Ekonomia Społeczna w Małopolsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ekonomia Społeczna w Małopolsce"

Transkrypt

1 Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce Numer 2, styczeń 2011 r. W numerze Od Redakcji Słowo wstępne ( 2 ) Aktualności Seminaria poświęcone budowaniu lokalnych partnerstw międzysektorowych na rzecz ekonomii społecznej ( 3 ) Oferta Oferta projektów systemowych dla instytucji otoczenia sektora ekonomii społecznej ( 4 ) Oferta Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie w 2011 r. ( 8 ) Opinie Trudna droga do rozwoju ( 12 ) W poszukiwaniu najbardziej efektywnego systemu finansowania podmiotów ekonomii społecznej w Polsce ( 17 ) Relacje Zaproszenie do współpracy Relacja z seminarium poświęconego budowaniu lokalnych partnerstw międzysektorowych na rzecz ekonomii społecznej ( 22 ) Relacja z seminarium prawnego poświęconego projektowi ustawy o przedsiębiorczości społecznej i przedsiębiorstwie społecznym ( 25 ) Zapraszamy do współpracy przy tworzeniu biuletynu ( 29 )

2 Od redakcji Szanowni Państwo, Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej przekazuje w Państwa ręce drugi numer biuletynu poświęconego problematyce wsparcia ekonomii społecznej w Małopolsce. Celem publikacji jest upowszechnianie informacji o aktualnych inicjatywach realizowanych w Małopolsce oraz promowanie samej idei ekonomii społecznej. W bieżącym numerze przedstawiamy Państwu ofertę wsparcia dla pracowników instytucji rynku pracy oraz instytucji pomocy i integracji społecznej, dostępną w ramach ogólnopolskich projektów systemowych realizowanych pod nadzorem Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich. Prezentujemy również działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie zaplanowane na 2011 r., a które powinny Państwa zainteresować. Ponadto, oprócz relacji z dwóch ciekawych spotkań, jakie miały miejsce w Małopolsce w grudniu ubiegłego roku (seminarium poświęcone problematyce budowania partnerstw na rzecz ekonomii społecznej, spotkanie konsultacyjne dotyczące projektu ustawy o przedsiębiorczości społecznej), przedstawiamy wywiad z Prezesem Zarządu Małopolskiego Funduszu Ekonomii Społecznej Panem Rafałem Sułkowskim, a także zachęcamy do lektury tekstu na temat form finansowania działalności podmiotów ekonomii społecznej. Biuletyn został przygotowany w ramach projektu INES Infrastruktura Ekonomii Społecznej w Małopolsce współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Życzymy miłej lektury! Strona 2. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

3 Aktualności Seminaria poświęcone budowaniu lokalnych partnerstw międzysektorowych na rzecz ekonomii społecznej Małopolska Szkoła Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie serdecznie zaprasza na spotkania poświęcone problematyce budowania partnerstw na rzecz rozwoju ekonomii społecznej, które odbędą się w Nowym Sączu 23 lutego br. i Proszowicach 25 lutego br. Szczegółowe informacje o seminariach będą dostępne na stronie: Strona 3. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

4 Oferta Oferta projektów systemowych dla instytucji otoczenia sektora ekonomii społecznej Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich (CRZL), jako instytucja pełniąca funkcję Beneficjenta Systemowego w ramach Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, realizuje projekty systemowe zainicjowane przez właściwe Departamenty Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (m.in. Departament Pomocy i Integracji Społecznej, Departament Rynku Pracy). Projekty te zakładają wsparcie systemowe instytucji rynku pracy oraz instytucji pomocy i integracji społecznej są one prowadzone przez zespół CRZL lub zakontraktowane instytucje, jak również w partnerskim konsorcjum wielu podmiotów, w tym organizacji pozarządowych. W ramach wspomnianych projektów są prowadzone liczne badania, w tym rynku pracy (np. monitoring efektywności polityki rynku pracy), szkolenia, kursy i studia podnoszące kwalifikacje oraz efektywność służb społecznych. Powstają także modele współpracy instytucji pomocy i integracji społecznej, a w wyniku aktywności wydawniczej wiele ciekawych ogólnodostępnych publikacji, raportów i opracowań tematycznych. W obszarze rynku pracy warto zwrócić uwagę na ofertę takich projektów, jak: Oferta szkoleń w technologii e-learningu dla pracowników instytucji rynku pracy (projekt 1.7) Projekt zakłada realizację szkoleń e-learningowych dla pracowników publicznych służb zatrudnienia i pozostałych instytucji rynku pracy oraz zwiększenie dostępności do materiałów zapewniających pracownikom instytucji rynku pracy możliwość samokształcenia. Okres realizacji: Więcej informacji o projekcie: projekt-17-mainmenu-59 Analiza procesów zachodzących na polskim rynku pracy i w obszarze integracji społecznej w kontekście prowadzonej polityki gospodarczej (projekt 1.13) W ramach projektu jest przygotowywana seria raportów Zatrudnienie w Polsce, a także inne publikacje zawierające wyniki najnowszych badań na temat rynku pracy i integracji społecznej. Projekt zakłada również opracowanie metodologii badania efektywności podstawowych aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu. Okres realizacji: Więcej informacji o projekcie: projekt-113-mainmenu-63 Strona 4. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

5 Oferta Oferta projektów systemowych dla instytucji otoczenia sektora ekonomii społecznej Wyrównywanie szans na rynku pracy dla osób 50+ (projekt B 1.16) Celem projektu jest promocja aktywności kobiet i mężczyzn w wieku 50+, a także promocja działań na rzecz wydłużenia aktywności zawodowej tych osób. Wśród stosowanych narzędzi, umożliwiających osiągnięcie celu projektu, są m.in. badania naukowe, opracowania na temat dobrych praktyk krajowych i zagranicznych, ogólnopolska społeczna kampania informacyjna, portal informacyjny (w trakcie tworzenia). Okres realizacji: Więcej informacji o projekcie: projekt-b116 W zakresie wsparcia systemowego dla instytucji pomocy i integracji społecznej, z punktu widzenia sektora ekonomii społecznej interesująca może być oferta takich projektów, jak: Koordynacja na rzecz aktywnej integracji (projekt 1.16) Projekt stawia sobie za cel podniesienie jakości i efektywności działań instytucji pomocy społecznej różnych szczebli w zakresie wdrażania aktywnej polityki społecznej. Jako narzędzia osiągnięcia celu wskazuje się m.in. stworzenie obserwatoriów integracji społecznej w strukturach ROPS, upowszechnianie badań, analiz i innych dokumentów eksperckich, cykliczne szkolenia dla pracowników ROPS, ale także szkolenia dla administracji samorządowej i rządowej w zakresie polityki integracji społecznej, wdrażania aktywnych form integracji i upowszechniania standardów usług. Z punktu widzenia sektora ekonomii społecznej szczególnie istotne są podejmowane w tym projekcie działania na rzecz zwiększenia stopnia koordynacji i współpracy pomiędzy instytucjami różnego szczebla administracji odpowiedzialnymi za pomoc i integrację społeczną. Okres realizacji: Więcej informacji o projekcie: lub na stronach podwykonawcy projektu Rewitalizacja społeczna (projekt 1.17) Projekt zakłada wdrożenie w ok. 20 gminach (wielkomiejskich, małych miastach i wiejskich) pilotażowego programu rewitalizacji społecznej. Celem projektu jest wypracowanie standardu działań o charakterze partnerskim, łączącego różne metody i techniki pracy socjalnej, które staną się podstawą do wdrażania działań w ramach aktywnej integracji, m.in. poprzez: stworzenie ogólnego modelu rewitalizacji społecznej, wypracowanie najlepszych rozwiązań w ramach pilotażu programów rewitalizacji, wypracowanie metody szkolenia lokalnych inicjatorów partnerskich programów rewitalizacji. Na obecnym etapie realizacji projektu wyłoniono gminy uprawnione do wzięcia udziału w dalszym etapie projektu. Z województwa małopolskiego zakwalifikowano 18 gmin. Kolejnym etapem projektu będzie m.in. ogłoszenie konkursu dla wytypowanych gmin. Okres realizacji: Więcej informacji: projekt-117-mainmenu-66 Strona 5. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

6 Oferta Oferta projektów systemowych dla instytucji otoczenia sektora ekonomii społecznej Tworzenie i rozwijanie standardów jakości usług instytucji pomocy i integracji społecznej (projekt 1.18) Projekt jest realizowany w partnerstwie 12 instytucji: CRZL (jako lider) oraz 11 organizacji pozarządowych. Celem projektu jest podniesienie profesjonalizmu i zwiększenie skuteczności instytucji pomocy i integracji społecznej w rozwiązywaniu problemu wykluczenia społecznego. Projekt zakłada wypracowanie innowacyjnego standardu środowiskowej pracy socjalnej/organizowania środowiska lokalnego, zorientowanego na aktywizujące wsparcie grup społecznych, środowisk i społeczności lokalnych zagrożonych wykluczeniem społecznym. W ramach projektu wypracowany zostanie także Gminny Standard Wychodzenia z Bezdomności ekonomia społeczna jest wskazywana jako jedno z narzędzi zawodowej aktywizacji osób bezdomnych. Projekt jest komplementarny do projektu 1.19 Zintegrowany system wsparcia ekonomii społecznej (opisanego w pierwszym numerze Biuletynu Ekonomia Społeczna w Małopolsce. Okres realizacji: Więcej informacji: projekt-118-mainmenu-67 lub oraz strony pozostałych partnerów. Podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników pomocy i integracji społecznej (projekt 1.20) Celem projektu jest podniesienie poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych pracowników socjalnych, a w konsekwencji profesjonalizacja zawodowa oraz większa efektywność działań systemu pomocy i integracji społecznej. W ramach projektu planuje się m.in. prowadzenie szkoleń specjalistycznych, w tym specjalizacji I i II stopnia w zawodzie pracownik socjalny oraz studiów licencjackich i magisterskich uzupełniających. Okres realizacji: Więcej informacji: projekt-120-mainmenu-69 Kształcenie kadry zarządzającej instytucji pomocy i integracji społecznej w formie studiów podyplomowych (projekt 1.45) Podniesienie poziomu wykształcenia, umiejętności i kompetencji kadry zarządzającej jednostkami organizacyjnymi podmiotów działających w obszarze pomocy i integracji społecznej poprzez uzyskanie przez nich wiedzy z zakresu organizacji i zarządzania, organizacji pomocy społecznej, gospodarki społecznej, ekonomii, komunikacji interpersonalnej itd. W ramach projektu są realizowane dwie edycje dwusemestralnych studiów podyplomowych. Okres realizacji: Więcej informacji: projekt-145-mainmenu-132 Strona 6. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

7 Oferta Oferta projektów systemowych dla instytucji otoczenia sektora ekonomii społecznej Kompleksowe formy reintegracji społeczno-zawodowej w środowisku lokalnym (projekt 1.48) Celem projektu jest uzyskanie w gminach synergii działań instytucji odpowiedzialnych za realizację zadań reintegracji społecznej i zawodowej osób wykluczonych społecznie, wzmacniającej jakość i efektywność świadczonych usług. Wypracowany zostanie tzw. wzór lokalnego modelu współpracy oraz nowa formuła organizacyjno-prawna dla samorządowych Centrów Integracji Społecznej. Projekt zakłada także podniesienie poziomu wiedzy na temat możliwych form reintegracji społecznozawodowej w środowisku lokalnym oraz funkcjonowania lokalnego partnerstwa instytucjonalnego. Okres realizacji: Więcej informacji: projekt-148 Źródło: Strona www CRZL oraz strony partnerów i realizatorów projektów. Autorka: Agnieszka Czmyr-Kaczanowska, współpracownik Fundacji Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych Strona 7. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

8 Ofeta Oferta Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie w 2011 r. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Krakowie (ROPS) realizuje obecnie trzy projekty w ramach Priorytetu VII Promocja Integracji Społecznej Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL). Są to: Akademia Rozwoju Ekonomii Społecznej (ARES), Szkolenie i doskonalenie zawodowe kadr pomocy społecznej oraz Małopolskie Obserwatorium Polityki Społecznej. Poniżej przedstawiamy Państwu najważniejsze informacje dotyczące działań zaplanowanych na 2011 r. w ramach tych trzech projektów oraz ich oferty dla przedstawicieli sektora ekonomii społecznej w naszym województwie. Akademia Rozwoju Ekonomii Społecznej (ARES) Celem projektu jest wsparcie ekonomii społecznej głównie poprzez: międzysektorową współpracę na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w regionie, udostępnianie i upowszechnianie wiedzy na temat ekonomii społecznej w instytucjach otoczenia ES oraz profesjonalizację działania podmiotów ekonomii społecznej. W 2011 r. ARES rozbudował ofertę dla podmiotów ekonomii społecznej w województwie małopolskim przede wszystkim o wsparcie finansowe zarówno dla tworzących się spółdzielni socjalnych (osób fizycznych i osób prawnych), jak i istniejących spółdzielni socjalnych, które zamierzają rozszerzyć swoją działalność gospodarczą i przyjąć nowych członków do spółdzielni socjalnej. Wsparcie finansowe będzie udzielane w postaci dotacji wynoszącej do 20 tys. złotych na osobę, nie więcej niż 200 tys. dla jednej spółdzielni socjalnej. Wysokość przyznanej kwoty będzie zależała od zestawienia planowanych wydatków potrzebnych do rozpoczęcia lub rozwoju działalności gospodarczej. Ocenie, m.in. pod kątem spójności, będzie podlegał cały biznesplan danego przedsięwzięcia. O przyznanie dotacji będą mogli ubiegać się członkowie spółdzielni już zarejestrowanych lub będących w trakcie rejestracji, którzy odbyli cykl szkoleń przygotowujących do prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółdzielni. Wspomniane szkolenia i doradztwo będą realizowane w 2011 r. w ramach projektu ARES, jak również w innych projektach finansowanych w ramach Poddziałania Wsparcie ekonomii społecznej PO KL. Ponadto o finansowe wsparcie pomostowe będą mogły ubiegać się spółdzielnie socjalne. Zgodnie z założeniami przysługuje ono każdemu członkowi spółdzielni i będzie przyznawane w wysokości Strona 8. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

9 Ofeta Oferta Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie w 2011 r. do kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę przez okres 6 miesięcy, zaś w uzasadnionych przypadkach 12 miesięcy. Wsparcie pomostowe ma ułatwić pokrycie obligatoryjnych opłat ponoszonych w pierwszym okresie prowadzenia działalności przez spółdzielnię socjalną. Dodatkowo, w ramach ARES, nowo powstające i funkcjonujące podmioty ekonomii społecznej będą mogły liczyć na: usługi prawne, księgowe, marketingowe, doradztwo (indywidualne i grupowe) oraz szkolenia umożliwiające uzyskanie wiedzy i umiejętności potrzebnych do założenia i prowadzenia działalności w sektorze ekonomii społecznej. Projekt ARES obejmuje także inicjatywy zmierzające do tworzenia sieci współpracy w celu rozwoju ekonomii społecznej. W 2011 r. będą kontynuowane działania w ramach Małopolskiego Paktu na Rzecz Ekonomii Społecznej, głównie w ramach prac grup roboczych (m.in. prawnej, monitoringu przedsiębiorstw społecznych, systemu ekonomii społecznej). Rok 2011 to również działania związane z informowaniem, upowszechnianiem wiedzy o ekonomii społecznej oraz promocją inicjatyw realizowanych w tym sektorze. Działania informacyjne będą skierowane głównie do instytucji publicznych, z którymi podmioty ekonomii społecznej współpracują na co dzień. Jak wskazuje doświadczenie, wiedza tych instytucji na temat specyfiki sektora ES jest niezadowalająca. Przewidziane są szkolenia, seminaria, spotkania informujące, działalność wydawnicza oraz rozbudowa istniejącej małopolskiej strony poświęconej ekonomii społecznej (www.wortales.rops.krakow.pl). Działania informacyjne będą również obejmowały wsparcie przedsiębiorstw społecznych w promocji ich oferty (produktów i/lub usług) w formie katalogu i kalendarza, a także organizacji targów podmiotów ekonomii społecznej. Ważnym zadaniem realizowanym w ramach projektu będzie opracowanie w 2011 roku wieloletniego, regionalnego planu działań na rzecz rozwoju ekonomii społecznej. Plan ten będzie miał charakter dokumentu operacjonalizującego założenia aktualizowanej obecnie Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata w zakresie przedsiębiorczości społecznej. W proces tworzenia planu zostaną włączone instytucje zrzeszone w Małopolskim Pakcie na Rzecz Ekonomii Społecznej oraz inne podmioty działające w otoczeniu sektora przedsiębiorczości społecznej. Projekt jest realizowany w ramach Podziałania Wsparcie ekonomii społecznej PO KL. Szkolenie i doskonalenie zawodowe kadr pomocy społecznej W 2011 r. ROPS kontynuuje działania w ramach projektu pod nazwą Szkolenie i doskonalenie zawodowe kadr pomocy społecznej. Jest to już czwarta jego edycja. Do głównych celów tego projektu zalicza się: 1. Rozwijanie aktywnych form integracji społecznej oraz poprawę jakości i skuteczności funkcjonowania instytucji pomocy i integracji społecznej w Małopolsce. Strona 9. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

10 Ofeta Oferta Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie w 2011 r Podwyższenie umiejętności i kwalifikacji kadr pomocy społecznej poprzez szkolenia i doradztwo w zakresie trzech obszarów aktywnej integracji oraz rozwoju metod i technik pracy socjalnej; pozyskania środków pozabudżetowych na realizację zadań, w tym opracowania, realizacji i rozliczania projektów dofinansowanych z EFS oraz w zakresie zarządzania jednostkami pomocy społecznej. Poprawę jakości funkcjonowania jednostek pomocy społecznej w regionie, m.in. przez wdrażanie rekomendacji wynikających z badania ewaluacyjnego przeprowadzonego w 2010 r. Wzmocnienie i upowszechnienie technik superwizji pracy socjalnej w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej (jops) poprzez korzystanie z dobrych praktyk. Rok 2011 przyniesie zmiany w dotychczasowych działaniach w ramach projektu. Poza wsparciem szkoleniowo-doradczym, zostanie utworzona regionalna platforma współpracy jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, której celem będzie wypracowanie rozwiązań systemowych w zakresieprzeciwdziałania wykluczeniu społecznemu oraz zapewnienie przepływu informacji i wiedzy pomiędzy tymi jednostkami. Zaplanowano działania z zakresu inicjowania nowych oraz wzmacniania już funkcjonujących lokalnych partnerstw publiczno-społecznych. Planowany jest umowny podział województwa na 5 subregionów w każdym zostaną utworzone tematyczne grupy robocze pracujące nad rozwiązaniem konkretnego problemu istniejącego w danym subregionie. Nowym działaniem będzie organizacja kampanii promocyjno-informacyjnych na terenie województwa małopolskiego, których celem będzie budowanie i upowszechnianie wizerunku Małopolanina aktywnego, zdrowego, świadomego mieszkańca, dbającego o realizację potrzeb społecznych we wszystkich aspektach życia. Pierwsza kampania będzie konstruowana wokół wizerunku nowoczesnego, profesjonalnie działającego pracownika socjalnego jej zadaniem ma być zwrócenie uwagi na problemy społeczne występujące w Małopolsce oraz promowanie integracji społecznej i rozwiązań mających podnieść jakość życia mieszkańców regionu. Poza tymi działaniami, w ramach projektu nadal będą organizowane szkolenia i doradztwo mające na celu podwyższenie wiedzy oraz umiejętności praktycznych w pracy zawodowej kadr pomocy i integracji społecznej. Zaplanowane na 2011 r. działania będą kierowane do wszystkich małopolskich jednostek pomocy społecznej, organizacji pozarządowych i publicznych służb zatrudnienia w zakresie działań partnerskich i interdyscyplinarnych. Ich uczestnikami mogą być również partnerzy społeczno-gospodarczy, głównie w następujących obszarach: rozwoju dialogu, budowania partnerstw i współpracy na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu oraz w ramach kampanii promocyjno-informacyjnych. Szczegółowe informacje dotyczące projektu oraz aktualnej oferty szkoleniowo-doradczej można znaleźć na stronie internetowej: Projekt jest realizowany w ramach Poddziałania Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej PO KL. Strona 10. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

11 Ofeta Oferta Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie w 2011 r. Małopolskie Obserwatorium Polityki Społecznej Uruchomienie Obserwatorium Polityki Społecznej nastąpiło w wyniku realizacji Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata w obszarze Nowoczesne zarządzanie publiczne. Badania i analizy regionalne stworzenie zaplecza merytorycznego dla prowadzonej polityki rozwoju województwa. Projekt stanowi uzupełnienie sieci Małopolskich Obserwatoriów Rozwoju Regionalnego, tworzonej przez cztery projekty systemowe o podobnym charakterze i określonej specjalizacji, mające charakter inicjatywy nowatorskiej w skali kraju. Obserwatoria zostały też ujęte w nowym dokumencie strategicznym województwa małopolskiego pod nazwą Małopolska Nieograniczone możliwości. Ich działalność ma służyć usprawnieniu procesów decyzyjnych w zarządzaniu rozwojem regionu. Działania Małopolskiego Obserwatorium Polityki Społecznej, mające wspierać efektywność przedsięwzięć w obszarze polityki społecznej, koncentrują się głównie na uzupełnianiu luk informacyjnych poprzez gromadzenie nowych danych (z badań), a także integrowaniu i ułatwianiu dostępu do informacji już istniejących. W 2011 r. będą realizowane badania społeczne służące analizie zapotrzebowania na praktyczne informacje niezbędne do realizacji działań z zakresu polityki społecznej. Zaplanowano także rozbudowę Internetowej Biblioteki Małopolskich Obserwatoriów (która jest prowadzona wspólnie z Małopolskim Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji). Planowane jest również powiększenie bazy danych pod nazwą Internetowy Obserwator Statystyk Społecznych (IOSS), a także aktualizacja i promocja Małopolskiego Informatora Społecznego bazy danych o podmiotach pomocy i integracji społecznej w regionie. Zapraszamy do korzystania z informacji gromadzonych w serwisie internetowym: obserwatoria.malopolska.pl Czas dotarcia do interesujących Państwa informacji można skrócić za pomocą takich narzędzi, jak Newsletter Projektu i opcja powiadomienia o nowościach w bibliotece, dostępnych w serwisie. Projekt jest realizowany w ramach Poddziałania Aktywizacja zawodowa i społeczna osób zagrożonych wykluczeniem społecznym PO KL. Zespoły projektowe Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie Strona 11. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

12 Opinie Trudna droga do rozwoju O finansowaniu podmiotów ekonomii społecznej oraz działalności Małopolskiego Funduszu Ekonomii Społecznej (MFES) w wywiadzie dla Biuletynu opowiada Rafał Sułkowski, Prezes Zarządu Funduszu. Barbara Gil: Jedną z najczęściej wskazywanych przez podmioty ekonomii społecznej barier rozwoju są ciągłe problemy finansowe. Jakiego rodzaju są to problemy i skąd się biorą? Rafał Sułkowski: Problemy finansowe stanowią jedynie część wszystkich problemów, z którymi na co dzień zmagają się podmioty ekonomii społecznej, ale rzeczywiście zazwyczaj podkreśla się, że są to problemy najbardziej dokuczliwe. Po pierwsze, istniejące już podmioty nie mają pieniędzy na bieżące inwestycje, nawet te najdrobniejsze, które pozwolą zrealizować następne zlecenie czy przyjąć kolejnego pracownika. Tym bardziej dotyczy to większych inwestycji, takich jak wyposażenie nowej siedziby, remont zakładu, rozkręcenie nowego przedsięwzięcia. Po drugie, często występuje brak płynności finansowej. Tak jak każde przedsiębiorstwo, także przedsiębiorstwo społeczne zatrudnia przecież pracowników, posiada zobowiązania, które musi zapłacić. Zatem, jeśli przez długi czas nie otrzymuje ono pieniędzy od swoich odbiorców lub też oczekuje na środki z różnego rodzaju projektów, to cały proces finansowania rozciąga się w czasie i jest nieefektywny. W związku z powyższym zarówno braki po stronie finansowania inwestycyjnego, jak i braki kapitału obrotowego są ewidentnie dokuczliwe dla podmiotów ekonomii społecznej. Co więcej, bardzo często na te problemy nakłada się dość stereotypowe podejście do zarządzania finansami, które powoduje, że jeśli organizacja nie ma pieniędzy to albo rozkłada ręce i stwierdza, że nie może nic zrobić, albo bezczynnie czeka na następny projekt, z którego będzie mogła zdobyć pieniądze publiczne. Organizacje nie szukają alternatywnych dróg pozyskiwania środków finansowych tylko te większe i dłużej działające na rynku wypracowały już swoje sposoby na pokonywanie omawianych trudności. B.G.: Wspomniał Pan o różnego rodzaju środkach publicznych, z których mogą korzystać podmioty ekonomii społecznej. Czy zgodzi się Pan z opinią, że pieniądze publiczne psują przedsiębiorczość społeczną? Nie tylko nie pozwalają na rozwój i wypracowanie płynności finansowej, ale wręcz uzależniają od zewnętrznych źródeł finansowania? R.S.: To jest moim zdaniem reguła dotycząca nie tylko podmiotów ekonomii społecznej, ale szeroko pojętego sektora organizacji pozarządowych. Stopień uzależnienia od publicznych pieniędzy w Polsce jest bardzo wysoki. Źródła, które w innych krajach zapewniają większość dochodów organizacji, jak zbiórki publiczne czy działalność gospodarcza, w naszym kraju stanowią jedynie znikomy ułamek. Strona 12. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

13 Opinie Trudna droga do rozwoju Większość z nich opiera swoją działalność na poszukiwaniu i realizacji kolejnych projektów, co w efekcie pociąga za sobą uzależnienie od publicznych źródeł finansowania. To powoduje sezonowość działalności organizacji pozarządowych nabierają one wigoru jedynie, gdy pojawiają się środki publiczne. Oczywiście istnieją organizacje, którym udało się od tego uwolnić jednak są to wyjątki od reguły. B.G.: W takim razie rozwiązaniem mogłoby być korzystanie z komercyjnych instrumentów finansowych, bankowych oraz pozabankowych, ale jak wiemy dostęp do takich instrumentów jest bardzo utrudniony. Dlaczego? R.S.: Finansowanie ekonomii społecznej przy pomocy instrumentów komercyjnych zawsze trzeba postrzegać z perspektywy instytucji finansowych, zwłaszcza bankowych. Opina je gorset ograniczeń wynikających z prawa bankowego i regulacji nadzorczych. Często, pomimo chęci współpracy, nie są w stanie ominąć tych barier. Istnieją kryteria wypłacalności, które musi spełniać potencjalny klient banku. Natomiast wiele organizacji, które ubiegają się o pozyskanie kredytu po prostu ich nie spełnia. Ponadto, podmioty ekonomii społecznej często od razu ubiegają się o najbardziej ambitne źródła finansowania, np. kredyt inwestycyjny. W rzeczywistości organizacja, która rozpoczyna działalność nie powinna liczyć na to, że w pierwszym czy drugim miesiącu funkcjonowania otrzyma kredyt bankowy. Dobrym porównaniem może być sytuacja w sektorze mikroprzedsiębiorstw najmniejsi przedsiębiorcy, jeśli nie mają 6 miesięcy historii działalności i historii obrotów na rachunku, to są w zasadzie odcięci od takiego rodzaju finansowania. A przecież to w interesie banku byłoby obdzielenie kredytami każdego klienta, bowiem to na nich bank zarabia. Nie jest to zatem brak chęci ze strony banków one muszą przestrzegać reguł ostrożnościowych. Natomiast takie instrumenty jak debet w rachunku, kredyt odnawialny czy karta kredytowa, to już są instrumenty osiągalne. Jeśli natomiast chodzi o inne źródła finansowania, pozabankowe, w Polsce istnieje stosunkowo dobrze rozwinięty system funduszy pożyczkowych. W dużej mierze oferta funduszy pożyczkowych jest nastawiona na sektor małych i średnich przedsiębiorstw. Większość organizacji pozarządowych nie kwalifikuje się do tej grupy, dlatego też fundusze nie mogą finansować ich działalności. Podobnie jest w przypadku funduszy poręczeniowych, które pozwalają przedsiębiorstwom zwiększyć wiarygodność czy zaoferować dodatkowe zabezpieczenie zwrotu pożyczonych pieniędzy. Istnieją jednak na rynku organizacje, jak na przykład fundusz pożyczkowy prowadzony przez Towarzystwo Inwestycji Społeczno-Ekonomicznych (TISE), które są otwarte na organizacje pozarządowe, w tym podmioty ekonomii społecznej. Stosowane kryteria są zupełnie inne niż w sektorze bankowym, ponieważ fundusze nie są objęte regulacjami prawa bankowego. Przy udzielaniu pożyczek TISE zwraca uwagę na biznesplan i możliwości zwrotu pieniędzy to bardzo elastyczna forma finansowania. Na podobnych zasadach działa również fundusz PAFPIO (Polsko-Amerykański Fundusz Pożyczkowy Inicjatyw Obywatelskich przyp. red.). Tym niemniej ze znanych mi opinii środowiska ekonomii społecznej wynika, że funkcjonuje przekonanie, iż są to źródła bardzo drogie, ponieważ koszt uzyskania takiej pożyczki wynosi ok. 15% w skali roku. Z jednej strony, dla organizacji przyzwyczajonych do funkcjonowania w oparciu o bezzwrotne dotacje czy granty jest to zbyt dużo. Z drugiej zaś, sektor pozarządowy szeroko wykorzystuje kredyt kupiecki związany z odroczoną płatnością, który w rzeczywistości jest kilkakrotnie droższym źródłem finansowania, aniżeli pożyczki TISE. Strona 13. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

14 Opinie Trudna droga do rozwoju B.G.: Przejdźmy zatem do Małopolskiego Funduszu Ekonomii Społecznej. Jak zrodził się pomysł na rozpoczęcie tego rodzaju działalności? R.S.: Pomysł zrodził się w 2008 r. Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie działając przez swoją jednostkę pozawydziałową Małopolską Szkołę Administracji Publicznej, brał udział w jednym z większych i istotniejszych projektów na rzecz ekonomii społecznej w Polsce, a mianowicie: W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej. Jednym z efektów tego wielowymiarowego przedsięwzięcia realizowanego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL było zdiagnozowanie sytuacji sektora ekonomii społecznej w Polsce, jego potrzeb i słabości. Z analiz jasno wynikało, że problemy finansowe i brak dostępu do finansowania to jedna z głównych bolączek tego sektora. Pojawił się zatem pomysł, aby już poza projektem stworzyć instytucję, która będzie ułatwiała podmiotom ekonomii społecznej taki dostęp. Początkowo analizowaliśmy możliwość powołania funduszu pożyczkowego, ale kapitał, który jest konieczny do utworzenia takiego funduszu jest znacznie większy, niż byliśmy wówczas w stanie zgromadzić. W oparciu o dyskusje z ekspertami z instytucji finansowych, które współpracują z sektorem ekonomii społecznej, doszliśmy do wniosku, że efektywniejszym rozwiązaniem będzie stworzenie instytucji udzielającej poręczeń. W tym przypadku kwota kapitału, jaką dysponujemy nie ogranicza nas tak mocno udzielając poręczeń nie blokujemy dostępu do takiego samego wsparcia kolejnym instytucjom. Fundusz powstawał przez około rok najpierw zebrano grupę partnerów, którzy w naszym odczuciu bardzo dobrze się uzupełniają. Pięć instytucji, które utworzyły Fundację Małopolski Fundusz Ekonomii Społecznej to: Bank Gospodarstwa Krajowego, czyli duża instytucja zaangażowana w finansowanie wielu przedsięwzięć publicznych; następnie Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego, zajmująca się między innymi udzielaniem pożyczek i poręczeń, głównie dla małych i średnich przedsiębiorstw; Krakowski Bank Spółdzielczy, czyli instytucja sektora finansowego, ale z pewną domieszką pierwiastka społecznego wynikającego z natury spółdzielczej; Towarzystwo Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych podmiot, który kiedyś był częścią banku BISE, a obecnie należy do francuskiej grupy CreditCooperatif, zajmujący się niestandardowym finansowaniem podmiotów pozarządowych oraz ostatni, piąty fundator, Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej, powiązana z Uniwersytetem Ekonomicznym w Krakowie. W kręgu tych pięciu instytucji została wypracowana koncepcja dotycząca tego, jak Fundusz powinien wyglądać, jak powinien się rozwijać, co oferować. W maju 2009 r. została powołana do życia fundacja bo taką formę prawną przyjął Małopolski Fundusz Ekonomii Społecznej. Pierwszego poręczenia udzieliliśmy w grudniu tego samego roku i dotyczyło ono czterech członków zakładanej spółdzielni socjalnej. Jednocześnie jest to pierwszy klient, z którym przeszliśmy całą drogę od początku do końca, gdyż poręczenie wygasło w grudniu 2010 r. Łącznie do końca listopada 2010 r. udzieliliśmy 28 poręczeń. Udało nam się stworzyć ponad 40 miejsc pracy. Duża część tych osób to kobiety, a mniej więcej 1/5 to osoby niepełnosprawne. Nasza dotychczasowa współpraca z tymi instytucjami układa się bezkonfliktowo do tej pory nie mieliśmy jeszcze sytuacji, kiedy musielibyśmy zrealizować poręczenie, czyli wypłacić pieniądze za któregoś z naszych klientów. Wydaje się więc, że koncepcja, którą przyjęliśmy sprawdza się. W niedalekiej przyszłości będziemy próbowali ją rozszerzyć. Strona 14. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

15 Opinie Trudna droga do rozwoju B.G.: Proszę zatem opowiedzieć jak wygląda Państwa działalność w praktyce zgłasza się do Państwa klient i co dalej? Jakie są kryteria kwalifikowania podmiotów do udzielenia poręczenia? Jak wygląda analiza? R.S.: Naszym celem było stworzenie mechanizmu, który nie będzie zbytnio zbiurokratyzowany, lecz elastyczny i dostosowany do potrzeb klientów. Nie chcieliśmy rozpoczynać rozmowy z klientem od żądania wielkiego pliku dokumentów i zaświadczeń. Najczęściej współpraca rozpoczyna się od kontaktu ze strony potencjalnego klienta, który informacje o naszych usługach zdobył od instytucji finansującej, np. od Powiatowego Urzędu Pracy, udzielającego dofinansowania na utworzenie spółdzielni socjalnych. Pierwszym etapem jest prośba o przesłanie dokumentów, na podstawie których klient ma uzyskać dofinansowanie najczęściej jest to jakaś forma biznesplanu czy studium wykonalności. Wtedy analizujemy zamiary danego klienta pod kątem wykonalności, racjonalności finansowej, prawidłowego oszacowania kosztów, a także czy szacując przewidywane przychody z całego przedsięwzięcia nie przyjęto zbyt optymistycznych założeń. Nie jest to absolutnie jedyny i decydujący sposób oceny całego pomysłu. Po tej wstępnej analizie spotykamy się i wspólnie z klientami weryfikujemy nasze wątpliwości, często też staramy się podsunąć pewne pomysły na ulepszenie biznesplanu. Zazwyczaj po takiej rozmowie nasze wrażenie jest znacznie lepsze niż po przeczytaniu dokumentów. Chociaż nie mamy ograniczeń statutowych, współpracujemy głównie z podmiotami z terenu Małopolski i jej bliskiego sąsiedztwa. Wynika to głównie z opisanego powyżej bezpośredniego modelu współpracy z klientami. Kolejnym etapem jest przedstawienie zarówno instytucji, która faktycznie sfinansuje dane przedsięwzięcie, jak i naszego zapewnienia o gotowości udzielenia poręczenia. Nasza rola sprowadza się potem do dokonania czynności prawnej polegającej albo na poręczeniu weksla, albo na wystawieniu poręczenia cywilnego. Jesteśmy jednak otwarci na propozycje innej formy udzielenia poręczenia. B.G.: Problem braku środków finansowych to nie jedyny problem, z jakim zmagają się podmioty ekonomii społecznej często brakuje też odpowiedniej wiedzy i doświadczenia do efektywnego zarządzania przedsiębiorstwem. Czy w ramach swoich usług świadczą Państwo również usługi doradcze? R.S.: Jak już wspomniałem, na etapie konsultowania biznesplanu oferujemy coś, co można nazwać usługą doradczą. Nie pobieramy z tego tytułu dodatkowego wynagrodzenia, wszystko jest ujęte w prowizji. Nigdy także nie zdarzyło nam się odmówić pomocy klientom, którzy mieli jakieś pytania czy wątpliwości już jakiś czas po udzieleniu poręczenia. Co więcej, bardzo często staramy się ułatwiać naszym klientom kontakty biznesowe na przykład, jeśli pojawia się potrzeba znalezienia dostępu do dobrych usług poligraficznych, a my wśród klientów mamy takie podmioty i możemy je zarekomendować, to z chęcią to robimy. Strona 15. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

16 Opinie Trudna droga do rozwoju Tworzymy pewnego rodzaju sieć powiązań pomiędzy podmiotami ekonomii społecznej, oczywiście nie zakładając jednocześnie, że powinny one współpracować jedynie ze sobą. Współpraca takich podmiotów z komercyjnymi przedsiębiorstwami ma bowiem walor edukacyjny, wpływa na poziom usług lub produktów, które przedsiębiorstwa społeczne oferują. B.G.: Co miał Pan na myśli mówiąc o planach rozszerzenia działalności? Czy myślą Państwo o rozpoczęciu działalności również w innych regionach Polski? R.S.: Być może w którymś momencie będziemy chcieli wrócić do pomysłu udzielania pożyczek. Zarówno potencjalni, jak i dotychczasowi klienci pytają nas o możliwość skorzystania z takiego produktu. Jesteśmy w fazie przyglądania się temu tematowi. Zrodził się też nowy, pośredni pomysł, aby zaproponować naszym klientom coś na kształt leasingu. W wielu przypadkach podmioty ekonomii społecznej potrzebują niewielkich inwestycji, które pozwoliłyby im na zaoferowanie klientom nowego produktu czy usługi. Ta inwestycja to może być nowy komputer, zestaw pojemników do przenoszenia żywności w ramach cateringu czy kolejne stanowisko do wykonywania zabiegów rehabilitacyjnych, na którą potrzebna jest kwota rzędu paru tysięcy złotych. Aby dokonać takiego zakupu instytucje te musiałyby przez zbyt długi czas gromadzić wypracowaną nadwyżkę, co tak naprawdę podważałoby sensowność całej inwestycji. Chcielibyśmy więc uruchomić mechanizm, który da możliwość nabywania środka trwałego, następnie udostępniania go klientowi oraz dostosowania harmonogramu i wysokości spłat do przychodów, który dany zakup będzie generował. Dzięki temu przez jakiś czas klient będzie dzielił się przychodami z Funduszem, a w końcu inwestycja stanie się jego własnością. Nie wykluczam także, że z biegiem czasu uda nam się rozszerzyć działalność MFES poza granice Małopolski i jej bliskiego otoczenia. Jednak obecnie z przyczyn organizacyjnych nie jest to jeszcze możliwe. W tym momencie jedyny sposób na wyjście poza granice regionu to upowszechnianie modelu, który udało się nam wypracować, a którym chętnie dzielimy się z zainteresowanymi podmiotami. z Rafałem Sułkowskim rozmawiała Barbara Gil, Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej Strona 16. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

17 Opinie W poszukiwaniu najbardziej efektywnego systemu finansowania podmiotów ekonomii społecznej w Polsce Ekonomię społeczną można traktować jako sposób na radzenie sobie z ważnymi problemami w społeczeństwie sposób, dzięki któremu korzystając z mechanizmów rynkowych tworzy się wartości społeczne i oddziałuje społecznie. Rzeczywistym odzwierciedleniem tej idei są przedsiębiorstwa społeczne instytucje, które działając na rynku jednocześnie lokują swoją misję i cele poza rynkiem. Wydaje się, że w Polsce został już stworzony odpowiedni grunt dla rozwoju tego rodzaju instytucji, prowadzone są liczne badania i analizy sektora, tworzone są nowe regulacje prawne mające na celu usprawnienie działalności podmiotów ekonomii społecznej, a wypracowane przez nie rozwiązania są wpisywane w strategie rozwoju kraju. Wciąż istnieje jednak kilka kluczowych kwestii, na które należy zwrócić uwagę, jeśli chcemy zwiększyć znaczenie sektora ekonomii społecznej w Polsce i sprawić, że stanie się on faktycznym narzędziem rozwiązywania problemów związanych z wykluczeniem społecznym oraz zawodowym. O kondycji sektora Poczynając od 2006 r., kiedy zostało przeprowadzone najbardziej kompleksowe badanie sektora (badanie pod nazwą Kondycja sektora ekonomii społecznej w Polsce 2006 ), można zauważyć wyraźną tendencję do uwypuklania problemów finansowych jako tych, które w głównej mierze utrudniają bieżącą działalność oraz rozwój podmiotów ekonomii społecznej. Analiza zasobów finansowych sektora organizacji pozarządowych wskazała na stopniowe pogarszanie się sytuacji finansowej stowarzyszeń oraz fundacji, mające swój wyraz zarówno w obniżaniu się średnich rocznych przychodów organizacji, jak i w narastającym wewnętrznym rozwarstwieniu sektora. Prawie 2/3 z przebadanych spółdzielni socjalnych stwierdziło, iż najbardziej odczuwalnym problemem w życiu organizacji w ciągu ostatnich lat były m.in. trudności w zdobyciu funduszy lub sprzętu niezbędnego do prowadzenia działalności. Ponad połowa respondentów za konieczny czynnik rozwoju uznała uzyskanie dostępu do kapitału i kredytów. Tak samo sytuacja wyglądała wśród centrów integracji społecznej oraz zakładów aktywności zawodowej, które problemy w pozyskiwaniu funduszy uważały za najbardziej dokuczliwie i utrudniające ich bieżącą działalność. Bogatym źródłem danych na temat kondycji finansowej (i nie tylko) organizacji pozarządowych, będących jednym z głównych aktorów na scenie ekonomii społecznej oraz stanowiących bardzo dobry grunt dla rozwoju przedsiębiorstw społecznych, są badania sektora regularnie prowadzone przez Stowarzyszenie Klon/Jawor. Z badania przeprowadzonego w 2008 r. wynika m.in., że prawie 43% całości zasobów sektora pochodzi z krajowych źródeł publicznych (ponad 30% z rządowych i 12% z samorządowych). Pozostałe rodzaje źródeł zasilających sektor mają zdecydowanie mniejsze znaczenie. Strona 17. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

18 Opinie W poszukiwaniu najbardziej efektywnego systemu finansowania podmiotów ekonomii społecznej w Polsce Największą przeszkodą w sprawnym funkcjonowaniu organizacji, odczuwaną wyraźnie przez 61%organizacji, są trudności w zdobywaniu funduszy lub sprzętu niezbędnego do prowadzenia działań organizacji. Ponad połowa organizacji ma ponadto problemy związane z rozbudowaną biurokracją administracji publicznej, zbyt skomplikowanymi formalnościami związanymi z korzystaniem ze środków instytucji grantodawczych oraz brakiem osób chętnych bezinteresownie angażować się działania organizacji. Jeśli chodzi o potrzeby organizacji, wyraźnie wskazują one na konieczność inwestycji w nowy sprzęt: związany z obszarem działań organizacji (42%) oraz biurowy (28%). Ponadto około 1/4 organizacji deklaruje potrzebę zarówno podniesienia kwalifikacji pracowników lub wolontariuszy, jak i powiększenia lub remontu lokalu. Diagnozę sytuacji sektora z perspektywy regionalnej dostarcza przeprowadzone w 2010 r. badanie Monitoring przedsiębiorstw społecznych w Małopolsce. Jako najważniejsze źródła finansowania swojej działalności przedsiębiorstwa społeczne wymieniają kolejno: dochody z działalności ekonomicznej, rządowe i samorządowe środki publiczne oraz darowizny. Aż 40% przebadanych podmiotów w roku poprzedzającym badania zanotowało stratę, jednak tylko 2% organizacji przewiduje duże prawdopodobieństwo upadku w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Ważną część przeprowadzonych badań stanowiły pytania o główne bariery utrudniające działalność i rozwój przedsiębiorstw społecznych. Najczęściej wskazywanym ograniczeniem związanym z prowadzeniem działalności ekonomicznej jest trudność w pozyskiwaniu środków finansowych na rozwój, a kolejnym - bariery biurokratyczne i prawne. Również bariery rozwoju związane z zasobami ludzkimi mają swe źródła w niedostatkach finansowych przedsiębiorstw. Do najbardziej dokuczliwych ograniczeń zaliczone zostały: niski poziom wynagrodzeń oferowanych pracownikom oraz uzależnienie poziomu zatrudnienia od zewnętrznego wsparcia finansowego. O korzystaniu ze środków publicznych W Polsce podstawową jednostką administracji publicznej na poziomie lokalnym są samorządy terytorialne. Działając na rzecz i w imieniu swoich mieszkańców wykonują większość zadań publicznych mających związek z funkcjonowaniem społeczności lokalnej. Można powiedzieć, że cele ogólne działalności samorządów terytorialnych oraz sektora ekonomii społecznej są ze sobą zbieżne jakkolwiek bowiem nie ujmować ekonomii społecznej, nie można nie dostrzec jej lokalnego zakorzenienia i działania na rzecz wspólnoty lokalnej. Badania trzeciego sektora wskazują, że dla ponad połowy organizacji pozarządowych to samorząd lokalny jest kluczowym partnerem, jeśli chodzi o realizację ich celów statutowych. Samorządy, korzystając z możliwości zlecania zadań publicznych przedsiębiorstwom społecznym, mogłyby wypełniać kilka funkcji naraz realizować bieżące zadania, a jednocześnie rozwiązywać ważne w regionie problemy społeczne i wspierać rozwój ekonomii społecznej. W omawianym kontekście warto bliżej przyjrzeć się znowelizowanej w 2010 r. ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. O status organizacji pożytku publicznego (OPP) mogą ubiegać się teraz nie tylko organizacje pozarządowe, z których wywodzi się duża część przedsiębiorstw społecznych, ale także spółdzielnie socjalne. Strona 18. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

19 Opinie W poszukiwaniu najbardziej efektywnego systemu finansowania podmiotów ekonomii społecznej w Polsce Organy administracji mogą tworzyć jednostki wspierające działania OPP, a także udzielać im pożyczek, gwarancji i poręczeń na prowadzenie działalności pożytku publicznego. Zobligowane są ponadto do corocznego tworzenia ramowych programów współpracy z organizacjami pozarządowymi, uznając je tym samym za równorzędnych partnerów w realizacji swoich zadań. Jak na razie praktyka wskazuje jednak, że wspomniane powyżej zapisy nie są często wykorzystywane, tak samo jak wprowadzona niedawno klauzula społeczna w zamówieniach publicznych. Główną barierą jest wzajemne niezrozumienie specyfiki swojej działalności: przedsiębiorcy społeczni nie rozumieją i nie mają cierpliwości do biurokratycznych reguł rządzących administracją, a urzędnicy, z kolei, z powodu niskiej wiedzy na temat ekonomii społecznej nie rozumieją interesów przedsiębiorców i nie potrafią podjąć decyzji dotyczących współpracy z nimi. Wiele możliwości uzyskania wsparcia finansowego dla rozwoju przedsięwzięć ekonomii społecznej dają programy realizowane w ramach środków przyznawanych przez Unię Europejską. Z punktu widzenia rozwoju ekonomii społecznej największe znaczenie wydaje się mieć Program Operacyjny Kapitał Ludzki, a w szczególności następujące Priorytety: VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich oraz VII Promocja Integracji Społecznej. W ramach priorytetu VI wsparcie jest kierowane przede wszystkim do osób mających największe trudności z wejściem oraz utrzymaniem się na rynku pracy. Środki przyznane w ramach Działania 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości oraz samozatrudnienia mogą być spożytkowane m.in. na wsparcie dla osób pragnących założyć spółdzielnię lub spółdzielnię socjalną, a pomoc taka obejmuje doradztwo i szkolenia ułatwiające założenie działalności gospodarczej, a także obejmujące pomoc finansową oraz doradcze wsparcie pomostowe. Na jeszcze większą uwagę zasługuje priorytet VII Promocja integracji społecznej. W opisie tego priorytetu określono wprost, że celem podejmowanych działań jest ułatwienie dostępu do rynku pracy dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz rozwijanie instytucji ekonomii społecznej. Wsparcie w ramach tego priorytetu dotyczy przede wszystkim kształtowania warunków sprzyjających powstawaniu i rozwojowi adaptacyjnych form zatrudnienia, w tym przede wszystkim tych w sektorze ekonomii społecznej. W tym kontekście najważniejsze jest pomaganie, z jednej strony, przedsiębiorczości społecznej samej w sobie, z drugiej zaś wszystkim instytucjom powołanym do jej wspierania, które dzięki dostarczaniu wiedzy i doświadczenia w takich obszarach, jak prowadzenie działalności gospodarczej, zarządzanie personelem czy stosowanie przepisów prawnych, ułatwią rozwój i sprawne funkcjonowanie przedsiębiorstw ekonomii społecznej. O korzystaniu z komercyjnych instrumentów finansowych Przedsiębiorstwa społeczne tak jak przedsiębiorstwa klasyczne do rozwoju potrzebują możliwości korzystania z oferowanych zarówno przez banki, jak i instytucje pozabankowe instrumentów finansowych, takich jak: pożyczki, kredyty czy poręczenia. Z uwagi na niskie przychody i najczęściej bardzo niewielki majątek własny (mogący posłużyć jako zabezpieczenie zobowiązań), korzystanie z pożyczek i kredytów bankowych jest w przypadku PS mocno ograniczone, żeby nie powiedzieć niemożliwe. Strona 19. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

20 Opinie W poszukiwaniu najbardziej efektywnego systemu finansowania podmiotów ekonomii społecznej w Polsce Większość z podmiotów ekonomii społecznej nie spełnia restrykcyjnych wymogów prawa bankowego pozwalających na korzystanie z oferowanych instrumentów finansowych. Taki stan rzeczy warunkowany jest przez dwa główne czynniki: cel działania oraz słabość ekonomiczną większości przedsięwzięć społecznych. Jak już wiemy, celem działania podmiotów ekonomii społecznej z definicji nie jest osiąganie zysku. Oznacza to zatem, że nie dość, iż przedsiębiorstwa społeczne zazwyczaj charakteryzują się słabą pozycją ekonomiczną, to jeszcze nie może być mowy o wysokiej zyskowności przedsięwzięć przez nie realizowanych. Natura podejmowanych działań nie pozwala też na szybkie i zdecydowane polepszenie się sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa. Ponadto, komercyjne instytucje finansowe do oceny sprawności działania instytucji starającej się o pożyczkę stosują kryteria korzystności, skuteczności i efektywności. Podczas gdy instytucje działające w obszarze ekonomii społecznej najbardziej cenią sobie korzystność projektu, a najmniej efektywność, to w przypadku bankowych analiz kolejność ta jest odwrotna. Alternatywą dla oferty bankowej mogą być instrumenty finansowe oferowane przez fundusze pożyczkowe oraz poręczeniowe. Ich oferta wydaje się być najlepiej dostosowana do potrzeb podmiotów ekonomii społecznej i, z uwagi na fakt, że nie podlega restrykcyjnym regulacjom prawa bankowego, zdecydowanie bardziej elastyczna. Niestety jednak instytucje te z reguły kierują swoje wsparcie do sektora małych i średnich przedsiębiorstw, a oferta dedykowana podmiotom ekonomii społecznej wciąż jest uboga. Do niedawna jedyną instytucją utworzoną specjalnie po to, aby wspierać przedsięwzięcia społeczne był utworzony w 1999 r. Polsko-Amerykański Fundusz Pożyczkowy Inicjatyw Obywatelskich. Udziela on pożyczek organizacjom społecznym, a także spółkom handlowym, które część swoich zysków przeznaczają na działalność społeczną. Fundusz ten działa bardzo aktywnie od początku działalności objęto wsparciem 448 organizacji, z czego, co warte pokreślenia, tylko 8 nie spłaciło swojej pożyczki. Może to dowodzić faktu, że również organizacje działające dla dobra społecznego, które nie są nastawione na zysk, mogą być wartym zaufania i rzetelnym klientem instytucji finansowych. Z kolei podmioty ekonomii społecznej z Małopolski może zainteresować pierwszy w Polsce fundusz poręczeniowy, który powstał w Krakowie w maju 2009 r., kierujący swoją ofertę specjalnie do tych instytucji. Oferowane przez Małopolski Fundusz Ekonomii Społecznej poręczenia są dedykowane wszystkim podmiotom, które w swej działalności kierują się celami społecznymi, niezależnie od ich formy prawnej. Fundusz oferuje także stałą współpracę w formie doradztwa dla swoich klientów. O konieczności dalszego udoskonalania rozwiązań Pewne jest, że instytucje ekonomii społecznej potrzebują wsparcia zewnętrznego i bez niego nie jest możliwe ani zakładanie nowych podmiotów, ani ich trwanie w czasie. Ich rozwój wymaga wzajemnej współpracy wielu aktorów, dlatego też istnieje konieczność podnoszenia wiedzy na temat ekonomii społecznej wśród osób mających wpływ na podejmowanie decyzji. Jednocześnie należy pamiętać o tym, że oferowane wsparcie nie może powodować uzależnienia przedsiębiorstw społecznych od pomocy zewnętrznej ma je stymulować do działania, dawać podstawy do rozwoju i pomagać przezwyciężać problemy, ale to od samych przedsiębiorców zależy efektywne wykorzystanie tego wsparcia. Strona 20. Biuletyn Ekonomia Społeczna w Małopolsce styczeń 2011 r.

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 SEKTOR EKONOMII SPOŁECZNEJ W MAŁOPOLSCE 1. Małopolska jest uznawana za lidera ekonomii społecznej:

Bardziej szczegółowo

Regionalny Fundusz Poręczeniowy Ekonomii Społecznej koncepcja i załoŝenia

Regionalny Fundusz Poręczeniowy Ekonomii Społecznej koncepcja i załoŝenia tytuł Regionalny Fundusz Poręczeniowy Ekonomii Społecznej koncepcja i załoŝenia Jakub Głowacki Małopolska Szkoła Administracji Publicznej, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie powered by dr M. Płonka, R.

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ Stowarzyszenie Klon/Jawor to wiodąca polska organizacja zajmująca się badaniami sektora pozarządowego. Naszą

Bardziej szczegółowo

Ekonomia społeczna płaszczyzną współpracy

Ekonomia społeczna płaszczyzną współpracy Ekonomia społeczna płaszczyzną współpracy XII Małopolskie Forum Organizacji Pozarządowych Konferencja Małopolskiego Forum Organizacji Pozarządowych Instytucje wsparcia organizacji pozarządowych w Małopolsce

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20 listopada 2014 r.

Warszawa, 20 listopada 2014 r. Podsumowanie rezultatów Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Małgorzata Michalska Departament Wdrażania EFS w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim 1 Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim Regionalne Centrum Ekonomii Społecznej raport z działalności 2010-2011 Toruń, maj 2011 roku Projekt jest współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca

Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca Rybnik, 24 marca 2015 r. Działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego w kontekście realizacji Wieloletniego regionalnego

Bardziej szczegółowo

Poddziałanie 7.1.1 Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji przez ośrodki pomocy społecznej

Poddziałanie 7.1.1 Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji przez ośrodki pomocy społecznej Priorytet VII Promocja integracji społecznej Działanie 7.1 Rozwój i upowszechnienie aktywnej integracji Cel Działania: Rozwijanie aktywnych form integracji społecznej i umożliwianie dostępu do nich osobom

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W GMINIE OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI NA LATA 2015-2021

PROGRAM WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W GMINIE OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI NA LATA 2015-2021 PROGRAM WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W GMINIE OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI NA LATA 2015-2021 Ostrowiec Świętokrzyski 2015 Wstęp Program Wsparcia Ekonomii Społecznej w Gminie Ostrowiec Świętokrzyski na lata

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. powstała w 1994 roku jako spółka akcyjna, w której głównym akcjonariuszem jest Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM NA LATA 2013 2020 PROJEKT WRZESIEŃ 2012

W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM NA LATA 2013 2020 PROJEKT WRZESIEŃ 2012 WIELOLETNI PLAN DZIAŁAŃ NA RZECZ ROZWOJU I UPOWSZECHNIANIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM NA LATA 2013 2020 PROJEKT WRZESIEŃ 2012 1 CEL GŁÓWNY Wzmocnienie pozycji i roli ekonomii społecznej

Bardziej szczegółowo

Leszno. Europejski Funduszu Społeczny w Wielkopolsce zaproszenie do współpracy

Leszno. Europejski Funduszu Społeczny w Wielkopolsce zaproszenie do współpracy www.leszno.roefs.pl Leszno Europejski Funduszu Społeczny w Wielkopolsce zaproszenie do współpracy Już od 2004 roku wielkopolskie organizacje i instytucje mogą korzystać ze środków Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

perspektywy rozwoju sektora Ekonomii Społecznej w Polsce

perspektywy rozwoju sektora Ekonomii Społecznej w Polsce perspektywy rozwoju sektora Ekonomii Społecznej w Polsce Cezary Miżejewski Projekt Promocja ekonomii społecznej w województwie świętokrzyskim realizowany na podstawie umowy zawartej z Samorządem Województwa

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 Umowa Partnerstwa Zwiększaniu szans na zatrudnienie grup defaworyzowanych służyć będzie wsparcie sektora ekonomii społecznej oraz zapewnienie jego skutecznego i efektywnego funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć

KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na podstawie: 1 SPIS TREŚCI: KSU usługi dla firmy i osób pragnących je założyć O KSU 3 Rodzaje usług 4 Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 Cel 2. Poprawa mechanizmów partycypacji społecznej i wpływu obywateli na życie publiczne 31 maja 2011 r. Elementy składowe celu 2 Strategii wypływają m.in.

Bardziej szczegółowo

Działanie 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie.

Działanie 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie. Działanie 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie. Cel Działania: Podniesienie poziomu aktywności zawodowej oraz zdolności do zatrudnienia osób pozostających

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze W województwie lubuskim

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA - w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST. 1 PKT 26A USTAWY, W RAMACH KTÓRYCH MOŻNA UZYSKAĆ POMOC W ZAKRESIE PORADNICTWA ZAWODOWEGO I INFORMACJI ZAWODOWEJ ORAZ POMOCY W AKTYWNYM POSZUKIWANIU

Bardziej szczegółowo

IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych Toruń, 6 czerwca 2008

IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych Toruń, 6 czerwca 2008 Wsparcie podmiotów ekonomii społecznej i organizacji pozarządowych w ramach Działania 1.2 Wsparcie systemowe instytucji pomocy i integracji społecznej PO KL IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze Ekonomia społeczna to

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP

Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP Konin, 24 marca 2014 r. BGK jedyny Bank Państwowy w Polsce założony w 1924 r. www.jeremie.com.pl 2 Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r.,

Bardziej szczegółowo

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna Możliwości wsparcia wolontariatu w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet VI i VII PO KL Struktura PO KL Priorytety centralne I Zatrudnienie i integracja społeczna II Rozwój zasobów ludzkich

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY SYSTEMOWE przewidziane do realizacji w 2011 r.

PROJEKTY SYSTEMOWE przewidziane do realizacji w 2011 r. Warszawa, 2011-02-03 WYKAZ PROJEKTÓW PRZEWIDZIANYCH DO REALIZACJI W PLANIE DZIAŁANIA NA 2011 ROK DLA DZIAŁANIA 5.4 ROZWÓJ POTENCJAŁU TRZECIEGO SEKTORA ORAZ DZIAŁANIA 5.5 ROZWÓJ DIALOGU SPOŁECZNEGO Działając

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 2011 Krajowy System Usług oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 Krajowy System Usług (KSU) to oferta usług dla osób przedsiębiorczych w kraju - firm z sektora

Bardziej szczegółowo

Urząd Miejski w Kaliszu

Urząd Miejski w Kaliszu Urząd Miejski w Kaliszu Jak skutecznie korzystać z możliwości współpracy wdrożenie Modelu współpracy administracji publicznej i organizacji pozarządowych w Kaliszu Barbara Bocheńska Biuro Obsługi Inwestora

Bardziej szczegółowo

człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych

człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych OCENA EX-ANTE INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH W ZAKRESIE WSPARCIA PODMIOTÓW

Bardziej szczegółowo

jest, aby każdy z uczestników projektu objęty został IPD. Nie jest jednak wymogiem, aby przedmiotowe IPD sporządzone było wyłącznie przez PUP.

jest, aby każdy z uczestników projektu objęty został IPD. Nie jest jednak wymogiem, aby przedmiotowe IPD sporządzone było wyłącznie przez PUP. W związku z dużą liczbą pytań dotyczących ogłoszonego naboru w ramach Poddziałania 7.1.1 Aktywna integracja projekty pozakonkursowe realizowane przez OPS, MOPR i PCPR i ogłoszonego konkursu w ramach Poddziałania

Bardziej szczegółowo

Działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego na rzecz ekonomii społecznej w latach 2014 2015. Katowice 31 marca 2015

Działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego na rzecz ekonomii społecznej w latach 2014 2015. Katowice 31 marca 2015 Działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego na rzecz ekonomii społecznej w latach 2014 2015 Katowice 31 marca 2015 Koordynacja ekonomii społecznej w ustawie o pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

Miejsce w dokumencie Dotychczasowy zapis (jest) Powinno być s. 32 IV.1.14. Planowane działania: a) badanie możliwości godzenia ról rodzinnych z rolami

Miejsce w dokumencie Dotychczasowy zapis (jest) Powinno być s. 32 IV.1.14. Planowane działania: a) badanie możliwości godzenia ról rodzinnych z rolami Errata do Planu działania na lata 2007-2008 dla Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna (sprostowanie treści dokumentu w związku z pomyłką techniczną polegającą na zamianie opisu działań pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Małopolski Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej

Małopolski Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej Małopolski Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej Dokument obejmujący opis instytucji realizujących projekt, wraz z zaznaczeniem ich roli i zadań, opis grupy docelowej oraz form i zakresu wsparcia. I. Informacje

Bardziej szczegółowo

Planowany termin konkursu i tryb procedury konkursowej. Wartość alokacji na konkurs. III kwartał 2011 r. Konkurs zamknięty. II kwartał 2011 r.

Planowany termin konkursu i tryb procedury konkursowej. Wartość alokacji na konkurs. III kwartał 2011 r. Konkurs zamknięty. II kwartał 2011 r. Planowany harmonogram konkursów ogłaszanych przez Departament Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej w 2011 roku Poddziałanie Typ/typy projektów przewidzianych

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja to wyprowadzanie ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe, obejmujące różne sfery życia. Sama definicja

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny model aktywizacji

Innowacyjny model aktywizacji Innowacyjny model aktywizacji zawodowej uczestników WTZ Temat innowacyjny: "Współpraca podmiotów działających w obszarze zatrudnienia oraz integracji i pomocy społecznej z przedsiębiorcami w zakresie ułatwiania

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 W latach 2005-2010 w przedsięwzięciach organizacyjnych, kierowanych do osób potrzebujących pomocy, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaliczanych

Bardziej szczegółowo

Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego

Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego Raport ramowy z realizacji Wieloletniego regionalnego planu działań na rzecz promocji i upowszechnienia ekonomii społecznej oraz rozwoju instytucji

Bardziej szczegółowo

STRATEGIĄ ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH KRAKOWA

STRATEGIĄ ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH KRAKOWA SPOTKANIE INAUGURUJĄCE ROZPOCZĘCIE PRAC NAD STRATEGIĄ ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH KRAKOWA NA LATA 2014-2020 Kraków 2014 1 AGENDA SPOTKANIA Wprowadzenie Pani Anna Okońska-Walkowicz, Pełnomocnik

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich zaprasza do złożenia oferty cenowej z uwzględnieniem poniższych warunków:

ZAPYTANIE OFERTOWE. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich zaprasza do złożenia oferty cenowej z uwzględnieniem poniższych warunków: ZAPYTANIE OFERTOWE Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich zaprasza do złożenia oferty cenowej z uwzględnieniem poniższych warunków: 1. Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest wykonywanie zadań

Bardziej szczegółowo

Rola regionalnej polityki społecznej

Rola regionalnej polityki społecznej Konferencja, 20-21 listopada 2014 roku, Ustroń, hotel Wilga Rola regionalnej polityki społecznej w integracji społecznej mieszkańców województwa śląskiego Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

OPIS FORM WSPARCIA. Załącznik nr 2. I. Formy wsparcia

OPIS FORM WSPARCIA. Załącznik nr 2. I. Formy wsparcia Załącznik nr 2 OPIS FORM WSPARCIA I. Formy wsparcia 1. W ramach Projektu można skorzystać z następujących form wsparcia: a) Usług prawnych, księgowych i marketingowych skierowanych do podmiotów ekonomii

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA INAUGURUJĄCA

KONFERENCJA INAUGURUJĄCA KONFERENCJA INAUGURUJĄCA Lubuską Szkołę Pomagania Gorzów Wielkopolski 12 luty 2009 Edward Korban Do części wykluczonych nie da się dotrzeć opowieściami o wędkach i rybach. Oni są ustawieni tylko na rybę

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe oferta banków dla organizacji pozarządowych. Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008

Instrumenty finansowe oferta banków dla organizacji pozarządowych. Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008 Instrumenty finansowe oferta banków dla organizacji pozarządowych Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008 Bank przedsiębiorstwo wykonujące działalność polegającą na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013 Załącznik do Uchwały Nr XL/222 /2010 Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju z dnia 28 stycznia 2010 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013 1.Wstęp Program Aktywności Lokalnej

Bardziej szczegółowo

Informacja o planowanych konkursach, projektach systemowych, innowacyjnych i współpracy ponadnarodowej w latach 2014-2015

Informacja o planowanych konkursach, projektach systemowych, innowacyjnych i współpracy ponadnarodowej w latach 2014-2015 Informacja o planowanych konkursach, projektach systemowych, innowacyjnych i współpracy ponadnarodowej w latach 2014-2015 Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Program Operacyjny Kapitał Ludzki Informacja

Bardziej szczegółowo

W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE:

W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE: W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE: 1. REGIONALNY RYNEK PRACY Poddziałanie 7.1.3 Poprawa zdolności do zatrudnienia osób poszukujących pracy i pozostających bez zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013

Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013 Załącznik do Uchwały Nr XV/109/07 Rady Powiatu w Śremie z dnia 19 grudnia 2007 r. A B C Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013 Spis Treści: 1. Wprowadzenie...3-4 2.

Bardziej szczegółowo

Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej. Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej. Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 1991 powstanie od 2002 Członek FEBEA (Europejskiej Federacji Banków

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ANKIETY

KWESTIONARIUSZ ANKIETY KWESTIONARIUSZ ANKIETY Płeć: Kobieta Mężczyzna Wiek: 18-25 lat 26-30 lat 31-35 lat 36-40 lat 41-50 lat powyżej 50 lat Okres prowadzenia przedsiębiorstwa: do 1 roku 1-3 lata 3-10 lat 10-20 lat powyżej 20

Bardziej szczegółowo

Model współpracy administracji publicznej i organizacji pozarządowych

Model współpracy administracji publicznej i organizacji pozarządowych Model administracji publicznej i organizacji Czym jest Model? Systemowe podejście do z organizacjami pozarządowymi 1 Kto jest odbiorcą Modelu? Poziom krajowy: organy administracji państwowej Poziom regionalny:

Bardziej szczegółowo

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r.

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. W latach 2009-2014 w funkcjonowało Obserwatorium Integracji Społecznej: projekt ogólnopolski w ramach

Bardziej szczegółowo

es w dokumentach strategicznych programy współpracy i inne dokumenty programowe

es w dokumentach strategicznych programy współpracy i inne dokumenty programowe es w dokumentach strategicznych programy współpracy i inne dokumenty programowe Program rozwoju ekonomii społecznej, przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji zawodowej na krakowskim rynku pracy na

Bardziej szczegółowo

Realizacja projektów w latach 2013-2014

Realizacja projektów w latach 2013-2014 Realizacja projektów w latach 2013-2014 Jak prawidłowo realizować projekty systemowe OPS i PCPR współfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego? 1 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w

Bardziej szczegółowo

Miejsce ekonomii społecznej w nowym okresie programowania 2007-2013. Cezary Miżejewski Krzysztof Więckiewicz

Miejsce ekonomii społecznej w nowym okresie programowania 2007-2013. Cezary Miżejewski Krzysztof Więckiewicz Miejsce ekonomii społecznej w nowym okresie programowania 2007-2013 Cezary Miżejewski Krzysztof Więckiewicz Strategia rozwoju kraju 2007 2015 Krajowy Program Zabezpieczenie Społeczne i Integracja Społeczna

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI grudzień 2012 r. MARR - oferta dla przedsiębiorczych Wspieranie starterów - projekty edukacyjne, szkolenia, punkty informacyjne, doradztwo, dotacje na start Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Oferta Krajowego Systemu Usług dla osób zakładających i prowadzących działalność gospodarczą

Oferta Krajowego Systemu Usług dla osób zakładających i prowadzących działalność gospodarczą Oferta Krajowego Systemu Usług dla osób zakładających i prowadzących działalność gospodarczą Karina Grygiel Konsultant Punktu Konsultacyjnego KSU prowadzonego przez Toruńską Agencję Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich

Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich realizuje projekt Wyrównywanie szans na rynku pracy dla osób 50+ nr UDA-POKL.01.01.00-00-018/10-03 Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich jest

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu PYTANIA ZGŁASZANE W TRAKCIE SPOTKANIA INFORMACYJNEGO W RAMACH DOKUMENTACJI KONKURSOWEJ Z PODDZIAŁANIA 6.1.1 PO KL (konkurs zamknięty nr 1/PO KL/6/E.1.1/12 na projekty

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w Suwałkach. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w Suwałkach. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w Suwałkach Projekt Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w Suwałkach powstał w ramach Priorytetu VII. Promocja integracji społecznej Działanie 7.2. Przeciwdziałanie

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z realizacji projektu Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w ramach Działania 1.

Doświadczenia z realizacji projektu Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w ramach Działania 1. Doświadczenia z realizacji projektu Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w ramach Działania 1.4 PO KL 22 października 2014 r. Bank Gospodarstwa Krajowego Utworzony w 1924

Bardziej szczegółowo

Planowany sposób wdrażania POKL w Małopolsce w 2012r.

Planowany sposób wdrażania POKL w Małopolsce w 2012r. Planowany sposób wdrażania POKL w Małopolsce w 2012r. Najważniejsze konkursy i kryteria Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania podmiotów ekonomii społecznej

Możliwości finansowania podmiotów ekonomii społecznej Możliwości finansowania podmiotów ekonomii społecznej Dr Irena Herbst Dlaczego wspierać ekonomię społeczną O poziomie życia społeczeństw decyduje nie tylko kapitał fizyczny, ale także kapitał ludzki i

Bardziej szczegółowo

Plan Działania na rok 2012. Priorytet VII Promocja integracji społecznej

Plan Działania na rok 2012. Priorytet VII Promocja integracji społecznej Plan Działania na rok 2012 Priorytet VII Promocja integracji społecznej Priorytet VII Promocja integracji społecznej Działanie 7.1 ROZWÓJ I UPOWSZECHNIANIE AKTYWNEJ INTEGRACJI Na realizację projektów systemowych

Bardziej szczegółowo

* Wszystkie zamieszczone materiały są chronione prawami autorskimi. Zabronione jest kopiowanie oraz modyfikowanie prezentacji bez zgody autora.

* Wszystkie zamieszczone materiały są chronione prawami autorskimi. Zabronione jest kopiowanie oraz modyfikowanie prezentacji bez zgody autora. * Wszystkie zamieszczone materiały są chronione prawami autorskimi. Zabronione jest kopiowanie oraz modyfikowanie prezentacji bez zgody autora. od 7,76% Czym jest MRFP? Mazowiecki Regionalny Fundusz Pożyczkowy

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich

Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich realizuje projekt Wyrównywanie szans na rynku pracy dla osób 50+ nr UDA-POKL.01.01.00-00-018/10-03 Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich (CRZL)

Bardziej szczegółowo

www.forumrynkupracy.com.pl.

www.forumrynkupracy.com.pl. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. www.forumrynkupracy.com.pl. Konferencja 22.09.11, Wrocław imię, nazwisko prelegenta: Zenon Matuszko

Bardziej szczegółowo

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 Wrzesień 2005 ROZDZIAŁ I Definicje i określenia 1. Definicje: - działalność pożytku publicznego jest to działalność społecznie

Bardziej szczegółowo

PO KL Priorytet I. Zatrudnienie i integracja społeczna Działanie 1.2. Wsparcie systemowe instytucji pomocy i integracji społecznej

PO KL Priorytet I. Zatrudnienie i integracja społeczna Działanie 1.2. Wsparcie systemowe instytucji pomocy i integracji społecznej Projekt innowacyjno-testujący pt. Model Wsparcia jako innowacyjne narzędzie wzmacniające współpracę publicznych i niepublicznych instytucji pomocy społecznej oraz przedsiębiorców dedykowane gminnym zespołom

Bardziej szczegółowo

OPIS FORM WSPARCIA. Załącznik nr 2. I. Formy wsparcia

OPIS FORM WSPARCIA. Załącznik nr 2. I. Formy wsparcia Załącznik nr 2 OPIS FORM WSPARCIA I. Formy wsparcia 1. W ramach Projektu moŝna skorzystać z następujących form wsparcia: a) Usług prawnych, księgowych i marketingowych skierowanych do podmiotów ekonomii

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE Magdalena Nowak - Siwińska wewnętrzne zewnętrzne Kredyt inwestycyjny Leasing Dotacja/Dofinansowanie Krajowe np. Dotacja z Urzędu

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą KONFERENCJA w ramach projektu WYPRZEDZIĆ ZMIANĘ - PARTNERSTWO LOKALNE DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POWIATU CHOJNICKIEGO Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą Alicja Zajączkowska 6

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE DO PILOTAŻU RPW na poziomie powiatu / lub województwa

WYTYCZNE DO PILOTAŻU RPW na poziomie powiatu / lub województwa Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich Państwowa jednostka budżetowa podległa Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej Al. Jerozolimskie 65/79, Warszawa 00-697 tel. 0 22 237 00 00, fax. 0 22 237 00 99, www.crzl.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Projekt miał szeroki zasięg terytorialny. Obejmował uczestników z placówek oświatowych z 14 województw w kraju. Składał się z dwóch modułów:

Projekt miał szeroki zasięg terytorialny. Obejmował uczestników z placówek oświatowych z 14 województw w kraju. Składał się z dwóch modułów: Fundacja Rodzice Szkole ul. Marszałkowska 140/62c, 00-061 Warszawa tel.: 721 326 336, fax: (22) 398 48 04 www.rodziceszkole.edu.pl kontakt@rodziceszkole.edu.pl Nr KRS: 0000268115, REGON: 140781919, NIP:

Bardziej szczegółowo

Jan Szczucki, PAG Uniconsult

Jan Szczucki, PAG Uniconsult Badanie zrealizowane w ramach projektu współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Jan Szczucki, PAG Uniconsult Wybrane wnioski z ewaluacji instrumentów inżynierii finansowej zrealizowanej

Bardziej szczegółowo

organizacji pozarządowych o charakterze terytorialnym i branżowym

organizacji pozarządowych o charakterze terytorialnym i branżowym Konferencja Tworzenie i wspieranie porozumień (sieci) organizacji pozarządowych o charakterze terytorialnym i branżowym Krzysztof Więckiewicz Dyrektor Departamentu Pożytku Publicznego Ministerstwo Pracy

Bardziej szczegółowo

Bezzwrotne wsparcie dla przedsiębiorcy

Bezzwrotne wsparcie dla przedsiębiorcy Bezzwrotne wsparcie dla przedsiębiorcy Powiatowe Urzędy Pracy Dotacje Zarejestrowanym osobom bezrobotnym mogą być przyznane jednorazowo środki z Funduszu Pracy - podstawa prawna: Ustawa z dnia 20 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Metodologia Badanie ankietowe

Metodologia Badanie ankietowe Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Biuro Pełnomocnika ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi BADANIE POTENCJAŁU ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH Realizator badań Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Kod CPV: 72224000 1 Usługi doradcze w zakresie zarządzania projektem 85312320 8 Usługi doradztwa

ZAPYTANIE OFERTOWE. Kod CPV: 72224000 1 Usługi doradcze w zakresie zarządzania projektem 85312320 8 Usługi doradztwa ZAPYTANIE OFERTOWE Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich zaprasza do złożenia oferty cenowej z uwzględnieniem poniższych warunków: 1. Przedmiot zamówienia: Przedmiotem zamówienia jest opracowanie systemu i

Bardziej szczegółowo

ŁÓDZKA AGENCJA ROZWOJU REGIONALNEGO. Izabela Witaszek Dyrektor Departamentu Doradztwa dla Biznesu i Sektora Publicznego

ŁÓDZKA AGENCJA ROZWOJU REGIONALNEGO. Izabela Witaszek Dyrektor Departamentu Doradztwa dla Biznesu i Sektora Publicznego ŁÓDZKA AGENCJA ROZWOJU REGIONALNEGO Izabela Witaszek Dyrektor Departamentu Doradztwa dla Biznesu i Sektora Publicznego KIM JESTEŚMY? Łódzka Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. jest spółką akcyjną stworzoną

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PLAN DZIAŁAŃ W CZĘŚCI DOTYCZĄCEJ KRYTERIÓW WYBORU PROJEKTÓW

RAMOWY PLAN DZIAŁAŃ W CZĘŚCI DOTYCZĄCEJ KRYTERIÓW WYBORU PROJEKTÓW Załącznik nr 4 do Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WP 2014-2020 Zakres: Europejski Fundusz Społeczny Projekt do konsultacji, 22 maja 2015 r. RAMOWY PLAN DZIAŁAŃ W CZĘŚCI DOTYCZĄCEJ KRYTERIÓW

Bardziej szczegółowo

Informacja o pracach zespołu ds. opracowania REGIONALNEGO PLANU DZIAŁAŃ NA RZECZ ZATRUDNIENIA NA 2015 ROK. Toruń, 27.03.2015 r.

Informacja o pracach zespołu ds. opracowania REGIONALNEGO PLANU DZIAŁAŃ NA RZECZ ZATRUDNIENIA NA 2015 ROK. Toruń, 27.03.2015 r. Informacja o pracach zespołu ds. opracowania REGIONALNEGO PLANU DZIAŁAŃ NA RZECZ ZATRUDNIENIA NA 2015 ROK Toruń, 27.03.2015 r. Ramy prawne Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia

Bardziej szczegółowo

Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020

Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020 Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020 Inne obszary wsparcia MŚP Oś Priorytetowa (OP) 6. Regionalny rynek pracy Cel Tematyczny 8 Priorytet Inwestycyjny 8i Podniesienie zdolności do zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA Tablica Działania EFS w ramach SOP Działanie (obszar interwencji) 1.1. Rozwój i modernizacja instrumentów i instytucji rynku 1.2. Wspieranie młodzieży poszukującej zarządzająca (Managing authority) EFS

Bardziej szczegółowo

Preferencje dla PES. Umowa Partnerstwa (UP) W przedsięwzięciach realizowanych w ramach UP promowane będzie korzystanie z usług oferowanych przez PES

Preferencje dla PES. Umowa Partnerstwa (UP) W przedsięwzięciach realizowanych w ramach UP promowane będzie korzystanie z usług oferowanych przez PES Podmioty ekonomii społecznej preferencje w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Brzeziny, 22 czerwca 2015 r. Preferencje dla PES Umowa Partnerstwa (UP) W przedsięwzięciach realizowanych w ramach

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI Mrągowo, 16.12.2010 Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Europejski Fundusz Społeczny (EFS) Jeden z funduszy

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu PYTANIA ZGŁASZANE PODCZAS SPOTKANIA INFORMACYJNEGO DOTYCZĄCEGO DOKUMENTACJI KONKURSOWEJ W RAMACH DZIAŁANIA 7.4 PO KL Pytanie nr 1: Czy partnerem Beneficjenta może być

Bardziej szczegółowo

Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS

Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS Regionalny Program Operacyjny - Lubuskie 2020 cel główny Długofalowy, inteligentny i zrównoważony rozwój oraz wzrost jakości życia mieszkańców

Bardziej szczegółowo

W ramach działania w 2010 roku zdecydowano się ogłosić 3 osobne konkursy:

W ramach działania w 2010 roku zdecydowano się ogłosić 3 osobne konkursy: W ramach działania 2.1.1,,Rozwój kapitału ludzkiego w przedsiębiorstwach'' wnioski aplikacyjne może składać prawie każda instytucja: począwszy od szkół wyższych, poprzez różnego rodzaju instytucje publiczne

Bardziej szczegółowo