PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU OBLIGACJI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU OBLIGACJI"

Transkrypt

1 Marzec 2015 PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU OBLIGACJI ANDRZEJ DŻURYK UNIWERSYTET GDAŃSKI, KATEDRA BANKOWOŚCI DYREKTOR BIURA W GDAŃSKU SOCIÉTÉ GÉNÉRALE S.A. ODDZIAŁ W POLSCE

2 ZAGADNIENIA Co to jest obligacja i jakie są jej podstawowe elementy jako instrumentu finansowania przedsiębiorstwa? Jakie są najistotniejsze różnice między obligacją a kredytem bankowym? Jakie są główne obszary ryzyka występujące na rynku dłużnych papierów wartościowych i sposoby ich ograniczania? Jakie są najważniejsze podobieństwa i różnice oferty prywatnej i oferty publicznej obligacji? Jakie są rodzaje i funkcje obligacji? Jaki jest stan rynku obligacji korporacyjnych w Polsce? Jakie role pełnią rynek Catalyst oraz Instytut Analiz i Ratingu? 2

3 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA PRZEDSIĘBIORSTWA Prowadzenie działalności gospodarczej, niezależnie od jej skali i charakteru, wymaga zwykle zapewnienia odpowiednich źródeł finansowania (wewnętrzne/zewnętrzne, kapitał własny/obcy). Podstawowymi instrumentami wykorzystywanymi przez przedsiębiorstwa do pozyskiwania środków finansowych z rynku kapitałowego są akcje i obligacje (Equity Capital Market, Debt Capital Market). Kapitał obcy to przede wszystkim finansowanie bankowe (np. kredyt w rachunku bieżącym, kredyt inwestycyjny) i emisja obligacji. W przypadku emisji akcji, właściciele oddają inwestorom (dotychczasowym, nowym) część swojego przedsiębiorstwa. W przypadku emisji obligacji przedsiębiorstwo zaciąga zobowiązanie, które musi spłacić w określonym terminie (tak jak w przypadku kredytu). 3

4 OBLIGACJE A KREDYT BANKOWY - KORZYŚCI Dywersyfikacja źródeł finansowania i rozproszenie wierzycieli (luźna relacja ze zmienną bazą kapitałodawców). Możliwość określenia warunków pozyskania kapitału / szeroki wachlarz instrumentów (elastyczność w zakresie wielkości długu, czasu spłaty, wysokości i sposobu ustalania dochodu inwestora, zwykle brak zabezpieczenia, brak kowenantów - stabilność finansowania, elastyczność w zakresie emisji transz - dostosowanie do procesu inwestycyjnego, brak amortyzacji - przesunięcie w czasie spłaty kredytu). Dostępność finansowania dla projektów o podwyższonym ryzyku, dłuższym okresie spłaty w sytuacji odmowy lub trudności pozyskania finansowania bankowego czy niepewnej / niekorzystnej sytuacja na rynku akcji. Brak nadzoru bankowego nad wydatkowaniem środków (ograniczony zasób informacji, utrudnione postawienie w stan natychmiastowej wymagalności). Pozyskanie kapitału na wkład do projektu finansowanego kredytem. 4

5 OBLIGACJE A KREDYT BANKOWY - WADY Wysokie koszty pozyskania kapitału. Duże obciążenie finansowe w momencie wykupu obligacji. Ograniczone możliwości renegocjacji warunków finansowania. Ograniczone grono potencjalnych inwestorów. Źródło: KNF, Fitch Polska 5

6 DEFINICJA OBLIGACJI Obligacja jest dłużnym papierem wartościowym, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem wobec właściciela obligacji zwanego obligatariuszem i zobowiązuje się wobec niego do zwrotu pożyczonej kwoty oraz spełnienia określonego świadczenia, które ma zwykle charakter pieniężny. Świadczenie to stanowi odpowiednik wynagrodzenia za udzieloną pożyczkę i uwzględnia utracone korzyści z tytułu alternatywnego wykorzystania środków pieniężnych oraz premię za ryzyko związane z inwestycją. Świadczenie to może mieć charakter niepieniężny i np. przyznawać inwestorowi prawo do wymiany obligacji na akcje emitenta (tzw. obligacje zamienne). 6

7 RYNEK OBLIGACJI KORPORACYJNYCH W POLSCE Początków rynku obligacji korporacyjnych we współczesnej gospodarce polskiej upatrywać należy u progu lat 90. XX wieku. Na przestrzeni ostatnich dwóch dekad rynek obligacji korporacyjnych uległ wyraźnej ewolucji (rozwój struktury organizacyjnej i zmiany środowiska prawnego). Rynek obligacji korporacyjnych należy do najsłabiej rozwiniętych segmentów polskiego rynku kapitałowego (według stanu na koniec 2011 roku wartość tego rynku stanowiła jedynie 4,7% ogólnej wartości krajowego rynku długoterminowych papierów dłużnych, 4,0% wielkości rynku akcji, 3,5% wartości rynku kredytowego oraz 1,7% PKB w porównaniu do 41,9% PKB średniej europejskiej). Obserwowany na przestrzeni ostatnich lat sukcesywny wzrost wielkości krajowego rynku obligacji korporacyjnych (około 35% rocznie) stopniowo zbliża nas do lidera Europy Środkowo-Wschodniej (Czech), ale w porównaniu do rynku Europy Zachodniej, Polska jest na początkowym etapie rozwoju. 7

8 EMISJA OBLIGACJI DŁUGOTERMINOWYCH W POLSCE Źródło: Fitch Polska 8

9 PRZYKŁADOWE EMISJE OBLIGACJI 9

10 EMISJA OBLIGACJI PRZEDSIĘBIORSTW W EUROPIE Rynek obligacji przedsiębiorstw w Polsce, zarówno w ujęciu wartościowym jak i jako % PKB, jest relatywnie mały w stosunku do gospodarek rozwiniętych UE % % 140% % % 34% 53% 21% % % 2% 1% 0% 0% Wielka Holandia Francja Hiszpania Włochy Niemcy Belgia Czechy Polska Węgry Słowacja Brytania 32% 100% 80% 60% 40% 20% Zadłużenie (mld EUR) Zadłużenie (% PKB) Źródło: Rozwój systemu finansowego w Polsce w 2011 r., P. Sobolewski, D. Tymoczko. 10

11 TERMIN SPŁATY OBLIGACJI Przedsiębiorstwo zobowiązane jest do zwrotu uzyskanych środków pieniężnych w terminie wykupu obligacji (termin zapadalności). Termin ten określony jest przez emitenta, odpowiednio do jego potrzeb finansowych, w warunkach emisji (prospekcie emisyjnym), co jest formułą bardziej elastyczną do kredytu bankowego. Może to być jednorazowa spłata (np. po roku, trzech, pięciu latach) od daty emisji (w przypadku kredytów inwestycyjnych spłata odbywa się zwykle w postaci okresowych rat kapitałowych, co powoduje większe obciążenie bieżących przepływów finansowych) przedsiębiorstwa. Obligacje mogą zawierać klauzulę przedterminowego wykupu, korzystną dla emitenta w sytuacji spadających stóp procentowych. W przypadku obligacji może wystąpić mechanizm rolowania długu (emitent nie zwraca pożyczonego kapitału, bo obligatariusze płacą za nowe obligacje, tymi które powinny być wykupione, zwykle otrzymując premię za prolongowanie długu). 11

12 CENA OBLIGACJI Odsetki od obligacji wymagalne są zwykle w okresach kwartalnych, półrocznych lub rocznych (tzw. część kuponowa, która stanowi zysk obligatariusza). Rzadziej występują obligacje zerokuponowe. W tym przypadku emitent nie wypłaca odsetek, natomiast sama obligacja jest oferowana przez emitenta z dyskontem (po cenie emisyjnej niższej od wartości nominalnej obligacji). Wykup obligacji jest zawsze dokonywany po wartości nominalnej, stąd różnica między wartością zdyskontowaną zakupu a ceną emisyjną stanowi zysk dla obligatariusza. Zależnie od typu obligacji, oceny emitenta i propozycji inwestycyjnej, obligacje z kuponem odsetkowym mogą być emitowane po cenie równej, mniejszej lub większej od wartości nominalnej. Ustalenie ceny emisyjnej i sposobu spłaty obligacji odbywa się w wyniku gry rynkowej emitenta i inwestorów. Kluczowym elementem w tym zakresie jest postrzeganie emitenta przez rynek kapitałowy, czyli pozycja przedsiębiorstwa na rynku kapitałowym (ryzyko -> cena rynkowa). 12

13 INWESTORZY W otoczeniu przedsiębiorstw poszukujących kapitału na rynku kapitałowym (akcji i obligacji) występuje szereg różnych podmiotów inwestycyjnych, o różnym potencjale finansowym, możliwościach i oczekiwaniach, które determinują ich politykę inwestycyjną, na którą składa się m.in. horyzont inwestycyjny, wielkość zaangażowania w jeden podmiot, akceptowalny poziom ryzyka. Skuteczne pozyskanie kapitału wymaga uprzedniego poznania możliwości, oczekiwań i preferencji inwestorów oraz skonfrontowania ich z potrzebami przedsiębiorstwa (emitenta) i jego właścicieli. Proces sprzedaży obligacji dokonuje się na konkurencyjnym rynku, gdzie siły popytu i podaży determinują aktualną sytuację rynkową (stan równowagi, przewaga popytowa, przewaga podażowa), a przedsiębiorstwo dąży do osiągnięcia przewagi konkurencyjnej nad innymi emitentami. 13

14 STRUKTURA NABYWCÓW OBLIGACJI NIESKARBOWYCH (> 1 ROKU) Źródło: NBP, stan na

15 PROPOZYCJA INWESTYCYJNA Ryzyko utraty zainwestowanego kapitału. Dostęp do rzetelnej informacji o sytuacji i perspektywach rozwoju przedsiębiorstwa. Wielkość zaangażowania. Pobudki inwestycyjne. Możliwość szybkiego wycofania zaangażowanego kapitału. Premia za ryzyko - im większe ryzyko, tym większa oczekiwana stopa zwrotu. 15

16 RYZYKO INWESTYCJI Identyfikacja i prezentacja czynników ryzyka oraz sposobów przeciwdziałania zagrożeniom jest kluczowym elementem propozycji inwestycyjnej. Celem jest zminimalizowanie niepewności inwestora. Emitent musi wykazać, że zidentyfikował wszystkie istotne ryzyka i ma umiejętność ich eliminacji / ograniczenia. Na podstawie prezentowanych zagrożeń i skutecznych sposobów zarządzania nimi przez emitenta, inwestor oszacowuje ryzyko zainwestowanego kapitału. W tym kontekście szczególne znaczenie ma właściwa polityka informacyjna emitenta (transparentność). 16

17 TRANSPARENTNOŚĆ EMITENTA Transparentność emitenta zabezpiecza przede wszystkim interes drobnych inwestorów (nieprofesjonalnych), którzy w porównaniu z inwestorami instytucjonalnymi (profesjonalnymi) mogliby mieć gorszy dostęp do informacji wpływających na podejmowanie decyzji inwestycyjnych i w efekcie podejmowaliby większe ryzyko inwestycyjne od podmiotów profesjonalnych. Efektywna komunikacja emitenta z rynkiem kapitałowym zwiększa atrakcyjność przedsiębiorstwa i w efekcie znajduje odzwierciedlenie w wycenie przedsiębiorstwa. W interesie emitenta jest dbałość o budowanie zaufania inwestorów i jest to jedna z najcenniejszych wartości na rynku kapitałowym. 17

18 TYPOLOGIA RYZYKA EMITENTA INWESTORA Ryzyko walutowe Ryzyko stopy procentowej Ryzyko reinwestycji Ryzyko inflacji Ryzyko płynności Ryzyko prawno-podatkowe Ryzyko struktury terminowej Ryzyko wcześniejszego wykupu Ryzyko nieskutecznej emisji Ryzyko zmiany sytuacji finansowej Źródło: M. Pawłowski, Rynek obligacji korporacyjnych w Polsce: uwarunkowania i perspektywy rozwoju. 18

19 AGENCJE RATINGOWE W globalnej gospodarce działa ponad 150 agencji ratingowych świadcząc swoje usługi w skali międzynarodowej, lokalnej i branżowej. Sektor ten jest zdominowany przez trzy podmioty: Moody s Investor Services, Standard & Poor s i Fitch Ratings, posiadające łącznie 95% udział w światowym rynku ocen (jakość, wiarygodność). Koncentracja podaży usług oraz międzynarodowy zakres działania agencji zapewnia przejrzystość lokalnych rynków obligacji oraz ich wzajemną porównywalność poprzez stosowanie jednakowych ocen klasyfikacyjnych w różnych obszarach geograficznych (mniejsza asymetria informacji, najszybsze, najbardziej kompleksowe i ogólnie dostępne środowisko udostępniania wyników analizy kredytowej emitenta obligacji). Wyróżnia się segment o poziomie inwestycyjnym (o niskim współczynniku zaprzestania obsługi długu) oraz segment spekulacyjny (o wysokim prawdopodobieństwie ryzyka kredytowego). Perspektywa obniżenia noty klasyfikacyjnej stanowić może przesłankę dla sprzedaży danego instrumentu, gdy walor przestaje spełniać standardy ryzyka preferowane przez inwestora, a wysoki poziom sprzyja płynności. 19

20 SEGMENTY RYZYKA Źródło: Catalyst. 20

21 INSTYTUT ANALIZ I RATINGU (IAiR) Powołanie w czerwcu 2014 roku Instytutu Analiz i Ratingu ma na celu wypełnienie luki w zakresie oferty ratingowej na rynku krajowym w segmencie małych i średnich przedsiębiorstw. IAiR ma zwiększyć wiarygodność i przejrzystość rynku nieskarbowych instrumentów dłużnych w Polsce. GPW planuje wprowadzenie systemu zachęt do uzyskiwania ratingu przez emitentów oraz nowego modelu rynku papierów dłużnych. 21

22 KWOTA INWESTYCJI Ryzyko utraty zaangażowanego kapitału przekłada się również na decyzje dotyczące kwoty jednorazowych inwestycji i struktury portfela inwestycyjnego. Minimalny i maksymalny poziom zaangażowania w jednego emitenta inny będzie w przypadku inwestora indywidualnego i inny dla inwestora profesjonalnego. Duże zróżnicowanie ma miejsce również w ramach inwestorów profesjonalnych. Poziomy zaangażowania (tak jak rodzaje aktywów) inwestorów instytucjonalnych mogą być dodatkowo regulowane przez przepisy prawa (np. OFE). 22

23 MOTYWY INWESTYCYJNE Mogą być różne w zależności od typu inwestora (profesjonalny, indywidualny). Przykłady: Profesjonalny (realizacja polityki inwestycyjnej) Maksymalizacja stopy zwrotu w ramach danej klasy aktywów. Określona struktura portfela (regionalna, branżowa, itp.). Wykorzystanie fazy cyklu koniunkturalnego wynikającego z polityki stóp procentowych. Indywidualny Zwiększenie rentowności inwestycji w stosunku do klasycznej lokaty bankowej. Dywersyfikacja portfela inwestycyjnego (akcje, obligacje). 23

24 WYJŚCIE Z INWESTYCJI Szybkość wyjścia z inwestycji związana jest z istnieniem rynku wtórnego i płynnością obligacji. Na płynność wpływa charakter oferty: publiczna, której warunki są określone w ustawie o ofercie publicznej oraz niepubliczna (prywatna). Brak możliwości szybkiego wycofania zaangażowanych środków istotnie ogranicza popyt i jednocześnie wpływa na wycenę instrumentu (oczekiwanie inwestora do uzyskania dyskonta za brak płynności obejmowanych walorów). Jednym ze sposobów zwiększenia zainteresowania inwestorów papierami wartościowymi danej spółki jest ich wprowadzenie do obrotu giełdowego. 24

25 OFERTA PUBLICZNA Ofertą publiczną obligacji jest udostępnianie, co najmniej 150 osobom lub nieoznaczonym adresatom, w dowolnej formie i w dowolny sposób, informacji o tych obligacjach i warunkach dotyczących ich nabycia, stanowiących dostateczną podstawę do podjęcia decyzji o odpłatnym nabyciu tych obligacji. Oferta publiczna wymaga sporządzenia publicznego prospektu emisyjnego lub memorandum informacyjnego, zatwierdzenia go przez Komisję oraz udostępnienia go do publicznej wiadomości. Przeprowadzenie oferty publicznej wymaga zawarcia umowy z domem maklerskim, który będzie pełnił funkcję Oferującego. Podmiot taki przygotowuje i prowadzi proces emisji oraz koordynuje działania innych podmiotów uczestniczących w tym procesie, jak: firma konsultingowa, kancelaria prawna, audytor, agencja reklamowa. Oferujący przyjmuje zapisy na obligacje za pośrednictwem swoich placówek. Może również utworzyć konsorcjum dystrybucyjne, co zwiększa szansę powodzenia emisji. 25

26 OFERTA PRYWATNA Ofertą prywatną jest proponowanie nabycia papierów wartościowych skierowane do najwyżej 149 imiennie wskazanych inwestorów. Nie jest wymagane sporządzanie prospektu emisyjnego, ani memorandum informacyjnego. Emitent sporządza Warunki Emisji opracowane zgodnie z ustawą o obligacjach i udostępnia je osobom, do których kieruje ofertę. Jeżeli obligacje wydawane są w formie dokumentu emitent wydaje obligatariuszowi dokument obligacji, jeżeli w formie zdematerializowanej winny być one zarejestrowane na rachunku prowadzonym przez uprawniony podmiot, którym może być firma inwestycyjna, np. dom maklerski, bank lub Krajowy Depozyt. Podmiot prowadzący rejestr posiadaczy obligacji zapewnia również obsługę wypłaty świadczeń związanych z obligacjami odsetek i ich wykupu. Oferta niepubliczna może być prowadzona bez pośrednictwa firmy inwestycyjnej, aczkolwiek współpraca z taką instytucją lub bankiem pomoże przygotować profesjonalnie ofertę oraz skutecznie przeprowadzić sprzedaż. 26

27 PORÓWNANIE CECH EMISJI PUBLICZNEJ I PRYWATNEJ Źródło: Catalyst. 27

28 WPROWADZENIE OBLIGACJI NA RYNEK KAPITAŁOWY Główne uwarunkowania prawne: Ustawa o obligacjach z dnia 29 czerwca 1995 roku. Ustawa o zmianie ustawy o obligacjach z 29 czerwca 2000 roku. Regulamin Giełdy Papierów Wartościowych. Zasady Działania Catalyst. Korzyści dla emitenta: Zwiększenie płynności notowanych walorów. Ułatwiony dostęp do kapitału. Alternatywne źródło kapitału. Zwiększenie wiarygodności firmy w obrocie rynkowym. Niejednokrotnie krok przed emisją akcji. 28

29 CATALYST Rynek obligacji Catalyst rozpoczął działalność 30 września 2009 roku. Prowadzony jest na platformach transakcyjnych Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i BondSpot. Catalyst tworzą cztery platformy obrotu. Dwie platformy prowadzone przez GPW w formule rynku regulowanego i ASO. Jednostką transakcyjną jest jedna obligacja. Analogiczne dwa rynki są prowadzone przez BondSpot gdzie jednostka transakcyjna ma wartość co najmniej 100 tys. zł. Wszystkie przeznaczone są dla skarbowych i nieskarbowych instrumentów dłużnych - obligacji komunalnych, korporacyjnych oraz listów zastawnych. Taka architektura Catalyst sprawia, że jest on dostosowany do emisji o różnych wielkościach i różnej charakterystyce, a także do potrzeb różnych inwestorów hurtowych i detalicznych, instytucjonalnych i indywidualnych. Zasady notowań sesyjnych na rynkach regulowanych i alternatywnych są identyczne. Jedyne różnice dotyczą sposobu zawierania transakcji pakietowych. Na wszystkich rynkach tworzących Catalyst realizacja transakcji gwarantowana jest przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych, a na emitentach spoczywają obowiązki informacyjne dotyczące raportów bieżących i okresowych. 29

30 STRUKTURA EMITENTÓW NA CATALYST (1) Wartość długu na jedno przedsiębiorstwo w latach była blisko trzykrotnie wyższa dla przedsiębiorstw spoza rynku Catalyst (158 M PLN vs. 56 M PLN). Dominującą grupę emitentów stanowiły w tym czasie spółki akcyjne (85%), 42% z nich notowana była na GPW, 26% notowanych było na NewConnect, a 1/3 stanowiły podmioty rynku pozagiełdowego. Jedynie 15% stanowiły spółki z o.o. Relacja emitentów notowanych na GPW i NewConnect w stosunku do przedsiębiorstw funkcjonujących poza rynkiem zorganizowanym wynosiła 59% do 41%. Najliczniej reprezentowany był w tym czasie sektor przemysłowy (blisko połowa spółek), z czego spółki deweloperskie stanowiły 47%. Drugą połowę rynku stanowiły niemal równo sektor finansów (inne usługi finansowe: windykacja, venture capital i pośrednictwo finansowe) i sektor usług, z czego blisko połowę stanowiły przedsiębiorstwa handlowe (27%) i firmy informatyczne (21%). 30

31 STRUKTURA EMITENTÓW NA CATALYST (2) Na koniec 2012 r. największą wartość zadłużenia, przy jednej z najmniejszych liczebności, wykazywały przedsiębiorstwa z branży paliwowej, przed najliczniejszą branżą deweloperską, oraz branżą finansową. Obligacje lokowane były przede wszystkim w alternatywnym systemie obrotu (dominująca liczba podmiotów wprowadzająca obligacje i dynamicznie rosnąca liczba notowanych instrumentów). Równolegle, choć wolniej rozwijał się system obrotu prowadzony w formule rynku hurtowego. W tym czasie marginalne znaczenie miał rynek regulowany zarówno w aspekcie segmentu detalicznego, jak i hurtowego (debiut jedynie 4 spółek na rynku detalicznym, z czego 2 oferowały serie obligacji równolegle względem ASO, a rynek hurtowy rynku regulowanego kreował zaledwie 1 emitent). 31

32 NOTOWANIA OBLIGACJI KORPORACYJNYCH NA CATALYST Na koniec 2012 roku, rynek Catalyst skupiał 31,4% ogółu obligacji reprezentujących zadłużenie przedsiębiorstw. Na dzień notowanych było 375 serii 148 emitentów korporacyjnych o wartości 53,4 mld PLN oraz 20 serii 7 emitentów o wartości 2,1 mld EUR. Źródło: Catalyst. 32

33 NOTOWANIA OBLIGACJI KORPORACYJNYCH NA CATALYST Źródło: BondSpot 33

34 STATYSTYKA EMISJI WPROWADZONYCH NA CATALYST Źródło: BondSpot stan na

35 AGENCI EMISJI OBLIGACJI Złożona natura rynku kapitałowego wymaga zatrudnienia przez emitenta specjalistycznego zewnętrznego pośrednika (agenta) w zakresie przygotowania oferty jak i jej wprowadzenia na rynek. Usługi te świadczone są przede wszystkim przez domy maklerskie i banki prowadzące działalność maklerską. Banki i domy maklerskie pełnią również rolę animatora rynku. 13,5% ,9% 33,2% ,4% Domy maklerskie Banki prowadzące działalność maklerską Autoryzowani doradcy rynku NewConnect Autoryzowani doradcy rynku Catalyst 31,0% Pekao BRE Bank Noble Securities PKO BP Pozostałe Źródło: Fitch Polska, stan na

36 AGENCI EMISJI EUROOBLIGACJI Źródło: IFR, dane za okres od do

37 ZAUFANIE Wymogi formalne to jedno, a zainteresowanie inwestorów oferowanymi lub znajdującymi się w obrocie walorami to drugie. Najtrudniejsza praca emitenta jest do wykonania po debiucie. Jej celem jest zyskanie zaufania inwestorów, które zaprocentuje i bezpośrednio będzie wpływać na wzrost wartości przedsiębiorstwa. To z kolei warunkuje sukces kolejnych emisji i dostępność kapitału na finansowanie działań rozwojowych w przyszłości. Bank organizuje finansowania Lotniska Obligacje do 600 mln zł pozwolą przeprowadzić inwestycje Lotniska Chopina za 822 mln zł. W tym roku decyzja o kolejnych emisjach. Puls Biznesu, r. E-Kancelaria szuka chętnych na akcje Windykacyjna spółka nie wykupiła starych obligacji i nie znalazła chętnych na nowe. W rok notowania akcji spółki spadły o 85%. Puls Biznesu, r. 37

38 RODZAJE OBLIGACJI (1) Zakres zabezpieczenia: niezabezpieczone (przeważają na rynku), częściowo zabezpieczone (droższe i bardziej kłopotliwe), w pełni zabezpieczone, nadzabezpieczone (listy zastawne). Rodzaj świadczenia: pieniężne (oprocentowanie klasyczne obligacje), niepieniężne (z prawem zamiany na akcje, z prawem do zysku emitenta, z prawem pierwszeństwa w poborze akcji). Sposób oprocentowania: kuponowe (o stałym / zmiennym oprocentowaniu, indeksowane), dyskontowe (emitowane z dyskontem). Termin wykupu: krótkoterminowe (poniżej roku), średniotermionowe (od roku do 5 lat), długoterminowe (powyżej 5 lat), wieczyste, z opcją wcześniejszego wykupu. 38

39 RODZAJE OBLIGACJI (2) Tryb emisji / rodzaj obrotu walorów: subskrypcja publiczna / obrót publiczny, subskrypcja niepubliczna / obrót prywatny. Źródło pokrycia zobowiązań: obligacje ogólne (ogólne dochody przedsiębiorstwa), obligacje przychodowe (dochody z finansowanego projektu). Rodzaj emitenta: skarbu państwa, banku centralnego, komunalne, banków, przedsiębiorstw. Sposób oznaczenia obligatariusza: imienne, na okaziciela. 39

40 RODZAJE OBLIGACJI (3) Miejsce emisji: obligacje krajowe, obligacje międzynarodowe (zagraniczne, euroobligacje, globalne). Ryzyko inwestora: obligacje o ratingu inwestycyjnym, obligacje o ratingu sub-inwestycyjnym (śmieciowe, HY). Zabezpieczenie emisji: bez gwarancji sukcesu emisji, z gwarancją sukcesu emisji (underwritting). Komponent kredytowy: kredyt opakowany w obligację, kredyt pomostowy do obligacji, Obligacje klasyczne (nie powiązane z kredytem). Forma: fizyczna, zdematerializowana. 40

41 RODZAJE OBLIGACJI (4) Przedmiot zabezpieczenia: o ogólnym zabezpieczeniu, zabezpieczone hipoteką, zabezpieczone zastawem, zabezpieczone zespołem aktywów, zabezpieczone poręczeniem, zabezpieczone w inny sposób. Waluta: jednowalutowe dwuwalutowe, z opcją wyboru waluty. Kierunek emisji (względem emitenta): zewnętrzne, wewnętrzne. 41

42 FUNKCJE OBLIGACJI Kredytowa alternatywny instrument dłużny dla emitenta. Lokacyjna druga strona funkcji kredytowej (inwestora). Obiegowa zapewnienie obrotu wtórnego papierami wartościowymi. Płatnicza świadczenie poprzez przeniesienie własności. Gwarancyjna egzekucja świadczenia na podstawie legitymacji jaką zapewnia papier wartościowy. 42

43 RYNEK OBLIGACJI 2014 PRZYKŁADOWE EMISJE (1) 43

44 RYNEK OBLIGACJI 2014 PRZYKŁADOWE EMISJE (2) Źródło: Fitch Polska 44

45 FILARY ROZWOJU RYNKU OBLIGACJI Wzrost znaczenia obligacji jako elastycznej formy finansowania potrzeb kapitałowych przedsiębiorstw. Rozwój infrastruktury instrumentów dłużnych. Tendencje kształtujące popytową stronę rynku. 45

46 OBLIGACJA JAKO INSTRUMENT FINANSOWANIA Perspektywa makroekonomiczna wysoki potencjał wzrostu gospodarczego w Polsce w środowisku niskich stóp procentowych. Popyt na kapitał wzrost zapotrzebowania przedsiębiorstw na długoterminowe finansowanie zewnętrzne. Polityka Państwa inwestycje infrastrukturalne (ogólnopolskie i lokalne), PIR wsparcie projektów inwestycyjnych oraz polityka UE napływ środków pomocowych z UE. Kryzys na rynku finansowym dynamiczny wzrost znaczenia obligacji jako alternatywnej, w stosunku do kredytu bankowego, formy finansowania potrzeb kapitałowych. Inicjatywy wspierające dywersyfikację źródeł finansowania podmiotów gospodarczych np. nowa inicjatywa KE w sprawie Unii rynków kapitałowych mająca na celu zapewnienie wzrostu udziału finansowania poprzez rynek kapitałowy. 46

47 ROZWÓJ INFRASTRUKTURY RYNKOWEJ Zmiany prawne międzynarodowe (MIFID II i MIFIR) oraz regulacji krajowych (procedowana zmiana pakietu ustaw w zakresie listów zastawnych) wspierające rozwój rynków zorganizowanych jako transparentnych i bezpiecznych form zawierania transakcji. Postęp technologiczny platform obrotu umożliwiający dostęp do wielu platform oraz koncentrację kwotowań i płynności rynków. Sukcesywny wzrost udziału platform funkcjonujących w formule zorganizowanego obrotu (posiadających status rynku regulowanego lub alternatywnego systemu obrotu) na rynku europejskim. Obecność banków jako głównych uczestników europejskich rynków obligacji pozostająca w korelacji z dominującymi modelami organizacyjnymi rynków instrumentów dłużnych: dealerskim i hybrydowym. 47

48 TENDENCJE KSZTAŁTUJĄCE POPYT Tendencje demograficzne oraz zmiana systemu emerytalnego. Wzrost znaczenia obligacji jako pełnoprawnej i atrakcyjnej formy długookresowego inwestowania. Instrument zapewniający możliwość dywersyfikacji ryzyka inwestycyjnego elastycznego zarządzania ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem kredytowym. Szeroko rosnąca baza inwestorów instytucjonalnych i indywidualnych. Niewykorzystany rezerwuar płynnościowy sektora bankowego w Polsce. 48

49 PROBLEMY ROZWOJU RYNEK PIERWOTNY Brak synergii pomiędzy sektorem bankowym a rynkiem kapitałowym podstawowy problem całego rynku instrumentów dłużnych. Wysoka konkurencja bankowa banki wciąż są największą grupą inwestorów na rynku pierwotnym. Praktyki i bariery regulacyjne w zakresie oferty publicznej (koszty i czas procedury prospektowej) ograniczają potencjał szerokiej dystrybucji, sprzyjają emisjom prywatnym oraz utrwalają niekorzystną strukturę inwestorów (niski udział funduszy obligacyjnych). Brak niezależnej wyceny ryzyka kredytowego (ratingu) podnosi koszt pozyskania kapitału i skraca średni okres zapadalności. Niska wiedza emitentów w zakresie obligacji i polityki emisyjnej. 49

50 PROBLEMY ROZWOJU RYNEK WTÓRNY Brak animatorów profesjonalnie upłynniających rynek dla brokerów obligacji. Bariery regulacyjne w dostępie banków (największych organizatorów, inwestorów oraz dostarczycieli płynności) do obrotu zorganizowanego. Bariera niezależnej wyceny ryzyka kredytowego (ratingu) bariera kosztowa oraz złe praktyki inwestorów mające negatywny wpływ na reputację rynku. Niewłaściwa segmentacja rynku wtórnego słaba koncentracja popytu i podaży. Nieadekwatna konstrukcja obligacji (płynny kupon) nie sprzyja płynności, skraca horyzont inwestycyjny, sprzyja strategii kup i trzymaj i generuje dodatkowe ryzyko kredytowe w przypadku wzrostu stóp procentowych, co w efekcie zwiększa marżę kredytową. Brak rynku odkupu (repo) dla obligacji korporacyjnych. 50

51 PROPONOWANE DZIAŁANIA Wyeliminowanie barier regulacyjnych w zakresie dostępu banków do obrotu zorganizowanego oraz zapewnienie inwestorom oraz emitentom narzędzi do niezależnej wyceny ryzyka kredytowego. Standaryzacja konstrukcji emisji obligacji - zapewnienie dużych, płynnych emisji opartych o stały kupon. Reorganizacja rynku wtórnego obligacji w celu poprawy jego przejrzystości, płynności oraz prawidłowej wyceny dłużnych papierów wartościowych. Usprawnienie systemu wymiaru sprawiedliwości w zakresie obsługi sytuacji kryzysowych braku terminowego wykupu, upadłości emitenta, kosztów postępowania upadłościowego. Stworzenie właściwych warunków wykonywania funkcji animatora i rozwój transakcji wspierających płynność rynku kasowego (repo na obligacjach nieskarbowych). Źródło: XV Konferencja Programowa Izby Domów Maklerskich,

52 PODSUMOWANIE (1) Emisja obligacji stanowi atrakcyjny instrument finansowania działalności przedsiębiorstwa zarówno w zakresie długości jak i wielkości możliwego do pozyskania finansowania. Dodatkowym atutem jest szansa osiągnięcia efektu marketingowego. Pewnym niedostatkiem pozostaje koszt procedury emisyjnej oraz problem obciążeń spółki w momencie wykupu instrumentu. U podstaw ograniczeń rozwoju rynku obligacji korporacyjnych leżą przede wszystkim uwarunkowania o charakterze mikroekonomicznym odnoszące się do jego uczestników. Bariery po stronie emitentów dotyczą parametrów długu plasowanego na rynku, głównie w obszarze oprocentowania podwyższonego w stosunku do poziomu ryzyka walorów, wynikającego często z braku noty ratingowej. Bariery po stronie pośredników finansowych to przede wszystkim niewystarczająca specjalizacja usług oferowanych na rynku obligacji, wąskie kanały dystrybucji oraz niska sprawność rynków niezorganizowanych. 52

53 PODSUMOWANIE (2) Emisja obligacji w kontekście finansowania działalności przedsiębiorstwa nabiera znaczenia wraz z niekorzystną zmianą uwarunkowań zewnętrznych determinujących dostępność i skalę finansowania bankowego. W okresie spowolnienia gospodarczego rynek kapitałowy stanowi istotne zaplecze dla podmiotów wykazujących trudności w pozyskaniu funduszy z alternatywnych źródeł finansowania. W ostatnich latach krajowy rynek obligacji korporacyjnych skupiał aktywność przedsiębiorstw reprezentujących branże o podwyższonym poziomie ryzyka. W konsekwencji nabierał on cech rynku instrumentów wysokodochodowych, niespełniających standardów ryzyka zdecydowanej części inwestorów. Wspomniany problem dodatkowo podkreśla rosnąca skala upadłości emitentów. 53

54 PODSUMOWANIE (3) Mimo dynamicznego wzrostu w ostatnich latach, polski rynek obligacji korporacyjnych jest nadal na początkowym etapie rozwoju. Zasadnicze elementy rynku obligacji korporacyjnych, w których upatrywać należy podstaw dla jego dalszego rozwoju stanowią rynek Catalyst, niezależne (niebankowe) domy maklerskie (przy założeniu określonych wyżej przeobrażeń) oraz powołanie przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie Instytutu Analiz i Ratingu. Rozwinięty i wiarygodny rynek obligacji korporacyjnych jest niezbędny dla zrównoważonego finansowania gospodarki poprzez długoterminowy kapitał dłużny i stanowi szansę dla rozwoju usług bankowości inwestycyjnej i usług maklerskich w Polsce. 54

55 55

56 ANDRZEJ DŻURYK Dyrektor Biura w Gdańsku banku Société Générale S.A. Oddział w Polsce. Praktyk z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem na stanowiskach kierowniczych w obszarze bankowości korporacyjnej i detalicznej. Pracował jako Szef Pionu Mikroprzedsiębiorstw w Banku Handlowym w Warszawie S.A., Zastępca Bankowości Korporacyjnej w ING Barings Oddział w Warszawie oraz Zastępca Dyrektora Departamentu Marketingu i Rozwoju w Banku Gdańskim SA. Ukończył szereg specjalistycznych szkoleń z zakresu zarządzania i bankowości, w tym organizowanych przez DC Gardner, Euromoney, Global Markets Consultants, Salans, Centre de Formation de la Profession Bancaire, International Development Ireland, Huthwaite International. Twórca systemu informacji marketingowej i szeregu narzędzi z zakresu wspomagania zarządzania w środowisku międzynarodowym. Doktorant w Katedrze Bankowości Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego. Absolwent Gdańskiej Akademii Bankowej oraz Wydziału Zarządzania (dawniej Wydziału Produkcji) i Wydziału Ekonomicznego (dawniej Wydziału Ekonomiki Transportu) Uniwersytetu Gdańskiego. Honorowy obywatel South Bend w stanie Indiana, U.S.A. 56

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r.

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Trendy i możliwości Perspektywa makroekonomiczna - wysoki potencjał wzrostu w Polsce Popyt na kapitał - Wzrost zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012

Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012 Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012 GŁÓWNY RYNEK AKCJI GPW Kapitalizacja spółek na GPW (mld zł) Spółki krajowe (mld zł) Spółki zagraniczne (mld zł)

Bardziej szczegółowo

Oferta GPW dla samorządów. Emisja akcji i obligacji. Maj 2011

Oferta GPW dla samorządów. Emisja akcji i obligacji. Maj 2011 Oferta GPW dla samorządów. Emisja akcji i obligacji. Maj 2011 GŁÓWNY RYNEK AKCJI GPW Kapitalizacja spółek na GPW (mld zł) 1Q 2011: 10 debiutów na Głównym Rynku, w tym 2 spółki zagraniczne i 3 przeniesienia

Bardziej szczegółowo

Rola rynku obligacji Catalyst w finansowaniu rozwoju samorządów. Warszawa, 9 maja 2013

Rola rynku obligacji Catalyst w finansowaniu rozwoju samorządów. Warszawa, 9 maja 2013 Rola rynku obligacji Catalyst w finansowaniu rozwoju samorządów Warszawa, 9 maja 2013 Rynek obligacji nieskarbowych w Polsce Wartość rynku nieskarbowych instrumentów dłużnych do PKB w Polsce i na świecie

Bardziej szczegółowo

Papiery komercyjne, Bankowe papiery wartościowe. Ernest Zapendowski Maciej Gawarecki

Papiery komercyjne, Bankowe papiery wartościowe. Ernest Zapendowski Maciej Gawarecki Papiery komercyjne, Bankowe papiery wartościowe Ernest Zapendowski Maciej Gawarecki Plan prezentacji Papiery komercyjne Bankowe papiery wartościowe: Listy Zastawne Certyfikaty depozytowe Bony oszczędnościowe

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Charakterystyka:

Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Charakterystyka: ogół transakcji kupna-sprzedaŝy, których przedmiotem są instrumenty finansowe o okresie wykupu dłuŝszym od roku; środki uzyskane z emisji tych instrumentów mogą być przeznaczone na działalność rozwojową

Bardziej szczegółowo

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom,

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, Obligacje Obligacje Teraz pora zająć się obligacjami.. Wbrew pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, jak i emitentom. Definicja

Bardziej szczegółowo

Najlepsze miejsce. do obrotu obligacjami w Polsce

Najlepsze miejsce. do obrotu obligacjami w Polsce Najlepsze miejsce do obrotu obligacjami w Polsce GRUPAKAPITAŁOWAGPW BondSpot S.A. doświadczenie i rozwój BondSpot S.A. jest drugą, obok Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., instytucją na polskim

Bardziej szczegółowo

Obligacje korporacyjne. marzec 2013

Obligacje korporacyjne. marzec 2013 Obligacje korporacyjne marzec 2013 Catalyst platforma obrotu obligacjami Rynek wtórny dla obligacji Pierwszy zorganizowany rynek obrotu papierami dłużnymi w Polsce GPW Nowatorskie rozwiązanie łączące w

Bardziej szczegółowo

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Wykład: Rynki finansowe część I prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Zasadnicza część rynku finansowego służy pozyskiwaniu kapitału Rynek pozyskiwania kapitału to: 1. Rynek pozyskiwania

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

Obligacje i rynek Catalyst

Obligacje i rynek Catalyst Obligacje i rynek Catalyst Czym są obligacje? Emitent otrzymuje od inwestora środki pieniężne na zrealizowanie inwestycji, w zamian za co wydaje mu obligacje, a więc papiery wartościowe, w których stwierdza,

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania

Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania Możliwości pozyskania środków pieniężnych Przedsiębiorstwo Finansowanie Aktywa Trwałe Aktywa Obrotowe Pasywa Kapitały Własne Kapitał Obcy Kapitał

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości dla samorządów. Robert Kwiatkowski Dział Rozwoju Rynku

Nowe możliwości dla samorządów. Robert Kwiatkowski Dział Rozwoju Rynku Catalyst rok później Nowe możliwości dla samorządów Robert Kwiatkowski Dział Rozwoju Rynku Co to jest Catalyst? Obszar handlu detalicznego Obligacje Samorządowe Inwestorzy Uczestnicy Catalyst Banki Obszar

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Catalyst Oferta GPW dla samorządów. Beata Kacprzyk GPW Kwiecieo 2011

Catalyst Oferta GPW dla samorządów. Beata Kacprzyk GPW Kwiecieo 2011 Catalyst Oferta GPW dla samorządów Beata Kacprzyk GPW Kwiecieo 2011 Catalyst to pierwszy zorganizowany rynek obrotu papierami dłużnymi w Polsce nowatorskie rozwiązanie łączące w sobie cechy rynku regulowanego

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY EMISJI OBLIGACJI - Spotkanie Koła Naukowego Prawa Spółek WPiA UW. adw. Leszek Rydzewski, LL.M.

WYBRANE ASPEKTY EMISJI OBLIGACJI - Spotkanie Koła Naukowego Prawa Spółek WPiA UW. adw. Leszek Rydzewski, LL.M. WYBRANE ASPEKTY EMISJI OBLIGACJI - Spotkanie Koła Naukowego Prawa Spółek WPiA UW adw. Leszek Rydzewski, LL.M. Program Zagadnienia wprowadzające Istota obligacji Źródła regulacji Funkcja ekonomiczna Cechy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

NOTA INFORMACYJNA DLA OBLIGACJI SERII A SPÓŁKI RUBICON PARTNERS NFI SA. obligacje zdefiniowane w punkcie 2 poniżej

NOTA INFORMACYJNA DLA OBLIGACJI SERII A SPÓŁKI RUBICON PARTNERS NFI SA. obligacje zdefiniowane w punkcie 2 poniżej NOTA INFORMACYJNA DLA OBLIGACJI SERII A SPÓŁKI RUBICON PARTNERS NFI SA Definicje i skróty Emitent Obligacje Odsetki Rubicon Partners NFI SA obligacje zdefiniowane w punkcie 2 poniżej odsetki od Obligacji,

Bardziej szczegółowo

CATALYST nowy rynek obligacji. Łódź, 3 grudnia 2009 r.

CATALYST nowy rynek obligacji. Łódź, 3 grudnia 2009 r. CATALYST nowy rynek obligacji Łódź, 3 grudnia 2009 r. 1 Wartość emisji jako % PKB 180,00% Wartość emisji papierów dłużnych wyemitowanych przez przedsiębiorstwa i instytucje finansowe jako % PKB 160,00%

Bardziej szczegółowo

Obligacje. Nieograniczone możliwości inwestowania

Obligacje. Nieograniczone możliwości inwestowania Obligacje Nieograniczone możliwości inwestowania Spis treści Obligacje... Kryteria podziału Obligacji... Rentowność a cena... Obligacje z Dyskontem i Premią... Przykład Obligacji... Jak inwestować w Obligacje?...

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Architektura rynku kapitałowego w Polsce 10 października 2011 Założenia: Rynek kapitałowy to rynek funduszy średnio i długoterminowych Rynek kapitałowy składa

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Rynku Pieniężnego

Instrumenty Rynku Pieniężnego Rodzaje i opis instrumentów finansowych wchodzących w skład portfeli Definicje pojęć użytych w opisie instrumentów Zmienność ceny miara niepewności co do przyszłej wartości instrumentu finansowego, im

Bardziej szczegółowo

OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY. Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014

OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY. Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014 OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014 Cykl rozwoju firmy, czyli od pomysłu do spółki giełdowej Zysk Pomysł Zasiew Startup Crowdfunding

Bardziej szczegółowo

Kto buduje efektywne rynki krajowe? Wartość emisji obligacji przedsiębiorstw jako % PKB zadłużenie krajowe 25,0%

Kto buduje efektywne rynki krajowe? Wartość emisji obligacji przedsiębiorstw jako % PKB zadłużenie krajowe 25,0% 1 Kto buduje efektywne rynki krajowe? Wartość emisji obligacji przedsiębiorstw jako % PKB zadłużenie krajowe 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% %PKB 5,0% 0,0% Dane na koniec 2011 r. Źródło: ECB, Bank for International

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014 Rynek kapitałowy jak skutecznie pozyskać środki na rozwój Gdańsk Styczeń 2014 Plan spotkania Kapitał na rozwój firmy Możliwości pozyskania finansowania na rozwój Kapitał z Giełdy specjalna oferta dla małych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH

OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH Jachranka, 19 stycznia 2010 r. www.sgb.pl PLAN PREZENTACJI Samorządy i przedsiębiorstwa strategicznymi partnerami

Bardziej szczegółowo

Nota Informacyjna dla Obligacji Serii C BUDOSTAL-5 S.A.

Nota Informacyjna dla Obligacji Serii C BUDOSTAL-5 S.A. Załącznik nr 2 do Raportu bieżącego 21/2011 BUDOSTAL-5 S.A. Nota Informacyjna dla Obligacji Serii C BUDOSTAL-5 S.A. A. Informacje wstępne 1. Podstawa prawna Niniejsza Nota Informacyjna została sporządzona

Bardziej szczegółowo

Wybrane możliwości finansowania na rynku kapitałowym Instrumenty dłużne samorządy i przedsiębiorstwa rynek niepubliczny

Wybrane możliwości finansowania na rynku kapitałowym Instrumenty dłużne samorządy i przedsiębiorstwa rynek niepubliczny Wybrane możliwości finansowania na rynku kapitałowym Instrumenty dłużne samorządy i przedsiębiorstwa rynek niepubliczny Łódź, grudzień 2008 Niniejszy materiał jest materiałem informacyjnym jedynie dla

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Obowiązuje od 5.11.2012 r. ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH W związku z rozszerzeniem oferty Towarzystwa o nowe ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe przedstawiamy Aneks do Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE maj 2014 r. DEFINICJA I GŁÓWNE CECHY OBLIGACJI Obligacja - jest papierem wartościowym emitowanym w seriach, w którym Emitent (jednostka samorządowa)

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Rozwój systemu finansowego w Polsce Warszawa 213 Struktura systemu finansowego (1) 2 Struktura aktywów systemu finansowego w Polsce w latach 25-VI 213 1 % 8 6 4 2 25 26

Bardziej szczegółowo

Rynek obligacji korporacyjnych, hipotecznych i samorządowych w Polsce 2010, GAB PATRONAT HONOROWY

Rynek obligacji korporacyjnych, hipotecznych i samorządowych w Polsce 2010, GAB PATRONAT HONOROWY Termin: 4 października 2011 Miejsce: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. (Sala Notowań) Rynek obligacji korporacyjnych, hipotecznych i samorządowych w Polsce 2010, GAB PATRONAT HONOROWY PARTNERZY

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

CREDITIA S.A. z siedzibą w Poznaniu to holding prowadzący działalność na rynku usług pozabankowych poprzez spółki zależne:

CREDITIA S.A. z siedzibą w Poznaniu to holding prowadzący działalność na rynku usług pozabankowych poprzez spółki zależne: Rynek Rynek szybkich pożyczek konsumenckich jest w fazie dynamicznego rozwoju. Pożyczki pozabankowe cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem zarówno osób, które nie mają możliwości skorzystania z oferty

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Poz. 34. KOMUNIKAT Nr 42 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH. z dnia 24 czerwca 2015 r.

Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Poz. 34. KOMUNIKAT Nr 42 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH. z dnia 24 czerwca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Poz. 34 KOMUNIKAT Nr 42 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie zakresu

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INWESTYCJI W ENERGETYCE - EMISJE OBLIGACJI

FINANSOWANIE INWESTYCJI W ENERGETYCE - EMISJE OBLIGACJI FINANSOWANIE INWESTYCJI W ENERGETYCE - EMISJE OBLIGACJI INSTRUMENTY DŁUśNE ŚREDNIO I DŁUGOTERMINOWEGO FINANSOWANIA INWESTYCJI W ENERGETYCE - Kredyt inwestycyjny najczęściej stosowany instrument finansowania

Bardziej szczegółowo

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE Bojszowy, 7 listopada 2013 r. DEFINICJA I GŁÓWNE CECHY OBLIGACJI Obligacja - jest papierem wartościowym emitowanym w seriach, w którym Emitent

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji samorządowych w formie emisji obligacji. 1 październik, 2015

Finansowanie inwestycji samorządowych w formie emisji obligacji. 1 październik, 2015 Finansowanie inwestycji samorządowych w formie emisji obligacji 1 październik, 2015 1 I. Rynek obligacji komunalnych w Polsce 2 Przyrost wartości emisji obligacji długoterminowych w Polsce 3 Struktura

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Grupa BEST Prezentacja wyników finansowych za I półrocze 2015 r.

Grupa BEST Prezentacja wyników finansowych za I półrocze 2015 r. Grupa BEST Prezentacja wyników finansowych za I półrocze 2015 r. 27 sierpnia 2015 r. 1 I 27 NOTA PRAWNA Niniejsza prezentacja ma charakter wyłącznie promocyjny. Jedynym prawnym źródłem informacji o ofercie

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik

PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik Katowice 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 I. WPŁYW ROZWOJU RYNKU KAPITAŁOWEGO NA WYBORY WSPÓŁCZESNEGO - PRZEDSIĘBIORSTWA 13 1.

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA NA RYNKU OBLIGACJI KORPORACYJNYCH W 2014 ROKU

SYTUACJA NA RYNKU OBLIGACJI KORPORACYJNYCH W 2014 ROKU SYTUACJA NA RYNKU OBLIGACJI KORPORACYJNYCH W 2014 ROKU MACIEJ KABAT Główny Analityk INVISTA Dom Maklerski S.A. Warszawa, styczeń 2015 r. Rok 2014 był na rynku obligacji korporacyjnych wyjątkowy Rynek długu

Bardziej szczegółowo

Wanda Kukla biuro@redmount.pl

Wanda Kukla biuro@redmount.pl Wanda Kukla biuro@redmount.pl JAK ZDOBYĆ ŚRODKI NA ROZWÓJ GMINY : W SPOSÓB RELATYWNIE TANI, RELATYWNIE SZYBKO, ORAZ TAK, ABY ZNACZĄCO NIE POGŁEBIAĆ ZADŁUŻENIA GMINY O B L I G A C J E OBLIGACJE PRZYCHODOWE

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 11

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 11 Tytuł: Przedsiębiorstwo na rynku kapitałowym. Operacje giełdowe rynku publicznego i niepublicznego Autorzy: Radosław Pastusiak Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2010 Opis: Książka "Przedsiębiorstwo na

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE PRZEDSIĘBIORSTW POPRZEZ EMISJĘ AKCJI ORAZ DŁUGU

FINANSOWANIE PRZEDSIĘBIORSTW POPRZEZ EMISJĘ AKCJI ORAZ DŁUGU Chorzów, 07 kwiecień 20111 SŁUCHAMY NASZYCH KLIENTÓW FINANSOWANIE PRZEDSIĘBIORSTW POPRZEZ EMISJĘ AKCJI ORAZ DŁUGU PODSUMOWANIE O NAS Działamy na rynku kapitałowym od 1996 roku, a od grudnia 2005 jako akcjonariusze

Bardziej szczegółowo

Instytucje rynku kapitałowego

Instytucje rynku kapitałowego Instytucje rynku kapitałowego Współczesny, regulowany rynek kapitałowy nie mógłby istnieć bez instytucji, które zajmują się jego nadzorowaniem, zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu, a także pośredniczeniem.

Bardziej szczegółowo

Raport Catalyst: rynek obligacji w 2014 roku

Raport Catalyst: rynek obligacji w 2014 roku Patronat: Raport Catalyst: rynek obligacji w 2014 roku maj 2015 Co w raporcie? Podsumowanie rozwoju rynku Catalyst Wielkość rynku Płynność rynku Catalyst na tle rynków obligacji Europy Środkowo-Wschodniej

Bardziej szczegółowo

Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe

Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe Warszawa, 06 maja 2010 r. Agenda Wyniki sprzedażowe Pioneer Pekao TFI Rynek obligacji nieskarbowych Odpowiedź Pioneer Pekao TFI nowe produkty Strona 2 Wyniki

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Standaryzacja pozwoli także na płynne wprowadzenie obligacji do notowań na platformie CATALYST.

WSTĘP. Standaryzacja pozwoli także na płynne wprowadzenie obligacji do notowań na platformie CATALYST. REKOMENDACJA w sprawie niektórych warunków technicznych emisji obligacji komunalnych, które nie zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym i o wartości emisji niższej niż 100 mln zł Niniejsza Rekomendacja

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Tytuł: Papiery wartościowe na rynku pieniężnym i kapitałowym. Autorzy: Sławomir Antkiewicz

Opis: Spis treści: Tytuł: Papiery wartościowe na rynku pieniężnym i kapitałowym. Autorzy: Sławomir Antkiewicz Tytuł: Papiery wartościowe na rynku pieniężnym i kapitałowym. Autorzy: Sławomir Antkiewicz Opis: Wraz z rozwojem rynku kapitałowego i pieniężnego w Polsce rośnie znaczenie znajomości konstrukcji i stosowania

Bardziej szczegółowo

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA [AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA :Y Podręcznik akademicki Spis treś«wprowadzenie 11 Rozdział 1 System bankowy w Polsce 13 1.1. Organizacja i funkcjonowanie systemu bankowego 13 1.2. Instytucje centralne

Bardziej szczegółowo

OBLIGACJE PRZEDSIĘBIORSTW

OBLIGACJE PRZEDSIĘBIORSTW OBLIGACJE PRZEDSIĘBIORSTW GDAŃSK 2014 Agenda 1. Czym jest obligacja? Jakie przepisy prawne regulują obligacje korporacyjne? 2. Emisja obligacji, czy kredyt? 3. Rynek obligacji przedsiębiorstw 4. Wybrane

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Nota Informacyjna. dla Obligacji Serii B zwykłych o łącznej wartości 5.300.000,00 PLN

Nota Informacyjna. dla Obligacji Serii B zwykłych o łącznej wartości 5.300.000,00 PLN Nota Informacyjna dla Obligacji Serii B zwykłych o łącznej wartości 5.300.000,00 PLN Emitent: BBI Zeneris Narodowy Fundusz Inwestycyjny Spółka Akcyjna z siedzibą: ul. Paderewskiego 7, 61-770 Poznań Oferujący:

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Premia Plus Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 20 maja 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Premia Plus Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 20 maja 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Premia Plus Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 20 maja 2010 r. art. 12 ust. 2 i 3 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy

Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. www.gpwirk.pl kapitałowy, a rynek finansowy pieniężny kapitałowy pożyczkowy walutowy instrumentów pochodnych Obejmuje

Bardziej szczegółowo

Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty.

Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty. Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty. 1. AKCJE Emitowane przez spółki akcyjne papiery wartościowe dające uprawnienia korporacyjne charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

POZYSKANIE KAPITAŁU POPRZEZ RYNEK GIEŁDOWY - KIEDY, JAK I Z KIM

POZYSKANIE KAPITAŁU POPRZEZ RYNEK GIEŁDOWY - KIEDY, JAK I Z KIM POZYSKANIE KAPITAŁU POPRZEZ RYNEK GIEŁDOWY - KIEDY, JAK I Z KIM PAŻDZIERNIK 2014 Sektor MŚP w Polsce Struktura sektora przedsiębiorstw Struktura PKB wytwarzanego przez przedsiębiorstwa Średnie i duże 0,86%

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A.

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. 21.08.2014 1. KDPW_CCP zgodnie ze swoją Polityką inwestycyjną przyjętą w drodze uchwały Zarządu KDPW_CCP S.A. inwestuje następujące rodzaje aktywów:

Bardziej szczegółowo

Intensywny rozwój rynku Treasury BondSpot Poland w 2012 roku

Intensywny rozwój rynku Treasury BondSpot Poland w 2012 roku Intensywny rozwój rynku Treasury BondSpot Poland w 2012 roku Polski hurtowy rynek obrotu obligacjami skarbowymi oraz bonami skarbowymi Treasury BondSpot Poland (TBSP) został uruchomiony w 2002 roku. Na

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Sposoby finansowania inwestycji infrastrukturalnych przez jednostki samorządu terytorialnego

Sposoby finansowania inwestycji infrastrukturalnych przez jednostki samorządu terytorialnego Sposoby finansowania inwestycji infrastrukturalnych przez jednostki samorządu terytorialnego Agenda Inwestycje infrastrukturalne Samodzielność finansowa i inwestycyjna j.s.t. Źródła finansowania inwestycji

Bardziej szczegółowo

Cel inwestycyjny i zasady polityki inwestycyjnej Funduszu

Cel inwestycyjny i zasady polityki inwestycyjnej Funduszu Zgodnie z 38 ust.1 pkt 2 Statutu Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego CitiPłynnościowy, Fundusz ogłasza następujące zmiany w treści Statutu: Cel inwestycyjny i zasady polityki inwestycyjnej

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Forum Liderów Banków Spółdzielczych Model polskiej bankowości spółdzielczej w świetle zmian regulacji unijnych Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Jerzy Pruski Prezes Zarządu BFG Warszawa, 18 września

Bardziej szczegółowo

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w sierpniu 2014 r.

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w sierpniu 2014 r. Informacja prasowa Warszawa, 15 września 2014 r. Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w sierpniu 2014 r. Sierpień był kolejnym miesiącem, w którym wartość sprzedaży obligacji Skarbu Państwa wzrosła. Wciąż

Bardziej szczegółowo

PODWÓJNA PERSPEKTYWA: EMITENT I INWESTOR (TREASURY) W JEDNYM GETIN NOBLE BANK S.A.

PODWÓJNA PERSPEKTYWA: EMITENT I INWESTOR (TREASURY) W JEDNYM GETIN NOBLE BANK S.A. PODWÓJNA PERSPEKTYWA: EMITENT I INWESTOR (TREASURY) W JEDNYM GETIN NOBLE BANK S.A. Forum Rynku instrumentów dłużnych i derywatów stopy procentowej Warszawa, maj 2013 PERSPEKTYWA: EMITENT Forum Rynku instrumentów

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji 1. Wycena Aktywów Funduszu oraz ustalenie Wartości Aktywów

Bardziej szczegółowo

Sposoby inwestowania posiadanych zasobów finansowych przez gospodarstwa domowe i podmioty gospodarcze. Rzeszów, 2011-02-22

Sposoby inwestowania posiadanych zasobów finansowych przez gospodarstwa domowe i podmioty gospodarcze. Rzeszów, 2011-02-22 Sposoby inwestowania posiadanych zasobów finansowych przez gospodarstwa domowe i podmioty gospodarcze Rzeszów, 2011-02-22 O czym będziemy mówić? Kilka informacji dotyczących rynku pieniężnego. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część pierwsza WPROWADZENIE DO PRAWA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

Spis treści. Część pierwsza WPROWADZENIE DO PRAWA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Wykaz skrótów......................................... 11 Słowo wstępne......................................... 13 Część pierwsza WPROWADZENIE DO PRAWA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH ROZDZIAŁ I. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

obligacjce.copernicus.pl Strukturyzowanie finansowania na bazie obligacji Rynek obligacji korporacyjnych i jego perspektywy Grupa Copernicus

obligacjce.copernicus.pl Strukturyzowanie finansowania na bazie obligacji Rynek obligacji korporacyjnych i jego perspektywy Grupa Copernicus obligacjce.copernicus.pl Strukturyzowanie finansowania na bazie obligacji Rynek obligacji korporacyjnych i jego perspektywy Grupa Copernicus Kiedy i dlaczego emisja obligacji jest najefektywniejszą formą

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Mgr Bogusław Wacławik Doktorant na Wydziale Finansów Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 1 Maksyma wystąpienia:

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej Spis treści Wstęp Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej 1.1. Bank jako pośrednik finansowy i dostawca płynności 1.2. Segmentacja działalności

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Parasol Funduszu Inwestycyjnego Otwartego w dniu 28 października 2011 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Parasol Funduszu Inwestycyjnego Otwartego w dniu 28 października 2011 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Parasol Funduszu Inwestycyjnego Otwartego w dniu 28 października 2011 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC Parasol Funduszu

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Inwestycje alternatywne - cechy rozszerzają katalog możliwości inwestycyjnych dostępnych na GPW dla przeciętnego inwestora

Bardziej szczegółowo

FUTURIS S.A. buduje grupę kapitałową tworząc nowe lub rozwijając istniejące przedsięwzięcia w branży finansowej.

FUTURIS S.A. buduje grupę kapitałową tworząc nowe lub rozwijając istniejące przedsięwzięcia w branży finansowej. Działalność FUTURIS S.A. buduje grupę kapitałową tworząc nowe lub rozwijając istniejące przedsięwzięcia w branży finansowej. FUTURIS S.A. wspiera spółki z grupy kapitałowej: kapitałem, doświadczeniem w

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 4 Papiery wartościowe i instrumenty finansowe Definicja papieru wartościowego i instrumentu finansowego Zarówno finansowy papier wartościowy, jak i instrument finansowy

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo