POLSKI RYNEK KAPITAŁOWY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POLSKI RYNEK KAPITAŁOWY 1991-2006"

Transkrypt

1 POLSKI RYNEK KAPITAŁOWY WARSZAWA, WRZESIEŃ 2006

2 Strona 2

3 WSTĘP RYNEK AKCJI ROZWÓJ GIEŁDY PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH... 5 Notowane spółki... 5 Oferty publiczne... 6 Kapitalizacja... 8 Obroty... 9 Udział inwestorów w obrocie POZYCJA GIEŁDY PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH W REGIONIE Kapitalizacja Obroty MTS-CETO Notowane spółki Kapitalizacja Obroty RYNEK INSTRUMENTÓW DŁUŻNYCH SKARBOWE PAPIERY WARTOŚCIOWE KORPORACYJNE I KOMUNALNE PAPIERY DŁUŻNE INSTRUMENTY POCHODNE UDZIAŁ W RYNKU POSZCZEGÓLNYCH DOMÓW MAKLERSKICH ROZWÓJ FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH ZAKOŃCZENIE Strona 3

4 Wstęp Niniejsze opracowanie przedstawia polski rynek kapitałowy i jego rozwój od początku od roku 1991 do końca sierpnia 2006 roku. Zaprezentowane w nim są najważniejsze dane i wskaźniki dotyczące poszczególnych segmentów rynku oraz ich zmiany na przestrzeni piętnastu lat. Najobszerniejsza część raportu poświęcona jest rynkowi akcji opisany został rozwój Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, zmiany liczby notowanych spółek, kapitalizacji, wskaźniki obrotu. Obszernie opisano również pozycję GPW wśród giełd regionu. Część dotyczącą rynku akcji zamyka krótkie podsumowanie rozwoju rynku akcji na MTS-CeTO. W drugiej części raport przedstawia charakterystykę polskiego rynku papierów dłużnych zarówno skarbowych jak i pozaskarbowych (korporacyjnych i komunalnych). Część trzecią stanowi opis rozwoju rynku instrumentów pochodnych, a na koniec raport przedstawia sytuację wybranych grup uczestników rynku domów maklerskich i funduszy inwestycyjnych. Celem niniejszego raportu jest prezentacja rynku kapitałowego w Polsce w ciągu jego piętnastolecia. Niekiedy jednak z powodu braku dostępnych danych opisany został okres krótszy szczególnie dotyczy to porównań międzynarodowych. Strona 4

5 1. Rynek akcji 1.1. Rozwój Giełdy Papierów Wartościowych Notowane spółki Pierwsza sesja na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie miała miejsce 16 kwietnia 1991 roku. Inwestorzy mieli możliwość sprzedaży i kupna akcji 5 spółek. Do 2001 roku liczba spółek w obrocie nieustannie rosła, sięgając 230. Kolejne dwa lata, wraz z pogorszeniem koniunktury na giełdzie przyniosły spadek liczby notowanych spółek do 203 na koniec 2003 roku. Należy odnotować, że w roku tym zadebiutowała na GPW pierwsza spółka zagraniczna. Od roku 2004 mamy do czynienia z kolejną falą wzrostu liczby notowanych spółek. Na koniec sierpnia na GPW notowano akcje 268 spółek, z czego 7 zagranicznych. Szczegółowo zaprezentowano to na Wykresie 1. Wykres 1 Liczba spółek notowanych na GPW od 1991 roku do końca lipca 2006 roku. Źródło: GPW. Strona 5

6 Oferty publiczne Przez piętnaście lat funkcjonowania polskiego rynku przeprowadzono 670 publicznych emisji najwięcej, bo aż 90 uplasowano na rynku w roku 1997, a niedużo mniej (80) w roku Najsłabszym okresem dla rynku pierwotnego były lata , gdy dochodziło do mniej niż 30 emisji rocznie (a tylko 16 w roku 2002). Szczegółowo zaprezentowano to na Wykresie 2. Wykres 2 Liczba ofert publicznych oraz ich przeciętna roczna wartość w mln zł w okresie od roku 1994 do końca sierpnia Źródło: KPWiG. Warto zauważyć, że w słabym pod względem ilościowym roku 2003 przeciętna wielkość emisji była największa w całym badanym okresie i wyniosła 243 mln zł. Przed rokiem 2001 tylko raz przeciętna wartość emisji wzrosła ponad 100 mln do 110 mln zł w roku Emisje o łącznej największej wartości miały miejsce w roku 2004 wyniosły 13,7 mln zł. W tym samym roku zanotowano najwyższą wartość nowych ofert publicznych (IPO) ponad 9,1 mld zł (aż dwukrotnie więcej niż w drugim co do wartości roku 1997). Szczegóły przedstawia Wykres 3. Strona 6

7 Wykres 3 Wartość ofert publicznych od roku 1991 do końca sierpnia 2006 roku w mln zł. Źródło: KPWiG.

8 Kapitalizacja Kapitalizacja spółek krajowych notowanych na GPW wzrosła w ciągu 15 lat ponad 2250 razy ze 161 mln zł pod koniec roku 1991 do mln zł na koniec sierpnia 2006 roku. Jedynie w roku 2001 kapitalizacja GPW spadła. W pozostałych latach kapitalizacja dynamicznie rosła przez pierwsze dwa lata odpowiednio o 118 proc. i 1565 proc., a następnie o średnio 42 proc. rocznie. Przedstawia to Wykres 4. Na koniec 2005 roku kapitalizacja spółek krajowych stanowiła 32,6 proc. polskiego PKB wobec 13,6 proc. jeszcze w 2001 roku. Wykres 4 Kapitalizacja GPW od 1991 roku do końca lipca 2006 roku. Źródło: GPW. Wskaźniki C/Z (cena/zysk) oraz C/WK (cena/wartość księgowa) pod koniec lipca 2006 roku nie odbiegały znacząco od przeciętnych wartości obserwowanych przez piętnaście lat. C/Z wyniósł 25 wobec średniej w wysokości 29 (zaburzonej jednak przez niezwykle wysoki wskaźnik w roku ,2 oraz mediany w wysokości 16,4 dla okresu Wskaźnik C/WK wyniósł 2,08 wobec średniej z ostatnich piętnastu lat równej 1,68 i mediany w wysokości 1,67. Szczegółowo zaprezentowano to na Wykresie 5. Strona 8

9 Wykres 5 Wskaźniki C/Z oraz C/WK dla GPW od 1991 roku do lipca 2006 roku. Źródło: GPW. Obroty Obroty akcjami wzrosły z 30 mln zł w roku 1991 do mln zł w roku Pomijając dwa pierwsze lata niezwykle wysokiego wzrostu (660 proc. w 1992 roku i 3353 proc. w 1993 roku wielkości wynikające z niskiego efektu bazy) obroty rosły o średnio 47 proc. rocznie, choć aż w trzech latach zmniejszyły się (w 1995 roku o 41,6 proc., w 2001 roku o 52,4 proc. i w 2002 roku o 20,9 proc. Wartość obrotów akcjami na GPW w poszczególnych latach przedstawia wykres 6. Strona 9

10 Wykres 6 Obroty akcjami na GPW ogółem w latach w mln zł. Źródło: GPW. Wykres 7 Zmiany obrotów i kapitalizacji akcji na GPW w stosunku do roku poprzedniego w latach Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GPW. Strona 10

11 Przyglądając się relatywnej wielkości obrotów (odniesionej do kapitalizacji) zauważymy, że płynność GPW uległa w ostatnich latach wyraźnemu pogorszeniu. Do 1997 roku (pomijając dwa pierwsze lata) współczynnik płynności (iloraz rocznych obrotów akcjami i kapitalizacji ogółem na koniec roku) utrzymywał się on na poziomie ponad 100 proc. z rekordem w wysokości 314 proc. w 1994 roku. Od 1998 roku obserwowany jest systematyczny spadek tego wskaźnika (z wyjątkiem roku 2000, gdy znów przekroczył on sto proc.). Na koniec roku 2005 współczynnik płynności wyniósł 45 proc. Szczegóły przedstawia Wykres 8. Wykres 8 Współczynnik obrotu akcjami (roczne obroty ogółem/kapitalizacja na koniec roku) dla GPW w latach Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GPW. Średnie obroty (bez transakcji pakietowych) w przeliczeniu na jedną sesję wykazywały dynamikę wzrostu rzędu kilkudziesięciu procent rocznie poza dwoma pierwszymi latami funkcjonowania giełdy oraz latami załamania koniunktury 1995, 2001, Przez trzy ostatnie lata 2004, 2005 i od stycznia do sierpnia 2006 notowano kolejne rekordy. Przez pierwsze osiem miesięcy 2006 roku przeciętna wartość obrotów na jednej sesji wyniosła 1204,5 mln zł. Przedstawiono to szczegółowo na Wykresie 9. Strona 11

12 Wykres 9 Przeciętna dzienna wartość obrotów sesyjnych od roku 1991 do końca sierpnia 2006 roku w mln zł. Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GPW. Nieco odmiennie przedstawia się historia średniej wartości jednej transakcji zawartej w trakcie sesji. Podobnie jak w przypadku pozostałych danych o obrocie wartość ta spadła w latach dekoniunktury (1994, ), ale co ciekawe jej spadek odnotowano również w ciągu pierwszych ośmiu miesięcy 2006 roku. Wynika to zapewne ze zwiększonego zainteresowania rynkiem giełdowym inwestorów indywidualnych. Szczegółowo zaprezentowano to na Wykresie 10. Strona 12

13 Źródło: GPW. Wykres 10 Średnia wartość jednej transakcji sesyjnej od roku 1991 do końca lipca 2006 roku w zł. Udział inwestorów w obrocie Na przestrzeni lat zmieniało się znaczenie poszczególnych grup inwestorów w obrotach akcjami na GPW. W latach największe obroty generowali po równo inwestorzy indywidualni i inwestorzy zagraniczni. Następnie, w roku 2000 (tuż przed załamaniem rynku) udział inwestorów indywidualnych wzrósł do 50 proc. Od tego czasu na znaczeniu zaczęli zyskiwać inwestorzy instytucjonalni (m.in. dynamicznie zwiększające swoje aktywa fundusze emerytalne), którzy dominowali w obrotach w latach W roku 2004 udziały trzech podstawowych grup inwestorów w przybliżeniu wyrównały się, a rok 2005 przyniósł nie notowany wcześniej wzrost aktywności inwestorów zagranicznych (do 41 proc.), który może być wiązany z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Ich udział w obrotach spadł w pierwszej połowie 2006 roku, kiedy ponownie dominującą rolę uzyskali inwestorzy indywidualni. Prezentuje to Wykres 11. Strona 13

14 Wykres 11 Udział poszczególnych grup inwestorów w obrotach akcjami na GPW od 1997 do końca pierwszego półrocza Źródło: GPW Pozycja Giełdy Papierów Wartościowych w regionie Kapitalizacja Pod względem kapitalizacji GPW należy do grona średniej wielkości giełd europejskich. Z kapitalizacją na koniec 2005 roku w wysokości 79,4 miliarda euro usytuowała się tuż za giełdą irlandzką (96,7 mld EUR) i wiedeńską (107,1 mld EUR) oraz przed giełdą w Luksemburgu (43,5 mld EUR) i w Pradze (31,1 mld EUR). Biorąc pod uwagę kapitalizację jest więc warszawska giełda największym rynkiem spośród państw nowoprzyjętych do Unii Europejskiej i jednocześnie drugim rynkiem w regionie środkowej i wschodniej Europy. Dystans dzielący GPW od najbardziej rozwiniętych rynków Europy jest jednak ogromny, i już nawet giełda w Hiszpanii, kraju często porównywanym z Polską ze względu na podobną wielkość i niedawną akcesję do Unii Europejskiej, jest ponad 10 razy większa (813,8 mld EUR). Tak więc różnica wielkości pomiędzy giełdami średniej wielkości, a giełdami dużymi jest na tyle duża, że wydaje się być nie do nadrobienia. Porównanie kapitalizacji giełd w poszczególnych krajach wskazuje również na różnicę pomiędzy krajami starej Unii (UE15) a dziesiątką krajów nowoprzyjętych (UE10). Łączna kapitalizacja krajów UE10 wynosi bowiem niecałe 170 mld euro, czyli mniej niż jedną Strona 14

15 czwartą kapitalizacji giełdy włoskiej, najmniejszej spośród giełd dużych lub niecałe 2 proc. kapitalizacji wszystkich giełd UE25. Kapitalizację wybranych giełd europejskich zaprezentowano na Wykresie 12. Wykres 12 Kapitalizacja wybranych giełd europejskich na koniec 2005 roku [mld EUR], skala logarytmiczna. Źródło: Federation of European Securities Exchanges (FESE). Wartość spółek notowanych na GPW stanowiła na koniec roku ,93 proc. kapitalizacji wszystkich giełd krajów Unii Europejskiej. Jednocześnie polski PKB stanowił w 2005 roku 2,23 proc. łącznego PKB wszystkich krajów członkowskich, co oznacza dużą dysproporcję pomiędzy wkładem polskiej gospodarki w produkcję UE, a wielkością polskiego rynku kapitałowego. Jest to charakterystyczne dla wszystkich krajów UE10 (poza Maltą). Zdarza się również w przypadku największych krajów UE15, ale w ich przypadku dysproporcja ta jest dużo mniejsza. Zaprezentowano to na Wykresie 13. Od dłuższego czasu za największego konkurenta GPW uznaje się giełdę w Wiedniu. Słusznie, bo wydaje się, że istnienie więcej niż jednego, silnego regionalnego rynku w Europie Środkowo-Wschodniej jest niemożliwe. Niestety w ciągu ostatnich pięciu lat Wiener Börse rozwijała się znacznie szybciej niż giełda warszawska. Jeszcze w 2001 roku kapitalizacja GPW była większa od kapitalizacji giełdy w Wiedniu, która jednak od tam tej pory zwiększała kapitalizację w tempie znacznie większym niż GPW. W efekcie pod koniec 2005 roku łączna wartość spółek notowanych na giełdzie w Wiedniu była o ponad 1/3 większa od kapitalizacji wszystkich spółek krajowych na GPW. Strona 15

16 Wykres 13 Udział kapitalizacji giełd wybranych krajów w łącznej kapitalizacji giełd Unii Europejskiej, PKB tych krajów jako odsetek PKB całej UE oraz relacja pomiędzy tymi wartościami. Źródło: opracowanie własne na podstawie danych FESE i Eurostatu. Przez ostatnie pięć lat GPW jedynie w 2004 roku zwiększyła swoją kapitalizację w tempie większym niż giełda w Wiedniu. Od 2000 do końca 2005 roku wartość spółek z giełdy Wiedeńskiej wzrosła o 75,2 mld euro (235,9%), a spółek notowanych na GPW o 45,6 mld euro (135,1 proc.). W ujęciu procentowym, szybciej od GPW rosła również giełda w Pradze, o 19,0 mld euro (156,9 proc.). 1 Przedstawia to tabela 1. Nominalnie [mln EUR] Procentowo Spanish Exchanges (BME) ,03 Sofia Stock Exchange 3436,65% Oslo Børs ,30 Iceland Stock Exchange 385,19% Wiener Börse ,00 Wiener Börse 235,86% GPW ,65 Prague Stock Exchange 156,86% Iceland Stock Exchange ,73 Bucarest Stock Exchange 156,81% GPW 135,05% Tabela 1 Europejskie giełdy o największym wzroście kapitalizacji (nominalnie i procentowo) w okresie Źródło: opracowanie własne na podstawie danych FESE oraz poszczególnych giełd (nie uwzględniono giełd: rosyjskiej, ukraińskiej oraz z krajów byłej Jugosławii /poza Słowenią/). 1 Silniejszy wzrost kapitalizacji zanotowały również giełdy: islandzka oraz bułgarska i rumuńska. W dwóch ostatnich przypadkach wynika to z niskiej bazy na początku okresu. Strona 16

17 Co więcej, w ciągu ostatnich pięciu lat jedynie w 2004 roku GPW znalazła się wśród pięciu giełd europejskich notujących największy procentowy wzrost kapitalizacji (giełdzie wiedeńskiej udało się to trzykrotnie). Przedstawia to tabela Sofia SE 366,53% 1 Bucarest SE 48,50% 1 Sofia SE 98,43% 1 GPW 76,79% 1 Sofia SE 105,60% 2 Bucarest SE 36,18% 2 Ljublana SE 39,49% 2 Wiener Börse 39,01% 2 Prague SE 76,76% 2 Iceland SE 86,67% 3 Ljublana SE 15,11% 3 Iceland SE 32,82% 3 4 Oslo Børs 11,20% 4 Sofia SE 23,60% 4 5 Bratislava SE 11,02% 5 Wiener Börse 13,88% 5 OMX Stockholm Spanish Exchanges Deutsche Börse 34,42% 3 Iceland SE 76,60% 3 Malta SE 66,30% 29,94% 4 Budapest SE 59,05% 4 Wiener Börse 65,83% 29,89% 5 Sofia SE 50,33% 5 Oslo Børs 55,63% 9 Budapest SE -9,72% 6 Prague SE 8,86% 9 Prague SE 25,43% 6 Bratislava SE 47,00% 7 GPW 52,93% 11 Wiener Börse -11,22% 7 Budapest SE 8,15% 18 GPW 8,48% 7 Wiener Börse 44,11% 8 Prague SE 43,00% 14 GPW -14,56% 8 GPW -6,21% 20 Budapest SE 5,76% 10 Ljublana SE 25,71% 10 Budapest SE 31,12% 18 Prague SE -25,58% 21 Bratislava SE -35,24% 21 Ljublana SE 5,69% 19 Bratislava SE 15,12% 23 Bratislava SE -12,64% 21 Ljublana SE -5,88% Tabela 2 Roczny wzrost kapitalizacji w wybranych giełdach europejskich w latach Źródło: opracowanie własne na podstawie danych FESE i poszczególnych giełd. Wykres 14 Kapitalizacja spółek krajowych giełd Europy Środkowej i Wschodniej w latach [mln EUR]. Źródło: FESE. Strona 17

18 Oznacza to, że silna pozycja polskiego rynku kapitałowego w regionie nie została dana raz na zawsze i może zostać utracona w zaledwie kilka lat jak stało się to w przypadku utraty czołowej pozycji pod względem wartości notowanych spółek na rzecz giełdy wiedeńskiej. Pocieszające jest to, że w przypadku GPW za wzrost kapitalizacji w większym stopniu odpowiadają pierwsze publiczne oferty (IPOs) osiągnęły one w latach wartość 4,8 mld euro dla GPW i 2,2 mld euro dla giełdy wiedeńskiej. 2 Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie notowała pod koniec 2005 roku akcje 234 spółek, co stanowi największą liczbę notowanych spółek w regionie. Giełda wiedeńska prowadziła handel akcjami 92 spółek, giełda w Pradze 35, a giełda budapeszteńska 44. Oznacza to, że przeciętna kapitalizacja spółki notowanej w Warszawie była dużo niższa niż w przypadku konkurencyjnych giełd regionu. Wynosiła 339 mln euro dla GPW przy 627 mln euro w Budapeszcie, 887 mln euro w Pradze i 1,164 mld euro w Wiedniu. Zaprezentowano to w Tabeli 3. Liczba notowanych spółek krajowych Łączna kapitalizacja spółek krajowych [mln EUR] Przeciętna kapitalizacja spółki krajowej [mln EUR] Wiener Börse , ,97 Prague Stock Exchange ,49 887,41 Budapest Stock Exchange ,40 626,96 GPW ,46 339,12 Ljublana Stock Exchange ,60 57,73 Bratislava Stock Exchange ,29 16,65 Tabela 3 Liczba notowanych spółek krajowych, kapitalizacja spółek krajowych oraz przeciętna kapitalizacja spółki krajowej na koniec 2005 roku dla giełd regionu Europy Środkowej i Wschodniej. Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych FESE. Również spojrzenie na poszczególne spółki z regionu odkrywa, że polskie przedsiębiorstwa są małe w stosunku do wielkości kraju. Największa pod względem kapitalizacji polska spółka publiczna, PKO BP, jest warta zaledwie nieco ponad połowę tego co największa spółka czeska energetyczny gigant Čez. Od największej polskiej spółki więcej warte są również cztery spółki austriackie (w tym notowany na GPW Bank Austria Creditanstalt). Wśród największych dwudziestu spółek z Europy Środkowej i Wschodniej znajdziemy 9 spółek austriackich, 7 polskich, 2 czeskie i 2 węgierskie. Odnosząc kapitalizację spółek regionu do kapitalizacji przedsiębiorstw notowanych na największej w Europie giełdzie London Stock Exchange (LSW) w pełni dostrzeżemy znikomą wielkość polskiego rynku kapitałowego w stosunku do najbardziej rozwiniętych rynków. Gdyby przenieść notowania największych polskich spółek na LSE to okazałoby się, że PKO BP stałby się IPO Watch Europe 2003, 2004, 2005, PricewaterhouseCoopers; Dane KPWiG. Strona 18

19 w kolejności spółką (wg wartości kapitalizacji) londyńskiego parkietu, a kolejne polskie blue chipy zajęłyby jeszcze bardziej odległe miejsca Bank Pekao S.A. 132., Telekomunikacja Polska 145., KGHM 187., PKN Orlen 192. a PGNiG 202. miejsce listy największych spółek LSE. Wystarczy dodać, że kapitalizacja wszystkich krajowych spółek z warszawskiej giełdy (ok. 59 mld GBP) to zaledwie 32 proc. kapitalizacji największej spółki LSE General Electric (212 mld GBP) i niewiele więcej niż kapitalizacja Royal Bank of Scotland (56 mld GBP), który jest 13. pod względem wartości spółką londyńskiej giełdy. Szczegółowo przedstawia to Tabela 4. Paradoksalnie jest to dobra informacja dla krajowego rynku kapitałowego. To, że największe polskie spółki są co najwyżej spółkami średnimi na największych giełdach oznacza, że ryzyko przenoszenia notowań nawet największych polskich spółek na rynki zagraniczne jest niewielkie. Mimo iż, możliwości pozyskania kapitału są nieporównywalnie większe na giełdzie londyńskiej niż w Warszawie, to jednak konkurencja jest dużo silniejsza i stosunkowo niewielka spółka z kraju położonego na peryferiach Unii Europejskiej stanęłaby w szczególnie trudnej sytuacji w walce o kapitał. London Stock Exchange Kapitalizacja Spółka [mln GPB] Europa Środkowa i Wschodnia Kapitalizacja Spółka [mln GPB] Giełda 1 General Electric Co Čez Prague SE 2 Exxon Mobil Corp Bank Austria Creditanstalt* Wiener Börse 3 BP Erste Bank Wiener Börse 4 Royal Dutch Shell OMV AG Wiener Börse 5 Bank of America Corp Raiffeisen Int Wiener Börse 6 HSBC Hldgs PKO BP GPW 7 Toyota Motor Corp Telekom Austria Wiener Börse 8 Norsk Hydro ASA MOL* Budapest SE 9 Altria Group Inc Bank Pekao S.A GPW 10 GlaxoSmithKline Telekomunikacja Polska GPW * BACA oraz MOL są notowane również na GPW. 162 OTP Budapest SE 169 Bank BPH GPW 179 Verbundgesellschaft AG Wiener Börse 181 Telefónica O2 C.R Prague SE 187 KGHM GPW 192 PKN Orlen GPW 194 Immoeast Immob. Anl. AG Wiener Börse 195 Wiener Städtische Vers Wiener Börse 202 PGNiG GPW 206 Voestalpine AG Wiener Börse Tabela 4 Kapitalizacja 10 największych spółek London Stock Exchange i 20 największych spółek Europy Środkowej i Wschodniej (wraz z odpowiadającym im miejscu w hipotetycznym rankingu największych spółek LSE) 12 września 2006 roku. Źródło: opracowanie własne na podstawie danych poszczególnych giełd. Strona 19

20 Obroty O ile w przypadku kapitalizacji warszawską giełdę wyprzedziła w ciągu ostatnich 5 lat jedynie giełda w Wiedniu, to statystyki obrotu są dużo mniej korzystne. W roku 2000 roczne obroty akcjami na GPW wynosiły około 21 mld euro, zostawiając daleko w tyle giełdę w Budapeszcie (13 mld euro), Wiedniu (11 mld euro) czy w Pradze (8 mld euro). Wraz z pogorszeniem koniunktury na rynku, w roku 2001, obroty na wszystkich giełdach regionu spadły i zaczęły się odbudowywać od roku Jednakże już w roku 2002 GPW straciła pozycję regionalnego lidera pod względem nominalnej wielkości obrotów najpierw na rzecz Budapesztu, a później Wiednia. Od roku 2004 obrót akcjami jest trzeci co do wielkości w regionie. W 2005 roku wyniósł 24 mld euro - a więc niewiele więcej niż w roku 2000, tuż przed pęknięciem internetowej bańki spekulacyjnej. W tym samym czasie na giełdzie Wiedeńskiej obroty wyniosły 38 mld euro (ponad trzykrotny wzrost od roku 2000), a w Pradze 35 mld euro (wzrost pięciokrotny). 3 W przypadku giełdy budapeszteńskiej (19 mld euro) obroty są wciąż niższe niż w Warszawie, ale dystans pozostaje niewielki. Pozostałe giełdy regionu pozostają wyraźnie w tyle, a w przypadku giełdy bratysławskiej możemy mówić wręcz o zaniku obrotu. Szczegółowo zaprezentowano to na Wykresie 15. Wykres 15 Wartość obrotów akcjami spółek krajowych na poszczególnych giełdach regionu w latach [mln EUR]. Źródło: FESE. 3 Należy jednak zauważyć, że większość obrotu na giełdzie w Pradze to wcześniej uzgodnione transakcje pakietowe negotiated deals. Strona 20

21 30 proc. 4 W tym samym okresie spadek współczynnika obrotu, wynikający w dużej mierze Trzeba także zwrócić uwagę, że również giełda w Pradze zanotowała wyższe obroty niż GPW, mimo wyraźnie niższej kapitalizacji. Spojrzenie na współczynnik obrotu (wyznaczony przez stosunek rocznych obrotów do kapitalizacji na koniec roku) w pełni ujawnia największą słabość warszawskiego parkietu. W roku 2000 roczne obroty akcjami na GPW stanowiły ponad 62 proc. kapitalizacji. Od tego roku, aż do roku 2004 notowany był spadek tego wskaźnika do 38 proc. w roku 2001, 31 proc. w 2002, 30 proc. w 2003 i 25 proc. w Dopiero rok 2005 przyniósł niewielką poprawę i wskaźnik ten wzrósł do z dekoniunktury na rynku, obserwowany był na wszystkich giełdach regionu. Trwał natomiast krócej i był mniej dotkliwy. W efekcie współczynnik obrotu na giełdzie w Wiedniu wyniósł na koniec roku proc. w porównaniu do 33 proc. w roku Dla Pragi wielkości te wynosiły odpowiednio 113 proc. i 62proc. a dla Budapesztu 36 proc. i 102 proc. Szczegółowo zaprezentowano to na Wykresie 16. Wykres 16 Współczynnik obrotu (roczne obroty/kapitalizacja) dla giełd regionu w latach Źródło: opracowanie własne na podstawie danych FESE. 4 Dane podawane przez FESE (Federation of European Stock Exchange) różnią się od danych prezentowanych przez GPW. Dla zachowania porównywalności w przypadku danych dotyczących wielu krajów wykorzystano dane FESE. Strona 21

22 Obserwowana na GPW wielkość współczynnika obrotu jest dużo niższa od wielkości charakterystycznych dla rynków rozwiniętych, gdzie często wynosi ona ponad 100 proc. Daleką pozycję warszawskiej giełdy w tym obszarze należy uznać za niekorzystną. Obroty i współczynnik obrotu lepiej informują o stanie rozwoju niż kapitalizacja, która bardzo łatwo ulega wahaniom koniunktury. Niższe obroty oznaczają niższą płynność inwestycji, a co za tym idzie gorsze wyceny (niższa premia za płynność) i mniejszą atrakcyjność dla dużych inwestorów. Wartości współczynnika obrotu dla wybranych giełd europejskich zostały przedstawione w Tabeli 5. Giełda Współczynnik obrotu Giełda Współczynnik obrotu LSE 176,78% Wiener Börse 35,02% Spanish Exchanges 155,27% GPW 30,38% Borsa Italiana 155,23% Sofia SE 15,41% Deutsche Börse 149,32% Ljublana SE 14,05% Średnia UE15 140,08% Bucarest SE 12,98% OMX Exchanges 113,20% Cyprus SE 6,84% Prague SE 112,39% OMX Tallinn 5,45% Euronext 102,21% Bratislava SE 1,48% Budapest SE 70,39% OMX Vilnius 0,71% Irish SE 56,24% Luxembourg SE 0,48% Średnia UE10 47,39% OMX Riga 0,34% Athens SE 42,38% Tabela 5 Współczynnik obrotu (roczne obroty/kapitalizacja) dla wybranych giełd europejskich w roku Źródło: opracowanie własne na podstawie danych FESE. Aby w pełni ocenić pozycję GPW wobec regionalnych konkurentów należy przyjrzeć się również strukturze obrotów. Handel akcjami stanowił w 2005 roku jedynie 44 proc. całości obrotów na warszawskim parkiecie, a aż 51 proc. obrotu było generowane przez grających kontraktami terminowymi na indeks. Pozostała część obrotu to handel opcjami na indeks (prawie 3 proc.), a także kontraktami terminowymi na akcje oraz obligacjami (po 1 proc.). Po zsumowaniu cały obrót na GPW wyniósł w 2005 roku 55 mld euro więcej niż całkowity obrót w Pradze (53 mld euro), Wiedniu (50 mld euro) lub Budapeszcie (31 mln euro). Można stwierdzić, że giełdy w regionie wyspecjalizowały się w obrocie poszczególnymi instrumentami. GPW przoduje w obrocie indeksowymi kontraktami terminowymi, a na giełdzie w Bratysławie obraca się w zasadzie wyłącznie obligacjami. Segment ten jest też dość silny w Pradze. Z kolei na giełdzie w Budapeszcie aż 20 proc. obrotu realizowane jest poprzez handel kontraktami terminowymi na akcje, choć na innych giełdach regionu te instrumenty występują w ilości śladowej. Handel opcjami zaś najbardziej rozwinięty jest na giełdzie w Wiedniu. Szczegółowo zaprezentowano to na Wykresie 17. Strona 22

23 Wykres 17 Struktura obrotów na giełdach regionu w 2005 roku [mln EUR]. Źródło: opracowanie własne na podstawie danych FESE. Strona 23

24 1.3. MTS-CeTO Notowane spółki Do 1998 roku liczba akcji w obrocie na rynku regulowanym MTS-CeTO (wówczas rynek ten nazywał się CeTO Centralna Tabela Ofert) rosła, osiągając najwyższą wartość 25. Kolejne lata przyniosły spadek liczby spółek do 18 na koniec 2004 roku i do końca 2005 roku ich liczba utrzymywała się na stałym poziomie (przedstawiono to na Wykresie 18). Spadek liczby notowanych spółek wskazuje na znaczne obniżenie popularności MTS-CeTO w zakresie obrotu akcjami od 2004 roku spowodowane skupieniem się spółki prowadzącej rynek na organizacji obrotu skarbowymi papierami wartościowymi oraz przechodzeniu notowanych spółek na GPW. Wykres 18 Liczba notowanych spółek na CeTO od 1996 roku do 2005 roku Strona 24

25 Kapitalizacja Kapitalizacja spółek notowanych na CeTO wzrosła w ciągu dziesięciu lat sześciokrotnie z 62 mln zł pod koniec roku 1996 do 379 mln zł na koniec 2005 roku. Największy wzrost miał miejsce w roku 1998 i wyniósł 290%, co można tłumaczyć efektem niskiej bazy. Natomiast w roku 2001 kapitalizacja zmniejszyła się o 70% w stosunku do 2000 roku przy niezmienionej liczbie notowanych spółek Przedstawia to Wykres 19. Znaczenie rynku regulowanego MTS-CeTO jest dla polskiej gospodarki niewielkie - na koniec 2005 roku kapitalizacja spółek notowanych na CeTO stanowiła zaledwie 0,04% polskiego PKB. Wykres 19 Kapitalizacja rynku akcji MTS-CeTO od 1996 roku do 2005 roku w mln zł. Źródło: MTS- CeTO Strona 25

26 Obroty Obroty akcjami notowanymi na MTS-CeTO na przestrzeni wzrosły na przestrzeni dziesięciu lat o zaledwie 60 proc. z 46 mln zł w roku 1996 do 73 mln zł w roku Niemniej jednak w okresie pomiędzy 1997 a 2000 rokiem obroty akcjami na MTS-CeTO rosły dynamicznie, przeciętnie o 45 proc. i sięgnęły ponad 436 mln zł w roku Załamanie koniunktury w roku 2001 przyniosło bardzo wyraźne zmniejszenie obrotów, które już nigdy nie wróciły do poziomów notowanych w okresie Szczegółowo zaprezentowano to na Wykresie 20. Wykres 20 Obroty akcjami na MTS-CeTO w latach w mln zł. Źródło: MTS-CeTO. Przyglądając się relatywną wielkości obrotów można zauważyć, że podobnie jak kapitalizacja i obroty, również płynność CeTO uległa w ostatnich latach wyraźnemu pogorszeniu. Tylko w latach współczynnik płynności utrzymywał się na poziomie ponad 100% z rekordem w wysokości 158% w roku Od 2001 roku obserwowany jest systematyczny spadek tego wskaźnika. W latach wyniósł średnio 18% i utrzymuje się na względnie stałym poziomie. Przedstawiono to na Wykresie 21.7 Strona 26

27 Wykres 21 Współczynnik płynności akcji na MTS-CeTO w latach Źródło: MTS-CeTO. Strona 27

28 2. Rynek instrumentów dłużnych 2.1. Skarbowe papiery wartościowe Rynek publiczny stanowi niewielką część całego rynku obligacji skarbowych w Polsce. Większość obrotu (ok. 90 proc.) koncentruje się na niepublicznym rynku hurtowym (międzybankowym). Niewielki udział (ok. 10 proc.) w obrocie posiada rynek MTS-Poland (dawniej Centralna Tabela Ofert). Obroty obligacjami skarbowymi na Giełdzie Papierów Wartościowych są śladowe i generowane zapewne głównie przez inwestorów indywidualnych. Warto zauważyć, że obroty polskimi obligacjami skarbowymi systematycznie rosną. Przedstawiają to wykresy 22 i 23. Wykres 22 Obroty obligacjami skarbowymi na poszczególnych rynkach w okresie od lipca 2000 do sierpnia 2006 w zł. Źródło: KDPW. Strona 28

29 Wykres 23 Udział poszczególnych rynków w obrocie obligacjami skarbowymi w okresie od lipca 2000 do sierpnia Źródło: KDPW Korporacyjne i komunalne papiery dłużne Wartość całego rynku (publicznego i niepublicznego) pozaskarbowych papierów dłużnych wynosiła pod koniec 2005 roku 25,1 mld zł wobec 23,2 mld zł mld zł pod koniec 2004 roku. Zaobserwować można, iż coraz większe znaczenie zyskują obligacje przedsiębiorstw, których wartość wraz z obligacjami banków przekroczyła już wartość do niedawna dominujących na rynku papierów dłużnych krótkoterminowych. Szczegółowo zaprezentowano to na Wykresie 24. Jako przyczyny niskiej popularności instrumentów dłużnych jako źródła pozyskiwania kapitału wymienia się słabą znajomość funkcjonowania publicznego rynku papierów dłużnych oraz koszty finansowe związane z emisją i koniecznym zwiększeniem przejrzystości. Z drugiej strony dotychczasowi emitenci obligacji są z tej formy pozyskiwania kapitału zadowoleni i deklarują chęć dalszego korzystania z tego sposobu finansowania. Świadczy to o tym, że to jednak brak wiedzy potencjalnych emitentów jest największą przeszkodą jaką napotyka rynek obligacji korporacyjnych. 5 Negatywny wpływ na rynek obligacji korporacyjnych może mieć też tzw. efekt wypychania, czyli duża podaż, atrakcyjnie oprocentowanych papierów skarbowych finansujących wysoki deficyt budżetowy. 5 Por. Wybrane determinanty rozwoju rynku akcji i korporacyjnych instrumentów dłużnych w Polsce. Wyniki badania ankietowego, Narodowy Bank Polski, Warszawa, styczeń Badania przeprowadzono w marcu i kwietniu 2004 roku przy współpracy Komisji Papierów Wartościowych i Giełd oraz Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Strona 29

30 Wykres 24 Zmiany struktury rynku obligacji pozaskarbowych w latach Źródło: Fitch Polska. 3. Instrumenty pochodne Publiczny obrót instrumentami pochodnymi odbywa się na GPW. Inwestorzy mają do wyboru szeroki wachlarz instrumentów kontraktów terminowych i opcji, a do niedawna również warrantów (zainteresowanie inwestorów i emitentów warrantami jest niewielkie i obecnie żaden nie jest notowany na GPW). Pierwszym instrumentem pochodnym jaki został oddany do dyspozycji inwestorów był kontrakt terminowy na indeks WIG20 (później dołączyły również kontrakty na indeksy TechWIG i MIDWIG). Kontrakty terminowe na akcje trafiły do obrotu dopiero trzy lata później (odwrotnie niż miało to miejsce na rozwiniętych rynkach, gdzie pojawiły się jako pierwsze). Inwestorzy mają dostęp również do kontraktów walutowych (USD/PLN i EUR/PLN) oraz kontraktów na obligacje skarbowe. Stosunkowo nowym instrumentem są opcje dostępne dla indeksu WIG20 i akcji. Kalendarium polskiego rynku instrumentów pochodnych przedstawia Tabela 6. Strona 30

31 16 stycznia 1998 Kontrakty terminowe na indeks WIG20 25 września 1998 Kontrakty terminowe na kurs USD/PLN 31 maja 1999 Kontrakty terminowe na kurs EUR/PLN 20 października 1999 Warranty 1 sierpnia 2000 Kontrakty terminowe na indeks TechWIG 22 stycznia 2001 Kontrakty terminowe na akcje spółek (TP S.A., PKN Orlen, Elektrim) 22 października 2001 Kontrakty terminowe na akcje spółek (Pekao S.A., KGHM, BRE Bank, Agora, Prokom) 18 lutego 2002 Kontrakty terminowe na indeks MIDWIG 18 marca 2002 Kontrakty terminowe na akcję spółki (Bank BPH) 24 marca 2003 Kontrakty terminowe na akcje spółek (Bank Millennium, BZ WBK) 22 września 2003 Opcje na indeks WIG20 1 grudnia 2003 Zawieszenie wprowadzania do obrotu kolejnych serii oraz obrotu kontraktami terminowymi Elektrimu 14 lutego 2005 Kontrakty terminowe na obligacje skarbowe 11 lipca 2005 Kontrakty terminowe na akcje spółki (Bank PKO BP) 17 października 2005 Opcje na akcje spółek (PKN Orlen, Bank Pekao S.A., TP S.A., KGHM, Prokom) 16 grudnia 2005 Ostatnie notowanie warrantów Tabela 6 Kalendarium wprowadzania do obrotu na GPW instrumentów pochodnych. Źródło: GPW Zdecydowana większość obrotów instrumentami pochodnymi na GPW jest zasługą kontraktów terminowych (z czego z kolei przytłaczającą większość stanowi obrót kontraktami na WIG20 z najszybciej wygasającej serii np. ponad 95 proc. obrotów kontraktami terminowymi w I półroczu 2006 roku). Należy zwrócić uwagę, że rynek publiczny instrumentów pochodnych stanowi niewielką część całości obrotu tymi instrumentami. Obroty na rynku niepublicznym są kilkudziesięciokrotnie większe niż na rynku publicznym (choć ich zdecydowana większość to handel instrumentami których bazą są kursy walutowe i stopy procentowe). Jest to zjawisko obserwowane w większości krajów. Wykres 25 Obroty kontraktami terminowymi i opcjami na GPW w mln zł. Źródło: GPW. Strona 31

32 Zdecydowaną większość obrotów generowanych na publicznym rynku kontraktów terminowych tworzą inwestorzy indywidualni. Od 1999 do 2005 roku ich udział w obrocie nie był niższy niż 74 proc. i dopiero w pierwszej połowie 2006 roku zmniejszył się do 70 proc. Jednocześnie od 2003 roku systematycznie ale bardzo wolno rośnie udział inwestorów zagranicznych. Zaangażowanie krajowych inwestorów instytucjonalnych od 2003 roku wynosi ponad 20 proc. Przedstawiono to na Wykresie 26. Wykres 26 Udział poszczególnych grup inwestorów w obrotach kontraktami terminowymi na GPW. Źródło: GPW. Wzrasta z kolei zaangażowanie krajowych inwestorów instytucjonalnych na rynku opcji. W pierwszej połowie 2006 roku ich obroty stanowiły 28 proc. wszystkich obrotów opcjami (w całym 2005 roku 24 proc., w proc.). Również w tym segmencie rynku dominują inwestorzy indywidualni, którzy w pierwszej połowie 2006 roku wypracowali 69 proc. obrotu (75 proc. w 2005 roku i 74 proc. w 2004). Udział inwestorów zagranicznych wyniósł w pierwszej połowie 2006 roku 3 proc. (1 proc. w 2005 roku i 6 proc. w 2004 roku). Przedstawiono to na Wykresie 27. Strona 32

33 Wykres 27 Udział poszczególnych grup inwestorów w obrotach opcjami na GPW. Źródło: GPW. Strona 33

34 4. Udział w rynku poszczególnych domów maklerskich Pod koniec sierpnia 2006 roku działalność maklerską prowadziły 43 podmioty, w tym 9 banków (zmiany tych wielkości przedstawia Wykres 28.) Jak podaje KDPW, jego członkowie prowadzili na koniec lipca 2006 roku łącznie rachunków inwestycyjnych, z których ponad 50 proc. jest skupionych w trzech największych (pod względem liczby rachunków) podmiotach: BM BPH, CDM Pekao S.A. oraz DM Penetrator. Pięć największych podmiotów (oprócz wymienionych jeszcze BDM PKO BP oraz DM BZ WBK) posiada dwie trzecie wszystkich rachunków, a siedem podmiotów (dodatkowo Millennium DM i DI BRE) prawie cztery piąte łącznej liczby rachunków. Przedstawia to szczegółowo Wykres 29. Wykres 28 Liczba podmiotów prowadzących działalność maklerską. Źródło: KPWiG. Strona 34

35 Wykres 29 Udział największych domów i biur maklerskich w łącznej liczbie rachunków inwestycyjnych w latach Źródło: KDPW. Po wejściu Polski do UE biura i domy maklerskie z Europejskiego Obszaru Gospodarczego uzyskały możliwość prowadzenia działalności w Polsce. Warunkiem koniecznym rozpoczęcia działalności jest jedynie przesłanie zawiadomienia o tym zamiarze do KPWiG (lub Komisji Nadzoru Bankowego w przypadku banków). Do końca sierpnia 2006 roku uczyniło to 282 podmioty określane jako firmy inwestycyjne oraz 98 banków. Najwięcej z podmiotów, które notyfikowały rozpoczęcie działalności zarejestrowanych jest w Londynie, co nie powinno dziwić zważywszy na znaczenie londyńskiego City. Również sporo podmiotów z Niemiec i Austrii wyraziło gotowość do podjęcia działalności w Polsce, co również nie jest zaskoczeniem, gdyż instytucje finansowe z tych krajów od dawna zainteresowane są polskim rynkiem. Przedstawia to Tabela 7. Liczba nowych notyfikacji największa była w czerwcu 2004 roku i od tego czasu stopniowo maleje. Szczegółowo zaprezentowano to na Wykresie 30. Strona 35

36 Kraj Firny inwestycyjne Banki Razem Wielka Brytania Austria Niemcy Holandia Irlandia Francja Luksemburg Cypr Dania Węgry Czechy Norwegia Szwecja Grecja Włochy Słowacja Belgia Słowenia Finlandia Malta Hiszpania Lichtenstein Suma Tabela 7 Kraje z których pochodzą podmioty, które notyfikowały rozpoczęcie działalności w Polsce. Źródło: KPWiG Wykres 30 Rozkład notyfikacji w czasie w okresie maj 2004 sierpień Źródło: KPWiG. Strona 36

37 Spośród tak dużej liczby instytucji jedynie dziesięć domów maklerskich było zdalnymi członkami Giełdy Papierów Wartościowych (wymieniono ich w Tabeli 8.). Generowane przez nie obroty wciąż nie są wielkie (3,5 proc. obrotów całej GPW w sierpniu 2006 roku), ale wykazują wysoką dynamikę wzrostu. Szczegółowo przedstawiają to wykresy 31 i 32. Data Podmiot Kraj Concorde Securities LTD Węgry Fischer Partners Fondkommission AB Szwecja Wood & Company Financial Services, as Czechy Credit Suisse Securities (Europe) Limited Wielka Brytania Raiffeisen Centrobank AG Austria JP Morgan Securities LTD Wielka Brytania Kepler Equities Societe Anonyme Francja Bayerische Hypo und Vereinsbank AG Niemcy Bank Austria Creditanstalt AG Austria AS Suprem Securities Estonia Tabela 8 Zdalni członkowie GPW. Źródło: GPW Wykres 31 Obroty generowane przez zdalnych członków GPW w mln zł. Źródło: GPW. Strona 37

38 Wykres 32 Obroty generowane przez zdalnych członków giełdy jako odsetek całości obrotów GPW. Źródło: GPW. 5. Rozwój funduszy inwestycyjnych Pod koniec sierpnia 2006 roku działały w Polsce 24 towarzystwa funduszy inwestycyjnych (TFI), prowadzące łącznie 218 funduszy inwestycyjnych. Liczba funduszy przez całe piętnaście lat istnienia polskiego rynku kapitałowego dynamicznie rośnie a tempo wzrostu wciąż nie spada. Szczegółowo zaprezentowano to na Wykresie 33. W tempie jeszcze szybszym niż liczba funduszy, rośnie wartość zarządzanych przez nie aktywów. W sierpniu 2006 roku przekroczyła ona 81 mld złotych, a jeszcze w grudniu 2004 roku wynosiła zaledwie 37 mld zł. Wzrost tej wielkości przedstawiono na Wykresie 34. Strona 38

39 Wykres 33 Liczba towarzystw funduszy inwestycyjnych i funduszy. Źródło: KPWiG. Wykres 34 Aktywa funduszy inwestycyjnych w mln zł. Źródło: KPWiG. Strona 39

40 Większość środków powierzona została funduszom o niskim stopniu ryzyka pod koniec 2005 roku 52 proc. aktywów złożono w funduszach stabilnego wzrostu, obligacyjnych i rynku pieniężnego. Gdy dodamy do tego 18 proc. aktywów jakie powierzono funduszom mieszanym okaże się, że aż 71 proc. wszystkich aktywów funduszy inwestycyjnych w Polsce inwestowanych jest w sposób mało lub średnio ryzykowny. Krajowe fundusze akcyjne zgromadziły zaledwie 10 proc. aktywów, a 8 proc. aktywów inwestowane jest za granicą (z czego prawie 7 proc. w papiery dłużne). Szczegóły przedstawia Wykres 35. Polska struktura aktywów funduszy inwestycyjnych jest inna niż w większości krajów europejskich, gdzie dużo bardziej popularne są fundusze akcyjne (niemal 40 proc. wszystkich aktywów funduszy inwestycyjnych w Europie, a np. ponad 75 proc. aktywów funduszy w Wielkiej Brytanii). Różnica ta wynika zapewne z konserwatywnej polityki sprzedażowej banków (głównego kanału dystrybucji funduszy inwestycyjnych), w ramach której klientom oferowane są przede wszystkim produkty o niższym ryzyku (fundusze mieszane i stabilnego wzrostu). Wykres 35 Udział poszczególnych grup funduszy inwestycyjnych w łącznych aktywach netto. Źródła: IZFIA, Analizy Online. Strona 40

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU GPW 27 NOWA JAKOŚĆ INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 28 ROKU - podsumowanie 1 RYNEK AKCJI W 28 ROKU ŚREDNIA WARTOŚĆ TRANSAKCJI (PLN) 2 UDZIAŁ TRANSAKCJI W OBROTACH 1 18 8 16 6 14 4 2 12 24 25 26 27 28 24

Bardziej szczegółowo

Inwestorzy w obrotach giełdowych

Inwestorzy w obrotach giełdowych Inwestorzy w obrotach giełdowych (II połowa roku) Giełda Papierów Wartościowych Warszawa, 28 lutego 2007 www.gpw.pl 1 Agenda: Udział inwestorów w obrotach giełdowych w II półroczu r. Udział inwestorów

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Inwestorzy w obrotach giełdowych (I połowa 2006 roku)

Inwestorzy w obrotach giełdowych (I połowa 2006 roku) Inwestorzy w obrotach giełdowych (I połowa 2006 roku) Zespół Rozwoju i Eksploatacji Dział Produktów Informacyjnych GPW Warszawa, 24 sierpnia 2006 www.gpw.pl 1 Agenda: Udział inwestorów w obrotach giełdowych

Bardziej szczegółowo

Miejsce Warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych wśród wybranych giełd Europy Środkowej

Miejsce Warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych wśród wybranych giełd Europy Środkowej Ewa Krawczyk Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej SGGW Miejsce Warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych wśród wybranych giełd Europy Środkowej Wstęp Celem opracowania jest określenie miejsca Warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju

Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju NewConnect to rynek akcji Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 8 marca 2012 r.

Warszawa, 8 marca 2012 r. Kondycja banków w Europie i Polsce. Czy problemy finansowe inwestorów strategicznych wpłyną na zaostrzenie polityki kredytowej w spółkach-córkach w Polsce Warszawa, 8 marca 2012 r. Samodzielność w ramach

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na indeksy GPW pozostaje czwartym rynkiem w Europie

Kontrakty terminowe na indeksy GPW pozostaje czwartym rynkiem w Europie Rynek instrumentów pochodnych GPW w I półroczu 2012 roku na tle Europy GPW utrzymuje czwartą pozycję w Europie pod względem wolumenu obrotów indeksowymi kontraktami terminowymi Kontrakty terminowe na indeksy

Bardziej szczegółowo

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie w I kwartale 2011 r. Prezentacja wyników Grupy GPW

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie w I kwartale 2011 r. Prezentacja wyników Grupy GPW Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie w I kwartale 2011 r. Prezentacja wyników Grupy GPW GPW wiodąca Giełda Europy Środkowo-Wschodniej I kw. 2011 r.: międzynarodowa ekspansja i bardzo dobre wyniki

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

21. rocznica powstania Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

21. rocznica powstania Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie 21. rocznica powstania Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie co udało się osiągnąć, co jeszcze trzeba zrobić 21 lat Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie garść podstawowych faktów Giełda Papierów

Bardziej szczegółowo

Podstawowe dane statystyczne dotyczące roku 2005

Podstawowe dane statystyczne dotyczące roku 2005 Podstawowe dane statystyczne dotyczące roku 2005 1 WIG20 na koniec roku 2654,95 1960,57 35,4% 2 WIG na koniec roku 35600,79 26636,19 33,7% 3 MIDWIG na koniec roku 2207,74 1730,1 27,6% 4 TechWIG na koniec

Bardziej szczegółowo

CATALYST platforma obrotu obligacjami prowadzona przez GPW i BondSpot. 10 grudnia 2012

CATALYST platforma obrotu obligacjami prowadzona przez GPW i BondSpot. 10 grudnia 2012 CATALYST platforma obrotu obligacjami prowadzona przez GPW i BondSpot 10 grudnia 2012 1 Catalyst platforma obrotu obligacjami Rynek wtórny dla obligacji Pierwszy zorganizowany rynek obrotu papierami dłużnymi

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA

Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA Warszawa, 5 grudnia 2011 r. Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA W listopadzie 2011 roku wolumen obrotu wszystkimi instrumentami pochodnymi wyniósł 1,27 mln sztuk, wobec

Bardziej szczegółowo

5 lat funduszu Lyxor WIG20 UCITS ETF na GPW w Warszawie rynek wtórny

5 lat funduszu Lyxor WIG20 UCITS ETF na GPW w Warszawie rynek wtórny 25 wrzesień 215 r. 5 lat funduszu Lyxor WIG2 UCITS ETF rynek wtórny 22 września 215 r. minęło dokładnie pięć lat od momentu wprowadzenia do obrotu giełdowego tytułów uczestnictwa subfunduszu Lyxor WIG2

Bardziej szczegółowo

Najlepsze miejsce. do obrotu obligacjami w Polsce

Najlepsze miejsce. do obrotu obligacjami w Polsce Najlepsze miejsce do obrotu obligacjami w Polsce GRUPAKAPITAŁOWAGPW BondSpot S.A. doświadczenie i rozwój BondSpot S.A. jest drugą, obok Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., instytucją na polskim

Bardziej szczegółowo

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Warszawa, 27 lipca 2005 r. Informacja prasowa BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Skonsolidowane wyniki finansowe Banku BPH po II kwartałach 2005 roku według MSSF osiągnięcie w I półroczu 578 mln zł

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r.

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Trendy i możliwości Perspektywa makroekonomiczna - wysoki potencjał wzrostu w Polsce Popyt na kapitał - Wzrost zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Rola Giełdy w rozwoju polskiego przemysłu teleinformatycznego

Rola Giełdy w rozwoju polskiego przemysłu teleinformatycznego Rola Giełdy w rozwoju polskiego przemysłu teleinformatycznego 1 Polski rynek giełdowy - struktura Fundusze emerytalne Zakłady ubezpieczeń Fundusze inwestycyjne Banki Domy maklerskie Banki prowadzące działalność

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Rozwój systemu finansowego w Polsce Warszawa 213 Struktura systemu finansowego (1) 2 Struktura aktywów systemu finansowego w Polsce w latach 25-VI 213 1 % 8 6 4 2 25 26

Bardziej szczegółowo

Fundusze ETF w Polsce październik 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland October 2012)

Fundusze ETF w Polsce październik 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland October 2012) 1.1.12 2.1.12.1.12 4.1.12 5.1.12 8.1.12 9.1.12 1.1.12 11.1.12 12.1.12 15.1.12 16.1.12 17.1.12 18.1.12 19.1.12 22.1.12 2.1.12 24.1.12 25.1.12 26.1.12 29.1.12.1.12 1.1.12 listopada 212 r. Fundusze ETF w

Bardziej szczegółowo

CATALYST nowy rynek obligacji. Łódź, 3 grudnia 2009 r.

CATALYST nowy rynek obligacji. Łódź, 3 grudnia 2009 r. CATALYST nowy rynek obligacji Łódź, 3 grudnia 2009 r. 1 Wartość emisji jako % PKB 180,00% Wartość emisji papierów dłużnych wyemitowanych przez przedsiębiorstwa i instytucje finansowe jako % PKB 160,00%

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

RADA NADZORCZA SPÓŁKI

RADA NADZORCZA SPÓŁKI Poznań, 07.04.2015 r. OCENA SYTUACJI SPÓŁKI INC S.A. ZA ROK 2014 DOKONANA PRZEZ RADĘ NADZORCZĄ Rada Nadzorcza działając zgodnie z przyjętymi przez Spółkę Zasadami Ładu Korporacyjnego dokonała zwięzłej

Bardziej szczegółowo

Intensywny rozwój rynku Treasury BondSpot Poland w 2012 roku

Intensywny rozwój rynku Treasury BondSpot Poland w 2012 roku Intensywny rozwój rynku Treasury BondSpot Poland w 2012 roku Polski hurtowy rynek obrotu obligacjami skarbowymi oraz bonami skarbowymi Treasury BondSpot Poland (TBSP) został uruchomiony w 2002 roku. Na

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA NA RYNKU OBLIGACJI KORPORACYJNYCH W 2014 ROKU

SYTUACJA NA RYNKU OBLIGACJI KORPORACYJNYCH W 2014 ROKU SYTUACJA NA RYNKU OBLIGACJI KORPORACYJNYCH W 2014 ROKU MACIEJ KABAT Główny Analityk INVISTA Dom Maklerski S.A. Warszawa, styczeń 2015 r. Rok 2014 był na rynku obligacji korporacyjnych wyjątkowy Rynek długu

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Lyxor ETF DAX i Lyxor ETF S&P 500 na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie

Lyxor ETF DAX i Lyxor ETF S&P 500 na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Lyxor ETF DAX i Lyxor ETF S&P 500 na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Lyxor Asset Management Jedna z największych na świecie i druga w Europie instytucja zarządzająca funduszami typu ETF. Należy

Bardziej szczegółowo

Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1

Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1 Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1 WIG Budownictwo oraz WIG Inaczej Warszawski Indeks Giełdowy. W jego skład wchodzą wszystkie spółki z Głównego Rynku Giełdy Papierów

Bardziej szczegółowo

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Agenda Bankowość korporacyjna w Polsce na tle krajów

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Synteza* Na koniec III kw. 2010 r. PKO Bank Polski na tle wyników konkurencji**

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl IPO Watch Europe IV kwartał 2012 r.

www.pwc.pl IPO Watch Europe IV kwartał 2012 r. www.pwc.pl IPO Watch Europe IV kwartał 2012 r. Spis treści Europa razem liczba i wartość IPO w latach 2007-2012 3 Europa razem liczba i wartość IPO w ujęciu kwartalnym 4 Indeks zmienności rynku i poziomy

Bardziej szczegółowo

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005.

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005. 1.. 2. Giełda Papierów Wartościowych Uczeń zna a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości pojęcie giełdy, papieru wartościowego, rodzaje rynków, rodzaje papierów wartościowych. Uczeń potrafi: wyjaśnić rolę giełdy,

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 11

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 11 Tytuł: Przedsiębiorstwo na rynku kapitałowym. Operacje giełdowe rynku publicznego i niepublicznego Autorzy: Radosław Pastusiak Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2010 Opis: Książka "Przedsiębiorstwo na

Bardziej szczegółowo

Fundusze ETF w Polsce grudzień 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland December 2012)

Fundusze ETF w Polsce grudzień 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland December 2012) stycznia r. Fundusze ETF w Polsce grudzień r. (Exchange-traded funds in Poland December ) Rynek wtórny Po fatalnym listopadzie, w grudniu wartość obrotów sesyjnych tytułami uczestnictwa trzech funduszy

Bardziej szczegółowo

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r.

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r. LYXOR ETF WIG20 Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter informacyjny oraz promocyjny i nie powinien stanowić podstawy do podejmowania

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Architektura rynku kapitałowego w Polsce 10 października 2011 Założenia: Rynek kapitałowy to rynek funduszy średnio i długoterminowych Rynek kapitałowy składa

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Warszawa,16 października 2009 r. Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Dane te prezentują wyniki finansowe 42 domów i 7 biur maklerskich (przed rokiem 39 domów i 6 biur maklerskich)

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości 1.Wyszukaj i uzupełnij brakujące definicje: rynek finansowy (financial market) instrument finansowy (financial instrument) papier wartościowy (security) 2. Na potrzeby analizy

Bardziej szczegółowo

Polski rynek funduszy inwestycyjnych TFI dobrze radziły sobie w 2012 roku, jak poradzą sobie w roku 2013?

Polski rynek funduszy inwestycyjnych TFI dobrze radziły sobie w 2012 roku, jak poradzą sobie w roku 2013? Polski rynek funduszy inwestycyjnych TFI dobrze radziły sobie w 2012 roku, jak poradzą sobie w roku 2013? 2012 roku przyniósł dobre stopy zwrotu: ponad 20 proc. dla funduszy polskich akcji i ponad 10 proc.

Bardziej szczegółowo

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Akademia Górniczo-Hutnicza 3. grudnia 2007 Plan prezentacji Czym jest Giełda Papierów Wartościowych? Charakterystyka GPW w Warszawie. Krótka historia warszawskiej

Bardziej szczegółowo

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Rzecznik Prasowy Prezesa GUS seminarium naukowe pod patronatem naukowym prof. dr hab. Józefa Oleńskiego Prezesa GUS RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY prof. nadzw. dr

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie I półrocza na GPW na tle innych giełd regionu i świata.

Podsumowanie I półrocza na GPW na tle innych giełd regionu i świata. Data publikacji : 27.07.2012 Podsumowanie I półrocza na GPW na tle innych giełd regionu i świata. Indeks WIG wzrósł o 8,5 proc., a GPW utrzymała pozycję europejskiego lidera pod względem liczby IPO. I

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1 Warszawa, 2009.06.19 Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1 W 2008 r. na wartość majątku i wyniki finansowe przedsiębiorstw maklerskich niekorzystny wpływ wywarły psychologiczne następstwa

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie I półrocza na GPW na tle innych giełd regionu i świata.

Podsumowanie I półrocza na GPW na tle innych giełd regionu i świata. Podsumowanie I półrocza na GPW na tle innych giełd regionu i świata. Indeks WIG wzrósł o 8,5 proc., a GPW utrzymała pozycję europejskiego lidera pod względem liczby IPO. I półrocze na GPWGiełda Papierów

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA DZIAŁALNOŚCI DOMÓW MAKLERSKICH I BANKÓW PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ MAKLERSKĄ

INFORMACJA DOTYCZĄCA DZIAŁALNOŚCI DOMÓW MAKLERSKICH I BANKÓW PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ MAKLERSKĄ INFORMACJA DOTYCZĄCA DZIAŁALNOŚCI DOMÓW MAKLERSKICH I BANKÓW PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ MAKLERSKĄ NA KONIEC 2001 ROKU ORAZ NA KONIEC I PÓŁROCZA 2002 R. WARSZAWA, 25 października 2002 r. Wstęp Raport poświęcony

Bardziej szczegółowo

Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia

Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Warszawa, 08.03.2012 r. 1 Sektor bankowy w

Bardziej szczegółowo

Rynek giełdowych finansowych instrumentów pochodnych w Polsce.

Rynek giełdowych finansowych instrumentów pochodnych w Polsce. KURS E-LEARNINGOWY GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I RYNEK KAPITAŁOWY Jakub Wojciechowski Rynek giełdowych finansowych instrumentów pochodnych w Polsce. Rys historyczny, stan obecny i perspektywy Warszawa

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl IPO Watch Europe II kwartał 2013 r.

www.pwc.pl IPO Watch Europe II kwartał 2013 r. www.pwc.pl IPO Watch Europe II kwartał 2013 r. Spis treści Europa razem liczba i wartość IPO w ujęciu kwartalnym 3 Indeks zmienności rynku i poziomy indeksów giełdowych 4 Struktura rynku IPO w Europie

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 2 Plan wykładu Indeksy giełdowe Rola Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i jej podstawowe funkcje Obrót publiczny a niepubliczny Podstawowe rodzaje

Bardziej szczegółowo

Sierpień na Giełdzie

Sierpień na Giełdzie Sierpień na Giełdzie Wydarzeniem sierpnia było uruchomienie rynku NewConnect nowego rynku giełdowego działającego w formule Alternatywnego Systemu Obrotu. Rynek ruszył 30 sierpnia, a pierwszym dniu notowanych

Bardziej szczegółowo

Kapitalizacja na koniec okresu w mln pln - marzec

Kapitalizacja na koniec okresu w mln pln - marzec lp. Emitent Miejsce w rankingu w porównaniu do ubiegłego miesiąca Kapitalizacja na koniec okresu w mln pln - marzec Kapitalizacja na koniec okresu w mln pln- luty Różnica kapitalizacji w porównaniu do

Bardziej szczegółowo

Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012

Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012 Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012 GŁÓWNY RYNEK AKCJI GPW Kapitalizacja spółek na GPW (mld zł) Spółki krajowe (mld zł) Spółki zagraniczne (mld zł)

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie pierwszego roku notowań funduszy Lyxor ETF na warszawskim parkiecie

Podsumowanie pierwszego roku notowań funduszy Lyxor ETF na warszawskim parkiecie Podsumowanie pierwszego roku notowań funduszy Lyxor ETF na warszawskim parkiecie dr Tomasz Miziołek Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ www.etf.com.pl Program 1. Czym jest ETF? 2. Ekspozycja

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSKA GIEŁDA2013 GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE

WARSZAWSKA GIEŁDA2013 GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE WARSZAWSKA GIEŁDA2013 GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE GPW JEDNA Z NAJSZYBCIEJ ROZWIJAJĄCYCH SIĘ GIEŁD W EUROPIE Od kilku lat warszawska giełda zalicza się do najdynamiczniej rozwijających się rynków

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 5 / 1 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 69 36 69 36 fax (+8 ) 69 1 77 e-mail: dziennikarze @mofnet.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

Zanim zaczniesz inwestować -1-

Zanim zaczniesz inwestować -1- Zanim zaczniesz inwestować -1- Inwestor kto to taki? PL B AUS D Źródło: SII, OBI, 2014-2- Kobiety wśród inwestorów Ogólnopolskie Badanie Inwestorów Kobiety w OBI 2014 mężczyzna 82,6% Odsetek kobiet w latach

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Apple Inc. (AAPL) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Apple Inc. (wcześniej Apple Computer Inc.) przedsiębiorstwo komputerowe założone 1 kwietnia 1976 roku przez

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

Wyniki Grupy Kapitałowej GETIN Holding za I kwartał 2009 roku

Wyniki Grupy Kapitałowej GETIN Holding za I kwartał 2009 roku Wyniki Grupy Kapitałowej GETIN Holding za I kwartał 2009 roku Prezentacja dla inwestorów i analityków niezaudytowanych wyników finansowych Warszawa, 15 maja 2009r. GETIN Holding w I kwartale 2009 roku

Bardziej szczegółowo

Obligacje korporacyjne. marzec 2013

Obligacje korporacyjne. marzec 2013 Obligacje korporacyjne marzec 2013 Catalyst platforma obrotu obligacjami Rynek wtórny dla obligacji Pierwszy zorganizowany rynek obrotu papierami dłużnymi w Polsce GPW Nowatorskie rozwiązanie łączące w

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ GPW W 2013 R. LUTY 2014 R.

PREZENTACJA WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ GPW W 2013 R. LUTY 2014 R. PREZENTACJA WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ GPW W 2013 R. LUTY 2014 R. 2013 rok wyzwań dla Grupy GPW Wyniki: 2013 r. Zysk netto: 113,5 mln zł +6,9% rdr EBITDA 1 : 156,9 mln zł +3,8% rdr Nagroda

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Raport Catalyst: rynek obligacji w 2014 roku

Raport Catalyst: rynek obligacji w 2014 roku Patronat: Raport Catalyst: rynek obligacji w 2014 roku maj 2015 Co w raporcie? Podsumowanie rozwoju rynku Catalyst Wielkość rynku Płynność rynku Catalyst na tle rynków obligacji Europy Środkowo-Wschodniej

Bardziej szczegółowo

Działalność biur i domów maklerskich oraz banków powierniczych w 2007 roku 1

Działalność biur i domów maklerskich oraz banków powierniczych w 2007 roku 1 Warszawa, 2008.06.20 Działalność biur i domów maklerskich oraz banków powierniczych w 2007 roku 1 Na wyniki przedsiębiorstw maklerskich, podobnie jak innych instytucji rynku kapitałowego, korzystny wpływ

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY. Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014

OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY. Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014 OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014 Cykl rozwoju firmy, czyli od pomysłu do spółki giełdowej Zysk Pomysł Zasiew Startup Crowdfunding

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu Toruń, 7 stycznia 2014 r. Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu W grudniu uprawnienia do emisji dwutlenku węgla (EUA) zyskały na wartości 11,26 proc.

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 5 / 015 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 9 3 00 9 3 0 fax (+8 ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Prezentacja wyników finansowych za IV kwartał i cały rok 2010. Warszawa, 16 marca 2011 r.

Prezentacja wyników finansowych za IV kwartał i cały rok 2010. Warszawa, 16 marca 2011 r. Prezentacja wyników finansowych za IV kwartał i cały rok 2010 Warszawa, 16 marca 2011 r. Plan prezentacji Kontekst rynkowy Informacje o działalności Wyniki finansowe Pytania i odpowiedzi 1 Wolniejszy wzrost

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości dla samorządów. Robert Kwiatkowski Dział Rozwoju Rynku

Nowe możliwości dla samorządów. Robert Kwiatkowski Dział Rozwoju Rynku Catalyst rok później Nowe możliwości dla samorządów Robert Kwiatkowski Dział Rozwoju Rynku Co to jest Catalyst? Obszar handlu detalicznego Obligacje Samorządowe Inwestorzy Uczestnicy Catalyst Banki Obszar

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie:

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie: Opcje na GPW (III) Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notuje się opcje na WIG20 i akcje niektórych spółek o najwyższej płynności. Każdy rodzaj opcji notowany jest w kilku, czasem nawet kilkunastu

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Szanowni Państwo,

Wstęp. Szanowni Państwo, Q4 2012 Spis treści Wstęp Kapitalizacja rynków europejskich w ujęciu kwartalnym Uśredniona liczba emitentów w ujęciu kwartalnym Łączna kapitalizacja rynków europejskich w ujęciu miesięcznym Największe

Bardziej szczegółowo

Kodeks Postępowania w zakresie Przejrzystości Cen i Opłat

Kodeks Postępowania w zakresie Przejrzystości Cen i Opłat Kodeks Postępowania w zakresie Przejrzystości Cen i Opłat Przykłady obliczania opłat pobieranych od emitentów papierów wartościowych Październik 2010 r. 1/10 Niniejszy materiał ma na celu prezentację przykładów

Bardziej szczegółowo

LIST PREZESA ZARZĄDU

LIST PREZESA ZARZĄDU RAPORT ROCZNY JEDNOSTKOWY Od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2012 roku LIST PREZESA ZARZĄDU NWAI Dom Maklerski SA Warszawa, 12 lutego 2013 roku Szanowni Akcjonariusze, członkowie Rady Nadzorczej, Zarządu

Bardziej szczegółowo

LIST PREZESA ZARZĄDU

LIST PREZESA ZARZĄDU RAPORT ROCZNY JEDNOSTKOWY Od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2013 roku LIST PREZESA ZARZĄDU NWAI Dom Maklerski SA Warszawa, 14 lutego 2014 roku Szanowni Akcjonariusze, członkowie Rady Nadzorczej, Zarządu

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo