Ostatnie polonijne pikniki. Telewizja interpolonia

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ostatnie polonijne pikniki. Telewizja interpolonia"

Transkrypt

1 P POLISH a n o r a m a Niezalezny magazyn kulturalny Independent Cultural Magazine POLSKA Telewizja interpolonia Telewizja interpolonia powstała z inicjatywy kilkorga aktywnych osób wśród Polonii kanadyjskiej. Pan Wojciech Grabowski z Calgary jest pomysłodawcą i głównym realizatorem tego przedsięwzięcia. Jego celem jest utworzenie zespołu, którego zadaniem byłoby opracowywanie istotnych materiałow z życia Polonii z całego świata i ich prezentowanie. Jest to przedsięwzięcie niezwykle ambitne, wymagające wiele pracy kompetentnych ludzi, ale również i środków. Jest to jednak inicjatywa ze wszech miar potrzebna, wręcz konieczna dla krzewienia prawdy o Polonii, odkłamywania fałszywych informacji, rozpowszechnianych wśród wszystykich ośrodków polonijnych w świecie. Na stronie można już teraz zapoznać się z materiałami publicystycznymi doskonałej jakości. Obok szeregu innych materiałów radiowych i telewizyjnych znajduje się tam znakomty felieton poświęcony 70-rocznicy wybuchu II wojny światowej. Pan Wojciech Grabowski, autor felietonu i prezenter przedstawia obszerną listę faktów o losie Polski i Polaków w okresie II wojny światowej i po jej zakończeniu. Jest również wyśmienity materiał o Powstaniu Warszawskim, a dla zainteresowanych historią Polonii Calgary przygotowano kompleksowy materiał, który zawiera wiele ważnych danych z życia Polonii Calgary. Strona zawiera również wydania Dziennika Telewizyjnego uaktualniane na bieżąco. To wszystko zrobiło dwoje ludzi Ewa Struszyńska i Wojciech Grabowski. Adres tej niezwykle cennej strony: VO L. 1 7, N O 1 0 ( ) O C TO B E R / PA Ź D Z I E R N I K Fot. Ryszard Suliga Ostatnie polonijne pikniki 12 września br. w parku Hawrelaka w Edmonton odbył się piknik zespołu folklorystycznego Mazur w sąsiedztwie pikniku edmontońskiego Stowarzyszenia Polskich Inżynierów i Techników w Kanadzie. Wspaniała atmosfera, wielu ludzi, dobra rozrywka, a przede wszystkim gościnność sprawiły, że wszyscy bawili się dobrze. Pogoda również nie zawiodła. Tegoroczny piknik zespołu był znakomitą okazją do celebrowania bardzo udanego sezonu tanecznego Mazura, ktory występował nie tylko na terenie Edmonton, ale również w Kolumbii Brytyjskiej i w USA, reprezentując nasze środowisko polonijne. Na piknik z rodzinami przyszli też przyszli tancerze młodszej grupy, która w tym roku rozpoczęła zajęcia. Tegoroczne spotkanie jak zwykle upłynęło w miłej rodzinnej atmosferze. ZC

2 2 P a n o r a m a P o l s k a Wśród przyjaciół (od lewej) Kajetan Agopsowicz, Cezary Malinowski, ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, Lucyna Gonera, Krzysztof Gonera Ks. Isakowicz-Zaleski w Edmonton Od 15 do 17 września br. przebywał w Edmonton ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski z Polski. Głównym celem wizyty księdza Tadeusza był udział w obchodach 70 rocznicy agresji sowieckiej na Polskę i zaprezentowanie społeczności polonijnej w Edmonton działalności Fundacji im. Brata Alberta, w której pełni funkcje prezesa Zarządu. Fundacja im. Brata Alberta została założona w 1987 roku przez śp. Zofie Tetelowską, śp. inż. Stanisława Pruszyńskiego i ks.tadeusza Isakowicza-Zaleskiego, wówczas kapelana Solidarności, oraz osoby wywodzące się z Duszpasterstwa Osób Niepełnosprawnych i wspólnot Wiara i Światło z Krakowa, zwanych popularnie Muminkami. Fundację tworzy zespół wspaniałych ludzi, którzy na co dzień rozświetlają twarze Podopiecznych, prowadząc między innymi schroniska, świetlicę i MIS & MIS LLP BARRISTERS & SOLICITORS corporate commercial income tax real estate wills & estate planning Suite 2107, Avenue Edmonton, Alberta T5J 2Z1 Tel: (780) Fax: (780) niezwykłe warsztaty. Każdego dnia ponad 1000 osób niepełnosprawnych uczestniczy w różnych zajęciach - od rehabilitacyjnych, poprzez taneczne i muzyczne, aż po modelarskie i rzemieślnicze. W 30 placówkach w Polsce opiekunowie, pracownicy, wolontariusze i przyjaciele Fundacji tworzą wraz z Podopiecznymi prawdziwe małe wspólnoty. Ich wzorem pozostaje zawsze św. Brat Albert, który mieszkał razem z ubogimi w prowadzonym dla nich przytułku. Świat w oczach ludzi niepełnosprawnych jest piękny dzięki pomocy ludzi o dobrych sercach powiedział ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski na spotkaniu w Edmonton, dziękując Polonii za dotychczasowe wspieranie Fundacji. 16 września ksiądz Isakowicz-Zaleski został zaproszony przez Kresowian i byłych żołnierzy II Korpusu Polskiego generała Władysława Andersa do Klubu Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Kanadzie, Koło Nr 6 w Edmonton. Dwugodzinne spotkanie zaszczycili swą obecnością: Tomasz Lukaszuk, poseł do Parlamentu Alberty z edmontońskiej dzielnicy Castle Downs i Maria Szymocha, kierowniczka biura Kongresu Polonii Kanadyjskiej Okręg Alberta. Krzysztof Czapla, Konsul Generalny RP w Vancouver nie mógł przybyć z powodu pilnych obowiązków służbowych. Złożył jednak księdzu Tadeuszowi telegraficznie życzenia miłego pobytu w Albercie. W godzinach wieczornych tego samego dnia ks. Isakowicz-Zaleski przyszedł do Polskiego Klubu Syrena na wspólną kolację z przedstawicielami polonijnego środowiska. Spotkanie przeciągnęło się do późnych godzin wieczornych. Punktem kulminacyjnym pobytu ks. Isakowicza- Zaleskiego w Edmonton była Msza św odprawiona 17 września w intencji Kresowian w kaplicy Domu Seniora Stowarzyszenia Polskich Weteranów z okazji 70 rocznicy agresji sowieckiej na Polskę. Wieczorem zaś odbyło się otwarte spotkanie z Polonią w Domu Polskim. W czasie pobytu w Edmonton ks.tadeusz udzielił wywiadu dla polonijnych rozgłośni radiowych World FM i Polskiego Radia Edmonton. Po każdym spotkaniu z Gościem z Polski tworzyła się duża kolejka po autografy. Ks.Tadeusz podpisywał książki, których jest autorem. Najnowsza książka pt. October/Październik 2009 Przemilczane ludobójstwo na Kresach, którą przywiózł do Edmonton, cieszyła się największym zainteresowaniem wśród czytelników. Dochód z wyprzedaży książek będzie przeznaczony na wsparcie Fundacji im. Brata Alberta. Na każdym spotkaniu ks.tadeusz Isakowicz-Zaleski odpowiadał również na wiele pytań związanych z jego poza charytatywną działalnością. Dotyczyły one między innymi: lustracji, działalności IPN, obrony historycznej prawdy, ludobójstwa i wzajemnego pojednania opartego na prawdzie historycznej. Ks. Tadeusz Isakowicz Zaleski, który gościł w Edmonton po raz pierwszy, dał się poznać jako człowiek wrażliwy na ludzkie problemy, który w swej ofiarnej służbie kapłańskiej staje w obronie ludzi niepełnosprawnych, biednych, pokrzywdzonych, oraz jako nieugięty bojownik w walce o Prawdę i Sprawiedliwość. Dzięki organizatorom, Cezaremu Malinowskiemu i Kajetanowi Agopsowiczowi, mieliśmy okazję poznać księdza z wielkim charyzmatem, który jest prawdziwym autorytetem moralnym i wielkiem patriotą. Organizatorzy wizyty ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego dziekują Stowarzyszeniu Polskich Kombatantów, państwu Grażynie i Staszkowi Adamczukom z Any Occasion Catering, panu Andrzejowi Zubikowi z piekarni Baltyk i pani Lidii Walus z Margos Flower and Gifts za nadzwyczajną gościnność i uświetnienie wizyty księdza Tadeusza. Podziękowania płyną również do organizacji polonijnych i osób prywatnych za hojne dotacje na Fundacje im. Brata Alberta. Dla wielu z nas wizyta księdza Tadeusza Isakowicza- Zaleskiego w Edmonton pozostanie na długo w pamięci. Zygmunt Cynar Wszystkim, którzy zechcieliby wspomóc dzieło Fundacji im. Brata Alberta podajemy nr konta, na które można dokonywać wpłat dla osób przekazujących fundusze z zagranicy: Bank PEKAO S.A. Ul. Pijarska 1, Kraków SWIFT (BIC): PKOPPLPW IBAN: PL Fundacja imienia Brata Alberta, Rudawa, Radwanowice 1, tel.: (+48 12) fax: (+48 12) Zobacz także: TODZIA AIRD Urzędnik Stanu Cywilnego Daje śluby cywilne w języku polskim i angielskim telefon: (780)

3 October/Październik 2009 Zanim pomyślimy o bankructwie Dziedzina finansów osobistych może być czasami bardzo emocjonalna. Pieniądze są obecne w każdej sferze naszgo życia jednak trudno sobie wyobrazić coś bardziej emocjonalnego niż bankructwo. Nie słyszałem aby inne wydarzenia doprowadzały do samobójstwa lub nawet wymordowania całej swojej rodziny. Jak podał 29 lipca br. The Edmonton Journal Podejrzewa się że problemy finansowe doprowadziły rolnika z okolic Smith w Albercie do zamordowania: żony, córki, wnuczki i popełnienia samobójstwa. Bankructwo jest zjawiskiem starym jak świat i choć w różnych epokach i cywilizacjach różnie do niego podchodzono. Prawo odnoszące się do tego sięga czasów panowania Henryka VIII, czyli połowy 16 wieku. W Kanadzie przypadki niewypłacalności są dzisiaj regulowane przez Bankruptcy and Insolvency Act. Oczywiście wiele zmieniło się w tej dziedzinie prawa w przeciągu minionych pięciu wieków. Największą różnicą jest to, że obecnie głównym trendem ustawodawstwa dotyczącego niewypłacalności jest restrukturyzacja długów a nie ich eliminacja. Ale nie o prawie kanadyjskim zamierzam pisać, nie jestem przecież prawnikiem i sam nie stykałem się z niewypłacalnością. Wiem jednak z mojej praktyki zawodowej, że duży procent Kanadyjczyków ma poważne problemy z gospodarowaniem swoimi finansami. Moje spostrzeżenia potwierdzają doniesienia Urzędu Statystycznego Kanady. Podaje on, że w roku 2006 zarejestrowano prawie przypadków niewypłacalności. W roku 2007 było ich o 2,5% więcej. W tym samym czasie zadłużenie obywateli naszego kraju wzrosło ponad 10%. A przecież były to lata boomu gospodarczego. Ilu Kanadyjczyków jest obecnie na krawędzi bankructwa trudno dokładnie oszacować. Bankructwo może nastąpić szybko, niespodziewanie i z różnych powodów. Jak szacują specjaliści ponad 50% rodzin może lada chwila potrzebować pomocy. Bierze się to stąd że 90% gospodarstw domowych nie jest finansowo przygotowana na długotrwałą utratę zatrudnienia. Lata nadużywania kredytu doprowadziły między innymi do tego, że mimo zabezpieczeń socjalnych ryzyko bankructwa nadal jest duże. Dodajmy do tego setki tysięcy małych biznesów bez właściwego ubezpieczenia dochodów a możemy zauważyć że niewypłacalność to nie utopia. Tak się jednak parodoksalnie składa że z tych którzy nagle mogą być zgrożeni, tylko mały procent wie, że są inne możliwości, a nie tylko ogłoszenie bankructwa. Jeśli sytuacja wymknęła nam się z pod kontroli i nie jesteśmy w stanie spłacać pożyczek, możemy skonsolidować nasze P a n o r a m a P o l s k a 3 długi a tym samym obniżyć nasze koszty. Natomiast jeśli i ten sposób nie leży w naszych możliwościach to może doradca kredytowy będzie w stanie nie tylko uratować nas przed bankructwem ale również obniżyć nasze legalne koszty. Jedną z nielicznych firm do których można zwrócić się po bezpłatną poradę na terenie Edmonton jest 4Pillars. W ramach przygotowania tego artykułu przeprowadziłem krótką rozmowę z ich doradcą Randy Clark (tel: ). W wielkim skrócie można powiedzieć że jego zadaniem jest zdjęcie tego wielkiego ciężaru z ramion potrzebującego pomocy i przywrócenie mu wiary w przyszłość, oraz zawrócenie z drogi do tak powszechnej depresji. Inne badania donoszą, że kiedy znajdziemy sie na krawędzi bankructwa, zawsze najgorsza jest niepewność, która nas dosłownie paraliżuje. Nie wiemy jak wybrnąć z sytuacji i nie wiemy też czego oczekiwać w przyszłości. Ponieważ niewypłacalność może zdarzyć się nagle, często osoby uwikłane nie wiedząc że są inne możliwości, łatwo zgadzają się na rozpoczęcie procesu ogłoszenia bankructwa. Gdyby więcej z nas wiedziało, że kiedy nie możemy podołać spłatom długów, możemy je negocjować z wierzycielami, czy też skorzystać z możliwości tak zwanego Informal Proposal lub Consumer Proposal wówczas podchodzilibyśmy racjonalniej do naszych problemów finansowych. Zależnie od powodów, które doprowadziły do kryzysu, sytuacja może być skomplikowana i wówczas przydatna jest pomoc doradcy kredytowego. Jedno jest pewne, bankructwo nie jest jedynym rozwiązaniem. Obecnie wychodzimy powoli z kryzysu, ale problemy finansowe nie przejdą do historii. Niewielu z nas chciałoby publicznie oznajmnić, że są w tarapatach, ale jeśli nas to dotknie to pamiętajmy, że żyjemy w cywilizowanym społeczeństwie i zamiast wpadać w depresję możemy skorzystać z pomocy, aby móc znowu optymistycznie patrzyć w przyszłość. Mieczysław Piórkowski (780) Bezstresowe KURSY JĘZYKA ANGIELSKIEGO dla osób starszych Aktualnie dostępne w Edmonton: - bezpłatny kurs dla początkujących, - bezpłatny kurs dla średniozaawansowanych. W przygotowaniu kurs dla zaawansowanch. Nr telefonu kontaktowego: (780) SYRENA POLISH CLUB - SPECIALIZING IN TRADITIONAL POLiSH CUISINES - CATERING FAMILY OCCASIONS AND BUSINESS PARTIES FOR UP TO 150 PERSONS - HOSTING VARIOUS CULTURAL AND ENTERTAINMENT EVENTS Street 2nd Floor of Polish Hall Fax: Tel: FOR SALE well established meat market. Fabulous opportunity for sausage maker to get rich. Building can also be purchased. Phone MAGDA KLIMA Real Estate Agent (19 lat praktyki w Vancouver i okolicach) Tel: AMEX BROADWAY WEST REALTY Vancouver, BC Pomogę Państwu znaleźć najlepsze okazje, decyduj przed wprowadzeniem tax HST Meat Products & Delicatessen Z dumą wspieramy edmontońską Polonię Kontakt w języku polskim Thursady 5:00-10:00 Friday 5:00-1:00 Saturday 5:00-2:00 Sunday 1:00-10:00 ACADIA SHOPPNG CENTRE 347 Heritage Drive S.E. Calgary, Alberta, Canada T2H 1H8 Tel: (403) Zofia Kathy servuscu.ca

4 4 P a n o r a m a P o l s k a October/Październik 2009 Buying Real Estate Outside of Canada What you need to know Around this time of year many of us start thinking about escaping the impending winter and buying a vacation property outside of Canada. Warm places have always been appealing to Canadians, whether it is that house in the US, or something further south in Central America. Who hasn t dreamt of owning a winter getaway? Although the prospect of buying a recreational property sounds alluring, one should do plenty of research before investing in a sunny destination. Some important aspects of purchasing your property abroad include traveling to the destination first and not simply buying something over the internet. This way you will know exactly what you are buying, avoiding any hidden surprises. In addition, some destinations are more easily accessible than others. Central American countries such as Panama and Bolivia are fairly inexpensive, but the flights can be pricey. Mexico on the other hand is easier to get to, and one can still find good deals on properties. Before taking the big step, determine what you need and want in regards to the type of property you are looking to own and how often you intend on traveling to your chosen destination. If the property will be vacant for a long period of time consider looking into hiring a local management company to take care of it during your absence (Anderson, July 20, 2009). Individuals planning to buy a property outside of Canada should check local rules and regulations regarding home ownership before proceeding. Since real estate prices in the US have plummeted and there are many foreclosures to choose from, interest in vacation properties remains strong. Florida and Arizona attract many Canadians, but potential investors are urged to check local tax laws before spending their hard-earned dollars. Each state has different laws and policies, while states like Nevada and Arizona implement relatively low property taxes (just over half of one percent of the property value). Other states such as Florida have an alternate tax structure for non-residents. In Florida your tax bill can be up to three times as high as that of a US resident. For example if a US citizen who owns a property in Miami is paying $2800US in property taxes a year, a non-resident could be paying up to $13,000US/year for the same property (Pulfer, Aug 18, 2008). Among other crucial items to consider when purchasing your property outside of Canada are local legal rights. Costa Rica is considered by many to be retirement and vacation heaven, approximately 15,000 Canadians spend more than four months a year living there. With its picturesque mountains, rainforests, and beaches, Costa Rica is a desirable destination. However, foreign investors need to be aware that in Costa Rica, squatters have rights. Vacant land that is bought by non-nationals is vulnerable to squatters, people who can simply set-up residence on a vacant property. If these individuals stay on the property for more than a year then they have the legal right to stay indefinitely. If no one evicts them then they can file for title to the land after ten years (Bogan, Nov 10, 2008). These are just a few aspects that you need to take into consideration when shopping for that international vacation property. Doing your research first will save you many headaches in the long run. Written by: Eva Wolicki Realty Executives Polaris (Edmonton) Sources: Fiona Anderson - Buying a piece of paradise; Canadians can cash in. CanWest News. Don Mills, Ontario: July 20, Retrieved Sept. 17, 2009 from ProQuest database. Rachel Pulfer - A Place in the Sun. Canadian Business. Toronto: Aug 18, Vol. 81, Iss. 12/13, p (5 pp.). Retrieved Sept. 18, 2009 from Canadian Periodical Index database. Jesse Bogan - Trouble in Paradise (Costa Rica). Forbes Nov 10, Retrieved Sept. 17, 2009 from ProQuest database.

5 October/Październik 2009 Bajka o Mądrych Drzewach i Głupich Chwastach Dawno, dawno temu był sobie las. W lesie tym rosły Mądre Drzewa. Były wyniosłe i potężne, a ich konary wyciągały się wysoko ku niebu. Wiatr poruszał ich gałęziami, a te szumiały szepcząc same mądrości. Piękno i mądrość wielkich drzew były imponujące i przyciągały do siebie ptaki z najdalszych zakątków świata aby zakładać gniazda, zbierać się przed odlotem i głośno rozprawiać o najistotniejszych dla świata sprawach. Oczywiste jest więc, że bez Mądrych Drzew nie było by pięknego lasu, i wszystkiego co las ma najwspanialsze: całej tej symfonii dźwięków, kolorów, wrażeń jakimi karmią się leśne elfy, tworzące najpiękniejszą poezję świata, wymyślające wspaniałe idee, dzięki którym las może się nowocześnie rozwijać pomnażając swoje piękno, komfort i harmonię. W lesie, niestety, nie mieszkały tylko Mądre Drzewa. Nisko przy ziemi, przycupnięte do rozkładających się w gruncie, gnijących resztek, mieszkały Głupie Chwasty. Rosły one w cieniu wielkich drzew i nie mogąc łapać promieni słonecznych, jakie zasłaniały Mądre Drzewa, Głupie Chwasty rozrastały się nisko. Na tyle nisko, że nie zauważały ich ani ptaki przylatujące z odległych krajów, ani elfy leśne piszące mądre poematy. Początkowo zupełnie nikt w lesie Głupich Chwastów nie zauważał. Czasem tylko Mądre Drzewa irytowała obecność Głupich Chwastów, które oplatały podstawy pni Mądrych Drzew próbując wyciągać swoje pędy do słońca. - Jakie głupie są te chwasty! - ekscytowały się Mądre Drzewa - pełzają po ziemi wydając coraz więcej nowych pędów i zamiast starać się rosnąć w siłę i piąć do góry tak jak my, same giną w gęstwinie swoich młodych pędów, których mają za dużo. My, Mądre Drzewa, wiemy co jest ważne i wciągamy wszystkie soki w siebie, abyśmy mogły się piąć do góry i łapać wszystkie promienie słoneczne. Dzięki nim mamy takie grube pnie i grzejemy się w rozkosznym cieple słońca, podczas gdy te Głupie Chwasty kotłują się na dole mnożąc w nieskończoność. Niech się mnożą, dzięki temu, że rozkładają w ziemi wszystkie gnijące szczątki, my mamy piękne, pachnące leśne powietrze, a słońca nam chwasty nie zasłaniają. Niech tkwią dalej w ciemności. Dola Głupich Chwastów była rzeczywiście nie do pozazdroszczenia. Zasłonięte od światła były wiotkie i niskie, a leśne zwierzęta żywiły się nimi obgryzając ich pędy. - Jakie głupie są te chwasty - szumiały do siebie drzewa - zamiast rosnąć do góry tak aby nie mogły ich liści dosięgnąć zające, cały czas produkują nowe pędy obgryzane przez każde zwierzę jakie tylko zechce się nimi żywić. Głupie Chwasty, rzeczywiście, broniąc się przed wrogami produkowały coraz więcej pędów. Tak dużo, aby było P a n o r a m a P o l s k a 5 ich więcej niż mogą zjeść leśne sarny. Całe dni, miesiące i lata, Głupie Chwasty spędzały na ciężkiej pracy w mroku i walce z leśnymi roślinożercami, wypuszczając pędy w głębokim cieniu Mądrych Drzew. Mądre Drzewa, zajęte szumieniem uczonych wersów, rzadko produkowały nasiona, których było jeszcze mniej w czasie chłodniejszych lat. Podczas lat chłodnych Mądre Drzewa nie zakwitały aby zaoszczędzić słoneczną energię na rozwój swych konarów i grubych pni, które tak pięknie wyglądały w słońcu, i na których z rozkoszą wygrzewały się rajskie ptaki. Nieliczne nasiona Mądrych Drzew, jakie czasem spadały na ziemię, ginęły w plątaninie Głupich Chwastów. - Trzeba cos zrobić z tymi chwastami - zauważały słusznie Mądre Drzewa poruszając na wietrze konarami - nie dość, że są głupie to jeszcze utrudniają rozwój młodym Mądrym Drzewom, będącym przecież przyszłością nowoczesnego lasu, w którym najpiękniejsze ptaki za całego świata mogą zakładać gniazda. Powinniśmy zachęcać sarny i zające aby zjadały jak najwięcej Głupich Chwastów - stwierdzały Mądre Drzewa, które w tym roku znowu postanowiły w ogóle nie wydawać nasion, aby oszczędzać energię i dzięki niej poszerzyć nieco swoje pnie w obawie przed zimą. Zanim jednak przyszła zima, w las uderzyły jesienne wichry i połamały najstarsze i najsłabsze Mądre Drzewa. Z nadejściem wiosny pozostałe Mądre Drzewa znowu wyciągały swoje konary wysoko w stronę ciepłego słońca, wabiąc swoimi gałęziami rajskie ptaki. Tych jednak przyleciało nieco mniej niż w poprzednich latach, gdyż nie było wystarczająco dużo Mądrych Drzew aby założyć gniazda. Mądre Drzewa szybko zauważyły niekorzystną zmianę i postanowiły zaradzić problemowi. - Wszystkiemu winne są te Głupie Chwasty, które tak szybko się mnożą - szeptały swymi liśćmi po cichu Mądre Drzewa - jeżeli nie pozbędziemy się Głupich Chwastów, nie będziemy mogły wygrzewać się w słońcu i słuchać pieśni elfów, chwalących ponadczasowe wartości naszego lasu. Namówiły więc jeszcze więcej saren i zajęcy do niszczenia pędów Głupich Chwastów. Jednak, w niektórych miejscach po wywróconych przez wiatr starych Mądrych Drzewach, Głupie Chwasty wyrosły na tyle wysoko, że zające nie mogły już dosięgnąć ich pędów, a sarny nie dawały rady zjeść wszystkich młodych liści. Słońce świeciło teraz wprost na Głupie Chwasty, a w lesie mniej było chłodnego mroku, miejsca ulubionego przez ulotne elfy do tworzenia pieśni i swawolnych limeryków. - W naszym lesie jest coraz mniej elfów, których treny obwieszczają wspaniałość naszego lasu - zezłościły się Mądre Drzewa - to przez te Głupie Chwasty, które swym brzydkim wyglądem niszczą nastrój do tworzenia wielkich dzieł i, zamiast podziwiać piękno naszych konarów, zajmują się wypuszczaniem młodych pędów. Na dodatek nie chronią one lasu, ale zarastają wszystko. A powinny, tak jak my, chronić przyszłość tego pięknego świata i, oszczędzając jego zasoby, produkować mniej młodych pędów. Rozzłoszczone Mądre Drzewa zdecydowały więc sprowadzić dziki. - Dziki będą ryły w Głupich Chwastach. Niech w ten sposób zniszczą całkiem korzenie Głupich Chwastów i wszystkie najważniejsze miejsca z jakich Głupie Chwasty wyrastają. Gdy odetnie się chwasty od ich korzeni, szybko uschną - potrząsnęły groźnie konarami Mądre Drzewa. Aby zachęcić dziki do odwiedzenia lasu, Mądre Drzewa postanowiły wydać trochę więcej nasion. - Dziki zwabione naszymi nasionami przyjdą na pewno, gdyż nasze nasiona są najwspanialsze na świecie, ale potem zaczną zjadać chwasty, gdyż ich jest najwięcej. Zatem najszybciej i najłatwiej można się nimi najeść. W ten sposób pozbędziemy się Głupich Chwastów - cieszyły się Mądre Drzewa. Rzeczywiście dziki szybko zawitały do lasu i błyskawicznie zjadły wszystkie nasiona Mądrych Drzew. Potem zaczęły się żywić Chwastami. Więcej jednak pokarmu mogły czerpać z grubych korzeni Mądrych Drzew i te właśnie korzenie stały się ich przysmakiem. Chwastami zaś żywiły się dla odmiany i urozmaicenia królewskiego menu jakim były nasiona i korzenie Mądrych Drzew. Przed nastaniem zimy dziki tak bardzo najadły się Głupich Chwastów, że znudziły się jednostajnym menu i pozostawiając większość chwastów w spokoju, odeszły z lasu poszukując innych smakołyków. Wiosną, gdy stopniały śniegi, większość Mądrych Drzew powywracała się na wietrze, gdyż ich korzenie były całkiem podcięte przez dziki. Na powstałych w ich miejscu wolnych przestrzeniach Głupie Chwasty wypuszczały do góry swoje szybko rosnące młode pędy, które grzały się w słońcu. Kilka ostatnich Mądrych Drzew pozbawionych osłony od wiatru, umierało w skwarze i samotności. Były już zbyt daleko od siebie, aby się porozumieć i naradzić co zrobić z wiatrem, który całymi dniami i nocami wyginał ich nieosłonięte konary, nie mając litości dla pojedynczych i osamotnionych Mądrych Drzew. A te umierały stojąc wśród Głupich Chwastów. Nikt nie wie, które Mądre Drzewo uschło ostatnie. W lecie nie przyleciał ani jeden rajski ptak. Nie widziano tez żadnego elfa. Pozostały tylko Głupie Chwasty i zające ogryzające ich liczne pędy. Dziś o Mądrych Drzewach nikt już w lesie nie pamięta. Piotr Węcław Masz pytanie do autora? Wyślij na adres: Pleasantview Professional Bldg. Suite 300, Avenue Edmonton, Alberta T6H 5B4 Fax: (780) (780) We speak English, Polish, and Russian Dr. Margaret Pokroy Dr. Mila Lutsky FAMILY DENTISTS

6 6 P a n o r a m a P o l s k a October/Październik 2009 Chór Polonia ma przyjemność zaprosić na Koncert Galowy połączony z bankietem i zabawą z okazji 10-lecia swojego istnienia, który odbędzie się w Domu Polskim w Edmonton, w sobotę 14 listopada br. o godz. 18:00. Bilety w cenie 65 dolarów do nabycia u pań: Elżbieta Popińska, , Elżbieta Ostapowicz, , Elżbieta Tomczyk, Petroleum Plaza Street Edmonton, AB T5K 1G8 W jesiennym nastroju Październik. Dnie coraz krótsze. Niekiedy niebo roi się od kszałtów przedziwnych, przypominających zwierząta; a to lwa z rozwiana grzywą to niedźwiedzia stojącego na dwu łapach, głowę konia, ktora nagle i niespodziewanie zamienia się w drzewo. O chmurach można nieskoczenie. Wisława Szymborska pisała: Z opisywaniem chmur Musiałabym się bardzo śpieszyć Już po ułamku chwili przestaja być te a zaczynaja być inne ( ) Jesień niesie zwykle żal za minionym latem. Chętnie wtedy wracamy do wspomnień. A wywołuje je jakieś zapomniane zdjęcie, świstek papieru zawierający niewyraźną notkę, niespodziewany list w skrzynce pocztowej albo kartka z pięknym widoczkiem od kogoś o kim słuch zaginąl przed wieloma laty a tu nagle. Pozdrowienia z. Pozdrowienia ze Szklarskiej Poręby Jakież to piękne miasteczko leżące na Dolnym Śląsku. Byłam tam po raz pierwszy przed wielu laty. Spędziliśmy wtedy z mężem uroczy tydzień w domu wczasowym Łącznościowca. Dom był szary, nijaki, ubożuchny. Ale pewnie nawet tego nie zauważyliśmy, bo okolica była przepiękna. Po latach odnaleźliśmy ten sam budynek. Z trudem rozpoznaliśmy go. To już był elegancki hotel, w którym mieści się salon odnowy biologicznej oraz Centrum Konferencyjne. Hotel nosi nazwę Mauritius. W Polsce wszystko się zmienia, w tym przypadku na lepsze i elegantsze. Wypiękniał też dawny budynek Domu Wczasowego Mieszko. Zbudowano tam Grotę Solną, największy krzyk mody w lecznictwie w Polsce. Kto nie próbował, niech to zrobi! Za kilka złotych polskich leży się 45 minut na leżaczku, z radia dochodzą delikatne dźwięki muzyki, woda spływająca ze ściany szemrze uspakająco, a człowiek wdycha jod emanujący z pokładów soli, która przywieziona jest podobno aż z morza Martwego. * * Szklarska Poręba jest jedną z popularnych i dobrze znanych miejscowości w Karkonoszach. Wznosi się w górę od około 440 m do 886 m nad poziomem morza. Miasto położone jest w południowo-zachodniej Polsce, u zbiegu trzech granic Polski, Czech i Niemiec, w paśmie gór Karkonoszy. Miasto ma korzystne położenie w pobliżu dużych środ kowoeuropejskich miast: Praga 139 km, Wiedeń 280 km, Wrocław 140 km. Szklarska Poręba powstała w XIV wieku a swą nazwę zawdzięcza wytwórcom szkła i drwalom. Szklarski Potok stał się miejscem osiedlania rzemieślników, którzy wykorzystywali bogate złoża kwarcu do produkcji szkła. Drwale wycinali bukowe drzewa, które były niezbędne do tej producji. Tak więc powstawały poręby po wyciętych drzewach. Okres prosperity Szklarskiej zakończył się w czasie Wojny Trzydziestoletniej. Był to okres wojen religijnych trwających od 1618 a zakończonych rozejmem w 1648 roku. Początkowe wojny o charakterze religijnym pomiędzy katolikami a protestantami przerodziły się w walkę o wpływy w Europie. Uczestniczyły w tej wojnie niemal wszystkie kraje i księstwa europejskie i

7 October/Październik 2009 skandynawskie. Europa wyszła z tej wojny poturbowana, granice rozpisane na nowo, ludzie wrócili do swych cywilnych obowiązków. I tak się toczyło koło fortuny, aż do następnych wojen i kolejnych rozejmów. Ale Karkonosze trwały. Piękne, urzekające urodą, Pielgrzymy i Słonecznik. Końskie łby i blisko sto innych malowniczych grup skalnych powstałych w epoce lodowcowej stoją niezmiennie i dają się podziwiać tym, którzy zawitają w Karkonosze. * * Do Szklarskiej wybraliśmy się z mężem na tzw. Zjazd integracyjny. Pojęcie bardzo w Polsce modne, a ja podpowiem iż kiedyś nazwano by to zjazdem koleżeńskim czy spotkaniem towarzyskim. Wszyscy uczestnicy w liczbie ponad osiemdziesiąt osób, przez kilka dni uczestniczyli w obradach, wycieczkach do sąsiednich uzdrowisk, wędrowali po turystycznych szlakach do wodospadu Kamieńczyk i wspominali dawne, stare czasy. ** Nie sposób opowiedzieć o tym jak toczyły się losy każdego z uczestników. Studia podjęło wówczas na pierwszym roku około 120 osób. Większość po ich zakończoniu w 1956 lub w 1958 (z magisterium) podjęła pracę zawodową, w wielu przypadkach osiągnając sukces zawodowy, wysokie stanowiska, jak np. pozycję głównego konstruktora w Zakładach Radiowych Kasprzaka w Warszawie czy równie znanych zakładach Diora w Dzierzoniowie. Udziałem niektórych stały się zawrotne kariery. Wypracowane, wywalczone, zdobywane pod prąd, na przekór okolicznościom. Takim przykładem niewatpliwie jest kariera Jana. Po ukończeniu Politechniki rozpoczął swą karierę jako asystent techniczny w katedrze radiofonii na Politechnice Wrocławskiej. Z początkiem lat 60-tych uzyskał zgodę na wyjazd do Szwecji, do Uppsali. Po powrocie podjął pracę na Uniwersytecie im Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie. Obdarzony zmysłem inżyniersko-biznesowym próbował uruchomić w Polsce produkcję miernika częstotliwości oddychania i rytmu serca. Niestety nikt w Polsce nie zainteresował się wynalazkiem. Młody inżynier, zdecydował się, przy pierwszej nadarzającej się okazji, musi wyemigrować. Otrzymał kolejne zaproszenie z Uniwersytetu w Uppsali. Dzięki bezprzykładnemu uporowi i dużym łucie szczęścia przebił się przez żelazną kurtynę, spakował walizkę i wyjechał. Tym razem już wyleczony z mrzonek, że w PRL-u może realizować swoje wizje. Dwa lata później uzyskał doktorat na Uniwersytecie w Uppsali. Założył prywatną firmę, która mieściła się w dwupokojowym wynajętym mieszkaniu. Po jakimś czasie wyjeżdza na zaproszenie Instytutu Biologii Arktycznej Uniwersytetu z Fairbanks na Alasce. Było tam drogo i zimno. Ostatecznie osiada w stanie Ohio. Tam dociera do niego zamówienie ze szpitala w Południowej Afryce, w ktorym pracuje dr Christian Bernard, ten, który dokonał pierwszej w świecie operacji przeszczepu serca. Teraz firma Jana zatrudnia około trzydziestu inżynierów, produkuje urządzenia do badań laboratoryjnych, które P a n o r a m a P o l s k a 7 sprzedawane są do około pięćdziesięciu krajow świata. ** Koledzy przybyli na spotkanie w Szklarskiej dzielą się swymi obserwacjami, spostrzeżeniami, przeżyciami. Niektorzy z nich zdobyli światowy rozgłos jako wykładowcy uniwersytetcy, inni pracują na uczelniach w Kraju, osiągając uznanie też w Europie dla swego dorobku pedagogicznego i naukowego. Jeden z nich jest profesorem Politechniki Rzeszowskiej, habilitację zrobił na Uniwersytecie Lwowskim, otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu w Koszycach. Ktoś inny jest autorem kilku książek z dziedziny zastosowań urządzeń elektronicznych. Inny z kolegów, poza pracą zawodową pasjonuje się grą w brydża. Zdobył kiedyś mistrzostwo Europy. Kilku pracuje i reprezentuje spółki zagraniczne. Parę osób z ich roku wyemigrowało. Kilkoro z nich do Izraela. Jeden z kolegów wyjechał do Niemiec, kilka osób do USA. Większość pozostała w Polsce. Teraz ich dzieci i wnuki ruszyly w otwarty szeroko świat. Szukają swojej szansy w globalnej wiosce. Dumna babcia opowiada mi o swej wnuczce, modelce, że mała właśnie leci do Tokio na kolejny pokaz mody. Najlepsze europejskie domy mody zatrudniają ją na okresowe pokazy. Oglądam zdjęcia Modelki prezentowane w licznych ilustrowanych czasopismach. * * Chłopcy i dziewczęta z tamtych lat wieczorami na parkiecie tańczą z takim samym zapałem, jak kiedyś przed pół wiekiem. Tyle tylko iż te tańce nie trwają do białego rana, oddech tancerzy jakby coraz krótszy a zadyszka przychodzi szybciej. Gdzież są chłopcy z tamtych lat? Gdzie dziewczęta? Są i trzymają się nieźle. Większość z nich mimo iż na emeryturze ciągle pracuje zawodowo; prowadzą przedsiębiorstwa prywatne, często do spółki z dziećmi. Aktywni, przedsiębiorczy. Niektórzy sporo podróżują a lista odwiedzanych krajów jest długa. Nowa Zelandia, Meksyk, kraje Ameryki Południowej, Hiszpania, Chiny, Tajlandia, wyspy greckie. Niektórzy nie są aż tak bardzo ciekawi dalekiego świata. Nie mają też wystarczających na to dochodów. Żyją z emerytur. Niektórzy ciągle wędrują po górach tak jak w czasie studiów. Zosia na przykład. Sama energia. W ciągu jednego ranka dwa razy poleciała do wodospadu Kamieńczyk! * * Pozostała jeszcze zielona noc. Spotkają się wszyscy przy ognisku, gdzie będą jak za dawnych studenckich lat śpiewać piosenki swej młodości, patrzeć na gwiazdy rozsiane wysoko, na gęste iskry sypiące się z ogniska. Będą na długich patykach smażyć kiełbasę na ognisku. Zaśpiewają raz jeszcze Jak szybko mija życie, jak szybko płynie czas A następnego dnia odjadą do swych domów, do Wrocławia, Katowic, Warszawy, Poznania, Rzeszowa, Columbus, Hamburga, Michigan Odjadą, zadowoleni a być może i zdumieni, iż potrafili odnaleźć się nawzajem po przeszło pół wieku tu w Szklarskiej Porębie u podnórza Szrenicy. Ryszarda L. Pelc MASTER TAX SERVICES PERSONAL AND SMALL BUSINESS INCOME TAX RETURNS FAST, RELIABLE AND FULL SATISFACTION INFORMATION AND CONSULTING ON SOCIAL SECURITY AGREEMENT POLAND CANADA ZOFIA JANISZEWSKA

8 8 Asia Zawaduk, an interview Take us through a brief tour of the process by which you create your paintings. It s a two part process. All my initial sketches are digital. I ve never been fond of a blank page. A lot of artists start with a concept or definite image in their mind. I start with a finished photograph of a face that strikes me. I use layers of photographs to create certain effects to bring out, perhaps enhance, my interpretation of the subjects expression. It s a very playful dynamic process. Much more similar to playing with paints to see what colors can be mixed, or clay to form a sculpture. Its just that in this instance, you are manipulating photographs. Once the digital sketch is finished I transfer it to canvas. I like to joke around and say it s just like in grade school where you had a small grid with a picture and a bigger blank one to fill in next to it, though in this case it s much more difficult. How did you come upon this idea of layering the images? Was it a trial & error, a happy surprise, or was it inspired by a piece you had seen. P a n o r a m a P o l s k a It was more of a self-discovery when learning to use the photo editing program, along with techniques presented by the online community of artists and professionals in the design industry. Mostly, it was just like doodling, except in this case the doodle was in digital format. Do you use found photographs or do you set up photo shoots with models or perhaps friends and family? Most of the time I use found photographs. I ve always been curious about photography but it s never pulled me as much as painting has. There are so many beautiful faces that people who are more knowledgeable than me know how to capture with just the right expression. Is there an underlying message in your paintings, something that you are trying to get across, or is the story of the painting birthed from the photographs and then grown from there? It s definitely a combination of both. I never used to think so. I was always under the impression that it was ALL in the expression of the face on the photograph. One day after finishing a painting a friend, who is more wise in words than me, described the finished piece with a combination of words that described the feelings I experienced when it first came to birth. It was quite a startling moment for me. It instantly opened up my mind and allowed me to understand my relationship to the things I create. Now when I am doing my creative endeavors I am aware of the two factors influencing the final outcome. You use very vibrant colors mixed October/Październik 2009 with what some might describe as somewhat dark imagery. Is this a deliberate act, a sort of contrast or juxtaposition? It follows from the moment. At the time of the initial sketch I am filled with really intense creativity urges. I have to create. I must. My inner energy is at an all time high. Everything I feel is intensified. In the end the paintings are a reflection of that. I notice that you predominantly paint faces,is this a deliberate decision to keep the focus on the individual and the personality captured in the initial image? Absolutely. Everyone of us radiates a certain persona by the way we glance, our body language, our facial features. If you looked at someone who was passing you by for a split second you capture an image of that person in your mind forever. I take that moment that was captured (in this case with a camera) and I create/respond to the ideas my mind formed around that moment of expression. That instantaneous glance at another being. Faces are so powerful. We as humans respond to them so intuitively. If you layered photos of static objects like building or scenery, you would get a mix of colors and textures. Whereas, we are so programmed to respond to faces, that even if you left only some facial curves and circles and layered those with static objects, the facial features will still overpower any of the other ingredients. It s quite fascinating. It looks as though you have a graphic background? Did you study art or design? I received an E-Media & Design certificate from a private college here in the city, but that was just minor technical foundations. I ve never taken any formal art or design classes. It seems design is all around me nonetheless. I do some desktop publishing, web design, even some small graphic design projects come my way. Most of it started as a hobby that led to some form of employment.

9 October/Październik 2009 Did you always engage in artistic endeavours as a child, or was it something that developed as you moved through adolescence into adulthood? I had no interest in art when I was a child. I m sure I did the casual drawing/coloring here and there, but nothing serious. Growing up I always assumed my brain was mostly left-oriented. I certainly did well in mathematics and the sciences. I never had any artistic urges. I changed quite a lot in my adolescence. Sometimes I think those years I must have been just a caterpillar. Quite a metamorphosis happened on its own when I discovered the world outside of my immediate confines. Being a mother of two younger children with several part time jobs, where do you find the time for your creative work? Is there a special place or atmosphere where you immerse yourself in your art or do you have a standard studio space and a set time for painting? The family definitely keeps me busy. My two kids and my husband are the ones that get most of my time. I do try to keep a balanced life. Working multiple jobs can get quite stressful but at the same time is much easier P a n o r a m a P o l s k a 9 than working one. You get a lot more variety in terms of experience. I have a strong belief that one should always pursue their own interests and hobbies, no matter how much time is available. It s important, so you make time. Usually I paint at the Naked Cyber Cafe, same place as the art show that will be happening. I have a small spot that is not used by customers upstairs on the loft. It s a home away from home. I feel like myself there. My creativity naturally flows in that atmosphere. Do your kids follow in their moms footsteps, exploring their artistic selves? My daughter definitely does. She discovered drawing when she was one. She s been drawing at least an hour every day since. She takes a sketchbook with her everywhere. It s been really interesting to watch the progress 5 years down the road. Practice, perseverance, and passion. It s just an amazing combination. You have encountered situations where certain hardline purists have criticized your work for not being art because of your method. How do you defend your painting against such criticism? There is indeed a number of individuals that are unfamiliar with digital arts. They are unaware of how much technique, creativity, and experience goes into creating in digital format. There are also people that stress that an art project has to be created from scratch, from a blank page. Manipulation is creation in its own right. You have a show on October 31 st at Naked Cyber Cafe, in which several other artists were asked to display their art from different mediums. Please tell us what stood behind this decision, rather than having a stand-alone show. Paintings are so static. You look at one, you look at the other, maybe even try to come up with some words or explanations. Then you re done. I want to provide a different experience. I want to throw a celebration. I want people to enjoy themselves. I want them to come out for Halloween and listen to some great jazz fusion music, watch photography on the projection screen, see a gothic bellydancer, drink some pumpkin pi beer, and see some great paintings. Kris Krol Raging Buddha Media HALLOWEEN ART JAM NASI KOMBATANCI WRZEŚNIA Obchodząc 70. rocznicę wybuchu II wojny światowej, cieszymy się bardzo, iż możemy te pamiętne dla Polaków wrześniowe dni obchodzić wspólnie z wciąż będącymi wśród nas kombatantami Września! Jest ich pięciu: Wacław Brzezowski, Piotr Orlak, prof. Czesław Rodkiewicz, Jan Szklarz i Roman Zaraza. Mają oni za sobą Kampanie Wrześniową 1939 r., niemiecką lub sowiecką niewolę oraz zwycięski szlak bojowy we Włoszech lub Normadii. Odznaczeni medalami za wojskową dzielność oraz aktywną pracę na polonijnej niwie, w tym, oczywiście, na rzecz SPK- Koło nr 6 w Edmontonie, przebywają na w pełni zasłużonym odpoczynku, a dysponując wciąż dobrą pamięcią, snują niezwykle bogate wspomnienia o tym, jak to było 70 lat temu lub więcej! FEATURING ART BY ASIA ZAWADUK Music by Mollusk (jazz/fusion) Photography projection by Kris Krol, Dancing by Laura West Fot. Felix Plawski When: October 31, 7pm Place: Naked Cyber Cafe & Espresso Bar Address: Jasper Ave Other guest artists: Karin Locke, Andrew McCaffrey Trzech z pięciu kombatantów Września udało nam się utrwalić na fotografii 2 września br. w edmontońskim Klubie SPK. I jest to, proszę Państwa, fotografia historyczna! Kazimiera Kolankowska Stoją od lewej: Roman Zaraza, Jan Szklarz i Piotr Orlak.

10 10 W 70 rocznicę wybuchu II wojny światowej, jak zwykle dygnitarze rosyjscy nie poczuwają się do wypowiedzenia słowa przepraszam pod adresem Polski. Czy nie stać ich na prosty gest i trochę pokory wobec tylu wymordowanych Polaków? Czy nie mają honoru przyznania się do błędów? Czy wolą brnąć dalej w swoich kłamstwach wobec innych narodów? Wiadomo przecież, że to nie Polacy w sierpniu 1939 roku (a dokładnie w nocy z 23 na 24 sierpnia) podpisali pakt o nieagresji z Niemcami, z pewnym małym szczegółem przemilczanym i skrywanym przed ówczesną opinią publiczną, który podzielił Polskę na pół. Ten dokument świadczy o tym, że Rosjanie wraz z Niemcami dokonali IV rozbioru Polski. Oczywistym faktem jest to, że Niemcy 1 września 1939 napadają na Polskę, która opierając się na sojuszu z Francją i Anglią, P a n o r a m a P o l s k a Odwracanie kota ogonem czuła się bezpieczna. Temu nie można zaprzeczyć. Fakt pozostaje faktem. Ówczesna prasa wykrystalizował obraz Polski, która do końca wierzyła w ochronę państw, które jej tego bezpieczeństwa zapewniały. W Expresie Porannym z 4 września 1939, można było przeczytać Francja i Anglia u boku Polski, oczywiście artykułów podtrzymujących na duchu społeczeństwo polskie było bardzo dużo. Niestety za bardzo wierzono w interwencję sojuszników. Cofające się cały czas wojsko polskie pod naporem liczniejszej i o wiele lepiej uzbrojonych formacji niemieckich miało swój cel. Przegrupować się na prawym brzegu Wisły i przystąpić do kontrataku. Taki był plan, który legł w gruzach w dniu 17 września, dzięki zadaniu Polakom ciosu w plecy przez najbliższego sąsiada, Rosję Sowiecką, z którą był podpisany sojusz o nieagresji (a może była to zemsta za 1920 rok?). 18 września prasa polska podawała: Rząd sowiecki w deklaracji premiera Mołotowa oświadczył, że zachowuje stanowisko neutralne wobec wojny polsko-niemieckiej (pogr. M.K.). Mimo to jednak sowieckie oddziały wojskowe zajęły część polskiego terytorium pogranicznego 1. Neutralność neutralnością, a czyny czynami. Jak tą neutralność rozumiała Rosja, można się dowiedzieć z poniższego tekstu; Niemcy i Rosja sowiecka sekretnie opracowały program podziału centralnej Europy od Bałtyku do morza Czarnego celem przywrócenia granic jakie istniały w roku ( ) Atak sowiecki na armię polską w chwili gdy ta zaangażowana była w wojnę z Niemcami, jest pierwszym posunięciem Sowietów w ich planach zaborczych. ( ) Po załatwieniu się z armią polską, Niemcy i Sowiety postanowiły, według twierdzenia dobrze poinformowanych dyplomatów, zrobić co następuje: 1. Podzielić Polskę na dwie części, z których dwie trzecie przypadłoby Niemcom a reszta Rosji 2. Stworzyć wspólną granicę niemieckosowiecką, a nie małe państewko polskie, które oddzielałoby Sowiety od Niemiec 3. Sowiety, za zgodą Niemiec zajmą państwa bałtyckie Litwę, Estonię, Łotwę celem otwarcia sobie dostępu do Bałtyku, o którym już dawno śnią czerwoni dyktatorzy, oraz odbiorą Rumunii bogate prowincję Besarabię, Autonomia Finlandii była by zachowana. 2 Oczywiście nie wszystkie punkty owego sojuszu zostały zrealizowane. Ale te najważniejsze tak. Miało nie być Polski, więc ją zniszczono October/Październik 2009 i podzielono (tyle, że nie na dwie równe części, Niemcy uzyskały 189 tys. km² [48,45% terytorium przedwojennej Polski], natomiast Związek Radziecki 201 tys. km² [51,55% obszaru Polski sprzed 1 września 1939] 3 ). Co lepsze kawałki zagarnęła Rosja, najlepszy sojusznik Hitlera. Zerwanie przez Związek Sowiecki paktu o nieagresji z Polską i zajęcie części naszego wschodniego terytorium poruszyło opinię całego świata.( ) radio Kominternu w Moskwie, będące formalnie tubą nie rządu sowieckiego, ale trzeciej międzynarodówki, stwierdziło zupełnie niedwuznacznie, że Hitler jest narzędziem Stalina w szerzeniu rewolucji komunistycznej. Było to oświadczenie bardzo znamienne.( ) 4. Czy Hitler był wówczas narzędziem Stalina, wydaje się że tak. Stalin liczył, że Hitler wda się w wojnę na Zachodzie i się wykrwawi, a wtedy hordy czerwonych barbarzyńców wprowadzą szczęście i pokój w Europie. Ale wracając do sprawy polskiej. Moskiewskie rozgłośnie ogłaszają komunikat wojskowy sztabu generalnego Czerwonej Armii o działaniach z dnia 26 września w Polsce: Wojska Armii Czerwonej w dalszym ciągu postępują w kierunku linii demarkacyjnej i obsadziły przy tym miejscowość Osowiec, Chełm, Zamość, Rawa Ruska, Sambor i Turka. Podczas likwidacji resztek armii polskiej w obszarach zajętych wzięto do niewoli żołnierzy, z tego w strefie Brześcia n. Bugiem 5. Ta niewola to było preludium do masowego ludobójstwa dokonywanego na Polakach. Katyń, Charków, Ostaszków, Miednoje, wywózki masowe na Kołymę, Workutę i wiele jeszcze nieodkrytych miejsc na tej nieludzkiej ziemi to według Rosjan było wyzwolenie. Tysiące wywiezionych w bydlęcych wagonach, zagłodzonych, zamordowanych to efekt sojuszu dwóch socjalistów, jednego brunatnego- Hitlera i drugiego czerwonego- Stalina. Aż do napaści Niemiec na Sowiety (22.VI.1941r) ta przyjaźni dwóch największych zbrodniarzy była wręcz wzorowa. Stalin wywiązywał się ze swojego kontraktu w 100%. Pomagał ekonomicznie zaopatrując w surowce III Rzeszę, wzmacniając jej zaplecze materialne. W tym miejscu mam pytanie do pana Putina, więc kto tak naprawdę odpowiada za wywołanie II wojny światowej, idąc ramię w ramię z niemieckimi zbrodniarzami, udzielając im pomocy ekonomicznej? To nie my Polacy dokonaliśmy agresji w 1939 roku, to nie my panie Putin współpracowaliśmy z Niemcami, to nie my popełniliśmy tyle zbrodni. Trzeba jasno i zgodnie z prawdą stwierdzić, to dwa narody mają na sumieniu rozpętanie największego koszmaru jaki świat jeszcze nie widział - Niemcy oraz Sowiecka Rosja. To Stalin rękoma Hitlera dał zielone światło do międzynarodowego ludobójstwa i wepchnął mniejsze państwa w długoletnią niewolę. Taka jest prawda. A jak interpretowali wyzwolenie z 17 września, sami Polacy: ( )Bałagan, bezmyślność, prymityw, chamstwo oto elementy najistotniejsze kultury sowieckiej. Wszyscy, absolutnie wszyscy, ze wstrętem i rozpaczą patrzą na to dzieło zniszczenia, które dokonywane jest rękami sowieckimi w Małopolsce Wschodniej. Najgorsza jest świadomość rosnąca z

11 October/Październik 2009 Wytarty autorytet Pewnie jego biografia posłużyłaby niejednemu reżyserowi jako scenariusz do filmu i to pewnie filmu wieloodcinkowego. Jego osoba znana jest poza granicami Polski, wielokrotnie przyjmowany przez różnych dygnitarzy, prezydentów, rodziny królewskie, człowiek-symbol, który jest rozpoznawalny praktycznie w całej Europie. Jego osoba kojarzona jest z upadkiem komunizmu. Jego życie poplątane jest jak przysłowiowy węzeł Gordyjski. Trudno nieraz ze sprzecznych biografiach doszukać się co jest naprawdę fałszem, a co jest prawdą. Praktycznie z nizin społecznych doszedł do stanowiska prezydenta. Za walkę z komuną otrzymuje nagrodę Nobla. Jednak dla szarego Polaka, jest postacią zakompleksioną, niemogącą się określić (słynne: jestem za, a nawet i przeciw ), naginający fakty do swoich, partykularnych potrzeb. Po ujawnieniu przez historyków współpracy z SB (TW Bolek ) dla większość społeczeństwa polskiego przestał być wiarygodną osobą. dniem każdym, że ta cała Rosja to kolos na glinianych nogach, którego obalenie nie przedstawiałoby żadnych trudności i większych ofiar. ( ) Na szczęście, w sercach najbiedniejszego Polaka w Małopolsce Wschodniej, z którymi się stykałem, tkwi głęboka wiara w zwycięstwo Polski nad barbarzyństwem sowiecko-hitlerowskim. Ta wiara da Polsce siłę przetrwania 6. Choć anonimowy autor owego listu przekazał nam prorocze słowa o upadku bolszewickiego raju, należy przy tych kilku zdaniach postawić pytanie, czy ten koszmar nie mógł się wcześniej skończyć, czy potrzeba było milionowych ofiar by ukręcić łeb czerwonej i brunatnej zarazie? I jeszcze jedno, trzeba pamiętać, że my Polacy w okresie od 1939 do 1945 musieliśmy walczyć nie z jednym wrogiem ale aż z trzema śmiertelnymi wrogami, a byli to niemieccy okupanci, sowieccy zbrodniarze i ukraińskie formacje OUN-UPA. Ilu tak naprawdę Polaków poniosło śmierć w czasie II wojny światowej, na razie nikt dokładnie tych strat nie policzył, a szkoda. Należy się jednak liczyć w przyszłość z prowokacjami ze strony wyżej wymienionych potomków okupantów (choćby niedawno zatrzymany na szczęście rajd szlakiem Bandery, czy też pretensje Wypędzonych, oraz reinterpretacje historyczne gazet i telewizji rosyjskich). Historia powinna ludzi nauczyć jak nie popełniać tych samych błędów, ale ta nuka w różnych krajach idzie bardzo opornie chyba, że albo uczniowie są aż tak tępi albo nauczyciele niedouczeni. Marek Kopaczyk Wojska sowieckie na terytorium Polski, komunikat urzędowy, Kurier Poranny z 19 września Niemcy i Sowiety podzielić się mają centralną Europą, Dziennik Chicagowski z 19 września Zob. J. Łojek (Leopold Jerzewski), Agresja 17 września 1939, Warszawa 1990, s Hitler narzędziem Stalina, Wieczór Warszawski z 20 września Rosjanie meldują o wzięciu w niewolę żołnierzy polskich, Ilustrowany Kurier Codzienny z 27 września Listy z kraju, Małopolska Wschodnia w kleszczach bałaganu sowieckiego, Głos Polski z 2 grudnia P a n o r a m a P o l s k a Wspierający lewą nogę, z którą podobno walczył. W 1989 roku (jak media podają jest to rok, w którym upadł komunizm), moi rodzice czekali na rozliczenie komunistów (jak i większość społeczeństwa). Dopiero wiele lat po tzw. okrągłym stole społeczeństwo dowiedziało się, że wszystko co wtedy się działo było inspiracją komunistów, którzy sterowali (i sterują) całym państwem, trzymając parasol ochronny nad swoimi głowami, by choć jeden włosek im z główki nie spadł. A to dzięki dogadaniu się z opozycją, której przewodził bohater niniejszego artykułu (notabene to dogadywanie musiało być konsultowane, bo jak ostatnio ujawniło IPN, aż trzy razy nasz guru jeździł do Moskwy, ciekaw po co?). Zasłona milczenia wokół byłego prezydenta zaczyna opadać. Młodzi publicyści nie oszczędzają społeczeństwu pikantnych szczegółów z życia owego idola opozycji. No cóż, jeżeli ktoś popełniał błędy w przeszłości to musi się liczyć z tym, że będąc publiczną osobą prędzej czy później wszystko i tak wyjdzie na jaw, nawet to że się miało nieślubne dziecko. Oczywiście można gdybać, czy kwity TW Bolka to autentyk czy falsyfikat (no cóż żaden ze znanych historyków nie spotkał się z fałszowaniem tego typu FESTIVAL OF POLISH CULTURE Together with the EDMONTON JAZZ SOCIETY Polish Culture Society in Edmonton invite you to an All Souls Day Jazz Concert Series that will take us to YARDBIRD SUITE for a unique musical event: REMEMBERING SEIFERT. Prior to the concert we will show a short documentary film, tilted PASSION about the life of that talented Polish violinist, saxophonist and jazz composer. His death at the early age of 33, shocked the jazz world in On the 23-rd of October, here in Edmonton we will be able to host an International Polish Jazz Quartet under a leadership of pianist JAN JARCZYK, long-time friend and bandstand collegue of Seifert.Next to Jan Jarczyk we will listen to JANUSZ STEFANSKI on drums who also collaborated with Seifert. They will be joined by two other great jazz musicians: DAREK OLESZKIEWICZ on bass and ANDRZEJ OLEJNICZAK on saxophone. Members of the Polish Culture Society as well as the Yardbird Suite will be offered tickets at a discounted price, available at the door by 8 p.m. See you at the YARDBIRD SUITE (11 Tommy Banks Way, Edmonton) on Friday, October 23 rd at 8 pm. Concert starts at 9 pm. MEMBERS $20, GUESTS $24 Available at the door or in advance at TICKETMASTER. For more info: dokumentów, co daje nam szarym obywatelom wiele do myślenia). Przyjmując jednak tezę, że w latach 70-tych XX nasz idol współpracował z SB, to czy w późniejszym okresie przemian demokratycznych, czerwona mafia nie stosowała pewnego rodzaju nacisków lub świadomie sterowała poczynaniami legendarnego przywódcy Solidarności? Owo pytanie narzuca się samo. Aż strach podać odpowiedź. Nawiasem mówiąc, ciekawy jestem, czy z jakiejkolwiek mafii można się wypisać. Bo jeżeli tak, no to może były prezydent w latach 80-tych służył dobrej sprawie. Sądzę, że to jednak niemożliwe wziąć nogi za pas i zniknąć z gangu, choćby czerwonego. No tak legenda pozostanie legendą, i kto chce wierzyć w nią niech sobie wierzy. Ja się tylko boję jednego zdogmatyzowania owej legendy, bo pewnie wtedy podważając ją można by trafić za kratki. Więc szybciutko kończę, by się za daleko nie zagalopować. Marek Kopaczyk Strona Internetowa Polonii Kanadyjskiej w Edmontonie $100,000 $250,000 $500,000 M M M wiek K K K $101 $109 $129 $154 $205 $295 $428 $115 $124 $149 $199 $256 $385 $584 $148 $175 $220 $275 $393 $603 $958 $193 $205 $273 $375 $532 $785 $1353 $200 $245 $320 $445 $670 $1085 $1795 $300 $320 $440 $665 $965 $1585 $

12 12 Oliwa na stole Wiele lat temu, dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie, profesor Stanisław Lorentz (zmarły w 1991 roku), słynny historyk, powiedział mi: Niech pan sobie wyobrazi, że nie było II wojny światowej. Po prostu nie było. Nie było tych strasznych zniszczeń ludzkich, okropnych poczynań hitlerowskiego okupanta, gigantycznych kradzieży dóbr kulturalnych Polski. Nie było - globalnie rzecz ujmując - tego barbarzyństwa, spowodowanego przez furor teutonicus. To niech mi pan powie - jaki naród proponowałby pan wtedy jako największego złoczyńcę wobec państwa polskiego? Wiedziałem, iż pytanie jest podchwytliwe, chwilę zastanawiałem się i z wahaniem po chwili odparłem: Rosjanie. Nie! wykrzyknął triumfalnie profesor Pomylił się pan. To byliby Szwedzi!! Oni w latach wojny ( ), kiedy ogniem i mieczem maszerowali przez Polskę aż do Częstochowy, słynnej ze swej mistycznej obrony, zniszczyli fundamentalnie tkankę materialną polskiej kultury! Byli okrutni, zwierzęcy, plądrowali, palili, gwałcili, kradli dzieła sztuki. Sam widziałem parę lat temu w królewskim zamku Gripsholm koło Sztokholmu obiekty, które powinny być zwrócone Polsce! Nikt tak nie zniszczył naszego kraju jak oni przed Niemcami w latach !. P a n o r a m a P o l s k a Tyle wspomnień z ciekawej rozmowy z profesorem Lorentzem. Teraz jestem w katedrze oliwskiej, wysłuchałem koncertu, granego na słynnych organach i przemierzam krużganki obszernego klasztoru. Chodzę cicho i powoli po otwartych refektarzach, czytając łacińskie napisy, zaznajamiam się z tablicami marmurowymi wmurowanymi w nawy boczne kościoła, podziwiając wspaniałe rozwiązania konstrukcyjne gotyku. Spoglądam na podwórce. Powoli do szpiku kości wciąga mnie historia. Na kolejnym zakręcie krużganków, wchodzę po kamiennych schodkach do małej salki. A tu raptem niespodzianka. Widzę tutaj tylko stół, bardzo porządny, solidny - dobra robota rzemieślnicza. Przy nim parę krzeseł, też z dawniejszej epoki. Na stole gęsie pióro, świeca oraz rozwarta księga. Harmonijnie dopasowane rekwizyty minionych czasów, kiedy te tereny przechodziły z rąk do rąk, z polskich do krzyżackich (i odwrotnie), później z polskich do niemieckich (i odwrotnie). Informacja: przy tym stole podpisano tzw. Pokój Oliwski dnia 5 maja A zatem na tym niepozornym meblu, w otoczeniu pergaminów, świec i przypasanych szabli, przy toastach czerwonego wina, podpisano nader ważny dokument z historii Polski. Zakończono gehennę szwedzką na ziemiach polskich, skończył się rabunek szwedzkich żołdaków, zamknięto straszną kartę dziejów. Stół milczy, świece się nie palą, oryginał dokumentu śpi zapewne w jakichś pancernych szafach godnych archiwów. Ale nad stołem, na murze, w trójkącie utworzonym z żeber gotyku podpierających niski sufit (obok w wysmukłej katedrze ledwo dostrzega oko turysty cuda Oliwa - fronton katedry October/Październik 2009 architektury strzelistej jak porządne modły wznoszone do nieba) widzę nagle napisy po łacinie. Ktoś wtedy w języku łacińskim ułożył tekst (czyli w ogólnie znanym wówczas języku angielskim europejskiego XVII wieku), który plus minus oznajmia dowcipnie, czasem nawet linijki rymując, iż: Oliwa to anagram słowa gwałt. Drzewo oliwne uzdrawia. Oliwa jest lekarstwem dla bezsilnej ojczyzny. Oliwa bowiem łagodzi. Nie rani, nie kłuje, lecz działa jak maść. Oliwka to owoc a nie żałoba. Mała oliwka wydała życiodajne traktaty to najsłodszy lek. Ten lek to pokój, który najpierw został zgwałcony, a potem pokonał gwałt. Jestem wzruszony pozytywną i pacyfistyczną wymową polityczną anonimowego tekstu, jego realistyczną filozofią, jego rymami (lenit haud laesit non punxit at unxit fructus non luctus), istniejącymi tylko w łacinie nieklasycznej. Są tu ciekawe aluzje do oliwki jako symbolu pokoju. Autor fresku znał stary testament. Zna passus, gdzie w trakcie potopu Noe robi test meteorologiczny: przez okienko drewnianej arki wypuszcza na zewnątrz gołąbka. Ten po chwili wraca, niosąc w dziobku gałązkę oliwną. To sygnał końca potopu i rozpoczynania życia na nowo... Tutaj robi aluzje ad hoc, i słusznie, bo miejscowość nazywa się Oliwa (po niemiecku Oliva), zatem te paralele i gry słów są językowo na miejscu. Dowcipnie mówiąc: tu w Oliwie w roku 1660 nie dolewano oliwy do ognia. Wręcz przeciwnie: ogień i miecz przestały straszyć ludność Polski, zdziesiątkowanej przez brutalność militarną Szwedów. Tych samych Szwedów, którzy nam się dziś kojarzą z wieloletnią neutralnością, cywilizowanym narodem i świetnie działającym systemem opieki społecznej... Bardzo finezyjnie na tym łacińskim fresku oznaczono samą datę podpisania pokoju. Dosłownie po Refektarz

13 October/Październik 2009 cytowanym już przeze mnie tekstem upamiętniającym błogosławieństwa stanu pokoju, jest napisane: Anno quo pax modo claret, czyli jedynie W roku, w którym pokój w ten sposób jaśnieje. Ale nadal pozostaje tajemnicą Ale kiedy konkretnie? W którym roku?. Przemyślny autor odpowiada na to ciekawskie pytanie właśnie literami tekstu. Jest on bowiem grą liter dużych i małych, czyli majuskuł i minuskuł. Dokładnie jest on napisany tak: pax MoDo CLaret. A zatem uwypuklił majuskuły X + M + D + C + L. Jeśli dodamy teraz te duże litery jako odpowiedniki tzw. rzymskich cyfr, to uzyskamy odpowiedź: X=10; M=1000; D=500; C=100 a L=50. Daje to sumę = 1660! Ten typ notacji litery jako cyfry był wtedy w Europie bardzo modny i w Oliwie mamy piękny jego przykład. Jeszcze jeden element intelektualnej zabawy, jaką może przeżyć doświadczony turysta, krążący po europejskich szlakach. Wspomniana i zapomniana epoka wojen szwedzkich miała mnóstwo dramatycznych momentów. Polska dyplomacja jeszcze przed działaniami wojennymi chciała skłonić Szwecję do wspólnej wyprawy przeciw Rosji. Nic z tego nie wyszło. W 1655 roku szwedzka armia wkracza jednocześnie na Litwę i do Wielkopolski. Horror i strach! Polacy przegrywają pod Ujściem, Radziwiłłowie przechodzą na stronę okupantów, król Jan Kazimierz ucieka za granicę. Polska pozbawiona jest rządzącej sprawnie głowy. Król wraca jednak do Polski. Zabiera nawet swoją żonę. Przestał się bać. Wszystkich oczy skierowane są na Częstochowę. Tam dokonuje się cud obraz Madonny z ołtarza, przechowywany tu od wieków, pokazany z wyżyn klasztornego bastionu działa skutecznie odstraszająco na dotąd zwycięską armię P a n o r a m a P o l s k a 13 Szwedów. Polska powoli dźwiga się z letargu. Do dziś nie wiadomo dlaczego Szwedzi nie szli dalej na Śląsk. Polska broni swego tradycyjnego katolicyzmu przeciw protestantom. W Łańcucie ogłasza się powszechną obronę ojczyzny, magnaci po chwili słabości, powracają do obozu polskiego. Nadal toczą się ciężkie walki w Warszawie. Lato 1656 roku jest dramatyczne w nowej stolicy Polski. Prusy ćwiczą się w skomplikowanej strategii jako wrogowie polskiej racji stanu, zaczynając budować swą potęgę. Dojdzie ona do szczytu w 1871 roku, kiedy to z Prus powstaną nowoczesne Niemcy. Karol Gustaw, król szwedzki robi co może, by rzucić Polskę na kolana. Dokonuje dyplomatycznego manewru organizuje unię wielu państw, czyli układ wyraźnie groźny dla przetrwania Polski. Symptomatyczny jest udział księcia Rakoczego w tym układzie. Jest to jedyny przypadek w historii obu krajów, że Węgry stały się nagle wrogiem Polski. Rakoczy przegrywa jednak, gdyż pokonuje go Stefan Czarniecki. I tak to Węgry do dzisiaj kojarzą nam się z wiecznymi bratankami. Stoję przed stołem w klasztorze oliwskim i kontempluję elegancki i cichy mebel. Dyplomatycznie Polska wyszła z pożogi szwedzkiej zupełnie dobrze. Z zasadniczego korpusu terytorialnego uratowała praktycznie wszystko, dzięki 9 podpisom dygnitarzy, którzy schylali się nad tym pięknym stołem, wziąwszy pióro gęsie do ręki. Zatem wszystko zostało po staremu, albo jak to nazywa się po łacinie status quo ante bellum, czyli stan taki, jak przed wojną. I po co to wszystko? Czyż nie lepszy jest układ, jak ten, wynegocjowany choćby w Oliwie: pokój, do dziś jaśniejący? Wiesław PIECHOCKI Stół z 1660 roku Serenity Funeral Service Princess Elizabeth Avenue NW Edmonton, AB T5G 0X9 Tel Fax YOUR COMMUNITY OWNED NOT-FOR-PROFIT SOCIETY

14 14 P a n o r a m a P o l s k a Alberta Government News October/Październik 2009 Emergency Care Increased Our Government is investing $18 million more to improve access to the emergency department at the Stollery Children s Hospital. The Hospital is committing an additional $5 million to the project bringing the total to $23 million. The project will involve separating and expanding the emergency department shared by the University of Alberta (U of A) Hospital and the Stollery Children s Hospital. Restorative justice programs are an alternative or supplement to any sentence, such as house arrest, probation or a jail term and can be initiated at any time during the criminal justice process. Groups involved in restorative justice projects can apply for funding through the Alberta Community Restorative Justice Grant Program. Those eligible for funding are incorporated non-profit and volunteer organizations, coalitions, local Film Industry Gets a Boost Changes to the maximum value of grants available to film and television productions, under the Alberta Film Development Program, provide more opportunity for projects to be filmed in our province. In an effort to retain current productions and attract new productions to Alberta, grant percentages for eligible costs have been increased by 6%, and the perproject grant cap has been raised to $5 million from $3 million. For more information, please visit or call (780) Fall Session Starting The Fall sitting of the Alberta Legislature will commence on October 26. Essentially, it will focus on completing legislation left over from the Spring Session and also on some new legislation, if necessary. After experiencing a substantial increase in the number of annual visits to its emergency department (from 12,000 in 2001 to 24,000 in 2008/09), this expansion became necessary to maintain the high quality of service. Government funding for this project comes from Alberta Health Services previously approved capital budget. Work on the project design and tendering will now continue and construction will start very soon thereafter. For further information, please visit or call (780) Justice Program Enhanced Our Government has allocated over $300,000 in grant money to support restorative justice programs and initiatives throughout the province. Hon. Gene Zwozdesky Report from the Alberta Legislature Style wychowawcze jaki wybrać? Rodzice są autorytetem. Przyznanie się do niewiedzy lub błędu rujnuje ten obraz w oczach dziecka i podważa jego wiarę w rodziców. Dlatego trzeba starannie ten obraz autorytetu pielęgnować. Słowo rodzica jest święte i nie ma zmiłuj. Darek Dzieci mają w sobie wszystko, co potrzebne do harmonijnego rozwoju. Zadaniem rodziców jest zapewnienie optymalnych warunków, usuwanie frustracji i eliminowanie przeszkód. Agata Mamy kilka prostych zasad, np. nie kłamać, pomagać w domu. Sami ich przestrzegamy i wymagamy tego od dzieci. Z drugiej strony bacznie obserwujemy ich rozwój i np. widzimy, że Maciuś lubi rysować, więc kupujemy pisaki, kolorowe papiery i razem wymyślamy różne zabawy plastyczne. Chcemy, żeby dziecko rozwijało swe talenty, a jednocześnie uczymy uporządkowanego, jasnego systemu wartości. Marta Gdy pojawiają się dzieci małżonkowie czasem ze zdumieniem odkrywają, że każde z nich ma odmienne community groups, and Government of Alberta sanctioned youth justice committees. Information and application forms are available on the Alberta Solicitor General and Public Security crime prevention website at or call (780) The deadline for applications is October 15 at 4:30 p.m. These changes are retroactive to April 1, Our Government s contribution to the Alberta film fund is now $20 million annually. Alberta s film industry (government-grant-funded, and/or privately-only funded), now generates several hundreds of millions of dollars of economic activity in the province. The Alberta Film Development Program provides funding support for the development of a strong Alberta production industry, and generates hundreds of jobs for Albertans. It also helps Alberta compete in motion picture production and investment within the national and international marketplace. wyobrażenie na temat metod wychowawczych. Zwykle pomysły na wychowanie dzieci czerpiemy z własnego domu, naśladując swoich rodziców. Choć w niektórych przypadkach staramy się unikać metod przez nich stosowanych. Gdy współmałżonek stosuje odmienne od naszych metody wychowawcze, źle się z tym czujemy. Może być to odczucie na tyle silne, że próbujemy zmieniać styl małżonka, interweniować, gdy rozmawia z dzieckiem, czy zmieniać wydane przez niego dziecku polecenia. Dlaczego nie należy naprawiać błędów drugiej osoby? Musimy sobie uświadomić, że próby uratowania dziecka przed błędnymi metodami, czy próby kontrolowania wszelkich poczynań małżonka nie są ani konieczne, ani mądre. Zaznaczam, że nie mówimy tu o patologii tzn. sytuacji gdy małżonek katuje dziecko, lub je wykorzystuje seksualnie! Wtedy jak najbardziej należy interweniować. W normalnej rodzinie jednak mądrzej jest się powstrzymywać od prób napraw stylu rodzicielstwa drugiej osoby. Dlaczego? Working with you and for you! Hon. Gene Zwozdesky is the Member of the Legislative Assembly of Alberta for Edmonton Mill Creek, Minister of Aboriginal Relations and Deputy Government House Leader Edmonton Mill Creek Constituency Office 8207 Argyll Road Edmonton, Alberta T6C 4B2 Tel Gdy spostrzegamy czyiś błąd, naturalnym impulsem jest próba naprawienia tego błędu. Jeśli np. uważamy, że małżonek jest zbyt surowy, stajemy się bardziej pobłażający, niż zwykliśmy być. Taki impuls jest zgubny w skutkach. Nie tylko nie naprawiamy błędu małżonka, ale doprowadzamy własne metody wychowawcze do granic absurdu. Np. Paweł często nosi swoją pięcioletnią Zosię na barana i strasznie się męczy. Mama Zosi uważa, że to zbytnie pobłażanie i w efekcie ostro krytykuje męża za noszenie, nawet gdy córeczka jest naprawdę zmęczona. Oczywiście rezultatem częstych krytyk jest osłabienie więzi małżeńskich, a inteligentne dziecko podłapuje nową metodę manipulowania rodzicami. Zosia daje sobie wyperswadować niesienie na barana, pod warunkiem, że rodzice kupią jej loda lub czekoladkę. Po drugie, gdy krytykujemy małżonka, zamyka się i nastawia obronnie. Oznacza to, że nie masz szans na przekazanie mu nowych pomysłów. Po szeregu nieprzyjemnych lub wręcz agresywnych uwag krytycznych każda nowa jest spostrzegana jako atak.

15 October/Październik 2009 Co zrobić? Na pytanie czy istnieje idealny system wychowawczy muszę jako psycholog odpowiedzieć: nie ma. Każda metoda ma swoje wady i zalety. To co warto robić, to szczere rozmowy na temat wychowywania dzieci. Jeśli naprawdę czujesz potrzebę skrytykowania małżonka, nigdy nie rób tego przy dzieciach. Omówcie różnice w podejściu na osobności w przyjaznej rozmowie. Dobrze jest na początek znaleźć rzeczy, co do których się zgadzacie. Następnie omówcie różnice. Wyjaśnijcie sobie czym się kierujecie postępując w określony sposób. Paweł np. stwierdził, że pracując poza domem cieszy się z każdego kontaktu z córeczką, próbując jej wynagrodzić swą nieobecność. Jego żonie z kolei nie podoba się noszenie Zosi na barana ponieważ potem Paweł ma problemy z kręgosłupem i jest zbyt wykończony, by choćby porozmawiać wieczorem z żoną. Jeżeli tylko są możliwe kompromisy należy je wcielić w życie. Gdy rozmawiacie o swoich pomysłach na wychowywanie dziecka, warto też zdać sobie sprawę z istnienia trzech podstawowych stylów dyscypliny rodzicielskiej i ich skutków. Wracając do cytatów z początku artykułu: Darek jest zwolennikiem autorytarnej (apodyktycznej) formy kontroli. Dąży do kształtowania i kontrolowania zachowań swych dzieci za pomocą bezwzględnego egzekwowania ustalonych sposobów postępowania. W jego rodzinie nie ma miejsca na błędy. Wszelkie zachowania niezgodne ze standardami są karane. Agata wyznaje liberalną (permisywną) formę kontroli, polegającą na unikaniu kar. Konsultuje z dziećmi wszelkie decyzje i pozwala im uczyć się na własnych błędach. We wszystkim co robią znajduje dobre strony. Marta z kolei stosuje racjonalną (autorytatywną) formę kontroli. Polega to na stanowczym wymaganiu przestrzegania ustalonych zasad, jednak także wyjaśnia dzieciom przyczyny utrzymywania P a n o r a m a P o l s k a 15 dyscypliny. Jednocześnie dba o rozwój wrodzonych zdolności. Badania psychologiczne pokazują, że rodzice autorytarni, pozostawiający dzieciom niewielki margines wolności i kontrolujący większość ich aktywności uczą swoje potomstwo konformizmu i uległości. U starszych dzieci metoda ta prowadzi bardzo często do buntu i agresji. Z kolei rodzice liberalni, unikający kar, dbający o maksymalne zapewnienie dzieciom dobrego samopoczucia uczą dzieci egoizmu, w rezultacie wychowując niedojrzałych samolubów. Zatem dzieci rodziców autorytarnych bywają agresywne i zbuntowane ponieważ mają za mało wolności, dzieci rodziców liberalnych są egoistyczne i nieodpowiedzialne, ponieważ tej wolności mają za dużo. Najbardziej sprzyjającą atmosferę w rodzinie tworzy racjonalna metoda kontroli. Dziecko ma wolność rozwoju zainteresowań, przyjaźni itp. a jednocześnie jasną świadomość granic wolności w postaci rodzinnego systemu wartości. Bogna Białecka psycholog autorka szeregu książek o charakterze poradników psychologicznych. M.in. Mam mądre i dobre dziecko, O problemach nastolatków Przybyłeś do Edmonton? Citizen and New Arrival Information Centre w ratuszu miejskim to pierwszy krok by uzyskać informacje o: Usługach miejskich Usługach społecznych Programach w parkach Mieszkaniach Szkolnictwie Wypoczynku Osadnictwie Komunikacji Usługach dla seniorów Po informacje możesz również dzwonić pod numer 311 PA N O R A M A P O L S K A T H E P O L I S H PA N O R A M A Editorial Board Zespół Readakcyjny: Executive Editor- Redaktor Naczelny Marek Stepczyński Mariusz Dastych Edward Możejko Piotr Węcław Conrtibutors Współpraca: Zygmunt Cynar Marek Kopaczyk Tomasz Kornecki Wiesław Piechocki Marek Różycki Jr. Internet Edition Wydanie Internetowe: Marcin Janiszewski Desktop Publishing Skład komputerowy: Asia Zawaduk Advertizing Dział Reklam: Tel Reklamy i ogłoszenia oraz życzenia można zamawiać nadsyłając ich treść wraz z odpowiednią opłatą na adres redakcji: Suite 1240, 5328 Calgary Trail S. Edmonton, Alberta T6H 4J8, Canada Czeki lub przekazy pienieżne należy wystawiać na Panoramę Polską. Redakcja nie odpowiada za treść, ani za formę zamieszczonych ogłoszeń, jak również za poglądy autorów publikowanych tekstów, z którymi często się nie zgadzamy. Advertizing Deadlines: advertizing space must be reserved no later than on the 15th of the month preceding publication date (e.g. January 15 for February edition). Advertizing discounts: 6 inserts 10% off, 12 inserts 20% off. Make your cheque or money order payable to Panorama Polska. Please send letters to the editor to: Include address and telephone number. We reserve the right to edit all letters. Przyjmujemy do druku tylko teksty nadesłane pocztą elektroniczną (MS Word z polskimi znakami). Zastrzegamy sobie prawo skracania i adjustacji tekstów oraz zmiany tytułów. Redakcja nie zwraca nadesłanych materiałów.

16 Dr ANITA DORCZAK ADWOKAT / NOTARIUSZ CALGARY Tel lub Services also available in Spanish ODSZKODOWANIA POWYPADKOWE EDMONTON Tel Dr Agnieszka Palczak i dr Renata Wachowska przyjmują pacjentów w gabinecie dentystycznym Ave. Edmonton Tel POLISH FOOD CENTER Tel: (780) Princess Elizabeth Ave. (Otwarci 7 dni w tygodniu) AGENT Western Union Dr. Elizabeth M. Opara, D.D.S Ave., N.W. Edmonton, AB T5L 4Y8 Phone: Fax: Fundacja Pomocy Dzieciom im. Magdy Tomczak The Magda Tomczak Children s Aid Foundation Celem fundacji jest niesienie pomocy medycznej i humanitarnej zwiazanej ze zdrowiem dzieci. c/o Street, AB T5G 2P8 Tel/Fax Tel Szybkie bezwysilkowe i bezpieczne odchudzanie s Studio Zdrowia i Urody Cellenergie Studio Cellenergie oferuje pakiety modelujace sylwetke, w ktorych wykorzystuje sie miedzy innymi elektrostymulacje miesni brzucha, plecow ud i posladkow polaczona z masazem prozniowym, terapia laserowa oraz kabina na podczerwien. Ponadto zapraszamy na szeroki zakres zabiegow kosmetycznych, pielegnacyjnych na twarz i cialo jak i usuwanie cellulitu i terapeutyczne masaze. West Edmonton Commerce Park street Edmonton. AB Tel:

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1 Przedstawianie się

Lekcja 1 Przedstawianie się Lekcja 1 Przedstawianie się i poznawanie innych 2 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Przedstawianie się w sytuacji

Bardziej szczegółowo

Zestawienie czasów angielskich

Zestawienie czasów angielskich Zestawienie czasów angielskich Present Continuous I am, You are, She/ He/ It is, We/ You/ They are podmiot + operator + (czasownik główny + ing) + reszta I' m driving. operator + podmiot + (czasownik główny

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki 2017-2018 Zanim zaczniesz wypełniać formularz, zapoznaj się z Instrukcjami! Imię i nazwisko:

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

EuroWeek Szkoła Liderów 2015

EuroWeek Szkoła Liderów 2015 EuroWeek Szkoła Liderów 2015 Tegoroczny Obóz Językowy Euroweek, niewątpliwie był jednym z tych wyjazdów, które zapadają w pamięci na długie lata. Grupa uczniów z naszej szkoły wraz z nauczycielem języka

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND Ala ma kota is a network of non-public education preschools which are entered into the register of non-public schools and institutions of the Capital City of

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to eat out jeść poza domem Czy często jadasz poza domem?

Bardziej szczegółowo

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my Volley English! Już od dziś, co miesiąc, znajdziecie w naszym serwisie nową ofertę. Zapraszamy Cię do nauki angielskiego w praktycznym wydaniu. Przygotowaliśmy dla Ciebie wyjątkowe materiały, które odnoszą

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 2

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 2 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 2 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be at school być w szkole Jestem teraz w szkole. (1)

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE 1) SIMPLE PRESENT (Czas teraźniejszy prosty) CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE informujemy o czyimś zwyczaju, przyzwyczajeniu czynności powtarzające się, rutynowe plan lekcji, rozkłady jazdy + czasownik zwykły

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to take a rest - odpocząć Muszę odpocząć. (5) Czy chcesz

Bardziej szczegółowo

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Poziom rozszerzony Język angielski Język angielski. Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I W schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

Anything else? Are you all right? Are you drinking milk now? Are you single or married? Are you sure? Can I make a phone call please?

Anything else? Are you all right? Are you drinking milk now? Are you single or married? Are you sure? Can I make a phone call please? Anything else? Are you all right? Are you drinking milk now? Are you single or married? Are you sure? Can I make a phone call please? Can you drive a car? Can you meet me tomorrow? Can you recommend a

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Zadania egzaminacyjne Rozmowa wstępna (rozgrzewka językowa) Zadanie 1 rozmowa sterowana Zadanie 2 ilustracja + 3 pytania Zadanie

Bardziej szczegółowo

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MASTERS WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MTB ORIENTEERING

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi SIERPIEŃ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Egzamin maturalny z języka angielskiego

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka angielskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar

Bardziej szczegółowo

POLISH CULTURAL FOUNDATION

POLISH CULTURAL FOUNDATION 177 Broadway Clark, New Jersey 07066 Tel: 732-382-7197 Fax: 732-382-7169 web: www.pcfnj.org e-mail: pcf@pcfnj.org Accept our cordial invitation to JOIN TODAY! Come visit and experience our hospitality.

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be at the airport być na lotnisku Ona jest teraz na

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: j. angielski, poziom A1 Termin szkolenia: 15. 12. 2014 r. 06. 05. 2015 r. Termin Egzaminu

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI

Bardziej szczegółowo

1.How do you rate the English language skills of Polish students?

1.How do you rate the English language skills of Polish students? PODSUMOWANIE WYNIKÓW ANKIET DLA OPIEKUNÓW PORTUGALSKICH PODCZAS STAŻU LEONARDO DA VINCI - MAJ 2013 1.How do you rate the English language skills of Polish students? -bad 0 -insufficient 0 -sufficient 0

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY BADANIE DIAGNOSTYCZNE W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY GRUDZIEŃ 2011

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY BADANIE DIAGNOSTYCZNE W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY GRUDZIEŃ 2011 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY Poziom podstawowy Język angielski Język angielski. Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY Zadanie 1. Which person L (Liz) J (Jim) 1.1. thinks that a particular TV series is very

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY (A1)

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY (A1) EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY (A1) ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA KWIECIEŃ 2013 Rozumienie ze słuchu Wymagania ogólne II. Rozumienie Uczeń rozumie

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT 2. The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry. Conference information:

KOMUNIKAT 2. The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry. Conference information: AT 1 KOMUNIKAT 2 The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry Conference information: AT 1 PLACE OF CONFERENCE Address: ACH - DS "Krakowiak" 30-150 Kraków

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

DRODZY WOKALIŚCI. Pozdrawiam serdecznie. Do zobaczenia. Ola Królik 1. Selah Sue - This World https://www.youtube.com/watch?

DRODZY WOKALIŚCI. Pozdrawiam serdecznie. Do zobaczenia. Ola Królik 1. Selah Sue - This World https://www.youtube.com/watch? DRODZY WOKALIŚCI. Podczas tegorocznych, zimowych warsztatów muzycznych będziecie mogli pośpiewać zarówno solo jak i w zespole. Pierwszego dnia odbędzie się spotkanie organizacyjne, zaraz po nim zabierzemy

Bardziej szczegółowo

Lekcja 10 Podróżowanie

Lekcja 10 Podróżowanie LEKCJA 10 Lekcja 10 Podróżowanie 59 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Kupowanie biletu na pociąg - Hello,

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015

SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CZĘŚĆ 2. JĘZYK ANGIELSKI PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ (S1) Czas pracy: 45 minut GRUDZIEŃ 2013 Zadanie 1. (0 3) Usłyszysz dwukrotnie trzy teksty. Na podstawie informacji

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 5

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 5 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 5 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be to do something mieć coś zrobić Mam jej pomóc jutro.

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SHEMAT PUNKTOWANIA KWIEIEŃ 2014 Rozumienie ze słuchu Wymagania ogólne II. Rozumienie Uczeń rozumie proste,

Bardziej szczegółowo

Galeria Handlowa Starogard Gdański

Galeria Handlowa Starogard Gdański Galeria Handlowa Starogard Gdański Parkridge Retail Miasto Starogard Gdański leży w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego, w pobliżu Borów Tucholskich, nad rzeką Wierzycą na Pojezierzu Starogardzkim.

Bardziej szczegółowo

NAUCZYCIELE/TEACHERS Nauczyciele z Polskiej Szkoły Sobotniej z Liverpool:

NAUCZYCIELE/TEACHERS Nauczyciele z Polskiej Szkoły Sobotniej z Liverpool: NAUCZYCIELE/TEACHERS Nauczyciele z Polskiej Szkoły Sobotniej z Liverpool: posiadają odpowiednie kwalifikacje, przygotowanie pedagogiczne oraz doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą, stosują w swojej

Bardziej szczegółowo

UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : 55 mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci

UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : 55 mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci IP/8/899 Bruksela, dnia 9 grudnia 8 r. UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci Od dnia stycznia 9 r. UE będzie miała nowy program Bezpieczny

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian od roku szkolnego 2014/2015

Sprawdzian od roku szkolnego 2014/2015 Sprawdzian od roku szkolnego 2014/2015 Część 2. Język angielski Przykładowy zestaw zadań dla uczniów słabowidzących (S4) Czas pracy: 45 minut (Czas pracy będzie wydłużony zgodnie z opublikowanym w 2014

Bardziej szczegółowo

Procedura check in dla gościa z rezerwacją Uprzejme powitanie gości Witam Serdecznie w naszym hotelu Welcome to our Hotel. Welcome at X Hotel Dzień dobry Good morning. Zapytanie o rezerwację lub w czym

Bardziej szczegółowo

Rozmowa kwalifikacyjna z pracodawcą po angielsku str. 4 Anna Piekarczyk. Od Wydawcy

Rozmowa kwalifikacyjna z pracodawcą po angielsku str. 4 Anna Piekarczyk. Od Wydawcy Spis treści Sposoby na udaną rozmowę kwalifikacyjną...5 Lista czasowników, które warto znać i zastosować podczas rozmowy kwalifikacyjnej...9 Lista przymiotników opisujących charakter... 11 Dla pracodawcy:

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

3. AT THE HOTEL W HOTELU. Adam is at the Garden Inn Hotel reception desk. He is checking-in.

3. AT THE HOTEL W HOTELU. Adam is at the Garden Inn Hotel reception desk. He is checking-in. 3. AT THE HOTEL W HOTELU Adam is at the Garden Inn Hotel reception desk. He is checking-in. Let me see Can you spell It s Is that right? Actually, it was for a week! Let me check I m sorry. Here is the

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 26 Informator o egzaminie maturalnym z języka obcego nowoŝytnego Część ustna (bez określania poziomu) Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Bardziej szczegółowo

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF By 0 - Are you searching for Perspektywy pdf Books? Now, you will be happy that Perspektywy PDF is available at our online library

Bardziej szczegółowo

Hello Cheeky rozkład materiału

Hello Cheeky rozkład materiału Unit 1 Hello, Cheeky Monkey! witanie się i żegnanie z maskotką podawanie swojego imienia rozpoznawanie postaci w rozpoznawanie poszczególnych części ciała Hello/ Bye-bye Eyes Ears mouth What s that? Who

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum. Poziom podstawowy

Gimnazjum. Poziom podstawowy Diagnoza szkolna Gimnazjum. Poziom podstawowy Klasa 1. Grupa A Test na koniec roku szkolnego Imię Nazwisko Klasa 01 Zadanie 1. Usłyszysz dwukrotnie trzy teksty. Na podstawie informacji zawartych w nagraniu

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ Egzamin maturalny maj 2009 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1. E 1.2. A 1.3. Zdający selekcjonuje informacje (II. 1 d)

Bardziej szczegółowo

Dynamiczny DNS dla usług typu Neostrada przykład konfiguracji

Dynamiczny DNS dla usług typu Neostrada przykład konfiguracji W usłudze Neostrada TP czy Net24 (Netia) router otrzymuje jeden publiczny adres IP, który zapewnia globalną osiągalność routera z dowolnego miejsca w Internecie. Niestety adres ten ulega losowej wymianie

Bardziej szczegółowo

Your bridge to opportunities+

Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV 64,000 sqm warehouse space in strategic location Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV Wrocław, ul. Kwiatkowskiego Goodman Wrocław IV Wrocław, Kwiatkowskiego Street Zbliż

Bardziej szczegółowo

Ilona B. Miles website Terms of Use (ewentualnie: Service)

Ilona B. Miles website Terms of Use (ewentualnie: Service) Ilona B. Miles website Terms of Use (ewentualnie: Service) 1. The owner of the website Ilona B. Miles is Success Solutions LLC, Sonaty Street 6/1108, 02-744 Warsaw, Tax Identification Number: 5213689531,

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi CZERWIEC 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world PROGRAM Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie Tytuł projektu: My dream will change the world Państwa partnerskie: Hiszpania i Włochy Czas realizacji projektu:

Bardziej szczegółowo

MATURA SPEAKING TESTS. Modules 1 4. Egzamin maturalny z języka angielskiego Wersja dla zdającego. Zestaw 1. 3 minuty. Zadanie 1. Zadanie 3.

MATURA SPEAKING TESTS. Modules 1 4. Egzamin maturalny z języka angielskiego Wersja dla zdającego. Zestaw 1. 3 minuty. Zadanie 1. Zadanie 3. MATURA SPEAKING TESTS Modules 4 Życie rodzinne i towarzyskie Człowiek, Sport Zakupy i usługi, Żywienie Wersja dla zdającego minuty Razem z przyjacielem/przyjaciółką organizujesz wspólne przyjęcie urodzinowe.

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CZĘŚĆ 2. JĘZYK ANGIELSKI

SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CZĘŚĆ 2. JĘZYK ANGIELSKI SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CZĘŚĆ 2. JĘZYK ANGIELSKI PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ DLA UCZNIÓW Z AUTYZMEM, W TYM Z ZESPOŁEM ASPERGERA (S2) Czas pracy: 45 minut Czas pracy będzie wydłużony zgodnie

Bardziej szczegółowo

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko April 22, 2012 Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik Tatrzanski Park Narodowy Director Pawel Skawinski (host) Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for National Parks Jan Reklewski Tatras

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Section Mark Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 3.

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 3. Zadanie 1. Usłyszysz dwukrotnie trzy teksty. Na podstawie informacji zawartych w nagraniu, w zadaniach 1.1. 1.3. z podanych odpowiedzi wybierz właściwą. Zakreśl literę A lub B. 1.1. Chłopiec dzwoni do

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A7)

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A7) EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SHEMATY PUNKTOWANIA (A7) GRUDZIEŃ 2013 Zadanie 1. (0 4) II. Rozumienie wypowiedzi. Zdający rozumie [

Bardziej szczegółowo

I webinarium 18.02.2015

I webinarium 18.02.2015 I webinarium 18.02.2015 Współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013.

Bardziej szczegółowo

MATURA USTNA: ZESTAW 1

MATURA USTNA: ZESTAW 1 MATURA USTNA: ZESTAW 1 Twój kolega/twoja koleżanka chce dowiedzieć się czegoś o Twojej klasie. Poniżej podane są 4 kwestie, które musisz omówić w rozmowie z egzaminującym. Liczba uczniów w klasie Atmosfera

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Przedszkole i Żłobek EPIONKOWO

Niepubliczne Przedszkole i Żłobek EPIONKOWO KROPECZKI MIESIĄC: PAŹDZIERNIK 2013R. TEMAT MATERIAŁ Hello again! What s your name? Proste powitania Wskazywanie kolegów/koleżanek Śpiewanie piosenki Dialogi A. Hello! I am Kasia. My name is Kasia What

Bardziej szczegółowo

MATURA USTNA: ZESTAW 1

MATURA USTNA: ZESTAW 1 MATURA USTNA: ZESTAW 1 1 człowiek życie rodzinne i towarzyskie kultura W czasie pobytu za granicą uczestniczysz w kursie języka angielskiego. Jesteś na pierwszych zajęciach. Przedstaw się koledze/koleżance

Bardziej szczegółowo

Hershey Resorts. W skład Hershey Resorts wchodzi m.in. szereg hoteli, restauracji, sklepów i przede wszystkim wielki park rozrywki.

Hershey Resorts. W skład Hershey Resorts wchodzi m.in. szereg hoteli, restauracji, sklepów i przede wszystkim wielki park rozrywki. www.hersheypa.com Hershey Resort znajduje się w bliskim sąsiedztwie z Nowym Jorkiem, Baltimore i Waszyngtonem. Hershey w stanie Pennsylvania jest znane jako najsłodsze miejsce na ziemi, ponieważ słynie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI

Bardziej szczegółowo

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1.

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1. Share w2 Exit Questionnaire version 2.7 2006-09-29 XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW 1. Kontynuuj XT006_ PROXY RESPONDENT'S SEX 1. Mężczyzna 2. Kobieta XT002_ RELATIONSHIP TO THE DECEASED IF XT002_

Bardziej szczegółowo

Why choose No Hau Studio?

Why choose No Hau Studio? Why choose No Hau Studio? We ve been perfecting our skills for over 10 years. Branding and Communications are the core of our activities. B2B is our speciality. Customer s Satisfaction is our priority.

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Virginia Evans Jenny Dooley

Spis treści. Virginia Evans Jenny Dooley pis treści chool... p. y things... p. ports... p. y home... p. 8 y family... p. 0 nimals... p. Free-time activities... p. 8 Food... p. Virginia vans Jenny ooley łownictwo ZZW chool like aths and nglish

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA DECYZJI I KOMPETENCJI FINANSOWYCH OSÓB STARSZYCH W UJĘCIU EKONOMICZNYM

PROBLEMATYKA DECYZJI I KOMPETENCJI FINANSOWYCH OSÓB STARSZYCH W UJĘCIU EKONOMICZNYM PROBLEMATYKA DECYZJI I KOMPETENCJI FINANSOWYCH OSÓB STARSZYCH W UJĘCIU EKONOMICZNYM dr Sylwia Pieńkowska-Kamieniecka Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie dr Joanna Rutecka Szkoła Główna Handlowa

Bardziej szczegółowo

Comenius Project "Mothering to water - to nurture, protect and guarantee the future" Comenius 2013. Polska Włochy Holandia Turcja Austria

Comenius Project Mothering to water - to nurture, protect and guarantee the future Comenius 2013. Polska Włochy Holandia Turcja Austria Comenius Project "Mothering to water - to nurture, protect and guarantee the future" Comenius 2013 Polska Włochy Holandia Turcja Austria Poland Italy Netherland Turkey Austria Podróż była długa i nużąca,

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

Dobry wieczór. Cieszę się, że mogę być na Festiwalu po raz drugi. [Congratulations to Gołda Tencer and the Shalom Foundation.]

Dobry wieczór. Cieszę się, że mogę być na Festiwalu po raz drugi. [Congratulations to Gołda Tencer and the Shalom Foundation.] Ambassador Feinstein s Remarks at the Singer Jewish Cultural Festival, August 28, 2011 Dobry wieczór. Cieszę się, że mogę być na Festiwalu po raz drugi. in a row.] [Good evening. It is a great pleasure

Bardziej szczegółowo

Ocena funkcjonowania programu Indywidualnych Kont Emerytalnych implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia emerytalnego

Ocena funkcjonowania programu Indywidualnych Kont Emerytalnych implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia emerytalnego Zarządzanie Publiczne, 4(16)/2011, s. 95 118 Kraków 2012 Published online June 29, 2012 Ocena funkcjonowania programu Indywidualnych Kont Emerytalnych implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Darmowy artykuł, opublikowany na: www.fluent.com.pl

Darmowy artykuł, opublikowany na: www.fluent.com.pl Copyright for Polish edition by Bartosz Goździeniak Data: 4.06.2013 Tytuł: Pytanie o czynność wykonywaną w czasie teraźniejszym Autor: Bartosz Goździeniak e-mail: bgozdzieniak@gmail.com Darmowy artykuł,

Bardziej szczegółowo