PROGRAM PROFILAKTYKI I TERAPII LOGOPEDYCZNEJ. W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROGRAM PROFILAKTYKI I TERAPII LOGOPEDYCZNEJ. W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie"

Transkrypt

1 PROGRAM PROFILAKTYKI I TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie ZESPÓŁ SZKOLNO-PRZEDSZKOLNY W BĄDKOWIE Opracowanie: Katarzyna Moraczewska-Nowak, logopeda

2 SPIS TREŚCI: 1. Wstęp 3 2. Założenia programowe i cele pracy logopedycznej Procedury osiągania celów etapy realizacji programu Ramowy program terapii logopedycznej - korekcja wybranych wad wymowy. Sygmatyzm... Rotacyzm. Kappacyzm, gammacyzm Mowa bezdźwięczna Ewaluacja Literatura Załączniki do programu. 9. Scenariusze zajęć. 2

3 1. Wstęp Mowa w dużej mierze wpływa na ogólny rozwój dziecka i jego osiągnięcia w nauce. Stanowi narzędzie w zdobywaniu informacji, pozwala na wyrażanie swoich myśli, opinii, odczuć. Obecnie coraz więcej dzieci w wieku przedszkolnym trafia do logopedy, choć problemy logopedyczne mają swe źródło często już w okresie niemowlęcym, mają wiele głębszych przyczyn. Rodzice często nie zdają sobie sprawy jak ogromną rolę w procesie kształtowania mowy dziecka odgrywają oni oraz najbliższe otoczenie - są przecież pierwszymi nauczycielami mowy poprzez wspólne zabawy, czytanie książeczek, opowiadanie i śpiewanie piosenek. Istotne znaczenie w zakresie wspomagania i rozwoju mowy ma także działanie nauczyciela pracującego z dzieckiem w przedszkolu, gdzie zabawa stanowi dominujący sposób nauki. Jest ona kluczem do poznawania nowych słów, ćwiczy oddech, głos, słuch i wymowę. Dziecko poprzez zabawę doskonali formy gramatyczne, tym akcent, melodię i rytm mowy. Poprzez zabawę możemy stymulować rozwój wszystkich funkcji, od których zależy prawidłowy rozwój mowy. Wyniki badań pedagogicznych, a także moja własna obserwacja dowodzą, że rozwój mowy dzieci w wieku przedszkolnym jest bardzo zróżnicowany, u wielu dzieci występuje oprócz wad wymowy, opóźniony rozwój wymowy lub niechęć do mówienia, zaburzenia słuchu fonematycznego, analizy i syntezy słuchowej. Występowanie tych zaburzeń ma istotny wpływ na przebieg procesu nauczania w okresie wczesnoszkolnym, za słuszne więc uważam, aby położyć szczególny nacisk na profilaktykę oraz terapię logopedyczną od najwcześniejszych lat dziecka. Prawidłowe określenie rozwoju mowy, istniejących problemów, nieprawidłowości przez rodzica, a dalej nauczyciela w przedszkolu czy w końcu logopedę, a następnie zaoferowanie odpowiedniej pomocy dziecku, wprowadzenie dodatkowych zabaw, ćwiczeń stymulujących rozwój mowy dziecka, wpłyną w kluczowym stopniu na lepszy start w okresie podjęcia nauki szkolnej. 3

4 2. Założenia programowe i cele pracy logopedycznej Zajęcia logopedyczne organizuję dla dzieci z zaburzeniami mowy, które powodują zaburzenia komunikacji językowej oraz utrudniają naukę, prowadzę w naszej szkole indywidualnie lub grupowo. Natomiast profilaktyka logopedyczna wpisana jest również w pracę nauczycieli przedszkola, oddziałów przedszkolnych, których działania staram się wspierać na bieżąco jako logopeda. Do zadań logopedy należy więc w szczególności: 1) przeprowadzanie badań wstępnych, w celu ustalenia stanu mowy uczniów; 2) diagnozowanie logopedyczne oraz organizowanie pomocy logopedycznej: 3) prowadzenie terapii logopedycznej indywidualnej i w grupach dzieci, u których stwierdzono nieprawidłowości w rozwoju mowy głośnej: 4) organizowanie pomocy logopedycznej dla dzieci z trudnościami w czytaniu i pisaniu przy ścisłej współpracy z nauczycielami, 5) organizowanie i prowadzenie różnych form pomocy psychologiczno pedagogicznej dla dzieci, rodziców i nauczycieli; 6) wspieranie działań wychowawczych i profilaktycznych nauczycieli. Program niniejszy jest zgodny z podstawą programową wychowania przedszkolnego, która w zakresie wspomagania rozwoju mowy zakłada, że dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:,,1) zwraca się bezpośrednio do rozmówcy, stara się mówić poprawnie pod względem artykulacyjnym, gramatycznym, fleksyjnym i składniowym; 2) mówi płynnie, niezbyt głośno, dostosowując ton głosu do sytuacji; 3) uważnie słucha, pyta o niezrozumiałe fakty i formułuje dłuższe wypowiedzi o ważnych sprawach; 4) w zrozumiały sposób mówi o swoich potrzebach i decyzjach. Program ten skierowany jest do dzieci w wieku 3-4 lat z Przedszkola Samorządowego oraz 5-6 letnich z oddziałów przedszkolnych w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Bądkowie. Zakłada on współpracę z nauczycielami, rodzicami, laryngologiem, ortodontą, lekarzami innych specjalności (porady dla nauczycieli i rodziców, konsultacje, zgłaszanie problemów logopedycznych), poradnią psychologiczno-pedagogiczną. Materiały zawarte w programie powinny być wprowadzone na zajęciach logopedycznych oraz częściowo wykorzystane podczas zajęć w przedszkolu i pracy dziecka w domu celem rozszerzenia i 4

5 przedłużenia procesu terapii i profilaktyki logopedycznej. Każdy nauczyciel w przedszkolu otrzyma zestaw materiałów logopedycznych przeznaczony do codziennych ćwiczeń. Zajęcia odbywają się terenie przedszkola lub szkoły w gabinecie logopedycznym ( za zgodą rodziców). W zajęciach uczestniczą dzieci 3-6 letnie, trwają 60 minut w tygodniu w podzielonych, krótszych cyklach- w zależności od wieku i możliwości dziecka. Program realizowany jest w formie zajęć indywidualnych lub grupowych do 4 dzieci. Każde z dzieci będzie prowadzić teczkę, w której będą gromadzone materiały do ćwiczeń w domu. Codzienne ćwiczenia z rodzicem są niezbędne do uzyskania pożądanego efektu logopedycznego. Cele główne terapii logopedycznej: 1. Wykrywanie i usuwanie wad wymowy. 2. Kształtowanie prawidłowej mowy poprzez korygowanie zaburzeń. 3. Stymulowanie opóźnionego rozwoju mowy. 4. Doskonalenie mowy już ukształtowanej. 5. Wdrażanie do praktycznego wykorzystania nawyków poprawnej wymowy przyswojonej w toku ćwiczeń. Cele szczegółowe: - wykształcenie i utrwalanie umiejętności dojrzałego sposobu połykania, - nauczenie i utrwalenie właściwego toru oddechowego, - usprawnianie motoryki narządów mowy, - rozwijanie percepcji słuchowej przez kształcenie wrażliwości słuchowej, różnicowania dźwięków otoczenia, - wyrabianie poczucia rytmu, - bogacenie słownictwa związanego z najbliższym otoczeniem dziecka, - rozwijanie mowy zdaniowej i opowieściowej, - kształcenie umiejętności słuchania, - rozwijanie i doskonalenie artykulacji, - podnoszenie sprawności w zakresie motorki dużej i małej. Treść, formy, metody zajęć logopedycznych muszą być maksymalnie dostosowane do indywidualnych potrzeb i możliwości dziecka i skierowane na wyeliminowanie wykrytych w mowie nieprawidłowości. Zajęcia te organizowane są w atmosferze życzliwości, zaufania, zrozumienia i konsekwencji. W pracy z dzieckiem wychodzi się od treści znanych i łatwych. Podstawową pracy są ćwiczenia w formie zabaw i gier. 5

6 Na jakość i skuteczność działań terapeutycznych wpływają: - odpowiedni dobór metod i środków, - systematyczność wykonywania ćwiczeń, - indywidualne podejście do problemu, - atmosfera zajęć, - sprawna organizacja zajęć, - stopniowanie trudności, - rozpoczynanie od czynności łatwych, - kompleksowe podejście do problemu logopedycznego. Program zakłada ścisłą współpracę z wychowawcą grupy, pedagogiem, rodzicem polegającą głównie na instruowaniu o sposobie korekcji mowy, pokazie ćwiczeń, informowanie o postępach dzieci. Przewidywane osiągnięcia dzieci: Po zakończonym cyklu zajęć dziecko potrafi: prawidłowo gospodarować oddechem, stosować prawidłowy tor oddechowy; wykonywać precyzyjnie wskazane ruchy językiem, ustami, policzkami, żuchwą i podniebieniem; prawidłowo połykać; reagować na bodźce słuchowe, różnicować dźwięki otoczenia, wykazywać wrażliwość słuchową, wykazywać poczucie rytmu; poprawnie artykułować głoski z zasobu fonologicznego zgodnego z wiekiem; nazywać przedmioty, zjawiska i czynności znajdujące się lub dziejące się w najbliższym otoczeniu oraz rozumieć ich znaczenie; budować zdania proste i rozwijać je; wypowiadać się na bliskie dziecku tematy; rozumieć i pamiętać treści słuchanych opowiadań, itp. 3. Procedury osiągania celów: Etapy realizacji programu W programie wyróżniono trzy etapy jego realizacji. 6

7 I etap Przeprowadzenie diagnozy logopedycznej dzieci uczęszczających do oddziałów przedszkolnych i przedszkola. Celem diagnozy logopedycznej jest ustalenie: - nieprawidłowo realizowanych głosek oraz sposobu ich wymowy, - przyczyn wadliwej artykulacji, - wpływu wady na przebieg procesu porozumiewania się, - rodzaju wady i jej wpływu na funkcjonowanie dziecka. Proces diagnozy logopedycznej przebiega według określonego schematu i ulega modyfikacjom w zależności od rodzaju zaburzenia: 1.Badania wstępne - wywiad - obserwacja - orientacyjne badanie mowy 2. Badania podstawowe - badanie rozumienia - badanie mówienia - badanie czytania i pisania 3. Badania uzupełniające - badanie stanu i sprawności narządów mowy w obrębie jamy ustnej (budowa języka, podniebienia, stan uzębienia i zgryz), jamy gardłowej i nosowej - badanie stanu i funkcjonowania narządu słuchu: badanie słuchu fonematycznego orientacyjne badanie słuchu badanie pamięci słuchowej 4. Badania specjalistyczne (wg potrzeb) - laryngologiczne - ortodontyczne - psychologiczne - pedagogiczne - audiologiczne - neurologiczne Badania wstępne i podstawowe mają na celu wyodrębnienie problemu. Badania uzupełniające pozwalają na ustalenie przyczyny wady wymowy. Z kolei badania specjalistyczne służą uzupełnieniu danych zebranych w badaniu podstawowym i 7

8 uzupełniającym oraz rozpoczęciu leczenia, gdy zachodzi taka konieczność. Brak leczenia często uniemożliwia terapię logopedyczną. Podczas badania wskazana jest obecność rodzica, która zapewnia dziecku poczucie bezpieczeństwa, a jednocześnie pozwala na bezpośrednie przekazanie rodzicowi informacji o rozwoju mowy dziecka, wskazówek do pracy z dzieckiem w domu i ewentualnym zakwalifikowaniu do terapii logopedycznej. Kwalifikowanie dzieci do zajęć logopedycznych odbywa się po konsultacji z wychowawcą i zapoznaniu się z orzeczeniami psychologiczno pedagogicznymi oraz wynikami badań specjalistycznych. II etap Kolejnym elementem programu jest szkolenie dla rodziców. W czasie spotkania rodzice poznają ogólne zagadnienia profilaktyki logopedycznej i konsekwencje zaniedbań ze szczególnym uwzględnieniem sposobu połykania i oddychania. Następnie należy zapoznać rodziców z ogólnymi wynikami badań dzieci w przedszkolu, omówić najczęściej występujące zaburzenia i utrudnienia rozwoju mowy oraz wskazać właściwe drogi postępowania. Zainteresowanym rodzicom udzielane są indywidualne konsultacje. III etap Jednocześnie realizowany jest następny etap programu, czyli cykl zajęć, w czasie których rozwija się poszczególne funkcje związane z mówieniem, a także stymuluje się prawidłowy rozwój mowy i koryguje istniejące nieprawidłowości wymowy. W czasie zajęć rozwijane i kształcone będą m.in. umiejętności prawidłowego oddychania i połykania oraz umiejętności motoryczne w zakresie motoryki dużej i małej, artykulacyjnej, funkcje słuchowe, umiejętności językowe w zakresie wymowy, systemu leksykalnego, fleksyjnego i składniowego. IV etap Ostatnim elementem programu jest dokonanie ewaluacji. Po zakończeniu cyklu zajęć z dziećmi, osoba prowadząca przeprowadza powtórne badanie logopedyczne wśród dzieci, u których stwierdzono niewłaściwe funkcje związane z mówieniem oraz zburzenia lub opóźnienia mowy (badanie dotyczy tylko nieprawidłowo funkcjonującej sfery). Analizowane są też ankiety wypełnione rodziców po spotkaniach z logopedą i po zakończeniu zajęć, w których rodzice wypowiadają się na temat zasadności prowadzenia profilaktyki i terapii logopedycznej w przedszkolu, oddziałach przedszkolnych oraz oceniają jej efekty. 8

9 Ramowy program terapii lgopedycznej Cele ogólne: - kształcenie, rozwijanie i doskonalenie umiejętności komunikowania się z otoczeniem; - stymulacja rozwoju językowego uczniów z uwzględnieniem wszystkich aspektów mowy (wymowa, słownictwo, strona gramatyczna i stylistyczna). Cele szczegółowe: - kształtowanie prawidłowej mowy poprzez korygowanie zaburzeń w zakresie strony fonetycznej, leksykalnej, gramatycznej; - stymulowanie opóźnionego rozwoju mow; - doskonalenie wymowy już ukształtowanej; - wdrażanie do praktycznego wykorzystania nawyków poprawnej wymowy przyswojonej w toku ćwiczeń; - wdrażanie dzieci do obcowania z literaturą i sztuką oraz twórczej aktywności słownej. 1. Diagnoza logopedyczna. 2. Ćwiczenia przygotowujące artykulatory do wywoływania zaburzonych głosek: - Ćwiczenia oddechowe; - Ćwiczenia narządów artykulacyjnych; - Ćwiczenia emisyjno głosowe; - Ćwiczenia stymulujące rozwój słuchu fonemowego. 4. Ćwiczenia wspomagające terapię logopedyczną: - Ćwiczenia ortofoniczne; - Ćwiczenia i zabawy z muzyką - logorytmika; - Ćwiczenia stymulujące ogólny rozwój dziecka (rozwijanie słownictwa czynnego i biernego; koordynacji wzrokowo- słuchowo- ruchowej, pamięci, myślenia, orientacji przestrzennej); - Kształtowanie twórczej aktywności słownej dziecka poprzez tworzenie swobodnych tekstów, rymowanek; - Wyrabianie u dzieci umiejętności posługiwania się poprawną polszczyzną. 3. Ćwiczenia właściwe z zakresu korekcji wad wymowy w przypadku zaburzeń artykulacji: -Wywołanie w izolacji prawidłowej artykulacji zaburzonej głoski; -Utrwalenie wywołanego dźwięku w izolacji, w sylabach i wyrazach we wszystkich pozycjach (w nagłosie, śródgłosie, wygłosie) i sąsiedztwach fonetycznych, a także 9

10 wykorzystując zdania, krótkie teksty i różnorodny materiał językowy (wiersze, piosenki, wyliczanki, powiedzenia); -Automatyzacja wywołanego dźwięku w mowie spontanicznej wypracowanie umiejętności autokontroli i autokorekcji. Metody stosowane w procesie oddziaływań profilaktycznych, terapeutycznych: słuchowe; wzrokowe; dotyku i czucia skórnego; wyjaśniania; mechaniczne; fonetyczne; językowe; naśladownictwa. Formy pracy na zajęciach logopedycznych: I. Ćwiczenia logopedyczne: 1. Ćwiczenia oddechowe: - wdech przez nos, wydech ustami, - unoszenie rąk w górę podczas wdechu, spokojne opuszczanie rąk przy wydechu, - wykonywanie wdechu i zdmuchiwanie świeczki (powoli, szybko) na wydechu, - wykonanie wdechu wymawiając s z jednakową głośnością, - wykonanie wdechu wymawiając s raz ciszej, raz głośniej, - wykonanie wdechu dmuchając na skrawek papieru (odchylenie papieru musi być cały czas jednakowe), - wydmuchiwanie baniek mydlanych przez słomkę, - zdmuchiwanie płomyka świecy przy zwiększanej stopniowo odległości, - dmuchanie na kłębuszki waty, papierowe kulki, piłeczki, - nadmuchiwanie balonów, - gra na organkach, trąbce, gwizdku. 2. Ćwiczenia narządów artykulacyjnych usprawnianie właściwego funkcjonowania narządów mowy, wywoływanie głosek w izolacji, utrwalanie ich poprawnej realizacji w sylabach, logotomach, wyrazach, zdaniach z nasileniem głoski ćwiczonej. ~ ćwiczenia języka: - gwałtowne wysuwanie i wsuwanie języka w głąb jamy ustnej, zlizywanie z talerzyka miodu, 10

11 - kląskanie językiem o podniebienie twarde, - dotykanie czubkiem języka na zmianę dolnych i górnych zębów przy silnie opuszczonej żuchwie, - unoszenie czubka języka do wałka dziąsłowego, - wysuwanie języka na górną wargę, - odklejanie chrupki od wałka dziąsłowego, - głośne wymawianie głoski,,a z jednoczesnym unoszeniem języka do wałka dziąsłowego, - kilkakrotne uderzanie czubkiem języka o wałek dziąsłowy, - lizanie podniebienia przy otwartych ustach, - wypychanie językiem policzków. ~ćwiczenia warg: - szybkie zmienianie układu ust uśmiech - ryjek, - utrzymywanie na wargach zwiniętych w ryjek kółeczka z cienkiego drucika, podczas wykonywania ćwiczeń manualnych (chodzi o odwrócenie uwago od wykonywanego ruchu warg, by ćwiczona czynność wykonywana była automatycznie), - wykonywanie ruchów imitujących gwizdanie i cmokanie, - zakładanie wargi dolnej na górną i odwrotnie, - dmuchanie przez wargi ułożone w kształt dziobka i z zębami górnymi na dolnej wardze, - parskanie, - półuśmiech-odciąganie na przemian kącików warg, - nadymanie policzków i powolne wypuszczanie powietrza ustami lub nosem. ~ćwiczenia podniebienia miękkiego: - wdychanie i wydychanie powietrza przez nos, - wypowiadanie sylaby apa z przedłużeniem momentu zwarcia warg, - wypowiadanie sylab ap, op, ep, yp, up z przedłużeniem zwarcia warg, - ćwiczenia z rurką (przenoszenie kawałków papieru), - ziewanie. ~ćwiczenia żuchwy: - opuszczanie i unoszenie żuchwy ku górze, - wykonywanie ruchów poziomych, raz z wargami rozchylonymi, raz z zamkniętymi, - ruchy do przodu i do tyłu. 3. Ćwiczenia emisyjno głosowe: Wyrabianie właściwej tonacji, kierowanie głosu na maskę, ćwiczenia umiejętności modulowania siły głosu i prawidłowego brzmienia głosek w sylabach, wyrazach, zdaniach, naśladowanie głosów: 11

12 - próby wymowy poszczególnych bądź niektórych samogłosek na różnej tonacji, - ćwiczenia na wyrazach dźwiękonaśladowczych ( muuu..., chał chał..., pi pi..., itp.), 4. Ćwiczenia słuchu fonematycznego (usprawnianie odbioru bodźców akustycznych, rozpoznawanie wrażeń słuchowych, ćwiczenia poczucia rytmu, rozróżnianie głosek dobrze i źle wypowiedzianych): - wyróżnianie wyrazów w zdaniu; - wyróżnianie sylab w wyrazie, np. za pomocą klaskania (jedna sylaba- jedno klaśnięcie), - dzielenie wyrazów na sylaby; - wyróżnianie głosek w wyrazach- najpierw na początku wyrazu, potem na końcu i w środku; - wymyślanie rymujących się wyrazów; - układanie kilku wyrazów w kolejności od najkrótszego do najdłuższego; - rysowanie przedmiotów zaczynających się (kończących, lub mających w środku) na daną głoskę; - słuchanie (czytanie) wierszy, w których występuje jak najwięcej dźwięków do naśladowania. (np. Lokomotywa, Ptasie radio, Kotek ); - dobieranie w pary wyrazów, które różnią się tylko jedną głoską (koza- kosa, mama- dama, tata- data, pije- bije, Ala- Ola); - podkreślanie czerwoną kredką wyrazów, które "syczą", a niebieską, tych, które "szumią" (sok, puszka, szachy, postój, proszek, ser); -rozpoznawanie głosów zwierząt zarejestrowanych na płycie CD; - słuchowa analiza podanego rytmu i ruchowe jego odtwarzanie poprzez wyklaskiwanie, wystukiwanie, wytupywanie; - graficzne odtwarzanie wysłuchanego rytmu (rysowanie kropek lub linii); - rytmiczne wypowiadanie treści krótkich wierszy (z wyklaskiwaniem); - rozpoznawanie obrazków zaczynających się od tej samej sylaby; -rozpoznawanie obrazków kończących się tą samą sylabą; 4. Ćwiczenia wspomagające terapię logopedyczną: -ćwiczenia ortofoniczne; -ćwiczenia i zabawy z muzyką logo rytmika; -ćwiczenia rozwijające słownik czynny i bierny; -ćwiczenia w zakresie koordynacji wzrokowo słuchowo ruchowej. II) Lingwistyczne: - metoda fonetycznych przekształceń (Seemana); - metoda słów kluczowych i rozpoczynania od nich terapii; - ćwiczenia dykcyjne; III) Pedagogiczne: 12

13 - metoda dobrego startu; - ćwiczenia rytmizujące; - mówienie rytmiczne; - ćwiczenia słuchu muzycznego; IV) Psychologiczne - techniki relaksacyjne; - psychodrama; V) Medyczne (różne środki i zabiegi medyczne). Najczęściej spotykane wady wymowy u dzieci: 1.Sygmatyzm, czyli nieprawidłowa realizacja głosek dentalizowanych: (Ś, Ź, Ć, DŹ, S, Z, C, DZ, SZ, Ż, CZ, DŻ) 2.Rotacyzm, czyli nieprawidłowa realizacja głoski R 3.Kappacyzm, czyli nieprawidłowa realizacja głoski K 4.Gammacyzm, czyli nieprawidłową realizację głoski G 5.Mowa bezdźwięczna, czyli wymawianie głosek dźwięcznych jak ich bezdźwięczne odpowiedniki. Korekcja poszczególnych wad wymowy: 1. Sygmatyzm: Terapia głosek (sz,ż,cz,dż) W praktyce głoski sz, ż, cz, dż najczęściej są zamieniane na ich łatwiejsze odpowiedniki z pozostałych dwóch szeregów, realizowane prawidłowo bądź deformowane (np. sz jest zastępowane przez s przedniojęzykowo-zębowe, ewentualnie prze s realizowane międzyzębowo bądź bocznie; może też być zastępowane przez ś prawidłowo realizowane, przez ś międzyzębowe lub boczne). Najczęstszą przyczyną substytucji głosek szumiących na głoski syczące jest niska sprawność języka. Dziecko ma dużą trudność w uniesieniu czubka języka do wałka dziąsłowego. Może to być związane z małą elastycznością wędzidełka językowego. Dlatego też terapię rozpoczyna się od ćwiczeń w uelastycznianiu wędzidełka i pionizacji języka (tj. od oblizywania językiem podniebienia, górnych zębów i wargi, ostrzenia czubka języka o górne 13

14 siekacze, masowania czubkiem języka wałka dziąsłowego, przy czym należy zwracać uwagę, by ćwiczenia te były wykonywane dokładnie i przy szeroko otwartych ustach). Przykłady ćwiczeń pionizujących język: -ćwiczenia w szybkim powtarzaniu głoski l-l-i-l..., przy szeroko otwartych ustach, -ćwiczenia w szybkim powtarzaniu głosek: t-t-t-t..., d-d-d-d..., n-n-n-n..., z instrukcją, że czubek języka ma uderzać o wałek dziąsłowy (można w tym celu wykorzystać metodę uczulania miejsc artykulacji). Jeżeli dziecko ma z kolei problemy z szerokim ułożeniem języka na podniebieniu (np. nadmierne napięcie mięśniowe), wykonuje się wstępnie ćwiczenia: -żucia brzegów języka włożonych między zęby trzonowe, -unoszenia i opuszczania przedniej i środkowej części języka, podczas gdy jego brzegi ujęte są między zęby trzonowe, -zakładania tzw. szerokiego języka na górną wargę, -sięgania tzw. szerokim językiem do nosa i oblizywania płaszczyzny powyżej górnej wargi. Po wyćwiczeniu umiejętności szerokiego ułożenia języka prosi się dziecko o to, by w trakcie dmuchania przesuwało tzw. szeroki język w głąb jamy ustnej, z jednoczesnym oblizywaniem: wargi, potem zębów aż do wałka dziąsłowego (w tym miejscu powinna się pojawić głoska sz, gdyż jest to właściwe miejsce jej artykulacji). Po wykształceniu umiejętności precyzyjnego wykonania powyższych ćwiczeń przechodzi się do prób wywołania głoski. Zdarza się, że po zastosowaniu tych ćwiczeń wystarczy pokazać dziecku prawidłowy układ artykulacyjny i poinformować je o sposobie tworzenia głosek sz, ż, cz, dż, by ono samo spontanicznie je wypowiedziało. Po uzyskaniu głoski sz pozostałe trzy głoski wywołuje się metodą pokazu prawidłowego układu artykulacyjnego. Po wywołaniu głosek i ustabilizowaniu ich prawidłowej wymowy w izolacji, prowadzi się - zgodnie z podanymi wcześniej zasadami - ćwiczenia utrwalające te głoski w sylabach, wyrazach i zdaniach. Jeżeli zachodzi taka potrzeba należy pracować nad grupą spółgłoskową szcz, a następnie przejść do utrwalania ćwiczonych głosek w mowie spontanicznej (tj. do automatyzacji prawidłowej wymowy). Wywołanie pozostałych głosek dentalizowanych z tego szeregu rozpoczyna się od głoski cz metodą fonetycznych przekształceń, czyli z t dziąsłowego. Dziecku poleca się podnieść czubek języka w okolice wałka dziąsłowego, znacznie zbliżyć zęby do siebie, zaokrąglić usta (jak przy o) i powiedzieć t dziąsłowe. Przy prawidłowym wykonaniu tych poleceń zawsze uzyskuje się głoskę cz. Pozostałe głoski szeregu wywołuje się następująco: -przedłużanie głoski cz pozwala uzyskać sz, 14

15 -głośne wymawianie sz pozwala uzyskać ż, a głośne wymawianie cz pozwala uzyskać dż (wcześniej należy dziecku uświadomić różnicę pomiędzy głoską dźwięczną i bezdźwięczną poprzez przyłożenie jego palców do krtani). Można też etap rozpocząć od wywołania głoski dż. Prosimy dziecko, aby w trakcie wymawiania d dziąsłowego wykonywało ustami następujące ruchy: rozciągania ust w szerokim uśmiechu i ściąganie ich w tzw. ryjek, aż do momentu osiągnięcia głoski dż, potem wywołuje się pozostałe głoski: -przedłużanie głoski dż pozwala uzyskać ż, -z kolei ciche wymawianie głoski ż pozwala uzyskać głoskę sz, -ciche wymawianie głoski dż pozwala uzyskać cz, itd. Terapia wymowy głosek (s,z, c, dz) Najczęściej spotyka się międzyzębową i boczną realizację głosek s, z, c, dz. Dość często przyczyną nieprawidłowej realizacji głosek s, z, c, dz jest niezdolność do wytwarzania rowka w linii środkowej języka, co powoduje, że powietrze wydostaje się z jamy ustnej szerokim strumieniem. W takich sytuacjach ćwiczenia wstępne należy rozpocząć od wytworzenia rowka na języku, co można uzyskać poprzez ćwiczenia dmuchania przez rurkę i do rurki, naukę gwizdania, bądź ćwiczenie dmuchania. Podobnie postępuje się przy sygmatyzmie bocznym, z tą różnicą, że główny nacisk kładzie się na właściwy kierunek strumienia powietrza (tj. w linii środkowej języka, a nie w kierunku bocznych zębów), poprzez wykonywanie ćwiczeń dmuchania na wprost. Pomocą może być też buteleczka po lekarstwie. Podczas wymawiania przedłużonego s przesuwamy wylot buteleczki wzdłuż warg dziecka. Ustalamy w ten sposób miejsce wychodzenia powietrza (słychać głośniejszy szum). Jeśli jest ono zlokalizowane nie na środku, zaczynamy od dmuchania do buteleczki umieszczonej przed środkowymi siekaczami i stopniowo przekształcamy to dmuchanie w sss. Jest to tylko pomoc dodatkowa. Po wykształceniu umiejętności symetrycznego układania języka i prawidłowego kierowania strumienia powietrza, głoski syczące można wywołać w następujący sposób: -s: instruuje się dziecko, by w czasie dmuchania zbliżyło zęby do siebie, rozciągnęło usta w uśmiechu i stopniowo wycofywało język za zęby (logopeda może pomóc dziecku cofnąć język za pomocą sondy lub szpatułki). -poleca się dziecku, aby czubek języka włożyło między zęby, następnie prosi się je, żeby dmuchało przeciągle w linii środkowej (np. na wskazujący palec ustawiony przed ustami),- s; 15

16 -przedłużanie głoski c pozwala uzyskać s, -przedłużone dz pozwala uzyskać z, -ciche wymawianie z w efekcie daje s, więc głośne wymawianie s pozwala uzyskać z. -ciche wymawianie dz daje w efekcie c, a głośne wymawianie c pozwala uzyskać dz, -głoska t wymawiana mocno, przeciągle i z dentalizacją może przekształcić się w głoskę c. Terapia wymowy głosek (ś,ź, ć, dź) Wady głosek środkowojęzykowych (ś, ż, ć, dź) są rzadko spotykane. Mogą one mieć substytuty w postaci s, z, c, dz lub sz,ż, cz, dż, czasem przez t, d, ch. Bywają one też deformowane; wówczas obserwujemy niepełną miękkość, artykulacje boczne lub międzyzębowe. Najważniejszym ćwiczeniem przygotowującym do wywołania tego szeregu jest kształtowanie umiejętności głośnego ssania cukierka, z tym że należy pilnować, by środek grzbietu języka ćwiczącego dziecka całkowicie przylegał do podniebienia twardego. Po wykształceniu umiejętności wznoszenia środka grzbietu języka do podniebienia twardego prosi się dziecko o szybkie powtarzanie ti-ti-ti-ti... (w razie trudności poleca się mu zbliżyć czubek języka do dolnych zębów), z jednoczesnym lekkim przesunięciem czubka języka w kierunku wałka dziąsłowego, aż do uzyskania głoski ć. Pozostałe głoski uzyskuje się następująco: -przedłużenie głoski ć pozwala na uzyskanie ś, -wymawianie głośne głoski ś doprowadza do artykulacji ź, -wymawianie ć z jednoczesnym uruchomieniem wiązadeł głosowych pozwala na uzyskanie głoski dź. -wymawianie szeptem przedłużonego chi i powolne zamykanie ust aż do uzyskania ś. 2. Rotacyzm W obrębie tej wady wymowy wyodrębniamy: Mogirotacyzm - opuszczanie głoski [r]. Pararotacyzm - wymawianie zamiast [r] jakiegoś innego dźwięku, np. [l], [u], [i]. Zniekształcone formy [r] określane są mianem rotacyzmu właściwego. W obrębie rotacyzmu właściwego najczęściej pojawiają się następujące formy wadliwe: -rotacyzm uwularny, inaczej języczkowy (tzw. [r] francuskie) -rotacyzm lateralny (boczny), -labialny (wargowy), 16

17 -welarny (krtaniowy), -faryngealny (gardłowy). Bezpośrednią przyczyną rotacyzmu jest niedostateczna sprawność ruchowa czubka języka lub budowa anatomiczna języka - jeśli jest on zbyt duży i gruby albo też napięcie mięśniowe języka jest wzmożone lub osłabione czy wreszcie wędzidełko językowe jest zbyt krótkie, to wykonanie ruchów koniecznych do wytworzenia prawidłowej głoski [r] nie będzie możliwe. Ponadto wadliwa wymowa dźwięku [r] może być spowodowana obniżonym poziomem słuchu, opóźnionym rozwojem ruchowym i umysłowym oraz oddziaływaniem nieprawidłowego wzoru wymowy osób z otoczenia dziecka, a także słabą zdolnością dziecka do koncentrowania uwagi na dźwiękach mowy. W większości przypadków rotacyzmu prowadzi się ćwiczenia wstępne, których celem jest doprowadzenie do wibracji czubka języka. Do podstawowych ćwiczeń języka należą: -Rozciąganie języka leżącego swobodnie w jamie ustnej tak, aby jego boki dotykały zębów trzonowych, a następnie wysuwanie szerokiego języka. -Układanie szerokiego języka i wykonywanie wdechów i wydechów przy lekko rozchylonych wargach. -Ujmowanie brzegów języka między zęby trzonowe i unoszenie jego czubka do wałka dziąsłowego. -Unoszenie szerokiego języka za górne zęby. -Kląskanie językiem. -Liczenie górnych, a następnie dolnych zębów. -Masaż języka przez wysuwanie go i wsuwanie przez lekko zbliżone zęby. -Zdmuchiwanie skrawków papieru z czubka języka. -Szybkie i delikatne wymawianie dziąsłowych głosek [t] i [d] oraz [t] [d] [n] przy znacznym otwarciu ust. Wywołanie głoski r lub dochodzenie do prawidłowego jej artykułowania osiąga się przez zastosowanie różnych sposobów: Naśladowanie - opiera się na świadomych próbach dziecka dojścia do artykulacji pozwalającej wypowiedzieć głoskę r identycznie brzmiącą z usłyszaną od rodziców lub logopedy. Stosuje się tu wiele kompleksów dźwiękonaśladowczych (np.: kra, kra, kra, wrrr, wrrr, prrr, prrr, frrru, frrru, itp.). Naśladowanie połączone z mechanicznym oddziaływaniem, to kolejny sposób dochodzenia do prawidłowej artykulacji r. Pomoc mechaniczną logopeda stosuje jako uzupełnienie wspomagające. Po objaśnieniu dziecku, co należy zrobić, aby wypowiedzieć potrzebną głoskę, prosi o jej realizację. Gdy 17

18 zauważymy, że dziecko nie potrafi skierować końca języka do górnych dziąseł, a brak tego ruchu zniekształca głoskę, logopeda pomaga dziecku; stosując szpatułkę lub inne specjalistyczne aparaty mechaniczne. Propozycja Tarkowskiego Z. (1993 r.) uwzględnia równoczesne zastosowanie dwu rodzajów postępowania. Pierwszy, wyjściowy sposób, oparty jest na wykorzystaniu naturalnego odruchu parskania, tj. próbie wywołania r-dwuwargowego (prr furmańskie ) i wprowadzeniu go do wypowiedzi dziecka jako substytutu głoski r np.: - prr (r dwuwargowe) + adio = prr-adio (radio). - prr (r dwuwargowe) + anie = prr-anie (pranie) - prr (r dwuwargowe) + ano = prr-ano (rano) - prr (r dwuwargowe) + aca = prr-aca (praca), itd. Jednocześnie rozpoczynamy ćwiczenia komplikujące odruch parskania przez wprowadzenie między wargi czubka języka, który powinien uczestniczyć w parskaniu: rozpoczynamy próby uzyskania r standardowego w drodze płynnego przeroszenia wibrującego czubka języka z pozycji międzywargowej wibracji do pozycji górnych siekaczy, dziąsła lub podniebienia aż do uzyskania znormalizowanego r. Ćwiczenia mechaniczne. Ta droga okazuje się często konieczna w przypadku złożonego lub utrwalonego przez wiele lat rotacyzmu. Prosimy dziecko o szybkie wypowiadanie serii głosek ddddd, a jednocześnie przeszkadzamy mu w tym, wykonując energiczny ruch wahadłowy pod czubkiem języka osadzoną na szpatułce gumową częścią smoczka (gryzaczka). A oto konkretne, szczegółowe ćwiczenia zmierzające do wywołania głoski r : -Podnosimy rozluźniony język do podniebienia twardego i lekko dotykamy go, po czym nabieramy dużo powietrza przez nos, a wydychamy szybko i mocno przez usta. Silne uderzenie strumienia wydychanego powietrza może spowodować, że czubek języka zacznie drgać porwany niejako siłą strumienia wydychanego powietrza. -Przy dość szeroko otwartych ustach przyciskany przednią część języka do górnych zębów (siekaczy i kłów), co uniemożliwi wypływ powietrza, przy czym logopeda lub samo dziecko dotyka palcem brzegu języka od spodu. Nabieramy powietrza przez nos i silnie wydychamy przez usta. Silny strumień powietrza wydechowego spowoduje, że palec zostanie wypchnięty, a czubek języka ześlizgnie się po wałku dziąsłowym i zacznie wibrować. -Wymawiamy lekko i delikatnie sylaby [te-de], przy czym podczas wymowy głoski [d] (dziąsłowej) czubek języka powinien stykać się z dziąsłami; samogłoski zaś są tworzone bardzo cicho i krótko. Stale pamiętamy o tym, aby język był rozluźniony i szeroki. 18

19 -W czasie tworzenia pomocniczego dźwięku [l] szybko poruszamy palcem wskazującym pod czubkiem języka dziecka: język musi być rozluźniony, policzki przyciśnięte, w czasie przedłużania dźwięku pomocniczego [ź] opuszczamy energicznie szczękę dolną. Innym, trudniejszym sposobem jest potrącanie palcem wędzidełka podjęzykowego w czasie wymawiania [ź]. -Przekształcanie [r] z dziąsłowego [d]: język musi być luźny, szeroki, uniesiony wysoko i napięty w tylnej części. Głoska pomocnicza [d] musi być tworzona lekko i delikatnie, aby mogła być przekształcona w [r],przy czym należy pamiętać o odpowiednim otwarciu ust oraz silnym wydechu z intencją wprawienia w wibrację czubka języka, aby doprowadzić do wytworzenia [r], zbliżonego brzmieniowo do naturalnego r. -Wymawiamy połączenia [teda] najpierw w tempie wolnym, a następnie coraz szybciej, przy czym [e] wymawia się krótko i delikatnie, natomiast [a] z naciskiem i przedłużeniem. Wskutek tego postępowania otrzymamy sylabę [tra] z dźwiękiem [r) zbliżonym do prawidłowego [r]. -Powtarzamy w szybkim tempie połączenia [tdt - tdt]... oraz [dtd - dtd]... z tym, że dźwięk [t] ma być tworzony energicznie i z ekspresją, natomiast [dj bardzo delikatnie. W podobny sposób można również wymawiać połączenia [bda, bdo, bdu] z możliwie najkrótszym i delikatnym [d]. -W połączeniu [deda] [e] wymawiamy krótko i bez ekspresji, natomiast [a] długo i z przyciskiem. Następnie utrwalamy [r] w sylabach [dra, dro, dru, dra, dry] oraz w wyrazach: [drabina, droga-, drut] itp. -W miejscu, gdzie powinna występować głoska [r], wstawiamy podwójne [dd], wymawiając np. [bddat] brat, [bddanie] pranie, [tddawa] trawa, itd -Wymawiamy najpierw szeptem i bardzo swobodnie [t]... [d]..., a następnie [t], [d], [n] z wyraźną pauzą między [t, d] a [n]. Następnie wymawia się takie wyrazy, jak np. [trava], [trepy], w których zamiast [r] będzie wstawiony dźwięk [d], przy czym nagłosowe [t] w tych wyrazach powinno być wyróżnione, a [d] nieco słabsze, jednakże obydwa dźwięki tworzymy przy maksymalnie ograniczonych ruchach języka. Jeśli dziecko umie wymawiać prawidłowo ćwiczone wyrazy w tempie wolnym, przechodzimy do coraz szybszego wymawiania, zbliżając się tym sposobem coraz bardziej do prawidłowego [r]. -W pracy z małymi dziećmi stosuje się często metodę polegającą na wstawianiu przed [d] delikatnego, krótkiego [e]. I tak, ćwicząc [ed, ed, ed]. Powstaje przy tym jednouderzeniowe [r], które można od razu ćwiczyć w nagłosie (na początku słowa) wypowiadanie wyrazów zachowując następującą kolejność samogłosek, występujących po [r): [a, e, y, u, o], a więc [rak, ryk, ruch, rok]. 19

20 Ważne i zasadnicze znaczenie ma dobór wyrazów do ćwiczeń logopedycznych. Skorygowanego dźwięku [r] nie staramy się wymawiać w izolacji, lecz łączymy go początkowo z głoskami zwartymi bezdźwięcznymi,: -Głoska [r] występuje po spółgłoskach według kolejności: [p, b, t, d, k, g, x, m, f, v, ś, s; z, ś, ź] w nagłosie (na początku) i w śródgłosie (wewnątrz wyrazu); -Głoska [r) występuje w sąsiedztwie samogłosek [a, e, y, u o], które ma znaczenie wówczas, - gdy [r] znajduje się w nagłosie wyrazu; -Oprócz głoski [r] występują jej najczęściej spotykane substytucje: [r] oraz [1], [1'], [r] oraz [i], [r] oraz [1] i [j], [r] oraz [u]. -Głoska [r] występuje dwu- lub trzykrotnie: dwukrotnie [r] oraz [~], dwukrotnie [r] oraz [l], dwukrotnie [r], trzykrotnie [r]. Celem zautomatyzowania artykulacji głoski r stosuje się metodę powtórzenia odtwórczego, samodzielnego nazywania przedmiotów na obrazkach. Wskazane są zadania naprowadzające. dziecko na poszukiwanie wyrazów zawierających utrwalaną głoskę r. Wielce pomocna okazuje się tu również praca nad analizą i syntezą dźwiękową. Końcowym etapem postępowania logopedycznego jest kształtowanie u dziecka umiejętności i nawyku bezbłędnego używania głoski r we wszystkich sytuacjach językowego porozumiewania się. W czasie zajęć należy przechodzić od wyrazów do tekstów, stosować różne formy i rodzaje ćwiczeń słownych, wykorzystywać ćwiczenia twórcze, dobierać materiał bogaty w utrwalaną głoskę, a w końcowym stadium minimalizować tę zasadę na rzecz powrotu do tekstu normalnego i spontanicznie prowadzonego dialogu. 3. Kappacyzm (k) i gammacyzm (g): Wśród nieprawidłowości w wymowie głosek k i g wyróżnia się: Kappacyzm właściwy i gammacyzm właściwy - deformacja głosek k i g, która jest wynikiem zwarcia krtaniowego, w rezultacie którego powstają brzmienia zbliżone do k, g. Parakappacyzm i paragammacyzm ( występujące najczęściej w mojej praktyce logopedycznej) jest to zamiana zwartych tylnojęzykowych k, ki, g, gi na zwarte zębowe t, ti, d, di lub h zjawisko to występuje jako etap przejściowy w procesie kształtowania i 20

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ W KRZAKACH Cele ogólne planu pracy: artykulacji oraz ich koordynacji); nie umiejętności poprawnej artykulacji wszystkich głosek; Cele szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

Informator logopedyczny dla nauczycieli

Informator logopedyczny dla nauczycieli Informator logopedyczny dla nauczycieli Należy do dobrego wychowania dzieci, ażeby dobrze wykształcić narzędzie mowy, ażeby dzieci nauczyć każde słowo doskonale, wyraźnie i często wymawiać. I to będzie

Bardziej szczegółowo

TERAPIA WAD WYMOWY ORAZ ĆWICZENIA WSPOMAGAJĄCE ARTYKULACJĘ

TERAPIA WAD WYMOWY ORAZ ĆWICZENIA WSPOMAGAJĄCE ARTYKULACJĘ TERAPIA WAD WYMOWY ORAZ ĆWICZENIA WSPOMAGAJĄCE ARTYKULACJĘ Terapia logopedyczna obejmuje: usuwanie zaburzeń mowy, przywracanie mowy w przypadku jej utraty, nauczanie mowy, która się nie wykształciła, wyrównywanie

Bardziej szczegółowo

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W GŁOJSCACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 W RAMACH POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOEPDYCZNEJ SZKOŁA POPRAWNEJ WYMOWY

PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOEPDYCZNEJ SZKOŁA POPRAWNEJ WYMOWY Szkoła PODSTAWOWA NR 1 W BRODNICY PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOEPDYCZNEJ SZKOŁA POPRAWNEJ WYMOWY CELE LOGOPEDYCZNE: 1. Stymulowanie rozwoju mowy i języka tak, aby wszystkie dzieci osiągnęły: sprawność strony

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU:

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: PROGRAM PRACY a1 Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: WYRÓWNYWANIA SZANS EDUKACYJNYCH UCZNIÓW Z GRUP O UTRUDNIONYM

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY LOGOPEDY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 W SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH

PLAN PRACY LOGOPEDY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 W SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH PLAN PRACY LOGOPEDY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 W SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH ROK SZKOLNY 2015/2016 PLAN PRACY LOGOPEDY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 W SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH Zgodnie z: Rozporządzeniem MEN z dnia 30 kwietnia

Bardziej szczegółowo

logopedia to nauka o kształtowaniu się prawidłowej mowy, usuwaniu wad wymowy oraz nauczaniu mowy w przypadku jej braku lub utraty ( I.

logopedia to nauka o kształtowaniu się prawidłowej mowy, usuwaniu wad wymowy oraz nauczaniu mowy w przypadku jej braku lub utraty ( I. logopedia to nauka o kształtowaniu się prawidłowej mowy, usuwaniu wad wymowy oraz nauczaniu mowy w przypadku jej braku lub utraty ( I. Styczek) kształtowanie prawidłowej mowy, dbanie o jej prawidłowy i

Bardziej szczegółowo

PLAN TERAPII LOGOPEDYCZNEJ. Prowadząca: mgr Anna Skrocka

PLAN TERAPII LOGOPEDYCZNEJ. Prowadząca: mgr Anna Skrocka PLAN TERAPII LOGOPEDYCZNEJ Prowadząca: mgr Anna Skrocka WSTĘP Prawidłowy rozwój mowy stanowi, obok właściwego poziomu funkcji intelektualnych, percepcyjnych i motorycznych, bardzo istotny element dojrzałości

Bardziej szczegółowo

TERAPIA LOGOPEDYCZNA. Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy.

TERAPIA LOGOPEDYCZNA. Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy. TERAPIA LOGOPEDYCZNA Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy. Zajęcia odbywają się systematycznie, dostosowane są do możliwości psychofizycznych każdego ucznia. Terapia prowadzona jest

Bardziej szczegółowo

TERAPEUTYCZNO - PROFILAKTYCZY PROGRAM LOGOPEDYCZNY

TERAPEUTYCZNO - PROFILAKTYCZY PROGRAM LOGOPEDYCZNY TERAPEUTYCZNO - PROFILAKTYCZY PROGRAM LOGOPEDYCZNY realizowany w Oddziale Przedszkolnym oraz Szkole Podstawowej w Krzemieniewicach przeznaczony dla dzieci klas O-VI Prawidłowy rozwój mowy, obok właściwego

Bardziej szczegółowo

Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie

Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie Opracowała: mgr Agnieszka Sokółka Wstęp Umiejętność poprawnego mówienia jest w naszych czasach szczególnie ważna.

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WAD WYMOWY, SPOSÓB ICH ROZPOZNAWANIA ORAZ ZESTAW ĆWICZEŃ WSPOMAGAJĄCYCH TERAPIĘ LOGOPEDYCZNĄ KLASYFIKACJA ZABURZEŃ MOWY

CHARAKTERYSTYKA WAD WYMOWY, SPOSÓB ICH ROZPOZNAWANIA ORAZ ZESTAW ĆWICZEŃ WSPOMAGAJĄCYCH TERAPIĘ LOGOPEDYCZNĄ KLASYFIKACJA ZABURZEŃ MOWY CHARAKTERYSTYKA WAD WYMOWY, SPOSÓB ICH ROZPOZNAWANIA ORAZ ZESTAW ĆWICZEŃ WSPOMAGAJĄCYCH TERAPIĘ LOGOPEDYCZNĄ Czynniki wywołujące zaburzenia mowy są różne. Dzieli się je na wewnątrzpochodne (endogenne)

Bardziej szczegółowo

mgr Ewelina Gibowicz

mgr Ewelina Gibowicz mgr Ewelina Gibowicz * Zdolność do nabycia umiejętności posługiwania się mową jest WRODZONA * Warunek ujawnienia się tej zdolności: - WŁASNA AKTYWNOŚĆ DZIECKA - OTOCZENIE, KTÓRE POSŁUGUJE SIĘ JĘZYKIEM

Bardziej szczegółowo

PLAN TERAPII LOGOPEDYCZNEJ. Prowadząca: mgr Anna Skrocka

PLAN TERAPII LOGOPEDYCZNEJ. Prowadząca: mgr Anna Skrocka PLAN TERAPII LOGOPEDYCZNEJ Prowadząca: mgr Anna Skrocka WSTĘP Prawidłowy rozwój mowy stanowi, obok właściwego poziomu funkcji intelektualnych, percepcyjnych i motorycznych, bardzo istotny element dojrzałości

Bardziej szczegółowo

Zabawy i ćwiczenia logopedyczne:

Zabawy i ćwiczenia logopedyczne: Zabawy i ćwiczenia logopedyczne: 1. Ćwiczenia żuchwy: a. opuszczanie i unoszenie; b. przesuwanie w prawo i w lewo; c. wysuwanie do przodu; d. żucie (przy zamkniętych wargach). 2. Ćwiczenia warg: a. szerokie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć logopedycznych

Scenariusz zajęć logopedycznych Scenariusz zajęć logopedycznych Rodzaj terapii: logopedyczna Czas trwania zajęć: 45 min. Etap kształcenia: szkoła podstawowa Klasa: I Forma pracy: indywidualna Diagnoza logopedyczna: Dziewczynka lat 7

Bardziej szczegółowo

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Prawidłowy rozwój mowy uwarunkowany jest właściwym rozwojem intelektualnym, fizycznym i emocjonalnym. Opanowanie właściwej techniki mówienia, wyraziste wymawianie

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WAD WYMOWY

CHARAKTERYSTYKA WAD WYMOWY CHARAKTERYSTYKA WAD WYMOWY Czynniki wywołujące zaburzenia mowy są różne. Dzieli się je na endogenne (wewnątrzpochodne) i egzogenne (zewnątrzpochodne). Bez względu na wiek pojawienia się, wszystkie zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Grażyna Krzysztoszek, Małgorzata Piszczek MATERIA WYRAZOWO-OBRAZKOWY DO UTRWALANIA POPRAWNEJ WYMOWY G OSEK A, O, U, E, I, Y, A,, E,

Grażyna Krzysztoszek, Małgorzata Piszczek MATERIA WYRAZOWO-OBRAZKOWY DO UTRWALANIA POPRAWNEJ WYMOWY G OSEK A, O, U, E, I, Y, A,, E, Grażyna Krzysztoszek, Małgorzata Piszczek MATERIA WYRAZOWO-OBRAZKOWY DO UTRWALANIA POPRAWNEJ WYMOWY G OSEK A, O, U, E, I, Y, A,, E, 10 Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2012 Korekta: Danuta

Bardziej szczegółowo

Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym

Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym Wiek przedszkolny dziecka jest okresem swoistej mowy dziecięcej. Charakteryzuje się on substytucją, uproszczeniami i seplenieniem.

Bardziej szczegółowo

Wyniki przesiewowego badania logopedycznego u uczniów z klas pierwszych

Wyniki przesiewowego badania logopedycznego u uczniów z klas pierwszych Wyniki przesiewowego badania logopedycznego u uczniów z klas pierwszych Rok szkolny 2010/2011 Cel badania Celem logopedycznego badania przesiewowego była ocena stanu wymowy uczniów podejmujących naukę

Bardziej szczegółowo

Zabawy buzi i ję WSTĘP PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ

Zabawy buzi i ję WSTĘP PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ Zabawy buzi i ję zyczka WSTĘP Okres przedszkolny jest czasem formowania się systemu fonetycznofonologicznego oraz pojawiania się wszystkich kategorii gramatycznych oraz

Bardziej szczegółowo

Z tego rozdziału dowiesz się:

Z tego rozdziału dowiesz się: Rozdział 2 Jak powstaje głos? Z tego rozdziału dowiesz się: które partie ciała biorą udział w tworzeniu głosu, jak przebiega proces wzbudzania dźwięku w krtani, w jaki sposób dźwięk staje się głoską, na

Bardziej szczegółowo

Program Logopedia. - opis szczegółowy. Szereg ciszący.

Program Logopedia. - opis szczegółowy. Szereg ciszący. Program Logopedia - opis szczegółowy Pakiet LOGOPEDIA daje możliwość ciągłego monitorowania terapii, pozwala na bieżącą analizę stopnia zaburzenia płynności mowy i zindywidualizowanie procesu terapeutycznego.

Bardziej szczegółowo

DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!!

DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!! DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!! Mowa jest zwierciadłem duszy człowieka i trzeba o nią dbać... Prawidłowe kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Jak ćwiczyć słuch fonematyczny wskazówki dla rodziców

Jak ćwiczyć słuch fonematyczny wskazówki dla rodziców Jak ćwiczyć słuch fonematyczny wskazówki dla rodziców Słuch fonematyczny to umiejętność rozróżniania najmniejszych elementów mowy - tzn. fonemów. Oznacza to, że dziecko może wyodrębnić z potoku mowy zdania,

Bardziej szczegółowo

Justyna Gogol Adelina Horoń

Justyna Gogol Adelina Horoń Justyna Gogol Adelina Horoń Nie jest jednorazowa, kształtuje się przez wielokrotny kontakt z badanym. Cele: Potwierdzenie/wykluczenie zjawisk logopedycznych (zaburzeń) Przewidywanie ewentualnych tendencji

Bardziej szczegółowo

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY zjawisko dotyczące wolniejszego wykształcenia się zdolności percepcyjnych lub/i ekspresyjnych

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Harmonogram realizacji wsparcia od 0. 0. 20 r. do 5. 06. 20r. Umowa nr Działanie Podziałanie Beneficjent

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w terapii mowy dziecka

Rola rodziców w terapii mowy dziecka Rola rodziców w terapii mowy dziecka Począwszy od życia płodowego dziecko rejestruje dźwięki z otoczenia, najlepiej rozpoznaje głos matki. Już w pierwszym miesiącu życia noworodek krzykiem i płaczem sygnalizuje

Bardziej szczegółowo

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 9 w Radomiu

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 9 w Radomiu Publiczna Szkoła Podstawowa nr 9 w Radomiu RAMOWY PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ Opracowanie neurologopeda mgr Justyna Sambor Ramowy program terapii logopedycznej. Opracowała mgr Justyna Sambor 1 Wstęp

Bardziej szczegółowo

Eduterapeutica Logopedia do pracy z dziećmi wykazującymi zaburzenia rozwoju mowy

Eduterapeutica Logopedia do pracy z dziećmi wykazującymi zaburzenia rozwoju mowy Badania m.in. gotowości szkolnej sześciolatków* wskazują na potrzebę udzielania intensywnej pomocy logopedycznej około 60% dzieci. To ogromne wyzwanie dla terapeutów. Prawidłowy rozwój mowy dziecka jest

Bardziej szczegółowo

Gazetka przedszkolna nr 2 luty 2015 r.

Gazetka przedszkolna nr 2 luty 2015 r. Gazetka przedszkolna nr 2 luty 2015 r. W NUMERZE: I.Bal karnawałowy Szablony karnawałowych masek II.Jak rozwijać słuch fonematyczny u dzieci w wieku przedszkolnym? Co to jest słuch fonematyczny? Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

kształcenie świadomości fonologicznej u dzieci 6-letnich; podnoszenie sprawności artykulacyjnej;

kształcenie świadomości fonologicznej u dzieci 6-letnich; podnoszenie sprawności artykulacyjnej; I. Wstęp Jednym z podstawowych zadań oddziaływania dydaktycznego wobec uczniów klasy 0 jest przygotowanie ich do opanowania umiejętności czytania i pisania. Istota tych procesów związana jest z przetwarzaniem

Bardziej szczegółowo

Według L. Kaczmarka (1981) dyslalia (szeroko rozumiana jako wszystkie wady wymowy) może być:

Według L. Kaczmarka (1981) dyslalia (szeroko rozumiana jako wszystkie wady wymowy) może być: Agata Nazarewicz-Jonko Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna Nr 2 w Lublinie Wady wymowy Wady wymowy, czyli zaburzenia artykulacji, zostały już dawno uporządkowane i przedstawione za pomocą odpowiedniej

Bardziej szczegółowo

Najczęściej spotykane rodzaje wad wymowy u dzieci:

Najczęściej spotykane rodzaje wad wymowy u dzieci: Zaburzenia mowy to wszelkie odstępstwo od prawidłowej mowy, od normy przyjętej w danym języku. Zaburzenia mowy ujawniaj ą si ę w postaci : nieprawidłowej wymowy głosek wady wymowy opóźnionego rozwoju mowy

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY LOGOPEDY SZKOLNEGO NA ROK SZKOLNY 2014/2015

PLAN PRACY LOGOPEDY SZKOLNEGO NA ROK SZKOLNY 2014/2015 PLAN PRACY LOGOPEDY SZKOLNEGO NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Logopedia zajmuje się kształtowaniem mowy, zapobieganiem zaburzeniom mowy i ich usuwaniem, troską o kulturę żywego słowa. Terapia logopedyczna obejmuje

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNY PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNYCH DLA UCZNIA KLASY DRUGIEJ GIMNAZJUM

INDYWIDUALNY PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNYCH DLA UCZNIA KLASY DRUGIEJ GIMNAZJUM INDYWIDUALNY PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNYCH DLA UCZNIA KLASY DRUGIEJ GIMNAZJUM Uczeń klasy drugiej gimnazjum zakwalifikowany do kształcenia specjalnego ze względu na obniżenie rozwoju sprawności umysłowych

Bardziej szczegółowo

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki,

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, śpiewania, a nawet tworzenia łatwych melodii oraz w jakim

Bardziej szczegółowo

Posługiwanie się mową artykułowaną nie jest czynnością wrodzoną - umiejętność ta musi być nabywana na drodze społecznych uwarunkowań, poprzez kontakt

Posługiwanie się mową artykułowaną nie jest czynnością wrodzoną - umiejętność ta musi być nabywana na drodze społecznych uwarunkowań, poprzez kontakt ETAPY ROZWOJU MOWY DZIECKA Posługiwanie się mową artykułowaną nie jest czynnością wrodzoną - umiejętność ta musi być nabywana na drodze społecznych uwarunkowań, poprzez kontakt z otoczeniem. Zanim jednak

Bardziej szczegółowo

MOWA I JEJ ROZWÓJ. Termin,,mowa obejmuje zarówno czynności mówienia, jak i rozumienia mowy.

MOWA I JEJ ROZWÓJ. Termin,,mowa obejmuje zarówno czynności mówienia, jak i rozumienia mowy. MOWA I JEJ ROZWÓJ Termin,,mowa obejmuje zarówno czynności mówienia, jak i rozumienia mowy. Człowiek jest istotą społeczną i podejmuje wiele działań, by porozumiewać się. Jednym ze sposobów takiego kontaktowania

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka logopedyczna w zabawach ruchowych

Profilaktyka logopedyczna w zabawach ruchowych Joanna Sawa Profilaktyka logopedyczna w zabawach ruchowych Profilaktyka logopedyczna jest to kształtowanie prawidłowej mowy u dzieci od najwcześniejszego okresu ich Ŝycia, dbanie o właściwą stymulację

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA RYMOWANEK DO ĆWICZEŃ LOGOPEDYCZNYCH PRZEWODNIK DLA LOGOPEDÓW I NAUCZYCIELI

KSIĘGA RYMOWANEK DO ĆWICZEŃ LOGOPEDYCZNYCH PRZEWODNIK DLA LOGOPEDÓW I NAUCZYCIELI Teresa Bogdańska Grażyna Maria Olszewska KSIĘGA RYMOWANEK DO ĆWICZEŃ LOGOPEDYCZNYCH PRZEWODNIK DLA LOGOPEDÓW I NAUCZYCIELI Przeczytaj fragment. To systematyczny przegląd ćwiczeń wymowy wszystkich głosek

Bardziej szczegółowo

Metody logopedyczne: ćwiczenia usprawniające narządy mowy (język i wargi), ćwiczenia oddechowe.

Metody logopedyczne: ćwiczenia usprawniające narządy mowy (język i wargi), ćwiczenia oddechowe. Temat: Utrwalenie prawidłowej artykulacji głosek szeregu szumiącego i syczącego w wyrazach i zdaniach. Cele ogólne: utrwalenie głosek szeregu szumiącego i syczącego w nagłosie, wygłosie, śródgłosie w wyrazach

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ PRZEDSZKOLA NR 3 W WOLSZTYNIE

PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ PRZEDSZKOLA NR 3 W WOLSZTYNIE 15.09.2015 PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ PRZEDSZKOLA NR 3 W WOLSZTYNIE Opracowanie: Ewa Sokołowska Anna Ukraińska Klaudia Patalas Wstęp Wyniki badań logopedycznych, a także indywidualna obserwacja

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ POPRAWNIE MÓWIMY. Opracowanie: Monika Dworaczek

PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ POPRAWNIE MÓWIMY. Opracowanie: Monika Dworaczek PROGRAM PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ POPRAWNIE MÓWIMY Opracowanie: Monika Dworaczek 1 Założenia programu: Program jest skierowany do dzieci 3 letnich z grupy Żabki, rozpoczynających edukację w Samorządowym

Bardziej szczegółowo

LOGOPEDIA [SP nr 7] Zestawy do pionizowania i lateralizacji - skuteczne w terapii dysartrii-podręcznik

LOGOPEDIA [SP nr 7] Zestawy do pionizowania i lateralizacji - skuteczne w terapii dysartrii-podręcznik LOGOPEDIA [SP nr 7] 1. Niezbędnik logopedy Służy do: ćwiczenia bierne (masaże) aparatu artykulacyjnego, ćwiczenia wspomagane (pomoc przy ruchach docelowych aparatu mowy z udziałem ćwiczącego) uczulanie

Bardziej szczegółowo

Opóźniony rozwój mowy

Opóźniony rozwój mowy Opóźniony rozwój mowy O opóźnionym rozwoju mowy mówimy najczęściej, gdy pewien etap rozwoju mowy dziecka nie pojawił się w czasie powszechnie uznanym za właściwy, czyli wystąpił później niż u rówieśników.

Bardziej szczegółowo

Pierwsza wizyta u logopedy Standardy postępowania krok po kroku

Pierwsza wizyta u logopedy Standardy postępowania krok po kroku Pierwsza wizyta u logopedy Standardy postępowania krok po kroku KROK 1: Zapisanie dziecka na wizytę logopedyczną: Na pierwszą wizytę/ konsultację logopedyczną należy zapisać dziecko w sekretariacie Poradni

Bardziej szczegółowo

ROLA SŁUCHU FONEMATYCZNEGO

ROLA SŁUCHU FONEMATYCZNEGO ROLA SŁUCHU FONEMATYCZNEGO Od dawna było wiadomo, że to nie słowo stanowi punkt startowy dla nabywania mowy i języka, ale umiejętność różnicowania słuchowego przez niemowlę (Grimm 1995) Słuch fonematyczny

Bardziej szczegółowo

Czy twoje dziecko wymaga pomocy logopedycznej?

Czy twoje dziecko wymaga pomocy logopedycznej? Czy twoje dziecko wymaga pomocy logopedycznej? Przyczyną kłopotów z nauką u dzieci są bardzo często wady wymowy. Wadliwa wymowa może odzwierciedlać się w czytaniu i w pisaniu, co obniża samoocenę dziecka

Bardziej szczegółowo

WSPOMAGANIE DZIECKA W ROZWOJU INTELEKTUALNYM. A mowa B percepcja wzrokowa C percepcja słuchowa D myślenie E pamięć F uwaga G lateralizacja H wiedza

WSPOMAGANIE DZIECKA W ROZWOJU INTELEKTUALNYM. A mowa B percepcja wzrokowa C percepcja słuchowa D myślenie E pamięć F uwaga G lateralizacja H wiedza WSPOMAGANIE DZIECKA W ROZWOJU INTELEKTUALNYM A mowa B percepcja wzrokowa C percepcja słuchowa D myślenie E pamięć F uwaga G lateralizacja H wiedza PLANOWANE DZIAŁANIA A B - Ćwiczenia oddechowe mające na

Bardziej szczegółowo

Wymowa u dzieci w wieku przedszkolnym

Wymowa u dzieci w wieku przedszkolnym Wymowa u dzieci w wieku przedszkolnym Opracowała: mgr Anna Smardzewska Nauczyciel Przedszkola Samorządowego nr1 w Aleksandrowie Kuj. Wprowadzenie Wymowa dziecka jest przedmiotem badań różnych nauk i budzi

Bardziej szczegółowo

Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy z dziećmi z zaburzona komunikacją językową.

Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy z dziećmi z zaburzona komunikacją językową. Metoda Krakowska Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy z dziećmi z zaburzona komunikacją językową. Jest to metoda sylabowa oparta na wspomaganiu

Bardziej szczegółowo

Kompetencje językowe i komunikacyjne dzieci z autyzmem co oceniaćżeby dobrze pomóc?

Kompetencje językowe i komunikacyjne dzieci z autyzmem co oceniaćżeby dobrze pomóc? Kompetencje językowe i komunikacyjne dzieci z autyzmem co oceniaćżeby dobrze pomóc? Prowadzenie i opracowanie: Katarzyna Siwek Węgrów, 15.11.2010r. Autyzm a funkcjonowanie językowe Zaburzenia porozumiewania

Bardziej szczegółowo

Program. zajęć logopedycznych

Program. zajęć logopedycznych Szkoła Podstawowa w Rakowie Program zajęć logopedycznych Opracowała: mgr Małgorzata Adamczyk Wstęp Logopedia-nauka zajmująca się kształtowaniem prawidłowej mowy, zapobieganiem powstawaniu wad wymowy, likwidowaniem

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik Nr 1 Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Zakup pomocy dydaktycznych do zajęć logopedycznych, w ramach Zadania nr 2 : Uruchomienie zajęć dodatkowych dla dzieci uczęszczających do nowopowstałych

Bardziej szczegółowo

Kiedy do logopedy. Z Twoją pomocą dziecko da sobie radę. Koniecznie udaj się z dzieckiem do logopedy, gdy dziecko:

Kiedy do logopedy. Z Twoją pomocą dziecko da sobie radę. Koniecznie udaj się z dzieckiem do logopedy, gdy dziecko: Oto kilka ciekawych artykułów dla Rodziców, którzy chcą dowiedzieć się czegoś na temat prostych sposobów pracy z dzieckiem, potrzebującym pomocy logopedycznej. Myślę, że można znaleźć tu coś ciekawego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia przygotowujące do wywołania głosek ciszących ś,ź,ć,dź

Ćwiczenia przygotowujące do wywołania głosek ciszących ś,ź,ć,dź Ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mowy Każde zaburzenie mowy posiada swoją specyfikę i wymaga odpowiedniego postępowania. Prowadząc terapię wad wymowy należy pamiętać, że obok ćwiczeń oddechowych

Bardziej szczegółowo

Jak uczynić mowę dziecka lekką, łatwą i przyjemną?

Jak uczynić mowę dziecka lekką, łatwą i przyjemną? Jak uczynić mowę dziecka lekką, łatwą i przyjemną? Logopeda Aleksandra Szymicka radzi: Prawidłowy rozwój mowy dziecka stanowi podstawę kształtowania i rozwoju jego osobowości. Dzięki rozumieniu mowy poznaje

Bardziej szczegółowo

Dysleksje Metoda 18 struktur wyrazowych

Dysleksje Metoda 18 struktur wyrazowych Dysleksje Metoda 18 struktur wyrazowych Metoda 18 struktur wyrazowych przedstawia pracę korekcyjnokompensacyjną stosowaną i sprawdzoną przez autorki w ciągu ostatnich siedmiu lat. Jest to metoda przeznaczona

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ DO PROJEKTU LEPSZY START DLA GRUPY UCZNIÓW Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU

PROGRAM ZAJĘĆ DO PROJEKTU LEPSZY START DLA GRUPY UCZNIÓW Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU PROGRAM ZAJĘĆ DO PROJEKTU LEPSZY START DLA GRUPY UCZNIÓW Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU Opracowany przez nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej Szkoły Podstawowej im. Bł. ks. Jana Balickiego w Polnej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z przesiewowych badań słuchu i mowy

Sprawozdanie z przesiewowych badań słuchu i mowy Sprawozdanie z przesiewowych badań słuchu i mowy 1. Zakres Badań Przesiewowych Słuchu, Wzroku i Mowy. Badania były przeprowadzana przy użyciu programów komputerowych w ramach programu Badań Przesiewowych

Bardziej szczegółowo

Miłe uszom dźwięki. Iwona Michalak-Widera

Miłe uszom dźwięki. Iwona Michalak-Widera Iwona Michalak-Widera Miłe uszom dźwięki Ćwiczenia narządów artykulacyjnych przygotowujące do wymawiania głosek języka polskiego i metody prawidłowej realizacji dźwięków Unikat-2 Katowice, 2003 Recenzent:

Bardziej szczegółowo

Wiosna logopedyczna Ilona Żyła. Jak wspomagać rozwój mowy dziecka przedszkolnego

Wiosna logopedyczna Ilona Żyła. Jak wspomagać rozwój mowy dziecka przedszkolnego Wiosna logopedyczna Ilona Żyła Jak wspomagać rozwój mowy dziecka przedszkolnego Jak dzieci uczą się mówić? bocian chodził na długich czerwonych nogach i paplał po egipsku; nauczył się bowiem tego języka

Bardziej szczegółowo

Konspekt zajęć logopedycznych

Konspekt zajęć logopedycznych Konspekt zajęć logopedycznych Temat zajęć: Ja i mój dom Rodzaj terapii: logopedyczna Czas trwania zajęć: 45 min. Etap kształcenia: szkoła podstawowa Forma pracy: indywidualna Diagnoza logopedyczna: Dziecko

Bardziej szczegółowo

Ogólne ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mowy: język, warg, żuchwę i podniebienie

Ogólne ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mowy: język, warg, żuchwę i podniebienie Ogólne ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mowy: język, warg, żuchwę i podniebienie Dzieci mają naturalną skłonność do wielokrotnego powtarzania ulubionych zabaw. Jeśli więc potraktujemy ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Seplenienie dotyczy nieprawidłowej wymowy głosek z szeregów syczącego (s, z, c, dz), szumiącego (sz, ż, cz, dż) oraz ciszącego (ś, ź, ć, dź).

Seplenienie dotyczy nieprawidłowej wymowy głosek z szeregów syczącego (s, z, c, dz), szumiącego (sz, ż, cz, dż) oraz ciszącego (ś, ź, ć, dź). SEPLENIENIE Seplenienie dotyczy nieprawidłowej wymowy głosek z szeregów syczącego (s, z, c, dz), szumiącego (sz, ż, cz, dż) oraz ciszącego (ś, ź, ć, dź). Zaczynamy od ćwiczeń artykulacyjnych Często przyczyną

Bardziej szczegółowo

Propozycje ćwiczeń logopedycznych do wykorzystania przez rodziców

Propozycje ćwiczeń logopedycznych do wykorzystania przez rodziców Propozycje ćwiczeń logopedycznych do wykorzystania przez rodziców Ćwiczenia logopedyczne, które chcę tu zaprezentować, mają charakter uniwersalny, bowiem można je stosować w różnorodnych sytuacjach. W

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa im. T. i J. Działyńskich w Plewiskach Listopad 2012

Szkoła Podstawowa im. T. i J. Działyńskich w Plewiskach Listopad 2012 Szkoła Podstawowa im. T. i J. Działyńskich w Plewiskach Listopad 2012 Dla poprawnego artykułowania dźwięków mowy konieczna jest zarówno sprawność, jak i prawidłowa budowa aparatu artykulacyjnego. Ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. Pedagogika. studia pierwszego stopnia

Karta przedmiotu. Pedagogika. studia pierwszego stopnia Karta przedmiotu Pedagogika studia pierwszego stopnia Przedmiot: Warsztaty logopedyczne Przedmiot w języku angielskim: Speech training workshops. Kod przedmiotu: Typ przedmiotu/modułu: Obowiązkowy X obieralny

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA LOGOPEDYCZNE STYMULUJĄCE ROZWÓJ MOWY DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

ĆWICZENIA LOGOPEDYCZNE STYMULUJĄCE ROZWÓJ MOWY DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM ĆWICZENIA LOGOPEDYCZNE STYMULUJĄCE ROZWÓJ MOWY DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM I ĆWICZENIA ODDECHOWE Cele; - wydłużenie fazy wydechowej - zwiększenie pojemności płuc - różnicowanie fazy wdechowej i wydechowej

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK KASZUBSKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK KASZUBSKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK KASZUBSKI KLASY I VI I. Ocenianie osiągnięć uczniów w zakresie języka kaszubskiego ma na celu : - zmierzenie wyników pracy ucznia, - ujawnienie jego osiągnięć i braków,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ LOGOPEDYCZNYCH W ROKU SZKOLNYM 2013/2014

PROGRAM ZAJĘĆ LOGOPEDYCZNYCH W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 PROGRAM ZAJĘĆ LOGOPEDYCZNYCH W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 Logopeda to specjalista zaburzeń mowy. Prowadzi czynności mające na celu usunięcie zaburzeń mowy, a ściślej złagodzenie skutków tych zaburzeń. Pomaga

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA I KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA KLAS I III. obowiązujące od roku szkolnego 2015/2016

WYMAGANIA I KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA KLAS I III. obowiązujące od roku szkolnego 2015/2016 WYMAGANIA I KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA KLAS I III obowiązujące od roku szkolnego 2015/2016 Wymagania konieczne* : - zna i rozumie najbardziej podstawowe pojęcia, - reaguje na proste komunikaty

Bardziej szczegółowo

Karta(sylabus)modułu/ przedmiotu Pedagogika studia pierwszego stopnia. Rodzaje zajęć i liczba godzin: Wykład Ćwiczenia 15 Liczba punktów ECTS: 1

Karta(sylabus)modułu/ przedmiotu Pedagogika studia pierwszego stopnia. Rodzaje zajęć i liczba godzin: Wykład Ćwiczenia 15 Liczba punktów ECTS: 1 Przedmiot: Rok: II Warsztaty logopedyczne Speech training workshops Karta(sylabus)modułu/ przedmiotu Pedagogika studia pierwszego stopnia Semestr: IV Rodzaje zajęć i liczba Studia stacjonarne godzin: Wykład

Bardziej szczegółowo

opinii Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej kart indywidualnych potrzeb ucznia informacji od wychowawców i rodziców.

opinii Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej kart indywidualnych potrzeb ucznia informacji od wychowawców i rodziców. PROGRAM ZAJĘĆ DLA UCZNIÓW ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU, W TYM ZAGROŻONYCH RYZYKIEM DYSLEKSJI W RAMACH PROJEKTU Program indywidualizacji procesu nauczania i wychowania uczniów klas

Bardziej szczegółowo

Rozwój mowy dziecka i jego wspomaganie

Rozwój mowy dziecka i jego wspomaganie Rozwój mowy dziecka i jego wspomaganie Mowa nie jest umiejętnością wrodzoną, osiągnięcie prawidłowego stanu mowy uwarunkowane jest określonymi czynnikami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Barbara Sawa zalicza

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WZOROWEJ WYMOWY

AKADEMIA WZOROWEJ WYMOWY Danuta Klimkiewicz Elżbieta Siennicka-Szadkowska AKADEMIA WZOROWEJ WYMOWY SZ Wydawnictwo Skrzat Kraków Copyright by Danuta Klimkiewicz Edycja Copyright by Księgarnia Wydawnictwo Skrzat Stanisław Porębski,

Bardziej szczegółowo

Jakie są wskazania do usunięcia migdałka gardłowego?

Jakie są wskazania do usunięcia migdałka gardłowego? Czy dziecko ma problemy z III migdałkiem? W wieku dziecięcym naturalnym zjawiskiem jest rozwój migdałka, znajduje się on na tylnej ścianie nosogardła. Między 2 a 5 rokiem życia ulega fizjologicznemu powiększeniu,

Bardziej szczegółowo

Słownictwo: umiejętność radzenia sobie w codziennych sytuacjach, odpowiedni dobór słownictwa, odpowiedni zakres słownictwa.

Słownictwo: umiejętność radzenia sobie w codziennych sytuacjach, odpowiedni dobór słownictwa, odpowiedni zakres słownictwa. język francuski, klasy: 4 6 Zgodnie z WZO, śródroczne i roczne oceny z języka francuskiego w klasach IV VI wyrażone są stopniem w następującej skali: stopień celujący 6, stopień bardzo dobry 5, stopień

Bardziej szczegółowo

Program zajęć wyrównawczych z zakresu edukacji polonistycznej i matematycznej w kształceniu zintegrowanym klasa III B

Program zajęć wyrównawczych z zakresu edukacji polonistycznej i matematycznej w kształceniu zintegrowanym klasa III B . Program zajęć wyrównawczych z zakresu edukacji polonistycznej i matematycznej w kształceniu zintegrowanym klasa III B Program powstał w celu wyrównania szans edukacyjnych dzieci z brakami w wiadomościach

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia logopedyczne dla przedszkolaków, które można wykonać w domu

Ćwiczenia logopedyczne dla przedszkolaków, które można wykonać w domu Ćwiczenia logopedyczne dla przedszkolaków, które można wykonać w domu PRZYKŁADY STOSOWANYCH ĆWICZEŃ: Ćwiczenia słuchowe: Stanowią one bardzo ważną grupę ćwiczeń logopedycznych, ponieważ często opóźnienia

Bardziej szczegółowo

Obszar wsparcia: A. Rozwój funkcji słuchowych. Scenariusz zajęć

Obszar wsparcia: A. Rozwój funkcji słuchowych. Scenariusz zajęć Obszar wsparcia: A. Rozwój funkcji słuchowych Autor: Agnieszka Wysocka Grupa wiekowa: 3-latki Temat: Na wiejskim podwórku pies i kot. Scenariusz zajęć Cele operacyjne: Dziecko: uczestniczy w zabawach parateatralnych;

Bardziej szczegółowo

Program rozwoju Szkoły Podstawowej nr 1 im. Kurierów Sądeckich w Muszynie na rok szkolny 2009/2010. realizowany w ramach projektu

Program rozwoju Szkoły Podstawowej nr 1 im. Kurierów Sądeckich w Muszynie na rok szkolny 2009/2010. realizowany w ramach projektu Program rozwoju Szkoły Podstawowej nr 1 im. Kurierów Sądeckich w Muszynie na rok szkolny 2009/2010 realizowany w ramach projektu Dobry start lepsza przyszłość Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

NADAWANIE - MOWA ROZUMIENIE

NADAWANIE - MOWA ROZUMIENIE WIEK DZIECKA SŁYSZENIE I ROZUMIENIE NADAWANIE - MOWA 0 3 miesiąc życia Reaguje na głośne Wycisza się/śmieje, gdy do niego mówimy Przerywa płacz, gdy usłyszy głos Wzmaga/osłabia ssanie, gdy usłyszy 4 6

Bardziej szczegółowo

Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne. Celem tych zajęć było usprawnianie pamięci słuchowej i koordynacji słuchowowzrokowej. Na zdjęciu uczeń układa

Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne. Celem tych zajęć było usprawnianie pamięci słuchowej i koordynacji słuchowowzrokowej. Na zdjęciu uczeń układa Podsumowanie realizacji projektu pn. Wiedzą zdobędę świat współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego realizowanego w Szkole Podstawowej w Antoniowie Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne

Bardziej szczegółowo

PORADNIK PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ DLA RODZICÓW

PORADNIK PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ DLA RODZICÓW PORADNIK PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ DLA RODZICÓW WSPIERANIE ROZWOJU MOWY DZIECKA PODSTAWOWE ZASADY Karmienie piersią, czyli tzw. karmienie naturalne wspiera rozwój wszystkich narządów mowy (wargi, język,

Bardziej szczegółowo

Informator logopedyczny dla rodziców

Informator logopedyczny dla rodziców Informator logopedyczny dla rodziców Należy do dobrego wychowania dzieci, ażeby dobrze wykształcić narzędzie mowy, ażeby dzieci nauczyć każde słowo doskonale, wyraźnie i często wymawiać. I to będzie pierwsza

Bardziej szczegółowo

III. ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE

III. ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE III. ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE Ocena bieżąca postępów ucznia uwzględnia wszystkie cztery sprawności językowe, tj.:, rozumienie ze słuchu, pisanie, czytanie, mówienie oraz

Bardziej szczegółowo

Plan terapii logopedycznej. czyli w jaki sposób dziecko w naszej szkole trafi do logopedy?

Plan terapii logopedycznej. czyli w jaki sposób dziecko w naszej szkole trafi do logopedy? Plan terapii logopedycznej czyli w jaki sposób dziecko w naszej szkole trafi do logopedy? 1. Przygotowanie list imiennych dzieci w celu uzyskania zgody rodziców na udział ich dziecka w przesiewowych i

Bardziej szczegółowo

Program rozwoju Szkoły Podstawowej w Żegiestowie na rok szkolny 2009/ 2010. realizowany w ramach projektu. Dobry start lepsza przyszłość

Program rozwoju Szkoły Podstawowej w Żegiestowie na rok szkolny 2009/ 2010. realizowany w ramach projektu. Dobry start lepsza przyszłość Program rozwoju Szkoły Podstawowej w Żegiestowie na rok szkolny 2009/ 2010 realizowany w ramach projektu Dobry start lepsza przyszłość Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna I. Podstawowe informacje o szkole

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia słuchu fonematycznego a wady wymowy. mgr Daria Stawicka mgr Agnieszka Szulc

Zaburzenia słuchu fonematycznego a wady wymowy. mgr Daria Stawicka mgr Agnieszka Szulc Zaburzenia słuchu fonematycznego a wady wymowy mgr Daria Stawicka mgr Agnieszka Szulc Słuch fonematyczny inaczej słuch fonemowy ność wyróżniania głosek oraz różnicowania głosek podobnych w słys słowach.

Bardziej szczegółowo

Szanowni Rodzice, ROZWÓJ MOWY W OKRESIE PRENATALNYM. Kamila Kwiecień logopeda przedszkola

Szanowni Rodzice, ROZWÓJ MOWY W OKRESIE PRENATALNYM. Kamila Kwiecień logopeda przedszkola Szanowni Rodzice, idąc w ślad za rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie udzielania i organizacji pomocy psychologicznopedagogiczej w publicznych przedszkolach, szkołach i palcówkach z dnia

Bardziej szczegółowo

1. Wykonać wdech z jednoczesnym szybkim wzniesieniem rąk do boku, a wydech z powolnym przesuwaniem rąk do przodu, aż do zupełnego ich skrzyżowania.

1. Wykonać wdech z jednoczesnym szybkim wzniesieniem rąk do boku, a wydech z powolnym przesuwaniem rąk do przodu, aż do zupełnego ich skrzyżowania. Propozycje ćwiczeń do wykonywania z dzieckiem w domu Ćwiczenia oddechowe połączone z ruchami rąk i tułowia. W ten sposób oddech pogłębia się, zwiększa się pojemność płuc i różne ich partie kolejno biorą

Bardziej szczegółowo

Konstruowanie programów wspomagania rozwoju dzieci w świetle przeprowadzonej diagnozy przedszkolnej

Konstruowanie programów wspomagania rozwoju dzieci w świetle przeprowadzonej diagnozy przedszkolnej Konstruowanie programów wspomagania rozwoju dzieci w świetle przeprowadzonej diagnozy przedszkolnej Danuta Mroczyk Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze I co dalej z diagnozą przedszkolną?

Bardziej szczegółowo

ZASADY KORZYSTANIA Z POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 218

ZASADY KORZYSTANIA Z POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 218 ZASADY KORZYSTANIA Z POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 218 Szkoła Podstawowa Nr 218 organizuje i udziela uczniom, ich rodzicom oraz nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

Jak pomóc dziecku w nauce czytania i pisania. ( artykuł dla rodziców dzieci kl. O )

Jak pomóc dziecku w nauce czytania i pisania. ( artykuł dla rodziców dzieci kl. O ) Jak pomóc dziecku w nauce czytania i pisania. ( artykuł dla rodziców dzieci kl. O ) Rodzice posyłając dziecko do szkoły oczekują od niego dobrych wyników w nauce. Wielu dzieciom nauka nie sprawia trudności,

Bardziej szczegółowo

ETAPY ROZWOJU MOWY DZIECKA

ETAPY ROZWOJU MOWY DZIECKA ETAPY ROZWOJU MOWY DZIECKA Rodzice często niepokoją się, czy rozwój mowy ich dziecka przebiega prawidłowo. Od znajomych, a często również specjalistów uzyskują informację, że nie ma się czym martwić, dziecko

Bardziej szczegółowo