ES1-LEO WP2- Zdefiniowanie i identyfikacja kompetencji odnoszących się do nowych wyzwań rynku pracy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "2012-1-ES1-LEO05-48196. WP2- Zdefiniowanie i identyfikacja kompetencji odnoszących się do nowych wyzwań rynku pracy"

Transkrypt

1 VTeCOACH Ocena kompetencji i narzędzie ich rozwoju dla korzystających ze szkoleń zawodowych i ich nauczycieli w obszarach nowych potrzeb rynku pracy (Competences assessment and improvement tool for VET learners and teachers for new working demands) ES1-LEO WP2- Zdefiniowanie i identyfikacja kompetencji odnoszących się do nowych wyzwań rynku pracy Definition and identification of competences linked to new labour market environments Result Title: Common Framework of Competences Linked to Labour market: Definition and Identification Wspólne ramy dla analizy kompetencji związanych z rynkiem pracy: postawienie problemu i identyfikacja wyzwań Author: XXI INVESLAN SL Autor: XXI Inveslan Sl Date: March 2013 Data: marzec

2 Spis treści Wprowadzenie do raportu Podejście metodologiczne Skrótowa prezentacja projektu VTeCOACH Nowe środowisko pracy w perspektywie UE Nietypowe kompetencje: identyfikacja i definicja Ocena kompetencji na poziomie UE: metodologie i narzędzia Konkluzje dotyczące realizacji projektu VTeCOACH 2

3 1. Wprowadzenie do raportu Kluczowe kompetencje w postaci wiedzy, kwalifikacji I postaw dostosowane do danego kontekstu, mają fundamentalne znaczenie dla każdego człowieka w społeczeństwie opartym na wiedzy. Tworzą one wartość dodaną dla rynku pracy, społecznej spójności oraz aktywnych postaw obywatelskich poprzez dostarczanie elastyczności, adaptacyjności, satysfakcji i motywacji. 1 Niniejszy raport został opracowany w ramach projektu VTeCOACH zatytułowanego: Ocena kompetencji i narzędzie ich rozwoju dla korzystających ze szkoleń zawodowych i ich nauczycieli w obszarach nowych potrzeb rynku pracy (Competences assessment and improvement tool for VET learners and teachers for new working demands). Zawiera on konkluzje z pięciu krajowych raportów przygotowanych przez partnerów projektu z Hiszpanii, Irlandii, Polski, Rumunii i Włoch. Celem raportu jest dokonanie przeglądu nowych zjawisk w środowisku pracy na poziomie europejskim i wynikających z nich nowych potrzeb kompetencyjnych. W tej perspektywie raport omawia także narzędzia i metodologie oceny kompetencji istniejące już na poziomie krajowym i możliwe do przeniesienia i wykorzystania na poziomie europejskim. Dokument dostarcza podstawowych informacji dla praktyków szkoleń zawodowych oraz innych zainteresowanych adaptacją i poprawą istniejących systemów kształcenia i szkoleń zawodowych tak, aby lepiej odpowiadały potrzebom rynku pracy. W raporcie czytelnik znajdzie informacje dotyczące nowych kompetencji oraz metodologii ich nauczania i rozwoju. Partnerzy projektu VTeCOACH wypracowali matrycę kompetencji i zaproponowali, na podstawie konsultacji z praktykami, proste definicje, które mogą okazać się przydatne w działaniach służących poprawie szkoleń I kształcenia zawodowego. Nowe wyzwania rynku Kompetencje Metody oceny 1 Kluczowe kompetencje dla uczenia się przez całe życie: 3

4 4

5 2. Podejście metodologiczne Raport Wspólne ramy dla analizy kompetencji związanych z rynkiem pracy: postawienie problemu i identyfikacja wyzwań The report Common Framework of Competences Linked to Labour market: Definition and Identification) powstał na podstawie pięciu raportów narodowych, które stanowią jego załącznik. Przy opracowaniu raportów narodowych (Hiszpania, Irlandia, Polska, Rumunia I Włochy) wykorzystane zostały następujące metody badawcze: Analiza źródeł zastanych (Desk Research); Kwestionariusze; Wywiady; Wywiady zogniskowane (focus groups). Przygotowując raporty narodowe partnerzy projektu korzystali z informacji i opinii 200 trenerów szkoleń, doradców zawodowych oraz innych osób aktywnych w systemie kształcenia i szkoleń zawodowych. Wskazane wyżej instrumenty badawcze zostały zastosowane dla osiągnięcia następujących celów: IDENTYFIKACJA i ZDEFINIOWANE kluczowych kompetencji wymaganych przez środowisko zawodowe. IDENTYFIKACJA i SELEKCJA DOBRYCH PRAKTYK w zakresie METODOLOGII I NARZĘDZI dla oceny kompetencji dotyczących kształcenia i szkoleń zawodowych w przedsiębiorstwach i różnych poziomach systemu edukacyjnego. Analiza szans na rynku pracy w procesie przejścia od "sektorów zamkniętych" do "sektorów otwartych". Analiza i zastosowanie Europejskich Ram w obszarze Kompetencji Kluczowych w odniesieniu do raportu"new Skills for New Jobs". 5

6 3. Projekt VTeCOACH krótkie streszczenie Celem projektu VTeCOACH jest stworzenie ram dla oceny kompetencji zawodowych dla korzystających ze szkoleń zawodowych. Ramy te wykorzystują filozofię coachingu oraz system 360º ewaluacji i mają pozwolić na sformułowanie szczegółowych rekomendacji dotyczących sposobów poprawy nietypowych kompetencji. Konsorcjum, które realizuje projekt podjęło próbę wypełnienia istniejących luk w zastosowaniu wykorzystujących technologie informatyczne metodologii w celu oceny nietypowych (miękkich) kompetencji. W czasie trwania projektu osiągnięte zostaną następujące cele: Stworzenie wspólnych ram oceny kompetencji odnoszących się do osób uczestniczących w szkoleniach zawodowych. Identyfikacja poziomów kompetencji na podstawie Europejskich Ram Kwalifikacji (European Qualifications Framework) z perspektywy nowych wymogów rynku pracy. Wykorzystanie wyników projektu VETWORKS. Zastosowanie metodologii oceny 360º w kontekście kształcenia zawodowego. Zastosowanie podejścia coachingu do podwyższenia kompetencji zawodowych. Wzrost poziomu zatrudnialności uczestników szkoleń zawodowych poprzez wsparcie ich rozwoju osobistego i zawodowego. Uczynienie z uczniów i nauczycieli kształcenia zawodowego aktywnych podmiotów zdolnych do oceny kompetencji i tworzenia procedur ich rozwoju. Ułatwienie mechanizmów oceny tak, aby mogły one promować uznawanie kompetencji i kwalifikacji korzystających z systemów kształcenia i szkoleń zawodowych w celu poprawy transparentności system kształcenia i szkoleń zawodowych (VET). Wspieranie wzrostu stopnia zatrudnialności uczestników systemu kształcenia zawodowego w celu ułatwiania ich dostępu do nowych możliwości tworzonych na rynku pracy. Projekt odnosi się bezpośrednio do rekomendacji Strategii Europejskiej 2020 (European Strategy 2020) wskazującej na potrzebę zapewnienia: osobistej, społecznej I zawodowej samorealizacji wszystkich obywateli, trwałego dobrostanu gospodarczego i wysokiego stopnia zatrudnialności ( personal, social and professional fulfilment of all citizens; sustainable economic prosperity and employability. 6

7 W celu osiągnięcia tych celów niezbędne jest dostarczenie korzystającym z systemu kształcenia i szkoleń zawodowych (uczniów i nauczycieli) precyzyjnych narzędzi, dostosowanych do nowych wymogów rynku pracy i wystarczająco elastycznych, aby mogły zostać zastosowane w zróżnicowanej skali oraz mogły koewoluować wraz z ewolucją systemów kształcenia i szkoleń zawodowych oraz rynków pracy. Rezultaty projektu mogą się okazać przydatne dla korzystających z systemów VET (kształcenia zawodowego i szkoleń). W czasie realizacji projektu włączeni zostaną także inni interesariusze, w tym przedstawiciele stowarzyszeń przedsiębiorców, doradcy zawodowi oraz zarządzający ośrodkami kształcenia zawodowego. 7

8 4. Nowe środowisko pracy - Podejście Unii Europejskiej Jak będzie wyglądać miejsce pracy w przyszłości? Jeśli nie byliście w ciągu ostatnich kilku lat na wakacjach, to zdajecie sobie sprawę, że miejsce pracy takie, jakie znamy ulega szybkim zmianom. 2 Zmiany w środowisku pracy są kluczową kwestią dla realizacji projektu VTeCOACH. Europejskie rynki pracy podlegają ciągłej zmianie i fakt ten wpływa na miejsca i środowisko pracy. Zmiany mogą zostać podzielone różne kategorie jak: efekt poziomu bezrobocia, potrzeby kwalifikacyjne i kompetencyjne pracowników, potrzeby firm, stopień zróżnicowania oraz zastosowanie nowych technologii. Zmieniający się rynek pracy, któremu towarzyszy zanikanie tradycyjnego środowiska pracy staje się problemem dla kształcenia zawodowego, który to problem zwiększa trudności i bariery dla wejścia na rynek pracy. W ramach projektu VTeCOACH podjęta została analiza narodowych kontekstów w państwach uczestników projektu, a na jej podstawie podjęta została próba sformułowania wniosków, które identyfikują najlepsze narzędzia dla sprostania zidentyfikowanym wyzwaniom. Zrozumienie wymogów środowiska pracy ułatwia stworzenie narzędzi, które umożliwią korzystającym z kształcenia i szkoleń zawodowych (VET) zwiększenie stopnia zatrudnialności. W dalszej części przedstawiamy najważniejsze wnioski za raportów narodowych: Wpływ kryzysu gospodarczego Kryzys finansowy, który dotknął gospodarkę światową od lata 2007 roku nie ma precedensu w powojennej historii gospodarczej. Chociaż jego skala i zakres są wyjątkowe, kryzys dzieli wiele cech z podobnymi, wywołanymi przez napięcia finansowe, przypadkami recesji odnotowanymi w przeszłości. 3 Analiza wpływu kryzysu finansowego we wszystkich krajach w odniesieniu do rynku pracy była pierwszym krokiem w definiowaniu potrzeb naszej grupy docelowej. Uczestniczące kraje łączy znaczne podobieństwo warunków. Chociaż gospodarka Polski uniknęła recesji wynikającej z globalnego kryzysu finansowego, to także w jej przypadku widoczne jest znaczne spowolnienie. Pogarszające się warunki 2 Źródło: 3 Źródło: Economic Crisis in Europe: Causes, Consequences and Responses, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, 2009 (http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication15887_en.pdf) 8

9 ekonomiczne mają bezpośrednie skutki dla rynku pracy i sprawiają, że we wszystkich państwach partnerów projektu stopa bezrobocia jest wyższa niż przeciętna stopa bezrobocia w Unii Europejskiej. W przypadku Rumunii główną tendencją stała się emigracja w celu uzyskania zatrudnienia głównie do Włoch i Hiszpanii. W perspektywie porównawczej bezrobocie, a w szczególności długotrwałe bezrobocie jest w Rumunii niższe niż w wielu państwach europejskich. Cechy strukturalne gospodarki rumuńskiej wyjaśniają tak pozytywny wskaźnik. Z jednej strony Rumunia ma znaczny sektor zorientowanego na przeżycie zatrudnienia w rolnictwie, które stanowi bufor dla krajowego rynku pracy. Z drugiej strony, migracja pracowników przyspieszyła po zniesieniu wymogów wizowych do innych państw UE w 2001 roku. Emigracja zarobkowa stała się zjawiskiem masowym i skierowała się głównie do Włoch i Hiszpanii (prawdopodobnie ze względów językowych przynależność do grupy języków romańskich). Włochy cechuje niska zdolność do powrotu na ścieżkę wzrostu, co wskazuje na znaczną niestabilność i wrażliwość jej gospodarki. Obecna sytuacja na rynku pracy jest niezwykle złożona, a młodzi ludzie są szczególnie podatni na stanie się jej ofiarami. Sytuację w Irlandii opisują następujące stwierdzenia: coraz więcej młodych ludzi ucieka przed bezrobociem kontynuując studia, starsi pracownicy usiłują przejść na wcześniejsze emerytury, a coraz więcej osób emigruje. Pomimo tego, że prognozy przewidują, iż Irlandia będzie miała względnie liczną grupę osób w wieku produkcyjnym, istnieje obawa, że popyt na pracę będzie rosnąć zbyt wolno. W przypadku Hiszpanii kryzys gospodarczy, zmiany postaw w rezultacie wcześniejszego okresu kolejnych 10 lat wzrostu gospodarczego, cięcia w wydatkach socjalnych oraz restrukturyzacja państwa dobrobytu wraz ze spadkiem liczby miejsc pracy dotykają szczególnie ludzi młodych. Jedną z głównych konsekwencji kryzysu gospodarczego w warunkach Hiszpanii są konsekwencje dla spójności społecznej oraz odwrócenie trendów migracyjnych (Hiszpania staje się państwem, z którego w rosnącej ilości pracownicy wyjeżdżają). Sytuacja na rynku pracy W UE brakuje prawie 6 milionów miejsc pracy, aby sytuacja wróciła do poziomu sprzed kryzysu, a w 2013 roku sytuacja na rynku pracy będzie się również pogarszać negatywnie wpływając na perspektywy zatrudnieniowe ludzi młodych oraz osób o niskich kwalifikacjach. 9

10 Rośnie liczba nietypowych form zatrudnienia, odzwierciedlając prawdopodobnie niepewność, której doświadczają przedsiębiorstwa oraz rosnące zagrożenie niepokojami społecznymi. 4 Krótki przegląd sytuacji na europejskim rynku pracy wskazuje na istnienie negatywnych tendencji, których najbardziej znaczącą cechą jest wysokie bezrobocie. Wszyscy aktorzy społeczni są zaniepokojeni tą kwestią, a wdrażane dotąd przez rządy krajowe i Komisję Europejską instrumenty nie przyniosły dotąd sukcesu. Polska jest krajem, w którym przeprowadzono głębokie przemiany wyprowadzające jej gospodarkę z okresu państwowej gospodarki centralnie planowanej. Dziedzictwo komunistyczne jest wciąż widoczne w procesach rynku pracy oraz w systemie szkolenia zawodowego. W procesie przejścia do gospodarki rynkowej sprywatyzowano wiele przedsiębiorstw produkcyjnych, które znacznie zmniejszyły zatrudnienie. Na skutek tego zmalał popyt na kształcenie zawodowe. Polityka edukacyjna od drugiej połowy lat 1990-tych kładła nacisk na kształcenie ogólne na poziomie ponadpodstawowym (średnim), a najważniejszym jej celem stał się wzrost liczby studiujących. Zmierzch sektor przemysłowego wywołał wrażenie, że jedyne możliwości zatrudnienia pojawią się w usługach. W polityce państwa kładziono nacisk na promowanie wysokich, lecz ogólnych kompetencji i kwalifikacji, które wymagają ukończenia studiów wyższych. Od 2000 roku gospodarka Rumunii odnotowała szereg lat szybkiego wzrostu. Jednakże w tym okresie nie zostało stworzonych wiele miejsc pracy i gospodarka Rumunii nie powróciła do wysokiego poziomu zatrudnienia z początku transformacji. Obecnie Rumunię charakteryzuje niski wskaźnik zatrudnienia, a kryzys gospodarczy zmniejszył jej zdolność do tworzenia nowych miejsc pracy. Pojawia się mało nowych miejsc pracy, a zjawisko to ma tendencję do utrwalania się. W ostatnim okresie niskie stopy aktywności zawodowej cechują zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Od 2007 roku sytuacja na rumuńskim rynku pracy znacznie się pogorszyła. Bezrobocie wzrosło z 4.5% w 2007 roku do 12% w 2009 roku, a w 2013 osiągnęło rekordowy poziom 14%. Szczególnie wysokie bezrobocie cechu młodych ludzi poniżej 25 roku życia, pracowników o niskich kwalifikacjach oraz rzemieślników. Państwowy Urząd Statystyczny Hiszpanii (INE) podał, że w kraju tym jest obecnie (połowa 2013 roku) 6,202 miliona bezrobotnych. Po raz pierwszy w historii kraju ponad 6 milionów Hiszpanów pozostaje bez pracy. Stopa bezrobocia w Hiszpanii wynosi 27,16%. Sytuacja ta powstała w wyniku kumulacji negatywnych efektów kryzysu zapoczątkowanego w 2007 roku. Wcześniej jednak, czyli w latach 90-tych XX wieku oraz w ciągu kilku pierwszych lat XXI wieku gospodarka Hiszpanii rosła w rocznym tempie 4% i tworzyła wiele nowych miejsc pracy. Recesja rozpoczęła się w 2007 roku, ale pierwsze oznaki słabości gospodarczej Hiszpanii pojawiły się w 2005 roku. Jednym z głównych problemów Hiszpanii było tworzenie 4 Źródło: Snapshot of the labour market in the European Union 2013, International Labour Organization, 2013 (http://www.ilo.org/global/about-the-ilo/media-centre/issuebriefs/wcms_209596/lang--nl/index.htm) 10

11 niestabilnych miejsc pracy, w tym wielkiej liczby pracowników zatrudnionych na krótkich, czasowych kontraktach. Otwarte i zamknięte sektory W ramach VTeCOACH została przyjęta następująca kategoryzacja sektorów: ZAMKNIĘTY SEKTOR: Termin ten odnosi się w szczególności do sektorów silnie dotkniętych kryzysem gospodarczym na poziomie całej UE, w których odnotować można silny spadek możliwości zatrudnienia oraz utratę znaczenia dla gospodarek narodowych i całej UE. Eksperci UE obecnie wskazują na następujące sektory: budownictwo, administracja, handel detaliczny. OTWART SEKTOR: Termin ten odnosi się do sektorów, w których jest oczekiwany w najbliższej przyszłości wzrost. Otwarty sektor może charakteryzować się różnorodnymi cechami, ale łączy go z innymi otwartymi sektorami popyt na pracowników, popyt na kwalifikacje oraz otwartość na innowacje. Na poziomie UE wskazuje się, że motorami napędowymi UE będą sektory odnawialnych źródeł energii, turystyka i telekomunikacja. W czasie realizacji badań w 5 państwach partnerów projektu zidentyfikowane zostały następujące sektory: ZAMKNIETY SEKTOR Handel detaliczny Usługi gastronomiczne i catering Niewykwalifikowane stanowiska budownictwie* Przemysł odzieżowy Przemysł samochodowy w Pozycje o średnim poziomie wymogów kwalifikacyjnych w usługach gospodarczych * Przemysł drzewny OTWARTY SEKTOR Usługi finansowe Sprzedaż i usługi marketingowe Wykwalifikowane stanowiska budownictwie * Usługi ochrony w Pośrednictwo finansowe i ubezpieczenia Innowacje w ochronie 11

12 Produkcja mebli /Wyposażenie wnętrz Produkcja maszyn elektrycznych i elektronicznych, szklanych Kultura i rekreacja Edukacja Administracja publiczna i wojsko zdrowia Zielona gospodarka, leśnictwo i rybołówstwo Turystyka Finanse międzynarodowe Odnawialne źródła energii i ochrona środowiska Usługi administracyjne I komunalne Usługi w sektorze nieruchomości. Technologie komunikacyjne informacyjne Ochrona zdrowia i *Należy zauważyć, że dany sektor może być zarówno otwarty, jak I zamknięty w zależności od specyficznego kontekstu gospodarczego. 12

13 Bezrobocie wśród młodzieży Statystyki pokazują, że bezrobocie wśród młodzieży w Europie wzrasta, a w niektórych krajach przekroczyło poziom 40% ( ) Co mogą młode osoby uczynić, aby zwiększyć swoją zatrudnialność? Jak mogą znaleźć pracę? Jak powinni efektywnie zaznaczyć swoją obecność na rynku pracy, aby odnieść sukces? Te i inne pytania ważne są dla absolwentów szkół i młodzieży. 5 Sytuacja na polskim rynku pracy dla absolwentów szkół zawodowych jest trudniejsza niż 10 lat temu. Podobnie jak w wielu innych państwach członkowskich UE rynek pozycja młodzieży na rynku pracy jest źródłem troski polityków i ekonomistów. Osoby w wieku od 18 do 24 lat stanowiły 19.9% wszystkich bezrobotnych w Polsce (dane na 1 połowę 2013). W Rumunii zarówno młodzież, jak i osoby starsze, cechowała niższa stopa aktywności zawodowej, kryzys gospodarczy wywarł jednak zdecydowanie bardziej negatywne skutki dla osób starszych. Chociaż niska stopa aktywności zawodowej w grupie może być wyjaśniona w części poprzez rosnące wskaźniki uczestnictwa w formalnej edukacji, młodzież doświadcza szczególnych trudności na rynku pracy, co czyni ją podatną na ekonomiczną nieaktywność. Pomimo umiarkowanej stopy bezrobocia, bezrobocie wśród młodzieży w Rumunii jest wysokie. Co więcej, w ostatnich latach odnotowało rosnącą tendencję. Obecnie około 2/3 osób w grupie wiekowej lata, to de facto osoby długotrwale bezrobotne. W Irlandii kluczową kwestią jest tworzenie szans podjęcia pracy dla młodzieży poniżej 25 roku życia, wśród której wskaźnik bezrobocia przekracza 30%, a ponad połowa spośród bezrobotnych to osoby długotrwale bezrobotne. Respodenci wskazywali na znaczenie rozwoju usług pracy dla młodzieży, z których korzysta co roku ponad 380 tysięcy młodych ludzi, a które tworzą szansę na zdobycie transferowalnych kwalifikacji i stanowią ważne uzupełnienie dla formalnego systemu kształcenia i szkoleń. We Włoszech najbardziej dotknięte przez bezrobocie są osoby młode i nie posiadające kwalifikacji, a także mężczyźni pomiędzy 25 a 54 rokiem życia, podczas gdy stabilna wydaje się sytuacja kobiet i osób o wysokich kwalifikacjach. Pomiędzy 2008 a 2012 rokiem całkowita liczba miejsc pracy w Hiszpanii zmalała o 2.9 miliona. Proces ten dotknął w szczególności ludzi młodych (16-29), którzy stanowią 1.9 miliona osób, które straciły prace (66,7%). Główną konsekwencją tego procesu jest drastyczna redukcja liczby pracujących młodych osób oraz bardzo szybki wzrost stopy bezrobocia wśród osób w wieku (52% w 2012). 5 Źródło: AEGEE project (http://www.projects.aegee.org) 13

14 Przejście od kształcenia i szkoleń zawodowych do pracy Kwestia przejścia od edukacji formalnej na rynek pracy i do zatrudnienia była przedmiotem troski w państwach OECD w ostatnich 30 latach. ( )gdyby nawet obecny kryzys nie pojawił się, byłoby to wciąż problemem w wielu krajach. 6 Głównym celem projektu VTeCOACH jest stworzenie ram dla rozwoju kompetencji tak, aby zwiększały one szanse zatrudnienia. Z jednej strony należy zatem znać warunki rynku pracy i popyt na pracę, aby wiedzieć jakie kompetencje rozwijać, z drugiej strony należy być świadomym barier i przeszkód, które stają przez absolwentem szkoły, gdy podejmuje on starania o zatrudnienie. Jest to horyzontalna kwestia, która powinna zostać podjęta w sposób interdyscyplinarny. We współpracy z instruktorami szkoleń zawodowych (VET) oraz doradcami zawodowymi, parnerzy VTeCOACH zidentyfikowali następujące przeszkody i bariery w procesie przejścia od formalnej edukacji do zatrudnienia: Niedopasowanie pomiędzy podażą a popytem: oferta edukacja większości instytucji kształcenia zawodowego (VET) odzwierciedla starą strukturę gospodarczą; Brak jest odpowiedniej koordynacji pomiędzy sektorem VET, administracją publiczną a przedsiębiorcami. Przedsiębiorcy skarżą się, że szkoły i centra edukacyjnie nie są zdolne do dostowania swojej oferty do ich specyficznych potrzeb; Szybkie zmiany na rynku pracy sprawiają, że tworzenie oferty edukacyjnej staje się zadaniem niezwykle trudnym. Trudno jest przewidzieć popyt na pracowników na najbliższe 5 lat, a kształcenie w wększości instytucji VET trwa 3 do 4 lat; Brak jest właściwych narzędzi nauczania dla nauczycieli i instruktorów VET: wiele szkół ma nieadekwatną bazę warsztatową i szkoleniową oraz napotyka problem znalezienia dobrych miejsc pracy dla praktyk dla swoich uczniów; Nieadekwatny poziom finansowania obniża jakość kształcenia (brak jest odpowiedniej jakości maszyn, czy laboratoriów), a część kształcących się cechuje się niską motywacją. Brak ofert pracy, w szczególności w małych miastach i na terenach wiejskich: wysoka stopa bezrobocia wśród młodzieży wskazują, że młodzież stała się outsiderem, który walczy o dostęp do rynku pracy w bardzo dla siebie niesprzyjających okolicznościach, gdy pojawia się niezwykle mało nowych miejsc pracy. Wielu młodych absolwentów 6 Źródło: Youth Transitions, the Labour Market and Entry into Employment: Some Reflections and Questions, SKOPE Research Paper No. 108 May 2012, Cardiff University (http://www.cardiff.ac.uk/socsi/research/researchcentres/skope/publications/researchpapers/wp108.p df) 14

15 VET decyduje się na wyjazd ze swojego kraju lub szuka zatrudnienia w dużych miastach, gdzie istnieją lepsze szanse zatrudnienia. Słabo rozwinięte jest doradztwo dotyczące wyborów edukacyjnych i zawodowych młodych ludzi w szkołach i poza szkołami. Słabo funkcjonują publiczne służby zatrudnienia, znikoma część absolwentów uczestniczy w aktywnych programach rynku pracy, programy tworzone przez publiczne agencje zatrudnienia są niedofinansowane i w rezultacie cechuje je niski wskaźnik partycypacji. Znaczna część absolwentów szkół nie rejestruje się agencjach zatrudnienia z powodu niedoinformowania. Absolwenci programów VET nie posiadają kompetencji wymaganych przez rynek pracy, wielu z nich nie posiada przygotowania do funkcjonowania w środowisku pracy, w tym zdolności do wykorzystania wiedzy w praktyce, stosowania zaawansowanych technologii, znalezienia konkretnych rozwiązań dla napotykanych problemów oraz postaw i wartości niezbędnych w pracy. Brak jest informacji o metodach poszukiwania pracy, profilach profesjonalnych i możliwościach zatrudnienia: gdy absolwenci konczą programy VET, nie umieją poszukiwać pracy i budować relacji interpersonalnych, które pozwoliły by im na uzyskanie informacji o możliwości zatrudnienia. Istnieje niechęć wśród pracodawców do zatrudniania młodych absolwentów, którzy nie posiadają wcześniejszego doświadczenia zawodowego. Zniechęcenie, brak pewności siebie sprawia, że gdy młodzi ludznie nie znajdują natychmiast zatrudnienia, to tracą pewność siebie i szybko się zniechęcają. Brak wsparcia dochodowego oraz nowoczesnych metod ukierunkowywania kształcenia i szukania zatrudnienia wydłuża proces przejścia ze szkoły na rynek pracy oraz zwiększa koszty adaptacji młodzieży posiadającej formalne wykształcenie, lecz nie mającej odpowiedniego praktycznego ukierunkowania. We wszystkich krajach istniały specjalne programy i projekty, których celem było podniesienie świadomości problemów przejścia od edukacji do pracy i tworzenia powiązań pomiędzy różnymi aktorami, których współpraca jest niezbędna, aby problem został adekwatnie zaadresowany. Jednak żaden program nie dowiódł swojej wysokiej skuteczności. Nowe środowisko pracy 15

16 Środowisko pracy jest pojęciem, które pomaga ukierunkować reformę życia zawodowego, lecz nie jest łatwe do przełożenia z widocznych, namacalnych warunków charakterystycznych dla produkcji przemysłowej na bardziej elastyczne warunki współczesnej pracy. Ponieważ elastyczne warunki pracy ogólnie zakładają rosnącą odpowiedzialność oraz pewien rodzaj osobistego zaangażowania ze strony pracownika, wyodrębnienie warunków środowiskowych od zdolności jednostkowych cechujących pracownika staje się coraz trudniejsze. W rezultacie tylko w ograniczonym stopniu problemy współczesnej pracy są problemami środowiska pracy podatnymi na oddziaływanie instrumentów skierowanych na jego środowisko. Wraz z upowszechnianiem elastycznych warunków pracy, instytucje środowiska pracy tracą na skuteczności. 7 Jak należy rozumieć pojęcie nowego środowiska pracy? Jakie kluczowe elementy pozwalają zrozumieć przyszłość pracy i przyszłość miejsca pracy? W projekcie VTeCOACH proponujemy wzięcie pod uwagę następujących kwestii. Brak stałej pracy. Znika termin zatrudnienia na całe życie: czy jest to szansą, czy też zagrożeniem? Wewnętrzna i zewnętrzna mobilność pracowników, która pojawia się w rezultacie nierównowag w popycie i podaży oraz na skutek umiędzynarodowienia firm. Wpływ technologii informacyjnych i komunikacyjnych na styl pracy: pojawia się zjawisko telepracy. Przedsiębiorczość oraz zjawisko samo-zatrudnienia: czy przyszłością jest bycie szefem samego siebie? Wymóg rekoncyliacji pomiędzy życiem osobistym a zawodowym. Środowisko pracy oparte na kompetencjach: znaczenie kompetencji intra i interpersonalnych. 7 Źródło: The future of work environment reforms: does the concept of work environment apply within the new economy? (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/ ) 16

17 Brak stałej pracy Oparcie w kompetencjach Technologie komunikacyjne i informacyjne Przedsiębiorczość Rekoncyliacja Mobilność 17

18 5. Nietypowe kompetencje: identyfikacja i definicja Jak wspomniano już we wcześniejszych rozdziałach, głównym celem niniejszego raportu jest zdefiniowanie oraz identyfikacja zakres kompetencji, które mają być oceniane i rozwijane wspólnie przez uczniów i nauczycieli kształcenia zawodowego. Podkreślamy także rosnące znaczenie przekrojowych kompetencji, a więc takich które muszą zostać ocenione i opracowane z zastosowaniem innowacyjnych metod nauczania. Przed przedstawieniem wybranych kompetencji, chcielibyśmy wyjaśnić niektóre definicje, których używamy do określenia kompetencji w projekcie VteCOACH: Europejskie ramy odniesienia w zakresie kluczowych kompetencji Jest to dokument, który identyfikuje i definiuje podstawowe umiejętności i wiedzę potrzebne dla każdego pracownika w celu uzyskania zatrudnienia, samorealizacji, integracji społecznej i aktywności obywatelskiej w dzisiejszym, szybko zmieniającym się świecie. Kompetencje te są w definiowane jako połączenie wiedzy, umiejętności i postaw. Dokument określa 8 kompetencji kluczowych: 1) porozumiewanie się w języku ojczystym; 2) porozumiewanie się w językach obcych; 3) kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne; 4) kompetencje informatyczne; 5) umiejętność uczenia się; 6) kompetencje społeczne i obywatelskie; 7) poczucie inicjatywy i przedsiębiorczość; 8) świadomość i ekspresja kulturowa. Więcej informacji dotyczących europejskich ram odniesienia pod adresem: Nietypowe kompetencje Nietypowe kompetencje to takie kompetencje, które trudno zdefiniować i oceniać. ( ) Są to często miękkie umiejętności lub inne kompleksowe osiągnięcia, cenione przez uczniów i pracodawców.( ) Termin nietypowe kompetencje ( wicked competences ) zainspirowany jest występowaniem nieszablonowych problemów w środowisku pracy.( ) Są to problemy, 18

19 których rozwiązanie może pochłaniać trudne do oszacowania zasoby czasowe, powodować konflikty i są trudne do rozwiązania w sposób polubowny 8 Możemy zdefiniować nietypowe kompetencje jako "przekrojowe" kompetencje, a więc związane z zachowaniami i postawami, które zwiększają szanse zatrudnienia uczniów kształcenia zawodowego i ich przejście na rynek pracy. Więcej informacji na temat nietypowych kompetencji znajduje się w raporcie The assessment of wicked competences: a report to the Practice-based Professional Learning Centre for excellence in teaching and learning in the Open University autorstwa Petera Knighta i Anny Page. Nowe umiejętności w nowych miejscach pracy 16 grudnia 2008 Komisja Europejska przedstawiła propozycje lepszego dopasowania pracowników i miejsc pracy oraz bardziej skutecznych sposobów analizy i przewidywania, które umiejętności będą potrzebne w jutrzejszym rynku pracy. Wniosek legislacyjny Komisji - New Skills for New Jobs - proponuje szereg działań, aby dopasować umiejętności pracowników do istniejących wakatów, zorganizować stałe systemy oceny umiejętności, połączyć wysiłki wszystkich krajów członkowskich i innych organizacji międzynarodowych oraz opracować doskonalsze informacji na temat przyszłych potrzeb. Więcej informacji o tym dokumencie znajduje się pod adresem: Mapa kompetencji uwzględnianych w projekcie VteCOACH podzielona jest na 3 bloki. Każdy z nich zawiera odpowiednie sub-kategorie lub i sub-umiejętności, a także zalecenia dla ich szkolenia i oceny. Praca w grupie Kreatywne i innowacyjne myślenie Umiejętność uczenia się 8 Źródło: Knight, Peter and Page, Anna, The assessment of wicked competences: a report to the Practice-based Professional Learning Centre for excellence in teaching and learning in the Open University, January

WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY. wyboru szkoły i zawodu?

WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY. wyboru szkoły i zawodu? WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY Jak przygotować dziecko do właściwego Jak przygotować dziecko do właściwego wyboru szkoły i zawodu? RYNEK PRACY XXI WIEKU Wymagania rynku pracy: Kształtowanie u uczniów umiejętności

Bardziej szczegółowo

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do:

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: ERASMUS+ Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: spełnienia celów strategii europejskich w obszarze edukacji, w tym zwłaszcza strategii Edukacja i szkolenia 2020, rozwoju krajów partnerskich

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Międzynarodowe warsztaty Zatrudnienie, równouprawnienie, bezpieczeństwo socjalne (nestor) Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Nikogo nie wolno pozostawić samemu sobie pomysły działań i

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Zapraszam na szkolenie on line prezentujące dwie nowoczesne metody pracy: coaching i mentoring. Idea i definicja coachingu Coaching,

Bardziej szczegółowo

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? 1 Prawdziwe wartości edukacji Europejskie ramy odniesienia Polskie ramy odniesienia Badania PISA 2 Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz dla :

Kwestionariusz dla : Wsparcie Przedsiębiorczości Społecznej w Europie Kwestionariusz dla : osób prowadzących przedsiębiorstwa społeczne ekspertów/trenerów z obszaru ekonomii społecznej, przedsiębiorczości i zarządzania osób

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI SUKCESU PPG

CZYNNIKI SUKCESU PPG CZYNNIKI SUKCESU PPG STOSOWANIE UMIEJĘTNOŚCI ZAWODOWYCH Wiedza o biznesie Wiedza specjalistyczna Wiedza o produktach i usługach Wiedza przemysłowa ZARZĄDZANIE REALIZACJĄ ZADAŃ Działanie w perspektywie

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

2. Kompleksowo trwale przyczyniają się

2. Kompleksowo trwale przyczyniają się Załącznik nr 5.15 Programy rozwojowe szkół i placówek oświatowych realizowane w ramach Działania 9.2 Podniesienie atrakcyjności i jakości szkolnictwa zawodowego - Wyjaśnienia zapisów Szczegółowego Opisu

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH dr Anna Wawrzonek Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydział Studiów Edukacyjnych Szkoły zawodowe Zasadnicze szkoły zawodowe Technika

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r.

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej realizacji w latach 2004 2005 projektów: Bemowski Program Wspierania Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+.

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączy w jedną całość 7 dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

KRK w kontekście potrzeb pracodawców. Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji

KRK w kontekście potrzeb pracodawców. Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji KRK w kontekście potrzeb pracodawców Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji Gospodarka Oparta na Wiedzy Inwestycje w badania i rozwój. Wzrost zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Poziom 5 EQF Starszy trener

Poziom 5 EQF Starszy trener Poziom 5 EQF Starszy trener Opis Poziomu: Trener, który osiągnął ten poziom rozwoju kompetencji jest gotowy do wzięcia odpowiedzialności za przygotowanie i realizację pełnego cyklu szkoleniowego. Pracuje

Bardziej szczegółowo

3. zawierają określone cele, rezultaty i działania już na etapie aplikowania

3. zawierają określone cele, rezultaty i działania już na etapie aplikowania Programy rozwojowe szkół i placówek oświatowych realizowane w ramach Poddziałania 9.1.2 Wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów z grup o utrudnionym dostępie do edukacji oraz zmniejszanie różnic w jakości

Bardziej szczegółowo

System kształcenia a zatrudnialność absolwentów szkół wyższych

System kształcenia a zatrudnialność absolwentów szkół wyższych System kształcenia a zatrudnialność absolwentów szkół wyższych Bartłomiej Banaszak, Rzecznik Praw Absolwenta Ogólnopolska Konferencja Biur Karier Wrocław, 13-14 września 2012r. Zatrudnialność co to jest?

Bardziej szczegółowo

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Opis szkoleń planowanych do realizacji w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Plan prezentacji 1. Wyzwania dla polityki rozwoju umiejętności w Polsce 2. Absolwenci i ich sytuacja

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 Partnerstwa Strategiczne Warszawa, 4,18 lutego 2015 W ramach partnerstw strategicznych dąży się do wspierania opracowywania, przekazywania lub

Bardziej szczegółowo

Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise

Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise www.adeptus.com.pl Pilotażowy Projekt,,Gotowi na przyszłość Projekt

Bardziej szczegółowo

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

Rezultaty projektów transferu innowacji. Warszawa, 17 czerwca 2013

Rezultaty projektów transferu innowacji. Warszawa, 17 czerwca 2013 Rezultaty projektów transferu innowacji Warszawa, 17 czerwca 2013 Cel programu Uczenie się przez całe życie Włączenie uczenia się przez całe życie w kształtowanie Unii Europejskiej jako zaawansowanej,

Bardziej szczegółowo

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Komisja Europejska Czym jest europejska strategia zatrudnienia? Każdy potrzebuje pracy. Wszyscy musimy

Bardziej szczegółowo

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców 2011 Anna Tarnawa Kierownik Sekcji Badań i Analiz Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców Warszawa, 22 listopada 2011 r. Działalność

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 - Partnerstwa Strategiczne

Program Erasmus + w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 - Partnerstwa Strategiczne Program Erasmus + w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 - Partnerstwa Strategiczne Program Erasmus+ Kształcenie i szkolenia zawodowe Program wspiera działania instytucji partnerskich, które

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa w Żórawinie

Szkoła Podstawowa w Żórawinie Szkoła Podstawowa w Żórawinie SORE Sabina Żuchelkowska Rok szkolny 2013/2014 Temat I RPW Jak pomóc uczniowi osiągnąć sukces edukacyjny? Potrzeby nauczycieli Podczas spotkania z Panią Dyrektor SP w Żórawinie,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie pracowników sektora budownictwa okrętowego zagrożonych negatywnymi skutkami restrukturyzacji

Wsparcie pracowników sektora budownictwa okrętowego zagrożonych negatywnymi skutkami restrukturyzacji Wsparcie pracowników sektora budownictwa okrętowego zagrożonych negatywnymi skutkami restrukturyzacji Projekt systemowy realizowany przez Agencje Rozwoju Przemysłu S.A. w ramach Programu Operacyjnego Kapitał

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Raport oceny kompetencji

Raport oceny kompetencji Symulacje oceniające kompetencje Raport oceny kompetencji Rut Paweł 08-01-2015 Kompetencje sprzedażowe dla efactor Sp. z o.o. Dane osobowe Rut Paweł CEO pawel.rut@efactor.pl more-than-manager.com 2 z 13

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy zarządzania kompetencjami pracowniczymi w aspekcie kształcenia zawodowego

Wybrane elementy zarządzania kompetencjami pracowniczymi w aspekcie kształcenia zawodowego Wybrane elementy zarządzania kompetencjami pracowniczymi w aspekcie kształcenia zawodowego Autor referatu: Marek Goliński Prezentuje: Joanna Kijewska Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie kompetencjami

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013 Edukacja dorosłych Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił m.in. wcześniejsze programy Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Grundtvig 2007-2013 Erasmus+ Edukacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH Przywództwo i zarządzanie zespołem Szkolenie z zakresu przywództwa, kompetencji liderskich i zarządzania zespołem. Podniesienie kompetencji zarządczych w zakresie przywództwa,

Bardziej szczegółowo

RAPORT EWALUACYJNY projektu Nowocześni rodzice z Głuszycy POKL.09.05.00-02-175/10

RAPORT EWALUACYJNY projektu Nowocześni rodzice z Głuszycy POKL.09.05.00-02-175/10 RAPORT EWALUACYJNY projektu Nowocześni rodzice z Głuszycy POKL.09.05.00-02-175/10 Wałbrzych, 31 grudnia 2010 r. WPROWADZENIE Przystępując do realizacji projektu pt. Nowocześni rodzice z Głuszycy postawiła

Bardziej szczegółowo

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją dr Violetta Florkiewicz Strategia Europa 2020 Jest to unijna strategia wzrostu do 2020 roku. Jej celem jest osiągnięcie wzrostu gospodarczego, który

Bardziej szczegółowo

NAMA Numeracy for Advanced MAnufacturing Projekt nr 2014-1-PL01-KA202-003409 Umiejętności numeryczne zaawansowanego sektora przemysłowego

NAMA Numeracy for Advanced MAnufacturing Projekt nr 2014-1-PL01-KA202-003409 Umiejętności numeryczne zaawansowanego sektora przemysłowego NAMA Numeracy for Advanced MAnufacturing Projekt nr 2014-1-PL01-KA202-003409 Umiejętności numeryczne zaawansowanego sektora przemysłowego Prezentacja dobrych praktyk w zakresie stosowania założeń ECVET,

Bardziej szczegółowo

,,Innowacyjne szkolnictwo zawodowe na Mazowszu Płockim

,,Innowacyjne szkolnictwo zawodowe na Mazowszu Płockim DZIAŁ II OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA 1. Przedmiot zamówienia: Przeprowadzenie badań jakościowych w Projekcie pn. Innowacyjne szkolnictwo zawodowe na Mazowszu Płockim realizowanym w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ I DZIAŁÓW HR

KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ I DZIAŁÓW HR PROPOZYCJA UDZIAŁU W PROJEKCIE DORADCZO-SZKOLENIOWYM PROPOZYCJA UDZIAŁU W PROJEKCIE DORADCZO-SZKOLENIOWYM WSPÓŁFINANSOWANYM ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ

Bardziej szczegółowo

TEMAT SZKOLENIA Ewaluacja programów i projektów, Informacja zwrotna i (obszar 7) OPIS SZKOLENIA

TEMAT SZKOLENIA Ewaluacja programów i projektów, Informacja zwrotna i (obszar 7) OPIS SZKOLENIA TEMAT SZKOLENIA Ewaluacja programów i projektów, Informacja zwrotna i (obszar 7) OPIS SZKOLENIA GRUPA DOCELOWA Przedstawiciele Publicznych Służb Zatrudnienia/PSZ, instytucji edukacyjnych i szkoleniowych,

Bardziej szczegółowo

rodka Pomocy Rodzinie W Lublinie

rodka Pomocy Rodzinie W Lublinie Współpraca w ramach realizowanego przez MOPR w Lublinie projektu systemowego Istota stosowania instrumentów aktywizacji społecznej w pracy z klientem Wystąpienie w ramach konferencji Miejskiego OśrodkO

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją

Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją Opis produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego (maksymalnie 6 stron) Temat innowacyjny.

Bardziej szczegółowo

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020 Warszawa, 4 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Powiązanie krajowej polityki edukacyjnej ze strategiami rozwoju kraju 2. Znaczenie idei uczenia

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY UMIEJSCOWIENIE KIERUNKU W OBSZARZE Kierunek studiów zarządzanie

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

NIEKTÓRE KIERUNKI PRAC NAD ZMIANAMI W SYSTEMIE OŚWIATY

NIEKTÓRE KIERUNKI PRAC NAD ZMIANAMI W SYSTEMIE OŚWIATY Ruch Społeczny Obywatele dla Edukacji NIEKTÓRE KIERUNKI PRAC NAD ZMIANAMI W SYSTEMIE OŚWIATY REKOMENDACJE opracowane na podstawie dokumentu Porozumienie dla Edukacji www.obywateledlaedukacji.org CZERWIEC

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku Uchwała Nr 69 /2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 31 maja 2012 roku w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunku zarządzanie na poziomie drugiego stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie personelem w przedsiębiorstwach w kontekście zmian demograficznych

Zarządzanie personelem w przedsiębiorstwach w kontekście zmian demograficznych Zarządzanie personelem w przedsiębiorstwach w kontekście zmian demograficznych WDRAŻANIE ELEMENTÓW ZARZĄDZANIA WIEKIEM WDRAŻANIE ELEMENTÓW ZARZĄDZANIA WIEKIEM W FIRMACH stały dostęp do kluczowych kompetencji

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku ekonomia studia drugiego stopnia

Efekty kształcenia dla kierunku ekonomia studia drugiego stopnia Załącznik nr 1 do Uchwały nr 9/VI/2012 Senatu Wyższej Szkoły Handlowej im. Bolesława Markowskiego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2012 roku. Efekty kształcenia dla kierunku ekonomia studia drugiego stopnia

Bardziej szczegółowo

ŚCIEŻKA: Zarządzanie projektami

ŚCIEŻKA: Zarządzanie projektami ŚCIEŻKA: Zarządzanie projektami Ścieżka dedykowana jest każdej osobie, która chce rozwijać siebie i swoją organizację - w szczególności: Kadrze menedżerskiej i kierowniczej przedsiębiorstw Kierownikom

Bardziej szczegółowo

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono Raport z analizy wyników badania losów zawodowych absolwentów Wydziału Nauk Ekonomicznych UWM w Olsztynie rocznika 2012/2013 w 6 miesięcy po ukończeniu studiów Przedmiotem analizy są wyniki badania losów

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 56 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. Gimnazjum nr1 im. Jana Pawła II w Świdniku

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. Gimnazjum nr1 im. Jana Pawła II w Świdniku GIMNAZJUM NR 1 im. Jana Pawła II ul. M. Kopernika 9 21-040 Świdnik 081 468 77 00 fax: 081 468 77 02 e-mail: sekretariat.gimnazju m1 @swidnik.edu.pl www.gimn azju m1.swidnik.edu.pl Wewnątrzszkolny System

Bardziej szczegółowo

Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej. Warszawa-Poznań, marzec 2011 r.

Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej. Warszawa-Poznań, marzec 2011 r. Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej Warszawa-Poznań, marzec 2011 r. Porządek prezentacji I. Co wiemy w badań? I. Co wiemy z doświadczeń? I. Co robić? II. Co proponuje UE? 2 Kompetencje

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIĄ NA TO WYZWANIE SĄ PROGRAMY ROZWOJOWE BPP PROFESSIONAL EDUCATION.

ODPOWIEDZIĄ NA TO WYZWANIE SĄ PROGRAMY ROZWOJOWE BPP PROFESSIONAL EDUCATION. W DZISIEJSZYCH REALIACH RYNKOWYCH POJEDYNCZE SZKOLENIE TO ZA MAŁO, ABY FIRMA DZIĘKI NIEMU OSIĄGNĘŁA POŻĄDANY EFEKT. ODPOWIEDZIĄ NA TO WYZWANIE SĄ PROGRAMY ROZWOJOWE BPP PROFESSIONAL EDUCATION. Prospekt

Bardziej szczegółowo

NEWSLETTER WYDANIE 4 październik 2010. www.ele-55plus.eu. Drogi CZYTELNIKU, Mamy zaszczyt zaprezentować Projekt Europejski

NEWSLETTER WYDANIE 4 październik 2010. www.ele-55plus.eu. Drogi CZYTELNIKU, Mamy zaszczyt zaprezentować Projekt Europejski LEPSZA ZDOLNOŚĆ DO ZATRUDNIENIA Szczęśliwsi pracodawcy! Szczęśliwsi pracownicy! Szczęśliwsi klienci! NEWSLETTER WYDANIE 4 październik 2010 www.ele-55plus.eu Drogi CZYTELNIKU, Mamy zaszczyt zaprezentować

Bardziej szczegółowo

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Uniwersytet Rzeszowski, 18-19.01.2010 Proces Boloński (1999) Stworzenie Europejskiego Obszaru Szkolnictwa

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST. 1 PKT 26A USTAWY, W RAMACH KTÓRYCH MOŻNA UZYSKAĆ POMOC W ZAKRESIE PORADNICTWA ZAWODOWEGO I INFORMACJI ZAWODOWEJ ORAZ POMOCY W AKTYWNYM POSZUKIWANIU

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

Kompetencje kluczowe

Kompetencje kluczowe Kompetencje kluczowe WSPÓŁCZESNY RYNEK PRACY Nadchodzący cy czas, to czas umysłowego pracownika, który oprócz formalnego wykształcenia posiada umiejętno tność praktycznego stosowania wiedzy oraz nawyk

Bardziej szczegółowo

Warsztat GUIDE ME! 8 9 października 2010r. w Łodzi

Warsztat GUIDE ME! 8 9 października 2010r. w Łodzi Warsztat GUIDE ME! 8 9 października 2010r. w Łodzi TEMAT SZKOLENIA Rozpoznanie i analiza potrzeb szkoleniowych Perspektywa organizacji i rynku pracy (obszar 1) Polityka kadrowa i kompetencje trenerskie

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A.

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. powstała w 1997 r. w ramach Kontraktu Regionalnego dla województwa śląskiego. W 2000 r. Agencja została włączona w Krajowy System Usług dla małych i średnich przedsiębiorstw.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie to ma na celu zarysowanie tego problemu i postawienie uczniów w sytuacji podejmowania decyzji, która zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem.

Ćwiczenie to ma na celu zarysowanie tego problemu i postawienie uczniów w sytuacji podejmowania decyzji, która zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem. Opis ćwiczenia ĆWICZENIE Czy biznes jest opłacalny? Ent-teach Rozdział 3 Analiza Rynku To ćwiczenie skierowane jest do studentów wszystkich obszarów kształcenia zawodowego, którzy biorą udział w projekcie

Bardziej szczegółowo

CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI

CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI BARBARA KUBICKA - KLUCZNY Cross-coaching nowoczesne narzędzie rozwoju w organizacji Zarówno o coachingu indywidualnym jak i zespołowym powiedziano

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny model aktywizacji

Innowacyjny model aktywizacji Innowacyjny model aktywizacji zawodowej uczestników WTZ Temat innowacyjny: "Współpraca podmiotów działających w obszarze zatrudnienia oraz integracji i pomocy społecznej z przedsiębiorcami w zakresie ułatwiania

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Przebieg usługi w przedsiębiorstwie Projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Przebieg usługi w przedsiębiorstwie Projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Przebieg usługi w przedsiębiorstwie Projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania kompetencjami w MSP jest realizowana

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące oceniania włączającego

Wytyczne dotyczące oceniania włączającego Wytyczne dotyczące oceniania włączającego Preambuła Ocenianie włączające to taki sposób oceniania w ogólnodostępnych placówkach oświatowych, który opiera się na polityce i praktyce ukierunkowanej na możliwie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej. projektu innowacyjnego testującego pt.: 50+ doświadczenie

Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej. projektu innowacyjnego testującego pt.: 50+ doświadczenie Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej projektu innowacyjnego testującego pt: 50+ doświadczenie Warszawa, 01 grudnia 2014 r Zamawiający: Agrotec Polska sp z oo, ul Dzika 19/23

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZANIA NAJWIĘKSZYCH ŚWIATOWYCH WYZWAŃ SPOŁECZNYCH, ŚRODOWISKOWYCH I EKONOMICZNYCH. MOŻLWOŚĆ BYCIA LIDEREM OD WCZESNEGO WIEKU

ROZWIĄZANIA NAJWIĘKSZYCH ŚWIATOWYCH WYZWAŃ SPOŁECZNYCH, ŚRODOWISKOWYCH I EKONOMICZNYCH. MOŻLWOŚĆ BYCIA LIDEREM OD WCZESNEGO WIEKU Szkoły z mocą zmieniania świata, nowy program mający na celu identyfikowanie, łączenie oraz wspieranie zespołów szkół, szkół podstawowych, gimnazjów i szkół średnich w Polsce, które pomagają dzieciom stawać

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Społeczny

Europejski Fundusz Społeczny Europejski Fundusz Społeczny wsparcie dla młodzieży 11/4/2014 Sytuacja osób młodych w UE Ponad 5,5 mln młodych Europejczyków jest bezrobotnych; Stopa bezrobocia młodzieży wynosi obecnie 23,5 %; 13,2 %

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego

Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego Opracowanie: Katarzyna Podobińska Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Gdańsku Gdańsk, 30 września 2014 r. Jednym z zadań

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Opracowanie: Eleonora Żmijowska-Wnęk Wrocław 2014 SPIS TREŚCI: 1. WSTĘP... 3 2. CELE OGÓLNE SZKOLENIA... 4 3. METODY PRACY... 4 4. TREŚCI I PRZEWIDYWANE

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Szkoła Podstawowa w Chojnie ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA W OBSZARZE

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Szkoła Podstawowa w Chojnie ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA W OBSZARZE Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Monika Kos, radca ministra Departament Polityki Wydatkowej Warszawa, 13 stycznia 2015 r. Program prezentacji

Bardziej szczegółowo

-ogólna charakterystyka i zasady finansowania

-ogólna charakterystyka i zasady finansowania Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Projekty partnerskie Leonardo da Vinci -ogólna charakterystyka i zasady finansowania Projekty partnerskie LdV (1)

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Zarządzanie reprezentuje dziedzinę

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I EFEKTYWNOŚĆ POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ

ORGANIZACJA I EFEKTYWNOŚĆ POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ PUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA NR 3 IM. JANA PAWŁA II W PACZKOWIE RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ ORGANIZACJA I EFEKTYWNOŚĆ POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ ROK SZKOLNY 2013 / 2014 1 PROBLEM BADAWCZY: Organizacja

Bardziej szczegółowo