Wstęp. WSTĘP DO SOCJOEKONOMII, pod red. W. Toczyskiego i Z. Markowskiego, UG, Gdańsk POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:51

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wstęp. WSTĘP DO SOCJOEKONOMII, pod red. W. Toczyskiego i Z. Markowskiego, UG, Gdańsk 1988. POMOST A5 - zeszyt 11.indd 1 2010-06-25 10:39:51"

Transkrypt

1 Wstęp Ekonomia społeczna w Polsce rozbudziła ogromne nadzieje. Mówi się o niej w programach rządowych, na konferencjach, seminariach i szkoleniach. Jest nadzieją na znalezienie miejsca na rynku pracy oraz odzyskanie sensu życia przez wielu wykluczonych. Wielkie zespoły ludzi, mądrych ludzi, głowią się, jak najrzetelniej opisać to zjawisko w naszym systemie. Co jeszcze można zaliczyć do sfery ekonomii społecznej (ES), a co już nią z pewnością nie jest czy być nie powinno? Gdzie przeprowadzić granicę? Czy powinno być bardziej ekonomicznie czy bardziej społecznie? W skrajnych ideologicznie stanowiskach neguje się w ogóle sens ES. Inni widzą w ES świetlista drogę do nowej ekonomii, w której wreszcie będzie możliwość położenia kresu wielkiemu przekleństwu bezrobocia. Gdańsk z Gdynią w historię obalenia realnego socjalizmu wniosły nie tylko liberalną transformację systemu i podstawy liberalizmu (w KLD), ale także ważne uzupełnienie SOCJOEKONOMIĘ! Pamiętam, jak dokładnie 30 lat temu na wydziale Ekonomiki Transportu Uniwersytetu Gdańskiego powstała Katedra Socjoekonomii i nowy kierunek ekonomiczno-społeczny. Do naszych pustych głów, a byłem wówczas studentem tego kierunku, zaczęła docierać wiedza o społecznych czynnikach wzrostu, o społecznych podstawach skoku ekonomicznego Japonii, USA i EWG. Koledzy na prestiżowym wówczas Handlu Zagranicznym i Transporcie Morskim uczyli się o rodzajach opakowań do przewozów towarów eksportowych, o konosamentach czy też ilości i nazw urządzeń przeładunkowych. My zaś studiowaliśmy psychologię społeczną, politykę społeczną i socjologię - dojrzewając w obywatelskim pojmowaniu rzeczywistości. Badaliśmy ubóstwo, a w ekonomii poszukiwaliśmy kulturowych podstaw przedsiębiorczości. Poznawaliśmy skromne wówczas zręby nowej ekonomii, która by dała nadzieję na wyrwanie się z komuny. Udało się i wyszło na nasze. Wykładowcy tego kierunku stali się wybitnymi naukowcami, a absolwenci tego wówczas ekscentrycznego i początkowo nielubianego kierunku są obecnie parlamentarzystami, dziennikarzami, pracownikami samorządów, naukowcami czy działaczami społecznymi. Udało się nam lepiej niż innym zrozumieć konieczność łączenia wymogów twardej ekonomii z koniecznością włączania do niej tych, którym się nie powiodło. Uczenie się tej sztuki na Pomorzu o czym muszę przypomnieć - ma właśnie swoje korzenie na UG. Materiały zawarte w tej publikacji nie powstały z olśnienia. Są naturalną konsekwencją doświadczeń i wiedzy, która na Pomorzu ma dobre tradycje. Mają wskazać WSTĘP DO SOCJOEKONOMII, pod red. W. Toczyskiego i Z. Markowskiego, UG, Gdańsk POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:51

2 nam sens i kierunek działań podnoszących poziom innowacyjności i przedsiębiorczości w działaniach społecznych. Nie wszystko w tej sferze jest jeszcze zdefiniowane. Wymaga to analiz, działań praktycznych, projektów pilotażowych, zmian prawa, ale przede wszystkim akceptacji podstaw nowoczesnej ekonomii, w której zysk jest nie jest jedynym celem. To jest akceptowane, ale jeszcze jesteśmy zbyt słabo do tego przygotowani. Przedstawiane materiały maja pomóc te mroki rozświetlić. Jerzy Boczoń Dyrektor Fundacji RC POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:51

3 Budowanie i rozwój ekonomii społecznej Donald M Dempsey OBE Rozwijanie ekonomii społecznej jest kluczowym i integralnym elementem w procesie osiągania wzrostu i dobrobytu. Jakkolwiek, pojecie ekonomia społeczna może mieć rożne znaczenie dla wielu ludzi. Nie ma jednej definicji tego pojęcia, a rola i ukierunkowanie ekonomii społecznej mogą być modyfikowane poprzez zmieniające się czynniki polityczne i ekonomiczne. Gospodarki składają się z trzech głównych sektorów: 1. sektor prywatny będący własnością prywatna, nakierowany na zysk 2. sektor publiczny, który jest zarządzany przez Państwo, 3. oraz ekonomie społeczną, która obejmuje społeczność, społeczne i charytatywne organizacje oraz działania Ekonomia społeczna istnieje niezależnie od uwarunkowań społecznych i ekonomicznych w ramach lokalnych grup interesów. Ekonomia społeczna zwykle pojawia się i rozwija się jako konsekwencja potrzeby znalezienia nowych, innowacyjnych rozwiązań, które pozwolą zaspokoić potrzeby tych jednostek, które doświadczyły lub są zagrożone brakiem wsparcia ze strony sektora publicznego i prywatnego. Organizacje, które prężenie działają w sferze ekonomii społecznej mogą odgrywać istotna role w zakresie realizacji głównych celów polityki społecznej rządu i instytucji publicznych, w tym: 1. wkładu w budowanie włączenia społecznego i tworzenia dobrobytu, 2. stwarzania społecznościom lokalnym możliwości udziału w procesie rewitalizacji 3. demonstrowania nowych sposobów dostarczania usług publicznych 4. rozwijania modelu aktywnego uczestnictwa obywateli w życiu społecznym W tym kontekście, rozwój ekonomii społecznej musi odpowiedzieć na potrzeby ekonomiczne oraz rynku pracy jednostek i grup lokalnych, szczególnie w obrębie najbardziej zdegradowanych obszarów, zarówno w miastach jak i na obszarach wiejskich. Osiągnięcie tego wymaga zintegrowanego podejścia do strategii rozwoju ekonomicznego i społecznego, choć te często postrzegane są osobno, co skutkuje realizacja mniej niż skutecznych inicjatyw. Dodatkowo, wymagane jest jasne ukierunkowanie działań skierowanych do tych, którzy doświadczają wykluczenia społecznego, a wiec aktywne inicjatywy, które będą koncentrowały się na jednostkach. 3 POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:52

4 Rozwój wzrostu i dobrobytu w regionach cechuje się często skupieniem na działaniach o szerokim zasięgu, których przedmiotem są infrastruktura, rynek pracy czy tez procesy rewitalizacji społeczności lokalnych. Towarzyszy temu przekonanie, ze silny region pozwoli na rozwój silnych grup lokalnych. To odgórne podejście nie skupia się jednak, że na tych zdegradowanych obszarach, które wydaja się najbardziej korzystać z rozwoju ekonomii społecznej. Ale jednocześnie, czy nie jest to kwestia tego, ze silne społeczności są w stanie budować silny region? Siła regionu leży w jego mieszkańcach, a silne społeczności mogą wnieść umiejętności, środki oraz wiarę, przez co maja ogromny wkład w budowę silnego regionu. To prawda, potrzebne są regionalne strategie, regionalne inicjatywy w zakresie wielu spraw, ale potrzebna jest również równowaga. 4 Jak można ją osiągnąć? Przede wszystkim wymagane jest partnerskie podejście do tworzenia i wdrażania strategii podejście biorące pod uwagę sektor pozarządowy poprzez co równowaga i integracja może przyczynić się do jasnego określenia celów wymienionych wcześniej. Ponadto, musza zostać wypracowane metody ukierunkowane na jednostki, pozwalające określić ich konkretne potrzeby oraz powalające podejmować kompleksowe działania umożliwiające zaangażowanie lokalnych grup. Co równie ważne, potrzeba aktywnego zaangażowania pracodawców. W regionie Północno-Wschodniej Anglii funkcjonowało dotychczas i nadal funkcjonuje szereg działań mających na celu rozwijanie ekonomii społecznej: 1. budowanie potencjału organizacji pozarządowych 2. możliwości szkoleniowe, włączając zaangażowanie pracodawców 3. przedsiębiorstwa społeczne 4. organizacje rozwoju lokalnego 5. organizacje wspierania biznesu W ciągu ostatnich 16 lat, w trakcie których ESFVON wspierał organizacje pozarządowe w aplikowaniu o fundusze unijne, pozyskały one ponad 200 milionów funtów w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Wiele z tych organizacji miało swój bezpośredni wkład w rozwój ekonomii społecznej w regionie. Przykłady stanowić mogą: Budowanie potencjału organizacji pozarządowych Projekty o zasięgu regionalnym i lokalnym mające na celu rozwój potencjału organizacji pozarządowych w celu umożliwienia im sprostania potrzebom lokalnych grup. Projekty dostarczają szeroki wachlarz działań, w tym np. nabór oraz przygotowanie wolontariuszy oraz pracowników, zaradzanie czasem i zasobami, pozyskiwanie środków, planowanie biznesowe oraz szkolenia dla członków zarządów. Szkolenia z udziałem pracodawców POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:52

5 Projekty wspierające bliższą współpracę pomiędzy szkołami i sektorem przedsiębiorstw. Dostarczają one również możliwości akredytowanych szkoleń związanych z potrzebami organizacji pozarządowych. Ponadto, podejmują działania zmierzające do rozwijania potencjału wolontariuszy oraz pracowników sektora pozarządowego oraz tworzy szanse kontaktu z pracodawcami. Przedsiębiorstwa społeczne Organizacje zapewniające możliwości otrzymania lokali mieszkalnych dla ludzi bezdomnych, w szczególności ludzi młodych. Organizacje te pomagają osobom będącym w potrzebie oraz dostarczają wsparcia w zakresie przygotowania indywidualnych programów pomocy w zakresie zdrowia, rozwoju osobowego, prowadza doradztwo w sprawach mieszkaniowych oraz w zakresie szkoleń i edukacji. Development Trust organizacja rozwoju lokalnego Organizacja mająca na celu rewitalizacje byłego, małego miasta górniczego i przewodzi procesowi rozwoju ekonomicznego, społecznego oraz rozwojowi społeczności lokalnej. Celem działalności organizacji jest stworzenie warunków oraz infrastruktury dla wzmacniania poczucia tożsamości oraz rozwoju ekonomicznego poprzez promocje projektów partnerskich. Organizacje wsparcia biznesu Organizacja założona po upadku jednej z dużych firm telekomunikacyjnych i stracie 600 miejsc pracy. Organizacja prowadzi doradztwo dla nowych i funkcjonujących juz przedsiębiorstw oraz prowadzi trzy centra wsparcia biznesu promując równocześnie ideę przedsiębiorczości w programach nauczania w szkołach. Wiele z działań podejmowanych przez organizacje pozarządowe na rzecz rozwoju ekonomii społecznej nie mogłoby zostać podjętych gdyby nie uwarunkowania społeczne, ekonomiczne i polityczne, które zachęcały i wspierały te inicjatywy. Do sukcesu tych inicjatyw przyczyniła się również wzrastająca świadomość tego, iż ekonomiczna i społeczną rewitalizacja muszą być realizowane wspólnie, oraz uznanie instytucji publicznych na rzecz wkładu organizacji pozarządowych, w szczególności w odniesieniu do środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Sektor pozarządowy szczegółowo odpowiada na propozycje rządowe dotyczące zarówno tworzenia strategii, jak i realizacji programów finansowanych przez rząd i Unie Europejska. W przypadku funduszy unijnych, ESFVON brał udział w konsultacjach dotyczących programów finansowanych z EFS i ERDF oraz uczestniczył, jako członek, w posiedzeniach grupy roboczej ds. Nowego programu finansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Regionalnego Komitetu Monitorującego ds. Programu Europejskiego Funduszu Społecznego dla regionu Północno- Wschodniej Anglii. 5 POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:52

6 Obecnie, występuje również wzrastająca tendencja do partnerskiej współpracy pomiędzy sektorem publicznym, a organizacjami pozarządowymi na poziomie lokalnym, gdzie środki krajowe mogą uzupełniać fundusze unijne. Jakkolwiek, jest z tym związane niebezpieczeństwo -... Czy takie podejście bierze pod uwagę potrzebę realizacji specyficznie ukierunkowanych działań w obszarze włączenia społecznego, umożliwiających mieszkańcom rozwijanie ekonomii społecznej? Często, priorytety określone na poziomie lokalnym nie wpisują się w sposób realizacji rządowych programów ponieważ te obejmując geograficznie większe obszary skutkują działaniami na wyższym, bardziej ogólnym poziomie. Z tego tez powodu, lokalne grupy, determinowane zarówno geograficznie jak i społecznie, posiadające specyficzne potrzeby mogą reprezentować jeszcze większy poziom wykluczenia. Jak wspomniane zostało wcześniej, istnieje potrzeba zarówno inicjatyw o wymiarze lokalnym, jak i większych, często regionalnych działań. O ile Granty Globalne funkcjonujące w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego mogą wesprzeć wiele mniejszych organizacji, o tyle zasoby oraz wiedza organizacji pozarządowych powinny być w większym stopniu brane pod uwagę. Aby to osiągnąć na terenie Północno-Wschodniej Anglii, ESFVON otrzymał środki z Agencji Rozwoju Regionalnego na stworzenie modelu dobrych praktyk, który umożliwiłby organizacjom pozarządowym ocenić swój potencjał pod katem uczestnictwa w rządowych i europejskich programach oraz wdrożyć potrzebne zmiany przygotowujące je do tej roli. Jakimi doświadczeniami sektora pozarządowego w budowaniu ekonomii społecznej możemy się wiec podzielić? 6 Czy są jakieś wnioski dla instytucji publicznych? Wzrost ekonomiczny oczywiście ma ogromny wkład w ekonomie społeczną, jak również rewitalizacja regionu ma olbrzymia wartość. Ale istnieją również ograniczenia wynikające z odgórnego podejścia. Silne społeczności/grupy lokalne, tworzące prężną ekonomię społeczną, mogą w równym stopniu same budować silny region lub polegać na inicjatywach regionalnych. Partnerska współpraca może stanowić niezwykle wartościowe podejście, gdyż organizacje pozarządowe są dobrze umiejscowione w strukturze do budowania ekonomii społecznej i wdrażania innowacyjności. Ale ta współpraca wymaga od instytucji publicznych stwarzania organizacjom możliwości, i to w sposób indywidualny, a nie poprzez działania np. regionalne, poprzez wspieranie budowania ich potencjału oraz podnoszenia ich udziału w pozyskiwaniu śródków. To drugie może nieść ze sobą pewne ryzyko, jakkolwiek korzyści mogą być ogromne, jak również i pozyskane wartościowe doświadczenia. POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:52

7 Czy są jakieś wnioski dla organizacji pozarządowych? Wraz ze zwiększającym się dążeniem oraz waga przywiązywaną do budowania dobrobytu europejskie i rządowe środki są niezwykle istotne w procesie budowania ekonomii społecznej jako sposób realizacji tego procesu. Ale środki te wymagają spełnienia warunków. Mówiąc wprost środki te są przyznawane w formie kontraktu, a nie grantu. W związku z tym, organizacje musza być w stanie zademonstrować ich możliwości osiągnięcia celów wyznaczonych przez nie i zatwierdzonych przez przyznającego środki. Projekty musza mieć jasno sprecyzowane cele być tzw. SMART (ang. specific, measurable, achievable, realistic, time limited), tzn. specyficzne, dające mierzalne rezultaty, możliwe do osiągnięcia, realistyczne i osadzone w czasie. Organizacje pozarządowe powinny tez starać się zdobyć pozycje i status równych partnerów, i dzięki temu w pełni uczestniczyć w realizowanych inicjatywach bez obawy, że będą postrzegane jako mniej istotny partner wnosząc nowe, innowacyjne rozwiązania odpowiadające na potrzeby lokalnych grup. Siła regionu leży w jego mieszkańcach prężna ekonomia społeczna jest kluczowa w realizacji potrzeb każdego. POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:53

8 Ekonomia społeczna dlaczego instrumentalny solidaryzm? Witold Toczyski Wielkie nadzieje, jakie środowisko polityków społecznych wiązało z ekonomią społeczną, nie spełniły się. Pomyślny dotąd rozwój wiedzy o tej idei, w której waży się korzyści ekonomiczne i społeczne dla integrujących się małych grup usiłujących wykazać się aktywnością gospodarczą, nie znalazł spójnego rozwiązania w programach operacyjnych. Natrafiono na próg związany z odpowiednim ulokowaniem ekonomii społecznej w systemie gospodarczym i politycznym. Wydawało się, że obóz polityczny, który przejął w 2005 roku władzę z hasłami solidarnego państwa, wzmocni pozycję ekonomii społecznej. Tymczasem dotychczasowe postępy w mozolnym budowaniu teorii i przyjaznych regulacji prawnych ekonomii społecznej nie znalazły dobrej kontynuacji w odpowiednim programowaniu i wdrażaniu dobrych praktyk. Szanse dla ekonomii społecznej, które tworzą fundusze strukturalne w nowym okresie nie okazały się tak duże, jak niektórzy oczekiwali. Z analiz programów operacyjnych wyłania się raczej niezbyt jasny obraz, w którym dominują ogólniki i wyraźne podporządkowanie ekonomii społecznej realizacji mało precyzyjnie określonych tzw. celów publicznych. Podstawy teoretyczne ekonomii społecznej w Polsce osiągnęły dojrzałą postać przede wszystkim dzięki działaniom ruchu organizacji pozarządowych głównie tych działających w porozumieniu SPLOT oraz dzięki zrealizowaniu projektu W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej. Główne cele projektu zmierzały do określenia optymalnych warunków, w jakich rozwijać się może sektor ekonomii społecznej i jego poszczególne podmioty oraz przedstawienie optymalnego otoczenia prawnego, niezbędnych warunków infrastruktury finansowej, instytucjonalnej oraz społecznej, a także odpowiedniej kultury organizacyjnej samych podmiotów ekonomii społecznej. Stworzony został system obserwowania kondycji sektora ekonomii społecznej (tzw. Obserwatorium) oraz koncepcja ewaluowania i praktycznej weryfikacji poszczególnych przedsięwzięć w zakresie ekonomii społecznej (tzw. Laboratorium). Prawne oprzyrządowanie ekonomi społecznej zawarto w kilku ustawach: ustawie o działalności pożytki publicznego i wolontariacie z 2003 roku 3, Szerzej na ten temat: W. Toczyski, Niezborności ekonomii społecznej? Rola i miejsce ekonomii społecznej w programach operacyjnych, Trzeci Sektor, nr 9, Dorobek projektu jest przestawiany na stronie 3 Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (DzU 2003, nr 8 POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:53

9 ustawie o zatrudnieniu socjalnym z 2003 roku 4, ustawie o promocji zatrudnienia z 2003 roku 5, nowej ustawie o pomocy społecznej z 2004 roku 6, ustawie o spółdzielniach socjalnych z 2006 roku Dzięki tym ustawom, które współgrają z tzw. ustawami samorządowymi powstała solidna baza umożliwiająca realizację gospodarczych i społecznych celów ekonomii społecznej. Analiza dorobku teoretycznego i prawnego może nas upoważniać do próby przedstawienia trzech filarów ekonomii społecznej. Rys 1 Filary ekonomii społecznej Wartości i cele realizowane przez ekonomię społeczną w przedstawionym schemacie oparliśmy na trzech filarach: Filar pierwszy to działalność gospodarcza, w której cele społeczne przeważają nad zyskiem. Decydującym kryterium jest działalność podporządkowana mechanizmom ekonomicznym z udziałem rynku, który ostatecznie weryfikuje przedsięwzięcie. Ry- 96, poz. 873). 4 Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym, (DzU 2003, nr 122, poz.1143). 5 Ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, (DzU 2004, nr 99, poz. 1001). 6 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, (DzU 2004, nr 64, poz. 593). Ustawa z dnia 27 kwietnia 2006 roku o spółdzielniach socjalnych, (DzU 2006, nr 94 poz.651). 9 POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:54

10 nek i zysk nie przesądzają jednak o funkcji celu tych przedsiębiorstw. W tych celach należy zawrzeć dostarczanie usług bądź produktów, które powinny być uznane jako wartościowe z punktu widzenia większej lub mniejszej społeczności lokalnej, a najlepiej, aby były cennym dobrem publicznym. To powoduje, że zyski z takiej działalności nie mogą być dzielone między członków, ale musza być przeznaczone na realizację celu społecznego. Filar drugi tworzy aktywizacja społeczności lokalnej i budowanie solidarności społecznej. Staje się on instrumentem procesu integracji społecznej, kreując przewartościowanie ról zawodowych i społecznych (budowanie wspólnot opartych na solidarności, nie na zależności) oraz stanowi reakcję na praktyczne urzeczywistnianie idei prymitywnie pojmowanego workfare state (dobrowolność podejmowanych działań zamiast restrykcji związanych z przymusem aktywizacyjnym), na co zwraca celnie uwagę C. Miżejewski8. Filar trzeci tworzy autoteliczna wartość pracy, która jest przeciwieństwem bierności zawodowej i destrukcji społecznej wynikającej z bezrobocia9. Prowadzi to nas do akceptacji szczególnego zatrudnienia, zwanego socjalnym, które nie koncentruje się na pracy zarobkowej, ale aktywności, w której nabywa się zdolności zatrudnienia dla odzyskania godności i wiary w siebie. Takie zatrudnienie jest dobrem kulturowym. Trzeba podkreślić, że ekonomia społeczna kreuje szczególny rodzaj przedsiębiorczości, w którym najważniejsze jest włączenie ludzi do pracy. Praca zaś jest przesłanką wzmacniania więzi społecznych, i powinno temu towarzyszyć włączanie beneficjentów w procesy decyzyjne dotyczące funkcjonowania przedsiębiorstwa. Ekonomia społeczna obejmuje takie organizacje, jak spółdzielnie, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, stowarzyszenia i fundacje, a także spontaniczne inicjatywy grupy ludzi, którzy włączają się do pracy nawet na granicy szarej strefy gospodarczej. Przedsiębiorstwa te działają w różnych obszarach niektóre z pól ich działań to opieka społeczna, usługi dla społeczeństwa, zdrowie, bankowość, ubezpieczenia, produkcja rolnicza, sprawy konsumentów, praca stowarzyszeń, sektor mieszkaniowy, handel, usługi sąsiedzkie, edukacja i trening, obszar kultury, sport i aktywność w czasie wolnym. Ewolucja w kierunku instrumentalnego solidaryzmu 8 Cezary Miżejewski, Polityka społeczna wobec sektora ekonomii społecznej, Ekonomia społeczna teksty 2006, 9 Warto uwzględnić przestrogę W. Kwasnickiego, który pisze: Jednym z celów wspierania rozwoju gospodarki społecznej w Unii Europejskiej jest pokonanie problemu bezrobocia. W założeniach trzeci sektor miałby być źródłem nowych miejsc pracy. Warto zwrócić uwagę, że może to być dość kosztowny sposób tworzenia miejsca pracy., W. Kwaśnicki, Gospodarka społeczna z perspektywy ekonomii liberalnej, w: Trzeci Sektor, nr 2, 2005 s POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:54

11 W programowaniu wsparcia ekonomii społecznej ze środków strukturalnych Unii Europejskiej w ramach PO Kapitał Ludzki dominuje technokratyczne podejście. Polega ono na tym, że uwaga skupia się na mocno zinstrumentalizowanych formach działań jak np. spółdzielnie socjalne. To jest dominujący instrument, którym identyfikuje się działania w obszarze ekonomii społecznej. Troska o wykluczonych i dyskryminowanych, zgodna z poprawnością polityczną UE, przesłoniła potrzebę budowania autentycznego społeczeństwa obywatelskiego, w którym inicjatywy i odpowiedzialność małych grup są budulcem solidaryzmu. Życie gospodarcze w takiej alternatywie zostaje zubożone. Skupiamy się n pomocy tym, którym się nie udało, zamiast budować współpracę biednych i zamożniejszych, których zaczyna łączyć wzajemna wymiana usług i przede wszystkim - współpracy rozproszonych grup mieszkańców zawiązujących współpracę ad hoc. Słabo lub w ogóle nie znajduję w programowaniu ekonomii społecznej takie inicjowanie procesów, w których fundamentalne znaczenie ma partnerstwo z samorządami terytorialnymi. A że stoją przed nami rafy, to możemy przywołać krótką konkluzję K. Herbsta, który pisze: Próby nawiązania systematycznej współpracy między środowiskiem organizacji pozarządowych a samorządami jeśli nie zawiodły to bliższe są fazie rytualnej niż realizacji zasady partnerstwa10. Tymczasem podstawowe instytucje dysponujące potencjałem kadrowym i finansowym, a mające znaczny wpływ na rynek pracy, czyli starosta z Powiatowymi Urzędami Pracy, mentalnie tkwią w skansenie rejestrowania bezrobocia i bardziej pasywnych niż aktywnych metod jego zwalczania. O tym mogą świadczyć liczne szkolenia dla bezrobotnych, na które PUP wydaje pieniądze, a które nie są koordynowane regionalnie, a co gorsza nie podlegają sensownemu audytowi. Tak w ekonomii społecznej przeciekają publiczne pieniądze. W jakiej mierze projekty POKL mogą wpłynąć na modernizację społeczną dającą innowacyjnym inicjatywom obywatelskim szanse na rzeczywiste dobre rządzenie, aktywizację gospodarczą i integrację społeczności lokalnych? To chyba jest łamigłówka, której rozwiązaniu przez pryzmat projektów POKL - warto się dobrze przyglądnąć przez pryzmat ekonomii społecznej. 10 Krzysztof Herbst dodaje: W dostępnych materiałach nie znajdziemy też propozycji programowych wiążących administrację publiczną z wykorzystaniem kapitału społecznego w rozwoju terytorialnym. Co więcej, w ogóle trudno znaleźć związek między sposobem mówienia o rozwoju a dostępnymi propozycjami poprawy tej administracji. w: Krzysztof Herbst: Czy ekonomia społeczna wspomoże rozwój lokalny?, Ekonomia społeczna teksty 2006, s POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:54

12 Partnerstwo na Rzecz Rozwoju Na Fali w ramach działań upowszechniających prowadzi prace nad standardem dotyczącym funkcjonowania spółdzielni socjalnej. Standaryzowane są nie tylko zasady działania spółdzielni, ale także warunki wstępne, jakie należy spełnić, aby spółdzielnia socjalna miała szansę zaistnieć, funkcjonować na rynku i z czasem uniezależniać się od pomocy z zewnątrz. Celem opracowania standardu była próba odpowiedzi na pytanie: dlaczego w województwie pomorskim, przy tak rozwiniętym środowisku organizacji pozarządowych, nie powstała dotąd żadna spółdzielnia socjalna? Wydawało by się, że organizacji mogących wspierać powstającą spółdzielnię jest wiele, spółdzielnie mogą także korzystać z różnego rodzaju grantów, a mimo to próby powołania spółdzielni w województwie pomorskim kończyły się niepowodzeniem. Dla opracowania standardu Administrator projektu PRR Na Fali (Caritas Archidiecezji Gdańskiej) powołał zespół standaryzacyjny pod przewodnictwem Jerzego Boczonia z Fundacji RC. Jako doświadczony trener i autor kilku standardów pełni on w zespole rolę facylitatora. Standard opracowywany jest metodą partycypacyjną, zatem do zespołu zaproszono przedstawicieli wszystkich trzech sektorów gospodarki: samorządu terytorialnego, organizacji pozarządowych oraz przedsiębiorców. Taki skład zespołu zapewnił szerokie spojrzenie na standaryzowaną kwestię, a także pozwolił na połączenie wiedzy praktyków i teoretyków zagadnień sektora ekonomii społecznej. 12 Standard prowadzenia spółdzielni socjalnej jako narzędzie upowszechniania i rozwoju podmiotów ekonomii społecznej Marek Szymański Prace zespołu oparte były o poszukiwanie odpowiedzi na trzy zasadnicze pytania: 1. Czy spółdzielnia socjalna jest rozwiązaniem dla wszystkich uprawnionych do jej założenia? 2. Czy spółdzielnia socjalna jest etapem w rozwiązywaniu problemów czy rozwiązaniem docelowym? 3. Czy spółdzielnia socjalna jest instytucją świata biznesu czy instytucją pomocy społecznej? Gdzie przebiega granica? Zespół zdefiniował zakres obowiązywania standardu w ujęciu podmiotowym, rzeczowym i terytorialnym: 1) Zakres podmiotowy Osoby defaworyzowane, wymagające długotrwałego wsparcia, wykazujące podobny poziom chęci zmiany własnej sytuacji. Grupa ta jest dużo węższa niż założono w ustawie!! POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:55

13 2) Zakres rzeczowy: a) Aspekt ekonomiczny: Świadczenie dochodowych usług, handlu lub produkcji Otwartość na innowacje b) Aspekt społeczny: Reintegracja odnajdywanie siebie Stanowienie grupy wsparcia dla innych spółdzielców Wspieranie społeczności lokalnej Promowanie aktywności społecznej, w tym idei przedsiębiorczości społecznej. c) Aspekt zawodowy: Stały rozwój kompetencji i umiejętności (praktyki, staże, szkolenia, wizyty studialne) Nagradzanie kreatywności motywacja 3) Zakres terytorialny: Społeczność lokalna w rozumieniu funkcjonalnych powiązań (zarówno dzielnica jak i gmina, miasto czy powiat) Rekrutacja członków spółdzielni terytorium nie jest decydującym kryterium, decyduje poziom motywacji i chęci zmiany własnej sytuacji. Zespół wskazał także 10 obszarów wsparcia, które trzeba wziąć pod uwagę organizując pracę spółdzielni. Te obszary to: 13 POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:55

14 1. Profesjonalna kadra eksperci w zakresie zarządzania, księgowości itd. 2. Dokumenty pomocnicze m.in. statut, biznes plan 3. Modelowe szkolenia dla członków i otoczenia spółdzielni 4. Organizowanie rynku proporcja między samodzielnością w zdobywaniu klientów a pomocą w tej sferze ze strony opiekujących się instytucji 5. Klub Wsparcia spółdzielni osoby fizyczne, firmy, instytucje 6 Organizacja Opiekująca się spółdzielnią socjalną mająca pod opieką tylko jedną, konkretną spółdzielnię 7. Bank pomysłów na działalność prowadzona przez spółdzielnię 8. Koalicja - porozumienia między samorządem a organizacjami społecznymi na rzecz rozwoju ekonomii społecznej 9. Elementy niezbędne w funkcjonowaniu - planowanie strategiczne i operacyjne, standaryzacja usług 10. System grantowy dla spółdzielni socjalnych Te elementy opisane szczegółowo, są główną treścią standardu. Wraz z wartościami związanymi ze spółdzielnią socjalną oraz misją spółdzielni wyznaczają obszar definiowania spółdzielni na potrzeby prowadzonych prac. Misję spółdzielni socjalnej zespół standaryzacyjny określił następująco: SPÓŁDZIELNIA SOCJALNA jest formą porozumienia zespołu osób wymagających długofalowego wsparcia, wyrażających wolę działania na rzecz zapewnienia (sobie) przyjaznego, bezpiecznego miejsca pracy i rozwoju oraz odbudowania własnej pozycji ekonomicznej, społecznej i zawodowej w oparciu o zasadę współodpowiedzialności, samorządności oraz otwartości społecznej. Dążąc do działania w warunkach rynkowych, oferuje dobrą jakość usług, dbając o ciągłe doskonalenie umiejętności i podnoszenie kwalifikacji swoich członków, zachowując elastyczność oraz otwartość na innowacyjne rozwiązania. Wstępne wnioski, do których doszedł zespół, wyglądają następująco: 1. Spółdzielnia socjalna jest rozwiązaniem dla osób wymagających długofalowego wsparcia. 2. Spółdzielnie socjalne powinny korzystać z nisz i klienta z III sektora. 3. W spółdzielni socjalnej pracownik jest mniej efektywny, stąd spółdzielnia może otrzymywać dotację na wyrównywanie tej efektywności (rekompensata). 4. Spółdzielnia socjalna jest rozwiązaniem docelowym dla osób szczególnie dotkniętych wykluczeniem. Dla osób wymagających mniejszej pomocy spółdzielnia będzie etapem pośrednim, po którym osoba usamodzielniona będzie w stanie po- 14 POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:56

15 wrócić na w pełni konkurencyjny rynek pracy (znajdzie zatrudnienie bądź założy własną działalność gospodarczą). 5. Pomimo częściowej fluktuacji członków, spółdzielnia będzie trwać jako podmiot ekonomiczny, coraz bardziej niezależny od zewnętrznego wsparcia. 6. Należy zwrócić szczególną uwagę na zewnętrznych ekspertów spółdzielni. Należy dążyć do sytuacji, gdy są oni konsultantami a nie członkami spółdzielni. Istnieje ryzyko, że szczególnie przedsiębiorcze jednostki mogłyby przejąć kontrolę nad spółdzielnią i wykorzystywać jej szczególną formę do osiągania własnych korzyści (podobnie jak było w przypadku zakładów pracy chronionej). 7. Wraz z usamodzielnianiem się rynkowym spółdzielni usługi ekspertów zewnętrznych powinny stawać się stopniowo odpłatne, tak aby korzystanie z nich stało się elementem decyzji ekonomicznych spółdzielni. 8. Spółdzielnia socjalna jest instytucją z pogranicza świata biznesu i pomocy społecznej, ze wskazaniem na dominującą rolę tej ostatniej. Stąd organizowanie rynku dla spółdzielni poprzez poszukiwanie dla niej zleceń i zamawianie usług nie narusza zasady wolnej konkurencji. Koniecznym jednak jest dążenie, do stopniowego wzrostu w obrotach zleceń zdobywanych samodzielnie przez spółdzielców w miejsce zleceń organizowanych przez instytucje opiekujące się spółdzielnią. W chwili obecnej prace zespołu zostały zakończone. Zebrany materiał poddawany jest analizie, opracowaniu i ocenie przez ekspertów zewnętrznych. Publikacja pełnego opisu standardu planowana jest na koniec 2007 roku. 15 POMOST A5 - zeszyt 11.indd :39:56

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 Umowa Partnerstwa Zwiększaniu szans na zatrudnienie grup defaworyzowanych służyć będzie wsparcie sektora ekonomii społecznej oraz zapewnienie jego skutecznego i efektywnego funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

LUBUSKIE STOWARZYSZENIE PROFILAKTYKI SPOŁECZNEJ W III SEKTORZE

LUBUSKIE STOWARZYSZENIE PROFILAKTYKI SPOŁECZNEJ W III SEKTORZE LUBUSKIE STOWARZYSZENIE PROFILAKTYKI SPOŁECZNEJ W III SEKTORZE O NAS Działalność naszego stowarzyszenia skierowana jest do wszystkich osób zainteresowanych profilaktyką oraz promocją zdrowego i aktywnego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r.

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej realizacji w latach 2004 2005 projektów: Bemowski Program Wspierania Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLICE NA LATA

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLICE NA LATA PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLICE NA LATA 2014 2020 1 Spis treści 1. Wstęp 3 2. Cele Programu Aktywności Lokalnej 5 3. Kierunki działań 6 4. Adresaci Programu 7 5. Metody wykorzystywane do realizacji

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr XX/90/08 Rady Powiatu w Wąbrzeźnie z dnia 29 września 2008r. Powiatowy Program Aktywności Lokalnej na lata

Załącznik do Uchwały Nr XX/90/08 Rady Powiatu w Wąbrzeźnie z dnia 29 września 2008r. Powiatowy Program Aktywności Lokalnej na lata Załącznik do Uchwały Nr XX/90/08 Rady Powiatu w Wąbrzeźnie z dnia 29 września 2008r. Powiatowy Program Aktywności Lokalnej na lata 2008-2013 Wąbrzeźno, wrzesień 2008 -2- Spis treści Wstęp Rozdział 1. Nawiązanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD Załącznik do Uchwały nr XXIV/196/08 Rady Gminy Szemud z dnia 08 września 2008 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD NA LATA 2008 2013 Szemud 2008 SPIS TREŚCI: I. WSTĘP.. 3 II. III. IV. ZAŁOŻENIA

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 W latach 2005-2010 w przedsięwzięciach organizacyjnych, kierowanych do osób potrzebujących pomocy, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaliczanych

Bardziej szczegółowo

Plan Działania na rok 2010

Plan Działania na rok 2010 Konferencja Regionalna Plan Działania na rok 2010 Priorytet VII Promocja integracji społecznej Priorytet VII Promocja integracji społecznej Działanie 7.2 PRZECIWDZIAŁANIE WYKLUCZENIU I WZMOCNIENIE SEKTORA

Bardziej szczegółowo

W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE:

W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE: W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE: 1. REGIONALNY RYNEK PRACY Poddziałanie 7.1.3 Poprawa zdolności do zatrudnienia osób poszukujących pracy i pozostających bez zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Plan Działania na rok 2012. Priorytet VII Promocja integracji społecznej

Plan Działania na rok 2012. Priorytet VII Promocja integracji społecznej Plan Działania na rok 2012 Priorytet VII Promocja integracji społecznej Priorytet VII Promocja integracji społecznej Działanie 7.1 ROZWÓJ I UPOWSZECHNIANIE AKTYWNEJ INTEGRACJI Na realizację projektów systemowych

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze W województwie lubuskim

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA 8 RPO WO INTEGRACJA SPOŁECZNA KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA 8 RPO WO INTEGRACJA SPOŁECZNA KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE OŚ PRIORYTETOWA 8 RPO WO 2014-2020 INTEGRACJA SPOŁECZNA KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Załącznik do Uchwały Nr 30/2015 KM RPO WO 2014-2020 z dnia 23 października 2015 r. Oś priorytetowa Działanie Tryb

Bardziej szczegółowo

Tytuł zrealizowanego projektu / programu:. Całkowity koszt realizacji projektu: zł. Źródła finansowania:

Tytuł zrealizowanego projektu / programu:. Całkowity koszt realizacji projektu: zł. Źródła finansowania: STRATEGIA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH DLA MIASTA TORUNIA NA LATA 2014-2020 SPRAWOZDANIE ZA ROK 2015 CEL STRATEGICZNY NR 2: Aktywizacja i integracja grup zagrożonych wykluczeniem społecznym Realizator

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY GNOJNIK NA ROK 2014. Załącznik 1 do Uchwały nr XXXIII/333/14 Rady Gminy Gnojnik z dnia 16 kwietnia 2014 r.

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY GNOJNIK NA ROK 2014. Załącznik 1 do Uchwały nr XXXIII/333/14 Rady Gminy Gnojnik z dnia 16 kwietnia 2014 r. Załącznik 1 do Uchwały nr XXXIII/333/14 Rady Gminy Gnojnik z dnia 16 kwietnia 2014 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY GNOJNIK NA ROK 2014 GNOJNIK 2014 SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE II. CELE PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna Możliwości wsparcia wolontariatu w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet VI i VII PO KL Struktura PO KL Priorytety centralne I Zatrudnienie i integracja społeczna II Rozwój zasobów ludzkich

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze Ekonomia społeczna to

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata ZINTEGROWANE DZIAŁANIA NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU OBSZARÓW MIEJSKICH POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata 2014-2020 Komisja Europejska przyjęła propozycje ustawodawcze dotyczące polityki spójności na lata 2014-2020

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA Tablica Działania EFS w ramach SOP Działanie (obszar interwencji) 1.1. Rozwój i modernizacja instrumentów i instytucji rynku 1.2. Wspieranie młodzieży poszukującej zarządzająca (Managing authority) EFS

Bardziej szczegółowo

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do:

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: ERASMUS+ Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: spełnienia celów strategii europejskich w obszarze edukacji, w tym zwłaszcza strategii Edukacja i szkolenia 2020, rozwoju krajów partnerskich

Bardziej szczegółowo

Standardy usług w zakresie zatrudnienia i edukacji osób bezdomnych

Standardy usług w zakresie zatrudnienia i edukacji osób bezdomnych Projekt Systemowy 1.18 Tworzenie i Rozwijanie Standardów Usługi Pomocy i Integracji Społecznej zadanie (nr 4) w zakresie standaryzacji pracy z bezdomnymi w tym: opracowanie modelu Gminnego Standardu Wychodzenia

Bardziej szczegółowo

PROJEKT REALIZOWANY W NOWYM SĄCZU W OKRESIE OD DNIA 01.01.2015 ROKU DO DNIA 31.12.2015 ROKU

PROJEKT REALIZOWANY W NOWYM SĄCZU W OKRESIE OD DNIA 01.01.2015 ROKU DO DNIA 31.12.2015 ROKU Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr Rady Miasta Nowego Sącza z dnia PROJEKT SOCJALNY SĄDECKA POMOCNA DŁOŃ PROJEKT REALIZOWANY W NOWYM SĄCZU W OKRESIE OD DNIA 01.01.2015 ROKU DO DNIA 31.12.2015 ROKU PROJEKTODAWCA

Bardziej szczegółowo

Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży w Słupsku

Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży w Słupsku Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży w Słupsku OHP jako realizator usług rynku pracy Ewa Olszówka doradca zawodowy Słupsk, 12 grudzień 2012r. OCHOTNICZE HUFCE PRACY Państwowa jednostka budżetowa - instytucja

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ANKIETY

KWESTIONARIUSZ ANKIETY KWESTIONARIUSZ ANKIETY Płeć: Kobieta Mężczyzna Wiek: 18-25 lat 26-30 lat 31-35 lat 36-40 lat 41-50 lat powyżej 50 lat Okres prowadzenia przedsiębiorstwa: do 1 roku 1-3 lata 3-10 lat 10-20 lat powyżej 20

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 62 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 SEKTOR EKONOMII SPOŁECZNEJ W MAŁOPOLSCE 1. Małopolska jest uznawana za lidera ekonomii społecznej:

Bardziej szczegółowo

Centrum Wsparcia Organizacji. SIECIOWANIE ORGANIZACJI/INSTYTUCJI/G RUP (praca z lokalnymi liderami instytucjonalnymi)

Centrum Wsparcia Organizacji. SIECIOWANIE ORGANIZACJI/INSTYTUCJI/G RUP (praca z lokalnymi liderami instytucjonalnymi) Rozumienie środowiskowej pracy: Praca środowiskowa to działania aktywizujące, integrujące i budujące wspólnotę lokalną, które są podejmowane w społeczności lokalnej. Działania Powinny opierać się na aktywności

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST. 1 PKT 26A USTAWY, W RAMACH KTÓRYCH MOŻNA UZYSKAĆ POMOC W ZAKRESIE PORADNICTWA ZAWODOWEGO I INFORMACJI ZAWODOWEJ ORAZ POMOCY W AKTYWNYM POSZUKIWANIU

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 56 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA INAUGURUJĄCA

KONFERENCJA INAUGURUJĄCA KONFERENCJA INAUGURUJĄCA Lubuską Szkołę Pomagania Gorzów Wielkopolski 12 luty 2009 Edward Korban Do części wykluczonych nie da się dotrzeć opowieściami o wędkach i rybach. Oni są ustawieni tylko na rybę

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20 listopada 2014 r.

Warszawa, 20 listopada 2014 r. Podsumowanie rezultatów Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Małgorzata Michalska Departament Wdrażania EFS w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ POWIATU ŻARSKIEGO NA LATA

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ POWIATU ŻARSKIEGO NA LATA Załącznik do Uchwały Nr... Rady Powiatu Żarskiego z dnia..2016 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ POWIATU ŻARSKIEGO NA LATA 2016-2021 Żary, 2016 r. 1 SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE.3 II. DIAGNOZA..4 III. CEL

Bardziej szczegółowo

Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS

Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS Regionalny Program Operacyjny - Lubuskie 2020 cel główny Długofalowy, inteligentny i zrównoważony rozwój oraz wzrost jakości życia mieszkańców

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY CZCHÓW NA ROK 2015 PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY CZCHÓW NA ROK 2015

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY CZCHÓW NA ROK 2015 PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY CZCHÓW NA ROK 2015 PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY CZCHÓW NA ROK 2015 CZCHÓW, LUTY 2015 SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE II. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PROGRAMU AKTYWNOŚCI LOKALNEJ III.CELE PROGRAMU AKTYWNOŚCI LOKALNEJ ORAZ KIERUNKI

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Informacja o realizacji do 31 grudnia 2012 roku projektu Powiatowego Urzędu Pracy w Dębicy pt. Więcej szans w powiecie dębickim Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

3. Chorzy psychicznie, w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego

3. Chorzy psychicznie, w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego Działania Klubu Integracji Społecznej od 2010 roku. TUTUŁ PROGRAMU Zwiększenie szans na zatrudnienie i podniesienie kompetencji społecznych poprzez stworzenie kompleksowego systemu wsparcia dla osób zagrożonych

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny model aktywizacji

Innowacyjny model aktywizacji Innowacyjny model aktywizacji zawodowej uczestników WTZ Temat innowacyjny: "Współpraca podmiotów działających w obszarze zatrudnienia oraz integracji i pomocy społecznej z przedsiębiorcami w zakresie ułatwiania

Bardziej szczegółowo

Projekty systemowe Ministerstwa Sprawiedliwości w ramach Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL)

Projekty systemowe Ministerstwa Sprawiedliwości w ramach Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) Projekty systemowe Ministerstwa Sprawiedliwości w ramach Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) Ministerstwo Sprawiedliwości, jako jeden z beneficjentów

Bardziej szczegółowo

Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020

Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Agnieszka Pidek-Klepacz Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie Lublin,

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKA I CEL KONKURSU W RAMACH PODDZIAŁANIA

SPECYFIKA I CEL KONKURSU W RAMACH PODDZIAŁANIA SPECYFIKA I CEL KONKURSU W RAMACH PODDZIAŁANIA 6.1.2. Gdańsk, 21.07.2015 r. Regionalny Program Operacyjny dla Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Podstawowe informacje o konkursie Kwota alokacji

Bardziej szczegółowo

Szczecin, dnia 4 lutego 2015 roku

Szczecin, dnia 4 lutego 2015 roku Szczecin, dnia 4 lutego 2015 roku Liczba podmiotów ekonomii społecznej utworzonych dzięki wsparciu z EFS 24 Liczba osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, które zakończyły udział w projekcie 6809 Liczba

Bardziej szczegółowo

Dowiedz się, jakiego rodzaju inwestycje mogą być finansowane ze środków WRPO 2014+

Dowiedz się, jakiego rodzaju inwestycje mogą być finansowane ze środków WRPO 2014+ Dowiedz się, jakiego rodzaju inwestycje mogą być finansowane ze środków WRPO 2014+ 6. Rynek Pracy Promowanie trwałego i wysokiej jakości zatrudnienia oraz wsparcie mobilności pracowników Wsparcie w ramach

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU, PROMOCJI ZATRUDNIENIA ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY.

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU, PROMOCJI ZATRUDNIENIA ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY. Załącznik do Uchwały Nr XXIX/529/12 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 30 maja 2012r. PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU, PROMOCJI ZATRUDNIENIA ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY. Cele: - ograniczenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013 Załącznik do Uchwały Nr XL/222 /2010 Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju z dnia 28 stycznia 2010 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013 1.Wstęp Program Aktywności Lokalnej

Bardziej szczegółowo

4) Beneficjent wykorzystuje do realizacji usług aktywnej integracji następujące narzędzia:

4) Beneficjent wykorzystuje do realizacji usług aktywnej integracji następujące narzędzia: Załącznik nr 9 Szczegółowe obowiązki Beneficjenta wynikające z realizacji projektu w ramach Poddziałania 9.1.6 Programy aktywnej integracji osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym tryb pozakonkursowy

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, wrzesień 2014 r.

Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Oś Priorytetowa Poziom alokacji EFRR Wielkość środków w mln euro OP 1 - Gospodarka i innowacje. 27% 176 409 467,00 OP 2 - Rozwój Cyfrowy 6% 39 202 4,00 OP 3 - Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. powstała w 1994 roku jako spółka akcyjna, w której głównym akcjonariuszem jest Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki Partnerów projektu Partnerstwo na transgranicznym rynku pracy - 2015r. Nazwa realizatora

Dobre praktyki Partnerów projektu Partnerstwo na transgranicznym rynku pracy - 2015r. Nazwa realizatora Dobre praktyki Partnerów projektu Partnerstwo na transgranicznym rynku pracy - 2015r. Nazwa realizatora Powiatowy Urząd Pracy w Gorlicach ul. Michalusa 18, 38-300 Gorlice Telefon 18 353 55 20, 353 63 07,

Bardziej szczegółowo

CENTRUM KSZTAŁCENIA I PROMOCJI KADR LIDER SP. Z O.O. Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa.

CENTRUM KSZTAŁCENIA I PROMOCJI KADR LIDER SP. Z O.O. Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa. Jest to obowiązek wyboru przez kierownictwo takich wyborów i działań które przyczyniają się zarówno do dbałości o interes własny (pomnażania zysku przedsiębiorstwa), jak i do ochrony i pomnażania dobrobytu

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu systemowego Systematycznie do celu na lata 2012-2014

Streszczenie projektu systemowego Systematycznie do celu na lata 2012-2014 Uchwała Nr XVIII/304/11 Rady Miasta Gdańska z dnia 29 września 2011 roku w sprawie zatwierdzenia działań projektu systemowego Systematycznie do celu na lata 2012-2014 realizowanego ze środków: Europejskiego

Bardziej szczegółowo

MAMA MOŻE WSZYSTKO. Informacja prasowa, 12 października 2009 r.

MAMA MOŻE WSZYSTKO. Informacja prasowa, 12 października 2009 r. MAMA MOŻE WSZYSTKO Informacja prasowa, 12 października 2009 r. Powrót do pracy po urlopach wychowawczych często jest dla kobiet wyzwaniem, zwłaszcza, że elastyczne formy zatrudnienia, czy praca na odległość

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY SYSTEMOWE przewidziane do realizacji w 2011 r.

PROJEKTY SYSTEMOWE przewidziane do realizacji w 2011 r. Warszawa, 2011-02-03 WYKAZ PROJEKTÓW PRZEWIDZIANYCH DO REALIZACJI W PLANIE DZIAŁANIA NA 2011 ROK DLA DZIAŁANIA 5.4 ROZWÓJ POTENCJAŁU TRZECIEGO SEKTORA ORAZ DZIAŁANIA 5.5 ROZWÓJ DIALOGU SPOŁECZNEGO Działając

Bardziej szczegółowo

Perspektywy dla rozwoju ekonomii społecznej

Perspektywy dla rozwoju ekonomii społecznej Perspektywy dla rozwoju ekonomii społecznej Czym jest ekonomia społeczna? Ekonomia społeczna, określana równieżjako gospodarka społeczna lub ekonomia solidarna, może stanowićjeden z istotnych elementów

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ PREZENTACJI SZCZEGÓŁOWY OPIS OSI PRIORYTETOWYCH W ZAKRESIE EFS REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO NA LATA

TYTUŁ PREZENTACJI SZCZEGÓŁOWY OPIS OSI PRIORYTETOWYCH W ZAKRESIE EFS REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO NA LATA TYTUŁ PREZENTACJI SZCZEGÓŁOWY OPIS OSI PRIORYTETOWYCH W ZAKRESIE EFS REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO NA LATA 2014-2020 24.06.2014 r. Katowice Koncentracja tematyczna - EFS 8.5

Bardziej szczegółowo

Tytuł zrealizowanego projektu / programu:. Całkowity koszt realizacji projektu: zł. Źródła finansowania: Wskaźnik Wartość wskaźnika w 2014r Uwagi

Tytuł zrealizowanego projektu / programu:. Całkowity koszt realizacji projektu: zł. Źródła finansowania: Wskaźnik Wartość wskaźnika w 2014r Uwagi STRATEGIA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH DLA MIASTA TORUNIA NA LATA 2014-2020 SPRAWOZDANIE ZA ROK 2014 CEL STRATEGICZNY NR 2: Aktywizacja i integracja grup zagrożonych wykluczeniem społecznym Realizator

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja to wyprowadzanie ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe, obejmujące różne sfery życia. Sama definicja

Bardziej szczegółowo

Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020

Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020 Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020 Inne obszary wsparcia MŚP Oś Priorytetowa (OP) 6. Regionalny rynek pracy Cel Tematyczny 8 Priorytet Inwestycyjny 8i Podniesienie zdolności do zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych Toruń, 6 czerwca 2008

IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych Toruń, 6 czerwca 2008 Wsparcie podmiotów ekonomii społecznej i organizacji pozarządowych w ramach Działania 1.2 Wsparcie systemowe instytucji pomocy i integracji społecznej PO KL IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które:

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które: Załącznik nr do wniosku beneficjenta o płatność w ramach PO KL Szczegółowa charakterystyka udzielonego wsparcia M Mężczyźni, K Kobiety wartość wskaźnika osiągnięta w danym okresie rozliczeniowym (wg stanu

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Strategii Rozwoju Zakładu Utylizacji Odpadów na lata Wybrane elementy

Aktualizacja Strategii Rozwoju Zakładu Utylizacji Odpadów na lata Wybrane elementy Aktualizacja Strategii Rozwoju Zakładu Utylizacji Odpadów na lata 2015-2030 Wybrane elementy 1 PROJEKTOWANIE CELÓW STRATEGICZNYCH I KIERUNKÓW ROZWOJU ZAKŁADU UTYLIZACJI ODPADÓW SP. Z O.O. W GORZOWIE WLKP.

Bardziej szczegółowo

Dorota Wróblewska Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Toruniu

Dorota Wróblewska Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Toruniu Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Województwie Kujawsko-Pomorskim Znaczenie Priorytetu VII Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki a wspieranie procesu integracji społecznej Dorota Wróblewska Dyrektor Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Bariery i stymulatory rozwoju społeczności wiejskich. Krystyna Fuerst AKADEMIA INICJATYW SPOŁECZNYCH

Bariery i stymulatory rozwoju społeczności wiejskich. Krystyna Fuerst AKADEMIA INICJATYW SPOŁECZNYCH Bariery i stymulatory rozwoju społeczności wiejskich Krystyna Fuerst AKADEMIA INICJATYW SPOŁECZNYCH Obraz gmin wiejskich z perspektywy Programu Integracji Społecznej Ewa Gliwicka Koordynator Programu Integracji

Bardziej szczegółowo

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim 1 Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim Regionalne Centrum Ekonomii Społecznej raport z działalności 2010-2011 Toruń, maj 2011 roku Projekt jest współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI Załącznik Nr 2 do sprawozdania Priorytet VII Promocja integracji społecznej Działanie 7.1. Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji Poddziałanie 7.1.2. Rozwój i upowszechnianie

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Oświęcimiu INWESTYCJA W KAPITAŁ LUDZKI POWIATU OŚWIĘCIMSKIEGO

Powiatowy Urząd Pracy w Oświęcimiu INWESTYCJA W KAPITAŁ LUDZKI POWIATU OŚWIĘCIMSKIEGO Powiatowy Urząd Pracy w Oświęcimiu INWESTYCJA W KAPITAŁ LUDZKI POWIATU OŚWIĘCIMSKIEGO Projekty Powiatowego Urzędu Pracy w Oświęcimiu finansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA. Gdańsk 29.05.2014. Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

KONFERENCJA. Gdańsk 29.05.2014. Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. KONFERENCJA Gdańsk 29.05.2014 Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. 2004-2013 95 435 138 PLN 109 222 205 PLN 403 287 141 PLN 607 944 484

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

AKTYWNI NA RYNKU PRACY

AKTYWNI NA RYNKU PRACY PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI Priorytet VII Promocja integracji społecznej Działanie 7.1. Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji Poddziałanie 7.1.2. Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji

Bardziej szczegółowo

Projekt Młodzieżowy Inkubator Przedsiębiorczości. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Młodzieżowy Inkubator Przedsiębiorczości. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt Młodzieżowy Inkubator Przedsiębiorczości Młodzieżowy Inkubator Przedsiębiorczości Inicjatywy promujące postawy przedsiębiorcze i wspierające rozwój przedsiębiorczości Fundusz Grantów na Inicjatywy

Bardziej szczegółowo

Poddziałanie 7.1.1 Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji przez ośrodki pomocy społecznej

Poddziałanie 7.1.1 Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji przez ośrodki pomocy społecznej Priorytet VII Promocja integracji społecznej Działanie 7.1 Rozwój i upowszechnienie aktywnej integracji Cel Działania: Rozwijanie aktywnych form integracji społecznej i umożliwianie dostępu do nich osobom

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Środki RPO WK-P na lata jako instrument realizacji procesów rewitalizacyjnych

Środki RPO WK-P na lata jako instrument realizacji procesów rewitalizacyjnych Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 Środki RPO WK-P na lata 2014-2020 jako instrument realizacji procesów rewitalizacyjnych Toruń, luty 2016 r. Definicja Rewitalizacja

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr L/293/2010. Rady Miejskiej w Ostródzie. z dnia 19 lutego 2010 roku

UCHWAŁA Nr L/293/2010. Rady Miejskiej w Ostródzie. z dnia 19 lutego 2010 roku UCHWAŁA Nr L/293/2010 Rady Miejskiej w Ostródzie z dnia 19 lutego 2010 roku w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Aktywności Lokalnej na lata 2010-2013 realizowanego w ramach projektu systemowego Wsparcie

Bardziej szczegółowo

MIESZKAŃCY POWIATU SIEDLECKIEGO

MIESZKAŃCY POWIATU SIEDLECKIEGO MIESZKAŃCY POWIATU SIEDLECKIEGO Trzymacie Państwo w rękach broszurę informującą o realizacji w 2009 roku przez Powiat Siedlecki - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Siedlcach projektu Nowa Szansa na Przyszłość

Bardziej szczegółowo

KURSY I SZKOLENIA DLA MAM

KURSY I SZKOLENIA DLA MAM KURSY I SZKOLENIA DLA MAM Mama może wszystko możliwości, jakie dają fundusze europejskie kobietom powracającym na rynek pracy Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Chojnicach Chojnice, 19

Bardziej szczegółowo

ProNGO standardy III sektora Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

ProNGO standardy III sektora Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Standardy organizatora pieczy zastępczej wypracowane przez przedstawicieli organizacji pozarządowych i jednostek samorządu terytorialnego w województwie opolskim i śląskim przy wsparciu sieci SPLOT. 1

Bardziej szczegółowo

Wiedza zmienia przyszłość Praca zespołów interdyscyplinarnych w rozwiązywaniu problemów społecznych gminy Śrem

Wiedza zmienia przyszłość Praca zespołów interdyscyplinarnych w rozwiązywaniu problemów społecznych gminy Śrem Wiedza zmienia przyszłość Praca zespołów interdyscyplinarnych w rozwiązywaniu problemów społecznych gminy Śrem Wiedza zmienia przyszłość Ośrodek Pomocy Społecznej w Śremie jest organizacją zespołu osób

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r.

UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r. UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r. w sprawie przyjęcia Programu Integracji Społecznej i Zawodowej Osób Niepełnosprawnych w Powiecie Ostródzkim na 2012 rok Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 Program współpracy Interreg V-A Litwa-Polska jest kontynuacją współpracy rozpoczętej wraz z Programem Współpracy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI wybrane działania dla przedsiębiorców. człowiek najlepsza inwestycja

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI wybrane działania dla przedsiębiorców. człowiek najlepsza inwestycja człowiek najlepsza inwestycja PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI 2007-2013 - wybrane działania dla przedsiębiorców Wydatek współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

W roku 2008 Ośrodek Pomocy Społecznej w Uścimowie przystąpił do realizacji projektu systemowego pt. Nowe umiejętności kapitałem na przyszłość

W roku 2008 Ośrodek Pomocy Społecznej w Uścimowie przystąpił do realizacji projektu systemowego pt. Nowe umiejętności kapitałem na przyszłość W roku 2008 Ośrodek Pomocy Społecznej w Uścimowie przystąpił do realizacji projektu systemowego pt. Nowe umiejętności kapitałem na przyszłość promocja aktywnej integracji społecznej i zawodowej w Gminie

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Edukacja dorosłych to sektor realizujący Akcje 1 i 2 programu Erasmus+ w odniesieniu do niezawodowej edukacji osób dorosłych.

Erasmus+ Edukacja dorosłych to sektor realizujący Akcje 1 i 2 programu Erasmus+ w odniesieniu do niezawodowej edukacji osób dorosłych. program Komisji Europejskiej, który zastąpił m.in. program Uczenie się przez całe życie i program Młodzież w działaniu. Grundtvig 2007-2013 Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020 2007 r. 2014 r. Erasmus+

Bardziej szczegółowo

Europejska Grupa Doradców

Europejska Grupa Doradców Europejska Grupa Doradców ul. Konopnickiej 6/4 60-771 Poznań www.egd.com.pl Izabela Tokarska e) PRZYSZŁOŚĆ - projekty szkoleniowe fundusze norweskie, fundusze UE, inne (samodzielnie, w partnerstwach) -

Bardziej szczegółowo

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!!

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Głównym celem projektu jest umożliwienie podmiotom z sopockiej

Bardziej szczegółowo

www.forumrynkupracy.com.pl.

www.forumrynkupracy.com.pl. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. www.forumrynkupracy.com.pl. PARTNER PROJEKTU: PARTNER PROJEKTU: Konferencja 22.09.11, Wrocław Monika

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROJEKTU. Aktywni od nowa. nr WND-POKL.07.02.01-08-007/12-00. Przepisy ogólne

REGULAMIN PROJEKTU. Aktywni od nowa. nr WND-POKL.07.02.01-08-007/12-00. Przepisy ogólne REGULAMIN PROJEKTU Aktywni od nowa nr WND-POKL.07.02.01-08-007/12-00 1 Przepisy ogólne 1. Regulamin określa zasady udziału w bezpłatnych szkoleniach realizowanych w ramach projektu nr WND-POKL.07.02.01-08-007/12-00

Bardziej szczegółowo

Projekt realizowany przez Stowarzyszenie TRATWA Wrocław

Projekt realizowany przez Stowarzyszenie TRATWA Wrocław Projekt realizowany przez Stowarzyszenie TRATWA Wrocław Celem projektu było: przygotowanie grupy przyszłych liderów społecznych (wykształconych, młodych ludzi) do wejścia na rynek pracy w ramach III sektora

Bardziej szczegółowo

Katowice r.

Katowice r. Zmiany do Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Młodzież w działaniu 2007-2013. Erasmus+ Młodzież 2014-2020

Erasmus+ Młodzież w działaniu 2007-2013. Erasmus+ Młodzież 2014-2020 Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Młodzież w działaniu 2007-2013 Erasmus+ Młodzież

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Informacja o konkursach planowanych dla priorytetów komponentu regionalnego na rok 2014

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Informacja o konkursach planowanych dla priorytetów komponentu regionalnego na rok 2014 Program Operacyjny Kapitał Ludzki Informacja o konkursach planowanych dla priorytetów komponentu regionalnego na rok 2014 (z wyłączeniem projektów systemowych) Instytucje w programie Wykaz instytucji wraz

Bardziej szczegółowo

SERDECZNIE WITAMY NA KONFERENCJI PODSUMOWUJĄCEJ PROJEKT SYSTEMOWY. Nowe Szanse w MOPS

SERDECZNIE WITAMY NA KONFERENCJI PODSUMOWUJĄCEJ PROJEKT SYSTEMOWY. Nowe Szanse w MOPS SERDECZNIE WITAMY NA KONFERENCJI PODSUMOWUJĄCEJ PROJEKT SYSTEMOWY Nowe Szanse w MOPS REALIZOWANY PRZEZ MIEJSKI OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ W SKARŻYSKU-KAMIENNEJ PRIORYTET VII, DZIAŁANIE 7.1, PODDZIAŁANIE

Bardziej szczegółowo

Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu

Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu Od 10 lat działamy na rynku, starając się utrzymywać wysoką pozycję, zarówno na polu ogólnopolskim, jak i lokalnym. Współpracujemy z najlepszymi producentami,

Bardziej szczegółowo

ZAKOŃCZONO REALIZACJĘ PROJEKTU LEPSZE JUTRO WSPÓŁFINANSOWANEGO Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO

ZAKOŃCZONO REALIZACJĘ PROJEKTU LEPSZE JUTRO WSPÓŁFINANSOWANEGO Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO ZAKOŃCZONO REALIZACJĘ PROJEKTU LEPSZE JUTRO WSPÓŁFINANSOWANEGO Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO 1. Ogólne informacje o projekcie Projekt Lepsze jutro realizowany był w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie realizacji projektu systemowego : DOBRY START SZANSĄ NA PRACĘ 2010

Podsumowanie realizacji projektu systemowego : DOBRY START SZANSĄ NA PRACĘ 2010 Podsumowanie realizacji projektu systemowego : DOBRY START SZANSĄ NA PRACĘ 2010 W 2010 roku Ośrodek Pomocy Społecznej w Grybowie realizował projekt systemowy DOBRY START SZANSĄ NA PRACĘ współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną. Poznań, 29 września 2014 r.

Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną. Poznań, 29 września 2014 r. Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną Poznań, 29 września 2014 r. Projekt: Innowacyjny model aktywizacji zawodowe uczestników WTZ Czas trwania: VI

Bardziej szczegółowo

Program aktywizacji społecznej w powiecie rzeszowskim

Program aktywizacji społecznej w powiecie rzeszowskim Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Rzeszowie Program aktywizacji społecznej w powiecie rzeszowskim P O W I A T O W E C E N T R U M P O M O C Y R O D Z I N I E W R Z E S Z O W I E ul. Grunwaldzka 15, 35-959

Bardziej szczegółowo