Kitesurfing: wakacje. sposób na aktywne. goeast FESTIWAL WYWIADY NAGRODY POLONICUS 2013 ROZDANE. pytaj o Twoje Miasto w polskich sklepach! s.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kitesurfing: wakacje. sposób na aktywne. goeast FESTIWAL WYWIADY NAGRODY POLONICUS 2013 ROZDANE. pytaj o Twoje Miasto w polskich sklepach! s."

Transkrypt

1 czerwiec, lipiec 2013 rok 5 nr 22 Nakład: 7500 czasopismo bezpłatne TWOJE miasto P O L O N I J N Y M A G A Z Y N P u b l i c y s t y c z n o - K U L T U R A L N Y Hessen Baden- Württemberg Rheinland- Pfalz Nordrhein- Westfalen Kitesurfing: sposób na aktywne wakacje s. 4 NAGRODY POLONICUS 2013 ROZDANE goeast FESTIWAL WYWIADY pytaj o Twoje Miasto w polskich sklepach!

2 DABROWSKI kancelaria adwokacka PRAWO PRACY (POMOC W DOCHODZENIU NIEWYPŁACONYCH WYNAGRODZEŃ) Zeil Frankfurt am Main tel.: 0049 (69) fax: 0049 (69) mobil: 0176 / PRAWO BUDOWLANE PRAWO HANDLOWE ODSZKODOWANIA POWYPADKOWE PRAWO KARNE WINDYKACJA I EGZEKUCJA WIERZYTELNOŚCI

3 Od redakcji W numerze: DZIECI Wszystkie dzieci na całym świecie są takie same lubią skakać na jednej nodze i lubią zanudzać mamę. Wszystkie dzieci na całym świecie śpiewają wesołe piosenki i byle kamyk, i byle szkiełko biorą jak skarb do ręki. Podobno dzieci na całym świecie bywają niegrzeczne czasem, lecz to nie u nas, nie w naszym mieście to gdzieś za górą, za lasem. Danuta Gellnerowa Z okazji Dnia Dziecka wszystkim naszym małym pociechom dużo uśmiechu na twarzy, tylko słonecznych i szczęśliwych dni życzą redaktorzy Twojego Miasta. Michael Kochanski i Christof Kochanski s. 4 Turystyka: Kitesurfing po polsku s. 5 Nowy rocznik DPI s. 5 Polskie korzenie kanclerz Merkel s. 6-7 Wieści polonijne: festiwal goeast s. 7 Spotkanie nadburmistrza Frankfurtu i POLintegro s. 8 Horoskop s. 9 Kalejdoskop kulinarny s. 10 Motoryzacja: sterowniki s. 11 Nagrody Polonicus 2013 s. 11 Wywiad z Barbarą Borys-Damięcką s Wieści polonijne s. 14 Wspomnienia emigranta s. 14 Palcem w oko s. 15 Porady prawne s. 16 Biznes i gospodarka: PESA s. 17 Specjalne Strefy Ekonomiczne s. 18 Sport w Twoim Mieście TWOJE MIASTO możesz otrzymać w polskich sklepach w czterech niemieckich landach: Hessen, Baden-Württemberg, Rheinland-Pfalz, Nordrhein-Westfalen. W niedzielę pod polskimi kościołami: Frankfurt nad Menem, Offenbach, Hanau, Mainz, Wiesbaden, Darmstadt, Worms i Mannheim. Redakcja przyjmuje ogłoszenia/reklamy, pobierając opłatę naliczaną od 1 cm 2. 1 cm 2 = 1,00. Najmniejsza wielkość reklamy/ogłoszenia wynosi 50 cm 2. Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych, ponadto zastrzega sobie prawo do skrótów i adiustacji tekstów przyjętych do druku. Nie ponosi również odpowiedzialności za treść reklam i ogłoszeń. Przedruki tylko za pisemną zgodą redakcji. Uwaga: Czytelnicy, którzy chcą zapewnić sobie dostarczenie magazynu Twoje Miasto do domu, proszeni są o przysłanie na adres redakcji prośby o wysyłkę pod wskazany adres i załączenie znaczka pocztowego wartości 1,45. W ramach takiego jednorazowego zamówienia wysyłamy, zgodnie z życzeniem od 1. do 5. egzemplarzy. Zamówienie należy powtórzyć przed kolejnym wydaniem (co dwa miesiące). TWOJE MIASTO Pallaswiesenstrasse Darmstadt Tel.: Fax.: Skład graficzny gazety: FILIPson & Marek Urbaniak Korekta: Aleksandra Ćwiek W wydaniu zostały użyte fotografie autorstwa firmy Profesjonalne Studio Foto-Video FILIPson oraz z portalu 3

4 Turystyka w Twoim Mieście Kitesurfing po polsku? Kto nie słyszał o kitesurfingu? Jest to nowy, kolorowy, dynamicznie rozwijający się sport wodny. Polega na pływaniu na małej (około cm) desce, przypominającej wakeboard czy snowboard, wykorzystując jako napędu wiatru łapanego za pomocą sporego latawca (od 5 do 18 m²). Kitesurfing pojawił się na akwenach całego świata około roku 2000 i przebojem wypiera popularny do tej pory windsurfing. Zalet kite w porównaniu z windem jest wiele: począwszy od łatwości nauki (tak, tak wbrew pozorom kite jest dużo łatwiejszy, podstawy opanujesz z dobrym instruktorem, na nowoczesnym sprzęcie i łatwym spocie, czyli miejscu do pływania, w około 4 dni wietrzne), a skończywszy na możliwościach: kite daje łatwo osiągalny trzeci wymiar umożliwiając dość łatwe skoki czy nawet krótkie (do około 10 sekund) loty w górę! Również ilość i gabaryty sprzętu do kite powodują jego przewagę. Latawiec zmieścisz w średniej wielkości plecaku, a deska jest również 2-3 razy mniejsza niż surfingowa co umożliwia transportowanie sprzętu średniej wielkości autem w kilka osób, a także znacznie ułatwia podróżowanie samolotem z pełnym ekwipunkiem po całym świecie. Również niezbędna siła wiatru potrzebna do ślizgowego pływania na kite jest mniejsza niż w przypadku windsurfingu gdyż już 10 węzłów (pewne 3 boforty) wystarczy do pełni radości! Także cenowo zakup sprzętu do kite jest znacznie bardziej przystępny. Kompletny nowy latawiec topowej firmy (np. BEST Kiteboarding model KAhoona czy TS) o średniej wielkości 12 m2 (im większy, tym droższy) to koszt około Do tego drążek sterujący rodzaj kierownicy zbliżonej do rowerowej z czterema lub pięcioma linkami około 23 m długości (tzw. bar), służący podpięciu się za pomocą trapezu (uprząż, przypominająca alpinistyczną, odciążająca ręce podczas pływania) kosztuje około 400, deska około 600 i wspomniany trapez około 150. W zależności od temperatury wody, w której będziemy pływać, potrzebujemy kombinezonu docieplającego z neoprenu, tzw. pianki o grubości od 2 do 6 mm zazwyczaj jest to 4/3 lub 5/3 mm który nabędziemy za około 200. Razem wyniesie to około 2400 w przypadku, gdy zechcemy nabyć najnowszy zestaw najwyższej klasy z danego rocznika. Do opanowania 90% warunków wiatrowych będziemy potrzebować 2 sztuk latawców, ale możemy ich używać zamiennie z 1 barem. Jednak zwykle przy zakupie kompletów możemy liczyć na spore rabaty w surf shopach, a ponadto możemy zacząć od kupna używanego sprzętu. Już świeży roczny zestaw zakupimy za połowę wyżej wymienionej kwoty. Jednak, jak przy każdej nowej pasji, nie należy zaczynać od zakupów, gdyż będąc nowicjuszami, możemy kupić to, co ktoś chce nam sprzedać, a nie to, czego faktycznie potrzebujemy. Ponadto i tak nie będziemy umieli z tego skorzystać, a samodzielne próby są niebezpieczne, podobnie jak np. samodzielna nauka nurkowania. Na szczęście w odróżnieniu od początków w roku 2000, obecnie mamy do wyboru sporo profesjonalnych szkół kitesurfingu na całym świecie. Najlepsze cechują się Licencją Międzynarodowej Organizacji Kitesurfingowej (International Kiteboarding Organisation IKO) i po ukończeniu Kursu IKO (coś na wzór PADI w nurkowaniu) wydają certyfikaty uprawniające do pływania i wypożyczania sprzętu na całym świecie. Jedną z takich szkół jest największa w Polsce Licencjonowana IKO Szkoła Kitesurfingu WAKE.PL (www.wake.pl). Baza letnia WAKE. PL mieści się na uroczym Kempingu EKOLAGUNA CHAŁUPY 5 na Półwyspie Helskim, nad Zatoką Pucką, która z racji rozległej na około 2 km płycizny (bezpieczna głębokość niezafalowanej wody do pasa, pozwalająca chodzić po dnie, a jednocześnie amortyzująca upadki) i często wiejących równych wiatrów jest jednym z najlepszych miejsc do uprawiania kitesurfingu w Europie. WAKE.PL jest największą i jedną z najstarszych szkół kitesurfingu w Polsce, działa każdego roku od około 20 kwietnia do końca września, organizując codziennie zaczynające się kursy 4 TWOJE Miasto Wiosną (kwiecień) oraz jesienią (październik) WAKE.PL organizuje wyjazdy szkoleniowe w ciepłe miejsca głównie do Egiptu. Zimą zaprasza na półkulę południową do Brazylii, Wenezueli. WAKE.PL prowadzi również dobór i sprzedaż sprzętu kitesurfingowego głównie topowej marki BEST KITEBO- Pierwsza polska książka o kitesurfingu (aut. Dariusz ARDING. Kierownikiem Ziomek) Szkoły jest Dariusz Ziomek, z najwyższymi uprawnieniami szkoleniowymi: Instructor IKO 2 Senior, z czołówki Pucharu Polski w kitesurfingu, autor pierwszej w Polsce i drugiej na świecie książki kitesurfingowej: Szkoła Kite. WAKE.PL jako jedyna szkoła w Polsce organizuje od 9 lat uznane przez środowisko zawody LOOSERS CONTEST, na zakończenie każdego sezonu oraz współpracuje z Biurem Podróży Medpol Reisen w Niemczech. Teraz, za pośrednictwem kamery on-line na www. wake.pl, na bieżąco możecie śledzić życie bazy zarówno w dzień, jak i w nocy. ZAPRASZAMY jednak do odwiedzania WAKE.PL nie tylko poprzez ekran monitora... Medpol SEZON 2013 Reisen KWATERY PENSJONATY KEMPING Półwysep Helski Zatoka Pucka Nadajemy na polskich falach i polskim wietrze Kitesurfing i szkolenia kitesurfingowe indywidualne i grupowe, również w języku angielskim i niemieckim, a także Obozy KITE CAMP dla młodzieży szkolnej (12-18 lat), studentów (19-29 lat). Oferta ta uwzględnia zakwaterowanie nad samym brzegiem Zatoki oraz całodzienne wyżywienie, czyli trzy posiłki. Dariusz Ziomek Windsurfing tel. +49 (0) mobil. +49 (0)

5 Jahrbuch Polen 2013 Arbeitswelt Nowy rocznik Deutsches Polen-Institut poświęcony polskiemu rynkowi pracy Ciągle w pracy to my, Polacy brzmi tytuł weekendowego wydania Gazety Wyborczej z sierpnia 2011 roku. Powód: fakt, że miliony Polaków oprócz swojego głównego etatu parają się pracą dorywczą, podejmują umowy o dzieło bądź też pracują na własny rachunek. Optymiści widzą w tym potwierdzenie tezy o wyjątkowej pracowitości Polaków, mentalności społeczeństwa na dorobku. W interpretacji pesymistów decydującą kartą przetargową kraju jest jednak armia stosunkowo tanich pracowników, która przyczynia się wprawdzie do ciągłego wzrostu PKB, jednak w rzeczywistości zapewnia Polsce tylko słabe, w dodatku niepewne miejsce w globalnym łańcuchu wartości dodanej. Aktualne wydanie rocznika Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich w Darmstadt poświęcone jest polskiemu rynkowi pracy. Ukazuje ono zróżnicowane poglądy na tematy związane ze światem pracy, zatrudnieniem i systemem ubezpieczeń społecznych. Rocznik zawiera kilkanaście tekstów poświęconych omawianej tematyce. I tak, Maciej Duszczyk opisuje rozwój polskiego rynku pracy ostatnich 20 lat i zwraca przy tym szczególną uwagę na dylemat zaistniały po przemianach roku, kiedy to zlikwidowano miliony miejsc pracy w przedsiębiorstwach państwowych, w celu zastąpienia ich w sektorze prywatnym. Vera Trappmann na przykładzie zatrudnionych w służbie zdrowia i szkolnictwie wyższym dokonuje krytycznej analizy powszechnie cenionej dyspozycyjności Polaków. Edwin Bendyk krytykuje polskich przedsiębiorców, którzy pod względem wzrostu konkurencyjności zdają się uwzględniać jedynie czynnik taniej siły roboczej, a zaniedbują inwestowanie w nowe technologie. Adam Leszczyński natomiast zwraca uwagę na krytyczną sytuację polskiej młodzieży i młodych dorosłych. O tym, dlaczego ruch związkowy lat osiemdziesiątych Jahrbuch Polen 2013 Arbeitswelt Deutschen Polen-Institut, Darmstadt, Wiesbaden 2013, 190 S., cena: 11,80 (cena w abonamencie 9 ) ISBN zamówienia: lub Deutsches Polen-Institut, Dr. Andrzej Kaluza, tel , ( Solidarnośċ ) nie odgrywa dzisiaj praktycznie większej roli, pisze Krzysztof Getka. Kulturoznawczyni Iwona Kurz analizuje rozwój mentalnego stosunku Polaków do pojęcia praca i wartości gospodarczych, zaś Reinhold Vetter wskazuje na deficyty w formowaniu się społeczeństwa obywatelskiego, z czym łączy się sukces gospodarczy współczesnych społeczeństw. Część literacka rocznika zawiera teksty przybliżające niemieckiemu czytelnikowi nową polską rzeczywistość społeczną i gospodarczą. Czytelnik znajdzie tu prozę Marty Dzido o bezskutecznym poszukiwaniu pracy ( Małż ), przemyślenia Dawida Bieńkowskiego o polskim yuppie ( Nic ), obraz postindustrialnego miasta Grzegorza Kopaczewskiego ( Huta ) oraz pełen empatii szkic biografii budowniczych socjalistycznego miasta Nowa Huta ( Nowohucka telenowela ) autorstwa Renaty Radłowskej. Niemiecka kanclerz z polskimi korzeniami Süddeutsche Zeitung na pierwszej stronie opublikował informacje o polskich korzeniach Angeli Merkel. Dziennikarze tej gazety ustalili, że dziadek niemieckiej Kanclerz urodził się w 1896 roku w Poznaniu i nazywał się Ludwik Kaźmierczak. Po traktacie wersalskim (z nieustalonych powodów) wyjechał do Niemiec, gdzie podjął służbę w policji. W roku 1926 urodził mu się syn (ojciec Angeli) i do roku 1930 nosił też nazwisko Kaźmierczak. Jednak w 1930 roku, na życzenie rodziny, nazwisko to zostało zmienione na Kasner. Obserwując historię polsko-niemiecką, nie może dziwić fakt, że niewiele brakowało, a Angela Merkel mogłaby się nazywać Aniela Kaźmierczak i być dzisiaj politykiem PO lub PiS, lub nawet Ruchu Palikota. W tysiącletniej historii Polacy i Niemcy nie tylko w licznych bojach krzyżowali oręż, ale także należy wspomnieć o licznych pozytywnych relacjach łączących obywateli obu tych krajów. Pary w łożach małżeńskich (i nie tylko) umacniały przyjaźń między tymi narodami. Już Mieszko I po utracie żony Czeszki ożenił się z Niemką. Na przestrzeni wieków nie tylko Polacy emigrowali do Niemiec Niemcy także osiedlali się w Polsce. Polacy się germanizowali, jak dziadek Pani Kanclerz, ale i wielu Niemców się polonizowało. Jedno nas różni: polski dziadek nie zaszkodził w karierze politycznej Angeli Merkel, dziadek z Wehrmachtu Donaldowi Tuskowi przeciwnie. Na szczęście młodsze pokolenie nie będzie już miało tego typu problemów. Klasyczny przykład to Steffen Möller, który trochę mieszka w Berlinie, trochę w Warszawie, trochę pracuje w Niemczech, trochę w Polsce ku zadowoleniu obu narodów. C.K. 5

6 wieści POLONIJNE : goeast już po raz trzynasty! Istniejący od 13 lat Festiwal filmowy goeast jest jedynym festiwalem filmów środkowej i wschodniej Europy w zachodnich Niemczech. goeast cieszył się w tym roku rekordowym zainteresowaniem, sale kinowe w Wiesbaden, Moguncji, Frankfurcie i w Darmstacie, gdzie odbywały się projekcje filmów i dyskusje, odwiedziło ponad 10 tysięcy osób. W piątek 12 kwietnia uczennice kursów języka polskiego Elisabethenschule z Frankfurtu Roksana, Diana, Patrycja, Justyna i Ola przeprowadziły wywiad z Martą Laryssą Plucińską współzałożycielką Federico Film, producentką filmu Mój rower i z najmłodszym odtwórcą jednej z trzech głównych ról Krzysztofem Chodorowskim. Oto wyniki naszych dziennikarskich starań. Film Mój rower, 2012, reżyseria: Piotr Trzaskalski W rolach głównych: Artur Żmijewski, Michał Urbaniak, Krzysztof Chodorowski Krzysztof Chodorowski i Marta Laryssa Plucińska (w środku, stoją) Wywiad z producentką filmu Martą Plucińską: Diana: Jaka jest rola producenta w powstawaniu filmu? Producent ma bardzo szeroki zakres działania. Zaczyna swoją pracę od przeczytania scenariusza, po czym zbiera ekipę, z którą wspólnie tworzy film, i oczywiście pieniądze na projekt. Firma Federico Film stara się wykonać pracę w ciągu maksymalnie trzech lat. Justyna: Dlaczego zdecydowała Pani podjąć się produkcji tego filmu? To mój brat Paweł Pluciński, który jest moim wspólnikiem, zainteresował mnie tym projektem, bo jest to pierwszy film, który opowiada o mężczyznach. Do tej pory wszystkie nasze produkcje dotyczyły kobiet. Patrycja: Co było Pani zdaniem najtrudniejsze w samej produkcji? Sądzę, że zrealizowanie zdjęć, tak jak to sobie wyobrażaliśmy i zaplanowaliśmy. Część ekipy w ogóle się nie znała, co sprawiało trudności, bo ekipa składała się z ponad osiemdziesięciu różnie myślących osób, którymi trzeba było kierować. Ola: Jak ocenia Pani reakcję krytyki i publiczności polskiej i zagranicznej na Mój rower? W Polsce zarówno krytyka, jak i publiczność zareagowały tak samo. Do kin przyszło pół miliona widzów, co jest w naszym kraju ogromnym sukcesem. Diana: Czy liczy Pani na nagrodę w dzisiejszym konkursie? Oczywiście! Zawsze liczymy na nagrodę. Po to robimy nasze filmy, aby były jak najlepsze, żeby widz mógł je obejrzeć i ocenić. Roksana: Mój rower jest filmem niskobudżetowym czy wysokobudżetowym? W kategoriach europejskich nie był to film wysokobudżetowy. Budżet jest oficjalny i wynosi milion euro, co w Polsce nie jest filmem niskobudżetowym. Patrycja: Pytaliśmy już o trudności w produkcji filmu, a co sprawiało Pani natomiast największą przyjemność? W sumie były to rzeczy, które sprawiały mi również trudności, czyli pracowanie z tak różnorodną oraz kreatywną grupą ludzi. Justyna: Która nagroda najbardziej Panią ucieszyła? Najkochańszymi nagrodami są nagrody od publiczności. Na festiwalu w Mińsku dostaliśmy taką nagrodę. Wywiad z aktorem Krzysztofem Chodorowskim: Patrycja: Do jakiego gatunku filmowego zaliczyłby Pan Mój rower? Czy to film komercyjny? Na pewno jest to komediodramat. To najlepsze określenie, dlatego że według mnie takie jest życie: raz śmieszne, raz smutne. Jeżeli film komercyjny to taki, który ma na celu tylko zarobienie pieniędzy, to twierdzę, że nie. A jeśli taki film ma trafić do szerokiej rzeszy publiczności, to twierdzę, że tak. Ola: Czy dla aktora lepiej jest grać w filmach ambitnych, czy w takich, które się podobają, albo w serialach? Oczywiście, że lepiej jest grać w filmach ambitnych, ale nie zawsze tak można. Wszystko zależy od tego jakie sobie dany człowiek postawi priorytety. Diana: Zagrał Pan w towarzystwie sławnego jazzmanna i znanego polskiego aktora. Czy reżyser i starsi aktorzy traktowali Pana jak równego sobie? Tak, a nawet lepiej. Czułem się takim trochę synkiem wszystkich i to było niesamowite. Musiałem się wiele nauczyć i cierpliwość, którą okazywała mi cała ekipa, bardzo mi pomogła. Patrycja: Czy przed rozpoczęciem zdjęć oglądał Pan filmy w Arturem Żmijewskim, żeby zrozumieć, na czym polega jego gra aktorska? Jakbym miał teraz taką możliwość, to bym tak zrobił. Natomiast wówczas poszedłem na żywioł. Dowiedziałem się, że dostałem się do szkoły teatralnej, i równocześnie, że zagram w filmie. To, jak grałem, było bardzo spontaniczne. Wcześniejsze trzytygodniowe próby bardzo pomogły mi w nawiązaniu relacji z panem Żmijewskim. Diana: Czy fakt, ze zagrał Pan jedną z głównych ról filmowych, ma wpływ na Pana studia teatralne? W Polsce szkoły teatralne przygotowują do zawodu aktora dramatycznego. Granie w filmie znacznie się od tego rożni. Myślę, że gdyby nie film, nie 6 TWOJE Miasto umiałbym tego rozróżnić. A teraz, dzięki filmowi, ukształtowałem taki własny filtr. Wiem, czego nie używać, a czego używać, grając w filmie, a czego w teatrze. Ola: Czego nauczył się Pan na planie filmowym? Uczyłem się bycia na planie: stania w pozycji A, by spojrzeć w pozycję B, a potem zawiesić wzrok na pozycji C i jeszcze powiedzieć dialog. W filmie nie jest ważne to, co przeżyję ja, tylko żeby to zobaczyli inni, czyli musi to zobaczyć kamera, a dopiero potem jest aktorstwo. Diana: Czy jest Pan zadowolony ze swojej roli, czy może występują w niej błędy, które chciałby Pan poprawić? Oczywiście, że są błędy. Wydaje mi się, że jestem perfekcjonistą i myślę, że jest to zdrowa cecha, ponieważ mówi się, że aktor, który zszedł zadowolony ze sceny, nie jest już aktorem. Patrycja: Jak reaguje Pan na krytykę? Boi się pan negatywnej krytyki? Jestem fanem negatywnej, acz konstruktywnej krytyki. Gdy słyszę wypowiedź: Nie podobała nam się jego gra, dlatego że..., jeśli jest dlatego że, to się cieszę. Mogę przeanalizować krytykę i wyciągnąć jakieś wnioski. Jeżeli słyszę komentarze odnośnie mojego dużego nosa, co jest w sumie prawdą (śmiech), to puszczam taką wypowiedź w niepamięć. Roksana: Czy dzięki rozpoznawalności, którą cieszy się Pan w Polsce, otrzymuje Pan nowe propozycje ról filmowych? Oczywiście, że po takim debiucie pojawia się więcej możliwości. Następny film, w którym zagrałem, będzie miał premierę zimą. Justyna: Co robi Pan, żeby być zawsze na zawodowym topie? Trzeba ćwiczyć, jak w każdym zawodzie. Diana: A wie Pan, jaką miał Pan konkurencję do roli? Podobno 300 osób, tak mi mówiła produkcja. Ale nie chce mi się w to wierzyć. Ola: Czy chętnie udziela Pan wywiadów i rozdaje autografy? Szczerze? Bardzo! Jeśli chodzi o autografy, to zawsze jest mi bardzo milo, choć czuję się skrępowany, bo twierdzę, że zagrałem w jednym filmie i to jeszcze nie robi ze mnie aktora. A co do wywiadów... Chyba lubię rozmawiać z ludźmi.

7 Mój rower Piotra Trzaskalskiego, albo o nieznośnej lekkości męskiego bytu... (recenzja) Mój rower stara się ukazać skomplikowane relacje między trzema pokoleniami mężczyzn jednej rodziny: dziadkiem mało znanym klarnecistą (Michał Urbaniak), ojcem światowej sławy pianistą (Artur Żmijewski) i wnukiem wrażliwym osiemnastolatkiem, mieszkającym samotnie z matką w Anglii (Krzysztof Chodorowski). Opowieść zaczyna się odejściem od dziadka jego żony, a tym samym matki i babki (w tej epizodycznej roli Anna Nehrebecka). Powód jest tylko pozornie prosty po latach spędzonych z być może sympatycznym klarnecistą, nałogowym alkoholikiem niedbającym o rodzinę, żona postanawia zostawić dom, odnaleźć szczęście i dawną miłość. Jej odejście powoduje lawinę wypadków. Dziadek w wyniku kolejnego nadużycia alkoholu ląduje w szpitalu, a do Polski, żeby się nim zająć, przylatują z zagranicy syn i wnuk. Okazuje się, że trzej panowie od dawna nie mieli okazji się spotkać, a podróż, którą muszą wspólnie przeżyć, by odnaleźć żonę-uciekinierkę (bo kto, jeśli nie ona, miałby się zająć dziadkiem po powrocie ze szpitala!), bardzo ich do siebie zbliży, skłoni do refleksji nad ich wzajemnymi relacjami i pozwoli na spojrzenie w głąb siebie. Zanim jednak panowie dojdą do porozumienia, przeżyją kilka dni pełnych konfliktów, kłótni, wypominania raniących ich wzajemnie zdarzeń z przeszłości. Mój rower kończy się niemalże hollywoodzkim happy-endem, czyli powierzchownym porozumieniem trzech pokoleń. Trudno jednak nie oprzeć się wrażeniu, że film nieznośnie lekko przedstawia nam problemy męskiej egzystencji w przeciętnie skłóconej rodzinie, z nieznośnie lekko potraktowanym problemem alkoholowym, z nieznośnie lekką rolą ojca w wychowaniu syna, z nieznośnie lekkim konfliktem pokoleń, itd. Nieznośnie piękne są też polskie krajobrazy, nieznośnie zabawne dialogi, gra aktorska, muzyka i scenariusz. Pytanie tylko, czy gdyby cały film nie był tak nieznośnie sympatycznie zabawny, pół miliona polskich widzów miałoby ochotę przez półtorej godziny zastanawiać się nad nieznośną lekkością męskiego bytu? Pytanie również, dlaczego tak bardzo już nagrodzony film nie uzyskał żadnej nagrody na goeast w Wiesbaden? Może jest w swej tematyce i filmowej konwencji zbyt nieznośnie zachodnioeuropejski? Marta Tadrowski, Frankfurt Spotkanie z Nadburmistrzem miasta Frankfurtu Peterem Feldmannem 9 marca 2013 w najpiękniejszej, Cesarskiej Sali frankfurckiego ratusza odbyło się spotkanie Nadburmistrza Petera Feldmanna z członkami Zgromadzenia Ogólnego Rady Federalnej Imigracji i Integracji oraz licznych organizacji pozarządowych, zajmujących się ważnymi dla naszego imigracyjnego środowiska sprawami. Na spotkaniu nie zabrakło Stowarzyszenia POLintegro i jego młodych członków, byłych uczniów Elisabethenschule - jedynego liceum ogólnokształcącego w Hesji, w którym można zdawać ustny egzamin maturalny z języka polskiego jako 2. języka obcego. Roksana Pelińska i Łukasz Stec wręczyli panu Nadburmistrzowi list otwarty Stowarzyszeń i Inicjatyw Rodzicielskich działających na terenie Hesji, zajmujących się krzewieniem języka i kultury polskiej. W krótkiej rozmowie młodzi członkowie POLintegro uczulili Pana Nadburmistrza na trudną i skomplikowaną sytuację języka polskiego we Frankfurcie. Pan Nadburmistrz Feldmann obiecał przyjrzeć się tej sprawie. Zapytany przez Roksanę i Łukasza, co sądzi o możliwości nauczania we frankfurckich szkołach obok angielskiego, francuskiego, hiszpańskiego, łaciny, włoskiego, itd., także innych języków obcych, odpowiedział, że byłoby to całkowicie normalne. Zarówno w swoim oficjalnym przemówieniu do wszystkich zaproszonych gości, jak i w rozmowie z Roksaną i Łukaszem Pan Nadburmistrz podkreślił znaczenie wielojęzyczności w tak bardzo wielokulturowym mieście, jak Frankfurt. Nadburmistrz Frankfurtu nie stronił od rozmów z licznymi zebranymi Peter Feldmann obiecał interwencję w sprawie języka polskiego we Frankfurcie, wskazał jednak na znaczenie większości w parlamencie miasta, która to większość zawęża zakres jego działania. Poza faktem, że POLintegro wykorzystało kolejną okazję, żeby aktywnie interweniować w tak ważnej sprawie, jak język polski w Hesji, jego obecni na spotkaniu z Panen Nadburmistrzem członkowie mogli zapoznać się z interesującymi prezentacjami licznych przedstawicieli mniejszości narodowych i polityków wszelkiej maści. A następnie, w nieoficjalnej części wieczoru, miało miejsce spotkanie miłych ludzi mówiących wszystkimi językami świata. POLintegro e.v. PS POLintegro otrzymało już odpowiedź Pana Feldmanna. Pan Nadburmistrz przekazał list odpowiednim gremiom zajmującym się w Urzędzie Miejskim miasta Frankfurtu tego rodzaju sprawami. Na rozwiązanie problemu POLintegro oraz inne zaprzyjaźnione i współpracujące z nim stowarzyszenia, jak zwykle nie będą czekały z założonymi rękami. Festyn Polsko-Niemieckiego Stowarzyszenia SALONik e.v. Z przyjemnością informujemy, że nasz tradycyjny festyn odbędzie się w sobotę 8 czerwca 2013 w godzinach 15:00 21:00 na terenie rekreacyjnym przy Grillhütte TG 75, Kranichsteiner Straße 183 w Darmstadt. Naszych sympatyków i przyjaciół, a także wszystkich tych, którzy chcą nas poznać, serdecznie zapraszamy do wspólnej zabawy w rodzinnej, beztroskiej atmosferze. Czekamy na Was z muzyką, tańcem, smakołykami polskiej kuchni i wieloma innymi atrakcjami. Do zobaczenia! 7

8 Horoskop Horoskop Kwiecień & Maj 2012 Baran ( ) Byk ( ) Bliźnięta ( ) Rak ( ) Ukochana osoba okaże Ci wiele zainteresowania i miłości. Będziesz z radością przeżywać wspólnie spędzone chwile, z wdzięcznością traktować partnera i jego miłość. Poczujesz, że jesteś z kimś, komu na Tobie zależy. To wspaniały moment, by zaplanować wspólne spędzenie czasu. Może zaległy urlop? W pierwszej dekadzie miesiąca w sprawach zawodowych podejmuj szybkie decyzje dobrze na tym wyjdziesz. Finanse nie dadzą Ci żadnych powodów do narzekań. Spotkania, spotkania, spotkania... to jest to, co Cię pochłonie w tym miesiącu. Lubisz ludzi, oni odwdzięczają się tym samym. Te rozmowy to skarbnica wiedzy, z której warto korzystać. Być może pojawi się ciekawa propozycja, niekoniecznie zawodowa, której realizacja pochłonie Cię na długi czas. Porozmawiaj z bliską osobą, ona też chce wiedzieć, co zamierzasz a warto, bo bez niej nie dasz rady. Po co komu szczęście, jak ma miłość. To niby proste, ale trochę szczęścia w tym miesiącu bardzo Ci się przyda. Pojawi się kilka obiecujących propozycji zawodowych, ale żeby z nich skorzystać, potrzebny będzie szczęśliwy splot okoliczności. W drugiej połowie miesiąca zagraj va banque, bardzo się to opłaci. Nieraz odrobina ryzyka może bardzo dopomóc w osiągnięciu celu. Pozwól rozwinąć się swojej pasji nic tak dobrze nie wpływa na dobre samopoczucie, jak zaangażowanie się w coś, co się kocha. Może się okazać, że zupełnie nieoczekiwanie pojawią się nowe możliwości rozwoju zawodowego nie lekceważ żadnej propozycji. Wiele od tego zależy. W drugiej połowie miesiąca nieoczekiwany wyjazd może pokrzyżować Twoje wcześniejsze plany. Nie przejmuj się tym, w rezultacie będziesz bardzo zadowolony z nowych znajomości, które uda Ci się zawrzeć. Lew ( ) Panna ( ) Waga ( ) Skorpion ( ) Dyplomacja to motto tego miesiąca. Jeśli jakaś sprawa wymaga niezwykłej delikatności, przywołaj cały swój wdzięk. Jeśli masz w planach ważne spotkania z osobami, z którymi chciałbyś nawiązać bliższy kontakt, pamiętaj, że elegancja w zachowaniu to klucz, który otwiera drzwi. Dzięki temu uda się zażegnać jakiś spór. W pracy miła atmosfera, klimat porozumienia i dobrej współpracy. Słaby punkt? Skłonność do nadmiernych wydatków. Nie wydawaj lekką ręką tego, co zarobisz. Przygotuj się na wiele nowych znajomości w tym miesiącu. W pracy wszystko będzie pod kontrolą, ale to tylko pozorny spokój. W drugiej połowie miesiąca uważaj na złe języki. Może pojawić się walka o awans, niektórzy uznają, że droga po trupach to najlepszy sposób, by go uzyskać. Można się więc spodziewać wiele napięć i frustracji. Nieraz taka sytuacja pozwala ocenić, kto tak naprawdę udaje naszego przyjaciela, a kto nim jest w rzeczywistości. Pokonasz własne słabości dzięki lepszemu zrozumieniu własnych potrzeb. Korzystaj z pozytywnej energii, ciesz się codziennym życiem i drobnymi przyjemnościami. Dla szukających pary kosmos przygotował sympatyczne niespodzianki. Będziesz emanować dobrą aurą, roztaczać wokół siebie czar, przyciągać do siebie ludzi i uwodzić płeć przeciwną. Rodzinna uroczystość okaże się wspaniałym momentem do pogodzenia się z kimś, z kim ostatnio nie było Ci po drodze. Znajdujesz się teraz pod wpływem sprzecznych sił. Z jednej strony planety wyznaczają etap podsumowań i Twoja energia słabnie, z drugiej w Twoim znaku zapowiada wzrost egoizmu i wybujałe pragnienia. Skup się na rzeczach ważnych i aktualnych, nie wybiegaj za daleko w przyszłość. Może dopaść Cię uczucie niepewności i lęku, będą to jednak tylko obawy, a nie rzeczywiste zagrożenia. Działaj ostrożnie, a drzwi do sukcesu uchylą się pod koniec miesiąca. Strzelec ( ) Koziorożec ( ) Wodnik ( ) Ryby ( ) Twój nastrój i forma będą trochę się wahać. Źródłem pozytywnych zmian staną się kontakty z bliskimi, poczucie, że jest obok Ciebie ktoś bezinteresowny. Teraz będziesz miał szanse na rozwiązanie swoich problemów, wiele spraw będzie mogło się wyjaśnić, atmosfera wokół nich się przejaśni. Tylko wobec rywali z pracy zachowaj dystans. Jeśli zdecydujesz się coś zakończyć, nie przeciągaj sprawy. Plany finansowe nabiorą realnych kształtów. Urodzonym w pierwszej dekadzie szykuje się miłość gorąca i namiętna. Nieraz warto spokojnie zastanowić się nad swoim życiem. Możesz przez to poczuć się niepewnie i negatywne emocje wezmą górę. Ale bez tego nie pójdziesz krok dalej. Nie licz, że wszystko załatwisz od ręki to wymaga czasu i cierpliwości. Nieraz taki nowy początek sprawia, że stajemy się bardziej otwarci na świat i ludzi. A świat i ludzie odpłacają nam tym, co piękne. Gwiazdy pomogą Ci zdobyć motywację i zachęcą do ciężkiej pracy. Nawet sobie nie wyobrażasz, jak bardzo będziesz się cieszył z owoców tej przemiany. Planety pomogą Ci dokonać ważnych i korzystnych zmian. To najlepszy moment, by wystartować w nowym kierunku. Choć potrafisz zręcznie lawirować na linie, wyrzuć ze swojego życia wszystko, co straciło okres ważności, a jedynie może zabierać Twój cenny czas. Pora pokazać, na co Cię stać. Masz ogromną szansę na urzeczywistnienie swoich marzeń, osiągnięcie sławy i uznania. Dobrze rozkładaj siły i rozglądaj się wokół siebie, a dojdziesz do celu. Możesz liczyć na przychylność bliskich osób. Budzisz zaufanie i sympatię to doskonały moment na nawiązywanie zawodowych kontaktów i poszukiwania pracy. Bardzo korzystny czas dla kariery wszystko, za co się weźmiesz, będzie przynosić dochody. Zadbaj o siebie, pokaż się z najlepszej strony. Pojawią się okazje do kształcących spotkań. Może wydarzy się coś, co spowoduje, że uwierzysz, jak pełne niespodzianek jest życie. W finansach potrzebne wyczucie, nie ulegaj pokusie posiadania. Sercowe dylematy najszybciej rozwiążesz, dając upust emocjom. 8 TWOJE Miasto

9 KALEJDOSKOP KULINARNY Kolokithokeftedes placuszki z cukinii po grecku Pyszne placuszki z cukinii, doskonałe zarówno na ciepło, jak i na zimno. Cudownie smakują i pachną ziołami: koperkiem, miętą i natką pietruszki. Do tego jogurtowy dip również z dodatkiem ziół. Prawdziwie letnie danie. A co najważniejsze, robi się je naprawdę szybko! AGNIESZKA DOBRODZIEJ autorka bloga: kalejdoskopkulinarny.blogspot.de Składniki na 4 porcje: 3 cukinie 2 jajka 1 szkl. bułki tartej 4 łyżki startego żółtego sera 1/2 dużego pęczka mieszanych ziół: koperku, mięty, natki pietruszki sól pieprz oliwa do smażenia Sos: 1/2 dużego pęczka ziół : koperku, mięty i natki pietruszki 2 ząbki czosnku 400 g greckiego jogurtu naturalnego WYKONANIE: Cukinię umyć i zetrzeć ze skórką na tarce o dużych oczkach. Posolić i odstawić na sitku na minut, aż puści sok. Zrobić sos: zioła opłukać, osuszyć, drobno posiekać wraz z czosnkiem i wymieszać z jogurtem, posolić do smaku, odstawić. Odcisnąć cukinię, dodać roztrzepane jajka, starty ser i bułkę tartą (należy bardzo dobrze odcisnąć cukinię - jeśli tego nie zro- bimy, masa będzie zbyt rzadka, a placuszki będą się rozpadać podczas smażenia). Dokładnie wymieszać, a gdy masa będzie jednolita, dodać pół pęczka poszatkowanych ziół. Doprawić do smaku pieprzem, wymieszać. Gdyby ciasto nadal było za rzadkie, można dodać więcej bułki tartej. Na patelni rozgrzać oliwę i nakładać łyżką porcje ciasta. Smażyć z obu stron na złoty kolor. Podawać z sosem. Sałatka z młodego szpinaku, mozzarelli i truskawek Wyśmienita sałatka z liści młodego szpinaku z dodatkiem sera mozzarella i truskawek. Polana słodkim sosem przygotowanym z konfitury truskawkowej, wymieszanej z octem balsamicznym. Składniki na 4 porcje: 500 g młodego szpinaku 250 g dojrzałych truskawek (lub więcej wg uznania) 2 opak. mozzarelli po 100 g każde (lub 20 kuleczek minimozzarelli) 2 łyżki konfitury z truskawek po 2 łyżeczki octu balsamicznego i oliwy extra vergine kilka łyżek gęstego jogurtu greckiego pieprz WYKONANIE: Liście szpinaku przebrać, umyć, osączyć na sicie. Truskawki umyć, osuszyć. Odciąć szypułki, pokroić na połówki lub ćwiartki. W małej miseczce wymieszać konfiturę truskawkową z octem balsamicznym. Na dnie każdego talerza rozsmarować cienką warstwę jogurtu, ułożyć na nim część liści szpinaku, skropić je lekko oliwą. Na szpinaku rozłożyć mozzarellę pokrojoną w plasterki (lub kulki mozzarelli) i truskawki, oprószyć lekko pieprzem. Przykryć pozostałymi liśćmi szpinaku. Wierzch sałatki polać sosem przygotowanym z konfitury truskawkowej, wymieszanej z octem balsamicznym. 9

10 MOTORYZACJA Sterowniki samochodowe jak pracuje mózg samochodu W moim poprzednim artykule obiecałem Państwu, że zajmę się tajemnicami, jakie kryją w sobie tzw. Steuergeräte, czyli sterowniki. Otóż sterowniki są w dzisiejszym świecie pojazdów mechanicznych nieodzownymi nośnikami istotnych informacji, potrzebnych do niezawodnej pracy samochodu. Są to takie mózgi wszelkiej działalności podzespołów, napędów, systemów oczyszczania spalin itd. naszego pojazdu. Prawdziwe mózgi nigdy nie śpią. Tak też dzieje się w nowoczesnych samochodach. Otóż po wyłączeniu silnika i wyciągnięciu kluczyka ze stacyjki (są też pojazdy, które nie posiadają już takich dodatków i rozpoznają swego właściciela z pewnej odległości po kluczu elektronicznym) sterowniki są w stanie ciągłej pracy. Pamięć ich podtrzymywana jest przez baterie zintegrowane w poszczególnych sterownikach. Następuje wymiana informacji między nimi, a w momencie uruchamiania pojazdu sprawdzane są wszystkie systemy pod względem ich sprawności i wyczytywane są wszystkie zapisane błędy w ich pamięciach. Toteż po przekręceniu klucza w stacyjce, ale jeszcze przed uruchomieniem pojazdu, pojawia się na wyświetlaczu deski rozdzielczej (co to ma z deską wspólnego, nie wiem, ale jakoś tak się przyjęło) tzw. Mäusekino czyli świecą się najprzeróżniejsze lampki. Jak mamy dużo szczęścia i nasz samochód nas lubi, to kontrolki gasną po uruchomieniu silnika. Gorzej jest, gdy np. taka lampka poduszki powietrznej (Airbag) lub też lampka ABS nie gaśnie, a my mamy zamiar odwiedzić stację, gdzie dokonuje się okresowego przeglądu naszego pojazdu, tzw. TÜV (przedłużenie rejestracji), i mamy ochotę pozytywnie przejść badania techniczne. Niestety, ani w Polsce, ani tym bardziej w Niemczech, samochody takie, gdzie sterowniki meldują zakłócenia w pracy któregokolwiek z podzespołów, nie przechodzą odbiorów technicznych, co wiąże się z nieoczekiwanymi wydatkami w warsztatach. W tym miejscu chcę Państwu zdradzić pewną tajemnicę. Otóż nie wszystkie tego rodzaju awarie meldowane przez elektronikę naszego pojazdu są prawdziwymi usterkami, we właściwym tego słowa znaczeniu, i prowadzą nas bezpośrednio do warsztatu. Tu za bardzo godziwe pieniądze takie usterki naprawiane są np. przez wymianę danego układu (np. sondy lambda, katalizatora spalin, filtra cząstek sta- łych, itp., itd.). Nieraz zbawcze bywa tzw. wyczytanie sporadycznego błędu przez komputer (sporadischer Fehler) i zlikwidowanie go przez wykasowanie z pamięci danego sterownika. Niestety, nie wszystko da się wykasować Z mojego doświadczenia wynika jednak, że 70% błędów można zlikwidować tą metodą. Warto czasami zainwestować w tego rodzaju testy u rzeczoznawcy, ponieważ warsztaty samochodowe są zainteresowane w pierwszym rzędzie naprawą usterek przez wymianę podzespołów, a nie kasowaniem błędów komputerowych. Na zakończenie jeszcze obiecane poziomy w tzw. dostępie do informacji zawartej w sterownikach. Otóż najważniejszy w sterowniku jest jego program. Programista, który pisze ten program, jest z zasady najlepiej poinformowanym człowiekiem, gdyż pisząc go, zna jego wszystkie tajniki. Jest to tzw. poziom zerowy i do niego ma dostęp jedynie programista. To taka trochę wiedza tajemna, bo wynikająca także z jego fantazji i jest własnością intelektualną piszącego program. Następny poziom to ten dla producenta sterownika, np. firmy Bosch. Oni wiedzą już znacznie mniej, ale jeszcze bardzo dużo w porównaniu z posiadaczem pojazdu, który w ten sterownik jest wyposażony. Jeszcze mniejszy poziom wtajemniczenia ma producent samochodu, np. firma Audi, której Bosch podaje tylko tyle informacji, ile jest potrzebne do dobrego funkcjonowania pojazdu. Następny poziom wtajemniczenia mają dealerzy danych marek pojazdów. Zostając przy naszym Audi, stwierdzamy, że warsztat szybko proponuje nam wymianę sterownika, bo jego wiedza naprawcza jest bardzo ograniczona. Ostatnim z wtajemniczonych jest użytkownik auta. On na wyświetlaczu widzi np. ilość kilometrów przejechanych przez pojazd i nie ma praktyczne żadnych możliwości zweryfikowania swojej wiedzy. Ale o tym, czy jest tak naprawdę i do końca, poinformuję Państwa w następnym artykule. Wasz rzeczoznawca Dipl.-Ing. J. Chareza 10 TWOJE Miasto

11 wywiad w twoim mieście Nagrody Polonicus 2013 rozdane Laureaci Polonicusa w komplecie 27 kwietnia 2013 w Sali Koronacyjnej ratusza w Akwizgranie (Aachen) zostały wręczone po raz piąty prestiżowe wyróżnienia europejskiej Polonii za jednoczenie Polaków, propagowanie polskości, kultury i historii. Nagrody przyznaje pięcioosobowe jury. Inicjatorem nagrody jest Przewodniczący Instytutu Polonicus, wieloletni działacz polonijny w Niemczech Wiesław Lewicki. Tegorocznym laureatem nagrody honorowej został Andrzej Wajda współtwórca polskiej szkoły filmowej, jeden z najwybitniejszych polskich reżyserów, zdobywca Oscara w 2000 roku. Na jego filmach wychowywały się kolejne pokolenia Polaków. Do dziś pamiętamy Popiół i diament, Kanał. To on stworzył filmową wersję Pana Tadeusza, a ostatni jego film Katyń ogląda nie tylko polska publiczność. W kategorii Dialog Polsko-Niemiecki nagrodę otrzymał Basil Kerski od 1998 roku redaktor naczelny magazynu polsko-niemieckiego Dialog. W 2011 roku objął stanowisko dyrektora Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku. W kategorii Kultura statuetka Polonicus przyznana została prof. Władysławowi Miodunce z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, za propagowanie języka polskiego w świecie. Profesor kieruje jedyną na świecie Katedrą Języka Polskiego jako Obcego na UJ. Maria i Czesław Gołębiewscy zostali laureatami Polonicus w dziedzinie Organizacja życia polonijnego. Ta przesympatyczna para od roku 2000 w Oberhausen prowadzi restaurację Gdańska. W tym restauracyjnym lokalu pachnie nie tylko schabowym, bigosem czy pierogami, ale przede wszystkim Polską. To tam odbywają się spotkania literackie, działa teatr, koncertują polscy i niemieccy muzycy. Jest to miejsce występów polskich kabaretów i po prostu miejsce spotkań Polaków. Gratulujemy Państwu Gołębiewskim szczególnie serdecznie tego zasłużonego wyróżnienia i będziemy kibicować im w kolejnych projektach. Polonicus 2013 trafił do laureatów. W kolejnym roku czeka organizatorów pewnie trudniejsze zadanie, bo coraz więcej wybitnych osobowości czy organizacji godnych tego zaszczytnego wyróżnienia wyłania się z licznej rzeszy polonusów. Wywiad z Barbarą Borys-Damięcką Barbara Borys-Damięcka wieloletnia reżyser spektakli teatralnych w TVP, szefowa Telewizji Polskiej, dyrektor warszawskiego teatru Syrena, a aktualnie senator Rzeczypospolitej Polskiej, w rozmowie dla Twojego Miasta. TM : Początki Pani kariery to asysta w realizacji filmów Andrzeja Munka, niezapomniany Kabaret Starszych Panów, a potem utknęła Pani na 40 lat w TVP. Było to 40 pracowitych lat świadczy o tym ponad 200 wyreżyserowanych sztuk teatralnych w telewizji, szefowanie TVP. Był to Pani świadomy wybór, czy przypadek? Barbara Borys-Damięcka: Nie, to nie był przypadek. W trakcie współpracy z Andrzejem Munkiem dowiedziałam się, że powstało coś takiego, jak telewizja. Pojechałam do Warszawy, aby obejrzeć studio telewizyjne. Zafascynowało mnie to, że spektakl odgrywany w studio można było oglądać na ekranie telewizora. Po powrocie do Łodzi powiedziałam do Munka: Profesorze, postanowiłam podjąć pracę w telewizji. On na to mi odpowiedział: Dziecko, to jest taki eksperyment techniczny, to się nie przyjmie. W trzy miesiące po tej rozmowie Munk zadzwonił do mnie z propozycją zrobienia Pasażerki jako spektaklu telewizyjnego. Tak się zaczęła moja przygoda życiowa z telewizją. Moją domeną były duże widowiska teatralne, muzyczne i przedstawienia dla dzieci. Kiedy zostałam szefową telewizji, moja aktywność jako reżysera troszkę osłabła, ale nigdy nie traciłam żywego kontaktu z telewizyjną sztuką teatralną. Po tych 40 latach doszło do zdrady na rzecz warszawskiego teatru Syrena, w którym pełniła Pani funkcję dyrektora. Trudno to nazwać zdradą. W telewizji osiągnęłam wszystko, co można było osiągnąć od reżysera do szefa Telewizji Polskiej. Chciałam robić coś nowego, a że całe życie byłam teatromanką, prowadzenie teatru Syrena wydało mi się interesującą propozycją. Zdrada nastąpiła po 12 latach, kiedy wystartowałam w wyborach do senatu i po ich wygraniu zostałam Senatorem RP. Do świata polityki wkroczyła Pani z takim przytupem. Zdobyła Pani ponad 660 tys. głosów, co było absolutnym rekordem na skalę krajową. Jest Pani senatorem już drugą kadencję. Jak Pani odnalazła się w polityce? Bo wiemy, że nie dla wszystkich ludzi kultury było to łatwe. Senator Barbara Borys-Damięcka odebrała nagrodę Polonicus 2013 dla Andrzeja Wajdy Myślę, że w szeroko pojętej polityce można rozróżnić różne polityki. Ja pracowałam od początku w komisji kultury i środków przekazu. Bardzo interesowały mnie sprawy Polaków za granicą. Z tego powodu podjęłam też pracę w komisji emigracji i łączności z Polakami. W drugiej kadencji pracuję w tych samych komisjach. Zajmuje mnie też polityka społeczna. Działam w paru organizacjach pozarządowych. Dzięki temu, że mój syn jest już samodzielny, ma własną rodzinę, jestem babcią dwojga wnucząt, mam czas na działalność polityczną na rzecz kultury, jak i na działalność społeczną. Jak Pani, jako polityk, widzi wsparcie rządu RP dla Polonii? Najczęściej rozmowy dotyczące wsparcia skupiają się na sprawach finansowych, a przecież nie tylko o to chodzi. Wspieramy też organizacje polonijne w inny różnych formach. W takim razie skonkretyzuję pytanie. Na jakie wsparcie mogą liczyć organizacje polonijne w Niemczech, które walczą np. o wprowadzenie języka polskiego jako drugiego języka obcego na maturach? Nie jest to sprawa, którą można załatwić jednym pstryknięciem palców. Wymaga ona zmiany przepisów prawa w Niemczech i poszczególnych landach. To wymaga odpowiednich przygotowań i czasu. Staramy się wywierać naciski różnymi kanałami, m.in. dyplomatycznymi, aby ten proces przyspieszyć. Dziękuję za rozmowę. Również dziękuję i pozdrawiam Czytelników Twojego Miasta i całą Polonię w Niemczech. Rozmawiał Christof Kochanski 11

12 Akcja AB Katyń. Zagłada polskich elit Naród, który nie szanuje swej przeszłości, nie zasługuje na szacunek teraźniejszości i nie ma prawa do przyszłości. J. Piłsudski Wystawa w polskiej szkole w Eschborn koło Frankfurtu była dla zwiedzających potrzebną lekcją historii Po co nam historia? Dość już narodowego cierpiętnictwa. Nie macie nic lepszego do pokazywania niż tylko groby? Jesteśmy Europejczykami i nie warto zajmować się przeszłością. Takie słowa padają coraz częściej w różnych kręgach z ust Polaków. Stwierdzenia te można usłyszeć nie tylko w kraju nad Wisłą, lecz także i poza jego granicami. Czy jednak rzeczywiście historia naszej Ojczyzny jest czymś niepotrzebnym? Czy naprawdę można zapomnieć o naszych przodkach, ich dokonaniach i ich cierpieniu? Przed takimi dylematami stanęli organizatorzy wystawy: Akcja AB Katyń. Zagłada polskich elit, która odbyła się 16 marca w Szkolnym Punkcie Konsultacyjnym we Frankfurcie nad Menem z siedzibą w Eschborn. Wystawa opowiada o porozumieniu niemiecko-sowieckim z 1939 roku i jego konsekwencjach dla obywateli polskich. I nie chodzi tu tylko o samo wywołanie II wojny światowej, lecz raczej o losy polskiej inteligencji i jej eksterminację, dokonaną przez organy tych dwóch państw. Zwiedzający mieli możliwość obejrzenia ekspozycji, która pokazuje na wybranych przykładach dzieje poszczególnych rodzin zesłanych na Syberię, do Kazachstanu, tragiczny los polskich oficerów zamordowanych strzałem w tył głowy przez oprawców z NKWD, los polskich profesorów zamordowanych we Lwowie czy w hitlerowskich obozach koncentracyjnych. Każda z fotografii na tej wystawie to los jednej rodziny, która straciła kogoś bliskiego. To dramat żon i dzieci, czekających na męża i ojca. I tak też pokazywali historię oprowadzający po wystawie pracownicy warszawskiego Biura Edukacji Publicznej IPN: Olga Tumińska i Sergiusz Kazimierczuk. Starali się przekonać młodych ludzi, że warto interesować się losem swojej rodziny, przeszłością swoich najbliższych, pamiętać o nich i pamięć tę przekazywać. Odpowiadali na pytania młodzieży i starali się poprzez jednostkowe losy ukazać fragment historii Polski. Zwiedzanie wystawy stało się innowacyjną formą lekcji historii dla młodego pokolenia. Dla starszych (rodzice, dziadkowie) było zaś impulsem do rozmowy o losach (niekiedy bardzo dramatycznych) ich najbliższych w czasie ostatniej wojny. Wystawa w Eschborn jest częścią programu Katyń... Ocalić od zapomnienia, jaki realizuje SPK we Frankfurcie nad Menem. Jego ukoronowaniem ma być posadzenie 13 kwietnia 2013 w Ośrodku Spotkań Concordia Katyńskich Dębów Pamięci, z których jeden (frankfurcki) będzie poświęcony zamordowanemu w Katyniu por. Kazimierzowi Iwickiemu. W ramach 12 TWOJE Miasto tego programu uczniowie poznali sylwetkę tego oficera, wzięli udział w trzydniowych warsztatach historycznych, poświęconych tej tematyce oraz przygotowali prace plastyczne, których bohaterem był por. Iwicki. Oprócz wystawy, 16 marca edukatorzy z IPN przeprowadzili także warsztaty z klasami 5 i 6 szkoły podstawowej, na których uczniowie mogli zapoznać się z najnowszym hitem IPN-u grą Znaj znak. Swoją obecnością zaszczyciła szkołę pani Elżbieta Lippmann, reprezertująca Konsulat Generalny RP w Kolonii. Czy zatem udało się odeprzeć organizatorom poglądy sygnalizowane na początku? Nie wiem. Na pewno jednak udało się pokazać, że historia to nie tylko bitwy, wojny, daty. To także, a przede wszystkim ja, mój tata, moja mama, mój dziadek, moja babcia i ich losy. Udało się także przygotować i zorganizować ciekawą imprezę dla miejscowej polskiej społeczności. Andrzrej Grodzki

13 Kropla krwi błogosławionego Jana Pawła II Dzięki uprzejmości Kardynała Stanisława Dziwisza kapsułka z kroplą krwi błogosławionego Jana Pawła II trafiła do Polskiej Parafii w Wiesbaden. Uroczysta nowenna poprzedzająca wprowadzenia relikwii do kościoła przy Lessingstr. 19 gromadziła najwierniejszych parafian. Patronat nad samą uroczystością przyjęło działające przy parafii Towarzystwo Przyjaciół Fundacji Jana Pawła II. Ono także zorganizowało w przededniu uroczystości, wspólnie z Przeoratem Orderu Św. Stanisława w Niemczech, Charytatywną Galę w Wiesbadeńskim Kasynie. Gwiazdami koncertu byli: Daniel von Lison, Silvio d Anza, Anna Maria Adamiak, Michael Makarov oraz Patrick Sway. Relikwie, umieszczone w specjalnym relikwiarzu, zostały uroczyście wprowadzone w niedzielę, 5 maja, podczas mszy św. o godz. 12:00. W procesji przed relikwiami szli: kawalerowie i damy Orderu Św. Stanisława Biskupa i Męczennika, dama Zakonu Rycerskiego Świętego Grobu w Jerozolimie, poczty sztandarowe, służba liturgiczna oraz kapłani. Mszy św. przewodniczył ks. Anzeige_reips_pol-2-print.pdf :25:30 Uhr Anzeige_reips_pol-2-print.pdf :25:30 Uhr Relikwia naszego rodaka spoczęła w polskim kościele w Wiesbaden pułkownik, prof. Jerzy Rasiak z Wrocławia w towarzystwie współkoncelebrującego ks. dr. Andrzeja Majewskiego z Limburga. Płomienną homilię wygłosił proboszcz wrocławskiej parafii pw. św. Jadwigi, ks. pułkownik dr Krzysztof Szuwart. Kaznodzieja zaskoczył licznie zebranych parafian i gości już samą formą homilii, którą wygłosił, stojąc pomiędzy wiernymi na środku kościoła. Gdy skończył mówić, zebrał gromkie brawa. Honorowym gościem był ks. Jerzy Rząsowski, kapelan i pułkownik armii Stanów Zjednoczonych, który niedawno powrócił z misji wojskowej w Afganistanie. Relikwiarz zawierający bezcenną kroplę Jesteśmy do Jesteśmy do Państwa dyspozycji! Państwa dyspozycji! WIEŚCI POLONIJNE krwi błogosławionego Jana Pawła II wniósł ksiądz proboszcz dr Adam Prorok. Po zakończeniu uroczystej eucharystii wszyscy wierni mieli okazję uczcić i ucałować relikwię. W czasie całej uroczystości towarzyszyła nam parafialna schola. Po mszy św. relikwie pozostały w kościele, aby każdy chętny mógł nadal modlić się za wstawiennictwem błogosławionego rodaka. Tymczasem na placu przed kościołem rozpoczął się festyn. Grillowane kiełbaski, grochóweczka, domowe wypieki oraz zimne i gorące napoje były dobrym pretekstem do spotkań, rozmów i wspólnego świętowania. Piękna pogoda dopełniła radości i pozwoliła nam bawić się do późnego wieczora. Dochód z festynu został przeznaczony na rzecz Fundacji Jana Pawła II. Administrator tej fundacji o. dr Krzysztof Wieliczko, paulin, odwiedził dzień wcześniej naszą wspólnotę. Wygłosił homilię podczas wieczornej mszy św. i uczestniczył w koncercie. Sama Fundacja, ustanowiona dekretem papieskim 16 października 1981, podejmuje troskę o zachowanie i rozwój duchowego dziedzictwa Ojca Świętego Jana Pawła II i przekazanie go następnym pokoleniom. Mariusz Plencler Usługi księgowości Reips Usługi księgowości Reips Jesteśmy młodym dynamicznym zespołem i jako eksperci specjalizujemy się w księgowaniu Buchhaltungsservice Reips Obermainstraße Frankfurt am Main tel.: Große 069 Friedberger / Straße 0 32 fax: Große 069 Frankfurt / Friedberger (M) Straße Pani Telefon Rakowski: Frankfurt (M) / Telefax Telefon Telefax Usługi księgowości Reips

14 Wspomnienia emigranta odc. VII Palcem w oko w poprzednich odcinkach: Choć w Polsce powodziło mi się finansowo nieźle, z racji stosunków gospodarczych postanowiłam uciekać z kraju. Długo walczyłam o otrzymanie paszportu, a gdy wreszcie mi go przyznano i stałam w kolejce po odbiór, nagle zasłabłam i wylądowałam w szpitalu. Kolejną przeszkodą była kontrola w moim zakładzie pracy, a za trzecim razem wybuchł stan wojenny. A walizki wciąż spakowane! Stan wojenny wprowadził nie tylko nowe porządki, ale i dyscyplinę. Mimo przygnębiającego nastroju postanowiłam jednak zadziałać w kierunku pozyskania paszportu. Nie wiedziałam przecież, jak zachowa się władza milicyjna na moją prośbę o wydanie mi już dawniej przyznanego paszportu, więc musiałam to sprawdzić. Rozmowa w biurze milicji była krótka, odmowna, ale nad wyraz uprzejma. Takich uprzejmości już dawno nie doświadczyłam. Teraz już wiedziałam na pewno, że jak długo będzie trwał stan wojenny, tak długo nie będę miała możliwości wyjechać z kraju. Ci ludzie, którzy opuścili Polskę przed stanem wojennym, też byli targani rozterkami: co robić, czy wracać, jak się mają rodziny w kraju? Często rodzice pozostawili w domach małe dzieci, samo życie. Wiadomości nie przepływały przecież swobodnie. Na Zachodzie trzeba było się wielu spraw domyślać, nic nie było w stu procentach pewnym. A w kraju rzeczywistość była w dalszym ciągu szara, oprócz pogody. Zima w tym roku była śnieżna, ale często słoneczna, jakby na złość losowi. Wszystkie węzłowe skrzyżowania wyjazdów z miasta były zablokowane przez patrole ZOMO i Armii WP. Wojsko Polskie nie wtrącało się do bieżących nagonek na ludność cywilną. Stwierdzili oficjalnie, że przysięgali na dobro ojczyzny i przysięgi dotrzymają. Faktycznie, dzięki nim ZOMO nie było takie ostre. Pewnej niedzieli na początku stycznia wyjechałam z domu samochodem i musiałam przejechać przez skrzyżowanie z blokadą. Zomowiec stał przy wjeździe, kiwnął mi ręką, więc pojechałam dalej gdy nagle krzyk: dlaczego jadę?! Zdziwiona tym zachowaniem, wyszłam z auta i mówię stójkowemu, aby nie kiwał, gdy nie jest pewny, co robi. Ten już chciał coś odpowiedzieć, gdy nagle zjawiła się para małżeńska, wyszli z samochodu i stwierdzili spokojnie, że taka piękna pogoda nastraja do zgody. Byłam im bardzo wdzięczna za tę reakcję, bo nie wiem, jak by się skończył mój protest, gdyby nie ci ludzie. Po czasie dopiero zdałam sobie sprawę, że sytuacja ta mogła się przez moje zachowanie potoczyć zupełnie inaczej. Od tej pory starałam się bardziej panować nad sobą. Nie mogłam jednak przeboleć tego, że własna ojczyzna była przeciwko mnie. Tak to odczuwałam. Postanowiłam więc wypowiedzieć swoje stanowisko pracy. Wszyscy się dziwili, jak można w takim niepewnym czasie pozbywać się stałych dochodów, ale nie można mi było nic wytłumaczyć. Stałam przy swoim. Tak więc wypowiedzenie trwało do 31 marca 1982 r. Dyrektor rwał sobie włosy z głowy, ja byłam spokojna. Po tym czasie zameldowałam działalność gospodarczą: dekoracje i wyposażenie wnętrz. Przez parę miesięcy nie robiłam nic, żyłam jak na urlopie, choć urlop był okryty smutkiem stanu wojennego. Z wiosną nadeszła jednak nadzieja. Rząd stwierdził, że naród zaakceptował w całej rozciągłości porządek stanu wojennego, dlatego będą poczynione duże ustępstwa dla ludności. Jednym z kolejnych ustępstw było zezwolenie na wyjazd do Bułgarii na urlop, z czego też natychmiast skorzystałam. Chciałam koniecznie pokazać, że moja wola podróżowania nie spoczęła na laurach. Dwa tygodnie urlopu w Bułgarii w czerwcu 1982 roku minęły z dala od czołgów ZOMO, ORMO i MO, z dala od kolejek przed sklepami i stacjami benzynowymi. Odpoczęłam od dyscypliny stanu wojennego, od szarej rzeczywistości. Południowe słońce przekazało mi trochę radości i nadzieję na przetrwanie dalszych miesięcy w mojej Ojczyźnie. (cdn.) SGL 14 TWOJE Miasto Polska lewica traci formę... A na pewno Przewodniczący SLD Leszek Miller. Ze zdumieniem patrzyłem, jak na manifestacji z okazji 1 Maja Leszek Miller slogany, które wypowiadał dziesiąt razy na podobnych imprezach, powtarzał za mało dyskretnie ukrytym za jego plecami suflerem. Jeśli, Panie Przewodniczący, aby wyrecytować Niech się święci 1 Maja, potrzebuje Pan suflera, to dopadła Pana gorsza choroba niż filipińska. Ta najczęście przechodzi, i to już na drugi dzień. Przypadek Leszka Millera wymaga znacznie dłuższej terapii - i to bez gwarancji, że zakończy się sukcesem. Moda na patriotyzm Uległa jej też piosenkarka Kora. W jednym z polskich tabloidów oświadczyła: Jestem ogromną patriotką. Kocham ten kraj. Nasz kraj jest cudowny, a język polski piękny. Gdy wyjeżdżam gdzieś na 2-3 tygodnie za granicę, to mówię i czytam po angielsku, ale nie sprawia mi to wielkiej przyjemności. Patriotyzm i idiotyzm - to dwa słowa brzmiące podobnie, ale o różnym znaczeniu. Trzeba umieć je rozróżniać i właściwie stosować. Papież w Polsce Papież Franciszek został zaproszony do Polski. Przypomnijmy, że wcześniej jako Arcybiskup Buenos Aires mieszkał w bardzo skromnym mieszkaniu bez obsługi (posiłki przygotowywał sobie sam), po mieście poruszał się komunikacją miejską. Jako głowa Kościoła nawołuje kler do skromnego życia. Czy Papież Franciszek będzie czuł się dobrze w Polsce, podejmowany przez dostojników polskiego Kościoła w pałacach? Wiele siedzib Kurii mieści się w takich obiektach. Szczególnie niezręcznie papież czułby się z pewnością w rezydencji abp. S.L. Głodzia w Gdańsku. Jest to ogromny zabytkowy obiekt, wyremontowany na koszt państwa, powiększony ostatnio o 3300 m2. Działkę wykupiono od miasta za 1% wartości. Rozmyślania o naukach nowego papieża wymagają poszerzonych horyzontów. Pieskie życie Prezydenci i burmistrzowie niektórych miast w Polsce wystąpili z inicjatywą wprowadzenia becikowego dla psów ze schronisk. Osoba biorąca psa ze schroniska będzie mogła otrzymać nawet do 1000 zł. Ma to zachęcić do zabierania zwierząt ze schronisk, a pieniądze winny być przeznaczone na pierwsze koszta związane np. ze szczepieniem, leczeniem, zakupem niezbędnego sprzętu itp. To teoria. Jednak jeśli akcja ta nie będzie obwarowana szczegółowymi przepisami, które będą konsekwentnie egzekwowane, to skutek będzie odwrotny. Może powstać nowy zawód hycla odwrotnie. Będzie on, zamiast wyłapywać bezdomne psy i doprowadzać do schroniska, odbierał psy ze schroniska razem z należną kasą i zwracał im wolność. Christof Kochanski

15 Porady prawne Depesza prawnicza: co w trawie piszczy? Zmiana przepisów kodeksu drogowego dniem 1 kwietnia 2013 r. obowiązuje nowy katalog grzywien za Z wykroczenia przeciwko przepisom kodeksu drogowego. Katalog ten zaostrza kary nie tylko wobec kierowców samochodów, ale również rowerzystów. Na przykład, od 1 kwietnia, parkując na drodze rowerowej samochodem, płacić trzeba 30 zamiast 20 kary. Z kolei rowerzyści jadący bez światła lub poruszający się w niewłaściwym kierunku, bądź też nieporuszający się po wyznaczonej drodze rowerowej, od tej pory będą płacić 20 zamiast 15 kary. Oszczędzajmy zatem portfel, przestrzegając przepisów kodeksu drogowego, tym bardziej że ustawa o wynagrodzeniu adwokackim ulegnie w najbliższym czasie zmianie, podwyższając honoraria adwokackie. Nowości w przepisach prawa najmu Od 1 maja 2013 r. ulegają zmianie przepisy prawa najmu. Celem tych zmian są ułatwienia modernizacji energetycznej lokali mieszkalnych, zwalczania oszustw najemców oraz ochrona prawna najemców w ramach przekształcania przedmiotów najmu w mieszkania własnościowe. W ramach działań mających na celu modernizację energetyczną lokalu mieszkaniowego przez wynajemcę, najemca nie posiada prawa do zmniejszenia płatności czynszu, o ile czas modernizacji nie przekracza okresu 3 miesięcy według nowo wprowadzonego ustępu 1a do 536 BGB (Bürgerliches Gesetzbuch). Wynajemca jest zobowiązany najpóźniej 3 miesiące przed rozpoczęciem energetycznej modernizacji poinformować najemcę o planowanych remontach. Przy tym wynajemca musi podać zakres przewidywanych zmian, czas modernizacji i podwyżki czynszu. Podwyżka czynszu w związku z modernizacją musi zostać z 3-miesięcznym wyprzedzeniem pisemnie zakomunikowana. Najemca ma prawo sprzeciwu wobec modernizacji, jeżeli stanowi ona dla niego lub członka jego rodziny rażącą dolegliwość, na co najemca ma prawo powołać się w terminie miesiąca od uzyskania informacji o modernizacji. Celem ochrony wynajemców przed finansowymi szkodami ustawodawca wprowadził w 569 ustęp 2a, 543 BGB (Bürgerliches Gesetzbuch) bezterminowe prawo wypowiedzenia umowy najmu w przypadku braku zapłaty kaucji przez najemcę. Ta nowo wprowadzona podstawa do wypowiedzenia umowy obowiązuje zarówno wobec prywatnych najemców, jak i najemców prowadzących działalność gospodarczą. Ponadto procesy eksmisyjne mają być prowadzone w trybie przyśpieszonym. W przypadku wniesienia pozwu o eksmisję wraz z pozwem o zapłatę istnieje możliwość uzyskania zabezpieczenia roszczenia. Ochronę prawną najemców w ramach przekształcania przedmiotów najmu w mieszkania własnościowe regulują 577, 577a BGB (Bürgerliches Gesetzbuch) prawo pierwokupu mieszkania przez najemcę i ograniczenie prawa nowego właściciela mieszkania do wypowiedzenia umowy najmu. Równouprawnienie tym razem dla mężczyzn Dotychczas wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem pozamałżeńskim było przywilejem kobiet. Ojciec nieślubnego dziecka bez zgody matki dziecka nie mógł uzyskać praw rodzicielskich, chyba że udowodnił w procesie przed sądem rodzinnym, że matka dziecka wykonuje władzę rodzicielską wbrew interesom dziecka i jego dobro wymaga odebranie dziecka matce i powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej ojcu. Latem tego roku ma wejść w życie nowelizacja ustawy, na podstawie której ojcowie nieślubnych dzieci będą w stanie otrzymać współwładzę rodzicielską wbrew woli matki dziecka. Wniosek ojca zostanie oddalony wyłącznie, jeżeli matka udowodni, że współwładza rodzicielska szkodzi dobru dziecka i jego interesom. Nowelizacja ustawy ma mieć zastosowanie wstecz. Ustawa o swobodnym przemieszczaniu się obywateli Uni Europejskiej (Freizügigkeitsgesetz) Od 29 stycznia 2013 r. obywatele Unii Europejskiej przebywający na terenie Republiki Federalnej Niemiec nie mają obowiązku posiadania zaświadczenia o prawie do swobodnego przemieszczania się w Niemczech (Frei z ü g i g k e it s b e s c hei n i g u n g ). Ponadto zarejestrowane urzędowo związki partnerskie obywateli Unii Europejskiej uzyskały równy status ze związkami małżeńskimi pod względem prawa pobytu. To oznacza, że partner obywatela Unii Europejskiej ma takie same prawa pobytowe w Niemczech jak obywatel Unii, jeżeli żyje w zarejestrowanym związku partnerskim. Rechtsanwältin Joanna Prestigiacomo 15

16 BIZNES I GOSPODARKA Cuda z Pesy. Bydgoskie pociągi ruszają na podbój Niemiec Spalinowy zespół trakcyjny Link Elektryczny zespół trakcyjny Elf PESA Bydgoszcz SA jest największą polską firmą produkującą i modernizującą pojazdy szynowe, reagującą na współczesne wyzwania rynku i stawiającą na rozwój. Wśród blisko 2700 zatrudnionych w niej osób (w całej grupie PESA wraz z zależnymi spółkami 3700) jest m.in. 170 konstruktorów. Pracują oni w największym w tej branży w Polsce Dziale Badań i Rozwoju nad przyszłościowymi produktami firmy. Pociągi i tramwaje PESA służą przewoźnikom i pasażerom nie tylko w Polsce, ale też na Litwie, Ukrainie, Białorusi oraz we Włoszech, na Węgrzech, w Rumunii, Czechach i Kazachstanie, a niebawem na mocy zawartych już kontraktów w Niemczech i Rosji. Do sztandarowych produktów PESA Bydgoszcz SA należą sprawdzone już na rynku włoskim spalinowe zespoły trakcyjne ATR 220 Atribo oraz zamawiane przez przewoźników krajowych i zagranicznych pojazdy nowej generacji Link, a także elektryczne Elfy, spełniające wymagania czterech scenariuszy zderzeniowych. Niskopodłogowe tramwaje Swing są dostarczane m.in. do Warszawy w ramach kontraktu na 186 pojazdów, ale jeżdżą także w Gdańsku, Szczecinie oraz w rosyjskim Kaliningradzie, węgierskim Szeged i rumuńskim Cluj, a w tym roku zadebiutują w stolicy Bułgarii Sofii. W ubiegłym roku, m.in. na targach Innotrans w Berlinie, PESA zaprezentowała swoją nową lokomotywę Gama Marathon. To jedna z pierwszych na świecie lokomotyw wyposażonych w dodatkowy agregat spalinowy, dzięki czemu wykonuje prace manewrowe na odcinkach niezelektryfikowanych bez konieczności użycia dodatkowej lokomotywy. Najwyższe standardy zarządzania procesami produkcji w PESA potwierdzane są licznymi świadectwami przyznawanymi przez krajowe i zagraniczne instytucje certyfikujące m.in. bardzo wymagającymi i prestiżowymi certyfikatami IRIS 02 i Q1. Historia firmy: 1851 powstają Warsztaty Naprawcze Wschodniej Kolei dzisiejsza PESA 1920 warsztaty przejmuje od zaborcy pruskiego polska administracja kolejowa okres PRL PESA funkcjonuje jako Przedsiębiorstwo Państwowe Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Bydgoszczy 1991 ZNTK Bydgoszcz wydzielone ze struktur PKP, tworzą samodzielne przedsiębiorstwo 1995 w wyniku prywatyzacji pracowniczej przedsiębiorstwo przekształca się w spółkę akcyjną Skarbu Państwa 2001 firma staje się podmiotem prywatnym i rozszerza swoją ofertę z napraw o produkcję taboru szynowego 2005 PESA wchodzi na rynek tramwajowy 2009 wygrany największy przetarg w Europie na dostarczenie 16 TWOJE Miasto Warszawie 186 tramwajów SWING. Mają one być klimatyzowane, posiadać biletomaty, monitoring oraz monitory LCD 2011 wygrane przetargi na dostawę pociągów na rynek niemiecki, czeski i rosyjski 2012 umowa ramowa z Deutsche Bahn PESA w ciągu jednej dekady stała się firmą, której przychody wzrosły o 950 proc. (z poziomu 159 mln zł w 2001 r. do mln zł w 2011 r.), a produkcja wzrosła z 1 pojazdu w 2002 roku do 167 pojazdów szynowych w W tym czasie średnia liczba zatrudnionych wzrosła o 135 proc. i obecnie wynosi ponad 2,7 tys. Dzięki temu PESA jest największym pracodawcą w regionie. Miesięcznie zakłady PESY opuszcza pojazdów szynowych. Rekordowy kontrakt z niemieckimi kolejami Kontrakt z DB (wartości 1,2 mld euro) przewiduje dostawy 470 jedno-, dwu- i trzyczłonowych pojazdów spalinowych Link w latach , z możliwością wydłużenia tego okresu o dwa lata. Jest to umowa ramowa, czyli nie jednorazowa transakcja, a raczej punkt wyjścia do kilku rozłożonych w czasie transakcji w zależności od wygrywanych przez DB przetargów na przewozy i wynikającego z nich zapotrzebowania na tabor. Pesa Bydgoszcz

17 Specjalne Strefy Ekonomiczne w Polsce inwestycje taniej do 70% Specjalna strefa ekonomiczna (SSE) to wyodrębniona administracyjnie część terytorium Polski, w której działalność gospodarcza może być prowadzona na preferencyjnych warunkach, tj. przedsiębiorstwom, które uzyskały zezwolenie na działalność w strefie przysługuje pomoc publiczna w formie ulgi podatkowej, a dodatkową korzyścią jest fakt, że przedsiębiorca może rozpocząć działalność na specjalnie przygotowanym i uzbrojonym terenie. Zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w SSE, w imieniu Ministra Gospodarki wydają spółki zarządzające strefami w drodze przetargu łącznego lub rokowań. Zasady i sposób przeprowadzania przetargów i rokowań określają - odrębnie dla każdej strefy - rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 2004 r. w sprawie przetargów i rokowań oraz kryteriów oceny zamierzeń co do przedsięwzięć, które mają być podjęte przez przedsiębiorców na terenie strefy. Spółki zarządzające strefami pomagają również w procesie inwestycyjnym, poprzez np. ułatwianie kontaktów z władzami lokalnymi czy administracją centralną w kwestii między innymi zakupu ziemi pod inwestycje. W zezwoleniu określa się m.in. przedmiot działalności, minimalny poziom zatrudnienia oraz minimalny poziom wydatków inwestycyjnych. W strefach na takich samych zasadach inwestują firmy polskie i zagraniczne. Nie wszyscy przedsiębiorcy mogą otrzymać zezwolenie na działalność w specjalnej strefie ekonomicznej - nie może ono zostać wydane na prowadzenie działalności w zakresie m.in. wytwarzania materiałów wybuchowych, wyrobów tytoniowych, przetwarzania paliw silnikowych, wyrobu, rozlewu i przetwarzania napojów alkoholowych oraz spirytusu przeznaczonego na cele inne niż produkcja biokomponentów, ośrodków gier hazardowych, a także usług związanych z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków. Minimalna wartość inwestycji w SSE to 100 tys. euro, a udział środków własnych przedsiębiorcy musi stanowić co najmniej 25% całkowitych kosztów kwalifikowanych inwestycji. Warunkiem skorzystania z pomocy publicznej jest: w przypadku firm korzystających ze zwolnienia z tytułu kosztów nowej inwestycji zrealizowanie zadeklarowanych w zezwoleniu nakładów inwestycyjnych i utrzymanie inwestycji w regionie, w którym udzielono pomocy, przez okres 5 (dla dużych firm) lub 3 lat (dla małych i średnich przedsiębiorców), natomiast w przypadku przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia z tytułu tworzenia nowych miejsc pracy utrzymanie odpowiednio przez okres 5 lub 3 lat nowo utworzonych miejsc pracy. Korzyści z działalności w SSE: zwolnienie z podatku dochodowego (CIT lub PIT, w zależności od formy prowadzenia działalności przez przedsiębiorcę) od dochodu z działalności prowadzonej na terenie SSE i określonej w zezwoleniu do wysokości od 30 do 50% kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych lub dwuletnich kosztów pracy nowo zatrudnionych pracowników; dostępność atrakcyjnych, uzbrojonych gruntów wraz z całą niezbędną infrastrukturą; możliwość zakupu lub wynajmu już istniejących w SSE nieruchomości (w tym także powierzchni biurowej np. na potrzeby centrów usług wspólnych, centrów badawczo-rozwojowych czy call centers); możliwość skorzystania również z innych zachęt inwestycyjnych oferowanych na terenie SSE, w tym zwłaszcza zwolnienia z podatku od nieruchomości (często oferowanego dla nowych inwestorów przez gminy), grantu inwestycyjnego od rządu, dotacji powiatowych urzędów pracy oraz wsparcia ze środków unijnych; wsparcie administracyjne ze strony spółek zarządzających SSE w kwestiach prawnych i organizacyjnych. W Polsce działa obecnie 14 specjalnych stref ekonomicznych. Specjalne Strefy Ekonomiczne w Polsce Zachęcamy do zapoznania się z ofertą inwestycyjną Specjalnych Stref Ekonomicznych: 1. Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna 2. Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna 3. Specjalna Strefa Ekonomiczna Kostrzyn-Słubice 4. Krakowski Park Technologiczny 5. Specjalna Strefa Ekonomiczna Legnica 6. Specjalna Strefa Ekonotmiczna Małej Przedsiębiorczości w Kamiennej Górze 7. Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO-PARK Mielec 8. Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna 9. Słupska Specjalna Strefa Ekonomiczna 10. Specjalna Strefa Ekonomiczna Starachowice 11. Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna 12. Tarnobrzeska Specjalna Strefa Ekonomiczna 'EURO-PARK WISŁOSAN' 13. Wałbrzyska Specjalna Strefa Ekonomiczna "INVEST-PARK" 14. Warmińsko-Mazurska Specjalna Strefa Ekonomiczna Dodatkowe informacje nt. funkcjonowania Specjalnych Stref Ekonomicznych dostępne są na stronach Ministerstwa Gospodarki: oraz PAIiIZ: Zasady i warunki inwestowania na terenie SSE oraz korzyści płynące z faktu prowadzenia tam działalności gospodarczej określa ustawa z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 42, poz. 274 i z 2008 r. nr 118, poz. 746) wraz z aktami wykonawczymi. Więcej informacji na temat imprez z udziałem przedstawicieli poszczególnych stref ekonomicznych organizowanych przez Wydział można znaleźć na stronie internetowej Wydziału: www. cologne.trade.gov.pl, lub też w co miesięcznym Newsletterze w języku niemieckim. Kontakt do WPHI w Ko lonii: tel.: , fax:

18 Sport w Twoim Mieście Robert Kubica współpracownikiem Mercedesa. Czy to oznacza powrót mistrza kierownicy do F1? Kubica nie jest w stanie jeździć wozem F1 od 2011 roku, kiedy miał poważny wypadek w samochodzie rajdowym. Prawa ręka naszego kierowcy nie jest jeszcze w pełni sprawna. 29-letni mistrz nie rezygnuje jednak z wyścigów. Obecnie koncentruje się na rywalizacji w rajdach samochodowych i startuje za kierownicą Citroena. W kwietniu Polak zajął 20. miejsce w Rajdzie Portugalii, czwartej eliminacji mistrzostw świata w sezonie Jeden z szefów stajni Mercedesa, Niki Lauda, potwierdził niedawno informację o tym, że zajmująca czwarte miejsce w klasyfikacji F1 ekipa korzysta także z pomocy Polaka. Kubica coraz częściej przebywa w angielskim Brackley, gdzie zajmuje się testami na symulatorze. Znany z doskonałego przekazywania odczuć i uwag inżynierom zawodnik zastępuje w tej kwestii podstawowych kierowców Mercedesa, Lewisa Hamiltona (28 l.) oraz Nico Rosberga (28 l.). Lauda, trzykrotny mistrz świata F1 i legenda tego sportu, nie szczędził pochwał dla Polaka: On ma bogate doświadczenie. A ze względu na ograniczone możliwości testowania na torze, symulatory stają się coraz ważniejsze. Były austriacki kierowca znany jest z trzeźwego podejścia do wyścigów, minimalizowania ryzyka i jednoczesnego maksymalizowania wyników. Dlatego komplementy pod adresem Polaka pozwalają nieco bardziej optymistycznie spojrzeć w przyszłość. Współpraca Kubicy i wyścigowego oddziału Mercedesa trwa od kilku miesięcy. W styczniu Kubica testował już na torze w Walencji jedną ze złotych strzał prowadził Mercedesa AMG C-Coupe o mocy ponad 500 KM, używanego w wyścigach niemieckiej serii Deutsche Tourenwagen Masters (DTM). Polak w sumie przejechał kilkaset kilometrów testowych, ale na powrót na tor się nie zdecydował. Ostatnio pojawiły się też informacje, że rywalizujący w F1 team przygotuje dla Polaka bolid, w którym były kierowca BMW i Renault mógłby sprawdzić swoje możliwości na torze. Powrót Roberta ciepło komentują również kierowcy: To fantastyczne, jeśli Robert znów jeździ. W wyścigach razem dorastaliśmy. To absolutnie jeden z najlepszych kierowców, jakich mieliśmy tu w F1. Mam nadzieję, że na jakimś etapie uda mu się wrócić stwierdził Hamilton. Po bardzo poważnym wypadku, któremu uległ, jest zawodnikiem, którego w F1 wszystkim bardzo brakuje. To z powodu jego siły i osobowości. Mam nadzieję, że wkrótce ujrzymy go z powrotem w F1! Zasługuje na to, jest świetnym przykładem, jak walczyć i pokonywać przeszkody powiedział Fernando Alonso. Niki Lauda kontra James Hunt We wrześniu 2013 roku na ekrany kin wejdzie film Rush przedstawiający batalię o mistrzostwo świata F1 pomiędzy dwoma słynnymi kierowcami Jamesem Huntem oraz Niki Laudą. W sezonie 1976 broniący tytułu Lauda miał wypadek na torze Nurburgring Nordschleife i omal nie zginął, ale zaledwie sześć tygodni później wrócił do rywalizacji. Zdyscyplinowany Austriak miał sporą przewagę w klasyfikacji generalnej nad playboyem Huntem, lecz ostatecznie uległ mu jednym punktem. Reżyserem filmu jest Ron Howard, laureat dwóch Oscarów za dzieło pt. Piękny umysł, w kategoriach Najlepszy film" oraz Najlepszy reżyser. W rolę Nikiego Laudy wcielił się Daniel Bruhl, natomiast Jamesa Hunta zagrał Chris Hemsworth. Michael Kochanski MAKLERZY FINANSOWI I UBEZPIECZENIOWI * rejestracja działalności gospodarczej na terenie Niemiec ( Gewerbe ) * * serwis biurowy (wypisywanie rachunków, korespondencja z urzędami itp.)* * obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne ( Krankenversicherung ) zgodne z prawem niemieckim * * ubezpieczenie samochodu z zaliczeniem zniżek polskich * * wykorzystanie dotacji państwowych i ulg podatkowych * * zasiłek na dzieci ( Kindergeld ) ~ także na dzieci w Polsce * * lokaty w złocie i srebrze* * wyszukiwanie optymalnych form ubezpieczeń spośród wszystkich ofert na rynku niemieckim * * emerytura zamiast podatku * * kredyty inwestycyjne * * leasing * FINANCIAL SOLUTIONS ~ DARMSTADT ~ PALLASWIESENSTRASSE 63 Darmstadt ~ Christof Kochanski ~ T ~ M Frankfurt ~ Robert Waz ~ T ~ M Flörsheim ~ Eva Rösner ~ T ~ M TWOJE Miasto

19 Jacek W. Fischer RECHTSANWALT / KANCELARIA PRAWNA Doradzam i reprezentuję dwujęzycznie w następujących sprawach: dochodzenie wierzytelności w Niemczech i w Polsce prowadzenie procesów sądowych prawo ruchu drogowego (wypadki samochodowe, itp.) prawo karne i wykroczeń prawo administracyjne (np. niemiecki Kindergeld) prawo obcokrajowców sprawdzanie i sporządzanie umów (np. o dzieło, wynajmu) prawo pracy prawo spółek, handlowe i gospodarcze prawo spadkowe Freiligrathstr. 80 D Pfungstadt tel. +49 / (0) fax +49 / (0) BÜROSERVICE & PROMOTION Karolina Kochanski Gehaborner Straße 2a Griesheim Kompleksowe porady w zakresie zasiłków rodzinnych w Niemczech. Doradzamy, informujemy, pomagamy w gromadzeniu odpowiednich dokumentów oraz wypełnianiu wniosków. TEL: / FAX: / MOBIL: 0163 / Organizacja oraz przeprowadzanie promocji reklamowych. Obsługa stoisk reklamowych podczas targów.

20 Qualität aus Tradition

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

TRAVEL COACHING. WYSPY KANARYJSKIE

TRAVEL COACHING. WYSPY KANARYJSKIE Będąc szczęśliwym jesteś niemal jak słońce emanujesz wewnętrznym ciepłem i energią. Blask, który się z Ciebie emanuje ma moc oświetlenia wszystkich ścieżek, którymi chcesz pójść. Czasami jednak boisz się

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Propozycja dla III i IV etapu edukacji

Propozycja dla III i IV etapu edukacji Propozycja dla III i IV etapu edukacji Tytuł lekcji multimedialnej: Adaptacja filmowa 5D Nazwa organizatora wraz Stowarzyszenie Dolnośląski Instytut Doradczy z adresem jego siedziby: ul. Perkusyjna 25A/3,

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

WIEŚCI SZKOLNE Z ŻYCIA SZKOŁY. Cyprian Kamil Norwid

WIEŚCI SZKOLNE Z ŻYCIA SZKOŁY. Cyprian Kamil Norwid MIESIĘCZNIK SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. C.K. NORWIDA W DĄBRÓWCE WIEŚCI Cyprian Kamil Norwid Cyprian Kamil Norwid N U M E R V I SZKOLNE M A R Z E C 2 0 1 4 Z ŻYCIA SZKOŁY W TYM NUMERZE: Z życia szkoły 1 Zuch

Bardziej szczegółowo

Przed podróŝą na Litwę

Przed podróŝą na Litwę Przed podróŝą na Litwę Źródło: http://www.hotels-europe.com/lithuania/images/lithuania-map-large.jpg BirŜai to niewielkie miasto litewskie wyznaczone jako miejsce kolejnego, juŝ piątego spotkania przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje Test mocny stron Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do Ciebie. Są to określenia, które wiele osób uznaje za korzystne i atrakcyjne.

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Opowieści nocy reż. Michel Ocelot

Opowieści nocy reż. Michel Ocelot Opowieści nocy reż. Michel Ocelot 1. Scenariusz lekcji. (str. 2) Temat: Jak powstaje film? 2. Karta pracy. (str. 5) MATERIAŁY DYDAKTYCZNE DLA NAUCZYCIELI SPIS TREŚCI SCENARIUSZ LEKCJI Opracowała: Paulina

Bardziej szczegółowo

Olinek - ośrodek naszych marzeń

Olinek - ośrodek naszych marzeń W ośrodku, który niebawem będzie obchodził swoje czwarte urodziny, prowadzona jest Oczekiwanie na narodziny upragnionego dziecka to jedna z najpiękniejszych chwil w życiu każdej rodziny. Cud narodzin i

Bardziej szczegółowo

MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI

MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI ROBERT MAICHER MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI Poleca: SuperKid.pl Zapewnij dzieciom dobry start! Copyright by Robert Maicher Data: 03.02.2008 Tytuł: Mały Pablo i dwie świnki Autor: Robert Maicher Wydanie I Seria:

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją?

Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją? Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją? test, BONUS SPECJALNY dla czytelniczek i klientek Inkubatora Kobiecych Pasji Autorka testu: Grażyna Białopiotrowicz Jaki jest poziom Twojej

Bardziej szczegółowo

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które 1. Gdyby miał P. urządzać mieszkanie, to czy byłoby dla P. wzorem [ANKIETER odczytuje wszystkie opcje, respondent przy każdej z nich odpowiada tak/nie, rotacja] 1.1 To, jak wyglądają mieszkania w serialach,

Bardziej szczegółowo

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności 1. Chcesz zapisać się na kurs języka w Londynie. W rozmowie z pracownikiem szkoły językowej omów następujące kwestie: - twój poziom znajomości języka - koszty - prowadzący - zajęcia dodatkowe 2. Jesteś

Bardziej szczegółowo

wyniki oglądalności -15,3% +17,4% +7,5% 0,98 0,83 0,83 0,77 1,0% 0,5% 0% 2012 2013 2014 2015

wyniki oglądalności -15,3% +17,4% +7,5% 0,98 0,83 0,83 0,77 1,0% 0,5% 0% 2012 2013 2014 2015 jesień2015 Polsat News Polsat News od początku nadawania jest najdynamiczniej rozwijającym się kanałem informacyjnym w Polsce. Wystarczyło 6 lat, aby Polsat News zapewnił sobie stałe miejsce w gronie najważniejszych

Bardziej szczegółowo

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych.

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI 2013 - raport Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI CHCĄ ZMIENIAĆ ŚWIAT Wszyscy doskonale wiemy, że młodych ludzi

Bardziej szczegółowo

Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego

Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego newsletter numer 23 Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego Pięć tysięcy euro nagrody zainkasują zdobywcy Nagrody im. Karola Wielkiego na najlepszy projekt młodzieżowy w Europie. Największe

Bardziej szczegółowo

Młodzież 2010. Plany, dążenia i aspiracje Materialne warunki życia i dostęp do technologii informacyjnej Znajomości języków obcych

Młodzież 2010. Plany, dążenia i aspiracje Materialne warunki życia i dostęp do technologii informacyjnej Znajomości języków obcych Młodzież 2010 Plany, dążenia i aspiracje Materialne warunki życia i dostęp do technologii informacyjnej Znajomości języków obcych Barbara Badora, CBOS PLANY, DĄŻD ĄŻENIA I ASPIRACJE ŻYCIOWE MŁODZIEM ODZIEŻY

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 )

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) Klient: Dzień dobry panu! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Klient: Pierwsza sprawa: jestem Włochem i nie zawsze jestem pewny, czy wszystko

Bardziej szczegółowo

Domowe pesto z bazylii

Domowe pesto z bazylii Domowe pesto z bazylii Dzisiaj mam dla Was przepis na szybki, ale bardzo bardzo przepyszny domowy obiadek. Ale zanim przejdę do przepisu, chce podzielić się z Wami jedną z lekcji z książki Reginy Brett

Bardziej szczegółowo

ROK SZKOLNY 2014/2015

ROK SZKOLNY 2014/2015 ROK SZKOLNY 2014/2015 Październik - Opowieści z leśnej polany - przedstawienie muzyczne - Fabryka krówek - do Milanówka grupa IV i V - uroczyste Pasowanie na Przedszkolaka grupa I - wycieczka na pocztę

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 38. posiedzeniu Senatu do

Bardziej szczegółowo

Profesjonalne produkcje filmowe

Profesjonalne produkcje filmowe Krótko o nas Profesjonalne produkcje filmowe artmovie to zespół młodych i ambitnych ludzi zajmujących się głównie filmem i fotografią ślubną. W ich tworzeniu stawiamy na rozwój i niestandardowe uwiecznienie

Bardziej szczegółowo

30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa. Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com

30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa. Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com 30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com Witaj. Chciałbym dzisiaj podzielić się z Tobą moim kilkunastoletnim doświadczeniem

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w

Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w KLASA 1A Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w zagranicznym klubie lub pracować w dziedzinie motoryzacji.

Bardziej szczegółowo

Dom Ani Mój dom znajduje się w niewielkiej wsi 20km od Ostródy. Dla mnie jest miejscem niezwykłym, chyba najwspanialszym na świecie. To z nim wiążą się moje przeżycia z dzieciństwa, gdyż mieszkam tu od

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-polski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-polski Życzenia : Ślub Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! młodej parze Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! Gratulacje i najlepsze

Bardziej szczegółowo

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH?

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? Podstawowa zasada radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych:,,nie reaguj, tylko działaj Rodzice rzadko starają się dojść do tego, dlaczego ich

Bardziej szczegółowo

Rodzina Gierlachów - koncert w rodzinnym mieście

Rodzina Gierlachów - koncert w rodzinnym mieście 1 Rodzina Gierlachów - koncert w rodzinnym mieście Chyba dobrze czuli się Państwo na sanockiej scenie. To było widać i słychać Tatiana Hempel-Gierlach: Tak, w Sanoku zgotowano nam wspaniałe przyjęcie,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas VI szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas VI szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas VI szkoły podstawowej. 1. Skala ocen : GRAMATYKA I SŁOWNICTWO 6 Uczeń bardzo swobodnie operuje strukturami gramatycznymi określonymi

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia chiński-polski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia chiński-polski Życzenia : Ślub 祝 贺, 愿 你 们 幸 福 快 乐, 天 长 地 久 Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! młodej parze 致 以 我 对 你 们 婚 姻 真 诚 的 祝 福 Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! młodej parze 恭 喜 喜 结

Bardziej szczegółowo

Kto chce niech wierzy

Kto chce niech wierzy Kto chce niech wierzy W pewnym miejscu, gdzie mieszka Bóg pojawił się mały wędrowiec. Przysiadł na skale i zapytał: Zechcesz Panie ze mną porozmawiać? Bóg popatrzył i tak odpowiedział: mam wiele czasu,

Bardziej szczegółowo

Grupa Wydawnicza Gazet Lokalnych

Grupa Wydawnicza Gazet Lokalnych Grupa Wydawnicza Gazet Lokalnych Od 2004 r. www.extrapolska.pl Wydawnictwo Gazet Regionalnych Spółka Extra Media jest wydawnictwem w 100% z kapitałem polskim, od ponad 10 lat działającym na krajowym rynku

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi Wywiady Pani Aleksandra Machnikowska Przedsiębiorca od 2009 roku, najpierw w spółce cywilnej prowadziła sklep Just Dance. Od 2012 roku prowadzi restaurację EL KAKTUS. W styczniu 2014 restauracja EL KAKTUS

Bardziej szczegółowo

5. To, jak Ci idzie w szkole jest dla Twoich rodziców (opiekunów): A niezbyt ważne B ważne C bardzo ważne 1 ANKIETA DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

5. To, jak Ci idzie w szkole jest dla Twoich rodziców (opiekunów): A niezbyt ważne B ważne C bardzo ważne 1 ANKIETA DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ANKIETA DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM 5. To, jak Ci idzie w szkole jest dla Twoich rodziców (opiekunów): A niezbyt ważne B ważne C bardzo ważne 1 kod ucznia Drodzy Pierwszoklasiści! Niedawno rozpoczęliście naukę

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Prezentacja: Michalina Mościszko Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się

Bardziej szczegółowo

Walentynki w stylu Księżnej Elżbiety

Walentynki w stylu Księżnej Elżbiety Walentynki w stylu Księżnej Elżbiety Ach, te Walentynki... Któż nie poddaje się urokowi tego święta zakochanych? A nawet jeśli nie, to na pewno nie w I LO, ponieważ w tym roku Samorząd zrobił wiele, aby

Bardziej szczegółowo

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia WSPOMNIENIA Z LAT 70 NA PODSTAWIE KRONIK SZKOLNYCH. W ramach Internetowego Projektu Zbieramy Wspomnienia pomiędzy końcem jednych, a początkiem drugich zajęć wybrałam

Bardziej szczegółowo

Dzieci 6-letnie. Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw

Dzieci 6-letnie. Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw Dzieci 6-letnie Temat: RADOŚĆ I SMUTEK PRAWEM DZIECKA Cele ogólne: Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw Cele szczegółowe: DZIECKO: poznaje prawo do radości i smutku potrafi

Bardziej szczegółowo

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband Centrum KLUCZ w ramach realizacji projektu PWP OWES INSPRO rozwiązania ponadnarodowe prezentuje wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband, przybliżający dobre praktyki z zakresu zachodniego

Bardziej szczegółowo

Znów jesteśmy w szkole!!!

Znów jesteśmy w szkole!!! Znów jesteśmy w szkole!!! 1 września 2003r. uroczystymi apelami rozpoczęliśmy nowy rok szkolny. Pani dyrektor Elżbieta Pytka powitała nas i naszych rodziców bardzo serdecznie. Następnie wprowadzony został

Bardziej szczegółowo

można było mówić o spokoju. W tym numerze: Relacja z andrzejek w szkole, które odbyły się w formie dyskoteki,

można było mówić o spokoju. W tym numerze: Relacja z andrzejek w szkole, które odbyły się w formie dyskoteki, MIESIĘCZNIK SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. C.K. NORWIDA W DĄBRÓWCE WIEŚCI Cyprian Kamil Norwid Cyprian Kamil Norwid N U M E R I I I SZKOLNE L I S T O P A D 2 0 1 3 Z ŻYCIA SZKOŁY W TYM NUMERZE: Z życia szkoły

Bardziej szczegółowo

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych Kim jesteśmy? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy to ogólnopolski, nieodpłatny program edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części.

ANKIETA. Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części. ANKIETA Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części. Bardzo proszę, abyś czytał/a uważne i udzielił/a odpowiedzi na wszystkie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI Ocena celująca: uczeń swobodnie operuje strukturami gramatycznymi określonymi w rozkładzie materiału z łatwością buduje spójne zdania proste i

Bardziej szczegółowo

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek Friedrichshafen 2014 Wjazd pełen miłych niespodzianek Do piątku wieczora nie wiedziałem jeszcze czy pojadę, ale udało mi się wrócić na firmę, więc po powrocie do domu szybkie pakowanie i rano o 6.15 wyjazd.

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

projekt biznesowy Mini-podręcznik z ćwiczeniami

projekt biznesowy Mini-podręcznik z ćwiczeniami DARMOWY FRAGMENT projekt biznesowy Mini-podręcznik z ćwiczeniami Od Autorki Cześć drogi Czytelniku! Witaj w darmowym fragmencie podręcznika Jak zacząć projekt biznesowy?! Jego pełna wersja, zbiera w jednym

Bardziej szczegółowo

Prawa Dziecka w Unii Europejskiej. Mam prawo do...

Prawa Dziecka w Unii Europejskiej. Mam prawo do... Prawa Dziecka w Unii Europejskiej Mam prawo do... Marta Drężek; W mojej małej ojczyźnie Szczytnie rozwijam się Czy wiesz, że każdemu dziecku*, niezależnie od koloru skóry, wyznania czy pochodzenia, przysługują

Bardziej szczegółowo

robi, i którzy traktują je jako część swojego życia... 100 lat w kinie,1995

robi, i którzy traktują je jako część swojego życia... 100 lat w kinie,1995 Temat: Oddać głos zwykłym widzom, tym, dla których się filmy robi, i którzy traktują je jako część swojego życia... 100 lat w kinie,1995 (http://ninateka.pl/artykul/100-lat-w-kinie-pawel-lozinski) 1. Przeczytaj

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo

POMOC W REALIZACJI CELÓW FINANSOWYCH

POMOC W REALIZACJI CELÓW FINANSOWYCH POMOC W REALIZACJI CELÓW FINANSOWYCH Szczegółową instrukcję znajdziesz tu: http://marciniwuc.com/ Miesiąc:. (np. Styczeń 2015) Punkt 1: Wyznacz Twoje 20 minut z finansami. Moje 20 minut na finanse to:

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy?

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Kogo podziwiasz dzisiaj, a kogo podziwiałeś w przeszłości? Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Jaka jest Twoja ulubiona potrawa? Czy wiesz

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

T R A V E L C O A C H I N G 5 0 +

T R A V E L C O A C H I N G 5 0 + A K T Y W N I 5 0 + C o t o z a p r o j e k t? Chcę realizować swoje marzenia, Chcę poznawać ludzi, Chcę zobaczyć przyrodnicze ciekawostki, Jestem ciekawy świata!. Takie głosy osób po 50-tym roku życia

Bardziej szczegółowo

PALIĆ CZY NIE PALIĆ OTO JEST PYTANIE. SZKOLNY KONKURS ANTYNIKOTYNOWY.

PALIĆ CZY NIE PALIĆ OTO JEST PYTANIE. SZKOLNY KONKURS ANTYNIKOTYNOWY. PALIĆ CZY NIE PALIĆ OTO JEST PYTANIE. SZKOLNY KONKURS ANTYNIKOTYNOWY. DRODZY PIĄTOKLASIŚCI! Palić, czy nie palić - oto jest pytanie, na które uczniowie będą mieli okazję odpowiedzieć już w środę 3 listopada

Bardziej szczegółowo

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 INSTRUKCJA Poniżej znajdują się twierdzenia dotyczące pewnych cech, zachowań, umiejętności i zdolności,

Bardziej szczegółowo

Okolicznościowe przemówienie wygłosiła Pani Dyrektor Barbara Bogacz.

Okolicznościowe przemówienie wygłosiła Pani Dyrektor Barbara Bogacz. 22 maja 2010 roku świętowaliśmy Jubileusz pięćdziesięciolecia Szkoły Podstawowej nr 15 im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie. Uroczystości rozpoczęły się Wielką Galą otwarcia w Filharmonii Olsztyńskiej.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla klas czwartych I. Program nauczania: II. Podręcznik: III.Tematyka realizowanych modułów :

Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla klas czwartych I. Program nauczania: II. Podręcznik: III.Tematyka realizowanych modułów : Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla klas czwartych I. Program nauczania: Program nauczania języka angielskiego dla II etapu edukacyjnego (szkoła podstawowa, klasy IV VI), autorzy: Ewa Piotrowska

Bardziej szczegółowo

II WOJEWÓDZKI FESTIWAL JĘZYKOWY

II WOJEWÓDZKI FESTIWAL JĘZYKOWY II WOJEWÓDZKI FESTIWAL JĘZYKOWY W NIEGOWICI Każdy język obcy daje Ci nowe życie jeśli znasz tylko jeden język, żyjesz tylko raz (przysłowie czeskie) II WOJEWÓDZKI FESTIWAL JĘZYKOWY NIEGOWIĆ 2016 REGULAMIN

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

Wstępniak języka obcego dla prawie-początkujących maturzystów po latach?

Wstępniak języka obcego dla prawie-początkujących maturzystów po latach? Wstępniak języka obcego dla prawie-początkujących maturzystów po latach? Każdy kto skończył szkołę dawno temu, może do 2016 roku podejść do matury na starych i łatwiejszych zasadach. Zdążą nawet osoby

Bardziej szczegółowo

Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie. Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY

Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie. Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY .KROPECZKA. Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY 1. ROZPOCZĘCIE ROKU SZKOLNEGO 2013/2014 Nowy rok szkolny powitaliśmy 2

Bardziej szczegółowo

Raport o kursie. Strona 0. www.oczyszczanieumyslu.pl www.czystyumysl.com

Raport o kursie. Strona 0. www.oczyszczanieumyslu.pl www.czystyumysl.com Raport o kursie Strona 0 Raport o kursie Marcin Tereszkiewicz Raport o kursie Strona 1 Oczyszczanie Umysłu Oczyść swój umysł aby myśleć pozytywnie i przyciągać to czego chcesz Raport o kursie Strona 2

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska spektakl edukacyjno-profilaktyczny dla najmłodszych. (Scenografia i liczba aktorów - zależne od wyobraźni i możliwości technicznych reżysera.) Uczeń A - Popatrz

Bardziej szczegółowo

Pultusk24 Walentynkowe wiersze

Pultusk24 Walentynkowe wiersze Walentynka nr 1 To nasze pierwsze Walentynki po ślubie, a ja to święto niesłychanie lubię. W dniu zakochanych 14 lutego Zdarzyć się może coś wyjątkowego. Składam Ci więc Mężu z serca wprost życzenia, by

Bardziej szczegółowo

Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3. "Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej"

Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3. Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3 "Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej" w marcu 2012 r. do Plymouth w Wielkiej Brytanii, na praktyki zagraniczne pojedzie: 9 elektroników i 5 elektryków.

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

Working holiday Kreta 2013

Working holiday Kreta 2013 Working holiday Kreta 2013 Drogi studencie, jeżeli kiedykolwiek zastanawiałeś się nad pracą za granicą, która pozwoli Ci w zdobyciu doświadczenia i rozwoju Twoich umiejętności społecznych, a także przyniesie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU

Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Osoba niepełnosprawna w obliczu prawa Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia

Bardziej szczegółowo

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról.

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról. 11. W ramach wymiany młodzieżowej gościsz u siebie kolegę / koleżankę z Danii. Chcesz go / ją lepiej poznać. Zapytaj o jego/jej: miejsce zamieszkania, rodzeństwo, zainteresowania. Po przyjeździe do Londynu

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE SZKOŁY. INFORMATOR ZESPOŁU SZKÓŁ SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM im. Jana Pawła II W PĘPOWIE. Nr 49. Cz. 1. Przedszkole maj - czerwiec 2013

ŻYCIE SZKOŁY. INFORMATOR ZESPOŁU SZKÓŁ SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM im. Jana Pawła II W PĘPOWIE. Nr 49. Cz. 1. Przedszkole maj - czerwiec 2013 ŻYCIE SZKOŁY INFORMATOR ZESPOŁU SZKÓŁ SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM im. Jana Pawła II W PĘPOWIE Nr 49. Cz. 1. Przedszkole maj - czerwiec 2013 i edukacja wczesnoszkolna STRONA GŁÓWNA ZESPOŁU SZKÓŁ: www.zspepowo.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Zmieniaj świat słowami karta pracy grupa 1/A

Zmieniaj świat słowami karta pracy grupa 1/A Zmieniaj świat słowami karta pracy grupa 1/A Przekonaj kolegę do wspólnego wyjścia do kina w czwartek wieczorem. Kolega lubi filmy akcji, a namawiasz go na wspólne obejrzenie kolejnej części jego ulubionego

Bardziej szczegółowo

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :)

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :) Czy potrafimy rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności? Czy sprawia nam to trudność? Czujemy się zakłopotani tematem? Sami nie wiemy, jak go ugryźć? A może unikamy go całkiem, skoro nas bezpośrednio nie

Bardziej szczegółowo

Jak motywować uczniów do nauki

Jak motywować uczniów do nauki Jak motywować uczniów do nauki Właściwa nagroda/ pochwała zawiera konkretne i precyzyjne informacje, które dokładnie wskazują, co dziecko osiągnęło, w czym się poprawiło docenianie nie tylko końcowego

Bardziej szczegółowo

Ludzie listy piszą. Struktura i forma listu

Ludzie listy piszą. Struktura i forma listu Ludzie listy piszą. Struktura i forma listu 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: wie, jakie są cechy listu, zna rodzaje listów, zna zwroty grzecznościowe oraz zasady ich pisowni. b) Umiejętności Uczeń potrafi:

Bardziej szczegółowo

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY Często będę Ci mówić, że to ważna lekcja, ale ta jest naprawdę ważna! Bez niej i kolejnych trzech, czyli całego pierwszego tygodnia nie dasz rady zacząć drugiego. Jeżeli czytałaś wczorajszą lekcję o 4

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES NASZE ŻYCIE NIE MAMY WPŁYWU NA TO, JAK SIĘ RODZIMY I JAK UMIERAMY (ZAZWYCZAJ) Dobry mąż, dobry ojciec, ale zły elektryk NASZE ŻYCIE

Bardziej szczegółowo

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy II ETAP AKTYWIZACJI MATERIAŁY DLA BENEFICJENTÓW/BENEFICJENTEK CO TO SĄ EMOCJE? EMOCJE

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE AKCJI DRUGIE ŻYCIE

PODSUMOWANIE AKCJI DRUGIE ŻYCIE PODSUMOWANIE AKCJI DRUGIE ŻYCIE I LO IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU KLASA MEDICUS-2 Wychowawca klasy: mgr Renata Mikołajczyk-Szwaczkowska POZNAŃ 2013/2014 25 października 2013r. - w naszej szkole

Bardziej szczegółowo

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami.

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami. Współczesne przedszkola są otwarte na potrzeby rodziców i dzieci, dlatego też podejmują wiele inicjatyw i działań własnych, których celem jest podnoszenie jakości pracy placówki, a co za tym idzie podniesienie

Bardziej szczegółowo

W Zespole Szkół w Mętowie im. JANA PAWŁA II

W Zespole Szkół w Mętowie im. JANA PAWŁA II Witamy W Zespole Szkół w Mętowie im. JANA PAWŁA II Misja naszej szkoły Główne misje szkoły: Promująca chrześcijański system wartości. Przyjazna rodzinie, bliską młodemu człowiekowi. Pomagająca wszystkim

Bardziej szczegółowo

Jak zdobyć atrakcyjną pracę?

Jak zdobyć atrakcyjną pracę? Jak zdobyć atrakcyjną pracę? Cena szkolenia: za darmo Często spotykam kobiety, które mają swoje marzenia, mnóstwo pomysłów, energii i chęci realizacji swoich aspiracji w życiu zawodowym. Niestety w zderzeniu

Bardziej szczegółowo