Studia Poradoznawcze Journal of Counsellogy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Studia Poradoznawcze Journal of Counsellogy"

Transkrypt

1 Studia Poradoznawcze Journal of Counsellogy 2013

2 Copyright by Dolnośląska Szkoła Wyższa Copyright by Naukowe Towarzystwo Poradoznawcze Wrocław 2013 Rada naukowa Annamaria Di Fabio (Włochy), Berndt Joachim Ertelt (Niemcy), Jean Guichard (Francja), Gaby Jacobs (Holandia), Spyros Kriwas (Grecja), Robert Kwaśnica (Polska), Laura Nota (Włochy), Mark Savickas (USA), Ewa Solarczyk Ambrozik (Polska), Bogusław Śliwerski (Polska), Bożena Wojtasik (przewodnicząca) (Polska), Richard A. Young (Kanada) Zespół redakcyjny Alicja Kargulowa (redaktor naczelny) Elżbieta Siarkiewicz (z ca redaktora naczelnego) Anna Bilon (sekretarz redakcji) Witold Gidel (redaktor techniczny) Wojciech Sitek (redaktor statystyczny) Korekta językowa Zofia Smyk (język polski) Patrycja Poniatowska (język angielski) Projekt okładki Anna Mikoda Antoniewicz ISSN Adres redakcji Dolnośląska Szkoła Wyższa ul. Strzegomska Wrocław tel e mail:

3 Copyright by Dolnośląska Szkoła Wyższa Copyright by Naukowe Towarzystwo Poradoznawcze Wrocław 2013 Editorial Advisory Board Annamaria Di Fabio (Italy), Berndt-Joachim Ertelt (Germany), Jean Guichard (France), Gaby Jacobs (the Netherlands), Spyros Kriwas (Greece), Robert Kwaśnica (Poland), Laura Nota (Italy), Mark Savickas (US), Ewa Solarczyk-Ambrozik (Poland), Bogusław Śliwerski (Poland), Bożena Wojtasik (chairman) (Poland), Richard A. Young (Canada) Editors Alicja Kargulowa (editor in chief) Elżbieta Siarkiewicz (vice editor in chief) Anna Bilon (editorial assistance) Witold Gidel (typesetting) Wojciech Sitek (statistical editor) Proofreading Zofia Smyk (Polish language) Patrycja Poniatowska (English language) Cover design Anna Mikoda-Antoniewicz ISSN The Address University of Lower Silesia ul. Strzegomska Wrocław tel

4

5 Spis treści W imieniu redakcji Violetta Drabik-Podgórna I. Studia i rozprawy Profesorowi Jeanowi Guichardowi w odpowiedzi Odpowiadają: Alicja Czerkawska, Joanna Kłodkowska, Elżbieta Siarkiewicz, Daria Zielińska-Pękał, Edyta Zierkiewicz, Zebrała i opracowała: Alicja Kargulowa Anna Bilon Współczesne tendencje w badaniach poradnictwa kariery Monika Noworolnik-Mastalska Rozwój profesjonalny jako uczenie się w relacjach Alicja Kargulowa O potrzebie badań poradoznawczych. Ku antropologii poradnictwa II. Komunikaty z badań i opinie Sandra Collins, Nancy Arthur, Candace Brown, Barbara Kennedy Opinie doradców i opiekunów praktyk na temat kształcenia w obszarze wielokulturowości i sprawiedliwości społecznej III. Rekomendacje dla praktyki poradnictwa Tom Luken Przygotowanie do konstruowania kariery (career learning) czy rzeczywiście zmierzamy w dobrym kierunku? IV. Recenzje Elżbieta Siarkiewicz, Ewa Trębińska-Szumigraj, Daria Zielińska-Pękał, Edukacyjne prowokacje. Wykorzystanie etnografii performatywnej w procesie kształcenia doradców, 2012, Kraków, Impuls, ss Bogusław Śliwerski Bożena Wojtasik, Podstawy poradnictwa kariery. Poradnik dla nauczycieli, Warszawa, 2011, Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej, ss Sokratis Spyridis Joanna Minta, Od aktora do autora. Wspieranie młodzieży w konstruowaniu własnej kariery, Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej, Warszawa, 2012, ss Marcin Szumigraj

6 6 Studia Poradoznawcze 2013 V. Aktualności i kronika Katedra UNESCO Całożyciowego Poradnictwa Zawodowego organizatorem konferencji Poradnictwo kariery i dialog dla zrównoważonego rozwoju (Orientation, conseil et dialogue pour un développement humain durable), Wrocław, listopada 2013 roku Violetta Drabik-Podgórna, Marek Podgórny Kolokwium habilitacyjne Barbary Skałbani, Wydział Nauk Pedagogicznych Dolnośląskiej Szkoły Wyższej, Wrocław Alicja Czerkawska Doktorat Joanny Kłodkowskiej: Radzenie sobie ze zmianami w organizacjach (na przykładzie pracowników OHP), Wydział Nauk Pedagogicznych, Dolnośląska Szkoła Wyższa, Wrocław, 14 czerwca 2012 roku Joanna Minta Career Guidance for Social Justice, Prosperity and Sustainable Employment Challenges for the 21st. Century, Mannheim, Niemcy, 3-6 października, 2012 roku Anna Paszkowska-Rogacz Spyros Kriwas, Nauczyciel jako doradca, Naukowe Seminarium Poradoznawcze, Dolnośląska Szkoła Wyższa, Kłodzko, 24 stycznia 2013 roku Elżbieta Moroń XV Letnia Szkoła Andragogów i Poradoznawców, Międzygórze maja 2013 roku Joanna Kłodkowska

7 Contents On behalf of the Editors Violetta Drabik-Podgórna I. Studies and Dissertations Response to Professor Jean Guichard Responses by: Alicja Czerkawska, Joanna Kłodkowska, Elżbieta Siarkiewicz, Daria Zielińska-Pękał, Edyta Zierkiewicz, Compiled by: Alicja Kargulowa Anna Bilon Career Counselling: Current Trends in Research and Theory Monika Noworolnik-Mastalska Professional development as learning in relationships Alicja Kargulowa Why We Need Counsellogical Research: Towards an Anthropology of Counselling II. Research Reports Sandra Collins, Nancy Arthur, Candace Brown, Barbara Kennedy Counsellor and Supervisor Views of Multicultural and Social Justice Education III. Recommendations for Counselling Practice Tom Luken Are we on the right track with career learning? IV. Reviews Elżbieta Siarkiewicz, Ewa Trębińska-Szumigraj, Daria Zielińska-Pękał, Edukacyjne prowokacje. Wykorzystanie etnografii performatywnej w procesie kształcenia doradców (Educational provocations: On using performative etnography in counsellor education), 2012, Kraków, Impuls, p Bogusław Śliwerski Bożena Wojtasik, Podstawy poradnictwa kariery. Poradnik dla nauczycieli. (The basics of career counselling: A guide for teachers), Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej (National Centre for Supporting Vocational and Continuing Education), Warsaw, 2011, pp Sokratis Spyridis Joanna Minta, Od aktora do autora. Wspieranie młodzieży w konstruowaniu własnej kariery (From actor to author: Supporting the youth in constructing their careers), Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej (National Centre For Supporting Vocational and Continuing Education), Warsaw 2012, pp Marcin Szumigraj

8 8 Journal of Counsellogy 2013 V. News and Chronicles UNESCO Chair of Lifelong Guidance and Counselling: Conference Career Guidance, Education and Dialogue for a Fair and Sustainable Human Development (Orientation, conseil et dialogue pour un développement humain durable), Wrocław, November 26-27, Violetta Drabik-Podgórna, Marek Podgórny Barbara Skałbania s Habilitation Colloquium, Faculty of Education, University of Lower Silesia, Wroclaw Alicja Czerkawska Joanna Kłodkowska, PhD dissertation: Radzenie sobie ze zmianami w organizacjach (na przykładzie pracowników OHP) (Coping with changes in organisations: The case study of the Voluntary Labour Corps workers), Faculty of Education, University of Lower Silesia, Wroclaw, 14 June Joanna Minta IAEVG Conference: Career Guidance for Social Justice, Prosperity and Sustainable Employment Challenges for the 21 st Century, Mannheim, Germany, 3-6 October Anna Paszkowska-Rogacz Spyros Kriwas, Teacher as a counsellor, Counsellogy Seminar, University of Lower Silesia, Kłodzko, 24 th January Elżbieta Moroń The 15 th Summer School for Young Researchers on Adult Education and Counsellogists, May 22-24, 2013, Międzygórze, Poland Joanna Kłodkowska About the Authors Lista recenzentów/reviewers list

9 Studia 2013 Poradoznawcze

10

11 Studia Poradoznawcze 2013 ISSN Violetta Drabik-Podgórna Uniwersytet Wrocławski W imieniu redakcji Myśleć jak poradoznawca Tytuł tego krótkiego tekstu w sposób oczywisty nawiązuje do książki Bogusława Śliwerskiego Myśleć jak pedagog i stanowi próbę odpowiedzi na zaproszenie do włączenia się do dyskusji nad specyfiką pedagogicznej refleksji (Śliwerski, 2010, s. 31). Nie podejmuję się jednak konfrontacji z podjętym wyzwaniem w całej jego złożoności, lecz chciałabym ograniczyć swoje rozważania do jednego tylko obszaru, na którym działają pedagodzy (choć nie tylko oni się tym zajmują), a którym jest poradnictwo. Próby doprecyzowania samego pojęcia poradnictwo od lat podejmowane są przez badaczy, ale wydaje się, że w ostatniej dekadzie, na skutek pojawiających się na rynku różnorodnych usług pomocowych, coraz trudniej określić, co poradnictwem jest, a co nim nie jest. Niektóre działania występują pod nazwą poradnictwo, lecz nimi nie są; inne natomiast odżegnując się od poradnictwa w rzeczywistości realizują jego cele. Alicja Kargulowa pisze: poradnictwo stanowią działania racjonalnych podmiotów wchodzących w różnorodne relacje z innymi podmiotami. Za najbardziej charakterystyczną można w nim uznać relację międzyosobową, jaką nawiązują doradca i radzący się, zmierzając do opracowania porady wspólnie z radzącym się i dla niego, relację mającą swe miejsce w różnych kontekstach społecznych, ekonomicznych i kulturowych (Kargulowa, 2009, s. 22). Na tej samej stronie w przypisie dodaje: zwrot opracowanie porady jest tu pewnym skrótem myślowym. W relacji poradniczej nie zawsze chodzi o zwerbalizowaną poradę, czasem o wspólne bycie, okazanie zrozumienia, emocjonalne wsparcie (tamże). Zatem skoro poradnictwo nie ogranicza się do udzielania porad, ale może przybierać postać różnych form wsparcia, które pozwalają radzącemu się na znalezienie odpowiedzi na pytania: jak w danej sytuacji się zachować?, co myśleć?, co wybrać? czy wreszcie jak żyć?, to może równie dobrze być obecne i realizowane w relacji nauczyciela i ucznia, rodzica i dziecka, spowiednika i spowiadanego, terapeuty i pacjenta, coacha i klienta, trenera i uczestnika szkolenia, rehabilitanta i pacjenta, doradcy finansowego i klienta banku, choć oczywiście nauczanie, wychowywanie, spowiedź, terapia, coaching, trening, rehablitacja i doradztwo finansowe mają również inne funkcje. Nie chcę przez to powiedzieć, że poradnictwo jest wszechobecne i wszystko jest

12 12 Studia Poradoznawcze 2013 poradnictwem, ale pragnę zaznaczyć, że jest wpisane w różne role społeczne bardziej, niż nam się to wydaje. Skoro nie odmawiamy miana poradnictwa poradnictwu nieprofesjonalnemu (koleżeńskiemu, przyjacielskiemu, itp.), to dlaczego kwestionujemy poradnictwo tam, gdzie jest ono częścią wykonywanego zawodu? Wypowiedzi wielu autorów, przytaczane w tym tomie w odpowiedzi na dyskusję zainicjowaną przez Jeana Guicharda, są konstynuacją dyskursu, rozpoczętego jeszcze w latach 70. ubiegłego wieku właśnie przez Alicję Kargulową, która dokonała wyodrębnienia subdyscypliny, jaką jest poradoznawstwo. Wielokrotnie próbowała dookreślić, co kryje się za tą nazwą, więc trudno w tym miejscu przytoczyć wszystkie powstałe przez lata definicje. Przytoczę zatem tylko jedną z ostatnich, zawartą w książce Poradoznawstwo kontynuacja dyskursu. Jak pisze autorka: poradoznawstwo jest nauką o poradnictwie jako fakcie, zdarzeniu, zjawisku, procesie życia społecznego, przyjmującego kształt relacji międzyosobowej lub działalności instytucjonalnej (Kargulowa, 2009, s. 17). Ewidentnie więc poradoznawstwo nie jest zwyczajnym znawstwem porad stosownych do określonych okoliczności (co najczęściej zaznaczają studenci w testach sprawdzających ich wiedzę z tej dziedziny), lecz refleksją nad praktyką doradczą, teorią poradnictwa. Stawiając zatem pytanie: co to znaczy myśleć jak poradoznawca (a nie co to znaczy myśleć jak doradca?), pytam o specyficzny rodzaj myślenia badaczy poradnictwa (choć oczywiście mogą i nierzadko są oni jednocześnie na co dzień pracującymi doradcami 1 ). Kim są zatem owi poradoznawcy? Baza Nauki Polskiej (http://nauka-polska. pl) wskazuje jedynie osiem osób. Czy zatem tylko one myślą jak poradoznawcy? Oczywiście NIE. Grupa badaczy poradnictwa jest zdecydowanie większa. Dla poradoznawców ważne jest badanie rzeczywistości i poszukiwanie w niej przejawów fenomenu pomagania/doradzania/wspierania; analizowanie przebiegu procesu udzielania pomocy oraz efektów, jakie on przynosi; konstruowanie modeli pomagania, metod, technik i narzędzi oraz sprawdzanie ich w praktyce poradniczej. Poradoznawcy z uwagą pochylają się nad wartościami, zasadami, normami, które leżą u podstaw procesu pomocowego oraz odkrywają i demaskują ukryte wymiary. Tworzą zatem wiedzę o świecie, środowisku i klimacie doradczym. Jak jednak stwierdza B. Śliwerski, przytaczając słowa Roberta Kwaśnicy, nie każda wiedza o czymś jest zarazem myśleniem (Kwaśnica, 1994, s. 5), można więc wiedzieć, ale niekoniecznie w jakiś sposób myśleć (Śliwerski, 2010, s. 38). Parafrazując słowa B. Śliwerskiego, można by napisać, że myśleć jak poradoznawca, to znaczy skierować swoją uwagę na to, co jest dla nas istotne ze względu na poradoznawstwo lub poradniczy aspekt czegoś (tamże, s. 9). Poradoznawstwo powinno zatem być (i jest faktycznie) specyficznym sposobem myślenia o rzeczywistości na/(prze)syconej poradnictwem. Jako subdyscyplina nauk humanistycznych, 1 Pedagog, o którego myślenie niepokoi się B. Śliwerski w swojej pracy, może być zarówno praktykiem, jak i teoretykiem. W przypadku dziedziny, na której się koncentruję, sprawa wydaje się mocno komplikować.

13 W imieniu redakcji 13 mocno zakorzeniona w innych dyscyplinach filozofii, psychologii, socjologii, ekonomii czy medycynie proponuje swoistą perspektywę oglądu i interpretacji fenomenu pomagania jako specyficznej interakcji między dwoma osobami/podmiotami, jako relacji opartej na dialogu. Myślenie poradoznawcze oznacza zatem dla mnie antropocentryczne myślenie wrażliwe na dialog. W odniesieniu do poradnictwa pozwala ono dostrzec, iż: dialog jest relacją interpersonalną (poradnictwo to spotkanie doradcy z radzącym się, choć termin radzący się może oznaczać również grupę klientów czy nawet całą firmę, która poszukuje rozwiązania problemu); dialog ma również wymiar intrapersonalny (każdy prowadzi wewnętrzny dialog i choć brzmi to paradoksalnie może być jednocześnie doradcą i klientem (tzw. życiowe motto, które jednostka przyjmuje, nie jest niczym innym jak poradą, jaką sama sobie udziela można by to nazwać autoporadnictwem ); dialog może mieć charakter formalny i nieformalny (poradnictwo może być realizowane w formie instytucjonalnej w specjalnie tworzonych placówkach, zatrudniających profesjonalistów, jak również poza instytucjami doradczymi w domu, wśród rówieśników, przyjaciół, znajomych czy współpracowników); dialog może mieć charakter przedmiotowy i podmiotowy (poradnictwo może być zatem dyrektywną instrukcją, algorytmem działań, wskazówką, informacją oraz niedyrektywną obecnością, słuchaniem, wsparciem); dialog może być prowadzony bezpośrednio i pośrednio (poradnictwo może być bliskim spotkaniem twarzą w twarz oraz spotkaniem za pośrednictwem różnych mediów: telefon, Internet, telewizja, na odległość) ; dialog może być rozmową i postawą (poradnictwo może być przekazem treści, dyskusją, wymianą poglądów, konfrontacją, jak również może odbywać się bez słów poprzez zachowania, działania, gesty, poprzez towarzyszącą i wspierającą obecność); dialog ma wymiar jednostkowy i globalny (dialogiczność jest specyficznym sposobem istnienia człowieka, dlatego bycie w relacji z kimś w bezpośredniej relacji jest czynnikiem konstytutywnym; jednocześnie jednak jednostka wchodzi w dialog z otaczającym ją światem, dlatego można mówić o kulturze terapeutycznej/poradniczej, która doradza, jak żyć, podsuwając/oferując możliwe wzory życia i projekty tożsamościowe); dialog wymaga poszanowania wartości (poradnictwo potrzebuje zasad etycznych, by mogło proponować działania dla dobra jednostek, by było wrażliwe na kulturową odmienność oraz odporne na zewnętrzne naciski); i wreszcie: dialog wymaga akceptacji, otwartości, zaufania, dyskrecji, odpowiedzialności oraz świadomości konsekwencji wpływu, jaki wywiera doradca na radzącego się. Nawet jeśli doradca preferuje model skrajnego leseferysty (Wojtasik, 1993), to przez sam fakt swojego istnienia w horyzoncie

14 14 Studia Poradoznawcze 2013 radzącego się (który powinien radzić sobie sam ) oddziałuje na działanie, myślenie, zachowanie osoby, która z jego pomocy (?) korzysta. Jak pisał Józef Tischner: Spotkanie człowieka z człowiekiem niesie za sobą taką siłę perswazji, że zdolna jest zmienić radykalnie stosunek człowieka do otaczającego świata, ukształtować na nowo sposób bycia człowieka w tym świecie, zakwestionować uznawaną dotychczas hierarchię wartości. Spotkanie wprowadza człowieka w głąb wielkich tajemnic istnienia, gdzie rodzą się pytania o sens i bezsens wszystkiego co jest (Tischner, 1980, s. 137). Innymi słowy w poradoznawczym myśleniu chodzi o pewien rodzaj wrażliwości na dostrzegane problemy i zjawiska, które zostają poddane tłumaczeniu i przepracowaniu na kategorie pozwalające na lepsze zrozumienie analizowanej rzeczywistości. Przedstawiona powyżej propozycja zrozumienia, co to znaczy myśleć jak poradoznawca, jest oczywiście tylko jedną z możliwych. Mam świadomość, że moja próba zmierzenia się z wyzwaniem, jakim było udzielenie odpowiedzi na postawione na początku pytanie, jest raczej ponownym otwarciem, czy może raczej przedłużeniem toczącej się wciąż dyskusji, niż faktycznie gotową odpowiedzią. Mam nadzieję, że będzie to kolejny krok do dalszego eksplorowania tej problematyki. Bibliografia Kargulowa A. (red.) (2009) Poradoznawstwo kontynuacja dyskursu, Warszawa, Wyd. Nauk. PWN. Kwaśnica R. (1994) Wprowadzenie do myślenia o wspomaganiu nauczycieli w rozwoju, Wrocław, Wrocławska Oficyna Nauczycielska. Śliwerski B. (2010) Myśleć jak pedagog, Sopot, GWP. Tischner J. (1980) Bezdroża spotkania, Analecta Cracowiensia, nr XII. Wojtasik B. (1993) Doradca zawodu. Studium teoretyczne z zakresu poradoznawstwa, Wrocław Wyd. UWr.

15 I. Studia i rozprawy Profesorowi Jeanowi Guichardowi w odpowiedzi Odpowiadają: Alicja Czerkawska, Joanna Kłodkowska, Elżbieta Siarkiewicz, Daria Zielińska-Pękał, Edyta Zierkiewicz, Zebrała i opracowała: Alicja Kargulowa Anna Bilon Współczesne tendencje w badaniach poradnictwa kariery Monika Noworolnik-Mastalska Rozwój profesjonalny jako uczenie się w relacjach Alicja Kargulowa O potrzebie badań poradoznawczych. Ku antropologii poradnictwa

16

17 Studia Poradoznawcze 2013 ISSN Profesorowi Jeanowi Guichardowi w odpowiedzi Jean Guichard jest profesorem psychologii, wieloletnim pracownikiem INETOP-u (Institut national d etude du travail et d orientation professionnelle) w Paryżu. Zajmuje się analizą czynników i procesów konstruowania własnej tożsamości (ang. self i self-identity) i procesami projektowania życia, w tym głównie życia zawodowego. Prowadził wykłady i seminaria na uczelniach francuskich i zagranicznych, m.in. w Argentynie, Belgii, Brazylii, Kanadzie, Estonii, Finlandii, Niemczech, Grecji, na Węgrzech, we Włoszech, Maroko, Portugalii, USA i Polsce. Otrzymał doktoraty honoris causa Uniwersytetów: Wschodniej Finlandii, Lizbony i Buenos Aires. Jest także laureatem nagród i wyróżnień przyznawanych przez znane światowe organizacje, takie jak APA (American Psychological Association) oraz European Society of Vocational Designing and Career Counseling. Od 2013 roku jest kierownikiem Katedry UNESCO Całożyciowego Poradnictwa Zawodowego w Uniwersytecie Wrocławskim. Odpowiadają: Alicja Czerkawska, Joanna Kłodkowska, Elżbieta Siarkiewicz (Dolnośląska Szkoła Wyższa) Daria Zielińska-Pękał (Uniwersytet Zielonogórski) Edyta Zierkiewicz (Uniwersytet Wrocławski) Zebrała i opracowała: Alicja Kargulowa (Dolnośląska Szkoła Wyższa) Artykuł odzwierciedla dyskusję badaczek poradnictwa, zainspirowaną listem prof. Jeana Guicharda, przesłanym do prof. Alicji Kargulowej. Autorki przytoczonych wypowiedzi swobodnie poruszają się w symbolicznej przestrzeni dyskursu prowadzonego drogą ową. Wychodząc od własnych badań, porzucają konwencjonalny, ustrukturyzowany sposób prowadzenia wywodu i raczej spontanicznie, choć z głęboką uwagą, odnoszą się do poszczególnych podniesionych przez Profesora kwestii, związanych z procesami puryfikacji i translacji, obecnymi zarówno w uprawianiu nauki o poradnictwie, jak i w postrzeganej rzeczywistości. W artykule rozważane są kwestie takie jak: trudności w zidentyfikowaniu specyfiki poradnictwa; teoria a praktyka poradnictwa; poradnictwo i inne praktyki pomocowe; skutki, efekty uboczne, zakłócenia w codzienności poradniczej praktyki. Zamieszczona została w nim także pełna treść listu Profesora. Słowa kluczowe: dialog, pomoc, poradnictwo, poradoznawstwo, pseudopomoc, radzenie sobie, sepizowanie problemów

18 18 Studia Poradoznawcze 2013 Redakcja Studiów Poradoznawczych/Journal of Counsellogy, wydając pierwszy numer pisma, nie jest pewna, czy trafnie określiła jego profil, dlatego z dużym zainteresowaniem śledzi opinie na temat przydatności pisma i wartości zamieszczonych w nim tekstów. Wybór podejmowanych zagadnień i ich sposób interpretacji bez zainteresowania się tym ze strony środowiska naukowego byłyby dla nas niewiele warte. Dlatego tak ważna dla redakcji jest każda informacja, zarówno pozytywna, jak i podważająca sens całego przedsięwzięcia. Z satysfakcją przyjęte zostały pozytywne oceny niektórych Czytelników oraz dwie pisemne wypowiedzi Członków Rady Naukowej naszego pisma 1. Najogólniej wypowiedzi te dotyczą poradoznawstwa jako odrębnej subdyscypliny i specyfiki przedmiotu jego badań poradnictwa, jego granic, odrębności od innych procesów i zjawisk kształtujących ludzi, jego miejsca w przestrzeni życia społecznego. Profesor Jean Guichard swoim listem przywołał potrzebę pogłębienia refleksji nad poradnictwem, konieczność powrócenia do podstawowych założeń poradoznawstwa i dopracowania zakresu i specyfiki przedmiotu jego badań. Zwrócił uwagę na to, co też od lat 70. i 80. pojawiało się w publikacjach polskich poradoznawców i jest przedmiotem naukowych sporów. Dał bowiem do zrozumienia, że dokładniejsze określenie przedmiotu badań jest ciągle ważne, gdyż różnicując się w założeniach i realizacji, poradnictwo ostatecznie przybiera kształt sieci i przez to staje się używając słów Bruno Latoura jednocześnie realne jak natura, narracyjne jak dyskurs i kolektywne jak społeczeństwo (Latour, 2011, s. 16). Górnolotnie można powiedzieć, że w obecnej sytuacji zarówno poradnictwo, jak i budowana o nim nauka poradoznawstwo są wytworem późnej nowoczesności, a ta zdaniem francuskiego myśliciela odsyła do dwóch całkowicie odmiennych zespołów praktyk, które muszą pozostać różne, aby zachować efektywność ( ). Pierwszy zespół praktyk wytwarza za pomocą translacji mieszaniny zupełnie nowego rodzaju hybrydy natury i kultury. Drugi zespół praktyk wytwarza za pomocą puryfikacji dwie całkowicie różne przestrzenie ontologiczne jedną dla ludzi (kultury A.K.), drugą dla nieludzi (natury A.K.). Bez pierwszego zespołu praktyk puryfikacja byłaby pusta lub zbyteczna. Bez drugiego praca translacji zostałaby spowolniona, ograniczona, a nawet zawieszona. (Latour, tamże, s. 22). Dychotomia procesów translacji (przeniesienia) i puryfikacji (oczyszczania) jest łagodzona przez mediację. Odkąd bierzemy pod uwagę pracę mediacji, powraca też z pracą puryfikacji zwykłe człowieczeństwo i potoczna nieludzkość czytamy w książce Nigdy nie byliśmy nowocześni (tamże, s. 165). Na łamach naszego pisma włączamy się w społeczną mediację poprzez analizę poradnictwa, traktowanego jako relacja międzyludzka, jako działanie podejmowane wobec drugiego oraz jako działalność powoływanych instytucji pomocowych. 1 Była to obszerna wypowiedź prof. Jeana Guicharda, która zainspirowała członków Naukowego Towarzystwa Poradoznawczego do refleksji i dyskusji na temat podstawowych zagadnień poradoznawstwa i stała się przedmiotem wymiany drogą ową poglądów na postawione przez Pana Profesora pytania. I wypowiedź krótka, ale jakże dla nas ważna, prof. Spyrosa Kriwasa.

19 I. Studia i rozprawy 19 Poszukujemy w nim to znaczy w poradnictwie zarówno odpowiedzi na głęboko zakorzenioną w ludzkiej naturze potrzebę wzajemności, jak i stosunku ludzi do wytworzonych w kulturze wymagań, rygorów, przepisów często o nieludzkiej twarzy, rodzących problemy egzystencjalne, dotyczące sfer: duchowej, moralnej lub materialnej 2. Poszukujemy także sposobów wykorzystania technicznych urządzeń charakterystycznych dla społeczeństwa ery komunikacji satelitarnej, umożliwiających uprawianie poradnictwa w skali globalnej. Podejmując taką mediację wpisujemy się w odtwarzanie praktyk translacji. Natomiast, gdy próbujemy ustalać ogólniejsze prawa lub prawidłowości dotyczące poradnictwa, jeśli staramy się odróżnić ową hybrydę jak powiedziałby Latour od nauki o niej, nasz udział w mediacji sprowadza się do puryfikacji. W przytoczonych wypowiedziach obydwie praktyki: puryfikacji i translacji, nie dają się jednak wyraźnie wyodrębnić, i dotyczy to obecnie nie tylko poradnictwa i poradoznawstwa, a więc wytworów społecznych i bytów abstrakcyjnych, ale również zjawisk przyrodniczych, zjawisk technicznych i łączących się z nimi badań. We współczesnej płynnej rzeczywistości poradnictwo staje się bowiem także tym razem używając terminologii Manuela Castellsa przepływem, staje się strumieniem utworzonym z ludzkich problemów, emocji, wiedzy, działań i zachowań oraz materialnych i symbolicznych wytworów (idei, ideologii, organizacji, stowarzyszeń, urządzeń), przepływem o charakterze globalnym, jednak możliwym do uchwycenia w życiu codziennym, a nawet mocno zakotwiczonym w codzienności i przez nią zatrzymywanym (Castells, 2008). Zabiegi puryfikacji mogą zatem zaledwie pomóc uporządkować podjęty dyskurs, a nie zmienić obraz świata poradnictwa. Profesor Jean Guichard wypowiadając się na temat naszego pisma, zainicjował ten dyskurs w całym obszarze hybrydowego tworu, jakim jest poradnictwo, nadając mu tym samym antropologiczny wymiar. Zachęcił bowiem do pracy w nim na dwóch płaszczyznach. Na jednej płaszczyźnie puryfikacja ma prowadzić do rozdzielenia: poradnictwa-praktyki i poradoznawstwa-teorii, a na płaszczyźnie drugiej: poradnictwa i innych praktyk wspierających ludzi, praktyk zinstytucjonalizowanych lub umocowanych w codzienności. Celem podjętej pracy na płaszczyźnie drugiej powinna być odpowiedź na pytanie: co jest poradnictwem, a co nim nie jest, gdy weźmiemy pod uwagę różne działania społeczne i nawiązywane przez ludzi relacje. W podejściu do poradnictwa jako pewnej sieci, wyróżnienie obu płaszczyzn: teorii i złożonej praktyki ma charakter umowny, praktyki translacyjne dotyczą bowiem ich obu, gdyż jak pisze wcześniej cytowany B. Latour nauka nie tworzy 2 Problemy zgłaszane przez osoby radzące się to wg Alicji Czerkawskiej: kryzysy sytuacyjne (choroba, rozstanie, rozwód, żałoba, utrata pracy, przeprowadzka); kryzysy rozwojowe (dookreślanie siebie, wybór drogi życiowej, celów życiowych); nieradzenie sobie z pełnieniem ról społecznych i zawodowych oraz trudności związane z godzeniem poszczególnych sfer życia; trudności emocjonalne; trudności relacyjne; problemy rodzinne, wychowawcze, partnerskie, zawodowe, edukacyjne, tożsamościowe; współuzależnienie; konflikty; dylematy; sekrety; tranzycie; transgresje. (Wypowiedź w wirtualnej dyskusji).

20 20 Studia Poradoznawcze 2013 się naukowo, tak samo jak technologia nie wytwarza się technologicznie a ekonomia ekonomicznie (Latour, 2011, s. 168). I Płaszczyzna puryfikacji: teoria-poradoznawstwo praktyka-poradnictwo Jak już wspomniałam, dyskusje związane z wyodrębnieniem poradoznawstwa jako swoistej dyscypliny w obszarze nauk społecznych i humanistycznych toczą się w Polsce od połowy lat siedemdziesiątych 3. Potrzeba odróżnienia opisów praktyki poradniczej i metodyki jej uprawiania od analiz teoretycznych dotyczących ontologii, epistemologii i metodologii badań nad poradnictwem powstała w czasie, gdy zaczęło rozwijać się u nas poradnictwo edukacyjne, rodzinne i zawodowe jako praktyka uprawiana przez różne podmioty społeczne: państwo, Kościół katolicki i stowarzyszenia, a także gdy podjęto badania nad tym rodzajem procesu życia społecznego, jakim jest poradnictwo w ogóle. Pierwsze badania prowadzone były w paradygmacie pozytywistycznym i zmierzały do wyjaśnianiu związków, jakie miały zachodzić między działaniami podejmowanymi przez psychologów i pedagogów zatrudnionych w poradniach, a zmianami pojawiającymi u osób radzących się, w ich rodzinach lub instytucjach, z którymi były związane. W badaniach tych ważne miejsce zajmowało podejście tzw. systemowe. Poradnictwo traktowane było jako podsystem optymalizujący inne systemy społeczne: wychowania, zatrudnienia, produkcji itp. Udzielanie porad i podejmowanie innych działań przez poradnie, które były ulokowane wewnątrz poszczególnych systemów społecznych, miało przyczyniać się do optymalizacji działań tych systemów, do wzrostu ich produktywności. Podawane w postaci twardych liczbowych dane, opisujące stan poradnictwa i uzyskiwane z wyskalowanych pomiarów wskaźniki jego skuteczności, przemawiały za wspieraniem jego rozwoju, co miało odbywać się poprzez zwiększanie nakładów na badania, rozwój poradni, wzrost uposażenia zatrudnionych specjalistów; lub odwrotnie. Gdyby wyniki działań poradniczych okazały się mało efektywne, mogłoby to być podstawą zamykania poradni. Doradca pedagog lub psycholog, podobnie jak osoba korzystająca z usług poradni, byli ludzkim elementem systemu, który to system, poza elementem ludzkim posiadał elementy rzeczowe i procesowe i nawet przy pewnej otwartości zachowywał dość precyzyjnie określoną strukturę i zdefiniowane społeczne funkcje, pełnione wobec innych systemów. Nauka, która by miała opisywać i wyjaśniać sposób funkcjonowania tego systemu, także powinna być ściśle powiązanym układem pojęć, definicji, praw lub prawidłowości. Z perspektywy czasowej daje się zauważyć, że ten klarowny, modernistyczny obraz systemu poradnictwa, 3 W latach toczone były interdyscyplinarne dyskusje w ramach ogólnopolskiego seminarium naukowego Poradnictwo we współczesnym społeczeństwie organizowanego przez Instytut Pedagogiki i Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego.

Studia Poradoznawcze 2013, Wydawnictwo Naukowe DSW, Wrocław 2013, ss. 349

Studia Poradoznawcze 2013, Wydawnictwo Naukowe DSW, Wrocław 2013, ss. 349 DOI: http://dx.doi.org/10.12775/ra.2014.056 Studia Poradoznawcze 2013, Wydawnictwo Naukowe DSW, Wrocław 2013, ss. 349 Praca z ludźmi, bez względu na swój rodzaj i zakres, wymaga (samo)świadomości i głębokiego

Bardziej szczegółowo

Profesorowi Jeanowi Guichardowi w odpowiedzi

Profesorowi Jeanowi Guichardowi w odpowiedzi Studia Poradoznawcze 2013 ISSN 2299-4971 Profesorowi Jeanowi Guichardowi w odpowiedzi Jean Guichard jest profesorem psychologii, wieloletnim pracownikiem INETOP-u (Institut national d etude du travail

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

kierunek PEDAGOGIKA specjalność: PORADNICTWO ZAWODOWE I COACHING KARIERY (studia 2-letnie magisterskie)

kierunek PEDAGOGIKA specjalność: PORADNICTWO ZAWODOWE I COACHING KARIERY (studia 2-letnie magisterskie) kierunek PEDAGOGIKA specjalność: PORADNICTWO ZAWODOWE I COACHING KARIERY (studia 2-letnie magisterskie) Studia na specjalności Poradnictwo zawodowe i coaching kariery umożliwiają zdobycie interdyscyplinarnej

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta: licencjat Przyporządkowanie

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno - promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego

POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno - promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno - promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego Doradztwo zawodowe i edukacja dorosłych jako systemy wspierania rozwoju człowieka

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr 96/2015 Senatu UKSW z dnia 25 czerwca 2015 r.

Załącznik do Uchwały Nr 96/2015 Senatu UKSW z dnia 25 czerwca 2015 r. Załącznik do Uchwały Nr 96/2015 Senatu UKSW z dnia 25 czerwca 2015 r. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PEDAGOGIKA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ I TYFLOPEDAGOGIKA WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Wykłady: 20 godziny Seminaria: 10 godzin Ćwiczenia: 10 godzin

Wykłady: 20 godziny Seminaria: 10 godzin Ćwiczenia: 10 godzin Jednostka prowadząca kierunek: Zakład Zdrowia Publicznego Kierunek: Zdrowie publiczne Promocja zdrowia i edukacja zdrowotna III rok I 0 studia stacjonarne Pedagogika zdrowia Punkty ECTS: Wykłady: 20 godziny

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1. Spis treści

Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1. Spis treści Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1 Spis treści Przedmowa 11 CZE ŚĆ I PODSTAWY EPISTEMOLOGICZNE, ONTOLOGICZNE I AKSJOLOGICZNE DYSCYPLINY ORAZ KATEGORIE POJE CIOWE PEDAGOGIKI

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe. Studium Pomocy Psychologicznej

Studia Podyplomowe. Studium Pomocy Psychologicznej I. Informacje ogólne Studia Podyplomowe Studium Pomocy Psychologicznej II. III. IV. Rekrutacja Charakterystyka studiów kwalifikacyjnych Program studiów V. Efekty kształcenia I. Informacje ogólne Czas trwania:

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe Asystent Rodziny

Studia Podyplomowe Asystent Rodziny Studia Podyplomowe Asystent Rodziny I. Informacje ogólne II. III. IV. Rekrutacja Charakterystyka studiów kwalifikacyjnych Program studiów V. Efekty kształcenia I. Informacje ogólne Czas trwania: 2 semestry

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych: Sposób dokumentacji efektów kształcenia

Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych: Sposób dokumentacji efektów kształcenia Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych: Lp. K_W01 K_W02 K_W06 K_W08 K_W09 Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych zna terminologię używaną w pedagogice a w szczególności w oraz jej zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Specjalnościowe efekty kształcenia. dla kierunku. KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia Specjalność: edukacja artystyczna

Specjalnościowe efekty kształcenia. dla kierunku. KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia Specjalność: edukacja artystyczna Załącznik do Uchwały nr 46/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Specjalnościowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Załącznik do Uchwały nr 125/2014 Senatu UKSW z dnia 25 września 2014 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Nazwa kierunku studiów i kod programu wg USOS Poziom

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA WE WŁOCŁAWKU. Wszystkie specjalności Instytut Humanistyczny/Zakład Pedagogiki. praktyczny.

OPIS PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA WE WŁOCŁAWKU. Wszystkie specjalności Instytut Humanistyczny/Zakład Pedagogiki. praktyczny. OPIS PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA WE WŁOCŁAWKU Nazwa przedmiotu: Moduł kształcenia I- Psychologiczne podstawy rozwoju i wychowania - Psychologia ogólna Nazwa kierunku studiów: Nazwa specjalności

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA SZKOŁY I PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ NA RZECZ DZIECKA WIELOKULTUROWEGO I WIELOJĘZYCZNEGO

WSPÓŁPRACA SZKOŁY I PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ NA RZECZ DZIECKA WIELOKULTUROWEGO I WIELOJĘZYCZNEGO WSPÓŁPRACA SZKOŁY I PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ NA RZECZ DZIECKA WIELOKULTUROWEGO I WIELOJĘZYCZNEGO Rawa Mazowiecka, 28-29 września 2012 r. 1 System oświaty wsparcie w rozwoju i pomoc psychologiczno-pedagogiczną

Bardziej szczegółowo

Ogólnoakademicki. Umiejscowienie kierunku w obszarze (obszarach) kształcenia (wraz z uzasadnieniem)

Ogólnoakademicki. Umiejscowienie kierunku w obszarze (obszarach) kształcenia (wraz z uzasadnieniem) Efekty kształcenia dla kierunku STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE STUDIA II STOPNIA Wydział prowadzący kierunek studiów: Wydział Politologii i Studiów Międzynarodowych Kierunek studiów: Stosunki międzynarodowe Poziom

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW

SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW Prezentacja przedstawiona podczas VIII Kongresu Zarządzania Oświatą, OSKKO, Warszawa 25-27.09.2013 www.oskko.edu.pl/kongres/ SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW DR ROMAN

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia w szkole. Wydział Pedagogiki i Psychologii. Instytut Psychologii. Psychologia. jednolite studia magisterskie

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia w szkole. Wydział Pedagogiki i Psychologii. Instytut Psychologii. Psychologia. jednolite studia magisterskie OPIS PRZEDMIOTU Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Rektora UKW Nr 48/2009/2010 z dnia 14 czerwca 2010 r. Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Psychologia w szkole Wydział Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut/Katedra

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Karta (sylabus) modułu/przedmiotu. Pedagogika.. Studia I. Stopnia Przedmiot: Poradnictwo wychowawczo-społeczne i Kod przedmiotu: orientacja zawodowa Przedmiot w języku angielskim: Educational and social

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1 Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 71/2014 Senatu UKSW z dnia 29 maja 2014 r. Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 26/2012 Senatu UKSW z dnia 22 marca 2012 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Zapraszam na szkolenie on line prezentujące dwie nowoczesne metody pracy: coaching i mentoring. Idea i definicja coachingu Coaching,

Bardziej szczegółowo

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent:

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent: Efekty kształcenia dla kierunku studiów ekonomia Studia pierwszego stopnia profil praktyczny 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze. Kierunek studiów ekonomia należy do dziedziny nauk ekonomicznych w ramach

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS. Moduł (typ) przedmiotów: Liczba punktów ECTS za zaliczenie przedmiotu: 4

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS. Moduł (typ) przedmiotów: Liczba punktów ECTS za zaliczenie przedmiotu: 4 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOLOGIA POLSKA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki licencjat I. Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Zbiór efektów kształcenia dla specjalności studiów Pedagogika społeczna i terapia pedagogiczna, profil ogólnoakademicki

Zbiór efektów kształcenia dla specjalności studiów Pedagogika społeczna i terapia pedagogiczna, profil ogólnoakademicki Zbiór efektów kształcenia dla specjalności studiów Pedagogika społeczna i terapia pedagogiczna, profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń w symbolach: K (przed podkreślnikiem) - kierunkowe efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się;

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się; I DZIEŃ COACHING ZESPOŁU PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA MODUŁ TEMATYKA ZAJĘĆ przedstawienie się; SESJA WSTĘPNA przedstawienie celów i programu szkoleniowego; analiza SWOT moja rola w organizacji

Bardziej szczegółowo

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Małgorzata Kosiorek Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Oicyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Oicyna Wydawnicza Impuls, Kraków

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I EFEKTYWNOŚĆ POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ

ORGANIZACJA I EFEKTYWNOŚĆ POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ PUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA NR 3 IM. JANA PAWŁA II W PACZKOWIE RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ ORGANIZACJA I EFEKTYWNOŚĆ POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ ROK SZKOLNY 2013 / 2014 1 PROBLEM BADAWCZY: Organizacja

Bardziej szczegółowo

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA DO EGZAMINU DYPLOMOWEGO W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KIERUNEK:

ZAGADNIENIA DO EGZAMINU DYPLOMOWEGO W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KIERUNEK: ZAGADNIENIA DO EGZAMINU DYPLOMOWEGO W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KIERUNEK: 1. PEDAGOGIKA studia I stopnia, profil praktyczny, specjalność: a) EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA Z WYCHOWANIEM

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki dla doktorantów rozpoczynających studia w roku akad. 2014/2015 1. Studia doktoranckie na Wydziale Fizyki prowadzone są w formie indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia drugiego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia drugiego stopnia Załącznik nr 2 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia drugiego stopnia Profil

Bardziej szczegółowo

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia:

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia: Kierunek Stosunki Międzynarodowe Studia I stopnia Profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia: Kierunek: Stosunki Międzynarodowe Poziom kształcenia: studia I stopnia Uczelnia: Uczelnia Łazarskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

2. Obszary kształcenia: nauki humanistyczne: 60%, nauki społeczne: 40%

2. Obszary kształcenia: nauki humanistyczne: 60%, nauki społeczne: 40% 1. Nazwa kierunku: Zarządzanie oświatą i organizacjami pozarządowymi (studia I stopnia) 2. Obszary kształcenia: nauki humanistyczne: 60%, nauki społeczne: 40% 3. Dziedziny nauki i dyscypliny, do których

Bardziej szczegółowo

1. Nazwa kierunku studiów: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE- studia I stopnia

1. Nazwa kierunku studiów: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE- studia I stopnia 1. Nazwa kierunku studiów: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE- studia I stopnia 2. Obszar kształcenia Stosunki międzynarodowe jako kierunek studiów lokuje się w obszarze kształcenia w zakresie nauk społecznych. 3.

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka 2. Nazwa przedmiotu / modułu w języku angielskim Early Facilitating Development

Bardziej szczegółowo

Numer 1/kwiecień 2013

Numer 1/kwiecień 2013 Numer 1/kwiecień 2013 partnerstwo publiczno-prywatne/ odpowiedzialność za delikt władzy publicznej/mediacja w sferze publicznej/problemy dyskryminacji Numer 1/kwiecień 2013 partnerstwo publiczno-prywatne/

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów PEDAGOGIKA / Edukacja wczesnoszkolna z wychowaniem przedszkolnym NAUKI SPOŁECZNE Forma kształcenia

Bardziej szczegółowo

7. Kierunkowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów obszarowych. Kierunkowe efekty kształcenia

7. Kierunkowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów obszarowych. Kierunkowe efekty kształcenia 1. Nazwa kierunku: SOCJOLOGIA 2. Stopień studiów: pierwszy 3. Profil: ogólnoakademicki 4. Obszar: nauki społeczne 5. Sylwetka absolwenta Absolwent posiada ogólną wiedzę o rodzajach struktur, więzi i instytucji

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 03/04 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek Andragogika Opr. Katarzyna Verbeek 1. Wprowadzenie do andragogiki Andragogika to dziedzina zajmująca się szeroko pojętym kształceniem dorosłych, ich edukowaniem, wychowaniem i rozwojem. Wywodzi się z pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 16/2015. Senatu Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 05 marca 2015 roku

UCHWAŁA NR 16/2015. Senatu Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 05 marca 2015 roku UCHWAŁA NR 16/2015 Senatu Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 05 marca 2015 roku w sprawie: utworzenia kierunku studiów Pedagogika, poziom drugi, profil praktyczny oraz określenia

Bardziej szczegółowo

Program Studiów Zawodowych Coachingu

Program Studiów Zawodowych Coachingu Program Studiów Zawodowych Coachingu Instytutu Komunikacji i Rozwoju Mukoid Program jest w pełni zgodny ze standardami International Coach Federation (ICF). Jest to pełne profesjonalne przygotowanie do

Bardziej szczegółowo

mgr Hanna Arend mgr Dariusz Nowak

mgr Hanna Arend mgr Dariusz Nowak mgr Hanna Arend mgr Dariusz Nowak Poradnie od zawsze wychodziły naprzeciw potrzebom środowiska lokalnego wpierając: dziecko rodzica nauczyciela Pakiet poradniany w roku 2010 Potrzeba pełnej optymalizacji

Bardziej szczegółowo

JAK PORADNIA W WEJHEROWIE

JAK PORADNIA W WEJHEROWIE Jarosław Kordziński, Katarzyna Leśniewska JAK PORADNIA W WEJHEROWIE PRZYGOTOWUJE SIĘ DO WSPOMAGANIA SZKÓŁ? Warszawa 2015 Creative Commons - Uznanie autorstwa-użycie niekomercyjne-na tych samych warunkach

Bardziej szczegółowo

Lista seminariów doktorskich w semestrze letnim roku akademickiego 2011/2012. Zakres tematyczny: - edukacja zagraniczna. - historia wychowania

Lista seminariów doktorskich w semestrze letnim roku akademickiego 2011/2012. Zakres tematyczny: - edukacja zagraniczna. - historia wychowania Lista seminariów doktorskich w semestrze letnim roku akademickiego 2011/2012 Prowadzący: Prof. dr hab. Mieczysław Adamczyk Zakres tematyczny: - pedagogika porównawcza - edukacja zagraniczna - historia

Bardziej szczegółowo

Two zen e przestrzen biur. socjologiczny projekt badawczy

Two zen e przestrzen biur. socjologiczny projekt badawczy Two zen e przestrzen biur socjologiczny projekt badawczy Wywiady pogłębione Storytelling OBSERWACJA UCZESTNICZĄCA Motto projektu Zadaniem etnografii, a w każdym razie jednym z zadań, jest dostarczanie,

Bardziej szczegółowo

dr Monika Baryła-Matejczuk

dr Monika Baryła-Matejczuk dr Monika Baryła-Matejczuk 1. Przebieg wykształcenia i rozwoju naukowego: 1. Doktorat z psychologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (2015) Osobowościowe korelaty ponadstandardowej

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów pedagogika. Po ukończeniu studiów drugiego stopnia na kierunku studiów pedagogika absolwent:

Efekty kształcenia dla kierunku studiów pedagogika. Po ukończeniu studiów drugiego stopnia na kierunku studiów pedagogika absolwent: EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI W WYŻSZEJ SZKOLE EKONOMII, TURYSTYKI I NAUK SPOŁECZNYCH W KIELCACH Symbol K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05

Bardziej szczegółowo

Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły

Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły W obecnej dobie podejmowane są szeroko zakrojone działania, których najważniejszym celem jest zmodernizowanie polskiego systemu oświaty. Reforma programowa,

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego w XLVII Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Wyspiańskiego w Warszawie

Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego w XLVII Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Wyspiańskiego w Warszawie Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego w XLVII Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Wyspiańskiego w Warszawie I. Podstawowe akty prawne 1. Memorandum dotyczące kształcenia ustawicznego, uchwalone

Bardziej szczegółowo

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Aspekty kształcenia WIEDZA I stopień II stopień III stopień Wiedza dotycząca fundamentów nauk przyrodniczych (fizyki, chemii, na poziomie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA 9 /2014 /2015

UCHWAŁA 9 /2014 /2015 UCHWAŁA 9 /2014 /2015 Rady Pedagogicznej Gimnazjum nr 8 Sportowego w Bydgoszczy z dnia 10.02.2015r. w sprawie wprowadzenia zmian do Statutu Gimnazjum nr 8 Sportowego w Bydgoszczy Na podstawie art. 50 ust.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH. studia uzupełniające II stopnia kierunek studiów: Pedagogika

PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH. studia uzupełniające II stopnia kierunek studiów: Pedagogika PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH studia uzupełniające II stopnia kierunek studiów: Pedagogika specjalność: Wychowanie przedszkolne i nauczanie początkowe I. Cele praktyk Praktyki studenckie z założenia

Bardziej szczegółowo

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO SAMOTNE OJCOSTWO Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2006 Copyright by Anna Dudak Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2006 Recenzent: prof. zw. dr hab. Józef Styk Redakcja

Bardziej szczegółowo

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów do obszaru wiedzy MODUŁ 20 Seminarium magisterskie Seminarium

Bardziej szczegółowo

Do projektu przystąpiło 48 placówek z terenu powiatu głogowskiego i 1086 nauczycieli.

Do projektu przystąpiło 48 placówek z terenu powiatu głogowskiego i 1086 nauczycieli. Powiatowe Centrum Poradnictwa Psychologiczno Pedagogicznego i Doskonalenia Nauczycieli w Głogowie od dnia 01.08.2013 r. realizuje projekt pn. Kompleksowe wspomaganie rozwoju szkół i przedszkoli Powiatu

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11 SPIS TREŚCI WSTĘP (Wiesław Stawiński)........................ 9 ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)..................11 1.1. Problemy globalizacji........................

Bardziej szczegółowo

SEMINARIA STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA INSTYTUT PEDAGOGIKI ROK AKADEMICKI 2015/16

SEMINARIA STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA INSTYTUT PEDAGOGIKI ROK AKADEMICKI 2015/16 SEMINARIA STUDIA NIESTACJONARNE STOPNIA INSTYTUT PEDAGOGIKI lp. Nazwisko i imię promotora ROK AKADEMICKI 2015/16 tytuł naukowy /zakład Temat -zagadnienia Tytuł: Rodzina, szkoła i inne placówki oświatowo-wychowawcze

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNA UCZNIOM I RODZICOM W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH

POMOC PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNA UCZNIOM I RODZICOM W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH POMOC PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNA UCZNIOM I RODZICOM W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH Katarzyna Orkisz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 2 w Rzeszowie POMOC PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNA Obowiązującym uregulowaniem

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia Załącznik nr 1 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

pod patronatem KNP PAN

pod patronatem KNP PAN Zakład Pedagogiki Szkolnej, Wydział Pedagogiki, Socjologii i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytetu Zielonogórskiego Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy w podróż do kompetencji.

Zapraszamy w podróż do kompetencji. Zapraszamy w podróż do kompetencji. Jest grupą praktyków z całej Polski, którzy reprezentują lokalne i ogólnopolskie organizacje pozarządowe. Naszą misją jest realizowanie prawa dziecka do wychowania w

Bardziej szczegółowo

1. Nazwa kierunku ETYKA MEDIACJE I NEGOCJACJE (studia I stopnia)

1. Nazwa kierunku ETYKA MEDIACJE I NEGOCJACJE (studia I stopnia) 1. Nazwa kierunku ETYKA MEDIACJE I NEGOCJACJE (studia I stopnia) 2. Obszar/obszary kształcenia: nauki humanistyczne, nauki społeczne 3. Wskazanie dziedziny nauki i dyscypliny, do których odnoszą się kierunkowe

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2014/2015. Pedagogika, studia II stopnia

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2014/2015. Pedagogika, studia II stopnia ZAGADNIENIA KIERUNKOWE 1. Pedagogika jako nauka źródła pedagogiki jako nauki teoretycznej i praktycznej, miejsce pedagogiki w systemie nauk oraz jej powiązania z innymi dyscyplinami; interdyscyplinarność

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Instytut Pedagogiczny Karta przedmiotu obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 011/01 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Ćwiczenia terenowe 1100-Ps-S59CT-SJ. Wydział Pedagogiki i Psychologii. Instytut Psychologii UKW. Psychologia

OPIS PRZEDMIOTU. Ćwiczenia terenowe 1100-Ps-S59CT-SJ. Wydział Pedagogiki i Psychologii. Instytut Psychologii UKW. Psychologia OPIS PRZEDMIOTU Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Rektora UKW Nr 48/2009/2010 z dnia 14 czerwca 2010 r. Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Ćwiczenia terenowe 1100-Ps-S59CT-SJ Wydział Wydział Pedagogiki i Psychologii

Bardziej szczegółowo

2. Obszar kształcenia Administracja jako kierunek studiów lokuje się w obszarze kształcenia w zakresie nauk społecznych.

2. Obszar kształcenia Administracja jako kierunek studiów lokuje się w obszarze kształcenia w zakresie nauk społecznych. 1. Nazwa kierunku studiów: ADMINISTRACJA 2. Obszar kształcenia Administracja jako kierunek studiów lokuje się w obszarze kształcenia w zakresie nauk społecznych. 3. Sylwetka absolwenta Studenci na kierunku

Bardziej szczegółowo

rozmowa doradcza Scenariusz nr 5

rozmowa doradcza Scenariusz nr 5 rozmowa doradcza Scenariusz nr 5 (na podstawie koncepcji Carla Rogersa) 1. Założenia scenariusza rozmowy 1.1. Wymagania dotyczące doradcy zawodowego pracującego według koncepcji Carla Rogersa Doradca:

Bardziej szczegółowo

Treść. Ma uporządkowaną wiedzę dotyczącą rozwoju człowieka w cyklu życia, zarówno w aspekcie biologicznym, jak i psychologicznym oraz społecznym,

Treść. Ma uporządkowaną wiedzę dotyczącą rozwoju człowieka w cyklu życia, zarówno w aspekcie biologicznym, jak i psychologicznym oraz społecznym, Efekty kształcenia dla specjalności Edukacja Przedszkolna i Wczesnoszkolna Po ukończeniu studiów I stopnia kierunku Pedagogika specjalności Edukacja Przedszkolna i Wczesnoszkolna absolwent: Symbol efektu

Bardziej szczegółowo

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Poziom Rozumienie ze słuchu Rozumienie tekstu pisanego Wypowiedź pisemna Wypowiedź ustna A1 Rozumiem proste słowa i potoczne

Bardziej szczegółowo

BPS. Biblioteka Pracownika Socjalnego B EZROBOCIE

BPS. Biblioteka Pracownika Socjalnego B EZROBOCIE ~\ BPS Biblioteka Pracownika Socjalnego B EZROBOCIE PRACA SOCJALNA W POLSCE I WE FRANCJI INSTYTUCJONALIZACJA Redakcja Odile Carre Ewa Marynowicż-Hetka Współpraca A. Bolanowska, N. Daumerie, P. Fustier,

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Wydział Pedagogiki i Psychologii Katedra Psychologii Klinicznej Psychologia. jednolite studia magisterskie stacjonarne

OPIS PRZEDMIOTU. Wydział Pedagogiki i Psychologii Katedra Psychologii Klinicznej Psychologia. jednolite studia magisterskie stacjonarne OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Praktyczna diagnoza kliniczna dziecka w relacji z opiekunem wypełnia instytut/katedra Wydział Instytut/Katedra Kierunek Specjalizacja/specjalność Poziom

Bardziej szczegółowo

UCZELNIANY SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA W PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W SANDOMIERZU

UCZELNIANY SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA W PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W SANDOMIERZU Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu w języku polskim angielskim UCZELNIANY SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA W PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W SANDOMIERZU Załącznik do procedury nr USZJK-II KARTA

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia Załącznik nr 1 do uchwały Nr 24/2014/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 roku Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Public Relations wypełnia instytut/katedra. Wydział Pedagogiki i Psychologii. Instytut Psychologii UKW.

OPIS PRZEDMIOTU. Public Relations wypełnia instytut/katedra. Wydział Pedagogiki i Psychologii. Instytut Psychologii UKW. OPIS PRZEDMIOTU Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Rektora UKW Nr 48/2009/2010 z dnia 14 czerwca 2010 r. Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Public Relations wypełnia instytut/katedra Wydział Wydział Pedagogiki

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Psychologiczne koszty sukcesu w zarządzaniu./ Moduł 175..: Psychologia Zarządzania Zasobami Ludzkimi.

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Psychologiczne koszty sukcesu w zarządzaniu./ Moduł 175..: Psychologia Zarządzania Zasobami Ludzkimi. SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Psychologiczne koszty sukcesu w zarządzaniu./ Moduł 175..: Psychologia Zarządzania Zasobami Ludzkimi. 2. Nazwa przedmiotu w języku

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. TRUDNOŚCI W UCZENIU wypełnia instytut/katedra. PEDAGOGIKI I PSYCHOLOGII PEDAGOGIKI/ZAKŁAD DYDAKTYKI Pedagogika

OPIS PRZEDMIOTU. TRUDNOŚCI W UCZENIU wypełnia instytut/katedra. PEDAGOGIKI I PSYCHOLOGII PEDAGOGIKI/ZAKŁAD DYDAKTYKI Pedagogika OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu TRUDNOŚCI W UCZENIU wypełnia instytut/katedra Wydział Instytut/Katedra Kierunek PEDAGOGIKI I PSYCHOLOGII PEDAGOGIKI/ZAKŁAD DYDAKTYKI Pedagogika Specjalizacja/specjalność

Bardziej szczegółowo

Wstęp Człowiek żyje w określonym środowisku, które dostarcza mu wciąż nowych wrażeń, a nierzadko również problemów. Niekiedy środowisko jest dla niego nowym wyzwaniem, z jednej strony niesie wsparcie,

Bardziej szczegółowo

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili.

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. (Sokrates) Czym jest pomaganie? Pomaganie jest działaniem, w które

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 1/01 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 8 lutego 01 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Pedagogika

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Pedagogika S YL AB US MODUŁ U ( PRZDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Pedagogika Obowiązkowy Nauk o

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ. Kod przedmiotu. Pedagogiki i Psychologii

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ. Kod przedmiotu. Pedagogiki i Psychologii OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ Wydział Instytut/Katedra Kierunek Pedagogiki i Psychologii Instytut Psychologii Psychologia Specjalizacja/specjalność

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK PEDAGOGIKA ZAWODOWYCH NA KIERUNKU

PROGRAM PRAKTYK PEDAGOGIKA ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PAŃSTWOWA SZKOŁA WYŻSZA IM. PAPIEŻA JANA PAWŁA II W BIAŁEJ PODLASKIEJ WYDZIAŁ NAUK O ZDROWIU I NAUK SPOŁECZNYCH KATEDRA NAUK HUMANISTYCZNYCH I SPOŁECZNYCH ZAKŁAD PEDAGOGIKI PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH NA

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo. Kod przedmiotu P-1-K-BwP studia stacjonarne w/sem. Zajęcia zorganizowane: 20h/20h - 1,7 Praca własna studenta: 10h - 0,3

Pielęgniarstwo. Kod przedmiotu P-1-K-BwP studia stacjonarne w/sem. Zajęcia zorganizowane: 20h/20h - 1,7 Praca własna studenta: 10h - 0,3 Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Pielęgniarstwo Wyższa Szkoła Medyczna w Białymstoku Pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) I rok, 1 semestr Przedmiot kształcenia treści podstawowych dr Dorota Ochojska

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) I rok, 1 semestr Przedmiot kształcenia treści podstawowych dr Dorota Ochojska SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Psychologia Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

I. Szczegółowe efekty kształcenia Administracja I o

I. Szczegółowe efekty kształcenia Administracja I o I. Szczegółowe efekty kształcenia Administracja I o Założenia ogólne 1. Nazwa kierunku studiów: Administracja 2. Nazwy specjalności kształcenia tworzonych w ramach kierunku: administracja publiczna i administracja

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie

WyŜsza Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie WyŜsza Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie KARTA PRZEDMIOTU 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu PEDAGOGIKA Rocznik studiów 2012/13 Wydział Wydział Stosowanych

Bardziej szczegółowo

Wokół pojęcia rodziny

Wokół pojęcia rodziny Wokół pojęcia rodziny Marta Pietrycha (studentka WZPiNoS KUL Stalowa Wola) Słowa kluczowe: Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, socjologia, psychologia, pedagogika, instytucja, mikrogrupa, grupa społeczna,

Bardziej szczegółowo

Wojciech Otrębski, Grzegorz Wiącek Instytut Psychologii KUL

Wojciech Otrębski, Grzegorz Wiącek Instytut Psychologii KUL 1 Kontekst teoretyczny diagnozy zainteresowań zawodowych i przystosowania do sytuacji pracy, czyli jak pomóc uczniowi z niepełnosprawnością umysłową w efektywnym przejściu ze szkoły na rynek pracy Wojciech

Bardziej szczegółowo