Energetyka będzie się rozwijać

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Energetyka będzie się rozwijać"

Transkrypt

1 polska EnerGIA magazyn NR 2 (4) LUTY 29 grupy tauron ISSN Tauron liderem sprzedaży detalicznej Łańcuch wartości Odnawialne źródła energii Wiceminister Skarbu Joanna Schmid: Energetyka będzie się rozwijać Mechanizmy rynku Energia w Danii Psychologia energii

2 w obiektywie spis treści Kto powiedział, że krajobraz przemysłowy musi być ponury i przytłaczający? Że kominy i chłodnie wpisują się w panoramę wyłącznie jako ciała obce? Dwaj fotograficy, Marian Kwiatkowski i Wojciech Piechocki, udowadniają, że jest inaczej. ENERGETYCZNE PARADOKSY Ceny energii wzrosły, a energetyka ma mniej pieniędzy. Nasi wytwórcy i spółki obrotu nie zaliczą zapewne pierwszych tygodni 29 r. do udanych. W spółkach handlujących energią każdy dzień pogłębiał stratę. Wcześniej Urząd Regulacji Energetyki zatwierdził im taryfy dla klientów indywidualnych, które nie uwzględniały wszystkich kosztów. Podobnie było z innymi tego typu przedsiębiorstwami w kraju z pewnymi wyjątkami. Mam na myśli firmy, które nie zastosowały się do wytycznych URE dotyczących sugerowanych cen. Paradoksalnie im mniej miałeś klientów i sprzedaż była niższa, tym mniej cierpiały na tym twoje finanse. Naszej Grupy nie sposób zaliczyć do grona tych, które mają mało klientów. Po raz drugi z rzędu w rankingu Gazety Prawnej zostaliśmy największym detalicznym sprzedawcą energii w kraju. Mimo że dziś nie wiąże się to z dużymi zyskami, a nawet w świetle przytoczonych wyżej faktów pogłębia straty, jesteśmy dumni, że tak liczna rzesza klientów darzy nas zaufaniem oraz że potrafimy zachęcić miliony osób do korzystania z naszych usług i kupna naszej energii. W połowie lutego pojawił się w branży ciekawy pomysł na tzw. taryfy socjalne. Sprowadza się on w skrócie do tego, że część klientów indywidualnych płaciłaby niższą cenę za energię, ale tylko do pewnego poziomu jej zużycia. Powyżej tej bariery obowiązywałyby już zasady rynkowe. Prezes Taurona, Dariusz Lubera, szacował w wywiadzie, który ukazał się 14 lutego w Parkiecie, że oznaczałoby to zahamowanie strat na sprzedaży dla klientów indywidualnych, a przede wszystkim pozwoliłoby na obniżenie cen energii dla przemysłu o 4 do 6 proc. Jakie to ważne w czasach kryzysu, nie trzeba nikogo przekonywać. Wszechogarniający kryzys wiąże się nie tylko z koniecznymi oszczędnościami w naszych firmach, ale może także sprawić, że zmieni się koncepcja prywatyzacji naszej Grupy. Gdy debiut giełdowy stanie się niemożliwy, trzeba będzie rozważyć sprzedaż akcji inwestorowi takie informacje z Ministerstwa Skarbu Państwa pojawiły się w lutym. Decyzje jednak nie zapadły, więc nadal intensywnie przygotowujemy się do wejścia na giełdę. Redaktor naczelny Wydawca: Tauron Polska Energia SA; Redakcja: Departament Komunikacji Rynkowej i PR, ul. Lwowska 23, Katowice, fax , Redaktor naczelny: Paweł Gniadek, tel ; Sekretarz redakcji: Marcin Lauer, tel ; Zespół redakcyjny: Magdalena Rusinek, tel ; Jacek Sakrejda, tel ; Realizacja wydawnicza: Direct Publishing Group, ul. Genewska 37, 3-94 Warszawa; Biuro reklamy: Anna Mocior, Wydawca nie odpowiada za treść reklam i ogłoszeń. Redakcja nie zwraca materiałów oraz zastrzega sobie prawo ich redagowania i skracania. Zdjęcie na okładce: Jacek Pióro, stylizacja: Kamila Wiedeńska-Strzelczyk Numer zamknięto 17 lutego 29 r. 4 flesz gospodarczy Prezesi największych spółek o cenach energii oświadczenie Briefing w Tauronie Tauron nadal liderem sprzedaży detalicznej energii w Polsce 6 wywiad z Joanną Schmid, wiceministrem Skarbu Państwa Energetyka będzie się rozwijać 8 Notowania Mechanizmy rynku 1 Łańcuch wartości Energia z wody i wiatru 14 W Grupie Nowa polityka energetyczna szansą na rozwój Podkarpacia Laur dla Jaworzna III Ochrona środowiska w energetyce EnergiaPro Wielką Perłą Strategiczne spotkania w Enionie Energii EC Tychy w Izbie Pomóż innym pomagać Piękniejsza strona energetyki 18 zarządzanie wizerunkiem Razem czy osobno? Marki w grupach energetycznych 2 energia w UE Co dalej z zapisami pakietu klimatycznego 22 Raport Rynek energii elektrycznej Dania 24 Prawdy i mity Inni płacą więcej 26 Innowacje Łagisza już w sieci 28 Sponsoring Energetyka kocha sport 3 Energia inaczej Psychologia energii polska EnerGIA nr 2 (4)/29 3

3 flesz gospodarczy Grupy energetyczne po raz pierwszy zaprezentowały swoje stanowisko na wspólnej konferencji prasowej Prezesi największych spółek o cenach energii lutego w Warszawie odbyła się 11 konferencja prasowa dotycząca cen energii elektrycznej. Na pytania dziennikarzy odpowiadali prezesi największych firm energetycznych w Polsce: Tomasz Zadroga, prezes Polskiej Grupy Energetycznej, Dariusz Lubera, prezes Tauron Polska Energia, Paweł Mortas, prezes Enei oraz Roman Szyszko, wiceprezes Energi. Podczas spotkania z mediami szefowie spółek energetycznych wyjaśnili przyczyny podwyżek cen energii w Polsce, wskazując głównie na znaczny wzrost cen węgla, koszty niezbędnych inwestycji w nowe moce wytwórcze i dystrybucję oraz koszty ekologiczne konieczność zakupu dodatkowych limitów CO 2, wprowadzania kosztownych technologii i zakupu energii z odnawialnych źródeł i produkcji skojarzonej. Spółki przedstawiły wspólne oświadczenie w tej sprawie, które publikujemy obok. Tauron jest gotowy obniżyć ceny energii dla przedsiębiorców. Informujemy naszych odbiorców biznesowych, że prowadzimy już działania zmierzające do obniżki kosztów we wszystkich obszarach, w których jest to możliwe. Znaczna redukcja jest jednak możliwa tylko, jeśli uda nam się renegocjować ceny węgla. Wolę renegocjacji umów zgłosiliśmy już w grudniu. Liczymy na to, że dostawcy węgla usiądą z nami do stołu powiedział podczas konferencji Spotkanie z mediami odbyło się również w siedzibie Taurona w Katowicach Briefing w Tauronie lutego briefing prasowy poświęcony obecnej sytuacji w 1 6 sektorze Dariusz Lubera, prezes Zarządu Tauron Polska Energia SA. (RuM) elektroenergetycznym zorganizował również Tauron. Na pytania mediów odpowiadali: Krzysztof Zamasz, wiceprezes Taurona ds. handlowych, Leszek Kosiorek, prezes EnergiiPro Gigawat i Ireneusz Perkowski, prezes Enionu Energii. Przedstawiciele holdingu odpowiadali na pytania mediów dotyczące m.in. inwestycji prowadzonych obecnie w Grupie i zagrożeń związanych ze światowym kryzysem gospodarczym. Dużo miejsca poświęcono również kwestiom taryf dla klientów indywidualnych, w tym pomysłowi na tzw. taryfę socjalną. Podobnie jak na warszawskiej konferencji, pytano o wpływ cen węgla na koszty produkcji energii, akcyzę unijną oraz przygotowania Grupy Tauron do debiutu giełdowego. (RuM) foto: Arch. PGE foto: Marcin Lauer OŚWIADCZENIE Zdając sobie sprawę z trudnej sytuacji naszej gospodarki i wielu firm naszych klientów, robimy dziś wszystko, aby złagodzić skutki wzrostu cen energii. Kontynuujemy prowadzone od wielu lat działania restrukturyzacyjne wewnątrz naszych spółek. Poszukujemy innych wewnętrznych oszczędności, między innymi poprzez zamrożenie płac i kontynuowanie redukcji zatrudnienia. Prowadzimy gruntowną analizę kosztów, ograniczając je do absolutnie niezbędnych oraz zainicjowaliśmy działania zmierzające do obniżenia kosztów zakupu paliwa i usług. Od dłuższego czasu na krajowym rynku elektroenergetycznym można było zaobserwować tendencje do braku zbilansowania mocy wytwórczych i ilości energii w systemie. Zbyt niski poziom cen energii uniemożliwiał realizację inwestycji uzupełniających niedobory mocy, co stwarzało zagrożenie bezpieczeństwa dostaw. Polska energetyka musi inwestować w budowę nowych mocy. W kraju dominują elektrownie 3 4-letnie, które będą mogły funkcjonować jeszcze przez kilka, kilkanaście lat. Potem ze względów ekologicznych i technologicznych należy je wyłączyć. Budowa nowych mocy ruszyła kilka lat temu. Szacunki pokazują, że aby zapobiec deficytowi energii w kraju, co roku musimy oddawać do użytku 1 MW nowych mocy. Brak inwestycji sprawiłby, że ceny energii za kilka lat będą jeszcze wyższe, ponieważ podaż nie zaspokoi popytu. Światowe i europejskie trendy oraz obecność Polski w Unii Europejskiej powodują konieczność wprowadzenia nowoczesnych technologii przyjaznych środowisku. Wiąże się to ze wzrostem kosztów wytwarzania w elektrowniach opartych na węglu. Ponadto z roku na rok nasza branża musi zwiększać w ogólnej puli sprzedawanej energii udział tzw. kolorowej energii, która jest droższa od wyprodukowanej z węgla. W 29 r. w porównaniu z poprzednim rokiem zwiększył się obowiązek dostarczenia odbiorcy końcowemu energii z prawami majątkowymi wynikającymi z generacji odnawialnej o 1,7 proc., kogeneracji o 1,6 proc. i kogeneracji gazowej o,2 proc. Przez to łączny koszt certyfikacji w 29 r. wzrósł w porównaniu z poprzednim rokiem o 26 proc. Dostosowując się do przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej (np. do Dyrektywy Unii Europejskiej w sprawie zintegrowanego zapobiegania i zmniejszania zanieczyszczeń), firmy branży energetycznej zobowiązane są do budowania kapitałochłonnych instalacji ekologicznych (m.in. odsiarczających spaliny) i inwestowania w nowoczesne technologie. Również limity emisji dwutlenku węgla przyznane Polsce w ramach pakietu klimatycznego są niewystarczające w stosunku do poziomu produkcji. Wiąże się to z koniecznością zakupu dodatkowych praw do emisji. Głównym czynnikiem decydującym o wielkości cen energii w Polsce są koszty paliwa. Rozumiemy, że procesy inwestycyjne w górnictwie węgla kamiennego i brunatnego wymagają podwyżek, ale nie w skali, z jaką mamy do czynienia w odniesieniu do węgla kamiennego. W bieżącym roku, w porównaniu z 28 r., koszty pozyskania węgla kamiennego wzrosły o 4 proc. U wytwórców energii zakup i transport paliwa stanowią ponad 6 proc. wszystkich kosztów, więc tak istotna podwyżka musiała znaleźć odbicie w cenach energii. Ze względu na fakt, iż ceny węgla na rynkach światowych spadają, a poziom skalkulowanych przez nas cen energii nie jest akceptowalny dla niektórych klientów, największe polskie firmy energetyczne zwróciły się na początku stycznia do spółek górniczych z propozycją renegocjacji umów na dostawę paliwa w 29 r. Już dziś prowadzimy poszukiwania tańszych zagranicznych dostawców. Nasze inwestycje uwzględniają dywersyfikację zaopatrzenia w paliwo wykorzystywane do produkcji energii. Paliwo jest najważniejszym kosztem wytworzenia energii. Bez ograniczenia skali podwyżek cen węgla mamy małe szanse na istotną redukcję cen energii. Zwracamy się z apelem do firm górniczych o wzięcie pod uwagę trudnej sytuacji naszych klientów oraz stanu, w jakim znajduje się gospodarka i zweryfikowanie oczekiwań cenowych za dostawy paliwa w 29 r. Po raz kolejny apelujemy o pilne podjęcie rozmów, efektem których będzie ograniczenie podwyżek cen węgla. Należy pogodzić racje górnictwa i energetyki, znajdując rozsądny kompromis. Dzięki temu i dzięki oszczędnościom poczynionym w firmach energetycznych jesteśmy przekonani, że uda się zaproponować ceny energii bardziej satysfakcjonujące dla naszych klientów. Tomasz Zadroga Prezes Zarządu PGE Polska Grupa Energetyczna SA Dariusz Lubera Prezes Zarządu Tauron Polska Energia SA Paweł Mortas Prezes Zarządu Enea SA Roman Szyszko Wiceprezes Zarządu Energa SA Tauron nadal liderem sprzedaży detalicznej energii w Polsce Grupa Tauron utrzymała w 28 r. pozycję lidera na krajowym rynku detalicznej sprzedaży energii elektrycznej poinformowała 9 lutego Gazeta Prawna. W ubiegłym roku Grupa sprzedała na rynku detalicznym 32,3 TWh energii elektrycznej. W roku 27, kiedy po raz pierwszy Tauron sięgnął po pierwsze miejsce w tej kategorii rynkowej, sprzedaż wyniosła 31,9 TWh energii. Kolejne miejsca w rankingu największych detalicznych sprzedawców prądu zajmują: Polska Grupa Energetyczna, Energa i Enea. Utrzymanie pozycji lidera w tej ważnej kategorii to dla nas dobra wiadomość, potwierdzająca efektywność naszych działań rynkowych. Jesteśmy świadomi, że ten rok będzie trudny, gdyż z powodu kryzysu spada zapotrzebowanie na energię, głównie ze strony odbiorców przemysłowych. Będziemy się jednak starali utrzymać naszą pozycję komentuje wyniki zestawienia prezes Zarządu Tauron Polska Energia Dariusz Lubera. (ml) 4 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29

4 wywiad Energetyka będzie się rozwijać Rozmowa z Joanną Schmid, wiceministrem Skarbu państwa Niedawno Parkiet, powołując się na Panią Minister, poinformował, że w związku z kryzysem finansowym i spowodowaną nim złą koniunkturą na rynkach MSP może odstąpić od planów prywatyzacyjnych na 29 r. Ministerstwo rozważać ma odejście od planowanych na ten rok debiutów giełdowych Polskiej Grupy Energetycznej, Zakładów Azotowych Kędzierzyn oraz Lubelskiego Węgla Bogdanka. Jeśli debiuty tych firm zostaną odwołane, możemy spodziewać się dla nich inwestorów finansowych lub branżowych. Jak te informacje mają się do planów MSP w stosunku do Grupy Tauron? Procesy IPO (initial public offering pierwsza oferta publiczna przyp. red.) są prowadzone zgodnie z planem. Stale monitorujemy sytuację na rynkach foto: Jacek Pióro finansowych tak, aby decyzja o debiucie giełdowym spółki nie była podejmowana w oderwaniu od rynkowych sygnałów. PGE i Bogdanka są w zasadzie gotowe do debiutu. Oczekujemy od doradcy prywatyzacyjnego wskazania odpowiedniego momentu na IPO. To właśnie na podstawie jego analiz jest podejmowana decyzja o debiucie. Zdajemy sobie sprawę, że w obecnych warunkach rynkowych uplasowanie emisji na GPW nie jest zadaniem łatwym, jednak jestem przekonana, że nasze oferty będą atrakcyjne dla inwestorów. W trudnych czasach to spółki branży energetycznej są najciekawszym elementem portfeli inwestorów. Jeżeli chodzi o Taurona, Zarząd spółki przedstawił wstępny harmonogram działań związanych z IPO. Zgodnie z tym harmonogramem spółka powinna zadebiutować na GPW w 21 r. Oczywiście nie można wykluczyć, że w przypadku dekoniunktury na rynku i niewielkiego zainteresowania ze strony inwestorów finansowych, punkt ciężkości może przesunąć się na rzecz inwestorów branżowych. Ostatnie tygodnie przyniosły kontrowersyjne rozstrzygnięcia Urzędu Regulacji Energetyki. Ograniczenie możliwości zrekompensowania w taryfach energii drastycznego wzrostu kosztów (przede wszystkim paliwa) negatywnie odbije się także na wynikach grup energetycznych, co obniży ich atrakcyjność w oczach potencjalnych inwestorów. Jak skomentuje Pani tę sytuację? Z punktu widzenia właściciela nie jest to pozytywne rozstrzygnięcie. Takie decyzje mają wpływ na wyniki finansowe grup energetycznych, jednak nie są to jedyne czynniki, które będą miały wpływ na ostateczną wartość poszczególnych firm. Należy podkreślić, że spółki te są w trakcie wewnętrznej reorganizacji, która ma na celu również obniżenie kosztów ich funkcjonowania. Nie wykluczam scenariusza, w którym konieczne będą zmiany ustawowe, jednak wydaje się, iż w dłuższej perspektywie sytuacja na rynku energii powinna się ustabilizować. Dlatego też w mojej ocenie działania URE są przejściowe, a pole do dalszych rozmów na temat taryfikacji wciąż istnieje. Jak postrzega Pani aktualną sytuację branży energetycznej i jej perspektywy w kontekście stojących przed nią wyzwań: konieczności odbudowy mocy, inwestycji w nowe technologie (zgazowanie węgla, CCS)? Sytuacja branży energetycznej jest dobra, a rynki finansowe postrzegają foto: Jacek Pióro ją jako opłacalną inwestycję, mimo iż w obecnej sytuacji o kapitał nie jest łatwo. Konieczność ponoszenia znacznych nakładów na odbudowę mocy wytwórczych powoduje, że branża szuka i będzie szukać środków finansowych m.in. na GPW najtańszym źródle finansowania. Przewiduje się stworzenie mechanizmów wsparcia dla rozwoju nowych technologii, w tym technologii zgazowania węgla oraz instalacji wychwytywania i składowania CO 2 (CCS). Technologie te są bardzo kosztowne, ale konieczne w związku z polityką UE zawartą w pakiecie energetyczno-klimatycznym. Planowany jest aktywny udział Polski w realizacji inicjatywy KE dotyczącej budowy obiektów demonstracyjnych CCS dużej skali. Mamy nadzieję, iż przynajmniej dwie takie instalacje zostaną zlokalizowane na terenie Polski. Nie można w tym miejscu zapominać również o konieczności budowy elektrowni atomowych w naszym kraju. Pomimo wielkich wyzwań, zalecam W trudnych czasach to spółki branży energetycznej są najciekawszym elementem portfeli inwestorów optymizm dzięki tym zmianom będziemy mieli najnowocześniejsze rozwiązania w energetyce. Jest Pani osobą mocno związaną z regionem, w którym spółki Grupy Tauron odgrywają znaczącą rolę w życiu gospodarczym. Czym jest energetyka dla Śląska? Oczywiście energetyka jest bardzo ważnym elementem życia gospodarczego nie tylko dla Śląska, ale również dla całego kraju. Na Śląsku jest większa koncentracja mocy wytwórczych w stosunku do reszty kraju, co pozwala patrzeć optymistycznie na rozwój branży. Celem inwestycji jest wymiana mocy wytwórczych opartych na węglu kamiennym, ale już z uwzględnieniem najnowszych technologii. W mojej opinii, pomimo tych olbrzymich wyzwań, energetyka na Śląsku będzie się dynamicznie rozwijać. Wykorzystanie najnowszych rozwiązań pozwoli na rozwój także innych sektorów, które ściśle współpracują z branżą energetyczną. Dziękuję za rozmowę. Rozmawiał Marcin Lauer 6 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 7

5 notowania Mechanizmy rynku Począwszy od tego numeru będziemy publikowali bieżące notowania cen energii oraz czynników na nie wpływających wraz z komentarzem. Aby przybliżyć Czytelnikom tę tematykę, prezentujemy artykuł opisujący specyfikę rynku energii w naszym kraju. Dziś część pierwsza, kolejna w marcowym wydaniu Polskiej Energii We współczesnym świecie branża energetyczna może być traktowana dwojako. W ujęciu tradycyjnym jest to strategiczny sektor infrastrukturalny, wymaga zatem kontroli państwa. Energia elektryczna jest wówczas dobrem wyższego rzędu. W ujęciu liberalnym pojawia się rynek energii, a sama energia elektryczna staje się towarem. Większość krajów europejskich stara się wdrażać rynkowe podejście do energii. W obszarze tym jest także Polska. Warto zatem poznać mechanizmy rynku energii. Podobnie jak każdy towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez wytwórców, kupowana przez pośredników oraz sprzedawana klientom. Tak jak inne towary wymaga transportu od producenta do klienta. Wszystkie podmioty tego rynku to jego uczestnicy. Towar w postaci energii elektrycznej ma też swoją wyjątkową specyfikę. WYTWÓRCY Wytwórcami energii są m.in. elektrownie systemowe, czasem określane jako zawodowe. W Grupie Tauron są one głównie zgrupowane w Południowym Koncernie Energetycznym. Do największych należą Jaworzno III, Łaziska i Łagisza. W obiektach tego typu wytwarza się 7 proc. krajowej energii elektrycznej. Kolejną grupą wytwórczą są elektrociepłownie. Tam generuje się energię elektryczną w skojarzeniu z energią cieplną. Obiekty te dzielimy na pracujące na potrzeby aglomeracji oraz przemysłowe, mające charakter przyzakładowy. W Grupie Tauron skupione są one także głównie w PKE SA. Do wytwórców zalicza się również odnawialne źródła energii (OZE). Tworzą je elektrownie wodne, siłownie wiatrowe, biogazownie i baterie słoneczne. W formule OZE mieści się także spalanie biomasy. W Grupie Tauron, w większości elektrowni zawodowych biomasa spalana jest razem z węglem. Grupa ma także 3 hydroelektrowni. Możliwości wytwórcze energetyki odnawialnej są w większości krajów niewielkie w stosunku do energetyki zawodowej. Jeszcze przez dziesiątki lat zasadnicza część energii będzie wytwarzana na świecie w elektrowniach opartych na węglu, gazie, ropie oraz w elektrowniach atomowych. SPRZEDAWCY Obok wytwórców rynek energii tworzą spółki obrotu, czyli podmioty kupujące energię od wytwórców (bezpośrednio lub pośrednio) oraz sprzedające ją klientom końcowym jej użytkownikom. Ceny i warunki transakcji ustalają między sobą indywidualnie sprzedawca i kupujący bądź też wynikają one z warunków określonych przez regulaminy giełdowy lub platform obrotu. W warunkach polskich powstały one w efekcie rozdziału działalności handlowej i dystrybucyjnej w dawnych zakładach energetycznych (w Grupie Tauron są to Enion Energia i EnergiaPro Gigawat). Sprzedają one energię elektryczną głównie klientom na obszarze działania spółki, z której rozdziału powstały. Spółki te mają również ofertę sprzedaży dla klientów z obszaru całego kraju. Ceny energii oferowane dla gospodarstw domowych są nadal regulowane przez Urząd Regulacji Energetyki (URE). DYSTRYBUTORZY W drodze z elektrowni do klienta, np. gospodarstwa domowego, prąd jest transportowany sieciami energetycznymi. Są ich dwa rodzaje. Sieć przesyłowa to linie najwyższych napięć (4 kv i 22 kv). Przewodami tej sieci energia jest transportowana z elektrowni do tzw. głównych punktów zasilania (GPZ), czyli stacji energetycznych, w których zaczyna się transport energii sieciami dystrybucyjnymi. Tutaj już energia elektryczna płynie najczęściej liniami 11 kv, skąd trafia do rozdzielni, a następnie do sieci średnich i niskich napięć, poprzez które dociera do finalnego odbiorcy. Podmiot eksploatujący sieć przesyłową jest operatorem systemu przesyłowego (OSP). Rolę taką w Polsce pełni PSE Operator SA. Sieć dystrybucyjną w naszym kraju eksploatuje 14 operatorów systemu dystrybucyjnego (OSD). W Grupie Tauron są to Enion SA i EnergiaPro SA. OSP i OSD są odpowiedzialni za sprawne funkcjonowanie infrastruktury technicznej umożliwiającej realizację umów zawartych pomiędzy poszczególnymi uczestnikami rynku energii. Obecnie OSD pełnią dodatkowo rolę operatorów pomiarów. W przyszłości funkcję tę będą pełnić odrębne podmioty. KLIENCI Na rynku energii klienci dzielą się na dwie zasadnicze grupy: gospodarstwa domowe i nabywców zużywających energię elektryczną w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ilościowo na rynku dominują gospodarstwa domowe, jednakże biorąc pod uwagę poziom zapotrzebowania na energię, dominuje grupa reprezentująca przemysł. Gospodarstwa domowe korzystają z sieci niskich napięć, a ich indywidualne potrzeby energetyczne są na ogół niewielkie. Zużycie energii elektrycznej przez przeciętne gospodarstwo domowe w Polsce wynosi około 23 kwh rocznie, czyli nieco więcej niż połowę średniej europejskiej. Nie jest ono porównywalne z zapotrzebowaniem przedsiębiorstw przemysłowych, które zasilane mogą być na wszystkich poziomach napięcia, a ich roczne zużycie podawane jest w jednostkach tysiąc razy większych, tj. megawatogodzinach. Przesądza to o zróżnicowaniu cen dla różnych grup klientów na rynku. Opracowanie z wykorzystaniem materiałów CIRE: JJS Komentarz miesiąca Jacek Grzyb, Departament Obrotu Energią Tauron Polska Energia SA Wykres pierwszy przedstawia ceny energii elektrycznej ważone wolumenem obrotu na rynku SPOT. Pod uwagę wzięto styczniowe notowania z Towarowej Giełdy Energii (TGE) i Internetowej Platformy Obrotu Energią Elektryczną (POEE). Średnia cena na TGE w analizowanym okresie wyniosła 23,8 zł/ /MWh przy wolumenie obrotu wynoszącym około 316 GWh. W analogicznym okresie średnia cena na POEE była wyższa o około 2,6 proc. i wyniosła 236,18 zł/mwh, natomiast wolumen obrotu był wyższy o około 37 proc. i wyniósł około 434 GWh. Na wykresie drugim pokazano ceny i wolumeny energii elektrycznej na Rynku Bilansującym (RB) w styczniu 29 r. Łączny obrót na RB w styczniu wyniósł około 261 GWh. Średnia cena rozliczeniowa odchylenia (CRO) w analizowanym okresie kształtowała się na poziomie 217,3 zł/mwh. Należy zauważyć, że średnia cena CRO w odniesieniu do wymienionych parkietów rynku SPOT była niższa o około, proc. (TGE) i o około 7,9 proc. (POEE). Wykres trzeci przedstawia ceny węgla w kontraktach terminowych na platformie ARA. Najniższe średnie ceny w styczniu 29 r. występowały dla kontraktów z realizacją w lutym 29 r. i kształtowały się na poziomie 3,68 $/GJ, co daje około 13,27 zł/gj. Kontrakty na kolejne miesiące (marzec czerwiec) charakteryzują się tendencją wzrostową, aby w lipcu osiągnąć maksymalny poziom 3,76 $/GJ (około 13,6 zł/gj). Wykres czwarty to średnie ceny uprawnień do emisji CO 2 dla kontraktów terminowych z realizacją w grudniu 29 r. W styczniu 29 r. najwyższą płynnością charakteryzowała się giełda EEX (4,7 mln t CO 2 ) oraz NordPool (1,2 mln t CO 2 ). Najniższy obrót dla kontraktów terminowych z realizacją w grudniu 29 r. zanotowano na giełdzie Bluenext (8 tys. t CO 2 ). Ceny analizowanych kontraktów kształtowały się na podobnym poziomie i wynosiły od 13,6 /t CO 2 (61, zł/t CO 2 ) NordPool EUADEC-9, do 13,62 /t CO 2 (63,67 zł/t CO 2 ) Bluenext EUADEC-9. Cena [zł/mwh] CRO [zł/mwh] Cena [$/GJ] Cena [ /t] ,2 4,1 4, 3,9 3,8 3,7 3,6 3, 3,4 3,3 3,2 13,6 13, 13,4 13,3 13,2 13,1 13, Średnie ceny i wolumeny energii elektrycznej SPOT na TGE i Platformie POEE w styczniu 29 r TGE POEE TGE POEE Ceny i wolumeny energii elektrycznej na RB w styczniu 29 r ARA Coal Month Futures, Feb-9 Średnie tygodniowe Wolumenceny dla notowań CROwęgla ARA dla miesięcznego rynku Futures w styczniu 29 r. ARA Coal Month Futures, Mar-9 ARA Coal Month Futures, Apr-9 ARA Coal Month Futures, May-9 ARA Coal Month Futures, Jun Wolumen [MWh] Wolumen [MWh] ARA Coal Month Futures, Jul-9 3,3 3,2 3,3 3,3 3,6 3,9 4 3,34 3,33 3,32 3,32 3,36 3,39 3 3,64 3,63 3,61 3,61 3,64 3,68 2 4,1 4,1 4,3 4,7 4,11 4,13 1 3,89 3,9 3,9 3,99 4,3 4,1 Ceny uprawnień do emisji CO 2 na rynku Futures w styczniu 29 r. 13,7 Bluenext EUADEC-9 Wolumen EEX EUADEC-9 NordPool EUADEC-9 Cena średnioważona Wolumen [tys. t] Źródło: Biuro Analiz Rynku Tauron Polska Energia SA 8 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 9

6 łańcuch wartości odnawialne źródła energii Energia z wody i wiatru Do roku 212 Grupa Tauron ma wydać na inwestycje w odnawialne źródła energii (OZE) ponad 88 mln zł. Strategia korporacyjna w obszarze energetyki odnawialnej przewiduje budowę 44 MW nowych mocy do roku 22 Zapora kamienno-betonowa w Pilchowicach jest drugą co do wysokości w Polsce FOTO: Arch. JEW Wspektrum zainteresowań Taurona są przejęcia elektrowni wodnych i budowa farm wiatrowych o mocy około 4 MW do 212 roku. Interesujące dla Grupy są także inne rodzaje energetyki odnawialnej, w tym biogazownie. Zaplanowano również nakłady inwestycyjne na współspalanie biomasy i innej termicznie pozyskiwanej energii. Tego typu zadania ujęte są jednak w planach inwestycyjnych dotyczących obszaru wytwarzania energii z węgla. Technologia współspalania biomasy z węglem jest powszechnie stosowana w elektrowniach Grupy. Zasadniczym celem działań w obszarze OZE jest uzyskanie produkcji zielonej energii na poziomie zbliżonym do założeń polityki Unii Europejskiej. Spółki Grupy prowadzące działalność obrotową są zobowiązane zapewnić obowiązkowy udział energii odnawialnej. W 29 r. ekologiczny wsad ma stanowić 8,7 proc. całkowitej rocznej sprzedaży. Aktualnie Grupa Tauron dysponuje własnym zapleczem wytwórczym pokrywającym jedną trzecią tej wielkości. Ponad połowę tworzą elektrownie wodne. Pozostała część pochodzi ze współspalania biomasy. Od roku 21 udział zielonego obowiązku wzrośnie do 1,4 proc. W Grupie Tauron znajdują się obecnie dwa podmioty, których działalność podstawowa w całości obejmuje wytwarzanie z odnawialnych źródeł energii. Spółki: Jeleniogórskie Elektrownie Wodne (JEW) oraz Zespół Elektrowni Wodnych Rożnów (ZEWR) mają łącznie 3 elektrowni wodnych. Rożnowska spółka eksploatuje majątek należący do Enionu Energii. W MAŁOPOLSCE Zespół rożnowski tworzą cztery elektrownie wodne: Rożnów, Czchów, Dąbie i Przewóz. Dwie pierwsze piętrzą wody Dunajca, pozostałe Wisły. Ich łączna moc osiągalna to 71 MW, z czego największa rożnowska elektrownia ma 6 MW. Elektrownie te rocznie generują około 2 tys. MWh energii elektrycznej. Elektrownia Rożnów ma charakter interwencyjno-szczytowy z możliwością wejścia w Krajowy System Elektroenergetyczny w ciągu sekund, dzięki pełnej automatyzacji sterowania turbozespołami. Najstarsza na Dolnym Śląsku EW Leśna, której zapora piętrzy wody Kwisy. Budowę tego obiektu rozpoczęto w 191 r. Zapora w Rożnowie na Dunajcu wraz z elektrownią wodną powstawała w latach FOTO: Arch. JEW Jezioro Rożnowskie o długości 22 km, tak jak jezioro Czchowskie, spełnia nie tylko funkcje energetyczne. Reguluje ono poziom wód Dunajca, które w przeszłości doprowadzały do katastrofalnych powodzi w tym rejonie. To właśnie ochrona przed powodziami, a nie potrzeby energetyczne, była głównym powodem podjęcia decyzji o budowie elektrowni w Rożnowie i Czchowie w okresie międzywojennym. W obu elektrowniach na Dunajcu przeprowadzono kilka lat temu gruntowną modernizację. Dwie małe elektrownie na Wiśle mają moc po 3 MW każda. Elektrownia na Dolnośląskie atrakcje Większość elektrowni wodnych JEW to cenne zabytki techniki i architektury, związane z rozwojem hydroenergetyki na Dolnym Śląsku. Turyści chętnie zwiedzają wysoką na 62 metry zaporę Pilchowice oraz budowlę uważaną za jedną z najstarszych i najpiękniejszych w kraju stopień wodny Leśna. Obiekt ten powstał w latach i do dziś stanowi pewne zabezpieczenie przed powodziami w dolinie Kwisy. Dla miłośników urządzeń technicznych najciekawsze jest wyposażenie elektrowni wodnych, w których nadal pracują turbiny Francisa i Kaplana. Oryginalnych elementów z początku ubiegłego stulecia jest w elektrowniach dużo więcej. Zabytkowe urządzenia i unikatowe rozwiązania hydrotechniczne zbiorników wodnych są atrakcją turystyczną regionu. FOTO: Wojciech Sirek 1 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 11

7 łańcuch wartości odnawialne źródła energii Tauron w zielonej europie Dariusz Stolarczyk, wiceprezes Zarządu, dyrektor ds. zarządzania i komunikacji Tauron Polska Energia SA UE wyraźnie mówi o potrzebie budowy europejskiej polityki energetycznej, która ma być odpowiedzią na zmiany klimatyczne. W ślad za tymi wypowiedziami idą nie tylko konkretne dokumenty i działania agend unijnych oraz rządu polskiego. Przyjęta przez nas strategia wpisuje się w ten ogólnoeuropejski nurt. Tauron stawia na węgiel, ale spalany z biomasą, bardzo serio traktuje też wyzwania związane z odnawialnymi źródłami energii. Planujemy rozwój energetyki wodnej poprzez budowę nowych elektrowni i modernizację istniejących, co jest dla nas naturalnym kierunkiem przyrostu produkcji energii elektrycznej. Modernizacja posiadanych urządzeń poprawia jednocześnie efektywność ich pracy, a także powoduje automatyzację procesów produkcyjnych i ograniczenie kosztów eksploatacji. Znaczący przyrost mocy, ze względu na uwarunkowania zewnętrzne, możliwy jest dziś do osiągnięcia przede wszystkim w energetyce wiatrowej. Grupa zamierza go zrealizować poprzez nabycie gotowych projektów lub udziałów w spółkach celowych, włączenie się w rozwój projektów już rozpoczętych, o różnym stopniu zaawansowania, oraz przygotowanie projektów od stadium początkowego. W moim przekonaniu niemal miliard złotych na inwestycje w tej sferze do 212 roku to bardzo konkretny wkład w budowę zielonej Europy. stopniu wodnym w Krakowie Dąbiu powstała w 1961 r. Znajdująca się na obszarze Nowej Huty elektrownia Przewóz została uruchomiona w 194 r. W najbliższym czasie czeka je modernizacja. Oprócz ZEWR majątek Enionu Energii sta- EW Bobrowice I generuje zieloną energię od 192 r. nowią także dwie małe siłownie wodne w Zakopanem Olcza i Kuźnice, którymi administruje ZEWR. Kuźnicka siłownia powstała w 1917 r. i jest jednym z najstarszych tego rodzaju obiektów w Polsce. Budynek elektrowni zlokalizowany jest na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Po gruntownej modernizacji siłownia ma mieć moc 24 kw. Zbudowana w 1944 r., a niedawno zmodernizowana siłownia Olcza ma moc 32 kw. W 28 r. obie siłownie wygenerowały po około 12 MWh. NA DOLNYM ŚLĄSKU Spółka JEW powstała w 24 r. poprzez wydzielenie majątku elektrowni wodnych z Zakładu Energetycznego Jelenia Góra SA. W następnym roku włączono do niej pozostałe elektrownie znajdujące się w strukturach EnergiiPro. Wytwarzanie energii o łącznej mocy zainstalowanej około 6 MW odbywa się w 29 elektrowniach zlokalizowanych na rzekach Bóbr, Bystrzyca, Kamienna, Kwisa, Nysa Kłodzka i Odra. JEW rocznie produkują około 2 tys. MWh. Część obiektów należących do JEW to atrakcje turystyczne. Elektrownie tworzą cztery zespoły (ZEW): Jelenia Góra, Opole, Wałbrzych i Wrocław. ZEW Jelenia Góra to 14 siłowni oddanych do eksploatacji w latach Największą mocą dysponuje EW Pilchowice I. Jej budowa rozpoczęła się w 194 r., a pierwszy prąd wygenerowano w roku Powstały zbiornik piętrzy wody Bobru. Zapora kamienno- -betonowa w Pilchowicach ma 62 m wysokości i 27 m długości w koronie. schodami po wiatr Małgorzata Wójcik- -Stasiak, prezes Zarządu Jeleniogórskich Elektrowni Wodnych sp. z o.o. Przyjęty w grudniu pakiet klimatyczno- -energetyczny zakłada wzrost zużycia energii produkowanej ze źródeł odnawialnych do 2 proc. w roku 22. Wymaga zatem podjęcia konkretnych działań zmierzających do realizacji zakładanego wskaźnika. Obok rozwoju energetyki wodnej, w której mamy duże doświadczenie, planujemy do roku 22 budowę parków wiatrowych o mocy zainstalowanej nie mniejszej niż 44 MW. Założenie to wiąże się ze znacznymi nakładami inwestycyjnymi, które obecnie kształtują się na poziomie 1,4 1,8 mln euro/mw mocy zainstalowanej. Pozyskanie źródeł finansowania nie jest naszym największym problemem. Długotrwałe procedury administracyjne wydłużające okres przygotowania projektu, ograniczenia wynikające z bezpieczeństwa Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, możliwości przesyłowe istniejących sieci, uwarunkowania ochrony środowiska, to tylko niektóre przeszkody do pokonania. Wierzę jednak głęboko, że nam się to uda. Notowała: EKN FOTO: Arch. JEW Najnowszy obiekt to oddana do eksploatacji w 28 r. EW Bobrowice IV. Zespół obejmuje także prawdopodobnie najstarszą na ziemiach polskich EW Leśna. ZEW Wałbrzych to cztery elektrownie o łącznej mocy 2,4 MW. Największą mocą w zespole dysponuje EW Lubachów 1,2 MW. Urządzenia siłowni przecinają nurty rzek Bystrzycy i Nysy Kłodzkiej. Obiekty były oddawane do eksploatacji w latach Elektrownie wodne w Grupie Tauron Nazwa elektrowni Rok oddania do eksploatacji ZEW Opole tworzy sześć siłowni na Odrze, Nysie Kłodzkiej oraz Małej Panwi. Ich łączna moc to 11, MW. Oddawano je do użytkowania pomiędzy 1923 a 1971 r. Trzy z nich to obiekty typu zbiornikowego. Ich zapory tworzą sporych rozmiarów jeziora: Turawskie, Otmuchowskie i Nyskie. Największy zbiornik przy najdłuższej w Polsce zaporze ziemnej w Otmuchowie ma powierzchnię 23,4 km kw. Moc osiągalna MW EW Rożnów EW Wały Śląskie 199 9,72 EW Czchów EW Pilchowice I ,2 EW Wrocław I ,83 EW Otmuchów ,8 EW Wrzeszczyn ,2 EW Złotniki ,9 EW Głębinów ,4 EW Dąbie ,94 EW Przewóz 194 2,94 EW Leśna 197 2,8 EW Bobrowice I EW Olszna 197 1,6 EW Turawa ,8 EW Lubachów ,2 EW Janowice ,1 EW Włodzice 193,7 EW Kraszewice EW Bobrowice IV 28,9 EW Wrocław II EW Kopin 1923,92 EW Pilchowice II 1927,6 EW Nysa 1923,74 EW Szklarska Poręba I 1934,7 EW Bystrzyca Kłodzka 1924,26 EW Opolnica 1921,41 EW Marszowice 1916,2 EW Olcza 1943,31 EW Bobrowice II 1932,3 EW Kuźnice 1917,24 EW Ławica 1923,2 EW Brzeg 1923,23 EW Szklarska Poręba II 193,1 EW Bobrowice III 1922,1 Strategia skrojona na miarę Jerzy Mróz, prezes Zarządu Zespołu Elektrowni Wodnych Rożnów sp. z o.o. Jako osoba, która od kilkunastu lat zajmuje się OZE, oceniam strategię Taurona dotyczącą tego obszaru jako możliwą do zrealizowania przynajmniej z trzech powodów. Po pierwsze, bazuje ona na aktualnym potencjale i doświadczeniach spółek Grupy Tauron w tym obszarze. Po drugie, określa precyzyjnie możliwe kierunki rozwoju OZE. Po trzecie, wskazuje potencjalne drogi finansowania nowych projektów. Pod względem technicznym i biznesowym projekty są dobrze przemyślane. Jestem jednak realistą, a więc dostrzegam również potencjalne zagrożenia. Najbardziej obawiam się protestów ze strony społeczności lokalnych i organizacji ekologicznych, które mogą blokować powstawanie nowych inwestycji, np. farm wiatrowych. Tego rodzaju zagrożenia można zneutralizować tylko poprzez wprowadzanie nowych uregulowań prawnych. Mam nadzieję, że te rozwiązania, zapowiadane przez Ministerstwo Gospodarki, szybko zostaną wprowadzone w życie i rzeczywiście będą wspierać rozwój OZE. Notowała: EB EW Otmuchów dysponuje największą mocą w opolskim zespole 4,8 MW. ZEW Wrocław obejmuje pięć elektrowni na Odrze i Bystrzycy. Siłownie zlokalizowane są na terenie Wrocławia lub w podmiejskich miejscowościach. Pierwszy z obiektów rozpoczął pracę w 1923 r., a ostatni w 199 r. Wszystkie dysponują łączną mocą zainstalowaną 17 MW i są typu przepływowego. Największą moc 9,7 MW, ma EW Wały Śląskie. Jacek Sakrejda 12 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 13

8 w Grupie FOTO: Arch. PKE O szansach dla Podkarpacia mówił m.in. Jan Bury (pierwszy z lewej) Nowa Polityka Energetyczna szansą na rozwój Podkarpacia Pod takim hasłem 16 stycznia w siedzibie PGE Dystrybucja Rzeszów odbyła się konferencja sekretarza stanu Ministerstwa Skarbu Państwa Jana Burego Wkonferencji uczestniczył m.in. prezes Zarządu Elektrowni Stalowa Wola SA Janusz Teper. Zdaniem ministra Jana Burego, w najbliższych 2 latach wydatki na energetykę sięgną 2 mld zł, nie licząc środków na budowę elektrowni atomowych. Samo województwo podkarpackie potrzebuje ok. 3 mld zł na inwestycje w infrastrukturę sieciową oraz moce wytwórcze. Prezes ESW Janusz Teper przedstawił zgodne z przyjętą strategią Grupy Tauron plany budowy bloku parowo-gazowego 4 MW w Stalowej Woli, rozbudowy kotła OP1 do Laur dla Jaworzna III PKE SA Elektrownia Jaworzno III została uhonorowana Złotym Laurem dla Najlepszego Polskiego Przedsiębiorstwa 28 roku Tegoroczna ceremonia wręczenia Laurów Umiejętności i Kompetencji odbyła się 17 stycznia w Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu. Uroczystość uświetnił koncert galowy Zespołu Pieśni i Tańca Wyróżnienia wręczał wojewoda śląski Zygmunt Łukaszczyk Śląsk im. Stanisława Hadyny. Podczas gali zorganizowanej przez Regionalną Izbę Gospodarczą w Katowicach, nagrodę dla PKE SA Elektrowni Jaworzno III odebrała dyrektor ds. ekonomiczno- -finansowych, główny księgowy, Elżbieta Wosik. Kapituła Laurów wyróżniła Elektrownię Jaworzno III za wdrażanie nowoczesnych rozwiązań technologicznych, stosowanie profesjonalnych metod zarządzania, skuteczne pozyskiwanie środków pochodzących z Unii Europej- spalania biomasy oraz zamierzenia w zakresie rozproszonych źródeł energii biogazowni. Janusz Teper poinformował, że planowane inwestycje pozwolą w przyszłości spalać w Elektrowni Stalowa Wola ok. 2 tys. ton biomasy. Uczestnicy konferencji potwierdzili, że rozwój energetyki odnawialnej jest wielką szansą na modernizację Podkarpacia, a także poprawę zasobności jego mieszkańców, w szczególności z rejonów zaniedbanych rolniczo. Jerzy Wieleba skiej na inwestycje w produkcję czystej ekologicznie i taniej energii oraz wzorcową współpracę z otoczeniem lokalnym. Laury Umiejętności i Kompetencji przyznawane są od 1992 r. przez Kapitułę Laurów, w skład której wchodzą wojewodowie, marszałkowie województw opolskiego i śląskiego, parlamentarzyści, przedstawiciele samorządów gospodarczych oraz osoby wyróżnione w poprzednich edycjach. Ideą przedsięwzięcia jest promowanie przedsiębiorczości ludzi i ich firm, które osiągają sukces gospodarczy, a jednocześnie są zdolne do dzielenia się tym sukcesem poprzez aktywność społeczną w swoim środowisku i wspieranie inicjatyw lokalnych. Tomasz Leśniowski FOTO: Jerzy Wieleba Ochrona środowiska w energetyce 12 i 13 lutego w Centrum Szkolenia Kadr Południowego Koncernu Energetycznego SA odbyła się konferencja na temat ochrony środowiska w energetyce Organizatorem sympozjum był wydawca miesięcznika branżowego Energetyka Cieplna i Zawodowa, a honorowym gospodarzem PKE. Tegoroczne, czwarte już spotkanie specjalistów poświęcone było przede wszystkim problemom, z jakimi spotyka się polska energetyka w kontekście zaostrzających się norm środowiskowych. Temat ten był przedmiotem pierwszego, otwierającego konferencję panelu dyskusyjnego pt. Realne możliwości polskiej energetyki w odniesieniu do zaostrzających się norm i wymagań środowiskowych i ekonomicznych. Czy zaostrzone normy staną się hamulcem, czy też czynnikiem stymulującym rozwój gospodarki?. W debacie wzięli udział: Stanisław Tokarski, wiceprezes Tauron Polska Energia SA, prof. Janusz Lewandowski z Politechniki Warszawskiej, dr Marek Ściążko, dyrektor Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla, Wiesław Pawliotti z Departamentu Energetyki Ministerstwa Gospodarki, Jan Kurp, prezes Zarządu PKE SA oraz PKE był gospodarzem konferencji już po raz czwarty Andrzej Igras, redaktor naczelny Energetyki Cieplnej i Zawodowej, równocześnie moderator dyskusji. Podczas kolejnego panelu tematycznego Odbudowa mocy wytwórczych możliwości technologiczne. Prezentacja najnowszych systemów wytwórczych referat wprowadzający przedstawił Piotr Mateja, wiceprezes PKE SA. Omówiono najważniejsze inwestycje w polskiej energetyce, zarówno te realizowane Elektrownia Łagisza i Elektrownia Bełchatów jak i planowane, m.in. firm Vattenfall, RWE i EDF oraz PGE, Energa i Enea. Drugi dzień konferencji poświęcono przede wszystkim tematyce ochrony środowiska naturalnego. Panele Redukcja emisji. Przegląd instalacji i technologii oraz Paliwa alternatywne. Postęp na rzecz środowiska. Poligeneracja energetyczna wywołały żywą dyskusję na temat pakietu energetyczno-klimatycznego oraz możliwości wykorzystania nowoczesnych technologii w ochronie środowiska. (ph) FOTO: Dariusz Wójcik EnergiaPro Wielką Perłą EnergiaPro została wyróżniona w VI edycji rankingu Perły Polskiej Gospodarki, organizowanego wspólnie przez anglojęzyczny miesięcznik gospodarczy Polish Market i Instytut Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk Spółkę nagrodzono za konsekwentną realizację polityki i strategii przedsiębiorstwa oraz pozycję lidera wśród najbardziej dynamicznych i efektywnych przedsiębiorstw w Polsce. Ranking jest jednym z najbardziej obiektywnych zestawień, opiera się bowiem na wskaźnikach oceniających całe spektrum działalności firmy, a pozycja na liście rankingowej zależy nie tylko od wielkości przedsiębiorstwa mierzonego wartością przychodów ogółem, ale od jego efektywności, dynamiki i płynności finansowej. W rankingu ocenianych jest około tysiąc przedsiębiorstw, których przychody przekraczają 1 mln zł. Patronat honorowy nad nim sprawują wicepremier i minister gospodarki Waldemar Pawlak oraz prezes Polskiej Akademii Nauk prof. Michał Kleiber. Katarzyna Bajor 14 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 1

9 w Grupie strategiczne spotkania w EnionIE Energii Zbieranie opinii klientów na temat działalności spółki jest dla Enionu Energii ważnym wyznacznikiem oceny działalności firmy Tradycją stały się już spotkania informacyjne, organizowane dla kluczowych klientów spółki, które są doskonałą okazją do wzajemnej wymiany informacji. Takie spotkania odbyły się w styczniu w Krakowie i Będzinie. W zebraniach, które prowadzili Ireneusz Perkowski, prezes Zarządu Enionu Energii i wiceprezes Marek Ciszyński, uczestniczyło blisko stu największych klientów spółki. Tym razem tematem przewodnim konferencji były ceny energii elektrycznej. W związku z tym, że od 1 stycznia spółka przedstawiła nową ofertę handlową, klienci mieli przede wszystkim pytania dotyczące możliwości ograniczenia kosztów zakupu energii. Zarząd odniósł się do tych oczekiwań klientów, przedstawiając na obu zebraniach możliwości konstruowania indywidualnych ofert handlowych. Pozwolą one na optymalizację kosztów zakupu energii zarówno klientom, jak i spółce. Podstawowym elementem zindywidualizowanej oferty jest opracowywanie przez Enion Energię we współpracy z klientem Na uroczystej gali spółkę reprezentował prezes Zarządu Albert Kępka, który otrzymał certyfikat z rąk prezesa OIPH Zbigniewa Gieleciaka oraz posłanki do Parlamentu Europejskiego Małgorzaty Handzlik. Współpraca Izby z Elektrociepłownią Tychy zaowocowała w minionym roku kilkoma przedsięwzięciami, m.in. grafików zapotrzebowania na energię elektryczną. Precyzyjnie sporządzane grafiki dokładnie określają wielkości EC Tychy w Izbie W styczniu odbyły się tradycyjne spotkania informacyjne dla największych klientów Enionu Energii Podczas noworocznego spotkania przedsiębiorców w tyskim Teatrze Małym, które odbyło się 22 stycznia, Elektrociepłownia Tychy SA otrzymała Certyfikat Członkowski Okręgowej Izby Przemysłowo-Handlowej (OIPH) w Tychach zużycia i parametry poboru energii elektrycznej przez klienta w każdej godzinie doby. To z kolei pozwala spółce na bardziej precyzyjne dokonywanie zakupów energii na rynku hurtowym i mniejsze koszty uczestnictwa w rynku bilansującym. Przy takim rozwiązaniu oszczędza więc zarówno klient, jak i spółka. Enion Energia zmniejsza koszty uczestnictwa w rynku bilansującym (zamawia tyle energii, ile rzeczywiście potrzebują klienci) i dzięki temu może klientowi zaproponować bardziej korzystną ofertę handlową. Drugą ważną sprawą omawianą podczas spotkań była znowelizowana ustawa o podatku akcyzowym, która wchodzi w życie 1 marca. Przepis określa nowe zasady naliczania podatku akcyzowego za energię elektryczną. Dla dużych klientów Enionu Energii firm, które posiadają koncesję na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną oznacza to, że będą one musiały samodzielnie odprowadzać akcyzę od zakupionej energii. Jak zwykle po zakończonym spotkaniu, klienci prowadzili również indywidualne rozmowy z przedstawicielami Enionu Energii i umawiali się na kolejne. Elżbieta Bukowiec wspólną organizacją pod patronatem Grupy Tauron konferencji Nowe szanse na rynku energii, która skupiła przedstawicieli sprzedawców i odbiorców energii. Noworoczne spotkanie było także okazją do podsumowania minionego okresu działalności Izby, określenia planów na najbliższą przyszłość oraz do wzajemnych spotkań i rozmów. W 28 r. Izba rozpoczęła drugą dekadę swojej działalności, aktywnie współtworząc lokalną rzeczywistość gospodarczą. Aleksandra Gajecka współpraca: Krzysztof Sykta Foto: Piotr Hałoń Pomóż innym pomagać Enion SA od lat wspiera działalność Polskiego Czerwonego Krzyża. Po latach współpracy i angażowania środków przyszedł czas na docenienie darczyńców Piękniejsza strona energetyki Sektor energetyczny kojarzony jest zazwyczaj z twardymi, prawdziwie męskimi zajęciami. Tymczasem energetyka ma również swoje bardziej subtelne, piękniejsze oblicze Wśród pracowników spółki Enion Energia aż 8 proc. stanowią kobiety. I to jakie. Kobiety niezwykle uzdolnione. Dziś prezentujemy jedną z nich. Aleksandra Peschak pracuje w Biurze Controllingu Enionu Energii. Tabelaryczne zestawienia przychodów i rozchodów firmy ma w palcu jednej ręki. Zalety pani Oli nie kończą się jednak na perfekcyjnym wykonywaniu obowiązków służbowych. Równie doskonale radzi sobie z grą na wiolonczeli. Aleksandra Peschak jest absolwentką Szkoły Muzycznej I i II stopnia w Łodzi oraz czynnym muzykiem. Wraz z Młodzieżową Orkiestrą Kameralną Fresco Sonare daje koncerty muzyki klasycznej w salach filharmonii całej Polski. Czy Ireneusza Perkowskiego, prezesa Zarządu Enionu Energii, nie martwi to, że muzyka może odciągać panią Olę od obowiązków zawodowych? To nie jest powód do zmartwień. Wręcz przeciwnie podkreśla prezes. Jestem dumny z talentów muzycznych pani Oli. Wiem, że równie doskonale liczy nasze bilanse, jak gra na wiolonczeli. A poza tym można powiedzieć, że jej gra ma pozytywny wpływ na finanse naszej spółki. Otóż pani Ola uświetnia swoimi koncertami nasze Okazją był uroczysty koncert zorganizowany 2 stycznia z okazji 9-lecia PCK w Krakowie. Wiele ciepłych słów oraz pamiątkowa statuetka z dedykacją Za społeczne zaangażowanie Enion SA w działalność charytatywną są dowodem, że warto pomagać potrzebującym. Należy przypomnieć, że dzięki wsparciu Enionu, PCK w Krakowie w 28 r. mogło udzielić pomocy rzeczowej i finansowej blisko 4 tys. osób. EG Aleksandra Peschak jest również czynnym muzykiem uroczystości firmowe i w ten sposób oszczędzamy pieniądze dodaje z uśmiechem Ireneusz Perkowski. Jak podkreśla pani Ola, muzyka jest dla niej odskocznią od pracy. Potrafi ją uspokoić i odstresować. Na terapeutyczne właściwości muzyki w wykonaniu Aleksandry Peschak zwracają również uwagę koledzy z pracy. Podkreślają, że gdy widzą, jak pani Ola gra, mają ochotę zanucić stary przebój Skaldów o prześlicznej wiolonczelistce. EB Koncerty Aleksandry Peschak uświetniają firmowe uroczystości w Enionie Energii FOTO: Arch. Enionu Energii FOTO: Wojciech Sirek 16 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 17

10 zarządzanie wizerunkiem Marki w grupach energetycznych Razem czy osobno? RZECZYWISTY WIZERUNEK KORPORACJI, CZYLI WYOBRAŻENIE O NIEJ WYTWORZONE W ŚWIADOMOŚCI ODBIORCÓW, ZNACZNIE ODBIEGA OD POŻĄDANYCH, IDEALNYCH CECH TOŻSAMOŚCI KORPORACYJNEJ Stopień zbieżności wizerunku i tożsamości zależy od efektywności procesu komunikacji wizerunkowej. W dużych i złożonych strukturach kapitałowych nie jest to proste. Energetyczne grupy kapitałowe są rozbudowanymi strukturami składającymi się z dziesiątek spółek, którym przypisano określone role w ramach działalności całej korporacji. Pomiędzy poszczególnymi firmami tworzącymi holding istnieją różne powiązania operacyjne. NAJPIERW STRATEGIA NASTĘPNIE WIZERUNEK Podstawą ukształtowania wyróżniającej się na rynku tożsamości korporacyjnej (corporate identity) jest opracowana dla danej grupy kapitałowej strategia biznesowa. Określa ona obszary aktywności i rdzenne kompetencje stanowiące o przewadze konkurencyjnej. Dodatkowo w strukturze holdingowej konieczne jest określenie charakteru relacji między firmami grupy kapitałowej: czy tworzone są silne zależności operacyjne, czy też istotne są tylko powiązania finansowe? Najistotniejsze jest określenie relacji pomiędzy spółką nadrzędną a spółkami- -córkami. Obecnie grupy energetyczne tworzą zazwyczaj zintegrowane holdingi operacyjne, w których realizowany jest pełny cykl konwersji źródeł energii do postaci użytecznej dla odbiorców, czyli energii elektrycznej i ciepła. Cykl ten obejmuje wydobycie lub pozyskanie nośników energii, jej wytwarzanie i przesyłanie oraz handel hurtowy i sprzedaż detaliczną. Energetyczne grupy kapitałowe powstały w wyniku łączenia się różnorodnych firm, które przez wiele lat funkcjonowały samodzielnie. Wykształciły one swoją odrębność i tożsamość, które w ramach grupy kapitałowej ulegają znacznemu ograniczeniu, a czasami wręcz likwidacji. Samodzielna dawniej firma staje się jedną z wielu jednostek biznesowych potężnej korporacji. Taka sytuacja wymaga wykreowania w holdingu tożsamości korporacyjnej zgodnej z przyjętą strategią biznesową. Natomiast strategia marketingowa określa taki sposób kształtowania wizerunku, który pozwala skutecznie komunikować na zewnątrz grupy oraz w niej samej pożądane cechy przyjętej tożsamości korporacyjnej. W ostatnich latach korporacje energetyczne decydują się na wybór wyrazistej i jednoznacznej drogi kształtowania wizerunku. Przykładem może być niemiecki koncern RWE, który w kwietniu 28 r. wprowadził w całej swojej rozbudowanej strukturze nową jednolitą markę. Zrezygnowano z indywidualnych znaków graficznych w poszczególnych firmach, a wszyscy członkowie światowej rodziny RWE, również firmy polskie, korzystają ze wspólnego logotypu, który zaprojektował Jung von Matt z agencji Brand Identity. Wyjątkiem są firmy niemieckie, które korzystają ze specyficznego logotypu. Przyjęto zasadę, że jeśli w nazwie firmy zawarto skrót RWE, to stosuje ona wspólny korporacyjny logotyp. Jeśli natomiast słowo to nie występuje w nazwie, oznacza to niski poziom integracji z grupą kapitałową i nie są komunikowane wizualnie związki z koncernem RWE. Taki monolityczny model tożsamości jest wyrazem współczesnych trendów uproszczenia komunikacji wizualnej. TOŻSAMOŚĆ KORPORACYJNA CZYNI WIDOCZNYMI WIZJĘ I STRATEGIĘ GRUPY KAPITAŁOWEJ Aby komunikacja wizerunkowa odniosła sukces, tożsamość korporacyjna musi być łatwo rozpoznawalna i wyróżniająca się na tle branżowego otoczenia oraz powinna posiadać, o ile to możliwe, charakterystyczne i unikatowe cechy. Osiągnięcie takiego celu staje się coraz trudniejsze. Spowodowane jest to dynamiką ekspansji korporacji energetycznych, głównie poprzez akwizycję i fuzje z istniejącymi już firmami. Łączone są ze sobą organizmy o różnych kulturach i tradycjach, tworzące międzynarodowe struktury o charakterze globalnym. Stanowi to olbrzymie wyzwanie dla kreatorów tożsamości korporacyjnej oraz jej wizerunku. Wally Olins, jeden z praktyków kreowania międzynarodowej identyfikacji korporacyjnej, wyróżnił trzy modele tożsamości grupowej będące podstawą do określenia architektury portfela marek danej korporacji: r model monolityczny (monolithic identity) grupa kapitałowa używa jednej nazwy i jednolitego systemu identyfikacji wizualnej we wszystkich interakcjach z otoczeniem, r model parasolowy (endorsed identity) spółka nadrzędna w grupie kapitałowej udostępnia spółkom zależnym i powiązanym swoją nazwę korporacyjną i czasami stylistykę, żyrując swoim korporacyjnym autorytetem aktywność podmiotów podporządkowanych, r model rozproszony (branded identity) korporacja dopuszcza stosowanie w grupie wielu niezależnych marek, pozwalając im nawet na konkurowanie między sobą. Żaden z tych modeli nie występuje w praktyce korporacyjnej samodzielnie, ale prawie zawsze można wyróżnić model bazowy i modele uzupełniające. Stosowanie jednocześnie kilku modeli identyfikacji związane jest zwykle z procesem asymilacji nowych podmiotów w korporacji. Jest to proces charakteryzujący się stopniowym zwiększaniem zaangażowania kapitałowego, zmianą nazwy oraz wdrażaniem kultury i ładu korporacyjnego. Dlatego na rozwijających się rynkach, takich jak polski rynek energii, występuje duża różnorodność modeli tożsamości grupowej oraz obserwuje się zwiększoną aktywność koncernów w zakresie zmian tożsamości korporacyjnej. Interesującym przykładem stosowania w korporacji jednocześnie trzech modeli: monolitycznego, parasolowego i rozproszonego jest obecna w Polsce od ponad 1 lat skandynawska grupa Vattenfall. Przyjęta przez koncern architektura portfela marek zilustrowana jest na schemacie. model monolityczny = marka Vattenfall (energia elektryczna i ciepło) model parasolowy = grupa Vattenfall (usługi towarzyszące dla energetyki) model rozproszony = bez marki Vattenfall (działalność poza energetyką) Architektura ta zmienia się wraz z integracją w grupie kapitałowej. Górnośląski Zakład Energetyczny, którego 33-proc. udziałowcem w 21 r. stał się Vattenfall, zachował początkowo własną nazwę i logo, ale w miarę zwiększania zaangażowania kapitałowego firma przyjęła nazwę korporacyjną Vattenfall Distribution Poland oraz stosuje logo Vattenfalla. Konsekwentnie jednolity wizerunek, przyjmując monolityczny model tożsamości korporacyjnej, zbudowała grupa energetyczna E.ON kreując regionalne, Grupa kapitałowa EDF E.ON RWE Vattenfall Zasięg działania grupy kapitałowej korporacja międzynarodowa korporacja międzynarodowa korporacja międzynarodowa korporacja międzynarodowa krajowe submarki nienaruszające spójnego monolitycznego modelu. UK Italia Na podkreślenie zasługuje mocne akcentowanie przez E.ON wsparcia dla sztuki, kultury i sportu. Duża część komunikacji wizerunkowej zbudowana jest na skojarzeniach ze wspieranymi przez koncern wydarzeniami artystycznymi i prezentacją rozbudowanej kolekcji sztuki. ENERGETYCZNE GRUPY KAPITAŁOWE W POLSCE KREOWANIE ARCHITEKTURY MARKI Polskie kapitałowe grupy energetyczne powstały stosunkowo niedawno i w związku z tym dopiero kształtują swoją tożsamość korporacyjną. Dwa spośród trzech analizowanych w artykule koncernów energetycznych, tj. Energa i Polska Grupa Energetyczna, wybrały jako bazowy monolityczny model identyfikacji z uzupełniającym modelem rozproszonym, a jedna grupa kapitałowa, Enea, wybrała model parasolowy. Enea wprowadziła w 28 r. zmiany w mało przejrzystej dotychczas architekturze marki. Wprowadzono korporacyjną markę Grupa Enea, którą dodano do znaków graficznych spółek zależnych. Uzyskano efekt wsparcia marek zależnych przez markę nadrzędną. Proces kształtowania i wdrażania architektury marek w grupie Enea jeszcze się nie zakończył i można przyjąć, że dostosowanie wizerunku spółek zależnych do stylistyki spółki-matki będzie absorbowało służby marketingowe jeszcze Stopień integracji grupy kapitałowej Bazowy model tożsamości grupowej Uzupełniające modele tożsamości grupowej średni parasolowy rozproszony duży monolityczny brak duży monolityczny rozproszony duży monolityczny parasolowy rozproszony Enea korporacja krajowa średni parasolowy brak Energa korporacja krajowa duży monolityczny rozproszony PGE korporacja krajowa duży monolityczny rozproszony przez dłuższy czas. Jest to konsekwencją wyboru parasolowego modelu identyfikacji korporacyjnej, który zakłada zachowanie własnej tożsamości spółek zależnych w grupie i jednocześnie wymaga kreowania jednolitej stylistyki i identyfikacji korporacyjnej. Inną drogę wybrała PGE, która zdecydowała się na monolityczny model tożsamości korporacyjnej i konsekwentnie zrezygnowała z indywidualnych symboli graficznych podstawowych spółek wchodzących w skład grupy. PGE ma bardzo rozbudowaną strukturę i racjonalna wydaje się decyzja o ujednoliceniu oznaczenia graficznego jej członków. Spółka nadrzędna oraz spółki zależne stosują ten sam symbol graficzny (logo) oraz dodatkowo umieszczają nazwę spółki napisaną zwykłą, powściągliwą graficznie korporacyjną czcionką. Przyjęte przez PGE rozwiązanie jest zbliżone do modelu identyfikacji stosowanego przez RWE. Kolejna polska energetyczna grupa kapitałowa, Energa, także zdecydowała się na monolityczny model tożsamości korporacyjnej dla głównych spółek grupy, a w pozostałych licznych spółkach zależnych stosowany jest model rozproszony z indywidualnymi identyfikacjami poszczególnych firm. Prawdopodobnie jest to model przejściowy i grupa będzie zmierzać do ujednolicenia tożsamości i wizerunku. Charakterystyczne jest również tworzenie submarek podmiotowych, np. Energa Trading czy Energa obrót, silnie bazujących na logo korporacyjnym. Porównanie modeli tożsamości grupowej, stosowanych przez międzynarodowe i krajowe energetyczne grupy kapitałowe, przedstawiono w tabeli. Dorota Składzień ekspert ds. wizerunku korporacyjnego, właściciel Wrocławskiej Agencji Reklamowej Art-Styl W kolejnym wydaniu Polskiej Energii zaprezentujemy analizę modelu tożsamości korporacyjnej Grupy Tauron. 18 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 19

11 energia w UE Co dalej z zapisami pakietu klimatycznego Część I Jerzy Janikowski szef Biura Współpracy Międzynarodowej Taurona Stanisław Tokarski wiceprezes Zarządu, dyrektor ds. strategii i rozwoju Taurona W trakcie negocjacji zapisów pakietu klimatycznego Polsce udało się uzyskać odstępstwa od obowiązku nabywania przez wytwórców energii elektrycznej wszystkich pozwoleń na emisje dwutlenku węgla wyłącznie na drodze otwartych aukcji Jest to sukces naszych negocjatorów, ale trzeba go jeszcze przekuć na konkretne rozwiązania, które zostaną w Polsce rzeczywiście wdrożone i przyniosą naszej gospodarce realne korzyści. W pierwszej części naszych rozważań skupimy się na tym, kto może skorzystać z uzyskanych derogacji. W następnym wydaniu Polskiej Energii poruszymy problem samej możliwości uzyskania darmowych uprawnień i związanych z tym ograniczeń. Zastrzegamy, że nasze rozważania odnoszą się do tekstów nieopublikowanych jeszcze oficjalnie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Kluczowe sformułowania Jak już wcześniej pisaliśmy, w zapisach końcowego kompromisu z grudniowych negocjacji ustalono, że przy spełnieniu pewnych warunków państwa członkowskie mogą przejściowo przyznawać nieodpłatnie uprawnienia do emisji instalacjom, które do 31 grudnia 28 r. działały na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej, bądź też w których do tego dnia zostały rozpoczęte działania inwestycyjne na potrzeby wytwarzania energii. W angielskiej wersji tego tekstu czytamy, że są to instalacje, dla których proces inwestycyjny został fizycznie zainicjowany. Co to oznacza w praktyce? Darmowe uprawnienia mogą być zatem z pewnością przyznawane wszystkim działającym obecnie elektrowniom. Wyjaśnienia wymaga jednak druga część definicji. Nie chodzi w niej o rozpoczęcie prac budowlanych, ale o rozpoczęcie procesu inwestycyjnego, którego prace budowlane są częścią i pojawiają się dopiero na pewnym etapie działań. Wcześniej podejmowane są odpowiednie decyzje, przygotowywana jest niezbędna dokumentacja oraz występuje się do wielu urzędów o pozwolenia, uzgodnienia itp. To wszystko składa się na proces inwestycyjny, którego zakończeniem jest przyjęcie do eksploatacji gotowego obiektu. Wpływ na nowe inwestycje Gdyby darmowe uprawnienia mogły być przyznawane wyłącznie funkcjo- nującym elektrowniom, energia przez nie produkowana byłaby tańsza od tej wytworzonej w nowo budowanych, bardziej sprawnych i bardziej ekologicznych jednostkach wytwórczych. Z ekonomicznego punktu widzenia nie byłoby zatem uzasadnione kontynuowanie działań inwestycyjnych. Oznaczałoby to nie tylko mniejszą redukcję emisji dwutlenku węgla, ale również stałe pogarszanie bezpieczeństwa zasilania kraju z powodu braku nowych mocy. Co powinniśmy zrobić? Jeszcze w grudniu ubiegłego roku rząd RP zbierał informacje o prowadzonych przez sektor energetyczny nowych inwestycjach w moce wytwórcze. Wydaje się, że warto byłoby, aby zweryfikował te dane pod kątem możliwości skorzystania z derogacji inwestycje planowane do oddania tuż przed 22 r. i tak z niej nie skorzystają. Tak stworzona lista derogacyjna powinna stanowić załącznik do ostatecznego tekstu zapisów pakietu klimatycznego, który zostanie przyjęty. Podejmowane przez Polskę działania Nauczeni wcześniejszymi doświadczeniami doskonale wiemy, że pozornie jasne i neutralne definicje są często później interpretowane na naszą niekorzyść nie mogą się jednak na tym zakończyć. Nauczeni wcześniejszymi doświadczeniami doskonale wiemy, że pozornie jasne i neutralne definicje są często później interpretowane na naszą niekorzyść. Tak było w przypadku jednoznacznej jakby się mogło wydawać definicji źródła w dyrektywie LCP, którą jest kocioł, a którą Komisja Europejska rozumie jako komin. Efektem jest znaczne rozszerzenie surowych wymagań i zagrożenie funkcjonowania kilkuset małych instalacji ciepłowniczych w Polsce. Podobnie było z celami pakietu klimatycznego. 2 proc. redukcji emisji z poziomu notowanego w 199 r. Polska dawno osiągnęła i wydawało się, że mamy tutaj sporą nadwyżkę. Okazało się, że w późniejszych projektach dokumentów i tak zostaliśmy obciążeni olbrzymimi kosztami redukcji, które powinny przypaść w udziale starym krajom członkowskim. Aby uniknąć takich kłopotów w przyszłości, powinno się jednoznacznie doprecyzować, co oznacza fizyczne rozpoczęcie procesu inwestycyjnego oraz które polskie instalacje są objęte listą derogacyjną, tak aby nie zostawiać na przyszłość pola do innej interpretacji. Potrzeba także wysiłku, aby jednoznacznie odsunąć zagrożenie samej możliwości darmowego otrzymania części uprawnień, o czym napiszemy w kolejnym artykule. Stanisław Tokarski Jerzy Janikowski 2 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 21

12 raport Rynek energii Elektrycznej Dania Dania to kraj niezwykle ciekawy, jeśli chodzi o przyjęte rozwiązania organizacyjne i prawne w sektorze energetycznym. Dzięki wsparciu wytwarzania energii w źródłach kogeneracyjnych oraz kampaniom edukacyjnym osiągnięto niezwykle wysoką efektywność energetyczną Na tym nie koniec z osobliwościami. Kolejną wyjątkową cechą duńskiego systemu energetycznego jest jego podział na dwa w pełni niezależne i rozłączne podsystemy. Ponadto nie są one ze sobą zsynchronizowane. System zachodni jest połączony i zsynchronizowany z unijnym systemem przesyłowym, natomiast część wschodnia, obejmująca Zelandię i Bornholm, zsynchronizowana jest z systemami szwedzkim, norweskim i fińskim. Zarządzaniem systemami zajmuje się jeden operator Energinet.dk choć proces ten jest niezależny w stosunku do każdego z systemów. Siła tkwi w kogeneracji Kryzys paliwowy lat 8. był dla władz duńskich jednym z głównych bodźców do wdrożenia programu, który miał w znacznym stopniu uniezależnić kraj od importu paliw. Podstawowym narzędziem do osiągnięcia założonych celów stało się promowanie źródeł wytwórczych produkujących energię elektryczną w skojarzeniu z ciepłem, tzw. kogeneracji, jako najbardziej efektywnych, jeśli chodzi o wykorzystanie paliw pierwotnych oraz energii ze źródeł odnawialnych (energetyka wiatrowa, spalanie biomasy). Rozwój tego sektora wytwarzania nie byłby w Danii możliwy bez wprowadzenia systemu dotacji do energii elektrycznej produkowanej w źródłach kogeneracyjnych i odnawialnych. Uzyskiwane przez wytwórców ceny energii elektrycznej produkowanej w skojarzeniu, zachęcały do budowy nowych jednostek kogeneracyjnych oraz likwidacji istniejących przestarzałych już źródeł wytwórczych. W wyniku tych działań, w 24 r. w Danii pracowało 66 jednostek kogeneracyjnych, podczas gdy w latach 8. było ich zaledwie 1. W porównaniu do 198 r. osiągnięto znaczne Moc zainstalowana w duńskim systemie elektroenergetycznym w roku 24 (w proc.) Duże elektrociepłownie zawodowe Małe elektrociepłownie Energia wiatrowa Inne źródła 23 zmniejszenie zużycia energii pierwotnej oraz ograniczono negatywny wpływ jednostek wytwórczych na środowisko naturalne. Oprócz pozytywnych skutków, taka polityka spowodowała powstanie również niepokojących zjawisk. W wyniku wsparcia, jakie otrzymywały kogeneracyjne i zielone jednostki wytwórcze, cena wyprodukowanej w nich energii była znacznie wyższa niż w innych krajach europejskich. Takie zachwianie relacji cenowych skutkowało znacznym uprzywilejowaniem pewnej grupy podmiotów, a to prowadziło do anomalii rynkowych. Od 2 r. zniesiono więc obowiązek Źródło: Opracowanie własne na podstawie Rola kogeneracji w energetyce duńskiej, Departament Strategii i Analiz Vattenfall Heat Poland SA 12 6 zakupu energii elektrycznej z kogeneracji rozproszonej. Jednostki te, na prawach równych z innymi, zmuszone były sprzedawać energię elektryczną na giełdzie NordPool. Przejście tego sektora do nowego systemu handlu nie zostało pozbawione wsparcia ze strony rządu. Wielkość pomocy była jednak uzależniona od wielkości jednostki wytwórczej oraz rodzaju paliwa wykorzystywanego do produkcji i przyznawana w zależności od aktualnej ceny rynkowej. Opisane mechanizmy wsparcia dla sektora wytwarzania wzmocniono działaniami na rzecz podnoszenia efektywności energetycznej. Dzięki ukierunkowanym przedsięwzięciom i licznym kampaniom edukacyjnym w latach , efektywność energetyczna budynków w Danii wzrosła o 14,2 proc. Dla porównania w tym samym czasie efektywność w krajach Unii Europejskiej wzrosła przeciętnie o 9,2 proc. Handel energią elektryczną Zgodnie z obowiązującymi zasadami zarówno duże elektrociepłownie, jak i małe jednostki kogeneracyjne sprzedają energię poprzez giełdę energii lub na podstawie kontraktów. Małe rozproszone źródła mogą starać się o rekompensatę, jeśli ceny rynkowe są na niskim poziomie. O podobne dopłaty mogą ubiegać się również duże jednostki, pod warunkiem wykorzystania biomasy przy produkcji energii elektrycznej. Jednocześnie istnieje obowiązek prawny dostaw ciepła bez względu na aktualny poziom cen energii elektrycznej na rynku. System dotacji dotyczy również instalacji wiatrowych. Wysokość dopłat zależy od wieku farmy, daty włączenia do sieci, liczby przepracowanych godzin w roku oraz formy własności. Dystrybucja i wytwarzanie W 26 r. całkowita produkcja energii elektrycznej w Danii wyniosła 43 3 GWh (Polska 143 GWh). Znaczna część energii wytwarzana jest w dużych elektrociepłowniach. Około 6 proc. zainstalowanych mocy wytwórczych pochodzi właśnie z tego rodzaju Produkcja energii elektrycznej ogółem [TWh] Struktura paliw pierwotnych w wybranych krajach UE w latach 24 2 (proc.) ,1 1,9 7,41 72,6 394,46 Niemcy Szwecja Finlandia Francja Wielka Brytania Polska gaz olej węgiel paliwo woda wiatr inne jądrowe 14,13 36,6 Niemcy Szwecja Finlandia Francja Wielka Polska Dania Brytania jednostek. Pozostałe źródła to elektrownie wiatrowe 23 proc. zainstalowanej mocy, małe elektrociepłownie 12 proc. oraz inne źródła. Produkcja energii elektrycznej w poszczególnych rodzajach jednostek wytwórczych jest uzależniona od kilku czynników. Podstawowe to zapotrzebowanie na ciepło oraz warunki klimatyczne, przede wszystkim siłę wiatru. Nie bez znaczenia są też wahania w wymianie między systemami energetycznymi Danii, Niemiec, Szwecji i Norwegii. W sferze dostarczania energii elektrycznej, oprócz wspomnianych dwóch systemów sieci przesyłowych, w Danii funkcjonuje około 13 operatorów sieci dystrybucyjnych. Znaczna ich większość to niewielkie podmioty. Duńskie sieci przesyłowe składają się głównie z linii o napięciach 4 kv. Funkcjonują też linie o napięciu 6 kv oraz linie prądu stałego, które łączą niezsynchronizowane ze sobą systemy elektroenergetyczne. Tomasz Fornalczyk Źródło: Cambridge Energy Research Associates Źródło: Cambridge Energy Research Associates 22 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 23

13 /1 1 1 prawdy i mity 27-KA UE 1-KA UE WŁOCHY 27-KA UE 1-KA UE Ceny energii elektrycznej dla odbiorców przemysłowych w II poł. 27 i I poł. 28 r. (w /kwh) Źródło: Eurostat bez podatku podatki niepodlegające zwrotowi /1 kwh Inni płacą więcej KA UE 1-KA UE WŁOCHY 27-KA UE 1-KA UE 2.. /1 kwh W ciągu pół roku ceny energii dla gospodarstw domowych liczone według parytetu siły nabywczej (PPS) spadły w Polsce o jedną piątą, najwięcej ze wszystkich krajów Unii Europejskiej wraz z Norwegią i Szwajcarią wynika z najnowszych dostępnych danych Eurostatu Parytet siły nabywczej (Purchasing power standard) to przelicznik realnej wartości walut poszczególnych krajów UE (oraz Norwegii i Szwajcarii), wykorzystywany przez Eurostat do urealnienia porównania cen różnych produktów, w tym także energii elektrycznej, w poszczególnych krajach Wspólnoty. Dzięki temu wyniki takiego porównania cen są często zupełnie inne niż wynikałoby to z cen nominalnych danego produktu. Właśnie wyrażone w PPS średnie ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w drugiej połowie 27 r. były w Polsce najwyższe w całej Unii Europejskiej (plus Norwegia i Szwajcaria) i wynosiły 23, PPS za każdą kilowatogodzinę. Za Polską znalazły się Włochy (23,2 PPS/kWh), Słowacja (22,17 PPS), Węgry (21,3 PPS) oraz Niemcy (2,43 PPS). Na przeciwległym biegunie cenowym uplasowały się natomiast takie kraje jak Finlandia (1,7 kwh), Norwegia (1,8 PPS), Francja (11,31 PPS), Grecja (11,62 PPS) oraz Estonia (12,22 PPS). Oznacza to, że w drugiej połowie 27 r. ceny energii w Polsce, według KA UE parytetu siły nabywczej, były ponad dwukrotnie wyższe niż w Finlandii czy Norwegii i prawie dwukrotnie wyższe niż w Estonii. Realny spadek najwyższy w Europie Już w kolejnym półroczu sytuacja zmieniła się dość diametralnie. Średnia cena energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w pierwszej połowie 28 r. (najnowsze dostępne dane Eurostatu), wyrażona według parytetu siły nabywczej, wyniosła w Polsce jedynie 18,7 PPS, co oznacza spadek aż o 2,4 proc. w porównaniu do drugiej połowy 27 r. To zdecydowanie najwyższy spadek ceny spośród wszystkich 28 krajów biorących udział w tym zestawieniu (w najnowszym raporcie Eurostatu zabrakło danych dotyczących cen we Włoszech). Z 28 krajów w 17 zanotowano w tym czasie spadek ceny liczonej w PPS, a w pozostałych 11 krajach cena wzrosła. Najwyższy spadek, poza Polską, zanotowała Litwa i wyniósł on 14,1 proc. (z 16,32 do 14,2 PPS), a następnie Bułgaria spadek o 12,2 proc. (z 18,67 do 16,39 PPS). Ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w II poł. 27 i I poł. 28 r. (w /kwh) 1-KA UE WŁOCHY bez podatku inne podatki VAT Pozostałe spadki nie przekroczyły kilku procent. Z kolei wśród krajów, w których urealnione ceny w ciągu tych sześciu miesięcy wzrosły, znalazły się m.in. Węgry wzrost o 11,4 proc. (z 21,3 do 23,43 PPS), Belgia wzrost o 11,1 proc. (z 16,39 do 18,19 PPS), Szwecja wzrost o 9,2 proc. (z 13,64 do 14,9 PPS) czy Czechy wzrost o,8 proc. (z 17,47 do 18,48 PPS). W rezultacie po pierwszym półroczu 28 r. Polska znalazła się na szóstej pozycji pod względem wysokości cen energii wyrażonych według parytetu siły nabywczej. Zostaliśmy w tym zestawieniu wyprzedzeni przez Węgry, Słowację, Niemcy, Cypr i Danię. A pamiętajmy, że gdyby w analizie znalazły się także dane dotyczące Włoch, z dużym prawdopodobieństwem można by się spodziewać, że Polska znalazłaby się jeszcze o jedną pozycję niżej. Nominalnie ceny Również spadły Eurostat nie prowadzi analogicznych statystyk z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej w stosunku do cen energii 27-KA UE 1-KA UE Źródło: Eurostat dla odbiorców przemysłowych, ale zmiany cen nominalnych dla klientów indywidualnych i przemysłowych dowodzą, że tendencja jest w obu przypadkach bardzo podobna. W drugiej połowie 27 r. Polska znajdowała się na 1. pozycji w Europie (27 krajów UE oraz Norwegia i Szwajcaria) pod względem nominalnej ceny energii dla gospodarstw domowych, wyrażonej w euro za 1 kwh. Średnia cena wyniosła w Polsce 13,8 euro, wobec średniej dla całej Unii na poziomie 16,3 euro. W przypadku cen dla odbiorców przemysłowych uplasowaliśmy się na 16. miejscu, z ceną 9, euro za 1 kwh. Średnia dla wszystkich krajów UE wyniosła 9,9 euro. W raporcie za pierwsze półrocze 28 r. w obu zestawieniach byliśmy już niżej. Zarówno w przypadku cen dla gospodarstw domowych, jak i dla przemysłu, sklasyfikowano Polskę na 17. pozycji (przy uwzględnieniu faktu, że Eurostat nie dysponuje za ten okres danymi dotyczącymi Włoch). Średnia cena dla odbiorców indywidualnych wyniosła w tym okresie w Polsce 12,9 euro za 1 kwh, co oznacza spadek o 8,8 proc. W tym samym czasie średnia cena dla całej Unii wzrosła o 1,9 proc. z 16,3 do 16,33 euro. W przypadku cen dla przemysłu średnia cena w Polsce wyniosła w I połowie 28 r. 8,81 euro/1 kwh, czyli spadła o 2,6 proc. W tym samym czasie średnia cena dla całej Wspólnoty wzrosła o 4,1 proc. z 9,9 do 9,98 euro. droższa sieć przesyłowa Dane Eurostatu dobitnie pokazują, że to nie ceny energii elektrycznej są w Polsce najwyższe, ale koszty sieci przesyłowej, zarówno w odniesieniu do cen dla gospodarstw domowych, jak i odbiorców przemysłowych. Procentowy udział kosztów sieci przesyłowej w łącznej cenie energii jest w Polsce najwyższy spośród wszystkich 18 krajów biorących udział w zestawieniu i wynosi 66,4 proc. w przypadku cen dla odbiorców indywidualnych i 63,4 proc. w cenie dla odbiorców przemysłowych. Dla porównania included) na Malcie udział taxes kosztów związanych z siecią przesyłową w cenie energii kształtuje się w granicach 18 23,3 proc., w Finlandii w przedziale 26,8 4,2 proc., a w Niemczech 27, 48,3 proc. Co więcej, w przypadku cen przemysłowych energii, Polska i Litwa to jedyne kraje, w których udział kosztów sieci przesyłowej jest wyższy niż udział kosztów energii. W odniesieniu do cen dla gospodarstw domowych liczba takich krajów wzrasta do ośmiu. Tym samym, gdyby wziąć pod uwagę jedynie koszt energii elektrycznej, bez uwzględnienia kosztów sieci przesyłowej i podatków, zgodnie z danymi Eurostatu za drugie półrocze 27 r., Polska znalazłaby się niemal na samym końcu listy 18 krajów UE w przypadku Graph 3 : Electricity prices in purchasing power standards (PPS) for household* consumers (all Graph 3 3 : Electricity prices in purchasing power standards (PPS) for household* consumers (all taxes included) Ceny energii wg parytetu siły nabywczej w drugim półroczu 27 r. PPS/kWh PPS/kWh Figure 3: Electricity prices in purchasing power standards (PPS) for household * consumers (all taxes included) Ceny energii wg parytetu siły nabywczej w pierwszym półroczu 28 r. Figure 33: Electricity prices in purchasing power standards (PPS) for household * consumers (all taxes included) PPS/ 1 kwh PPS/ 1 kwh WŁOCHY cen przemysłowych (niższa była jedynie cena w Estonii) oraz na piątym od końca miejscu pod względem cen dla gospodarstw domowych (przed Estonią, Litwą, Bułgarią i Rumunią). Z kolei pod względem wysokości podatków w cenie energii Polska plasowała się na 7. pozycji w przypadku cen dla odbiorców indywidualnych i na 6. miejscu w przypadku odbiorców przemysłowych. Jakub Kulczyński WŁOCHY polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/

14 innowacje Łagisza już w sieci 1 lutego do sieci popłynęła energia elektryczna wyprodukowana w bloku o mocy 46 MW w należącej do Południowego Koncernu Energetycznego SA (Grupa Tauron) Elektrowni Łagisza. O godzinie 21.9 zsynchronizowano nowy blok z Krajową Siecią Przesyłową Nowa jednostka wytwórcza to największy na świecie i najnowocześniejszy blok z kotłem na węgiel kamienny, na parametry nadkrytyczne w technologii fluidalnej. Szacowany koszt inwestycji wynosi około dwa miliardy złotych. Blok zostanie oddany do eksploatacji na przełomie I i II kwartału. Nastąpi to po 72-godzinnym ruchu próbnym POD PRĄD We wrześniu 21 r. Zarząd PKE przyjął Strategię odtworzenia mocy wytwórczych PKE SA i podjął decyzję o budowie bloku 46 MW o parametrach nadkrytycznych w Elektrowni Łagisza. Nie brakowało wówczas głosów krytyki, a nawet oskarżeń o marnotrawstwo. Dobiegały one nie tylko ze świata polityki i mediów, ale również z branży. Jedynie nieliczni fachowcy potwierdzali słuszność podejmowanych przez firmę decyzji, które jak okazało się po latach były celowe i trafne. Ogromnym problemem było zamknięcie finansowania inwestycji. Prace nad tym trwały ponad dwa lata. Wobec braku systemowych mechanizmów wspierających budowę nowych mocy wytwórczych niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju realizacja tej i podobnych inwestycji w Polsce wiązała się z koniecznością pokonywania wielu przeszkód. By pozyskać niezbędny kapitał, w 2 r. PKE podpisał umowę-zlecenie z konsorcjum Banku Handlowego w Warszawie SA, Banku BPH SA oraz BRE Banku SA na przygotowanie i organizację programu emisji obligacji oraz przygotowanie i organizację gwarancji objęcia emisji obligacji. Emisja obligacji, jak i jej gwarancja, opiewała na kwotę 6 mln zł. Obligacje emitowane są na rynku polskim na 1 lat, a ich zabezpieczenie stanowi majątek spółki. Pozyskane w ten sposób pieniądze, wraz ze środkami własnymi oraz ze źródeł komercyjnych, a także środkami z funduszy ekologicznych, zostały przeznaczone na budowę bloku w Łagiszy. Energia, która będzie produkowana przez blok 46 MW, wystarczyłaby do zasilenia około 1 mln 1 tys. średnich gospodarstw domowych, czyli może zaspokoić potrzeby mieszkańców Warszawy, Łodzi i Katowic. KOORDYNACJA I ZARZĄDZANIE Budowa nowego bloku to ogromne przedsięwzięcie. Nie tylko pod względem gabarytów samej jednostki, ale także pod względem organizacji i zarządzania. W wyniku przetargów wyłonieni zostali wykonawcy projektu. Część kotłową wykonuje konsorcjum Foster Wheeler Energia Polska, Foster Wheeler Energia OY, a część turbinową (z układem chłodzenia) firma Alstom Power. Za część elektryczną odpowiada Elektrobudowa Katowice, układy odpopielania i sorbentu leżą w gestii konsorcjum Mostostal Kraków Centrum i Energo-Eko-System Katowice, a układ nawęglania zapewnią konsorcjum Ciepło-Serwis Będzin oraz PURE Jaworzno. Nadrzędny system automatyki dostarcza konsorcjum Metso Automation Finlandia, Metso Automation Polska. W szczytowym okresie realizacji projektu na placu budowy pracowało około dwóch tysięcy osób. Odpowiedzialność za logistyczne powodzenie całego przedsięwzięcia od stycznia 26 r. spoczywa na barkach dyrektora projektu budowy bloku 46 MW, Eugeniusza Białonia. SERCE I WIZYTÓWKA BLOKU Elementem, który plasuje blok 46 MW Elektrowni Łagisza wśród najnowocześniejszych na świecie konstrukcji tego typu, jest niewątpliwie kocioł fluidalny CFB o mocy cieplnej przekraczającej nieznacznie 1 MW t. Wyboru technologii opartej na węglu kamiennym dokonano na podstawie wielu analiz opracowanych przez ośrodki badawczo-naukowe. Był on podyktowany przede wszystkim dostępnością i bliskością pokładów tego paliwa w kopalniach powiązanych z PKE SA. Nakłady foto: Artur Redek inwestycyjne na budowę kotła CFB są o kilkanaście procent mniejsze niż wydatki na budowę kotła pyłowego wraz z niezbędnymi instalacjami oczyszczania spalin. W wyniku przeprowadzonych analiz optymalizacyjnych parametrów pracy bloku, przyjęto parametry nadkrytyczne pary jako wielkości występujące w nowoczesnych, już sprawdzonych eksploatacyjnie jednostkach, umożliwiające osiągnięcie wysokiej sprawności, a tym samym obniżkę kosztów oraz uzyskanie emisji zanieczyszczeń zgodnych z normami europejskimi. Spaliny z kotła będą, po uprzednim ich odpyleniu w wysoko skutecznym elektrofiltrze, odprowadzone do atmosfery przez chłodnię kominową. Jest ona elementem, który robi duże wrażenie. Ma 133,2 m wysokości i w porównaniu do pracujących w Łagiszy jednostek jest o 43 m wyższa. Chłodnie ze względu na swoje rozmiary są zazwyczaj wizytówkami elektrowni. Przy ich budowie przez całą dobę pracowało prawie sto osób. Na dziennej zmianie roboty budowlane wykonywało 8 pracowników, natomiast na nocnej 14 osób zajmowało się pracami związanymi z zabezpieczeniem i pielęgnacją betonu. Głównym wykonawcą tej najwyższej w Polsce chłodni jest firma Hamon Polska we współpracy z katowickim Uniservem. JAK MAŁE MIASTECZKO Chłodnia kominowa bloku 46 MW ma wysokość porównywalną do 4-piętrowego wieżowca. Jeszcze bardziej imponujące są liczby przedstawiające zużycie betonu. Kotłowa część bloku pochłonęła 11 6 m sześc. tego materiału, natomiast do budowy części turbinowej zużyto 8 m sześc., co łącznie daje 2 1 m sześc. Dla porównania do budowy przeciętnego domu jednorodzinnego wystarcza najczęściej nie więcej niż 1 m sześc. tego budulca. Jak łatwo przeliczyć, beton, który został wykorzystany do budowy bloku, mógłby zostać użyty do postawienia sporego, składającego się z ponad 2 domów jednorodzinnych, osiedla. Postęp prac przy budowie bloku można obserwować on-line za pomocą kamer, z których obraz jest przekazywany na żywo na stronę internetową: pke.pl Jan Kurp, prezes Zarządu PKE SA Kończymy budowę w Łagiszy jednej z największych inwestycji w polskiej energetyce, odpowiadającej surowym standardom ekologicznym i ekonomicznym, które obowiązują w Europie. Nasza energetyka od dziesięcioleci bazuje na węglu. Dla nowego bloku w Łagiszy będzie potrzeba rocznie co ważne dla górników około 1 mln 2 tys. ton węgla. Uważam, że rosnący popyt na energię możemy zaspokoić także przez alternatywne paliwa, jednak węgiel pozostanie dla nas podstawą. Odnawialne źródła energii, energetyka atomowa i jednostki gazowe zarówno obecnie, jak i w niedalekiej perspektywie, nie są w stanie zapewnić nam potrzebnych mocy. Dlatego powinniśmy sięgać po nowoczesne technologie, które pozwolą produkować energię przy wykorzystaniu węgla, w sposób efektywny i proekologiczny. NORMY UE NIESTRASZNE Budowany blok jest najnowocześniejszą tego typu jednostką na świecie. Z uwagi na wysoką sprawność jednostki, emisja CO 2 do atmosfery będzie o 2 proc. niższa niż w jednostkach wytwórczych, które obecnie pracują w Elektrowni Łagisza. Jednocześnie zarówno dla SO 2, jak i NO X zapewniona zostanie emisja nie wyższa niż 2 mg/nm 3, co odpowiada wymogom dyrektyw UE i jest zgodne z zapisami traktatu akcesyjnego. KROPLA W MORZU POTRZEB Prowadzone analizy wykazują, że w najbliższych latach zapotrzebowanie na energię elektryczną w Polsce znacznie wzrośnie. Tymczasem prognozy wzrostu Eugeniusz Białoń, dyrektor projektu budowy Inwestycja dobiega końca. Pierwszy prąd z nowego bloku już popłynął. Budowa przebiegała niemal całkowicie zgodnie z harmonogramem prac. Sukces ten zawdzięczamy przede wszystkim doskonałemu zespołowi specjalistów zaangażowanych w realizację tego przedsięwzięcia. Doświadczenie i umiejętności nabyte przez nas przy łagiskiej inwestycji zaowocują zapewne w przyszłości przy realizacji kolejnych projektów związanych z polityką odbudowy mocy wytwórczych w Południowym Koncernie Energetycznym SA. mocy wytwórczych kraju do roku 212 mówią o przyroście jedynie o 2 tys. MW. Budowa nowego bloku 46 MW PKE nie zwiększy znacząco zdolności wytwórczych, inwestycja ta jest bowiem częścią programu odbudowy mocy. Oznacza to, że w momencie oddania do pracy nowego bloku, z ruchu zostaną wyłączone przestarzałe, ponadtrzydziestoletnie bloki, których dalsze użytkowanie, ze względu na zbyt wysoki poziom emisji i niską wydajność, nie byłoby opłacalne. Odbudowa krajowych mocy wytwórczych to długotrwałe i kapitałochłonne przedsięwzięcie. W przypadku elektrowni, czas od momentu akceptacji planów realizacji do chwili, kiedy z nowego bloku popłynie pierwszy prąd, wynosi 6 7 lat. Wycofywanie z ruchu przestarzałych elektrowni i zastępowanie ich nowymi mocami wytwórczymi, a także wprowadzenie do krajowego systemu elektroenergetycznego kolejnych megawatów energii, wymaga długoletniego planowania i prac przygotowawczych. Patrycja Hamera PORÓWNANIE STANDARDÓW EMISJI DLA DWÓCH GENERACJI BLOKÓW ELEKTROWNI ŁAGISZA Nowy blok 46 MW Eksploatowane bloki 12 MW Sprawność wytwarzania brutto proc. 4 36,4 Emisje pyłu (kg/mwh),9,22 Emisje SO 2 (kg/mwh),6 8,1 Emisje NO X (kg/mwh),6 2,23 Emisje CO 2 (kg/mwh) polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 27

15 sponsoring Energetyka kocha sport Znaki czy nazwy firm energetycznych często można oglądać przy okazji dużych i małych imprez sportowych na całym świecie. Potężne koncerny chętnie angażują się w sportowe wydarzenia czy rozgrywki jako sponsor główny lub jeden z wielu Swoje wsparcie firmy niosą federacjom, drużynom, a nawet pojedynczym osobom. Można rzec, że co firma, to inna strategia marketingowa i inne upodobania pod względem wyboru wspieranych sportów. W tym artykule przyjrzymy się aktywności potężnych koncernów na polu marketingu sportowego w różnych dyscyplinach i różnych państwach Europy. Odwiedzimy Szwecję, Anglię, Francję, Rosję, a zakończymy naszą podróż wielkimi i niezwykłymi derbami w Niemczech. Jeśli Szwecja, to Vattenfall Szwedzki Vattenfall sponsoruje wiele drużyn, m.in. hokeja, koszykówki oraz piłki nożnej. Oprócz sportów zespołowych koncern sponsoruje półmaraton w Berlinie, a także reprezentacje narciarskie, jak w przypadku szwedzkich skoczków. W swoim macierzystym kraju Vattenfall wspiera Szwedzki Komitet Olimpijski. W przypadku sportów zespołowych firma nie występuje w roli sponsora głównego, a chętniej wybiera rolę sponsora wspierającego. Vattenfall nie kieruje swojej pomocy tylko pod adresem drużyn biorących udział w rozgrywkach na najwyższych szczeblu i często pomaga zespołom regionalnym. Sponsoring jest postrzegany przez skandynawską firmę jako szczególny rodzaj więzi z ludźmi, którzy korzystają z usług firmy, dlatego też wspierane są wydarzenia, dyscypliny oraz poszczególne drużyny na terenie regionów, w których firma funkcjonuje. FOTO: Wojciech Piechocki W Anglii rządzą Francuzi Angielska firma EDF Energy należąca do francuskiej grupy Électricité de France to sponsor igrzysk olimpijskich oraz paraolimpijskich, które odbędą się w Londynie w roku 212. Przy tej okazji firma promuje swoją kampanię Save today. Save tomorrow, której celem jest ograniczenie emisji dwutlenku węgla przez gospodarstwa domowe. Warto podkreślić, że koncern podpisał umowę jako pierwszy już w roku 24. Nie jest to jedyna aktywność angielskiej spółki na dużą skalę. Firma wspiera także niezwykle popularne na Wyspach Brytyjskich rugby. EDF sponsoruje rozgrywki we wszystkich przedziałach wiekowych, jakimi są EDF Energy Cup, EDF National Trophy, EDF Energy Intermediate Cup oraz EDF Energy Senior and Junior Cup. Oprócz tego EDF Energy sponsoruje lokalne wydarzenia. W ostatnim czasie firma została sponsorem tytularnym pierwszego oficjalnego półmaratonu w Birmingham. Pierwszy bieg odbył się w październiku pod hasłem walki przeciw zmianom klimatu. EDF podpisał umowę wspierania półmaratonu na pięć kolejnych lat, czyli do roku, w którym odbędą się igrzyska olimpijskie. We Francji też EDF Podobną aktywnością wykazuje się firma EDF w kraju, w którym mieści się główna siedziba koncernu, czyli we Francji. EDF wspiera ruch olimpijski, współpracuje z federacjami wioślarzy, kajakarzy czy pływaków. EDF równie mocno jak w Anglii wspiera rozwój rugby. Koncern nie zapomina również o niepełnosprawnych oraz sportowcach, którzy uprawiają mniej popularne sporty. Specjalnie z tego powodu firma utworzyła drużynę sportowców EDF, którzy mogą cały czas liczyć na niezbędną pomoc finansową. Wśród wspieranych są między innymi przedstawiciele tak niszowych sportów, jak: triathlon, strzelectwo, badminton, szermierka czy szybownictwo. Koncerny energetyczne także w Polsce sponsorują różnorodne dyscypliny sportu Gazprom w Bundeslidze Potężne koncerny energetyczne oczywiście nie stronią od dyscyplin cieszących się największym zainteresowaniem mediów. Najbardziej popularnym sportem w Europie jest piłka nożna, więc związków firm energetycznych z klubami piłkarskimi nie brakuje. Pod tym względem najbardziej w ostatnim czasie głośno było o rosyjskim Gazpromie. To właśnie alians tego koncernu z niemieckim Schalke 4 Gelsenkirchen wzbudził tak wiele emocji. Lukratywna umowa pomiędzy Schalke a Gazpromem jest efektem wielkiej polityki, za którą stali ówczesny kanclerz Niemiec Gerhard Schröder oraz prezydent Rosji Władimir Putin. Schröder po zakończeniu kadencji został prezesem rady nadzorczej North European Gas Pipeline Company (NEGP), w której 1 proc. akcji posiada Gazprom. To właśnie on namówił Rosjan do inwestycji w klub z Zagłębia Ruhry. W podpisanej pod koniec 26 r. umowie rosyjski koncern energetyczny zobowiązał się do wsparcia klubu w ciągu pięciu lat kwotą 7 1 mln euro. Wielkość dofinansowania została uzależniona od wyników. W zamian piłkarze czołowego niemieckiego klubu występują w koszulkach z logo Gazpromu, a emblemat pojawił się także na klubowych pamiątkach, biletach oraz na stadionie. Podpisana umowa nie przewiduje wpływu na działalność klubu. Przedstawiciel Gazpromu nie wszedł, w przeciwieństwie do poprzednich głównych sponsorów, do rady nadzorczej klubu. Sponsoring ze strony Gazpromu przy utrzymaniu poprzedniego sponsora sprawia, że Schalke wraz z Bayernem Monachium są klubami Bundesligi o największym budżecie. W Rosji też Gazprom W portfelu sponsorowanych przez Gazprom drużyn niemiecki klub nie jest jedynym. Drugim jest rosyjski Zenit Sankt Petersburg. Mariaż z Gazpromem rozpoczął się w grudniu 2 r. Wówczas Gazprom za pośrednictwem swojej spółki-córki Lentransgas, posiadającej 2 proc. udziałów, dokupił 7 proc. udziałów, które należały do prezesa Domu Bankowego Sankt Petersburg Władimira Kogana. Wartość transakcji analitycy oszacowali na ok. 3 4 mln Firmy Grupy Tauron nie zapominają o sporcie masowym i wspieraniu dyscyplin popularnych wśród pracowników, np. tenisa stołowego dolarów. Prezes Gazpromu Aleksiej Miller pochodzi z Petersburga i jest zagorzałym sympatykiem Zenitu. Chęć wsparcia została zatem podyktowana lokalnym patriotyzmem i osobistymi aspiracjami. Przez pierwsze dwa lata szefowie Gazpromu wydali na transfery, bagatela, 2 mln dolarów. Dodatkowo obiecali wybudować nowy 6-tysięczny stadion za 2 mln dolarów. Niecałe dwa lata od podpisania umowy rosyjski Zenit zdobył mistrzostwo Rosji, Puchar UEFA oraz Super Puchar! Energetyczny Dortmund W Zagłębiu Ruhry działa jeszcze jeden potężny klub Borussia BVB Dortmund. Działacze BVB od zawsze starali się współpracować z firmami związanymi z regionem, ze wskazaniem na firmy energetyczne. Od 1999 do 2 r. Borussia była związana z grupą energetyczną E.ON. W latach podpisano umowę z konsorcjum energetycznym R.A.G. W 27 r. umowa została przedłużona z firmą Evonik Industries AG, nową marką branży energetyczno-chemicznej należącą do konsorcjum R.A.G. W lipcu ubiegłego roku Evonik przedłużył umowę z klubem z Westfalii, jako główny sponsor i firma reklamująca się na koszulkach. Umowa będzie obowiązywała do 3 czerwca 211 r. Wielkość dofinansowania będzie oczywiście zależała od osiąganych na boisku wyników. Średnio co roku Evonik będzie przelewał na konto klubowe ok. 1 mln euro. Sponsorowanie Borussii Dortmund jest kluczowym działaniem marketingowym mającym podnieść świadomość i rozpoznawalność nowej marki jaką jest Evonik. Evonik kontra Gazprom W Zagłębiu Ruhry, jak i w całych Niemczech, szczególne emocje wzbudzają mecze derbowe pomiędzy Schalke a Borussią. Patrząc na koszulki, w których występują piłkarze obydwu drużyn, można powiedzieć, że są to największe piłkarskie derby klubów sponsorowanych przez koncerny energetyczne na świecie. Co ciekawe, działacze Schalke i Borussii podpisali także umowy sponsorskie z potężnymi towarzystwami ubezpieczeniowymi Schalke z Victorią, a Borussia z Signal Iduna, a także z dwiema firmami z branży piwowarskiej. Rywalizacja ma zatem miejsce nie tylko na murawie. Pomimo wspierania diametralnie różnych dyscyplin sportowych oraz różnych miejsc, w których oferowane jest wsparcie, a także różnych przyczyn jego udzielania, tym, co łączy potężne koncerny energetyczne, jest zjawisko sponsoringu sportowego na szeroką skalę. Właściwie na próżno szukać dyscypliny, w którą nie angażowałby się przedstawiciel branży energetycznej. Niezwykle ważne jest to, że firmy energetyczne nie zapominają o osobach uprawiających mniej popularne dyscypliny oraz chętnie wspierają sportowców niepełnosprawnych. Danuta Drabik-Martowicz dziennikarka, prezenterka, wydawca programów i transmisji sportowych, wieloletni pracownik TVP. Obecnie dyrektor PR w klubie futsalowym Jango Katowice Mariusz Martowicz dyrektor marketingu w klubie futsalowym Jango Katowice FOTO: Marian Kwiatkowski 28 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 29

16 energia inaczej Psychologia energii Łatwo nam przychodzi dbać o wszystko, co wokół, natomiast o tym, co dla nas naprawdę ważne, częstokroć zapominamy. Najlepszy przykład to zdrowie. Samochód, mieszkanie, majątek ubezpieczam i regularnie serwisuję. Siebie odpoczynek, rozwój, sport, badania, leczenie zaniedbuję Nie inaczej jest z życiową energią. Na globalnym poziomie dyskutujemy o energii wiele, troszcząc się, martwiąc, szukając. Skąd ją brać, jak ją produkować, z jakich źródeł, jakim kosztem, ile za nią płacić, jak oszczędzać? Na ile jej nam jeszcze wystarczy? W czyim jest ręku? To są pytania, które dziś zwłaszcza nie schodzą z pierwszych stron gazet. Dyskutują politycy, dyskutujemy i my, często z troską i niepokojem. Zarządzać własną energią Dokładnie te same pytania wypadałoby jednak zadać, myśląc o naszej, ludzkiej, wewnętrznej, fizycznej i psychicznej energii. Z jakichś powodów rzadko to robimy, a przecież, czy mamy energię, do czego ją mamy, a do czego nie to bardzo podstawowe dla każdego sprawy. Są takie poranki, gdy budzimy się rześcy i cały świat zdaje się nam pomagać. Wszystko idzie jak z płatka, tryskamy energią i moglibyśmy góry przenosić. Są niestety i takie dni, gdy zdaje się nam, że świat jest ciemny, zimny, mokry i nieprzyjazny, powietrze niemalże uwiera, a ludzie złoszczą samą swoją obecnością. Mówimy: złe dni, chandra, depresja, melancholia, wypalenie czy zniechęcenie I nic nie wychodzi. A jednak refleksji i realnej pracy nad naszą energią brakuje. Nawet momentami dziwne nam się wydaje, gdy ktoś snuje rozważania nad tym, jak zarządzać własną energią. Jak byśmy zareagowali, gdyby pierwsze strony gazet zaserwowały nam nagle tytuły w rodzaju globalny deficyt energii działania? Są badania, które wyraźnie pokazują, że społeczeństwa różnią się między sobą swoją energią poziomem optymizmu, kreatywności czy inicjatywy. Polska w tych dziedzinach nie wypada najlepiej A przecież podchodząc odpowiednio do sprawy, można znacznie poprawić swój bilans energetyczny. I warto się nad tym trochę zastanowić. Może nawet coś postanowić i wdrożyć do codziennej praktyki? Czym jest ludzka energia? Energia ludzka jest nam niezbędna do życia, działania, komunikowania się, planowania, wprowadzania zmian nawet do tego, żeby się bawić i odpoczywać. Nie mam już sił, nie mam energii. Energiczny człowiek, emanował dobrą lub złą energią mawiamy. Nawet spotkania służbowe i prywatne mogą mieć różną energię. Małą, dużą, dobrą, złą, nadmiar, deficyt, konwencjonalną, odnawialną dokładnie tak, jak w poważnej energetyce. I jak się okazuje, dobre zarządzanie energią w życiu to bardzo ważna umiejętność. Żeby starczyła na dłużej, aby nie była za droga, żeby nam służyła oraz żeby była ekologiczna. Na początek źródła energii Dla nikogo nie jest tajemnicą, że źródła naszej energii mogą być różne. Najprostsze i najbardziej na co dzień dostępne to kawa i napoje z dopalaczami. Wiemy, że nie są doskonałe. Może więc warto szukać czegoś w zamian? Od najprostszych rozwiązań zaczynając. Psychologia wiele mówi o naturalnym rytmie naszej aktywności czujemy przecież, że są takie chwile na przykład tuż po obiedzie, kiedy nasza energia wyraźnie spada. Co wtedy zrobię? Może zamiast kawy, papierosa i batonika wyjdę na krótki spacer, albo zwyczajem południowców świadomie zaplanuję chwilę wypoczynku, a nawet drzemkę? To sprawy doraźne. Kiedy pytałem znajomych, co w ich odczuciu najbardziej dodaje nam energii, w zasadzie jednogłośnie odpowiedzieli, że miłość. Stan zakochania rzeczywiście wyzwala w nas pokłady energii, o które często nawet siebie nie podejrzewamy. Dla ukochanej osoby zrobimy bardzo wiele, a językiem Biblii mówiąc, jest to brzemię słodkie i ciężar lekki. Ochoczo więc go podejmujemy, uskrzydleni emocjami i burzą hormonalną To w życiu prywatnym. Źródła energii w pracy W świecie zawodowym odpowiednikiem miłości jest pasja. Jeśli praca jest moją pasją bilans energetyczny zmienia się dramatycznie. Praca z pasją nie męczy, czasem nawet nie myślimy o niej praca. Z drugiej strony, jeśli w tym, co robię, nie znajduję niczego, co mogłoby mnie porwać czy zafascynować, najprostsze nawet czynności stają się trudem i mozołem nie do przejścia. Warto więc chyba od czasu do czasu spojrzeć na swoje życie pod kątem pasji. Sprawdzić, na ile to, co robisz, jest dla Ciebie interesujące i jak bardzo Cię uskrzydla? No i czasem pomóc przeznaczeniu tak zaplanować swoje aktywności, żeby okazji do realizowania się było jak najwięcej. To mogą być bardzo różne rzeczy. Są ludzie, których uskrzydla rywalizacja, walka o jak najlepszy wynik czy też okazanie się lepszym od konkurentów. Są tacy, których uskrzydla władza, poczucie kontroli, możliwość pokazania się światu, realne, liczące się osiągnięcia, zmiany. Rutyna męczy. Ale może być zupełnie odwrotnie. Dla wielu z nas liczy się spokój, harmonia każdego dnia, dokładny plan tego, co i jak chcemy zrobić. To, co nieprzewidywalne, męczy i wypala, pochłania energię. Warto się siebie w tej dziedzinie nauczyć i tak kierować swoim życiem, żeby nasza energia została spożytkowana w sposób dla nas optymalny. No i świętować. Czy kiedy już mam to, co tak dla mnie ważne, umiem się cieszyć? Energii warto szukać i warto ją w sobie pielęgnować Ważne źródło energii inni ludzie Jak mówi stare powiedzenie: lepiej z mądrym zgubić, niż z głupim znaleźć. I dużo w tym prawdy. Dzisiejsza nauka o międzyludzkiej komunikacji mówi o poszukiwaniu synergii w relacjach. Jest taki ciekawy przykład często używany przez specjalistów zarządzania. Jeśli jeden zając biegnie z prędkością 3 km na godzinę, z jaką prędkością będą biegły dwa zające? Zależy, kogo zapytasz. Prezes odpowie, że skoro mamy dwa zające, to ma być minimum 6. Finanse że to wciąż będzie 3. Kadry że po początkowym spadku prędkości do ok. 2 (bo trzeba liczyć straty na dogadanie się i uzyskanie odpowiedniego poziomu kompetencji), dzięki współpracy i wzajemnemu wspieraniu się, są szanse na uzyskanie prędkości 3. Ciekawe, co na to zające? Cokolwiek by powiedziały, jest w tych rozważaniach ukryta pewna ważna prawda. Dobre relacje, oparte na zaufaniu i współpracy, mają moc uskrzydlającą. Dla ważnych dla mnie ludzi jestem w stanie zrobić więcej i szybciej. Prywatnie to sprawa oczywista. Zawodowo właściwie też. A jednak... Czy ja mam synergię ze swoim szefem? Czy dzięki temu, że ta właśnie osoba jest moim szefem biegnę szybciej? Zasada działa także w drugą stronę. Czy dzięki mnie mój szef szybciej biegnie? Prawdziwa synergia w związku, w relacji zawodowej z natury jest wzajemna. Czy jesteśmy dla siebie częścią rozwiązania czy częścią problemu? Wiatrem w żagle czy wodą? To duża pozycja naszego energetycznego bilansu. I jeszcze poczucie sensu Duże źródło energii. No bo jak tu mieć energię na to, co bez sensu? Często się mówi w biznesowym świecie o zarządzaniu i motywowaniu przez cele. One rzeczywiście motywują i dodają energii, zwłaszcza gdy są wartościowe i atrakcyjne. Wiele jestem w stanie z siebie wykrzesać, jeśli mam przed sobą ważny dla mnie cel. No właśnie ważny dla mnie Pamiętam uroczą sytuację, gdy w jednej z firm wdrażano system zarządzania przez cele. Jeden z pracowników skomentował to krótko: zarządzanie przez cele super tylko czyje?. Mamy taką skłonność, żeby myśleć, że te cele są ich, niezależnie od tego, kim są ci oni. A jeśli cele są ich, a nie moje, to wyzwala się opór zamiast energii do współpracy i zaufania. No, chyba że umiesz tak zrobić, by opór stał się początkiem twórczego zaangażowania w tworzenie i realizację własnej wizji. Opór dla oporu jest marnowaniem energii. Cokolwiek byśmy powiedzieli, energii warto szukać i warto ją w sobie pielęgnować, bo nie jest dana ot tak, po prostu i na zawsze. Im więcej jej masz, tym większa twoja skuteczność i poczucie satysfakcji. Jest jeszcze jedno ważne źródło, niezależnie od tego, czy masz energii na co dzień dużo, czy mało. To nadzieja. Szczególnie ważna dzisiaj, gdy media rzadko ją dają. Ale o tym przy następnej okazji. Na koniec zacytuję Wojciecha Młynarskiego, bo trafnie pisze o energii nadziei: I myśli sobie Ikar, co nieraz już w dół runął: Jakby powiało zdrowo, to bym jeszcze raz pofrunął Pofruniemy? Dariusz Duma psycholog, założyciel Chiltern Consultancy International 3 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 polska EnerGIA nr 2 (4)/29 31

17

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

Jeleniogórskie Elektrownie Wodne Sp. z o.o. powstała

Jeleniogórskie Elektrownie Wodne Sp. z o.o. powstała Jeleniogórskie Elektrownie Wodne Sp. z o.o. powstała 6 stycznia 2004 roku. Została utworzona na bazie Rejonu Elektrowni Wodnych byłego Zakładu Energetycznego Jelenia Góra S.A. (obecnie EnergiaPro Koncern

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Zadania stawiane przed polską gospodarką Pakiet energetyczny 3x20 - prawne wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł

Bardziej szczegółowo

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Autor: Maciej Flakowicz, Agencja Rynku Energii, Warszawa ( Czysta Energia nr 4/2013) Niestabilne ceny praw majątkowych do świadectw pochodzenia OZE dowodzą, że polski

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku 0 Wydobycie Wytwarzanie Przesył Dystrybucja Sprzedaż Potencjał rynkowy PGE PGE po konsolidacji będzie liderem na polskim rynku elektroenergetycznym, obecnym

Bardziej szczegółowo

Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową. 11 października 2012 r.

Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową. 11 października 2012 r. Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową 11 października 2012 r. Aktywa Grupy TAURON Elektrownie wodne Kopalnie węgla kamiennego Obszar dystrybucyjny Grupy TAURON Farmy wiatrowe Elektrownie

Bardziej szczegółowo

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej?

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Wrocław 27.10.2010 r. RWE nazwa spółki 11/2/2010 STRONA 1 Grupa RWE: jedna z wiodących firm utilities na kontynencie europejskim* Główne rynki Grupy RWE

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy Zużycie Biomasy w Energetyce Stan obecny i perspektywy Plan prezentacji Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w Polsce. Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w energetyce zawodowej i przemysłowej.

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe cele europejskiej polityki energetycznej do 2020

Bardziej szczegółowo

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Agenda Prezentacja GCE jako partnera w zakresie efektywności energetycznej Potrzeba zwiększania

Bardziej szczegółowo

Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20%

Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20% Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20% Zbigniew Kamieński Ministerstwo Gospodarki Poznań, 21 listopada 2007 Cele na rok 2020 3 x 20% Oszczędność energii Wzrost wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

Ponad 50% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 2011 r.

Ponad 50% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 2011 r. VII-XII 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 Informacja prasowa Warszawa, 18 stycznia212 Ponad 5% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 211 r. Obrót na wszystkich rynkach, dedykowanych energii

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH ZYGMUNT MACIEJEWSKI Prof. Politechniki Radomskiej POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH Warszawa 31 marca 2010 r. KRAJOWA SIEĆ PRZESYŁOWA DŁUGOŚCI LINII NAPOWIETRZNYCH: 750 kv 114 km; 400 kv

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej, ceny, koszty, kierunkowe prognozy, budowa portfela

Rynek energii elektrycznej, ceny, koszty, kierunkowe prognozy, budowa portfela Rynek energii elektrycznej, ceny, koszty, kierunkowe prognozy, budowa portfela Konrad Świderek PGE Obrót S.A. Oddział z siedzibą w Warszawie Jachranka, 22 października 2010 r. Plan prezentacji Kalkulacja

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji gazowej

Rozwój kogeneracji gazowej Rozwój kogeneracji gazowej Strategia Grupy Kapitałowej PGNiG PGNiG TERMIKA jest największym w Polsce wytwórcą ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu. Zakłady PGNiG TERMIKA wytwarzają 11 procent produkowanego

Bardziej szczegółowo

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Warszawa, 18 czerwca 2013 Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Grzegorz Skarżyński Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej doradca zarządu Tundra Advisory sp. z o. o. dyrektor

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014. 14 maja 2014 r.

Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014. 14 maja 2014 r. Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014 14 maja 2014 r. Kluczowe osiągnięcia i zdarzenia Marek Woszczyk Prezes Zarządu 2 Dobre wyniki PGE osiągnięte na wymagającym rynku Wyniki finansowe

Bardziej szczegółowo

Energetyka systemowa konkurencyjna, dochodowa i mniej emisyjna warunkiem rozwoju OZE i energetyki rozproszonej. 6 maja 2013 r. Stanisław Tokarski

Energetyka systemowa konkurencyjna, dochodowa i mniej emisyjna warunkiem rozwoju OZE i energetyki rozproszonej. 6 maja 2013 r. Stanisław Tokarski Energetyka systemowa konkurencyjna, dochodowa i mniej emisyjna warunkiem rozwoju OZE i energetyki rozproszonej 6 maja 2013 r. Stanisław Tokarski Agenda I. Kontekst Europejski II. Sytuacja w KSE III. Inwestycje

Bardziej szczegółowo

Energetyka przemysłowa.

Energetyka przemysłowa. Energetyka przemysłowa. Realna alternatywa dla energetyki systemowej? Henryk Kaliś Warszawa 31 styczeń 2013 r 2 paliwo 139 81 58 Elektrownia Systemowa 37% Ciepłownia 85% Energia elektryczna 30 kogeneracja

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Informacja prasowa Łączny obrót energią elektryczną: 13,789 TWh wzrost o 257 proc. r/r Warszawa, 11 marca 2013 r.

Bardziej szczegółowo

Rynek energii: Ukraina

Rynek energii: Ukraina Rynek energii: Ukraina Autor: Wojciech Kwinta ( Polska Energia nr 9/2010) Mimo znacznych nadwyżek mocy, elektroenergetyka ukraińska boryka się jednak z problemami, przede wszystkim wiekową infrastrukturą.

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Strategia i model biznesowy Grupy ENERGA. Warszawa, 19 listopada 2012 roku

Strategia i model biznesowy Grupy ENERGA. Warszawa, 19 listopada 2012 roku Strategia i model biznesowy Grupy ENERGA Grupa ENERGA jest Na dzień 30 czerwca 2012 15,82% Jednym z czterech największych koncernów energetycznych w Polsce Obszar działalności dystrybucyjnej obejmuje ¼

Bardziej szczegółowo

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu NEUF 2007 Nowa Energia- User Friendly październik 2007, Warszawa Konkurencja na REE czy da się konkurować

Bardziej szczegółowo

Fortum koncern wspierający realizację lokalnej, zrównowaŝonej polityki energetycznej.

Fortum koncern wspierający realizację lokalnej, zrównowaŝonej polityki energetycznej. Fortum koncern wspierający realizację lokalnej, zrównowaŝonej polityki energetycznej. Fortum wiodący partner energetyczny działa w 12 krajach, głównie na obszarze krajów skandynawskich, nadbałtyckich,

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT PRASOWY LW BOGDANKA S.A. PO I KWARTALE 2014 ROKU: WZROST WYDOBYCIA I SOLIDNE WYNIKI FINANSOWE POMIMO TRUDNYCH WARUNKÓW RYNKOWYCH

KOMUNIKAT PRASOWY LW BOGDANKA S.A. PO I KWARTALE 2014 ROKU: WZROST WYDOBYCIA I SOLIDNE WYNIKI FINANSOWE POMIMO TRUDNYCH WARUNKÓW RYNKOWYCH Bogdanka, 8 maja 2014 roku KOMUNIKAT PRASOWY LW BOGDANKA S.A. PO I KWARTALE 2014 ROKU: WZROST WYDOBYCIA I SOLIDNE WYNIKI FINANSOWE POMIMO TRUDNYCH WARUNKÓW RYNKOWYCH Grupa Kapitałowa Lubelskiego Węgla

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DEMONSTRACYJNY CCS. ROZWÓJ CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH w GRUPIE TAURON PE

PROGRAM DEMONSTRACYJNY CCS. ROZWÓJ CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH w GRUPIE TAURON PE PROGRAM DEMONSTRACYJNY CCS ROZWÓJ CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH w GRUPIE TAURON PE Joanna Schmid Wiceprezes Zarządu Tauron PE Warszawa, 16.06.2011r. 1 13,9 % udział w krajowym rynku energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

ergo energy to: www.ergoenergy.pl

ergo energy to: www.ergoenergy.pl ergo energy to: Sprzedaż energii elektrycznej na terenie całego kraju. Lider w implementacji nowatorskich rozwiązań. Realizacja projektów w ramach programów unijnych. Realizacja programów inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

TAURON EKO Biznes. produkt szyty na miarę. Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego

TAURON EKO Biznes. produkt szyty na miarę. Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego produkt szyty na miarę Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego Warsztaty energetyczne 2013 Idea produktu Propozycja współpracy Idea produktu Zamiarem TAURON Sprzedaż jest propagowanie

Bardziej szczegółowo

Rynek kolektorów słonecznych w Polsce

Rynek kolektorów słonecznych w Polsce 2013 Rynek kolektorów słonecznych w Polsce Instytut Energetyki Odnawialnej Warszawa Czerwiec, 2013r. Raport - Rynek kolektorów słonecznych w Polsce Raport przygotowany przez Zespół Energetyki Słonecznej

Bardziej szczegółowo

VIII KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA ODBIORCY NA RYNKU ENERGII

VIII KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA ODBIORCY NA RYNKU ENERGII 1 METRYKA KGHM Polska Miedź S.A. KGHM Polska Miedź S.A. jest przedsiębiorstwem z prawie 50-letnią tradycją. Powstało w 1961 r. Począwszy od 12 września 1991 r., KGHM Polska Miedź S.A. jest spółką akcyjną.

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Bożena Ewa Matusiak UŁ REC 2013 2013-11-24 REC 2013 Nałęczów 1 Agenda 1 2 3 Wprowadzenie Model prosumenta i model ESCO Ciepło rozproszone a budownictwo

Bardziej szczegółowo

Henryk Klein OPA-LABOR Sp. Z o.o. Tel. 0601 171 100 E-mail: h.klein@opalabor.pl

Henryk Klein OPA-LABOR Sp. Z o.o. Tel. 0601 171 100 E-mail: h.klein@opalabor.pl Henryk Klein OPA-LABOR Sp. Z o.o. Tel. 0601 171 100 E-mail: h.klein@opalabor.pl Szanse i zagrożenia dla rozwoju "zielonej" energii elektrycznej w świetle procedowanych zmian w Prawie Energetycznym na przykładzie

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009 EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej Warszawa, 27 października 2009 Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ Czarna skrzynka Energetyka Energia pierwotna Dobro ogólnoludzkie?

Bardziej szczegółowo

Handel energią. Hurtowy zakup energii. Marek Kulesa dyrektor biura TOE. II PANEL: Handel energią. Czeladź, 14 marca 2013 r.

Handel energią. Hurtowy zakup energii. Marek Kulesa dyrektor biura TOE. II PANEL: Handel energią. Czeladź, 14 marca 2013 r. Handel energią. Hurtowy zakup energii II PANEL: Handel energią. Hurtowy zakup energii Marek Kulesa dyrektor biura TOE Czeladź, 14 marca 2013 r. Zakres prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Wybrane uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNY PROGRAM BADAŃ NAUKOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH. Zaawansowane technologie pozyskiwania energii. Warszawa, 1 grudnia 2011 r.

STRATEGICZNY PROGRAM BADAŃ NAUKOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH. Zaawansowane technologie pozyskiwania energii. Warszawa, 1 grudnia 2011 r. STRATEGICZNY PROGRAM BADAŃ NAUKOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH Zaawansowane technologie pozyskiwania energii Warszawa, 1 grudnia 2011 r. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania

Bardziej szczegółowo

PAKIET INFORMACYJNY. System wsparcia w projekcie ustawy o OZE 6.2 z dnia 4.02.2014r.

PAKIET INFORMACYJNY. System wsparcia w projekcie ustawy o OZE 6.2 z dnia 4.02.2014r. PAKIET INFORMACYJNY System wsparcia w projekcie ustawy o OZE 6.2 z dnia 4.02.2014r. ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII OCHRONA ŚRODOWISKA EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Co składa się na wartość pomocy publicznej? Na

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Polska energetyka wiatrowa szybki rozwój i duży potencjał dalszego wzrostu

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm)

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Art. 3. Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii

Bardziej szczegółowo

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Rynek świadectw pochodzenia energii

Rynek energii. Rynek świadectw pochodzenia energii 10 Rynek energii Rynek świadectw pochodzenia energii CO TAKIEGO PAKIET ENERGETYCZNO- KLIMATYCZNY UE? 3x20 do 2020 Cele pakietu do 2020 r. Obniżenie emisji gazów cieplarnianych, w tym CO 2 o co najmniej

Bardziej szczegółowo

Innowacje w Grupie Kapitałowej ENERGA. Gdańsk. 10.2015

Innowacje w Grupie Kapitałowej ENERGA. Gdańsk. 10.2015 Innowacje w Grupie Kapitałowej ENERGA Gdańsk. 10.2015 ENERGA liderem energetycznych innowacji Grupa ENERGA wykorzystując postęp technologiczny wdraża innowacje w kluczowych obszarach swojej działalności.

Bardziej szczegółowo

5 sierpnia 2013 r. Szanowni Państwo,

5 sierpnia 2013 r. Szanowni Państwo, Szanowni Państwo, W związku z licznymi pytaniami dot. świadectw pochodzenia i opartych na nich prawa majątkowych, które otrzymaliśmy po publikacji wyników za II kw. 2013 r., prezentujemy rozszerzony materiał

Bardziej szczegółowo

*Woda biały węgiel. Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska

*Woda biały węgiel. Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska *Woda biały węgiel Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska Wrocław, Hotel JPII, 18-02-2013 MEW? *Energia elektryczna dla *Centralnej sieci elektroen. *Sieci wydzielonej *Zasilania urządzeń zdalnych

Bardziej szczegółowo

Energia wiatrowa w twojej gminie 24 czerwca 2010, hotel Mercure, Wrocław. Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju

Energia wiatrowa w twojej gminie 24 czerwca 2010, hotel Mercure, Wrocław. Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju Dr. Markus Reichel, Friedrich Czambor Wrocław, 24.06.2010 KRÓTKO O DREBERIS 1998 Założenie firmy w Zittau/Niemcy i we Wrocławiu 1999 Przeniesienie

Bardziej szczegółowo

(dla Polski o 15%) Analiza mo liwo ci i warunków oraz korzystanie z wolnego rynku energii. Wymagaj od samorz dów nakre

(dla Polski o 15%) Analiza mo liwo ci i warunków oraz korzystanie z wolnego rynku energii. Wymagaj od samorz dów nakre Gmina jako klient na rynku elektroenergetycznym racjonalizacja zużycia energii na przykładzie Miasta Częstochowy URZĄD D MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00,

Bardziej szczegółowo

Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT)

Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT) Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT) Krzysztof Szczęsny, Maciej Chrost, Jan Bogolubow 1 Czym były KDT-y? Zawarte w latach 90-tych przez wytwórców energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej RYSZARD FRANCUZ VIII KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY Sulechów, 18 listopada 2011 r. 1 I. Geneza ustawy o

Bardziej szczegółowo

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce Wojciech Stawiany Doradca Zespół Strategii

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r.

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Polski rynek gazu - cechy. Jak dotąd większość polskiego rynku gazu objęta jest regulacją, prawie wszyscy

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

Biomasa jako źródło OZE w Polsce szanse i zagrożenia

Biomasa jako źródło OZE w Polsce szanse i zagrożenia Biomasa jako źródło OZE w Polsce szanse i zagrożenia Jacek Piekacz EDF Polska Warszawa 11 października 2012r Grupa EDF - największym inwestorem zagranicznym na rynku energii elektrycznej i ciepła w Polsce

Bardziej szczegółowo

Konferencja. Silesia Power Meeting. Technologie Gazowe w Polskiej Mapie Drogowej 2050. Termin: 12.04.2013

Konferencja. Silesia Power Meeting. Technologie Gazowe w Polskiej Mapie Drogowej 2050. Termin: 12.04.2013 Konferencja Silesia Power Meeting Technologie Gazowe w Polskiej Mapie Drogowej 2050 Termin: 12.04.2013 Expo Silesia, Sosnowiec, Braci Mieroszewskich 124 Linia przewodnia : Rolą gazowych technologii energetycznych,

Bardziej szczegółowo

Debiut akcji na rynku NewConnect 18.07.2011

Debiut akcji na rynku NewConnect 18.07.2011 Debiut akcji na rynku NewConnect 18.07.2011 AGENDA 1. HISTORIA 2. PROFIL DZIAŁALNOŚCI 3. STRATEGIA ROZWOJU 4. ZAKŁAD GRANULACJI 5. POTENCJAŁ ŹRÓDEŁ OZE W POLSCE 6. RYNEK OZE 7. EQUITY STORY WIDOK ENERGIA

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona.

Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona. Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona. - omówienie wpływu nowych technologii energetycznych na środowisko i na bezpieczeństwo energetyczne gminy. Mgr inż. Artur Pawelec Seminarium w Suchej Beskidzkiej

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim Marian Magdziarz WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE Powierzchnia 9.412 km² Ludność - 1.055,7 tys Stolica Opole ok. 130 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Projekt ElGrid a CO2 Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Energetyczna sieć przyszłości, a może teraźniejszości? Wycinki z prasy listopadowej powstanie Krajowa Platforma Inteligentnych

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach

Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach Katowice, 2013 UCZESTNICY RYNKU AKTORZY Wytwarzanie zakup Obrót DZIŚ Przesyłanie

Bardziej szczegółowo

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach 1 W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach dr Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Gospodarki Wrocław, 21 maja 2012 roku Regionalny Program

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Marzec 2015 2 Ustawa OZE Cel uchwalenia ustawy o odnawialnych źródłach energii 1. Celem

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A.

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak poprawić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Rozwiązanie KDT Transparentność rynku Przejrzystość

Bardziej szczegółowo

Rynek Dnia Bieżącego. linia biznesowa energia elektryczna

Rynek Dnia Bieżącego. linia biznesowa energia elektryczna Rynek Dnia Bieżącego linia biznesowa energia elektryczna TGE kim jesteśmy? Nowy rynek na TGE - Rynek Dnia Bieżącego I slide 2 Pełna liberalizacja rynku energii elektrycznej - przed którą nie ma w Polsce

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej oraz rynek gazu na Towarowej Giełdzie Energii w maju 2013 r.

Rynek energii elektrycznej oraz rynek gazu na Towarowej Giełdzie Energii w maju 2013 r. Warszawa, 7 czerwca 2013 r. Rynek energii elektrycznej oraz rynek gazu na Towarowej Giełdzie Energii w maju 2013 r. Informacja prasowa Łączny obrót energią elektryczną w maju br. wyniósł 11,592 TWh - wzrost

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnie energetyczne

Spółdzielnie energetyczne Spółdzielnie energetyczne Spółdzielnie energetyczne krok w stronę zielonej demokracji [dropcap] [/dropcap]niemiecka transformacja energetyczna oznacza nie tylko zmiany technologiczne i gospodarcze. Przemianie

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020

PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020 F u n d a c ja n a r z e c z E n e r g e ty k i Z r ó w n o w a żo n e j PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020 Cele Dyrektywy 2009/28/WE w sprawie promocji wykorzystania energii z OZE Osiągnięcie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM Urząd Marszałkowski w Łodzi POLITYKA ENERGETYCZNA PLAN PREZENTACJI 1. Planowanie energetyczne w gminie 2. Polityka energetyczna państwa 3. Udział samorządu

Bardziej szczegółowo

Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce. Energetyka wiatrowa (onshore) w Polsce i w Niemczech 18.06.2013 r.

Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce. Energetyka wiatrowa (onshore) w Polsce i w Niemczech 18.06.2013 r. Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce Energetyka wiatrowa (onshore) w Polsce i w Niemczech 18.06.2013 r. Warszawa 2 Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce Rozwój OZE w

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego.

Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego. Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego. Białe certyfikaty Debata - Procesy Inwestycyjne Warszawa, 26 września 2007 r. www.ptce.pl Tomasz Wieczorek

Bardziej szczegółowo

Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? grudzień 2012

Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? grudzień 2012 Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? Raport: partner Co merytoryczny: wiemy o możliwości zmiany patroni sprzedawcy medialni energii elektrycznej? grudzień

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Olsztyn 9 MAJA 2013 R,

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Olsztyn 9 MAJA 2013 R, EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Olsztyn 9 MAJA 2013 R, Fotowoltaika w projekcie ustawy o OZE Michał Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej

Bardziej szczegółowo

Monitoring rynku energii elektrycznej

Monitoring rynku energii elektrycznej Monitoring rynku energii elektrycznej Opracowano w Departamencie Promowania Konkurencji URE (Biuletyn URE 6/2001) Proces przekształceń rynkowych, jaki przechodzi obecnie sektor elektroenergetyczny w Polsce

Bardziej szczegółowo

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Magdalena Rogulska Szwedzko-Polska Platforma Zrównoważonej Energetyki POLEKO, 8 października 2013 r. Cele polityki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Ryszard Tokarski Prezes Zarządu Spółki EKOPLUS Kraków. Kraków, 14 stycznia 2010

Ryszard Tokarski Prezes Zarządu Spółki EKOPLUS Kraków. Kraków, 14 stycznia 2010 Ryszard Tokarski Prezes Zarządu Spółki EKOPLUS Kraków Kraków, 14 stycznia 2010 3 Ciepło sieciowe z kogeneracji Efektywny energetycznie produkt spełniający oczekiwania klientów 4 Ekoplus Sp. z o.o. Naszym

Bardziej szczegółowo

Strategia GK "Energetyka" na lata 2015-2020

Strategia GK Energetyka na lata 2015-2020 Strategia GK "Energetyka" na lata 2015-2020 Szanowni Państwo, Serdecznie zachęcam do lektury, Adam Witek Prezes Zarządu GK Energetyka sp. z o.o. 2 Cele strategiczne Podstawowe oczekiwania wobec GK Energetyka

Bardziej szczegółowo

ROZPROSZONE SYSTEMY KOGENERACJI

ROZPROSZONE SYSTEMY KOGENERACJI ROZPROSZONE SYSTEMY KOGENERACJI Waldemar Kamrat Politechnika Gdańska XI Konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec Sulechów, 1o października 2014 r. Wprowadzenie Konieczność modernizacji Kotły

Bardziej szczegółowo