STYCZEŃ, LUTY, MARZEC 2014 W TYM NUMERZE:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STYCZEŃ, LUTY, MARZEC 2014 W TYM NUMERZE:"

Transkrypt

1 14 STYCZEŃ, LUTY, MARZEC 2014 W TYM NUMERZE: 41 LAT PRACY W SZEPIETOWSKIM USC O ANTYBIOTYKACH SŁÓW KILKA... AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ DBAJ O ŚRODOWISKO NIE PAL ŚMIECI DOPŁATY I DOTACJE DLA ROLNIKÓW ZIMOWISKO W GÓRACH PIELGRZYMKA DO ZIEMI ŚWIĘTEJ KRÓTKO MÓWIĄC WANDALIZM CORAZ WIĘKSZY PROBLEM GOK W SZEPIETOWIE DANE STATYSTYCZNE Z PARAFII ZA 2013 ROK Z ŻYCIA KOŁA PZW NR 81 W SZEPIETOWIE LOKALNI ARTYŚCI KĄCIK HISTORYCZNY Z CYKLU STARA FOTOGRAFIA

2

3 Z końcem stycznia 2014 r., po 45 latach pracy zawodowej, odeszła na emeryturę Pani Danuta Pawłowska - kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Szepietowie. Pracę w miejscowym USC rozpoczęła 41 lat temu. Całe swoje życie zawodowe poświęciła aktom stanu cywilnego, wydawaniu dowodów osobistych i prowadzeniu ewidencji ludności w tutejszym urzędzie. Zarejestrowała prawie pół wieku z życia rodzin, zdarzeń związanych z zakresem działalności kierowanego przez nią urzędu. Pozostawiła po swojej pracy zawodowej setki zaślubionych par, od których przyjęła oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński i niezliczoną ilość podpisów złożonych na zawsze w księgach stanu cywilnego. Udzieliła 988 ślubów cywilnych i wydała prawie 10 tysięcy nowych dowodów osobistych, z których kilka tysięcy wypisała własnoręcznie. Szacunek dla ludzi i ich spraw był dla niej najważniejszy. Jej życzliwej i profesjonalnej obsłudze interesantów oraz gruntownej wiedzy na temat pracy w Urzędzie Stanu Cywilnego trudno będzie dorównać. Drogiej Pani Danusi życzymy wiele zdrowia i spełnienia marzeń. Pracownicy Urzędu Miejskiego w Szepietowie Od 1 lutego 2014 r. na zasadzie przeniesienia na wyższe stanowisko pracy Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego została Pani Jolanta Wojtkowska dotychczas Zastępca Kierownika USC. Pani Jolancie Wojtkowskiej życzymy na nowym stanowisku pracy dużo zadowolenia i satysfakcji. Redakcja

4 Podziękowanie dla Jana Naręgowskiego oraz życzenia dla Anny Chludzińskiej 31 grudnia 2013 r., po 15 latach pracy w Szepietowie na stanowisku lekarza rodzinnego, odszedł na emeryturę lekarz medycyny pan Jan Naręgowski. Dziękujemy za trud, poświęcenie i pracę na rzecz pacjentów z naszej gminy. Na dalsze lata życzymy dużo zdrowia i czasu na realizację własnych pasji i marzeń. Z dniem 1 stycznia 2014 roku Praktykę Lekarza Rodzinnego w Szepietowie rozpoczęła doktor nauk medycznych Pani Anna Chludzińska. Życzymy dużo zdrowia i wszelkiej pomyślności, zadowolenia z pracy i jej efektów. Aby Pani praca na rzecz ludzi chorych i potrzebujących była należycie doceniana. Dr n. med. Anna Chludzińska Redakcja Po antybiotyki sięgamy często i chętnie, traktując je jako leki na wszelkie zło. Katar? Kaszel? Ból gardła? Na wszystko jedyną odpowiedzią zdaje się być antybiotyk, a nie zawsze tak jest. Antybiotyki zostały odkryte przypadkowo przez szkockiego lekarza Aleksandra Fleminga w 1928 roku. Po powrocie z krótkich wakacji, sprzątał on swoje laboratorium. Myjąc naczynia przeznaczone do hodowli bakterii, zauważył, że bakterie nie rosną w miejscach pokrytych niebieską pleśnią. Niebieską substancją była penicylina. Popularność zyskała ona w czasie II wojny światowej, kiedy podawano ją rannym żołnierzom amerykańskim. Do Fleminga dołączyli Florey i Chain kontynuowali badania, za które w 1945 roku zostali uhonorowani nagrodą Nobla. Słynne powiedzenie Fleminga: To natura wyprodukowała penicylinę, ja ją tylko odkryłem. uzmysłowiło naukowcom, iż dookoła istnieje wiele substancji, które mogą zwalczać bakterie. Tak rozpoczęła się era antybiotyków. W obecnej dobie ich skuteczność jest jednak zagrożona. Dzieje się tak z kilku powodów. Najważniejszą przyczyną zdaje się być zbyt częste sięganie po leki z tej grupy. Antybiotyki działają wyłącznie na bakterie, a nie na wirusy. Nie pomogą więc w przeziębieniu, katarze czy grypie, które leczymy objawowo, stosując leki przeciwgorączkowe, przeciwkaszlowe czy zmniejszające katar. Oczywiście przy przedłużającym się przeziębieniu warto skonsultować się z lekarzem, ze względu na możliwość nadkażenia bakteryjnego. Należy jednak pamiętać, że zbyt częste sięganie po leki z grupy antybiotyków powoduje narastanie odporności bakterii na dany lek. Dlatego, kiedy będzie on nam naprawdę potrzebny, może w ogóle nie zadziałać Kolejnym poważnym błędem jest niestosowanie się do zaleceń lekarskich, zwłaszcza dotyczących czasu terapii. Bywa, że gdy tylko poczujemy się lepiej, lek odstawiamy, a przy następnej infekcji sięgamy do domowej apteczki po niedokończony antybiotyk, który pozostał z poprzedniej, przerwanej kuracji. To kolejne błędy, które powodują wzrost lekooporności. Bakterie stają się oporne na antybiotyki na kilka sposobów: przez produkcję enzymów rozkładających lek czy przez charakterystyczną białkową pompę, która usuwa lek z komórki. Gdy nie kończymy terapii w odpowiednim czasie, drobnoustroje nie zostaną całkowicie zniszczone, a co gorsza - zapamiętają już podawany lek i gdy następnym razem lekarz będzie chciał użyć go do terapii, ten okaże się nieskuteczny. Ważne jest również, by leki stosować w odpowiednich przedziałach czasowych chodzi o uzyskanie odpowiedniego stężenia chemioterapeutyku w tkankach. Zbyt małe stężenie nie zwalczy mikrobów, zbyt duże może powodować wystąpienie działań niepożądanych. Musimy pamiętać, że antybiotyk, prócz niszczenia bakterii chorobotwórczych, niszczy też te potrzebne naszą florę fizjologiczną. By temu zapobiec, zalecane jest stosowanie probiotyków. Ich głównym zadaniem jest ochrona przewodu pokarmowego przed kolonizacją grzybów i bakterii, które mogą wywołać między innymi biegunkę, stan zapalny jelit, grzybicę czy zaburzenia wchłaniania witamin. Ponieważ mikroflora potrzebuje kilku tygodni, by wrócić do równowagi, sugeruje się, by przyjmować je jeszcze po skończeniu terapii antybiotykiem. Zaleca się, by między przyjmowaniem preparatów zawierających żywe kultury bakterii, czyli probiotykami, a antybiotykami zrobić co najmniej godzinną przerwę. Ponadto warto zapoznać się z ulotką, z której dowiemy się, jak lek powinien być przechowywany, by lepiej działał. Probiotyki podnoszą naturalną odporność organizmu zawierają pałeczki kwasu mlekowego i bifidobakterie, które wytwarzają czynniki ochraniające przewód pokarmowy i stymulujące procesy immunologiczne w obrębie śluzówki jelit. Warto wspomnieć, że naturalnym probiotykiem są jogurty naturalne, zawierające żywe kultury bakterii kwasu mlekowego mogą one z powodzeniem zastąpić te dostępne w aptekach. Warto również przestrzegać kilku innych zasad - między innymi tej, że nie należy antybiotyku zażywać jednocześnie z witaminami (wyjątek stanowi witamina C), ponieważ substancje zawarte w obu lekach mogą wchodzić w interakcje, a co za tym idzie niekorzystnie wpływać na dalszy przebieg choroby. Suplementację witaminową zaleca się wznowić po skończeniu antybiotykoterapii. Nie bez znaczenia jest to, czym popijemy antybiotyk. Najlepiej dużą ilością wody. Nie zaleca się popijania sokami, zwłaszcza z owoców cytrusowych, ponieważ zawierają one flawonoidy, które negatywnie wpływają na działanie niektórych leków. Także popijanie leków mlekiem czy kefirem nie jest dobrym rozwiązaniem, ponieważ mleko zawiera dużo wapnia, który wchodzi w reakcję z niektórymi lekami, powodując słabsze wchłanianie leku z przewodu pokarmowego. Podobnie jest z napojami zawierającymi kofeinę kawą, herbatą czy colą, które wpływają na działanie zażywanych leków. Ilość płynu, którym popijamy lek także nie jest bez

5 znaczenia według przeprowadzonych badań najbezpieczniejszą ilością jest około 200 ml, czyli niepełna szklanka wody. W trakcie antybiotykoterapii nie można pić alkoholu, który wchodzi w niekorzystne oddziaływania z lekami. To połączenie może wywołać szkodliwą dla naszego organizmu reakcję powodującą nagły wzrost ciśnienia tętniczego krwi, przyspieszenie akcji serca czy duszności. Poza tym alkohol, obciąża organizm i osłabia jego siły obronne. Odkrycie antybiotyków zdaje się być jednym z największych osiągnięć medycyny. Niestety, obecnie w zatrważającym tempie tracą one swoją skuteczność. Jeśli nie powstrzymamy narastającej antybiotykooporności przez oszczędne i racjonalne ich stosowanie, grozi nam powrót do ery przedantybiotykowej, gdzie nawet nieskomplikowane zakażenia zagrażały życiu. By terapia antybiotykiem była skuteczna i bezpieczna, warto zastosować się do kilku zasad: 1. Nie rozgryzaj tabletek niektóre preparaty muszą trafić do żołądka w osłonce, by nie zniszczył ich kwas solny. 2. Nie popijaj antybiotyków sokami z owoców cytrusowych (zwłaszcza z pomarańczy czy grejpfrutów), mlekiem, kawą, herbatą czy colą związki zawarte w tych napojach powodują zaburzenie wchłaniania leku z przewodu pokarmowego. 3. Nie łącz antybiotyków z alkoholem, ponieważ osłabia on działanie leku, a poza tym wywołuje liczne objawy niepożądane, mogące prowadzić do zatrucia organizmu. 4. Pamiętaj o probiotykach. 5. Antybiotyki przyjmuj na godzinę przed posiłkiem lub dwie godziny po nim. Ma to na celu zwiększenie przyswajania substancji zawartych w leku. Sugeruje się raczej przyjmowanie ich po posiłku, by dodatkowo nie obciążać żołądka. 6. Pamiętaj o odpowiednich ośmio-, dwunasto- lub dwudziestoczterogodzinnych odstępach między przyjmowaniem kolejnych dawek, by utrzymać stały poziom leku we krwi. Zbyt małe stężenie leku nie zwalczy bakterii. 7. Gdy zapomnisz wziąć antybiotyku o wyznaczonej porze i przerwa jest dłuższa niż 3 godziny omiń tę dawkę, a następną zażyj zgodnie z wyznaczoną wcześniej porą. Nigdy nie można zażywać podwójnej dawki leku. Dr n. med. Anna Chludzińska AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ W najbliższym czasie z powodu ASF i celowego odstrzału dzików możemy już nie oglądać Afrykański pomór świń. Co to takiego? Dlaczego tyle się o nim ostatnio słyszy i czy naprawdę jest taki groźny? Po raz pierwszy chorobę tę zidentyfikowano w egzotycznej dla nas Kenii w 1921 r. Do Europy, a konkretnie do Portugalii zawędrowała w 1957 r. Następnie zaatakowała Hiszpanię. Występowała też w Ameryce Środkowej i Południowej w latach W 2007 roku udało się zwalczyć chorobę na Półwyspie Iberyjskim. Niestety, od tego czasu afrykański pomór świń pojawił się na terytorium Gruzji i stamtąd w zastraszającym tempie opanował prawie wszystkie państwa Kaukazu i terytorium Rosji. Jak szybki był ten atak, świadczy fakt, że od roku 2007 do 2013 stwierdzono w Federacji Rosyjskiej 597 ognisk choroby, która siała spustoszenie wśród domowych świń. Dzików w rosyjskich lasach nie ma już wcale. W 2004 roku w Rosji wykryto 4 nowe ogniska choroby. Na Ukrainie pierwszy przypadek pomoru wykryto roku, a roku na Białorusi. Wydaje się, że nasz kraj też padnie ofiarą plagi, która dotarła do nas w lutym 2014 roku, kiedy to w gm. Szudziałowo w woj. podlaskim znaleziono martwego dzika, u którego wykryto obecność wirusa afrykańskiego pomoru świń. Drugiego dzika, również chorego, znaleziono 15 km od poprzedniego. Afrykański pomór świń ASF jest chorobą wirusową, bardzo trudną do zwalczania z kilku powodów. Wirus jest bardzo odporny na warunki środowiska. Mrożenie niszczy go dopiero po 1000 dniach, jest odporny na wysychanie, procesy gnilne i wysokie temperatury. Środki dezynfekcyjne neutralizują go po dłuższym czasie niż większość innych wirusów. Potrafi, przebywając w środowisku zewnętrznym, zakazić świnie przez 6 lat w temperaturze 5 st. i przez 18 miesięcy w temperaturze 20 st. Może dostać się do organizmu z pokarmem, wdychanym powietrzem, podczas krycia, a także po ukąszeniu kleszcza lub przez skaleczoną skórę. Rezerwuarem wirusa są dziki, nad którymi nie mamy kontroli. Mogą one rozprzestrzeniać chorobę na dużym terenie. Z powodu braku skutecznego leczenia, a także szczepionki, wszystkie zwierzęta zakażone są ubijane, aby zmniejszać ryzyko rozprzestrzeniania się choroby. ASF jest chorobą bardzo zaraźliwą. Po zarażeniu zwierzęciu pozostaje 5-7 dni życia. Śmiertelność wśród zakażonych zwierząt wynosi 100%. Na pocieszenie mogę powiedzieć, że dla ludzi wirus jest absolutnie nieszkodliwy. Nie wyrządzi krzywdy także koniom i przeżuwaczom (np. krowom). Wystąpienie ASF na danym terenie wiąże się ze znacznymi ograniczeniami w obrocie zwierzętami. Obszar, na którym wystąpiło ognisko choroby, jest to obszar zapowietrzony. Sąsiadujące z nim tereny, np. powiaty, to obszary zagrożone. Na jednych i drugich nie wolno było w Polsce przemieszczać zwierząt. Najbardziej uderzało to w rolników, których gospodarstwa leżały na takich terenach. Tuczniki przerastały wagę ubojową, a oni nie mogli zawieźć ich do rzeźni, bo znajdowała się ona na terenach zdrowych, nie objętych zakazami. Powodowało to ogromne straty paszy, spadek jakości mięsa i przepełnienie chlewni. Na szczęście minister rolnictwa wydał stosowne rozporządzenie, które pozwala na niezbędne przemieszczanie zwierząt za zgodą powiatowego lekarza weterynarii. Skutki ekonomiczne afrykańskiego pomoru świń w Polsce już teraz dają się we znaki w związku z zamknięciem granic dla naszej wieprzowiny przez niektóre kraje. W naszym rolniczym regionie może być to szczególnie bolesne. Dlatego tak ważne jest, aby stosować się do zaleceń powiatowych lekarzy weterynarii i przestrzegać ich restrykcji. Może uda nam się ograniczyć lub zatrzymać ekspansję choroby. Byłoby to dla nas wszystkich ogromną korzyścią. A.T.

6 GMINNE ECHA W okresie zimowym w domowych paleniskach bardzo często stosuje się jako podpałkę wszelkiego rodzaju odpady z tworzyw sztucznych. Niekiedy po prostu pali się nimi w piecu. Wystarczy wyjść z domu, popatrzeć na dymiące kominy, pooddychać skażonym powietrzem i już wszystko wiadomo. Spalanie śmieci w domowych piecach daje złudne oszczędności. Płacimy zdrowiem! Trujemy siebie i innych, skazując się na różnego rodzaju choroby. W środkach masowego przekazu pojawiają się informacje na temat zagrożeń, jakie wynikają z niefrasobliwego postępowania ludzi z wytworami nowoczesnej chemii: odpadami z tworzyw sztucznych (opakowania po środkach chemicznych, folia, butelki po różnych płynach, worki po nawozach), zużytymi oponami, meblami, całym plastikowym złomem. Winna tego stanu rzeczy jest nie tyle wzrastająca chemizacja życia, co przede wszystkim niewiedza statystycznego Polaka, dotycząca skutków zdrowotnych palenia w paleniskach domowych nieodpowiednich rzeczy. Np. spalanie opon jest główną przyczyną gwałtownego wzrostu zanieczyszczenia środowiska i stale wzrastającej liczby zachorowań na choroby cywilizacyjne. Spadające z opadami atmosferycznymi szkodliwe substancje przenikają do roślin i pozostają w produktach roślinnych. Kumulacja substancji toksycznych w roślinach i w glebie staje się przyczyną skażenia wszystkich ogniw łańcucha pokarmowego. W organizmie człowieka substancje te gromadzą się w tkankach (zwłaszcza tłuszczowej), powodując osłabienie odporności immunologicznej organizmu. Wywołują astmę, alergie, nowotwory, patologiczne zmiany w układzie nerwowym, układzie krążenia, zaburzają funkcje mózgu, przyczyniają się do rozwoju choroby Alzheimera i Parkinsona. Należy wiedzieć, że utwardzacz gumy zapobiegający jej szybkiemu ścieraniu jest silnie toksycznym i rakotwórczym komponentem opon opartym na kadmie. Kadm to pierwszy na liście znany metal rakotwórczy. Sadza używana do produkcji gumy to silna substancja rakotwórcza. Spalanie opony to proces uwalniania kadmu trwający minuty, a trujące składniki dymu w naszych mieszkaniach, płucach, na polach i ogrodach pozostają wszechobecne na bardzo długo. Trzeba z naciskiem podkreślić, że w skład nowoczesnej opony wchodzi ponad 200 innych, syntetycznych składników chemicznych, które w procesie spalania skutkują całą gamą niezwykle toksycznych substratów! Odpady z tworzyw sztucznych nie powinny być w ogóle spalane. Niestety, często bywa inaczej. Podczas ich spalania powstają tlenki węgla i azotu, dwutlenek siarki, cyjanowodór, metale ciężkie, a także rakotwórcze dioksyny i furany. Wydziela się rakotwórczy styren. Substancje te zanieczyszczają najbliższe otoczenie, wody gruntowe i ziemię. Spalając plastikowe butelki i folie, wytwarzamy chlorowodór, który w połączeniu z parą wodną tworzy kwas solny kwaśne deszcze. Dlatego spożywamy zatrute mleko, jajka, warzywa i owoce. Folie i wszelkie występujące w opakowaniach plastiki, odpady i opakowania po środkach ochrony roślin, stare meble z formaldehydowej sklejki, kolorowa prasa czy foldery emitują do środowiska podczas spalania dioksyny - trucizny mutagenne o wybitnie silnym powinowactwie do łączenia się ze składnikami kodu genetycznego DNA i do jego destrukcji (nie ma potężniejszych od dioksyn trucizn chemicznych) stąd między innymi epidemia zgonów na raka! Samo pisanie o tym, czym dla metabolizmu organizmów żywych są dioksyny, napawa przerażeniem! Żywice formaldehydowe i ich niezwykle toksyczne pirolityczne pochodne, które powstają w procesie spalania, będą aktywne przez epoki. Na czasie jest apel do obywateli - jeśli nie wiesz, że czegoś palić nie wolno - skąd wiesz, że wolno ci to beztrosko i bezkarnie wrzucać do pieca? Za spalanie śmieci na wolnej przestrzeni lub w paleniskach domowych grozi grzywna w wysokości do 5000 zł. Kodeks karny za spalanie wymienionych odpadów przewiduje do 5 lat więzienia. Tak więc, w palenisku następuje upublicznienie czyjegoś zupełnie prywatnego problemu, gdyż wytworzone i wyemitowane przez komin upartego truciciela, rozproszone przez wiatry i wodę trucizny, tracą walor problemu indywidualnego, a nabierają ogólnoludzkiego. Spalone odpady zatrują pola uprawne, ogrody, strumienie, a rozpędzone wiatrem zatrują olbrzymią kubaturę powietrza, wody i gleby. Spłukanie do strumyka, jeziora czy morza wrócą, nie tylko trucicielowi, na stół, np. w świątecznym śledziku lub w karpiu czy w sałacie z przydomowego ogródka. Zanieczyszczenia nie znają granic. Dla truciciela ważna jest korzyść doraźna - ciepły, przez parę godzin, dom. Nie interesują go bardziej złożone problemy, które we własnym palenisku codziennie produkuje, nie interesują go własne i sąsiedzkie, bawiące się w dymie dzieci oraz to, że całe osiedle czy miasto ma jego dym w mieszkaniach i musi nim oddychać ze wszystkimi tego konsekwencjami zdrowotnymi...

7 GMINNE ECHA Złodzieje kabli i myszkujący w śmieciach za miedzią, bez zastanowienia spalą 100 kg plastikowej otuliny, by odzyskać 2 kg miedzi lub aluminium, za które w skupie dostają jakieś tam pieniądze. Złodzieje samochodów, palą je dla zatarcia śladów zapachowych. Wszyscy oni powinni być surowiej karani za zatrucie środowiska, niż za czyn kryminalny. Ich działania bowiem na szkodę otoczenia są bardziej brzemienne w skutki dla przyszłych pokoleń. Do lipca 2013 roku tworzywa sztuczne i inne odpady trafiały na wysypiska komunalne. Praktycznie nie ulegały biodegradacji, bardzo często podlegały procesowi samozapłonu lub z innych powodów były tam spalane. Nowa ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, która weszła w życie 1 lipca 2013 r., obliguje właścicieli nieruchomości do segregacji odpadów, a władze gminne do odzysku i przekazania ich do recyklingu. Ponadto gminy zostały zobowiązane do: - objęcia mieszkańców gminy zorganizowanym systemem odbierania wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, - zapewnienia warunków do selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, - prowadzenia wykazu umów zawartych na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, - prowadzenia wykazu zbiorników bezodpływowych na ścieki, - do prowadzenia wykazu przydomowych oczyszczalni ścieków, - udostępnienia mieszkańcom informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu elektrycznego pochodzącego z gospodarstw domowych. Właściciele nieruchomości zobowiązani są do: - wyposażenia nieruchomości w urządzenia do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymanie tych urządzeń w odpowiednim stanie technicznym i sanitarnym, - przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, gdy jest to możliwe, lub wyposażenie nieruchomości w bezodpływowy szczelny zbiornik nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, - pozbywanie się zbieranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, - udokumentowanie w formie umowy i dowodów płacenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych, opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, - realizację innych obowiązków określonych w regulaminie gminy. Obecnie segregowane odpady odbierane są przez firmy komunalne, które dostarczają surowiec odpadowy do Zakładu Przetwarzania i Unieszkodliwiania Odpadów w Czerwonym Borze. Sposobem na zagospodarowanie odpadów naftopochodnych (folii, opakowań z tworzyw sztucznych itp.) są technologie przetwarzania na różnego typu paliwa. W trakcie przetwarzania możliwe jest usunięcie substancji szkodliwych (metali ciężkich, dioksyn i furanów). W szczególności dąży się do odzyskania surowców petrochemicznych, wykorzystując odpady jako dodatek do wsadu w instalacjach przerobu ropy naftowej. Z odpadowych tworzyw sztucznych można otrzymywać paliwa ciekłe lub gazowe. Jednak technologie przetwarzania odpadów z tworzyw sztucznych w czyste paliwa są bardzo kosztowne i nie należy w najbliższym czasie oczekiwać szerszego ich wprowadzenia. Alternatywą pozostaje więc recykling materiałowy polegający na przerobieniu tworzywa z odpadów na inne wyroby. W warunkach naszego kraju ta metoda może rozwijać się najszybciej ze względu na dostęp do względnie tanich krajowych urządzeń i rozwiązań technicznych. W pierwszej kolejności recykling materiałowy obejmie tylko te frakcje tworzyw, które będzie można w dużych ilościach bez trudu i tanio pozyskać w stosunkowo czystej postaci i których granulat będzie łatwo i korzystnie zbywalny. Wiadomym jest, że z granulatu wykonywane są narzędzia gospodarskie, grabki, łopaty do śniegu, wiaderka, a nawet odzież (bluzy z polaru). Z badań wynika, że 60% wytwarzanych przez nas odpadów nadaje się do ponownego wykorzystania. Dlatego tak ważne jest segregowanie na etapie powstawania odpadów. W ten sposób odzyskujemy cenne surowce, oszczędzamy pieniądze, zdrowie i środowisko. W związku z tym, że ilość produkowanych przez nas śmieci (opakowania jednorazowego użytku), co roku wzrasta, musimy ograniczać ich powstawanie. Rady na odpady: - wybieraj produkty w opakowaniach wielokrotnego użytku, - używaj toreb ekologicznych wielokrotnego użytku unikaj opakowań z tworzyw sztucznych tzw. jednorazówek, - unikaj napojów w aluminiowych puszkach kupuj napoje w szklanych zwrotnych opakowaniach, - zużyty elektroniczny sprzęt, świetlówki, baterie przekazuj do wyznaczonego przez gminę punktu zbioru. Zakupy rób z głową: - używaj toreb ekologicznych wielokrotnego użytku (unikaj opakowań z tworzyw sztucznych), - wybieraj produkty bez zbędnych opakowań (tacki ze styropianu, inne), - kupuj żywność wysokiej jakości żywność ekologiczna wytwarzana naturalnymi metodami, bez antybiotyków, hormonów wzrostu i GMO, unikaj żywności wysoko przetworzonej (zawiera duże ilości środków konserwujących) Dbaj o środowisko: - oszczędzaj energię elektryczną (nie zostawiaj sprzętu w stanie czuwania, wychodząc z pomieszczenia wyłączaj światło, przy zakupie sprzętu wybieraj ten o wysokiej klasie efektywności energetycznej, używaj energooszczędnych świetlówek, gotuj tyle wody ile potrzebujesz), - oszczędzaj wodę (sprawdzaj szczelność kranów i zaworów, wymieniaj uszczelki, by uniknąć przecieków, nie zmywaj i nie gol się pod bieżącą wodą, odkręcaj wodę z umiarem, zamiast z kąpieli korzystaj z prysznica, nie płucz maszynki do golenia pod bieżącą wodą, zbieraj deszczówkę do podlewania roślin), - podróżując, troszcz się o środowisko - korzystaj z zorganizowanych form przejazdu, - otaczaj się roślinami (sadź krzewy ozdobne, drzewa owocowe, drzewa liściaste, iglaste itp. Opracowanie: Eugeniusz Mystkowski

8 Niestety, w nowym okresie programowania nie będzie dopłat uzupełniających do trwałych użytków zielonych tzw. płatności zwierzęcej Polska na lata ma otrzymać z budżetu Unii Europejskiej z Wspólnej Polityki Rolnej 32 mld euro, w tym 21 mld euro z I filaru na dopłaty bezpośrednie i 11 mld euro z II filaru na Program Rozwoju Obszarów Wiejskich. DOPŁATY OBSZAROWE Wszystko wskazuje na to, że w nowym okresie programowym ( ) dopłaty obszarowe będą niższe niż dopłaty, jakie rolnicy otrzymali za 2013 r. W nowym okresie programowania dla zdecydowanej większości rolników z naszego województwa nie będzie dopłat uzupełniających. W 2013 r. dopłaty wynosiły: - 830,30 zł/ha - jednolita płatność obszarowa (JPO); - 139,39 zł/ha - uzupełniająca płatność obszarowa do upraw podstawowych (UPO); - 238/93 zł - płatność uzupełniająca do trwałych użytków zielonych (tzw. płatność zwierzęca PZ). Łącznie rolnik otrzymywał np. za 1 ha gruntów obsianych zbożem JPO + UPO = 969 zł/ha, a za trwałe użytki zielone, których w województwie podlaskim, podobnie jak w gminie, jest już około 30%, było jeszcze więcej JPO + PZ = 1069 zł/ha. W nowym okresie programowania znikają płatności uzupełniające. Będzie obowiązywać tylko jednolita stawka obszarowa - JPO. Będzie ona wyższa od poprzedniej, bo będzie wynosić 219,87 euro/ha. Przy założeniu, że kurs euro będzie wynosił 4,22 zł, to płatność będzie wynosiła 928 zł/ha, czyli o ponad 100 zł mniej niż ubiegłoroczna płatność do trwałych użytków zielonych. Owszem, będą płatności uzupełniające, ale w ograniczonym zakresie. Na przykład do upraw i hodowli, które nie występują na naszym terenie lub występują w bardzo ograniczonym zakresie. Będą płatności do pomidorów, owoców miękkich, tytoniu, chmielu. Będzie płatność cukrowa, ale w związku z likwidacją cukrowni w Łapach, chyba niewielu rolników skorzysta z płatności bieżącej. Ten rok będzie ostatnim rokiem płatności cukrowej tzw. historycznej, dla rolników, którzy w 2006 r. mieli podpisaną umowę kontraktacyjną z cukrownią w Łapach. Takich rolników jest na terenie gminy 219. Płatność będzie wynosiła 12,80 euro za 1 tonę czyli 54 zł/t. Podobnie będzie też wyglądała kwestia płatności do skrobi ziemniaczanej dla rolników, którzy w 2007 roku mieli zawarte umowy kontraktacyjne z łomżyńskim Pepeesem. Płatność będzie wynosić około 450 zł za tonę. Na uwagę zasługuje dość wysoka płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych 141 euro na 1 ha. Najwięcej stracą rolnicy, którzy mają dużo użytków zielonych i otrzymywali dużą płatność zwierzęcą PZ. Dlaczego są tak małe płatności uzupełniające? Płatności uzupełniające są wsparciem krajowym pokrywanym z budżetu państwa. Rząd nie widzi takiej potrzeby lub w budżecie państwa nie ma na to pieniędzy. Co więcej, aby płatność jednolita była wyższa, rząd przesunął 2,5 mld euro z PROW na płatności obszarowe kosztem pomocy dla samorządów na inwestycje wodno-ściekowe. Nikt nie neguje działań, które zwiększają stawki płatności obszarowych, ale powinna być rekompensata lub możliwość inwestycji samorządowych na obszarach wiejskich. Niestety, rozwój obszarów wiejskich nie jest priorytetem obecnej koalicji czy zadaniem uznanym za ważne. Zapomina się, że to rolnictwo jest główną gałęzią eksportu naszego kraju i to ono najbardziej przyczynia się do wzrostu PKB. DOTACJE Z PROW W resorcie rolnictwa trwają już końcowe prace nad projektem Programu Obszarów Wiejskich na lata PROW jest programem, który powinien umożliwić realny rozwój obszarów wiejskich oraz zapewnić zmniejszanie dysproporcji rozwojowych pomiędzy obszarami wiejskimi. O ile środki zaplanowane w PROW na działania skierowane na wsparcie rolników i działalności rolniczej są porównywalne do poprzedniego okresu programowania, to środków na infrastrukturę wiejską (wodociągi, drogi lokalne, komunalizację, gospodarkę odpadami) w projekcie tym prawie nie ma. Środki unijne (niestety dla samorządów wiejskich) zostały

9 skierowane na duże projekty do dużych miast i ośrodków. Dotacje dla rolników z PROW będą jednak naprawdę duże i dlatego warto obserwować kiedy ARiMR będzie ogłaszać konkursy. gggggggggggi. Modernizacja gospodarstw rolnych Zakres wsparcia: - rozwój produkcji prosiąt, - rozwój produkcji mleka krowiego, - rozwój produkcji bydła mięsnego, - inne operacje związane z zwiększeniem produkcji, poprawą technologii, innowacje. Beneficjenci: - rolnik; - grupa rolników. Kryteria wyboru: - budowa, modernizacja budynków inwestorskich; - zwiększenie uczestnictwa w rynku; - zróżnicowanie produkcji; - rolnictwo ekologiczne; - efektywne korzystanie z zasobów wodnych/energii; - zwiększenie wykorzystania OZE; - redukcja podtlenku azotu i metanu; - poprawa sekwestracji węgla. Budżet działania euro, planowana ilość beneficjentów Wysokość wsparcia: - do 1,5 mln zł rozwój produkcji prosiąt; - do 500 tys. zł budynki inwestorskie (bydło mleczne i mięsne) - do 200 tys. zł pozostałe operacje. Można będzie otrzymać do 60% kosztów kwalifikowanych dla młodego rolnika i do 50% dla pozostałych beneficjentów. Wysokość dotacji na prosięta będzie prawdopodobnie zmniejszona. Projekt wsparcia dla rozwoju produkcji prosiąt jest dlatego taki duży, że opracowano plan ograniczenia dużego importu prosiąt z Danii. II. Przetwórstwo i marketing produktów rolnych Beneficjenci: - osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która: posiada zarejestrowaną działalność w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, działa jako przedsiębiorca wykonujący działalność jako mikro-, małe lub średnie przedsiębiorstwo. - rolnik, domownik, małżonek rolnika podlegający ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie dotyczy rolników składających wnioski w naborze tematycznym dotyczącym wsparcia rozpoczynania prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przetwórstwa produktów rolnych. Kryteria wyboru: - grupy i organizacje producentów rolnych; - spółdzielnie; - zaopatrujący się bezpośrednio u producentów rolnych; - inwestycje innowacyjne, w ochronę środowiska, przeciwdziałanie zmianom klimatu; g - uczestnicy systemów jakości żywności; - inwestycje w gminach należących do powiatów o największym bezrobociu w kraju; - wybrane sektory przetwarzania i wprowadzenia do obrotu produktów rolnych. Wysokość wsparcia: - od 100 tys. zł do 2 mln zł - do 100 tys. zł dla rolników Budżet euro, planowana liczba beneficjentów do Można będzie otrzymać do 50% kosztów kwalifikowalnych. Beneficjenci: III. Premie dla młodych rolników - młody rolnik - osoba, która nie ukończyła 40 roku życia, posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe (wynikające z wykształcenia lub stażu pracy w rolnictwie) i po raz pierwszy rozpoczyna prowadzenie gospodarstwa rolnego jako kierujący gospodarstwem, czyli w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie prowadziła gospodarstwa rolnego jako kierujący. Jest to program skierowany do młodych rolników, którzy jeszcze nie przejęli gospodarstwa, ale mają taki zamiar. Trzeba opracować biznesplan. Warunek - przychód roczny z gospodarstwa pow. 20 tys. zł. Kryteria wyboru: - sytuacja agrarna i społeczna regionu; - poziom wykształcenia wnioskodawców (można w ciągu 3 lat uzupełnić wykształcenie); - rodzaj planowanej działalności; - różnica wieku pomiędzy przekazującym a przejmującym gospodarstwo; - kompleksowość biznesplanu Wysokość wsparcia: tys. zł w dwóch ratach 80% i 20%. Budżet wynosi euro, planowana liczba beneficjentów to IV. Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej Pomoc przyznaje się w związku z rozpoczęciem prowadzenia działalności pozarolniczej. Beneficjentami są osoby fizyczne. Trzeba opracować biznesplan, z którego wynika przychód roczny powyżej 15 tys. euro. Kryteria wyboru: - utworzenie miejsca pracy (nie dotyczy samozatrudnienia); - dla osób posiadających odpowiednie kwalifikacje z zakresu działalności objętej biznesplanem Wysokość wsparcia to 100 tys. zł dwóch ratach 80% i 20%. Budżet euro, planowana liczba beneficjentów V. Restrukturyzacja małych gospodarstw Beneficjent to rolnik będący osobą fizyczną ubezpieczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik, prowadzącą wyłącznie działalność rolniczą. Trzeba opracować biznesplan, z którego wynika, że nastąpi wzrost produkcji rocznej powyżej 15 tys. euro.

10 Kryteria wyboru: - ekologiczna produkcja rolnicza; - więcej niż jeden etap produkcji (np. przygotowanie do sprzedaży, sprzedaż bezpośrednia lub przetwórstwo); - działania zespołowe rolników w celu dostarczenia większych partii produktu. Wysokość wsparcia to 60 tys. zł (w dwóch ratach 80% i 20%). Budżet wynosi euro, zaś planowana liczba beneficjentów to Jest to nowy program skierowany do Jest to nowy program skierowany do małych gospodarstw. VI. Rozwój przedsiębiorczości rozwój usług rolniczych Beneficjenci: - osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą w zakresie usług rolniczych jako mikro- lub małe przedsiębiorstwo przez co najmniej dwa lata przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy. Jest to pomoc dla podmiotów, które już świadczą tego typu usługi. Kryteria wyboru: - innowacyjność, ochrona środowiska, przeciwdziałanie zmianom klimatu; - operacje w gminach należących do powiatów o najniższym bezrobociu w kraju. Wysokość wsparcia wynosi do 500 tys. zł. Budżet to euro, planowana liczba beneficjentów to 850. Można będzie otrzymać do 50% kosztów kwalifikowalnych. VII. Zalesianie i tworzenie terenów zalesionych Rodzaj wsparcia: - pomoc jest przyznawana w formie ryczałtu na hektar; - jednorazowo za założenie uprawy leśnej bądź dolesienie; - maksymalnie przez 12 lat od zalesienia za pielęgnację i utracone dochody w porównaniu do produkcji rolnej. Beneficjenci: - rolnicy (właściciele gruntów rolnych oraz gruntów innych niż rolne, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych reprezentujących Skarb Państwa) - JST będące właścicielami gruntów rolnych oraz innych niż rolne w zakresie kosztów założenia. Kryteria wyboru: - realizacja celów w zakresie zapobiegania erozji oraz wzmacniania stabilności ekologicznej (korytarze ekologiczne). Budżet wynosi euro. VIII. Tworzenie grup i organizacji producentów w sektorze Beneficjenci: rolnym i leśnym - grupy producentów rolnych (utworzone po 1 stycznia 2014 roku); - organizacje producentów (utworzone po 1 stycznia 2014 roku). Kryteria wyboru: - podmioty zrzeszone w formie spółdzielni, - podmioty zrzeszające producentów: Wytwarzających produkty w ramach systemów jakości żywności, Świń, prosiąt, warchlaków, mięsa wieprzowego (świeże, chłodzone, mrożone), Bydła (zwierzęta rzeźne lub hodowlane), wełny, mięsa owczego lub koziego (świeże, chłodzone, mrożone), skór owczych lub kozich, Miodu i produktów pszczelich, Roślin w plonie głównym, uprawianych z przeznaczeniem na cele energetyczne bądź techniczne. - podmioty z jak największą liczbą członków w danej kategorii. Wysokość wsparcia: - do 1 mln zł. Produkcji sprzedanej: 10%/8%/6%/5%/4% wartości sprzedanej w kolejnych latach funkcjonowania; - pow. 1 mln zł. Produkcji sprzedanej: 5%/4%/3%/3%/2% wartości sprzedanej w kolejnych latach funkcjonowania. Budżet wynosi euro, planowana liczba beneficjentów to IX. Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne Płatności w ramach zobowiązań rolno-środowiskowoklimatycznych Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone Pakiet 2. Ochrona gleb i wód Pakiet 3. Zachowanie i reintrodukcja sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 Pakiet 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 Wsparcie ochrony i zrównoważonego użytkowania oraz ochrony zasobów genetycznych w rolnictwie Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie. Beneficjenci: - rolnicy, grupy rolników, grupy rolników i innych gospodarujących gruntami, w uzasadnionych przypadkach także inni gospodarujący gruntami lub ich grupy. Wysokość wsparcia: - zróżnicowana w zależności od pakietu; - dygresywna: 0,1 ha 10 ha 100% 10,01 ha 20 ha 50% Budżet wynosi euro. X. Rolnictwo ekologiczne Płatności w okresie konwersji na rolnictwie ekologicznym Pakiet 1. Uprawy rolnicze w okresie konwersji Pakiet 2. Uprawy warzywne w okresie konwersji Pakiet 3. Uprawy zielarskie w okresie konwersji Pakiet 4. Uprawy sadownicze w okresie konwersji Pakiet 5. Uprawy paszowe w okresie konwersji Płatności w celu utrzymania rolnictwa ekologicznego Pakiet 6. Uprawy rolnicze po okresie konwersji Pakiet 7. Uprawy warzywne po okresie konwersji Pakiet 8. Uprawy zielarskie po okresie konwersji Pakiet 9. Uprawy sadownicze po okresie konwersji

11 Pakiet 10. Uprawy paszowe po okresie konwersji Beneficjentami są rolnicy lub grupy rolników, którzy dobrowolnie podejmują się przejść na praktyki i metody rolnictwa ekologicznego określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007 i spełniają definicję rolnika aktywnego. Preferencja dla małych gospodarstw. Wysokość wsparcia: - zróżnicowania w zależności od pakietu; - dygresywna: - uprawy rolnicze od 0,1 ha do 20 ha 100%; > 20 ha do 30 ha 50% - uprawy warzywne od 0,1 ha do 15 ha 100%; > 15 ha do 30 ha 50% - uprawy zielarskie od 0,1 ha do 10 ha 100% - uprawy sadownicze od 0,1 ha do 10 ha 100%; > 10 ha do 20 ha 50% - uprawy paszowe od 0,1 ha do 15 ha 100% Budżet wynosi euro XI. Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami Płatności dla obszarów górskich (ONW TYP GÓRSKI) Płatności dla obszarów nizinnych (ONW TYP NIZINNY) Płatności dla obszarów specyficznych (ONW TYP SPECYFICZ- NY) Płatność ryczałtowa, jednoroczna, do hektara użytków rolnych położonych na obszarach ONW. Beneficjentami są rolnicy aktywni zawodowo, którzy użytkują grunty rolne położone na obszarach z utrudnieniami naturalnymi lub innymi szczególnymi utrudnieniami. Na terenie gminy Szepietowo tylko mieszkańcy Dąbrowy Moczydły ze względu na słabe klasy bonitacyjne otrzymują dopłaty ONW. Wysokość wsparcia: - min. 25 euro/ha - dygresywna: 1 ha 50 ha 100% 50,01 ha 100 ha 50% 100,01 ha 300 ha 25% Pow. 300 ha brak płatności Budżet wynosi euro. Lepszy budżet na 2014 XII. Wsparcie na rzecz rozwoju nowych produktów, praktyk, procesów i technologii w sektorze rolno-spożywczym poprzez współpracę w ramach grup operacyjnych na rzecz innowacji (EPI) Beneficjenci to grupy operacyjne na rzecz innowacji, w tym organizacje międzybranżowe. Ten, kto ma dobry pomysł na R. Grodzki W ostatnim numerze Gminnych Ech pisałem o małych możliwościach realizacji zadań inwestycyjnych z budżetu Tak zakładał przedłożony projekt budżetu, uchwalony na sesji w dniu 29 stycznia 2014 r., budżet na 2014 r. jest jednak lepszy. Po zakończeniu 2013 roku okazało się, że wysokość wolnych środków wyniosła zł (wykonano o około 6% wydatków mniej niż planowano). Za powyższe środki oraz planowany kredyt w wysokości zł będą wykonane min. następujące inwestycje: - przebudowa dróg gminnych w celu poprawy funkcjonalności i spójności z drogą krajową nr 66 - Etap II zł, - przebudowa drogi gminnej Średnica Pawłowięta zł, - przebudowa drogi gminnej Szepietowo Wawrzyńce zł, - przebudowa drogi gminnej Dąbrowa Wilki zł, - przebudowa drogi gminnej Dąbrowa Kaski zł, - przebudowa drogi gminnej Wojny Piecki zł, - przebudowa drogi gminnej ul. Towarowej w Szepietowie zł; - stworzenie miejsca do aktywnego wypoczynku dla dzieci i młodzieży w miejscowości Dąbrowa Zabłotne zł. Będzie także wykonany remont chodnika przy kościele w Szepietowie koszt około zł. W przypadku pozyskania dotacji będzie realizowana zmiana ogrzewania z oleju opalowego na odnawialne źródła energii w gimnazjum, GOK-u i Urzędzie Miejskim oraz remont szatni na stadionie w Szepietowie. R. Grodzki nowy sposób produkcji, na nową technologię, na nowy produkt. Kryteria wyboru: - liczba różnych partnerów w grupie; - stopień realizacji celów Wspólnoty; - potencjał innowacyjny operacji; - potencjalna skala oddziaływania rezultatów operacji; - wykonalność operacji (ekonomiczna, techniczna); - relacja nakładów do spodziewanych efektów; - wiarygodność wyników badań; - wysokość wkładu własnego; - wkład operacji w zasilenie/poprawę dóbr publicznych. Wysokość wsparcia: - do 10 mln zł/epi - do 1mln zł/koszty ogólne nie więcej niż 10% całkowitych kosztów kwalifikowalnych Budżet stanowi euro, planowana liczba beneficjentów to 120. Można będzie otrzymać do 100% kosztów kwalifikowalnych. W nowym okresie programowania nie będzie już przydzielania nowych rent strukturalnych. Ministerstwo doszło do słusznego wniosku o małej efektywności tego programu. Społeczeństwo wiejskie zostało niepotrzebnie podzielone na otrzymujących zdecydowanie wyższe świadczenie z rent strukturalnych i tych z KRUS, którzy pracowali dłużej, a otrzymują połowę tego, co sąsiedzi z renty strukturalnej. Są zabezpieczone duże środki na zobowiązanie z poprzedniego okresu programowania. Bardzo zachęcam do korzystania z dotacji. W latach rolnicy z gminy Szepietowo wiele skorzystali na różnorodnych formach pomocy PROW. To bardzo cieszy, bo przecież rozwój gospodarstw i produkcji rolnej - to rozwój całej gminy i regionu.

12 W dniach lutego 2014 roku w Białym Dunajcu na Podhalu spędzaliśmy drugi tydzień ferii. Zimowisko zorganizowane zostało przez parafię pw. NMP Matki Miłosierdzia w Szepietowie, a opiekę nad uczestnikami sprawował ks. Jarosław Truszkowski oraz ks. Marcin Ołtarzewski, wikariusz parafii Dąbrowa Wielka. Podczas całego pobytu dopisywała nam świetna pogoda i były idealne warunki do jazdy na nartach. Uczestnikami wyjazdu były dzieci, młodzież i osoby dorosłe. Dobra organizacja sprawiła, że każdy mógł spróbować swoich sił w jeździe na nartach. Korzystaliśmy z dwóch stoków narciarskich: w Czarnej Górze- Koziniec oraz w Białce Tatrzańskiej- Kotelnica. Stok w Białce był długi, szeroki i przyjemny, co pozwalało intensywnie jeździć osobom, które zaprzyjaźniły się wcześniej z nartami. Dla niektórych nieoceniony był pan Antoni - nasz instruktor, który pomagał stawiać pierwsze kroki na nartach, bądź udzielał wskazówek, w jaki sposób możemy doskonalić technikę jazdy. Ważnym i znaczącym elementem każdego dnia była codzienna Eucharystia, sprawowana przez naszych kapłanów. Mimo że kuchnia góralska była rewelacyjna, pokarm duchowy dodawał nam również wielu sił. Idąc szlakiem, mogliśmy podziwiać przepiękne górskie krajobrazy. Rusinowa Polana, przez którą przechodziliśmy, to miejsce, które warto zobaczyć. Jeden dzień spędziliśmy w Zakopanem, gdzie każdy miał czas pospacerować i pooddychać górskim powietrzem oraz zwiedzić najbardziej znaną ulicę w Zakopanem - Krupówki. W tym dniu również modliliśmy się w Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej na Krzeptówkach. Rekompensatę za wszystkie upadki stanowił wyjazd na baseny termalne do Bukowiny Tatrzańskiej. Zakup pysznych oscypków stanowił ostatni punkt wyjazdu. Tydzień co prawda szybko minął, jednak dobre towarzystwo i górski klimat sprawiły, że wyjazd był bardzo udany. Nabraliśmy nowych sił i z niecierpliwością będziemy oczekiwać na kolejny wyjazd nawet w nieznane, byle by w takim samym gronie. Dziękujemy ks. Jarosławowi, który podjął się trudu zorganizowania wyjazdu, a także władzom naszego miasta Szepietowa za to, że zawsze i z wielką życzliwością wspierają dobre inicjatywy. Uczestniczka Jerozolima Hajfa

13 Przeżywając 10 rocznicę kapłaństwa, wraz z kolegami, którzy razem ze mną przyjmowali sakrament święceń, udaliśmy się do miejsca, gdzie przebywał nasz Zbawiciel. W sobotę 8 marca w godzinach popołudniowych wylecieliśmy samolotem z Warszawy, a wieczorem byliśmy już w Tel-Awiwie. Z lotniska przyjechaliśmy do Betlejem, naszego miejsca zakwaterowania, blisko Bazyliki Narodzenia Pana Jezusa. Byliśmy trochę zmęczeni podróżą, ale i niecierpliwi tego, co przyniosą kolejne dni. W niedzielę rozpoczęliśmy właściwy czas pielgrzymki i poznawanie krajobrazu, kultury i architektury Ziemi Świętej podzielonej na Izrael i Autonomię Palestyńską. Po wczesnym śniadaniu udaliśmy się do Cezarei Nadmorskiej, gdzie zwiedzaliśmy amfiteatr rzymski i akwedukty z czasów Heroda Wielkiego nad Morzem Śródziemnym, na które rozciągał się malowniczy widok. Było ciepło i słonecznie. Podziwialiśmy kunszt starożytnych budowniczych. Następnie nawiedziliśmy klasztor Stella Maris na Górze Karmel, gdzie przebywał prorok Eliasz. Tam też wspólnie odprawialiśmy Eucharystię. Następnie udaliśmy się do Hajfy, podziwialiśmy widok na port i Morze Śródziemne, a także świetnie utrzymane Ogrody Bahajskie, będące darem dla miasta od religijnej wspólnoty Bahaitów za tolerancję religijną. W Hajfie mieszczą się ośrodki naukowe, badawcze oraz dużo instytucji. Jest to miasto ludzi pracy i biznesu. Z Hajfy udaliśmy się do Nazaretu. W Bazylice Zwiastowania NMP dało się odczuć niesamowitą atmosferę modlitwy. To właśnie w tym miejscu Maryja daje odpowiedź Bogu: Oto ja służebnica Pańska niech mi się stanie według Słowa Twego Niezapomnianym przeżyciem był rejs po Jeziorze Galilejskim. Na maszt została wciągnięta Polska flaga i odśpiewano hymn. Dane nam było również być na Górze Błogosławieństw, gdzie Jezus wypowiedział słynne błogosławieństwa. Przepiękne krajobrazy sprawiały, że można było poczuć odrobinę nieba na ziemi. Udaliśmy się także na Górę Tabor Górę Przemienienia. Bardzo stroma i kręta droga sprawiła, że nasz autokar nie był w stanie tam podjechać, więc musieliśmy skorzystać z mniejszych pojazdów. Wspólnie przy stole Eucharystycznym przeżywaliśmy obecność Chrystusa, który pragnie, aby każdy człowiek przemieniał swoje życie. Przebywając nad Jeziorem Galilejskim, byliśmy w miejscu, gdzie Jezus uczynił cud rozmnożenia chleba i ryb. W jednym z gospodarstw (w kibucu) mieliśmy okazję spróbować tamtejszej ryby. Ściana Płaczu Pielgrzymując po Ziemi Świętej, dotarliśmy do Kafarnaum miasta Jezusa, gdzie często przebywał i gdzie mieszkał apostoł Piotr. Nawiedziliśmy także kościół Prymatu ze skałą w środku nad Jeziorem Galilejskim. Nad rzeką Jordan odnowiliśmy przyrzeczenia chrzcielne. Na pustyni w Qumran mogliśmy oglądać wykopaliska i zwoje biblijne. Przepiękna, słoneczna pogoda zachęciła nas do kąpieli w Morzu Martwym. Byliśmy także w Ogrodzie Oliwnym, gdzie Jezus, przeżywając trwogę, modlił się tuż przed męką i śmiercią. W piątkowy poranek udaliśmy się na drogę krzyżową. Na ciasnych uliczkach było jeszcze pusto, co pozwalało nam się skupić na modlitwie i rozważaniach poszczególnych stacji. Po odprawieniu drogi krzyżowej weszliśmy się na Golgotę i do Grobu Pańskiego. W kaplicy obok Grobu Pana Jezusa odprawiliśmy Mszę świętą. W homilii usłyszeliśmy, że życie zwyciężyło śmierć dzięki śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa. Bez pustego grobu nie byłoby też kapłaństwa. Pobyt w tym szczególnym miejscu sprawił, że mogliśmy pogłębić naszą wiarę. Będąc w Jerozolimie, podeszliśmy również do najświętszego miejsca judaizmu, czyli do Ściany Płaczu. W szczeliny muru jeszcze z czasów Chrystusa otaczającego świątynię, wkładaliśmy kartki z dziękczynieniem i prośbą. Zwiedzaliśmy również Instytut Yad Vashem poświęcony holokaustowi. Była to bardzo pouczająca lekcja historii. Mogliśmy też zobaczyć drzewa zasadzone przez Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Ostatniego dnia nawiedziliśmy Bazylikę Narodzenia Pana Jezusa w Betlejem, która ma wielką wartość religijną i historyczną. Jest tam mozaika z czasów bizantyjskich oraz miejsce przyjścia Chrystusa na ziemię. Tuż obok Bazyliki jest kościół św. Katarzyny i tam odprawiliśmy ostatnią Mszę św. na naszej pielgrzymce. Udając się na lotnisko zajechaliśmy, do Tel Awiwu, czyli stolicy Izraela, aby przez chwilę popatrzeć na nowoczesne miasto. Nasza Pani przewodnik powiedziała, że w Izraelu są trzy główne miasta: Jerozolima, gdzie się modlą, Hajfa gdzie pracują, i Tel-Awiw, gdzie się bawią. Nasz wyjazd był przede wszystkim pielgrzymką, nic więc dziwnego, że my najwięcej czasu spędziliśmy w Jerozolimie. Te kilka dni z pewnością pozostawią w naszej pamięci niezatarte wspomnienia. Ks. Jarosław Truszkowski Tel Awiw Księża wyświęceni w 2004 roku

14 KRÓTKO MÓWIĄC Dodatki energetyczne Od 23 lutego 2014 r. nie jest pobierana oplata skarbowa od decyzji w sprawie przyznania dodatku energetycznego wydawanej na wniosek odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej. Przez odbiorcę wrażliwego należy rozumieć osobę, której przyznano dodatek mieszkaniowy na podstawie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jak dotychczas, od czasu wejścia przepisów o dodatku energetycznym, nie ma zainteresowania ze strony ewentualnych odbiorców. Przyczyną zapewne są bardzo małe dodatki: - dla osoby samotnej 11,36 zł/miesiąc, - dla gospodarstwa domowego 2-4 osoby 15,77 zł/miesiąc, - dla gospodarstw powyżej 4 osób 18,93 zł/miesiąc). Zniesienie opłaty skarbowej może przyczynić się do większego zainteresowania. Dodatki energetyczne wypłaca MGOPS. W 2014 roku przypada szereg rocznic ważnych wydarzeń historycznych: 100 rocznica wybuchu I wojny światowej (28 lipca 1914) 75 rocznica wybuchu II wojny światowej (1 września 1939) 70 rocznica wybuchu powstania warszawskiego (1 sierpnia 1944) 220 rocznica insurekcji kościuszkowskiej (12 marca 1794) 70 rocznica zdobycia Monte Cassino przez żołnierzy 2. Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa (19 maja 1944) 25 rocznica obrad Okrągłego Stołu i wyborów czerwcowych (4 i 18 czerwca 1989) 15 rocznica przystąpienia Polski do NATO (12 marca 1999) 15 rocznica ponownego utworzenia powiatów (1 stycznia 1999, wcześniej powiaty zostały rozwiązane z dniem 1 czerwca 1975 r.) 10 rocznica wstąpienia Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004) Za odpady taniej, drożej za wodę i ścieki Radni Rady Miejskiej na sesji w dniu 29 stycznia 2014 roku podjęli uchwałę obniżającą odpłatność za odpady. Po dokonanej analizie kosztów za 6 miesięcy 2013 roku tj. od kiedy nowe zasady odbioru obowiązują, okazało się, że jest nadwyżka dochodów nad wydatkami i można obniżyć opłaty o około 15%. Na możliwość zastosowania obniżki wpłynęła przede wszystkim dobra (niska) cena za podstawową usługę jaką gmina osiągnęła w przetargu na odbiór śmieci. Przedsiębiorstwo Gospodarski Komunalnej z Zambrowa zaoferowało wykonanie usługi za cenę niższą niż planowano. Umowa z PGK Zambrów będzie obowiązywać do 31 XII 2014 r. Nowe stawki obowiązują od 1 kwietnia 2014 r. do, co najmniej, końca br. Radni obniżając wysokość opłaty za odpady, zmienili też system odpłatności. Poprzednia opłata była naliczana ze względu na wielkość gospodarstwa domowego z tendencją obniżenia ceny na członka rodziny (ceny jednostkowej) wraz ze wzrostem ilości członków rodziny. Obecnie przyjęto odpłatność tylko od osoby. Na nowym systemie odpłatności najbardziej skorzystają gospodarstwa (rodziny) z małą ilością osób. Opłata wynosi: - 7 zł od osoby w przypadku segregowania odpadów - 11 zł od osoby w przypadku odpadów zmieszanych W związku ze zmianą opłat nastąpiła zmiana deklaracji. Nową deklarację (obecna jest bardziej prosta) należy złożyć do Urzędu Miejskiego najpóźniej do końca marca br. Z dniem 1 maja 2014 r. zacznie obowiązywać droższa opłata za wodę i odbiór ścieków. Rada Miejska na sesji w dniu r. pozytywnie rozpatrzyła wniosek Kierownika ZWKiO o podwyżkę cen wody netto z 2,20 zł/m³ na 2,25 zł/m³ i odbiór ścieków z 3,20 zł netto za odbiór 1 m³ na 3,30 zł netto. Wniosek o podwyżkę Kierownik ZWKiO uzasadnia wzrostem kosztów usługi. Opłaty w naszej gminie, zarówno za odbiór odpadów jak za wodę i ścieki, są niższe niż w wielu okolicznych gminach (ceny netto sprzed podwyżek): Gmina/miasto Woda Ścieki Nowe Piekuty 2,39 - Wysokie Mazowieckie miasto 2,85 4,40 Wysokie Mazowieckie gmina 2,37 - Czyżew 2,13 3,95 Ciechanowiec 1,94 5,30 Brańsk miasto 3,15 5,23 Szepietowo (po podwyżce) 2,25 3,30 R. Grodzki

15 Ulicę Kard. Stefana Wyszyńskiego przebuduje TRAKT Wykonawcą przebudowy ulic: Kard. Stefana Wyszyńskiego i Bolesława Prusa będzie firma PRDM TRAKT Wysokie Mazowieckie, która wygrała przetarg. Oferty na wykonanie złożyło dwóch wykonawców: 1. PRDM TRAKT, ul. 1 Maja 8, Wysokie Mazowieckie na kwotę ,57 zł 2. Strabag Sp. z o.o., ul. Parzniewska 10, Pruszków na kwotę ,49 zł Planowany termin wykonania r. Pijemy coraz mniej? Jak wynika z oświadczeń złożonych za lata przez podmioty handlujące (sklepy, bary, restauracje) z terenu gminy Szepietowo, wartość sprzedaży napojów alkoholowych ulega systematycznemu zmniejszeniu. Tendencja malejącą w tym zakresie bardzo cieszy. Jednak kwoty przeznaczane na alkohol są i tak bardzo duże. W 2013 roku w podmiotach na terenie gminy zakupiono alkohol o wartości zł. To dużo więcej niż w budżecie gminy można przeznaczyć ze środków własnych na inwestycje. Za taką kwotę można by wykonać w każdym roku po 6 km drogi o nawierzchni bitumicznej, wybudować nową oczyszczalnię ścieków lub zwodociągować połowę gminy. Rok Piwo Wino Wódka Razem , , , , , , , , , , , ,12 Jak wynika z wyżej zamieszczonej tabeli, najwięcej kupujemy piwa i wódki. Małą popularnością w naszym społeczeństwie cieszy się wino. Placówki handlowe sprzedały mniej alkoholu, ale czy na pewno pijemy go mniej? Często zakupy robimy w sklepach poza terenem gminy, zaopatrujemy się także w alkohol bez akcyzy. R. Grodzki W 2014 roku gmina będzie nadal odbierać eternit Gmina Szepietowo będzie w 2014 roku kontynuować zadanie: Usuwanie wyrobów zawierających azbest z terenu gminy Szepietowo. W styczniu 2014 roku do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Białymstoku został złożony wniosek o przyznanie dotacji na ww. zadanie. Po weryfikacji wniosku Rada Nadzorcza Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Białymstoku uchwałą nr 18/2014 z dnia 27 lutego 2014 r. przyznała dotację w kwocie do ,30 zł. Środki finansowe na realizację zadania pochodzić będą z dotacji Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Białymstoku, z udziałem środków udostępnionych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach Programu priorytetowego Gospodarowanie odpadami innymi niż komunalne część II: Usuwanie wyrobów zawierających azbest. Przewidywany efekt rzeczowy określony we wniosku zakłada usunięcie materiałów zawierających azbest (płyty eternitowe faliste, płyty płaskie) w ilości 320,37 ton od 87 właścicieli, zarządców lub użytkowników budynków. Wykonawca wyłoniony w przetargu nieograniczonym będzie odbierał ww. odpady w okresie maj październik 2014 roku. Podczas realizacji zadania w 2013 r. w Gminie Szepietowo zastało odebranych 297,4 ton odpadów od 82 właścicieli, zarządców lub użytkowników budynków, na które została przyznana dotacja w wysokości ,50 zł. Informujemy, że w br. w Urzędzie Miejskim w Szepietowie (pokój nr 15) są przyjmowane wnioski od osób, które zamierzają unieszkodliwić azbest wraz z informacją o ilości utylizowanego odpadu. Realizacja ww. wniosków będzie odbywać się w roku 2015 w ramach dotacji przyznanej z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Białymstoku. W grudniu 2013 roku przeprowadzono inwentaryzację wyrobów zawierających azbest, w wyniku której ustalono, że całkowita ilość azbestu i wyrobów zawierających azbest na terenie Gminy Szepietowo wynosi m2 tj tony. Najwięcej płyt azbestowo cementowych jest w miejscowościach: Szepietowo ( m2), Wojny Szuby Włościańskie ( m2), Dąbrówka Kościelna ( m2), Wojny Pogorzel ( m2), Dąbrowa Łazy ( m2). Najmniej płyt azbestowo cementowych jest w miejscowościach: Pułazie Wojdyły (2.350 m2), Stawiereje Podleśne (3.370 m2), Dąbrowa Bybytki (4.281 m2). P. Jabłoński

16 Nie wypalajmy traw! W tym roku wiosna przyszła bardzo szybko. Na polach nie ma już śladu śniegu. Pola uprawne, użytki zielone i nieużytki są już suche. Niektórzy właściciele gruntów praktykują bardzo zły sposób użyźniania użytków zielonych poprzez celowe wypalania. Jest to bezsensowny, niebezpieczny i bardzo szkodliwy proceder. Po wypalaniu ziemia staje się jałowa. Ogień zabija całą faunę. Giną dżdżownice napowietrzające glebę, pszczoły i inne owady. Ogień może zabić niektóre dziko żyjące zwierzęta: jeże, zające, kuropatwy i liczne płazy. Niszczone jest ich siedlisko. Ulega spaleniu górna warstwa powstającej próchnicy. Często ogień przenosi się na pobliskie lasy i zabudowania. Gaszący strażacy ponoszą dodatkowe, nieuzasadnione koszty. Każda interwencja strażaków kosztuje. Wypalanie jest zabronione. Ustawa o ochronie przyrody i ustawa o lasach przewiduje kary za podpalanie pozostałych na gruntach roślin. Na terenie gminy często występuje wypalanie roślin na nasypie kolejowym i rowach przydrożnych. Wypalanie traw na gruntach rolnych może być karane przez pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zakaz wypalania gruntów jest jedną z norm, do przestrzegania której zobowiązani są rolnicy ubiegający się o płatności obszarowe i dopłaty z PROW. W przypadku stwierdzenia przez ARMiR świadomego wypalania traw, może być obniżona płatność obszarowa. R. Grodzki KONTRAKTACJA UPRAW ROLNYCH NA ROK ZIELONKI KUKURYDZY - ZIELONKI TRAW - ZIELONKI ZBÓŻ (ŻYTO) POSZUKUJEMY RÓWNIEŻ DOSTAWCÓW ZAINTERESOWANYCH UMOWAMI WIELOLETNIMI Atrakcyjne ceny Możliwość wymiany zielonki kukurydzy na sprasowane wysłodki mokre w balotach CHP Energia Sp. z o.o. Wojny Wawrzyńce Szepietowo Tel BIOGAZOWNIA SZEPIETOWO PUNKT KONSULTACYJNY W każdy pierwszy wtorek miesiąca w Urzędzie Miejskim w Szepietowie (parter, pokój nr 3), w godzinach od do udzielane są porady dla osób uzależnionych od alkoholu i ich rodzin. Pomoc udzielana jest bezpłatnie przez osobę z kwalifikacjami. Wszystkich zainteresowanych serdecznie zapraszamy do korzystania z pomocy. Dni przyjęć w 2014 r. 1 kwietnia 2014 r. 6 maja 2014 r. 3 czerwca 2014 r. 1 lipca 2014 r. 5 sierpnia 2014 r. 2 września 2014 r. 7 października 2014 r. 4 listopada 2014 r. 2 grudnia 2014 r.

17 Wandalizm coraz większy problem Zamieszczone zdjęcia przedstawiają przykłady wandalizmu, bezmyślnego, złośliwego niszczenia mienia. Niszczone są znaki drogowe, kosze uliczne, chodniki, obiekty kubaturowe. Brak posterunku policji przyczynia się do jeszcze większej bezkarności chuliganów. Zdjęcia przedstawiają: 1. wyłamany znak na ul. Sosnowej, 2. wyrzucona kostka z wykonanego kilka miesięcy wcześniej chodnika na drodze z Szepietowa do Średnicy 3. wywrócone kosze przy kościele w Szepietowie 4. skradzione kratki ściekowe na ul. Nowy Świat (jest to już trzeci taki przypadek w ostatnim czasie) 5. zniszczona altanka na gliniankach w Szepietowie 6. połamana ławka na ul. Mazowieckiej 7. pomalowana wiata przystankowa w Szepietowie Wawrzyńcach 8. skradziona żeliwna przykrywa studzienki przy drodze do Średnicy

18 VI GMINNY PRZEGLĄD JASEŁEK SZKOLNYCH W dniach 5 i 12 stycznia 2014 roku w sali widowiskowej GOK-u w Szepietowie odbył się VI Gminny Przegląd Jasełek Szkolnych. Na scenie zaprezentowały się zespoły z : Niepublicznego Przedszkola im. Kubusia Puchatka w Szepietowie Niepublicznego Przedszkola w Szepietowie Szkoły Podstawowej im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Szepietowie Szkoły Podstawowej w Wojnach Krupach Szkoły Podstawowej w Dąbrowie Moczydłach Szkoły Podstawowej w Dąbrówce Kościelnej Publicznego Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Szepietowie

19 DAWNIEJ TO PANIE BYWAŁO 19 stycznia 2014 roku w sali widowiskowej naszego ośrodka kultury odbył się koncert Ludowego Zespołu Pieśni i Tańca "Skowronki" z Brańska pt. "DAWNIEJ TO PANIE BYWAŁO". Udział w widowisku wziął również Dziecięcy Regionalny Zespół Pieśni i Tańca "Podlasie" działający przy GOK w Szepietowie. Zgromadzona publiczność miała okazję obejrzeć tańce narodowe i towarzyskie oraz usłyszeć dawne i współczesne kolędy i pastorałki z różnych regionów Polski. KONCERT KOLĘD 26 stycznia br. w kościele pw. NMP Matki Miłosierdzia w Szepietowie odbył się koncert kolęd. Zgromadzona widownia miała okazję obejrzeć tradycyjne występy grupy kolędniczej oraz wysłuchać kolędy i pastorałki w wykonaniu artystów z naszego regionu. W koncercie udział wzięli: Chór parafialny z parafii pw. NMP Matki Miłosierdzia w Szepietowie, Zespół Muzyczny "Jagiellończyk Band" Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Policealnych im. Króla Kazimierza Jagiellończyka w Wysokiem Mazowieckiem, Zespół wokalny Szkoły Podstawowej w Wojnach Krupach, Schola dziecięca z parafii pw. NMP Matki Miłosierdzia w Szepietowie, Zespół wokalny Gminnego Ośrodka Kultury w Szepietowie, Zespół Kolędniczy "Podlasie" w Wyszonkach Błoniach z przedstawieniem "Herod", Dziecięcy Regionalny Zespół Pieśni i Tańca Podlasie" z Szepietowa, Młodzieżowa Orkiestra Dęta Gminnego Ośrodka Kultury w Szepietowie, Zespół Kolędniczy "Podlasie" w Wyszonkach Błoniach z przedstawieniem "Koza" Organizatorzy dziękują wszystkim wykonawcom za wzięcie udziału w koncercie, a przybyłej widowni za radosne wspólne kolędowanie.

20 OSIĄGNIĘCIA KOŁA PLASTYCZNEGO GOK W dniu 17 grudnia 2013 roku młodzi plastycy uczestniczyli w podsumowaniu XIII Powiatowego Konkursu Plastycznego Boże Narodzenie Świąteczna bombka w Czyżewie. W swoich kategoriach wiekowych I miejsce zajęła Maja Kwapisz oraz Dawid Skorupski, natomiast wyróżnienia zdobyły: Kinga Figlerowicz, Wiktoria Busma, Lidia Komarowska. W Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Wysokiem Mazowieckiem odbyło się podsumowanie powiatowych eliminacji ogólnopolskiego konkursu plastycznego pn. "Zapobiegajmy Pożarom". Konkurs organizowany jest corocznie przez Zarząd Główny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP i Zarządy Oddziałów Związku przy współpracy innych instytucji i organizacji. Laureatami w poszczególnych kategoriach zostali: I miejsce-błażej Jabłoński, Hanna Borys II miejsce-tomasz Łaszczuk, Anna Brulińska III miejsce-kamila Wnorowska, Anna Tymińska, Władysława Zawistowska Wyróżnienia-Anastazja Wnorowska, Kinga Figlerowicz, Kacper Tywonek Wszystkie nagrodzone prace wezmą udział w eliminacjach wojewódzkich. Zwycięzcom gratulujemy i życzymy powodzenia w dalszych etapach konkursu.

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Przasnysz, 18 maja 2015 r. Komunikat Komisji Europejskiej WPR do 2020 r. Wyzwania Europa 2020 3 cele polityki

Bardziej szczegółowo

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Nakłady na WPR w Polsce Płatności bezpośrednie wydatki ogółem w mld EUR w tym wkład krajowy 2007-2013 19,7 6,6 2014-2020 21,2 0,0 przesunięcie z II

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 nowe perspektywy

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 nowe perspektywy Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 nowe perspektywy Kraków, 6 maja 2014 Opracowano w Departamencie Programowania i Sprawozdawczości ARiMR10 lat w UE Roczne transfery środków w ARiMR (pomoc

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.)

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.) Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.) Działanie 7.5 Inwestycje w środki trwałe Poddziałanie 7.5.1 Pomoc na inwestycje

Bardziej szczegółowo

Artur Banach. Restrukturyzacja małych gospodarstw

Artur Banach. Restrukturyzacja małych gospodarstw Restrukturyzacja małych gospodarstw Pomoc przyznaje się rolnikowi będącemu osobą fizyczną, jeżeli: jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego lub nieruchomości służącej do prowadzenia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej (M06) Rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej Poddziałania Premie dla młodych rolników ułatwianie wejścia

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi związane z nową gospodarką odpadami komunalnymi

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi związane z nową gospodarką odpadami komunalnymi Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi związane z nową gospodarką odpadami komunalnymi 1. Dlaczego zmieniają się zasady gospodarowania odpadami? Wprowadzane zmiany w systemie gospodarowania odpadami

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 II projekt z dnia 24 stycznia 2014 r. Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Biuro Wsparcia Inwestycyjnego Lubelski Oddział Regionalny ARiMR Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Lublin 29 stycznia

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Pilzno za 2014 r.

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Pilzno za 2014 r. Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Pilzno za 2014 r. Pilzno, 27.04.2015 r. I. Wstęp 1.1 Cel przygotowania analizy Zgodnie z zapisem art.3 ust.2 pkt. 10 ustawy z dnia 13 września

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r.

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r. ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE Czerwiec 2013 r. I. Kluczowe regulacje prawne. 1. Frakcje odpadów, 2. Zasady gospodarki odpadami, 3. Hierarchia postępowania z odpadami,

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. płatności bezpośrednich w latach 2014-2020 oraz zmiany przepisów w programie rolnośrodowiskowym w 2014 r.

Informacja nt. płatności bezpośrednich w latach 2014-2020 oraz zmiany przepisów w programie rolnośrodowiskowym w 2014 r. Informacja nt. płatności bezpośrednich w latach 2014-2020 oraz zmiany przepisów w programie rolnośrodowiskowym w 2014 r. I. Płatności bezpośrednie w 2014 r. Zgodnie z procedowanym obecnie projektem ustawy

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami komunalnymi w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Gospodarka odpadami komunalnymi w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Gospodarka odpadami komunalnymi w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Urząd Miejski Wrocławia Departament Nieruchomości i Eksploatacji Wydział Środowiska i Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Dlaczego zmieniono ustawę?

Dlaczego zmieniono ustawę? Dlaczego zmieniono ustawę? Nowe zapisy ustawy mają na celu dostosować gospodarkę odpadami komunalnymi do wymogów Unii Europejskiej. Głównym celem wprowadzanych zmian jest: uszczelnienie systemu wszyscy

Bardziej szczegółowo

Działania dla przedsiębiorców

Działania dla przedsiębiorców Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 Działania dla przedsiębiorców Polscy przedsiębiorcy mają do wyboru wiele rozmaitych możliwości dofinansowania swoich inwestycji. Większość z nich myśli jednak

Bardziej szczegółowo

ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK

ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK URZĄD MIEJSKI W SZCZEBRZESZYNIE ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK Wprowadzenie Cel przygotowania analizy Niniejszy

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

PIELGRZYMKA DO ZIEMI ŚWIĘTEJ I JORDANII 17 28.08.2013

PIELGRZYMKA DO ZIEMI ŚWIĘTEJ I JORDANII 17 28.08.2013 PIELGRZYMKA DO ZIEMI ŚWIĘTEJ I JORDANII 17 28.08.2013 1. 17.08 sobota, godz. 20.30 zbiórka na lotnisku Okęcie w Warszawie i odprawa paszportowo-celna; godz. 22.55 odlot samolotu PLL Lot do Tel Awiwu. 2.

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Miasta i Gminy Prabuty za 2014 r. Prabuty 30.04.2015r.

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Miasta i Gminy Prabuty za 2014 r. Prabuty 30.04.2015r. Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Miasta i Gminy Prabuty za 2014 r. Prabuty 30.04.2015r. Nowy system gospodarki odpadami komunalnymi Celem wprowadzenia zmian w obowiązujących przepisach

Bardziej szczegółowo

Program rolnośrodowiskowy

Program rolnośrodowiskowy Program rolnośrodowiskowy Program rolnośrodowiskowy jest realizowany w ramach Osi II PROW 2007-2013 Poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich. Działanie to ma przyczynić się do zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Ekologia Termin znany od 1876 r. Greka: Oikos (dom, życie domowe) i logia (nauka)

Ekologia Termin znany od 1876 r. Greka: Oikos (dom, życie domowe) i logia (nauka) Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekologiczny znaczy trendy Czy opłaca się być eko? Dr Cezary Jastrzębski, mdc@neostrada.pl Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 6 maja 2013 r. Ekologia Termin

Bardziej szczegółowo

Piec to nie jest kosz na śmieci!

Piec to nie jest kosz na śmieci! Piec to nie jest kosz na śmieci! Zaczęły się jesienne chłody, przed nami zima. Dymiące kominy świadczą o tym, że sezon grzewczy już się rozpoczął. Niektórzy oszczędni właściciele domów ogrzewają mieszkania

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wkład systemu płatności bezpośrednich i działań powierzchniowych PROW w latach 2015-2020 w realizację SZRWRiR Joanna Czapla Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Styczeń 2015 r. 1 Kalendarz prac nad nowym

Bardziej szczegółowo

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Ewa Szymborska, MRiRW Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Kluczbork 11-12.04.2012

Bardziej szczegółowo

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY HORYNIEC-ZDRÓJ ZA 2014 ROK

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY HORYNIEC-ZDRÓJ ZA 2014 ROK ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY HORYNIEC-ZDRÓJ ZA 2014 ROK Horyniec-Zdrój, kwiecień 2015 r. I. WPROWADZENIE Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 13 września 1996r.

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu: Wstęp. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Zanieczyszczenia wód. Odpady stałe

Plan wykładu: Wstęp. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Zanieczyszczenia wód. Odpady stałe Plan wykładu: Wstęp Klasyfikacja odpadów i zanieczyszczeń Drogi przepływu substancji odpadowych Analiza instalacji przemysłowej w aspekcie ochrony środowiska Parametry charakterystyczne procesu oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Zarys Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich

Zarys Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Zarys Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Kwiecień 2013 WARSZAWA 23 kwietnia 2013 r. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Jeden z

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY HORYNIEC-ZDRÓJ ZA 2013 ROK

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY HORYNIEC-ZDRÓJ ZA 2013 ROK ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY HORYNIEC-ZDRÓJ ZA 2013 ROK Horyniec-Zdrój, 2014 r. I. WPROWADZENIE Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

zanieczyszczenia powstające w wyniku procesów spalania paliw w lokalnychkotłowniach i piecach domowych sektora komunalno bytowego.

zanieczyszczenia powstające w wyniku procesów spalania paliw w lokalnychkotłowniach i piecach domowych sektora komunalno bytowego. Emisja niska zanieczyszczenia powstające w wyniku procesów spalania paliw w lokalnychkotłowniach i piecach domowych sektora komunalno bytowego. Umownie przyjmuje się wszystkie kominy o wysokości do 40

Bardziej szczegółowo

Art. 225. [Udaremnianie lub utrudnianie przeprowadzania kontroli w zakresie ochrony środowiska i inspekcji pracy] 1.Kto osobie uprawnionej do

Art. 225. [Udaremnianie lub utrudnianie przeprowadzania kontroli w zakresie ochrony środowiska i inspekcji pracy] 1.Kto osobie uprawnionej do Art. 225. [Udaremnianie lub utrudnianie przeprowadzania kontroli w zakresie ochrony środowiska i inspekcji pracy] 1.Kto osobie uprawnionej do przeprowadzania kontroli w zakresie ochrony środowiska lub

Bardziej szczegółowo

NOWE ZASADY GOSPODARKI ODPADAMI W GMINIE CEGŁÓW

NOWE ZASADY GOSPODARKI ODPADAMI W GMINIE CEGŁÓW NOWE ZASADY GOSPODARKI ODPADAMI W GMINIE CEGŁÓW PO CO ZMIENIONO USTAWĘ O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH? Zmiany w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi mają sprawić, że nikomu nie będzie

Bardziej szczegółowo

Osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki osobowe prawa handlowego, które:

Osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki osobowe prawa handlowego, które: Od 9 listopada br. rolnicy mogą składać w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnioski o dofinansowanie inwestycji w gospodarstwach rolnych. W ramach PROW 2007-2013 Agencja wprowadza w życie

Bardziej szczegółowo

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K ĆWICZENIA 2 Charakterystyka wybranej działalności gospodarczej: 1. Stosowane surowce, materiały, półprodukty, wyroby ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

UWAGA AZBEST! www.azbest.lubelskie.pl

UWAGA AZBEST! www.azbest.lubelskie.pl UWAGA AZBEST! CZYM JEST AZBEST? CO NAM GROZI? AZBEST JEST JEDNYM Z NAJGROŹNIEJSZYCH MINERAŁÓW WYKORZYSTYWANYCH PRZEZ LUDZI. ZE WZGLĘDU NA SWOJE WŁAŚCIWOŚCI I NATURALNĄ NIEZNISZCZALNOŚĆ MOŻE W OTOCZENIU

Bardziej szczegółowo

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska Polska wieś ZAMOŻNA I EUROPEJSKA POLSKA WIEŚ Stan obecny Charakterystyka ogólna Na terenach wiejskich w Polsce mieszka 14,9 mln Polaków stanowi to 38% mieszkańców Polski. W Polsce mamy 1,583 mln gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5.

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5. www.arimr.gov.pl Lipiec 2012 O ARiMR Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 r. wspiera działania służące rozwojowi rolnictwa i obszarów wiejskich. Agencja zajmuje się wdrażaniem instrumentów

Bardziej szczegółowo

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Rozwój obszarów wiejskich Działania rynkowe Płatności bezpośrednie Wieloletnie Ramy Finansowe 2014-2020: WPR stanowi 38,9% wydatków z budżetu UE Wspólna

Bardziej szczegółowo

1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9.

1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9. 1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9. Recykling 10. Zgnieć butelkę 11. Czy wiesz że 12. Używamy

Bardziej szczegółowo

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

Modernizacja gospodarstw rolnych w latach 2014-2020

Modernizacja gospodarstw rolnych w latach 2014-2020 w latach 2014-2020 Wrzesień 2015 r. Budżet na Modernizację gospodarstw rolnych w ramach PROW (w mld euro) 2,46 2,50 PROW 2007-2013 PROW 2014-2020 Maksymalna kwota pomocy (w tys. zł) PROW 2007-2013 300

Bardziej szczegółowo

Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej

Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej Co oznacza działalność rozwijana Prowadzę działalność ujętą w wykazie działalności Wniosek do LGD Umowa z ARiMR INWESTYCJA Co oznacza podejmuje działalność

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Przeciszów za 2014 rok

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Przeciszów za 2014 rok Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Przeciszów za 2014 rok Przeciszów, dn. 30.04.2015 I. Wprowadzenie 1. Cel przygotowania analizy Niniejszy dokument stanowi roczną analizę stanu

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Podstawy prawne na poziomie UE Rozporządzenie Rady 1698/2005 z 20 września

Bardziej szczegółowo

Sulejówek, lipiec 2012 r.

Sulejówek, lipiec 2012 r. Zadania i obowiązki wynikające ze zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Co jest dla nas ważne? 1 stycznia 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Dotacje Unijne. Dotacje Unijne na lata 2007-2013!

Dotacje Unijne. Dotacje Unijne na lata 2007-2013! Dotacje Unijne Dotacje Unijne na lata 2007-2013! Firma PM GROUP oferuje Państwu kompleksową usługę związaną z pozyskiwaniem środków z funduszy europejskich. Proces ubiegania się o dofinansowanie ze środków

Bardziej szczegółowo

RPO (Regionalny Program Operacyjny) PROW (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich) POLSKA WSCHODNIA INTELIGENTNY ROZWÓJ

RPO (Regionalny Program Operacyjny) PROW (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich) POLSKA WSCHODNIA INTELIGENTNY ROZWÓJ RPO (Regionalny Program Operacyjny) PROW (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich) POLSKA WSCHODNIA INTELIGENTNY ROZWÓJ PROW (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich) Działanie: Rozwój przedsiębiorczości Rozwój

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA w Europie WIELKOPOLSKA w Polsce Podział Administracyjny Województwa Wielkopolskiego Liczba

Bardziej szczegółowo

Czym jest rozwój zrównowaŝony

Czym jest rozwój zrównowaŝony Rozwój zrównowaŝony Millenimacje Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej pomocy zagranicznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2010 r. www.polskapomoc.gov.pl Czym jest rozwój zrównowaŝony

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Mielec za 2014r.

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Mielec za 2014r. Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Mielec za 2014r. Mielec, dnia 17.04.2015 I. Wprowadzenie. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości

Bardziej szczegółowo

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI ZA 2013 ROK

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI ZA 2013 ROK ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI ZA 2013 ROK I. Wstęp Gmina Rudziniec (10575 mieszkańców, powierzchnia 160,4 km2 dane na dzień 31.12.2013 r.) położona w zachodniej części województwa śląskiego

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć - 45 min. Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów.

Scenariusz zajęć - 45 min. Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów. Scenariusz zajęć - 45 min. Grupa wiekowa: Szkoła podstawowa Temat: Jak zostać ekobohaterem? Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów.

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo ekologiczne ogólne zasady

Rolnictwo ekologiczne ogólne zasady Rolnictwo ekologiczne ogólne zasady Działanie Rolnictwo ekologiczne w ramach PROW 2014-2020 może byd realizowane w ramach następujących pakietów oraz wariantów: Pakiet 1. Uprawy rolnicze w okresie konwersji;

Bardziej szczegółowo

Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej

Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej dr inż. Zofia Szalczyk- Podsekretarz Stanu w MRiRW Lipiec 2013 Prace nad PROW 2014-2020 Opracowywany w Ministerstwie

Bardziej szczegółowo

3Działanie: Systemy jakości produktów rolnych

3Działanie: Systemy jakości produktów rolnych Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (projekt) Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi opublikowało III projekt Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (PROW 2014-2020). Konsultacje

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi Markiem Sawickim

Spotkanie z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi Markiem Sawickim Kto i na jakie wsparcie może liczyć na polskiej wsi w latach 2015 2020 -System płatności bezpośrednich w latach 2015-2020 - Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Spotkanie z ministrem rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Marcin Rycaj Zastępca Dyrektora Wydział Ochrony Środowiska UM Lublin

Marcin Rycaj Zastępca Dyrektora Wydział Ochrony Środowiska UM Lublin Gospodarka odpadami na terenie miasta Lublin, jako przykład dobrych praktyk w zakresie wdrożenia w życie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Marcin Rycaj Zastępca Dyrektora Wydział Ochrony

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Orla za 2014 r.

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Orla za 2014 r. Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Orla za 2014 r. Orla, dnia 30 kwietnia 2015r. Spis treści: 1. Cel i założenia analizy...3 2. Regulacje prawne z zakresu gospodarki odpadami...3

Bardziej szczegółowo

ZASADY GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W GMINIE STĘSZEW PRZEPISY PRAWNE

ZASADY GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W GMINIE STĘSZEW PRZEPISY PRAWNE ZASADY GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W GMINIE STĘSZEW PRZEPISY PRAWNE Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy

Bardziej szczegółowo

ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO

ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO ZASADY EKOLOGICZNE: Co zrobić żeby odpadów było jak najmniej? 1. Nie produkuj nowych odpadów, czyli: Kupuj tylko to, czego naprawdę potrzebujesz. Wybieraj produkty, które nie

Bardziej szczegółowo

postawy mieszkańców woj. śląskiego wobec ekologii

postawy mieszkańców woj. śląskiego wobec ekologii postawy mieszkańców woj. śląskiego wobec ekologii wyniki badania sondażowego Katowice, styczeń 2013 www.bcmm.com.pl WSTĘP Metodologia badawcza: sondaż wśród mieszkańców województwa śląskiego, przeprowadzony

Bardziej szczegółowo

Różnice w formularzach książek rachunkowych oraz w kodach w latach 2014 a 2015

Różnice w formularzach książek rachunkowych oraz w kodach w latach 2014 a 2015 Różnice w formularzach książek rachunkowych oraz w kodach w latach 2014 a 2015 I. Spis Aktywów i Zobowiązań Indywidualnego Gospodarstwa Rolnego Strona tytułowa Usunięto tabelę z danymi personalnymi posiadacza

Bardziej szczegółowo

Zasady optymalnej segregacji

Zasady optymalnej segregacji W trosce o zapewnienie sprawnego dostosowania się do nowych reguł odbioru odpadów komunalnych, które zaczynają obowiązywać od 1 lipca 2013 r. poniżej prezentujemy: Zasady optymalnej segregacji Najlepszym

Bardziej szczegółowo

NOWY SYSTEM GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI

NOWY SYSTEM GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI NOWY SYSTEM GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI DOTYCHCZASOWY SCHEMAT FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI WYTWÓRCA ODPADÓW ODPADY OPŁATA UMOWA GMINA DECYZJA PRZEDSIĘBIORCA ODPADY

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PRZYRODNICZA

EDUKACJA PRZYRODNICZA EDUKACJA PRZYRODNICZA KLASA I Ocenie podlegają następujące obszary: środowisko przyrodnicze/park, las, ogród, pole, sad, zbiorniki wodne, krajobrazy/, środowisko geograficzne, historyczne, ochrona przyrody

Bardziej szczegółowo

II Europejskie Forum Menadżerów Agrobiznesu

II Europejskie Forum Menadżerów Agrobiznesu II Europejskie Forum Menadżerów Agrobiznesu Andrzej Owczarz Dyrektor Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Turzno, 15-16 października 2015 r. PROW

Bardziej szczegółowo

Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju

Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju Aleksandra Szelągowska (Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi) dr Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Tak bardzo kochamy nasze lasy...??? Czyżby - skoro tak je zaśmiecamy!!!

Tak bardzo kochamy nasze lasy...??? Czyżby - skoro tak je zaśmiecamy!!! Odpady czy śmieci? W polskim prawie nie istnieje słowo śmieci, jednak w powszechnym użyciu jest ono nawet częściej stosowane niż słowo odpady. Co jest śmieciem, a co jest odpadem? Czy słowa te można traktować

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 PODSTAWA PRAWNA Prawo unijne: 1. Rozdział III TFUE (art. 38-40) 2. Rozporządzenie PE i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Recykling moda czy konieczność? Zadbaj o środowisko w gminie, w domu i w szkole. Marta Szczecińska, Kielce 2013 r.

Recykling moda czy konieczność? Zadbaj o środowisko w gminie, w domu i w szkole. Marta Szczecińska, Kielce 2013 r. Recykling moda czy konieczność? Zadbaj o środowisko w gminie, w domu i w szkole Marta Szczecińska, Kielce 2013 r. Światowe trendy: trash art, moda recyklingowa i upcycling Fakty Każdy mieszkaniec Polski

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

NOWE OBOWIĄZKI GMIN WYNIKAJĄCE Z NOWELIZACJI USTAWY O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH

NOWE OBOWIĄZKI GMIN WYNIKAJĄCE Z NOWELIZACJI USTAWY O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH NOWE OBOWIĄZKI GMIN WYNIKAJĄCE Z NOWELIZACJI USTAWY O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH Emilia Kołaczek Departament Gospodarki Odpadami Warszawa, dnia 10 grudnia 2012 r. Cele wprowadzenia zmian

Bardziej szczegółowo

Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie

Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Hodowli i Ochrony Roślin Dorota Nowosielska (dorota.nowosielska@minrol.gov.pl; tel. (022)

Bardziej szczegółowo

Porozumienia w nowym prawie o opakowaniach Odpady komunalne vs. opakowaniowe: jaka będzie praktyka?

Porozumienia w nowym prawie o opakowaniach Odpady komunalne vs. opakowaniowe: jaka będzie praktyka? Porozumienia w nowym prawie o opakowaniach Odpady komunalne vs. opakowaniowe: jaka będzie praktyka? FORUM RECYKLINGU 8 października 2013 Agnieszka Jaworska dyrektor generalny Stowarzyszenie Eko-Pak ZMIANA

Bardziej szczegółowo

Możliwości wsparcia finansowego inwestycji odpadowych przez WFOSiGW w Rzeszowie 3 lipca 2014 roku

Możliwości wsparcia finansowego inwestycji odpadowych przez WFOSiGW w Rzeszowie 3 lipca 2014 roku Możliwości wsparcia finansowego inwestycji odpadowych przez WFOSiGW w Rzeszowie 3 lipca 2014 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie W rozumieniu ustawy o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Ułatwianie startu młodym rolnikom

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Ułatwianie startu młodym rolnikom Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Ułatwianie startu młodym rolnikom Uwaga: Ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych. Data wpływu wniosku o

Bardziej szczegółowo

POZIOM RECYKLINGU I PRZYGOTOWANIA DO PONOWNEGO UZYCIA (%) GMINA DAMNICA ROK

POZIOM RECYKLINGU I PRZYGOTOWANIA DO PONOWNEGO UZYCIA (%) GMINA DAMNICA ROK GOSPODARKA ODPADAMI Nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie gminy Damnica nie obejmuje właścicieli nieruchomości niezamieszkałych (przedsiębiorstw, warsztatów, szkół, sklepów, budynków

Bardziej szczegółowo

Zmiany prawa w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi

Zmiany prawa w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi Zmiany prawa w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi W dniu 1 stycznia 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W GMINIE DĄBROWA BIAŁOSTOCKA

GOSPODARKA ODPADAMI W GMINIE DĄBROWA BIAŁOSTOCKA GOSPODARKA ODPADAMI W GMINIE DĄBROWA BIAŁOSTOCKA DLACZEGO POTRZEBNA JEST REWOLUCJA? Polska wstępując do Unii Europejskiej została zobowiązana do zagospodarowania śmieci zgodnie z unijnymi wytycznymi. Dlatego

Bardziej szczegółowo

GMINA OSTRÓDA W LICZBACH

GMINA OSTRÓDA W LICZBACH GMINA OSTRÓDA W LICZBACH Liczba mieszkańców: 15561 Liczba miejscowości: 83 Liczba sołectw: 34 Liczba jednostek oświatowych: 16 Liczba indywidualnych gospodarstw rolnych: 1 176 o łącznej powierzchni: 21

Bardziej szczegółowo

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI DLA GMINY KUTNO ZA ROK 2013

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI DLA GMINY KUTNO ZA ROK 2013 ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI DLA GMINY KUTNO ZA ROK 2013 Opracowanie: Magdalena Stobienia Zatwierdził: Marzec 2014 I. Wstęp Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 13 września 1996r.

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA PRASOWA. Marka Sawickiego

KONFERENCJA PRASOWA. Marka Sawickiego KONFERENCJA PRASOWA Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marka Sawickiego Warszawa, 20 maja 2014 TEMATY Wizyta w Chinach, Singapurze i Korei Zwiększenie towarowości gospodarstw rolnych Wnioski o płatności

Bardziej szczegółowo

Pszczyna. System zbiórki odpadów w Pszczynie

Pszczyna. System zbiórki odpadów w Pszczynie Pszczyna System zbiórki odpadów w Pszczynie Pszczyna Pszczyna województwo śląskie, powiat pszczyński gmina miejsko-wiejska 50 457 mieszkańców powierzchnia 174 km2 (17 409 ha) budżet gminy 133 908 303,00

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi za 2013 rok

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi za 2013 rok Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi za 2013 rok I. Podstawa opracowania Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jednym z zadań

Bardziej szczegółowo

AGENCJA RESTRUKTURYZACJI i MODERNIZACJI ROLNICTWA Podkarpacki Oddział Regionalny. Rzeszów, 20 listopada 2015 r.

AGENCJA RESTRUKTURYZACJI i MODERNIZACJI ROLNICTWA Podkarpacki Oddział Regionalny. Rzeszów, 20 listopada 2015 r. AGENCJA RESTRUKTURYZACJI i MODERNIZACJI ROLNICTWA Podkarpacki Oddział Regionalny Rzeszów, 20 listopada 2015 r. Struktura udzielonego wsparcia przez Podkarpacki OR ARiMRod 2002 roku w sumie Podkarpacki

Bardziej szczegółowo

URZĄD GMINY NIEPORĘT Dział Ochrony Środowiska i Rolnictwa

URZĄD GMINY NIEPORĘT Dział Ochrony Środowiska i Rolnictwa URZĄD GMINY NIEPORĘT Dział Ochrony Środowiska i Rolnictwa Kierownik - mgr Dariusz Wróbel Inspektor ds. utrzymania czystości i porządku w gminie i gospodarki odpadami - mgr inż. Renata Szkolniak Podinspektor

Bardziej szczegółowo

GMINA GOCZAŁKOWICE-ZDRÓJ

GMINA GOCZAŁKOWICE-ZDRÓJ Goczałkowice-Zdrój - Gmina wiejska - Liczba ludności 6352 osoby (31.12.2008r.) - 2/3 obszaru stanowią wody w tym największy akwen Jezioro Goczałkowickie Zbiornik wody pitnej dla aglomeracji śląskiej, Zbiornik

Bardziej szczegółowo

Finansowanie zadań w zakresie. gospodarki odpadami w ramach. programów WFOŚiGW. w Warszawie na 2014 rok

Finansowanie zadań w zakresie. gospodarki odpadami w ramach. programów WFOŚiGW. w Warszawie na 2014 rok Finansowanie zadań w zakresie gospodarki odpadami w ramach programów WFOŚiGW w Warszawie na 2014 rok Konferencja: Efekty wdrażania nowego modelu gospodarowania odpadami komunalnymi Płońsk 27-28 maj 2014r.

Bardziej szczegółowo

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE Maria Staniszewska Polski Klub Ekologiczny NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE BAŁTYCKI PLAN DZIAŁANIA Nasze zobowiązania:

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OCENY GOSPODARSTWA W KATEGORII Ochrona środowiska i ekologia* Ekologiczna produkcja towarowa

FORMULARZ OCENY GOSPODARSTWA W KATEGORII Ochrona środowiska i ekologia* Ekologiczna produkcja towarowa Załącznik nr do Regulaminu FORMULARZ OCENY GOSPODARSTWA W KATEGORII Ochrona środowiska i ekologia* Ekologiczna produkcja towarowa Imię.... Nazwisko... Nazwa gospodarstwa... Numer ewidencyjny gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH Wyk. Maria Anna Wiercińska SPIS TREŚCI 1. PODSTAWOWE POJĘCIA Odpady opakowaniowe Gospodarka odpadami opakowaniowymi

Bardziej szczegółowo

Krajowy Program Gospodarki Odpadami

Krajowy Program Gospodarki Odpadami Krajowy Program Gospodarki Odpadami KPGO został sporządzony jako realizacja przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365 i Nr 113, poz.

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce

Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce Bogucki Wydawnictwo Naukowe Poznań 2010 Spis treści 1. Wprowadzenie 9 1.1. Cel i zakres analizy 9 1.2.

Bardziej szczegółowo

Przemysłowa hodowla świń w świetle PROW 2014 2020

Przemysłowa hodowla świń w świetle PROW 2014 2020 Przemysłowa hodowla świń w świetle PROW 2014 2020 dr Jarosław Ptak PZHiPTCh POLSUS Wsparcie sektora trzody Od czasów reformacji nie było praktycznie żadnego wsparcia inwestycyjnego w modernizacje i powstawanie

Bardziej szczegółowo

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel Ułatwienie startu młodym rolnikom Wysocka Marta Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego W Polsce około jedna piąta gospodarstw jest prowadzona przez osoby powyżej 55 roku życia. W celu stymulowania transferu

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach Katowice, 23 listopada 2015 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach działa od 1993 roku jako instrument regionalnej

Bardziej szczegółowo

Zespół ds. dotacji unijnych All-grants.pl DZIAŁANIE 311. Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej

Zespół ds. dotacji unijnych All-grants.pl DZIAŁANIE 311. Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej DZIAŁANIE 311 Kto może zostać beneficjentem działania Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej?...2 Na jakie operacje może być przyznana pomoc?...3 Jaki jest zakres działalności nierolniczych

Bardziej szczegółowo

Kącik używanych rzeczy przy Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w Poznaniu.

Kącik używanych rzeczy przy Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w Poznaniu. Kącik używanych rzeczy przy Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w Poznaniu. PUNKT DRUGIE ŻYCIE PRZEZ POWTÓRNE UŻYCIE. Patrycja Kalewska Zakład Zagospodarowania Odpadów w Poznaniu sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo