacjonarne pierwszego stopnia (licencjackie) na kierunkach: komunikacja europejska, kulturoznawstwo, pedagogika, politologia oraz studia stacjonarne i niestacjonarne drugiego stopnia (uzupełniające magisterskie) na kierunku: komunikacja europejska. GNIEŹNIEŃSKA SZKOŁA WYŻSZA MILENIUM Oferuje studia pierwszego i drugiego stopnia (licencjackie i magisterskie) na dwóch kierunkach: pedagogika i zarządzanie oraz studia podyplomowe (specjalności nauczycielskie i menedżerskie). Od 2010 roku uczelnia prowadzi akademickie gimnazjum, szkołę podstawową i przedszkole. GSW Milenium jest miejscem wielu spotkań, warsztatów i konferencji. PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA Uczelnia kształci studentów na sześciu kierunkach inżynierskich (I stopnia): informatyka, transport, zarządzanie i inżynieria produkcji, ochrona środowiska, inżynieria środowiska, elektronika i telekomunikacja oraz jednym licencjackim: pielęgniarstwo. W nowoczesnych laboratoriach gnieźnieńskiej uczelni studenci zdobywają nie tylko wiedzę ale i praktyczne umiejętności, ponadto mogą wyjechać w ramach programu Erasmus na semestr studiów do uczelni w Holandii, na Litwie, w Niemczech oraz na praktyki do Grecji. PRYMASOWSKIE WYŻSZE SEMINARIUM DUCHOWNE Jest sekcją Wydziału Teologicznego UAM w Poznaniu. Seminarium oferuje filozoficzno-teologiczne studia magisterskie w wymiarze sześciu lat, przeznaczone dla kandydatów do kapłaństwa oraz pięcioletnie studia dla osób świeckich. GNIEŹNIEŃSKI UNIWERSYTET TRZECIEGO WIEKU Od 2006 roku w Gnieźnie działa także gnieźnieński Uniwersytet Trzeciego Wieku. To szansa dla tych, którzy bez względu na swój wiek nadal chcą poznawać świat i wiedzieć więcej. GUTW angażuje słuchaczy w aktywność na rzecz otaczającego ich środowiska, umożliwia podtrzymanie więzi społecznych, towarzyskich i komunikację międzypokoleniową. www. gutw.edupage.org 17

18 ORP GNIEZNO Dla podkreślenia związków miast z okrętami powstał projekt edukacyjny o nazwie MIASTA - OKRĘTY. Jego założeniem jest promocja idei Polski jako państwa morskiego. ORP GNIEZNO wchodzi w skład 2. Dywizjonu Okrętów Transportowo - Minowych 8. Flotylli Obrony Wybrzeża w Świnoujściu. W swojej dziewiętnastoletniej służbie okręt wielokrotnie uczestniczył w ćwiczeniach krajowych i międzynarodowych, m.in. w Strong Resolve, Blue Game i Anakonda, odwiedził porty w Niemczech, Danii i Norwegii. Załoga zawsze uzyskiwała bardzo wysokie oceny podczas szkoleń i zadań programowych, a okręt zdobywał miano najlepszego w dywizjonie i we flotylli. Załoga składa się z około 50 osób, w tym 5 oficerów. ORP GNIEZNO to jednostka przeznaczona do załadunku z nieuzbrojonego brzegu, transportu morzem oraz wyładowania w warunkach bojowych na nieuzbrojonym brzegu pływającej i niepływającej techniki wojskowej i żołnierzy desantu morskiego. Może również transportować i stawiać miny morskie w obronnych zagrodach minowych. Dodatkowo okręt może pomieścić 90 żołnierzy desantu morskiego. Konstrukcja okrętu zawiera siedem pokładów - dno, międzypokład (tu są rozmieszczone pomieszczenia mieszkalne załogi i desantu, pomieszczenia kuchenne, siłownie), pokład główny z ładownią, pokład otwarty, pokład oficerski (pomieszczenia oficerów i kabina radiowa), pokład nawigacyjny (główne stanowisko dowodzenia - tzw. mostek", kabina nawigacyjna), " pokład sygnałowy - tu na morzu pracują obserwatorzy i sygnaliści. 18

19 PIERWSZA STOLICA POLSKI MIASTO KRÓLÓW P Już od I połowy X wieku Gniezno stało się centralnym grodem plemiennego państwa Polan. Jego początki sięgają przełomu VI i VII wieku. Osadnictwu sprzyjały nie tylko ukształtowanie terenu i obfitość wód, ale również położenie osady u zbiegu głównych traktów wiodących z Rusi, Moraw i Pomorza. Przypuszcza się, że Wzgórze Lecha było plemiennym ośrodkiem kultu pogańskiego, na co wskazywałyby odkryte w podziemiach obecnej katedry palenisko kultowe z ok. VII-VIII wieku i nasyp kamienny pod kościołem św. Jerzego. Mieszko I - pierwszy historycznie poświadczony władca Polski, powołał do życia państwo o znacznym zasięgu terytorialnym i umocnił je politycznie poprzez chrystianizację. Akt chrztu odbył się na Ostrowie Lednickim w 966 roku. Wówczas Gniezno stało się stolicą młodego państwa, ośrodkiem rzemieślniczym i handlowym. Gród, pełniąc funkcję stolicy państwa, stał się jednocześnie ośrodkiem nowej wiary. Doniosłe wydarzenia miały miejsce w Gnieźnie za panowania Bolesława Chrobrego: utworzenie arcybiskupstwa w 1000 roku i pierwsza królewska koronacja w 1025 roku. Gród gnieźnieński był także świadkiem koronacji Mieszka II w 1025 roku, Bolesława Śmiałego w 1076 roku, Przemysła II w 1295 roku i Wacława II Czeskiego w 1300 roku. 19

20 REGION Gniezno położone jest w centrum Niziny Wielkopolsko - Kujawskiej na siedmiu wzgórzach, na Wysoczyźnie Gnieźnieńskiej, która jest naturalnym wododziałem dzielącym dorzecze Warty i Wisły. Główną rzeką zbierającą wody z regionu jest Wełna, która wpływa do Jeziora Zioło. Przepływa ona przez sześć jezior stanowiących interesujący element krajobrazu. Są to jeziora rynnowe: Wierzbiczańskie, Jankowskie, Strzyżewskie, Piotrowskie, Łowiczno, Biskupiec i wpływa do Jeziora Zioło. Gniezno jest także najważniejszą miejscowością Szlaku Piastowskiego, który wiedzie z Poznania przez Lednogórę, Gniezno, Trzemeszno, Mogilno i Kruszwicę do Inowrocławia. Dogodny układ komunikacyjny wyznacza rolę Gniezna jako lokalnego centrum gospodarczo-administracyjnego. 20

21 SZLAKI TURYSTYCZNE S Przebieg Szlaku Piastowskiego SZLAK PIASTOWSKI Poznając Gniezno zwiedzasz największą atrakcję jednego z najważniejszych szlaków turystycznych w Polsce. Szlak Piastowski, bo o nim tu mowa, przebiega przez dwa województwa: wielkopolskie oraz kujawsko pomorskie, a na jego trasie znajduje się wiele punktów istotnych dla historii i kultury naszego kraju. Są to przede wszystkim miejsca związane z początkami naszej państwowości, tworzonej przez Dynastię Piastów, od której trasa wzięła swoją nazwę. SZLAK ROMAŃSKI Skarby architektury znajdziesz również na Szlaku Romańskim, który ma zasięg ogólnoeuropejski. Jego trasy przebiegają przez wiele państw Starego Kontynentu. Jak sama nazwa wskazuje, szlak ten obejmuje miejsca, gdzie obejrzeć można wspaniałe zabytki sztuki romańskiej. Na terenie Gniezna znajdują się dwa takie monumenty: kościół św. Jerzego oraz Katedra Gnieźnieńska. DROGA ŚW. JAKUBA Oznaczona muszlą św. Jakuba, przebiegająca przez Gniezno droga jest jedną z wielu tras prowadzących przez całą Europę, aż do katedry w Santiago de Compostela w północno - zachodniej Hiszpanii. Tam właśnie znajduje się ciało św. Jakuba Większego Apostoła. Przez setki lat Santiago było obok Jerozolimy i Rzymu najczęstszym celem pielgrzymek religijnych wiernych z całej Europy. SZLAK WIELOKULTUROWY (szlak miejski) Odkryj wielokulturowy i wielonarodowy wymiar Gniezna. Przez wieki obywatele różnych wyznań i narodowości współtworzyli krajobraz kulturowy miasta, pozostawiając po sobie wspaniałe dziedzictwo. Nie można przejść obok niego obojętnie. SZLAK WOLNOMULARSKI (szlak miejski) Któż nie kocha zagadek i tajemnic? Przez wieki wzbudzająca wiele emocji organizacja wolnomularska w sposób znaczący wpływała na życie mieszkańców Gniezna. Masoni pozostawili po sobie wiele pamiątek zawierających w swej symbolice kult mądrości, pracy i braterstwa. Czy dasz radę je odnaleźć? TRAKT PIASTOWSKI (szlak miejski) Niezapomniane, malownicze widoki możesz podziwiać podążając Traktem Piastowskim. Widoczna stamtąd panorama miasta zdradza tysiącletnie, historyczne i religijne dziedzictwo Grodu Lecha. SZLAK ŚWIĘTYCH I BŁOGOSŁAWIONYCH (szlak miejski) Kult świętych i błogosławionych jest nieodłączną częścią wiary chrześcijańskiej. To do nich zwracamy się, gdy potrzebujemy pomocy podczas różnych życiowych zakrętów. Nic więc dziwnego, że liczni święci mają w Gnieźnie tak silną reprezentację. 21

22 TURYSTYKA TURYSTYCZNE GNIEZNO Gniezno jest miastem, które łączy w sobie elementy polskiej kultury, historii i tradycji. Wśród zabytków najważniejsze miejsce zajmuje najstarsza gotycka Katedra w Polsce. Stała się ona na długi czas miejscem koronacji królów polskich. Słynne Drzwi Gnieźnieńskie przedstawiające osiemnaście scen z życia św. Wojciecha, trumienka z relikwiami św. Wojciecha oraz zabytki zgromadzone w dwóch gnieźnieńskich muzeach - Muzeum Początków Państwa Polskiego i Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej dopełniają historycznego wizerunku miasta. Atutem miasta jest jego atrakcyjne położenie. Wokół miasta rozciągają się duże obszary leśne, z gęstą siatką czystych jezior, przyciągających żeglarzy, wędkarzy i wczasowiczów. Rozwija się sieć hoteli, moteli i restauracji. W ciągu roku odbywa się w Gnieźnie wiele imprez o charakterze kulturalnym, sportowym i artystycznym. Bieg Europejski, najstarszy w Polsce długodystansowy Bieg Lechitów, Dni Gniezna połączone z Imieninami Miasta - obfitujące m.in. w koncerty gwiazd, koncerty organowe i jazzowe, biesiady miejskie, zawody sportowe, rajdy piesze, koncerty chóralne i wiele innych wydarzeń przyciągają gości nie tylko z kraju, ale również z zagranicy. Dzięki bogatej ofercie klubów i obiektów sportowych turyści mogą skorzystać z kortów tenisowych, kręgielni, basenu, przejażdżek konnych, spróbować swoich sił w hokeju na trawie, a także w wolnej chwili wybrać się na przejażdżkę Gnieźnieńską Koleją Wąskotorową. INFORMACJA TURYSTYCZNA tel./fax

Gniezno to miejscowość dobrze znana każdemu Polakowi. To właśnie z tym miastem związane są początki chrześcijaństwa w Polsce. W tutejszym kościele

Gniezno to miejscowość dobrze znana każdemu Polakowi. To właśnie z tym miastem związane są początki chrześcijaństwa w Polsce. W tutejszym kościele Gniezno to miejscowość dobrze znana każdemu Polakowi. To właśnie z tym miastem związane są początki chrześcijaństwa w Polsce. W tutejszym kościele znalazła spoczynek Dąbrówka, żona Mieszka I. Tutaj także

Bardziej szczegółowo

Spacerem po Gnieźnie

Spacerem po Gnieźnie Spacerem po Gnieźnie RY Chcesz wiedzieć więcej? Dodatkowe informacje znajdziesz w innych wydawnictwach z tej serii w Urzędzie Miejskim w Gnieźnie w Miejskim Centrum Innowacji i Promocji. www.gniezno.eu

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH www.zamek.leczyca.pl MUZEUM W ŁĘCZYCY Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej

Bardziej szczegółowo

Tu powstała Polska upowszechnianie wiedzy i poprawa świadomości Polaków na temat rodowodu historycznego państwa polskiego

Tu powstała Polska upowszechnianie wiedzy i poprawa świadomości Polaków na temat rodowodu historycznego państwa polskiego Tu powstała Polska upowszechnianie wiedzy i poprawa świadomości Polaków na temat rodowodu historycznego państwa polskiego Kandydat do nagrody i tytułu Strażnik Dziedzictwa Rzeczypospolitej Custos Monumentorum

Bardziej szczegółowo

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl NASZA OFERTA 40 miejsc noclegowych w pokojach 3, 4, 5 osobowych z łazienkami

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

Szkoła rodziny-czas dla rodziny w Biskupinie

Szkoła rodziny-czas dla rodziny w Biskupinie Szkoła rodziny-czas dla rodziny w Biskupinie W dniach 5-9.08.2013 r. w ramach projektu systemowego Aktywność popłaca zorganizowano wyjazdowe warsztaty psychologiczno-pedagogiczne dla uczestniczek Programu

Bardziej szczegółowo

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Monety kolekcjonerskie SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Bolesław Chrobry SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

Bardziej szczegółowo

facebook.com/pierwszastolicapolski

facebook.com/pierwszastolicapolski Spacerem po Gnieźnie Miasto Królów zaprasza Turysto - jak zapewne wiesz, jednym z największych bogactw naszego kraju jest jego wielowiekowa historia i kultura. Aby jak najobficiej zaczerpnąć z tych wspaniałych

Bardziej szczegółowo

Powiat Świdnicki. Powiat Świdnicki leży w południowej części Dolnego Śląska na Przedgórzu Sudeckim, między świętą górą pogan Ślężą, a pasmami Sudetów.

Powiat Świdnicki. Powiat Świdnicki leży w południowej części Dolnego Śląska na Przedgórzu Sudeckim, między świętą górą pogan Ślężą, a pasmami Sudetów. Powiat Świdnicki Powiat Świdnicki leży w południowej części Dolnego Śląska na Przedgórzu Sudeckim, między świętą górą pogan Ślężą, a pasmami Sudetów. Na terenie 743 km 2 mieszka prawie 160 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013

Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013 Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013 W drugim tygodniu października 2013 roku razem z klasą IV TE wziąłem udział w wycieczce klasowej do Wrocławia - Stolicy Kultury 2016 roku. Pierwszego dnia naszego

Bardziej szczegółowo

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE.

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. W dniach od 23.08.2014 roku do 28.09.2014 roku, w Bazylice Mniejszej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu trwać będzie wystawa, pt. Spotkania,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Europejski Viadrina Magdalena Pietrzak Historia Dróg Jakubowych w Europie, ich znaczenie i rozwój 26.02.2013 Wronki Podziałprezentacji 1. Św. Jakub Apostoł 2. Dlaczego Santiago de Compostela?

Bardziej szczegółowo

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Książ - Krzeszów - Wambierzyce Kłodzko - Bardo Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Krzeszowie Krzeszów to unikatowy

Bardziej szczegółowo

1 www.pelplin.pl www.mok.pelplin.pl

1 www.pelplin.pl www.mok.pelplin.pl LP. Data Nazwa imprezy Miejsce Organizator 1 03.04 (czwartek) W oczekiwaniu na kanonizację Jana Pawła II zespół Familia HP wykona program "Tłumy serc". Utwory pochodzą z dzieł: Pieśń o Bogu ukrytym oraz

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE KONFERENCJA WOJEWÓDZKA nt. Wykorzystanie lokalnych wartości w rozwoju społeczno gospodarczym obszarów w wiejskich prof. nadzw. dr hab. Mirosław Boruszczak WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

Bardziej szczegółowo

Pieczęć Olsztyna IV WIEK

Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pierwowzorem herbu Olsztyna była sekretna pieczęć, którą jeszcze w 1526 roku pieczętowano dokumenty. W drugiej połowie XVI w. na pieczęci pojawiła się postać wędrowca trzymającego

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w kl. V B

Scenariusz lekcji w kl. V B Scenariusz lekcji w kl. V B Temat: Bolesław Chrobry pierwszy król Polski Treści programowe: 1. Zjazd w Gnieźnie 2. Wzrost znaczenia Polski w czasach Bolesława Chrobrego 3. Pierwsza koronacja i jej znaczenie

Bardziej szczegółowo

PWSZ w Nysie jest Uczelnią kształcącą młodzież w. Rozwijającą umiejętności, które pozwalają. Europy, ale również wykonywać praktyczne zawody.

PWSZ w Nysie jest Uczelnią kształcącą młodzież w. Rozwijającą umiejętności, które pozwalają. Europy, ale również wykonywać praktyczne zawody. MISJA PWSZ W NYSIE PWSZ w Nysie jest Uczelnią kształcącą młodzież w wielu kierunkach. Rozwijającą umiejętności, które pozwalają kontynuować studia w uczelniach akademickich Europy, ale również wykonywać

Bardziej szczegółowo

w województwie kujawsko-pomorskim!

w województwie kujawsko-pomorskim! Pierwsze centrum wyprzedażowe w województwie kujawsko-pomorskim! Toruń lokalizacja Centralne położenie, w środkowo-północnej części Polski, w województwie kujawsko-pomorskim. Na skrzyżowaniu głównych dróg

Bardziej szczegółowo

Sąsiedzi-przyjaciele i był. Program etwinning

Sąsiedzi-przyjaciele i był. Program etwinning sasiedzi:gimnazjum 2009-11-15 23:52 Page 63 Sąsiedzi - przyjaciele Program etwinning Logo szkoły w Prostejovie Uczniowie Gimnazjum nr 1 w Koluszkach nawiązują międzynarodową współpracę z rówieśnikami nie

Bardziej szczegółowo

w którym pierwsze ślady osadnictwa pojawiły się już na początku drugiego tysiąclecia. Pułtusk położony jest w północnej części Mazowsza, w Dolinie

w którym pierwsze ślady osadnictwa pojawiły się już na początku drugiego tysiąclecia. Pułtusk położony jest w północnej części Mazowsza, w Dolinie PUŁTUSK Pięknekrajobrazy krajobrazy, czyste środowiskonaturalne naturalne, zabytki oraz ciekawa historia tym zachwyca i przyciąga do siebie Pułtusk, małe miasteczko na północnymmazowszu, w którym pierwsze

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Szczecin 20 grudnia 2011 r. Bożena Wołowczyk Plan prezentacji 1. Idea europejskich szlaków

Bardziej szczegółowo

Pytania z egzaminu ustnego dla kandydatów na przewodników terenowych po obszarze woj. mazowieckiego.

Pytania z egzaminu ustnego dla kandydatów na przewodników terenowych po obszarze woj. mazowieckiego. Pytania z egzaminu ustnego dla kandydatów na przewodników terenowych po obszarze woj. 1. Ważniejsze bitwy wojny obronnej 1939 roku. 2. Wymień formy ochrony przyrody w Polsce. 3. Literaci związani z Mazowszem.

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże. Kopalnia Soli Wieliczka - trasy turystyczne związane z turystyką religijną

Szczęść Boże. Kopalnia Soli Wieliczka - trasy turystyczne związane z turystyką religijną Szczęść Boże Kopalnia Soli Wieliczka - trasy turystyczne związane z turystyką religijną Kajetan d Obyrn Prezes Zarządu Kopalni Soli Wieliczka SA Kraków, 14.06.2012 Geneza turystki pielgrzymkowej w wielickiej

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km Trasa pałacowa Oleśnica Spalice Boguszyce Rzędów Miodary Brzezinka Małe Brzezie Sokołowice Cieśle Wyszogród Nowoszyce Świerzna Oleśnica. Długość trasy - 39,1 km. *Trasa wskazana dla rowerów trekingowych

Bardziej szczegółowo

MÄLARDALEN UNIVERSITY. Studiuj skandynawistykę w samym środku Szwecji!

MÄLARDALEN UNIVERSITY. Studiuj skandynawistykę w samym środku Szwecji! MÄLARDALEN UNIVERSITY Studiuj skandynawistykę w samym środku Szwecji! STUDIUJ SZWEDZKĄ KULTURĘ I JĘZYK W SZWECJI. Czy interesuje Cię nauka języka szwedzkiego oraz poznanie szwedzkiej kultury i społeczeństwa?

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka Ośrodek Szkoleniowo Wypoczynkowy w Kazimierzu Dolnym malowniczo położony na skarpie wiślanej, jest jednym z najpiękniejszych miejsc na trasie Kazimierz Męćmierz. W otoczeniu lasu, ciszy i spokoju każdy

Bardziej szczegółowo

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów.

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów. W dniach 9-13 lutego grupa naszych uczennic i nauczycieli uczestniczyła w spotkaniu w ramach programu edukacyjnego Comenius Europe-Different Houses- One Community. Tym razem udaliśmy się do przepięknego

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Twój pomysł, europejskie pieniądze. RPO dla Kultury

Twój pomysł, europejskie pieniądze. RPO dla Kultury Twój pomysł, europejskie pieniądze RPO dla Kultury 02» rpo dla kultury rpo dla kultury» 03 Lubelskie to jeden z ciekawszych przyrodniczo i kulturowo regionów Polski. Tereny Lubelszczyzny od wieków były

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

W szlaku handlowym Via Regia. Konrad Fiebrich Daniel Litwin

W szlaku handlowym Via Regia. Konrad Fiebrich Daniel Litwin Nysa W szlaku handlowym Via Regia Konrad Fiebrich Daniel Litwin NYSA Nysa - miasto w woj. opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejskowiejskiej Nysa. Historycznie leży na Śląsku. Od 1950 miasto

Bardziej szczegółowo

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY Rok szkolny 2014/2015 Zapraszamy do zapoznania się z ofertą edukacyjną Muzeum Romantyzmu w Opinogórze. Zawiera ona propozycje lekcji muzealnych, warsztatów

Bardziej szczegółowo

ZAŁOGA Nr. MUZEUM POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH w LUSOWIE

ZAŁOGA Nr. MUZEUM POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH w LUSOWIE Zestaw pytań nr 1 ZAŁOGA Nr MUZEUM POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH w LUSOWIE 1. Jaki napis znajduje się na rzeźbie przy wejściu do Muzeum? (10 pkt)...... 2. W zbiorach Muzeum mamy wiele cennych pamiątek, w tym

Bardziej szczegółowo

Akademia Dziedzictwa. Strona 1

Akademia Dziedzictwa. Strona 1 Akademia Dziedzictwa Akademia Dziedzictwa VIII edycja, MCK, MSAP UEK, Kraków 2013-2014 Założenia programowo-organizacyjne studiów podyplomowych dotyczących zarządzania dziedzictwem kulturowym: Organizacja

Bardziej szczegółowo

XVII Europejskie Spotkania Historycznych Strzelców. 24-26. sierpnia 2012r.

XVII Europejskie Spotkania Historycznych Strzelców. 24-26. sierpnia 2012r. XVII Europejskie Spotkania Historycznych Strzelców 24-26. sierpnia 2012r. Pamiątkowy medal ORGANIZATOR Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Tucholi PARTNERZY - Gmina Tuchola - Powiat Tucholski - Województwo Kujawsko

Bardziej szczegółowo

Śladami Benedykta XVI w Austrii i Bawarii

Śladami Benedykta XVI w Austrii i Bawarii Śladami Benedykta XVI w Austrii i Bawarii Österreich Werbung/ Popp & Hackner Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Wiedeń Mariazell Marktl - Altötting Austrian National Tourist

Bardziej szczegółowo

Konkurs Historyczny dla Uczniów Szkół Podstawowych Województwa Podlaskiego

Konkurs Historyczny dla Uczniów Szkół Podstawowych Województwa Podlaskiego Konkurs Historyczny dla Uczniów Szkół Podstawowych Województwa Podlaskiego Eliminacje Rejonowe Witamy Cię w drugim etapie Konkursu Historycznego. Informacje dla Ucznia: 1. Przed Tobą test składający się

Bardziej szczegółowo

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Środa, 27 lipca 16.00 przylot na Lotnisko Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Sztuka zarabiania na wypoczynku Aleksandra Ruta Uniwersytet w Białymstoku 8 października 2015 r. Sztuka. zarabiania Sztuka (łac.ars, grec. techne) w starożytności i średniowieczu

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r.

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. Krasnystaw, dnia 05.10.2012 r. Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. W okresie 27-30.09.2012 r. w ramach realizacji projektu systemowego Aktywność

Bardziej szczegółowo

Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju.

Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju. Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju. Ruch pielgrzymkowy w ważniejszych ośrodkach kultu religijnego na świecie

Bardziej szczegółowo

MISHOWA SEKCJA KULTURY

MISHOWA SEKCJA KULTURY Samorząd Studentów Kolegium MISH UW ul. Dobra 72, 00-312 Warszawa E-mail samomish@gmail.com Facebook https://www.facebook.com/mish.uw http://www.samorzad.mish.uw.edu.pl/ Kim jesteśmy? Sekcja Kultury powstała

Bardziej szczegółowo

Bydgoski Dom Aukcyjny Sp. z o.o.

Bydgoski Dom Aukcyjny Sp. z o.o. Bydgoski Dom Aukcyjny Sp. z o.o. Zamość ul. Bydgoska 41, 89-200 Szubin tel. +48 517 419 995 e-mail: biuro@bydgoskidomaukcyjny.pl www.bydgoskidomaukcyjny.pl OFERTA INWESTYCYJNA - ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA

Bardziej szczegółowo

Przedsięwzięcia sportowo rekreacyjne organizowane i współorganizowane przez Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Kostrzynie nad Odrą w 2010 r.

Przedsięwzięcia sportowo rekreacyjne organizowane i współorganizowane przez Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Kostrzynie nad Odrą w 2010 r. Przedsięwzięcia sportowo rekreacyjne organizowane i współorganizowane przez Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Kostrzynie nad Odrą w 2010 r. (imprezy ważniejsze) Lp. Nazwa/tytuł imprezy oraz krótki jej

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY WOJCIECH. Patron duchowej jedności Europy

ŚWIĘTY WOJCIECH. Patron duchowej jedności Europy ŚWIĘTY WOJCIECH Patron duchowej jedności Europy Cz. 3. Opracował Hubert Jerzy Kaczmarski 4. Drzwi Gnieźnieńskie - Klejnot Państwa Duchowość Wojciechowa, której zręby w wielkiej syntezie wyryte są na Drzwiach

Bardziej szczegółowo

Oferta PROMOCYJNA na organizację Zielonych Szkół oraz imprez integracyjnych i sportowych dla dzieci i młodzieży. 50 zł za dobę ZAPRASZAMY NAD MORZE

Oferta PROMOCYJNA na organizację Zielonych Szkół oraz imprez integracyjnych i sportowych dla dzieci i młodzieży. 50 zł za dobę ZAPRASZAMY NAD MORZE Oferta PROMOCYJNA na organizację Zielonych Szkół oraz imprez integracyjnych i sportowych dla dzieci i młodzieży 50 zł za dobę ZAPRASZAMY NAD MORZE OPIEKUNOWIE OTRZYMAJĄ ZAKWATEROWANIE W APARTAMENTACH DE

Bardziej szczegółowo

Franciszek Wójcik (1903-1984)

Franciszek Wójcik (1903-1984) Franciszek Wójcik (1903-1984) wystawa: Pejzaże z Rzymu i Zakopanego 04.03.2011 18.03.2011 Connaisseur Salon Dzieł Sztuki Kraków, Rynek Główny 11 Franciszek Wójcik (1903-1984) Urodzony 2 stycznia 1903 r.

Bardziej szczegółowo

Opolskie wita 2015-06-01 11:34:14

Opolskie wita 2015-06-01 11:34:14 Opolskie wita 2015-06-01 11:34:14 2 Woj. opolskie znajduje się w południowo-zachodniej części Polski, w dorzeczu górnej Odry. Bezpośrednio graniczy z Czechami, a także woj. śląskim, dolnośląskim, łódzkim

Bardziej szczegółowo

Przygotowania do UEFA EURO 2012. 18 stycznia 2012 r.

Przygotowania do UEFA EURO 2012. 18 stycznia 2012 r. Przygotowania do UEFA EURO 2012 18 stycznia 2012 r. 8 CZERWCA 2012 r. GODZ. 18:00 MECZ OTWARCIA UEFA EURO 2012 TM STADION NARODOWY W WARSZAWIE do meczu otwarcia Polska- Grecja pozostało 142 dni MISTRZOSTWA

Bardziej szczegółowo

Etap szkolny POWODZENIA!

Etap szkolny POWODZENIA! ...SP...w... Krakowska Matematyka 2011/2012 Nie od razu Kraków zbudowano Etap szkolny POWODZENIA! Wzgórze Wawelskie Katedra Wawelska Na Wzgórzu Wawelskim znajdują się dwa zabytkowe zespoły budowlane: Zamek

Bardziej szczegółowo

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl).

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Nasz hotel to idealne miejsce na organizację m.in.: spotkań biznesowych, konferencji, szkoleń oraz imprez

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji Gminy Pruszcz Gdański z siedzibą w Łęgowie zaprasza do zapoznania się z ofertą Centrum Rekreacji w Juszkowie.

Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji Gminy Pruszcz Gdański z siedzibą w Łęgowie zaprasza do zapoznania się z ofertą Centrum Rekreacji w Juszkowie. Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji Gminy Pruszcz Gdański z siedzibą w Łęgowie zaprasza do zapoznania się z ofertą Centrum Rekreacji w Juszkowie. OFERTA DLA FIRM Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji Gminy

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU

REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU 1 Zgodnie ze wskazaniami Światowej Organizacji Turystyki hasło przewodnie imprezy brzmieć będzie: Turystyka i woda, ochrona naszej wspólnej przyszłości.

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to duże miasto w województwie podlaskim nad rzeką Narwią. Historia

Bardziej szczegółowo

DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa)

DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji Urząd Miejski w Elblągu Adam Witek Wiceprezydent Elbląga www.elblag.eu DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) Elbląg leży na skrzyżowaniu krajowych dróg

Bardziej szczegółowo

2006 KULTURA I TURYSTYKA razem czy oddzielnie? 2008 KULTURA I TURYSTYKA razem ale jak? 2009 KULTURA I TURYSTYKA razem, ale jak na tym zarobić?

2006 KULTURA I TURYSTYKA razem czy oddzielnie? 2008 KULTURA I TURYSTYKA razem ale jak? 2009 KULTURA I TURYSTYKA razem, ale jak na tym zarobić? 2006 KULTURA I TURYSTYKA razem czy oddzielnie? 2008 KULTURA I TURYSTYKA razem ale jak? 2009 KULTURA I TURYSTYKA razem, ale jak na tym zarobić? 2010 KULTURA I TURYSTYKA razem, ku przyszłości 2011 KULTURA

Bardziej szczegółowo

Atrakcje turystyczne 2015-06-01 14:25:01

Atrakcje turystyczne 2015-06-01 14:25:01 Atrakcje turystyczne 2015-06-01 14:25:01 2 Zachodniopomorskie oferuje wiele atrakcji turystycznych - prawie 200 km wybrzeża, szerokie plaże i strome klify, ponad 3 tys. jezior, a także dwa parki narodowe:

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze.

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. Rozdział I. Początek wieków średnich GRUPA A 0 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. 400 500 600 700 800 2. Uzupełnij poniższe zdania. a) Słowianie zasiedlili

Bardziej szczegółowo

WRC Rally Poland Impreza sportowa światowej rangi jako narzędzie wspierające rozwój miasta Mikołajki

WRC Rally Poland Impreza sportowa światowej rangi jako narzędzie wspierające rozwój miasta Mikołajki WRC Rally Poland Impreza sportowa światowej rangi jako narzędzie wspierające rozwój miasta Mikołajki Bałtycki Kongres Marketingu Sportowego Gdańsk, 10 października 2014 1 Mikołajki serce Mazur 2 Mikołajki

Bardziej szczegółowo

Lp nazwa podmiotu tytuł oferty Przyznana dotacja 1. Wyższe Seminarium Duchowne Zgromadzenie Księży Marianów z Lublina

Lp nazwa podmiotu tytuł oferty Przyznana dotacja 1. Wyższe Seminarium Duchowne Zgromadzenie Księży Marianów z Lublina Zestawienie ofert w Konkursie z dziedziny kultury AD 2010 wraz z przyznanymi dotacjami Lp nazwa podmiotu tytuł oferty Przyznana dotacja 1. Wyższe Seminarium Duchowne Zgromadzenie Księży Marianów z Lublina

Bardziej szczegółowo

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Trzebnica Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków pod redakcją Leszka Wiatrowskiego Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Spis treści Przedmowa (Henryk Jacukowicz) 5 Wstęp (Jerzy Kos, Leszek

Bardziej szczegółowo

VI MIĘDZYNARODOWY PUCHAR LEKKOATLETYCZNY

VI MIĘDZYNARODOWY PUCHAR LEKKOATLETYCZNY VI MIĘDZYNARODOWY PUCHAR LEKKOATLETYCZNY Klaudia i Patrycja Adamek, II m. bieg na 600m r.1998 Susana Lachele, Paula Rózga Paula Rózga (wynik 1.42,43) Zwycięzca w skoku wzwyż r.2000 III m. w skoku wzwyż

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

Najciekawsze Mosty w Polsce

Najciekawsze Mosty w Polsce Najciekawsze Mosty w Polsce Potrafią zadziwić swoją wielkością, rozmachem, rozwiązaniami technicznymi. Niektóre z nich pretendują do miana osiągnięć inżynierii, inne zadziwiają rozwiązaniami funkcjonalnymi

Bardziej szczegółowo

PATRONATY STAROSTY GNIEŹNIEŃSKIEGO wrzesień 2015. lp. nazwa wydarzenia termin wydarzenia miejsce wydarzenia wnioskodawca

PATRONATY STAROSTY GNIEŹNIEŃSKIEGO wrzesień 2015. lp. nazwa wydarzenia termin wydarzenia miejsce wydarzenia wnioskodawca wrzesień 2015 Konferencja Samorządowa: "Rola jednostek samorządu terytorialnego w poprawie dostepności do szczepień ochronnych" 15 września 2015 r. Gniezno Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny sierpień

Bardziej szczegółowo

Grupa docelowa: rodzina

Grupa docelowa: rodzina Grupa docelowa: rodzina Źródło zdjęć: http://dziecko-i-prawo.wieszjak.pl/rodzina-zastepcza/271333,galeria,podzial-kompetencji-miedzy-rodzina-zastepcza-a-rodzicami.html Pakiet turystyczny Nazwa pakietu:

Bardziej szczegółowo

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych Pracownicy Biura LCOI Region Lubelski: Marcin Orzeł Inspektor LCOI Region Michał Nizioł Specjalista ds. Marketingu i Rozwoju LCOI - Region Kategoria:

Bardziej szczegółowo

07.03.2015 Cyfrowa Rewia - spektakl premierowy Rewii Dziecięcej Sylaba

07.03.2015 Cyfrowa Rewia - spektakl premierowy Rewii Dziecięcej Sylaba Data Nazwa imprezy MARZEC 07.03.2015 Cyfrowa Rewia - spektakl premierowy Rewii Dziecięcej Sylaba 20.03.2015 KWIECIEŃ V Wiosenne Spotkania z Wojskiem, koncert Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska

Bardziej szczegółowo

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie.

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Łąki Nowohuckie Mapa Łąk Nowohuckich, na której niebieską linią zaznaczona jest trasa ścieżki dydaktycznej. Łąki Nowohuckie Łąki Nowohuckie

Bardziej szczegółowo

kliniska Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej przy Nadleśnictwie Kliniska

kliniska Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej przy Nadleśnictwie Kliniska Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej przy Nadleśnictwie Kliniska kliniska 20 21 O ośrodku Oferta edukacyjna Nadleśnictwo Kliniska położone jest w zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, w południowej

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY Wydziały Instytuty Katedry Studenci

SZKOŁY Wydziały Instytuty Katedry Studenci VII. WYŻSZE TABL. 1 (61). WYBRANE DANE O SZKOŁACH WYŻSZYCH Wydziały Instytuty Katedry Studenci Absolwenci Nauczyciele akademiccy a O G Ó Ł E M... 66 35 374 99101 19491 5646 Uniwersytet Gdański... 10 19

Bardziej szczegółowo

Akademia Dziedzictwa. Strona 1

Akademia Dziedzictwa. Strona 1 Akademia Dziedzictwa Akademia Dziedzictwa IX edycja, MCK, MSAP UEK, Kraków 2015-2016 Założenia programowo-organizacyjne studiów podyplomowych dotyczących zarządzania dziedzictwem kulturowym: Akademia Dziedzictwa

Bardziej szczegółowo

Zestaw 1 1. Wymień i scharakteryzuj atrakcje turystyczne Chorwacji. 2. Styl romański scharakteryzuj i podaj jego przykłady w Polsce. Zestaw 2 1. Wymień i scharakteryzuj atrakcje turystyczne Małopolski.

Bardziej szczegółowo

X Gdańskie Targi Turystyczne GTT 2007 Juz po raz dziesiąty odbyły się w dniach 13-15.04.2007 r. Gdańskie Targi Turystyczne GTT. Z roku na rok wzrasta

X Gdańskie Targi Turystyczne GTT 2007 Juz po raz dziesiąty odbyły się w dniach 13-15.04.2007 r. Gdańskie Targi Turystyczne GTT. Z roku na rok wzrasta Targi 2007 Międzynarodowy Salon Turystyczny TOUR SALON 2007 W dniach 24 27.10.2007 r. w Poznaniu, odbyły się prestiżowe Targi Regionów i Produktów Turystycznych - Tour Salon. Stowarzyszenie Turystyczne

Bardziej szczegółowo

Chorwacja HOTEL POSEJDON APARTAMENTY KORKYRA GARDENS HOTEL MARKO POLO HOTEL BORIK HOTEL LIBURNA HOTEL CROATIA ITAKA&GALA

Chorwacja HOTEL POSEJDON APARTAMENTY KORKYRA GARDENS HOTEL MARKO POLO HOTEL BORIK HOTEL LIBURNA HOTEL CROATIA ITAKA&GALA Chorwacja HOTEL POSEJDON APARTAMENTY KORKYRA GARDENS HOTEL MARKO POLO HOTEL LIBURNA HOTEL BORIK HOTEL CROATIA ITAKA&GALA HOTEL ALBATROS HOTEL EPIDAURUS 10 powodów, żeby spędzić tu wakacje 1. Błękitne morze

Bardziej szczegółowo

Projekt: 3 Biegun. Wyprawa szlakiem św. Jakuba z Kaliningradu do Santiago de Compostela. Trasa: Rosja, Polska, Niemcy, Belgia, Francja, Hiszpania

Projekt: 3 Biegun. Wyprawa szlakiem św. Jakuba z Kaliningradu do Santiago de Compostela. Trasa: Rosja, Polska, Niemcy, Belgia, Francja, Hiszpania Projekt: 3 Biegun Wyprawa szlakiem św. Jakuba z Kaliningradu do Santiago de Compostela. Trasa: Rosja, Polska, Niemcy, Belgia, Francja, Hiszpania Wyprawa wspierać będzie metodę edukacyjną BIEGUN pozwalającą

Bardziej szczegółowo

w GMINIE MICHAŁOWICE na 2009 rok

w GMINIE MICHAŁOWICE na 2009 rok KALENDARZ CYKLICZNYCH UROCZYSTOŚCI, IMPREZ, WYDARZEŃ państwowych, lokalnych, kulturalnych, turystycznych i sportowych w GMINIE MICHAŁOWICE na 2009 rok organizowanych przez Urząd Gminy, Kluby, Stowarzyszenia,

Bardziej szczegółowo

TRASA TURYSTYCZNA. Z plecakiem po Żaganiu

TRASA TURYSTYCZNA. Z plecakiem po Żaganiu POI 1 Liceum Ogólnokształcące im. S. Banacha 51 36'44.88"N 15 18'41.35"E Miejskie Gimnazjum i Liceum w Żaganiu powstało 10 września 1945 roku. Do dziś nad jednym z wejść widnieje płaskorzeźba byłego patrona

Bardziej szczegółowo

Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej

Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej Elżbieta Kantor Dyrektor Departamentu Turystyki, Sportu i Promocji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego 1 Działania

Bardziej szczegółowo

DLA CIEBIE ZNAJDUJEMY NAJLEPSZE MIEJSCA

DLA CIEBIE ZNAJDUJEMY NAJLEPSZE MIEJSCA OFERTA SPECJALNA dla klientów Kristensen Group waż na do dnia 23.09.2007 r DLA CIEBIE ZNAJDUJEMY NAJLEPSZE MIEJSCA APARTAMENTY BUKOWA GÓRA 40 LAT DOŚ WIADCZENIA DEWELOPERSKIEGO 1 PODSTAWOWE INFORMACJE

Bardziej szczegółowo

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Kolejnego dnia powitało nas gorące, portugalskie słońce. W tym dniu poznać mamy związki z Europą

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI KRESOWYCH. www.bilgoraj21.pl

FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI KRESOWYCH. www.bilgoraj21.pl FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI www.bilgoraj21.pl MIASTO NA SZLAKU KULTUR KRESOWYCH KRESOWYCH 2 KIM JESTEŚMY? lipca 2005 roku ustanowiona została aktem notarialnym Fundacja Obywatelska Przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji. Adam Witek Wiceprezydent Elbląga. Urząd Miejski w Elblągu. www.elblag.eu

ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji. Adam Witek Wiceprezydent Elbląga. Urząd Miejski w Elblągu. www.elblag.eu ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji Urząd Miejski w Elblągu Adam Witek Wiceprezydent Elbląga www.elblag.eu DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) Elbląg leży na skrzyżowaniu krajowych dróg

Bardziej szczegółowo

Kalendarium wydarzeo turystycznych i rekreacyjnych gminy Kórnik na rok 2012. 14.01.2012 Zamek Urząd Miejski w Kórniku, KOK

Kalendarium wydarzeo turystycznych i rekreacyjnych gminy Kórnik na rok 2012. 14.01.2012 Zamek Urząd Miejski w Kórniku, KOK Kalendarium wydarzeo turystycznych i rekreacyjnych gminy Kórnik na rok 2012 Lp. Nazwa wydarzenia Termin Charakter imprezy* Miejsce wydarzenia Organizator XX Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy

Bardziej szczegółowo

Złotoryja miastem złota. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

Złotoryja miastem złota. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ Złotoryja miastem złota Złotoryja łacińskie Aurum, Aureus Mons, Goldberg, początki jak i rozwój Miasta wiążą się z eksploatacją piasków złotonośnych, lokacja na prawie magdeburgskim, Złote wieki Złotoryi

Bardziej szczegółowo

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Niemcy - Poczdam Budynek z 1685 r, początkowo jako oranżeria a następnie stajnie

Bardziej szczegółowo

WSTÊP POMORZE WARMIA I MAZURY WIELKOPOLSKA MAZOWSZE MA OPOLSKA ŒL SK STR. 5-7 STR. 8-23 STR. 24-27 STR. 28-33 STR. 34-49 STR. 50-83 STR.

WSTÊP POMORZE WARMIA I MAZURY WIELKOPOLSKA MAZOWSZE MA OPOLSKA ŒL SK STR. 5-7 STR. 8-23 STR. 24-27 STR. 28-33 STR. 34-49 STR. 50-83 STR. POLSKA WSTÊP STR. 5-7 POMORZE STR. 8-23 WARMIA I MAZURY STR. 24-27 WIELKOPOLSKA STR. 28-33 MAZOWSZE STR. 34-49 MA OPOLSKA STR. 50-83 ŒL SK STR. 84-96 POLSKA Kraj w œrodkowej Europie pomiêdzy Morzem Ba³tyckim

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Najciekawsze i największe mosty w Polsce i w Niemczech

Najciekawsze i największe mosty w Polsce i w Niemczech Najciekawsze i największe mosty w Polsce i w Niemczech MOST RĘDZIŃSKI Most Rędziński drogowy most wantowy nad Odrą, będący częścią autostrady A8. Przeprawa nad Odrą oraz nad całą Wyspą Rędzińską, przy

Bardziej szczegółowo

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii TEST POWTÓRZENIOWY KLASA III od starożytności do XVI wieku. 1.Określ czy poniższe zdania są prawdziwe czy fałszywe a) proces przeobrażania się gatunków to rewolucja b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła

Bardziej szczegółowo

NOWA GALERIA HANDLOWA W CENTRUM PRUSZCZA GDAŃSKIEGO

NOWA GALERIA HANDLOWA W CENTRUM PRUSZCZA GDAŃSKIEGO NOWA GALERIA HANDLOWA W CENTRUM PRUSZCZA GDAŃSKIEGO 4000m 2 POWIERZCHNI HANDLOWEJ Mamy przyjemność zaoferować Państwu powierzchnię komercyjną w obiekcie typu convenience, którego lokalizacja znajduję się

Bardziej szczegółowo

RUCHOMy TEATR XXI WIEKU DLA DZIECI XXIV sceny biblijne i historyczne. OfERTA EDUKACyJnA

RUCHOMy TEATR XXI WIEKU DLA DZIECI XXIV sceny biblijne i historyczne. OfERTA EDUKACyJnA RUCHOMy TEATR XXI WIEKU DLA DZIECI XXIV sceny biblijne i historyczne OfERTA EDUKACyJnA Zapraszamy dzieci do wspaniałego teatru ukazującego polską historię i działanie Opatrzności Bożej w dziejach naszego

Bardziej szczegółowo

Projekt Z/2.32/III/3.2/93/04 Remont zabytkowego budynku po Szkole Podstawowej z przeznaczeniem na Muzeum Regionalne w Szczecinku

Projekt Z/2.32/III/3.2/93/04 Remont zabytkowego budynku po Szkole Podstawowej z przeznaczeniem na Muzeum Regionalne w Szczecinku Remont zabytkowego budynku po Szkole Podstawowej z przeznaczeniem na Muzeum Regionalne w WPROWADZENE Szczecinek to liczące prawie 40 tysięcy mieszkańców miasto, połoŝone na Pojezierzu Drawskim, na południowo-wschodnim

Bardziej szczegółowo