Perspektywa konkurencji, współpracy i koopetycji w sektorze firm deweloperskich w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Perspektywa konkurencji, współpracy i koopetycji w sektorze firm deweloperskich w Polsce"

Transkrypt

1 Renata Strzelecka * Perspektywa konkurencji, współpracy i koopetycji w sektorze firm deweloperskich w Polsce Wstęp Dynamika zmian w otoczeniu, procesy globalizacji oraz towarzyszący nam od kilku lat kryzys tworzą trudne warunki dla funkcjonowania przedsiębiorstw. Współczesne firmy z sektora deweloperskiego borykają się każdego dnia z problemami takimi jak: silna konkurencja, trudności z pozyskaniem funduszy na przyszłą inwestycję oraz nadpodaż mieszkań. Z punktu widzenia przedsiębiorstw tego sektora niezbędne staje się wchodzenie w różnego rodzaju sojusze z partnerami w celu pozyskania zasobów o najwyższej jakości, możliwości rozłożenia ciężaru finansowania inwestycji, pokonywania barier rozwoju czy wzmocnienia pozycji konkurencyjnej. Celem artykułu jest przedstawienie kierunku rozwoju firm sektora budownictwa mieszkaniowego. Autor chciał wykazać także, że wobec wzmożonej konkurencji, deweloperzy coraz częściej i coraz chętniej sięgają po inne formy działania na rynku, to jest różne formalne i nieformalne formy współpracy. Uzyskane wyniki powstały w oparciu o studia literatury przedmiotu oraz obserwację firm z sektora dolnośląskiego. 1. Konkurencja, współpraca czy koopetycja 1.1. Istota konkurencji Konkurencja w gospodarce rynkowej jest zjawiskiem występującym powszechnie i stanowi warunek konieczny istnienia i rozwoju przedsiębiorstwa. Organizacje działając na rynku dążą do osiągnięcia takiego stopnia konkurencyjności, który zapewni im unikatową pozycję w sektorze w stosunku do konkurentów. Dzięki niej firma ma możliwość osiągania ponadprzeciętnych wyników i wyprzedzenia konkurentów, a tym samym zwiększenia potencjału i wartości swojej firmy [Altkon, Kramer, 1998, s. 202]. Z uwagi na zmienność zachowań innych uczestników rynku osiąganie i utrzymanie przewagi konkurencyjnej jest procesem ciągłym, zależnym od charakteru źródeł przewagi oraz ich liczby, takich jak koszt pracy, tanie surowce, łatwość substytucji produktu i wykorzystania przez konkurentów. Konsekwencją wyboru sposobu osiągania przewagi konkurencyjnej jest wybór strategii konkurencji, którą uznać można za wiązkę celów, do której firma zmierza, zasad postępowania oraz sposobów, za pomocą, których stara się do nich dojść. Tradycyjne metody konkurencji przewidywały stabilność przewagi konkurencyjnej na podstawowych rynkowych czynnikach konkurencji, takich jak koszty, jakość czy pozycja na rynku [D Aveni, 1995, s. 220]. Jednak ze wzglę- * Mgr, Katedra Strategii i Metod Zarządzania, Wydział Zarządzania Informatyki i Finansów, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu,

2 176 Renata Strzelecka du na niestabilne warunki otoczenia oraz wpływ zmian i trendów zachodzących w krajach rozwiniętych, jak również w gospodarkach rozwijających się, rozwój współczesnych przedsiębiorstw jest wyjątkowo trudny. Zmiany te są wynikiem przemian związanych z procesami integracji oraz globalizacji gospodarki. Ich charakterystyczną cechą jest znaczna siła wpływu odnosząca się do aspektów socjokulturowych, demograficznych, technologicznych, politycznych czy prawnych. Wywierają one wpływ na całą społeczność i każdego człowieka, a poprzez to również na przedsiębiorstwa. W wyniku dostępu do taniej siły roboczej, rynków zbytu oraz rynku zasobów, jak również konieczności konkurowania z wieloma przedsiębiorstwami na świecie, otoczenie przedsiębiorstw staje się coraz bardziej rozległe [Aluchna, 2010, s ]. Trudno jest także określić jak będzie wyglądała struktura branży za kilka lat, ponieważ nie sposób przewidzieć, kiedy nastąpią zmiany, jaka będzie ich skala ani w jakim kierunku będą podążać [Maciaszek, 2010, s. 32]. Wobec dynamicznie zmieniających się realiów gospodarowania przewaga konkurencyjna jest tylko chwilowa, a indywidualny potencjał konkurencyjności przedsiębiorstwa odnoszący się w równym stopniu do tworzących go zasobów materialnych, jak i niematerialnych wymaga nieustannego modelowania [Nogalski, Wójcik Karpacz, Karpacz, w: Krupski, 2010, s ]. Oznacza to, że przedsiębiorstwa muszą poszukiwać nowych dróg działania, wiążących się ze zdolnością do konkurowania w nowych warunkach, a sprzyjających długofalowym perspektywom rozwoju [Maciaszek, 2010, s. 23]. W tych warunkach decydująca jest umiejętność kreowania sekwencji krótkookresowych przewag konkurencyjnych, bo tylko takie mogą zapewnić trwałą przewagę konkurencyjną [D Aveni, 1995, s. 220]. W ostatnich latach nowe koncepcje związane są z innowacjami i przedsiębiorczością, zakładają osiągnięcie przewagi konkurencyjnej poprzez ciągłe wdrażanie innowacji, kreowanie nowych rynków i nowych klientów, a także wchodzenie na nowe rynki i dziedziny. Dążąc do innowacji przedsiębiorstwa wciąż poszukują okazji do poznania zmieniających się upodobań, zaspokojenia gustów, potrzeb i pragnień klientów. Są to nie tylko innowacje produktowe i procesowe będące efektem działań naukowych, ale także produkty stanowiące twórcze naśladownictwo, innowacje w dziedzinie marketingu, logistyki, dystrybucji czy zarządzania. Nowe koncepcje konkurencji stanowią również zespół działań związanych z rozwojem istniejących w przedsiębiorstwie źródeł konkurencyjności, tj. kluczowych kompetencji, umiejętności, zdolności, wiedzy i technologii. Im trudniej jest imitować wyróżniające firmy umiejętności, tym bardziej trwała jest przewaga konkurencyjna [Hill, Jones, 1992, s. 103]. Według M. Bratnickiego kluczowe kompetencje to zdolności do kreowania mniejszym kosztem i szybciej niż inni konkurenci umiejętności sprzyjających procesowi dostosowania się do potrzeb rynku, dających dostęp do rynków czy segmentów rynku, umożliwiających obniżkę kosztów, utrudniających imitację przez konkurencję i stanowiących podstawę tworzenia wartości dodanej [Bratnicki, 2000, s. 23].

3 Perspektywa konkurencji, współpracy i koopetycji w sektorze firm Obecnie konkurencja między przedsiębiorstwami przybrała inny charakter. Dziś mamy do czynienia z hiperkonkurencją, nazywaną także konkurencją wirtualną. Jej cechami jest duża liczba dostawców, zmienność i względność barier rynku, zjawisko mass customization 1, przejrzystość rynku (dzięki wykorzystaniu handlu internetowego i internetowych wyszukiwarek) oraz duża zmienność upodobań konsumenta. Wszechobecnej globalizacji sprzyja trend suwerenności konsumenckiej. Te z firm, które nie potrafią całkowicie ukierunkować się na klienta, nie mają szans na trwanie w warunkach współczesnej konkurencji [Noga, 2009, s. 275]. Zjawisko ewoluowania przewag konkurencyjnych od prostych do coraz bardziej skomplikowanych i unikatowych, o długim okresie trwania, trudnych do zawłaszczenia i naśladowania staje się codziennością we współczesnym zmiennym i złożonym otoczeniu. Obserwuje się przejście od koncepcji opartej na rywalizacji do koncepcji konkurencji opartej na współdziałaniu poprzez zawierane alianse, tworzone z myślą o budowie konkurencyjnej oferty rynkowej, czy wypełnieniu luki konkurencyjnej [Koźmiński, 1999, s. 122]. Podejście takie stanowi sposób uzyskania trwałej przewagi konkurencyjnej, umożliwiającej skuteczniejszą realizację strategii konkurencji w stosunku do innych firm spoza aliansu [Faulkner, Bosman 1996, s. 139] Istota współpracy Kategorią coraz częściej rozpatrywaną i stosowaną w rozwoju społeczno ekonomicznym jest kooperacja. Kooperacja jest pojęciem bardzo szerokim. Jej istotą jest współdziałanie, inaczej współpraca, co najmniej dwóch podmiotów, dążących do realizacji założonych swoich celów oraz celu wspólnego. Współpracować mogą różne podmioty, od przedsiębiorstw począwszy, poprzez różne organizacje społeczne, instytucje naukowe po jednostki samorządowe czy władze publiczne i rządowe. Zwraca się również uwagę, że problematyka kooperacji jest powiązana z zagadnieniami konkurencji, a wobec dynamiki zmian otoczenia wskazuje się nawet, że współpraca i konkurencja stają się trudno rozróżnialne [Jaźwiński, Kiernożycka Sobejko, w: Woźniak, 2006, s ]. Budując przewagę konkurencyjną przedsiębiorstwa XXI wieku potrzebowały przeskoku od podejścia konwencjonalnego opartego na konkurencyjności produktów czy usług do podejścia innowacyjnego opartego na tworzeniu wartości, której podstawą jest współdziałanie. Połączenie sił współpracujących firm sprzyja neutralizacji zagrożenia, służy dyfuzji wiedzy, zapewnia większe wpływy, lepszy i szybszy rozwój, a także większe prawdopodobieństwo osiągnięcia sukcesu. Według Hammera [Hammer, 2006, s. 230] obowiązkiem każdej organizacji w dzisiejszych czasach jest znoszenie granic w celu integracji, upraszczania i projektowania swojej działalności w oparciu o szeroko rozumianą współpracę. Wobec coraz bardziej turbulentnego otoczenia, współczesne przedsiębiorstwa muszą być zdolne do tworzenia, kształtowania i utrzymania szero- 1 Zindywidualizowana produkcja masowa, uwzględniająca indywidualne potrzeby klienta w cenach przybliżonych do produktu masowego.

4 178 Renata Strzelecka kiej gamy sieci współpracy. W jej ramach rośnie znaczenie podejścia systemowego ujawniającego kolejnych partnerów i kolejne role, a także wspartego na zaufaniu, konsekwencji i elastyczności [Knop, 2009]. Podmioty wchodzące we wzajemne interakcje, czy to formalne czy nieformalne, określają pewne obszary do współpracy. Proces ujednolicenia wspólnego celu jest procesem nie tylko długim oraz złożonym, ale jednocześnie kluczowym mechanizmem koordynacji dla współpracujących firm. Efektywny wspólny cel wyraża bowiem to, jak współpracujące ze sobą przedsiębiorstwa będą pozycjonowały siebie wobec konkurentów i partnerów [Polowczyk, 2011, s ]. Współczesne przedsiębiorstwo powinno dokonać wyboru, czy jest w stanie działać samodzielnie, czy może powinno podjąć decyzję o kooperacji z konkurentami. Współpraca niezależnie od tego, czy będzie mieć charakter długo czy krótkoterminowy, powinna przynieść stronom będącym jego uczestnikami większe korzyści z realizowanych transakcji handlowych niż te, które mogliby odnieść działając samodzielnie. Wysokość poziomu korzyści ze współdziałania jest trudna do przewidzenia. Jednak zdobyte podczas współpracy doświadczenie często sprzyja kolejnym kooperacjom z wybranymi podmiotami. Konieczność współpracy z konkurentami jest najczęściej podyktowana wzmożoną rywalizacją w sektorze [Nogalski, Wójcik Karpacz, Karpacz, 2010, s ]. Praktyka pokazuje, że forma jednoczesnej konkurencji i kooperacji wzajemnie się przenikają, zastępują, współistnieją [Lichtarski, 2007, s. 421]. Taka wielowymiarowość zachowań przedsiębiorstw na rynku jest nieodłącznym atrybutem współczesnych organizacji. Osiąganie wysokiej efektywności za pomocą dwóch lub większej ilości organizacyjnych konfiguracji ujawnia znaczenie ekwifinalności w podejściu do osiągania wysokiej efektywności przedsiębiorstw [Bratnicki, w: Haus, Jagoda, Lichtarski, 2000, s. 7]. Możliwości wyboru strategii współpracy pomiędzy organizacjami są dzisiaj bardzo zróżnicowane. Przedsiębiorstwa korzystają z różnych form aliansów współpracując w zakresie rozwoju technologicznego, wspólnej dystrybucji, zaopatrzenia czy działań marketingowych. Współpraca może przybierać różną postać, od przedsięwzięć niesformalizowanych czy okazjonalnych poprzez długofalowe relacje, niejednokrotnie prowadzące do fuzji [Kaleta, w: Lachiewicz, Matejun, 2009] Koopetycja Postępująca globalizacja oraz jej skutki wymuszają na organizacjach tworzenie przedsiębiorstwa rozległego, o partnerskich stosunkach nie tylko z dostawcami i klientami, ale także konkurentami, urzędami, instytucjami finansowymi czy edukacyjnymi [Lozano, Sysko Romańczuk, w: Bończak Kucharczyk, Herbst, Chmura, 2001, s ]. Umiejętność wchodzenia w takie relacje oraz właściwego ich ukształtowania jest obecnie dla wielu firm koniecznością konkurencyjną umożliwiającą im przetrwanie [Platonoff, Sysko Romańczuk, w: Jagoda, Lichtarski, 2002, s ]. Specyficznym rodzajem

5 Perspektywa konkurencji, współpracy i koopetycji w sektorze firm współpracy pomiędzy organizacjami jest koopetycja. Z jednej strony niezależne przedsiębiorstwo, a z drugiej sieć relacji, w które jest ono uwikłane. Taki układ według opinii B. de Wit i R. Mayer [de Wit, Mayer, 2007, s. 237] pozwala na budowanie nowych powiązań pomiędzy firmami oraz maksymalizowanie renty ekonomicznej z tytułu relacji w sieci. Koncepcja koopetycji została opisana po raz pierwszy w latach 90-tych przez A. Brandenburgera i B. Nalebuffa w książce Co-opetition [Branderburger, Nalebuff, 1996]. Autorzy ci opierają koopetycję na teorii gier i zwracają uwagę, że łączy w sobie działania kooperacyjne i konkurencyjne, które zachodzą jednocześnie pomiędzy partnerami biznesowymi. Z kolei G. B. Dagnino i in. [Dagnino, Le Roy, Yami, Czakon, 2008] uważają, że koopetycję należy definiować jako system aktorów w interakcji opartej na częściowej zgodności interesów i celów. W takim rozumieniu współzależność pomiędzy przedsiębiorstwami jest grą o sumie dodatniej, która powinna zapewnić wzajemne korzyści. Ci sami autorzy stwierdzają, że strategie koopetycji wyrażają paradoksalną jednoczesność współdziałania i konkurencji, ponieważ łączą sprzeczne w potocznym rozumieniu, działania konkurencji i współdziałania. Sprzeczne, ponieważ zachowania konkurencyjne są zachowaniami a priori wyłączającymi współdziałanie i eliminującymi przegranego. Zachowania kooperacyjne natomiast są skierowane na osiągnięcie wspólnego celu, uzyskanego poprzez dzielenie się zasobami i wniesioną pracą, w których korzyść przypisana jest wszystkim współdziałającym partnerom [Dagnino, Le Roy, Yami, Czakon, 2008, s. 3]. Konieczność sięgania przez przedsiębiorstwa po nowe koncepcje zwiększające szansę uzyskania przewagi konkurencyjnej dostrzegli także M. Bengtsson i S. Kock [Bengtsson, Kock, 1999]. Autorzy ci zdefiniowali koopetycję jako relację dwustronną i paradoksalną pojawiającą się, gdy dwa przedsiębiorstwa współpracują w jakimś zakresie, pozostając jednocześnie konkurentami w innym [Bengtsson, 1999, s ]. Duży wkład w badania nad teorią koopetycji wnieśli także A. Lado i inni [Lado, Boyd, Hanlon, 1997], którzy opierając się na teorii gier, zasobowym podejściu do firmy i teorii sieci społecznych wykazali, że presja konkurencji wzbudza pomiędzy firmami potrzebę współpracy ukierunkowaną na poszukiwanie renty [Lado, Boyd, Hanlon, 1997, s ]. Koopetycja występuje wszędzie tam, gdzie konkurencja i kooperacja realizowane są jednocześnie. Wspólne formułowanie celów podczas współdziałania i niezależne podczas konkurowania stanowią o dynamice interakcji w procesie budowania koopetycji [Czakon, 2007, s. 23]. Będąca głównym elementem koopetycji współpraca pozwala na wzmocnienie siły przetargowej partnerów, lepsze wykorzystanie zasobów oraz organizacyjne uczenie się. Koopetycja jest strategią ukierunkowaną na wykorzystanie synergii będącej efektem działania przedsiębiorstw w sieci oraz ich odpowiedniej konfiguracji względem siebie i innych uczestników sektorów lub rynków [Stańczyk Hugiet, 2011, s. 8-11].

6 180 Renata Strzelecka 2. Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Rynek nieruchomości w Polsce rozwinął się pod koniec lat dziewięćdziesiątych wskutek przemian ustrojowych. W okresie poprzedzającym transformację dominowała w Polsce mieszkaniówka spółdzielcza pozostająca w wyłącznej domenie państwa oraz instytucji z nim związanych. Jako taka była wykluczona z normalnego obrotu i tym samym nie podlegała prawom wolnego rynku. Wprowadzenie przez pierwszy dwuizbowy Parlament powojennej Polski zmian w 1989 roku, takich jak zapewnienie swobody działalności gospodarczej oraz ochrony prawa własności i dziedziczenia wpłynęły na rozwój sektora [Drewicz Tułodziecka, 2008, s ]. Jednak panująca wysoka inflacja i w jej wyniku utrzymujące się wysokie stopy procentowe bardzo opóźniły proces transformacji. Urynkowienie sektora nieruchomości mieszkaniowych nastąpiło dopiero na początku XXI wieku, a największy wpływ na sukces w przeprowadzeniu transformacji miała budowa w pełni rynkowego systemu finansowania sektora mieszkaniowego [Łaszek, 2010, w: Sobiecki, Pietrewicz, s ]. Od tego momentu sektor rozwijał się bardzo dynamicznie zgodnie z panującymi na świecie zasadami rynkowymi. Dobra koniunktura sprzyjała wzrostowi liczby firm realizujących inwestycje w systemie deweloperskim. W okresie lat przemianie uległa struktura inwestowania w budownictwie mieszkaniowym, wznosząc rangę dewelopera ponad rangę spółdzielni mieszkaniowej [Stokłosa, 2009, s. 2]. Kolejne lata były okresem dynamicznego rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych. Liczba lokali mieszkalnych rosła osiągając w roku 2007 rekordową ilość. Popyt przewyższał podaż. Był to okres rynkowej hossy [www.egospodarka.pl]. Trend wzrostowy uległ załamaniu w połowie 2007 roku wskutek ogólnoświatowego kryzysu finansowego. Pogorszenie się koniunktury wywołało trudną sytuację finansową deweloperów i innych inwestorów, ponieważ banki wprowadziły bardziej rygorystyczne kryteria przyznawania kredytów [www.hossa.ae.wroc.pl]. Załamanie na rynku kredytów hipotecznych w latach wprowadziło rynek nieruchomości w fazę spadków. Spadek aktywności gospodarczej skutkował spadkiem popytu na mieszkania oraz wykruszeniem się wielu firm deweloperskich, które nie dysponowały dostatecznymi finansami. Odnotowano kolejne spadki rozpoczynanych inwestycji. Zmniejszeniu uległa także ilość wydanych na budowę pozwoleń, głównie w obszarze budownictwa wielorodzinnego przeznaczonego na sprzedaż [Kirejczyk, 2009, s. 5]. Kondycja finansowa firm deweloperskich była bardzo zła. W okresie tym zarejestrowano największy przyrost liczby zadłużonych deweloperów. Wynosił on w stosunku do roku 2008 aż 88% wpisów więcej do Krajowego Rejestru Długów [rankingdeweloprow.pl, 2011]. W kolejnym 2010 roku także odnotowano ograniczony popyt i bardzo niewielkie spowolnienie tempa spadków cen mieszkań w sektorze. W porównaniu do lat wcześniejszych rok 2011 okazał się dla sektora wyjątkowo dobry, a przynajmniej jego pierwsza połowa. Na taką sytuację wpłynęła większa podaż kredytów hipotecznych [www.gazetaprawna.pl]. W ich wyni-

7 Perspektywa konkurencji, współpracy i koopetycji w sektorze firm ku liczba zawieranych transakcji wzrosła w stosunku do roku 2010 o kilkanaście procent. Głównie za sprawą uruchomienia wstrzymanych wcześniej projektów oraz ciekawszej oferty projektowej, dostosowanej do wymagań współczesnego klienta [www.rankingdeweloperow.pl, 2012]. Sytuacja na rynku nieruchomości mieszkaniowych poprawia się nieustannie, jednak poprawa jest tak niewielka, że można mówić tylko o względnej stabilizacji w sektorze nieruchomości mieszkaniowych. Prognozy analityków rynku mieszkaniowego nie przewidują na rok 2012 poprawy popytu ani zmniejszenia spadku cen mieszkań [egospodarka, 2012]. Przyczyn tego stanu rzeczy jest wiele. Jedną z nich jest popularne w ostatnim okresie zaniżanie cen przez konkurentów oraz wysokie koszty pracy. Dużym utrudnieniem jest również brak aktualnych planów zagospodarowania przestrzennego, skomplikowane prawo budowlane, uznaniowość w podejmowaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto zbyt częste zmiany w przepisach oraz trudności w załatwianiu spraw w urzędach i złe interpretacje przepisów przez urzędników. Problemem jest także słaba płynność finansowa wielu przedsiębiorstw tego sektora. Spośród firm deweloperskich jest wiele takich, które działają wyłącznie dzięki odraczaniu przez banki decyzji o postawieniu w stan wymagalności udzielonych im w okresie boomu kredytów. Tylko największe korporacje, finansujące się na rynkach międzynarodowych lub duże spółki giełdowe, nie mają większych kłopotów z pozyskaniem kapitału sięgając po finansowanie swojej działalności poprzez emisję akcji lub obligacji [www.finanse.egospodarka.pl]. W tej sytuacji należy się spodziewać w 2012 roku większej ilości fuzji lub przejęć słabszych firm przez silniejszych konkurentów. Ograniczenie skali udzielanych przez banki kredytów (tak dla deweloperów jak i klientów indywidualnych), którym również, w stosunku do roku 2007 obniżono wysokość kredytu mniej więcej o połowę, oznacza to powrót do budowania mniejszych mieszkań. Do łask wróciły 25 metrowe kawalerki, metrowe mieszkania 2 pokojowe i trzy pokoje o powierzchni m 2. Mniejsze mieszkania, to dla deweloperów szansa na łatwiejsze pozyskanie środków na inwestycję oraz na szybsze sprzedanie mieszkania [http://tuznajdziesz.pl]. Wprowadzone w 2011 roku przez Rząd ograniczenia programu Rodzina na swoim spowodują, że sektor mieszkaniowy będzie musiał radzić sobie tylko dzięki rzeczywistemu popytowi. Zaletą nowelizacji programu jest to, że preferuje mieszkania nowe poprzez ustalenie limitu cen kwalifikujących do dopłat na wyższym o 25% poziomie wobec mieszkań z rynku wtórnego [inwestycje.wip.pl]. Nowa Ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego [Dz.U. nr 232, poz.1377] nakłada na deweloperów szereg nowych obowiązków i została negatywnie oceniona przez sektor. Jednym z obowiązków, który wymusza ustawa, jest obowiązek prowadzenia rachunków powierniczych. Spowoduje on, że firmy deweloperskie będą bardzo ostrożne w planowaniu nowych inwestycji, a to będzie oznaczało mniejsze zaintereso-

8 182 Renata Strzelecka wanie zakupem działek pod budowę. Także wejście w życie z początkiem bieżącego roku znowelizowanej rekomendacji S, nakazującej zmianę w systemie liczenia zdolności kredytowej osób zaciągających kredyt hipoteczny nie wpłynie raczej na poprawę kondycji firm w sektorze. Sytuacja taka powoduje, że Polski rynek nieruchomości mieszkaniowych wciąż tkwi w mniej lub bardziej spektakularnych trendach spadkowych. 3. Kierunki rozwoju firm sektora mieszkaniowego Prowadzenie działalności gospodarczej w warunkach trwającej od kilku lat bessy jest trudne dla przedsiębiorstw budownictwa mieszkaniowego. Czynnikiem, który mobilizuje deweloperów najbardziej do działania jest nadpodaż mieszkań na rynku. W reakcji na warunki otoczenia deweloperzy starają się dopasować swoją ofertę do oczekiwań nabywcy. Wobec spadku popytu wprowadzają różnego rodzaju promocje i obniżki cen. Żeby przyciągnąć amatorów własnego M intensywnie poszukują sposobów pozyskania klienta, stosując bardziej innowacyjne rozwiązania i metody działania. Widząc konieczność współdziałania z innymi partnerami deweloperzy są otwarci na podjęcie nowoczesnych form relacji. Zawierają układy formalne i nieformalne nie tylko z podmiotami zaangażowanymi w przebieg procesu inwestycyjnego. Dzięki współpracy z bankami oferują swoim klientom pośrednictwo kredytowe, negocjują dla nich lepsze warunki, na przykład niższe prowizje czy marże. Taka współpraca może okazać się korzystna dla wszystkich stron. Klient ma kredyt, bank klienta, a deweloper gwarancję sprzedania mieszkania. Niektórzy deweloperzy (np. wrocławski deweloper) nie ograniczają współpracy z bankiem i klientem jedynie do pośrednictwa finansowego, ale także aktywnie uczestniczą w sprzedaży starego mieszkania należącego do klienta. Przykładem jest program M za M mieszkanie za mieszkanie [wiadomoscipr.pl]. Nie należą do rzadkości w sektorze wspólne inwestycje, zawierane najczęściej dla realizacji konkretnego kontraktu. Notowana na NewConnect firma deweloperska z rynku poznańskiego zawarła w 2011 roku umowę inwestycyjną z firmą deweloperską notowaną na GPW, z rynku warszawskiego. Celem umowy jest realizacja projektu wspólnej inwestycji mieszkaniowej pod Poznaniem. Przedmiotem umowy jest cały proces inwestycyjny od zakupu działki budowlanej, wyboru projektu architektonicznego, wyłonienia generalnego wykonawcy, aż po sprzedaż lokali klientom [www.ebuilder.pl]. Firmy chętnie korzystają z możliwości, jakie daje im współpraca. Taka forma zapewnia im możliwość lepszego rozwoju, daje gwarancję ukończenia inwestycji, niejednokrotnie sprzyja równoległemu prowadzeniu innych projektów. Wchodzenie w układy konsolidacyjne jest coraz częstszą formą współpracy w sektorze. Deweloperzy podejmują także współpracę z firmami doradczymi oferującymi pomoc w procesie planowania, realizacji inwestycji, doradztwa czy wykonania szczegółowych analiz lokalnych rynków. Taka współpraca sprzyja powodzeniu przyszłej inwestycji. Dobry wizerunek oraz budowanie wiarygodności

9 Perspektywa konkurencji, współpracy i koopetycji w sektorze firm pomagają także wypracować lepszą pozycję w sektorze. Postrzeganie marki jest dziś bardzo ważne, gdyż klienci uzależniają swój wybór od zaufania i pozycji dewelopera. Dlatego niektórzy deweloperzy włączają się w programy prowadzone przez agencje public relations, dopatrując się w tym możliwości zwiększenia zainteresowania potencjalnego klienta swoją ofertą [www.proto.pl]. Zakończenie Zmiany o charakterze mikro i makroekonomiczym oraz regulacyjnym, przesądzają o dokonywanych przez firmy wyborach. Współcześnie działający deweloperzy mają także świadomość, że muszą być zdolni do tworzenia i utrzymania współpracy z innymi podmiotami rynku, ponieważ walka konkurencyjna pomiędzy przedsiębiorstwami sektora nieruchomości mieszkaniowych odbywa się nie tylko w wyniku zastosowania niższych cen czy nowocześniejszych technologii, ale coraz częściej poprzez różne formalne i nieformalne porozumienia, takie jak fuzje, alianse oraz inne formy współdziałania. Literatura 1. Aluchna M. (red) (2010), Współczesne wyzwania dla przedsiębiorstw. Komunikacja z rynkiem. Zarządzanie produktami. Motywowanie pracowników, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa. 2. Bartnicki M. (2000), Kompetencje przedsiębiorstwa, Od określania kompetencji do zbudowania strategii, PLACET, Warszawa. 3. Bengtsson M. (1999), Cooperation and Competition In Relationships Between Competitors In Business Network Journal pf Business and Industrial <marketing vol.14, no Brandenburger A., Nalebuff B. J. (1996), Co-opetition, New York. 5. Bratnicki M. (red) (2000), Zaproszenie do medytacji o granicach przedsiębiorstwa, w: Haus B., Jagoda H., Lichtarski J. (red), Wrocław. 6. Czakon W. (2007), Dynamika więzi międzyorganizacyjnych, Wydawnictwo AE Katowice. 7. D Aveni R. A. (1995), Hypercompetitive Rivalries, The Free Press, New York. 8. Dagnino G. B., Le Roy F., Yami S. Czakon W. (2008), Strategie koopetycji nowa forma dynamiki międzyorganizacyjnej, TNOiK, Warszawa. 9. De Witt B., Meyer R. (2007), Synteza strategii, PWE, Warszawa. 10. Drewicz Tułodziecka A. (red.) (2008), Nieruchomość jako przedmiot obrotu i zabezpieczenia w Polsce, Zeszyty Hipoteczne 27/2008, Fundacja na Rzecz Kredytu Hipotecznego, Warszawa. 11. Faulkner D., Bosman C. (1996), Strategie konkurencji, Gebethner i S-ka, Warszawa

10 184 Renata Strzelecka Jadźwiński I., Kiernożycka Sobejko A. (2006), Kooperacja i konkurencja w rozwoju społeczno ekonomicznym w aspekcie międzynarodowej współpracy regionów, w: Woźniak M. G. (red.). Nierówności społeczne a wzrost gospodarczy. Problemy globalizacji i regionalizacji, część I, Rzeszów. 17. Kirejczyk K. (2009) Sytuacja na rynkach mieszkaniowych Polski. Stan obecny z zagrożenia, REAS, Warszawa. 18. Kirejczyk K. (2009), Sytuacja na rynkach mieszkaniowych Polski, Stan obecny i zagrożenia, REAS, Warszawa. 19. Koźmiński A. K. (1999), Zarządzanie międzynarodowe, Konkurencja w klasie światowej, PWE, Warszawa. 20. Lado A., Boyd N. G., Hanlon S. C. (1997), Competition, Cooperation and the Search for Economic Rents: A. Synertic Model, Academy of Management Review, vol Lichtarski J. (red) (2007), Podstawy nauki o przedsiębiorstwie, Wyd. Akademii Ekonomicznej, Wrocław. 22. Lozano Platonoff A., Sysko Romańczuk (2002), Koncepcja koopetycji jako szczególna forma integracji jednostek gospodarczych teoria i praktyka, w: Jagoda H., Lichtarski J. (red) Wydawnictwo Akademii Ekonomicznj, Wrocław. 23. Lozano Platonoff A., Sysko Romańczuk S. (2001), Koncepcja koopetycji jako szczególna forma integracji jednostek gospodarczych teoria i praktyka, w: Bończak Kucharczyk E., Herbst K., Chmura K., PARP, Warszawa. 24. Łaszek J., (2010), Kryzysy w sektorze nieruchomości, w:, Sobiecki R., Pietrewicz J. W., Przedsiębiorstwo a globalny kryzys, SGH Warszawa. 25. Maciaszek Z. (2010), Problemy współczesnego zarządzania na tle globalnych zmian, w: Zarządzanie zmianami. Zeszyty naukowe nr 1/ 2010 (19), Wyd. PRET, Warszawa. 26. Maciaszek Z. (2010), Problemy współczesnego zarządzania na tle globalnych zmian, w: Zarządzanie zmianami. Zeszyty naukowe nr 1/ 2010 (19), Wyd. PRET, Warszawa. 27. Noga A. (2009), Teorie przedsiębiorstw, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa. 28. Nogalski B., Wójcik Karpacz A., Karpacz J. (2010), Determinanty przestrzeni okazji w przedsiębiorstwie transportowym studium przypadku, w: Krupski R. (red), Drukarnia D&D, Wałbrzych. 29. Pierścionek Z. (2007), Strategie konkurencji i rozwoju przedsiębiorstwa, w: Hill Ch., Johnes G., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. 30. Polowczyk J. (oprac.) (2011), Budowanie przedsiębiorstwa opartego na współpracy, Przegląd Organizacji 11/2011, w: Adler P., Heckscher C., Bulding Collaborative Enterprise, Harvard Business Review, July August.

11 Perspektywa konkurencji, współpracy i koopetycji w sektorze firm Stańczyk Hugiet E. (2011), Koopetycja, czyli dokąd zmierza konkurencja, Przegląd organizacji i Zarządzania, TNOiK, Warszawa. 32. Stokłosa M. (2009), Rynek deweloperski mieszkań, Dom Inwestycyjny BRE Banku S.A. 33. Ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, Dz.U.nr 232, poz.1377 z dnia 16 września 2011 r Streszczenie Celem opracowania było ukazanie kierunków rozwoju przedsiębiorstw sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce. Starano się także wykazać, że w warunkach panującej bessy, w jakiej znajdujemy się obecnie, przedsiębiorstwa deweloperskie dążą do zapewnienia sobie możliwości trwałego rozwoju podejmując nie tylko nowe rodzaje działań konkurencyjnych. Nastawienie na jutro wymaga również od firm deweloperskich włączenia w procesy relacji pomiędzy uczestnikami rynku nowych form porozumienia i współdziałania. Słowa kluczowe kierunek rozwoju, strategia, deweloper The prospects for competition, cooperation and coopetition in the sector of property developers in Poland (Summary) The aim of this dissertation was to show the directions of development of the Polish sector of residential real estate. It was also meant to point out that in the current slowdown in economy, property developers aim at creating the environment for their constant development not only by introducing more and more varied competitive actions. Being concerned about the future, property developers have to introduce some new ways of communication and cooperation in their relationships with the market participants. Until now, these new forms have been based on liaison only. Key words direction of development, strategy, developer

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA SIECI GOSPODARCZE - OCENA STANU I PROGNOZA MBA 2009 1 A KONKRETNIE OCENA STANU I PROGNOZA FUNKCJONOWANIA SIECI W OPARCIU O DOŚWIADCZENIA WIELKOPOLSKIEJ IZBY BUDOWNICTWA MBA

Bardziej szczegółowo

Małe znów jest piękne

Małe znów jest piękne 0 Smart Investments Małe znów jest piękne Analiza: w strukturze wielkości nowobudowanych mieszkań Luty 2011 CEE Property Group Sp. z o.o. Ul. Domaniewska 42 02-672 Warszawa POLSKA Rentowność projektów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć Rynki Kapitałowe Warszawa, 24 września 2008 1 A. Bankowość Inwestycyjna BZWBK Obszar Rynków Kapitałowych B. Wybrane aspekty badania C. Wnioski i rekomendacje

Bardziej szczegółowo

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IIMieszkań kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: możliwe wzrosty cen w największych polskich miastach, szczególnie

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Paweł Zemła Członek Zarządu Equity Investments S.A. Wprowadzenie Strategie nastawione na

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr 1 / Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy W jaki sposób firmy tworzą strategie? Prof. nadzw. dr hab. Justyna Światowiec-Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 19 listopada 2015 r. Dr Tomaszie Projektami

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY STYCZEŃ 2016

RYNEK MIESZKANIOWY STYCZEŃ 2016 RYNEK MESZKANOWY STYCZEŃ Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca roku, kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży nowych mieszkań Umiarkowane wzrosty cen nowych mieszkań

Bardziej szczegółowo

w zakresie komercjalizacji własności intelektualnej Industrial networking for IP commercialization

w zakresie komercjalizacji własności intelektualnej Industrial networking for IP commercialization Współpraca praca przemysłowa w zakresie komercjalizacji własności intelektualnej Industrial networking for IP commercialization Luk Palmen Kraków, 5 września 2008 Dlaczego współpraca praca przemysłowa

Bardziej szczegółowo

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców 2011 Anna Tarnawa Kierownik Sekcji Badań i Analiz Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców Warszawa, 22 listopada 2011 r. Działalność

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski. II kwartał 2008

Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski. II kwartał 2008 Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski II kwartał 28 Podaż 2 W pierwszej połowie bieżącego roku na rynku mieszkaniowym w Polsce nastąpiła zmiana w relacji popytu względem podaży. Popyt na mieszkania,

Bardziej szczegółowo

Program Mieszkanie dla młodych

Program Mieszkanie dla młodych Program Mieszkanie dla młodych CO TO JEST? Program Mieszkanie dla młodych to nowy program polegający na dopłatach do kredytów udzielonych na zakup pierwszego mieszkania z rynku pierwotnego. Ma on w pewnym

Bardziej szczegółowo

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing http://www.varbak.com/fotografia/olbrzym-zdj%c4%99%c4%87-sie%c4%87-paj%c4%85ka; 15.10.2012 Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing dr Anna Jęczmyk Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

OTOCZENIE MARKETINGOWE

OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE PRZEDSIĘBIORSTWA......to zespół warunków i czynników zewnętrznych, które decydują o powodzeniu lub niepowodzeniu w osiąganiu celów przedsiębiorstwa STRUKTURA UKŁADU RYNKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Klaster szansą dla innowacyjności w turystyce

Klaster szansą dla innowacyjności w turystyce Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Klaster szansą dla

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO Sławomir Żygowski I Wiceprezes Zarządu ds. bankowości korporacyjnej Nordea Bank Polska S.A. SYTUACJA W SEKTORZE BANKOWYM W POLSCE UWARUNKOWANIA KRYZYSU Wina banków? Globalna

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015 RYNEK MESZKANOWY PAŹDZERNK Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca r., kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Analiza ryzyka działalności gospodarczej Business Intelligence Ekonometria Klasyfikacja i analiza danych Metody ilościowe na rynku kapitałowym Metody ilościowe w analizach

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz ALK 27.11.2013 Warszawa

Dr Mirosław Antonowicz ALK 27.11.2013 Warszawa FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH Warszawa 5.12 2013 Struktury klastrowe źródłem innowacji nowe podejście do kooperacji i konkurencji Międzynarodowe, narodowe i regionalne formy współdziałania Dr Mirosław

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r.

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Trendy i możliwości Perspektywa makroekonomiczna - wysoki potencjał wzrostu w Polsce Popyt na kapitał - Wzrost zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne?

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne? POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I EKONOMII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-techniczna PROGRAMY, PROJEKTY, PROCESY zarządzanie, innowacje, najlepsze praktyki INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie IT/biznes

Dopasowanie IT/biznes Dopasowanie IT/biznes Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes HARVARD BUSINESS REVIEW, 2008-11-01 Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes http://ceo.cxo.pl/artykuly/51237_2/zarzadzanie.it.a.wzrost.wartosci.html

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Logistyka Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 3 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Międzyorganizacyjne relacje logistyczne

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

NAJLEPSZE KREDYTY W SIERPNIU 2014

NAJLEPSZE KREDYTY W SIERPNIU 2014 NAJLEPSZE KREDYTY W SIERPNIU 2014 KRYTERIA RANKINGU Podstawą oceny ofert była suma kosztów, jakie klient musi zapłacić w ciągu pierwszych 5 lat od czasu zakupu mieszkania. W przypadku kilku wariantów kredytu

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rynku. w 2009 roku Spragnieni krwi

Perspektywy rynku. w 2009 roku Spragnieni krwi Perspektywy rynku nieruchomości ci i branży y deweloperskiej w 2009 roku Spragnieni krwi Warszawa, 29 Kwietnia 2009 Polski rynek nieruchomości ci oczekiwany scenariusz rynkowy W 2009 roku oczekujemy spadku

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Zarządzanie pytania podstawowe 1. Funkcje zarządzania 2. Otoczenie organizacji

Bardziej szczegółowo

Rynek. Nowych Mieszkań. Rynek Nowych. Mieszkań. III kwartał 2012 r.

Rynek. Nowych Mieszkań. Rynek Nowych. Mieszkań. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych III kwartał 213 r. Mieszkań III kwartał 212 r. str. 2 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: utrzymanie stabilnego poziomu cen, możliwe wzrosty dla szczególnie

Bardziej szczegółowo

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper A.Światkowski Wroclaw University of Economics Working paper 1 Planowanie sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży deweloperskiej Cel pracy: Zaplanowanie sprzedaży spółki na rok 2012 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Podstawy przedsiębiorczości

Podstawy przedsiębiorczości Podstawy przedsiębiorczości Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej dr Joanna Kuczewska Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Uniwersytet Gdański

Bardziej szczegółowo

Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce

Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Jacek Łaszek Kraków, maj 211 r. 2 Stabilizacja cen na rynku mieszkaniowym, ale na wysokim poziomie Ofertowe ceny mieszkań wprowadzonych pierwszy

Bardziej szczegółowo

Nowy program wsparcia budownictwa społecznego

Nowy program wsparcia budownictwa społecznego Nowy program wsparcia budownictwa społecznego Departament Budownictwa Społecznego październik 2015 Segment dochodowy lokatora Misyjność sektora budownictwa społecznego dla BGK, komplementarność oferty

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP

Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP Konin, 24 marca 2014 r. BGK jedyny Bank Państwowy w Polsce założony w 1924 r. www.jeremie.com.pl 2 Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r.,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii Spis treści Wprowadzenie Rozdział 1 Pojęcie i klasyfikacja produktów oraz ich miejsce w strategii firmy - Jerzy Koszałka 1.1. Wstęp 1.2. Rynek jako miejsce oferowania i wymiany produktów 1.3. Pojęcie produktu

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY SIERPIEŃ 2015

RYNEK MIESZKANIOWY SIERPIEŃ 2015 X X X X X X X X X X RYNEK MESZKANOWY SERPEŃ Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca, kiedy

Bardziej szczegółowo

Mieszkania: ceny transakcyjne trzymają poziom

Mieszkania: ceny transakcyjne trzymają poziom RAPORT Open Finance, lipiec 2009 r. Mieszkania: ceny transakcyjne trzymają poziom W lipcu nie doszło do istotnego pogorszenia nastrojów na rynku mieszkaniowym, choć spodziewaliśmy się go od trzeciego kwartału.

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Prezentacja wyników badań Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Uniwersytet Warszawski PERSPEKTYWA PREZESÓW Badanie zrealizowane w okresie marzec-kwiecień 2014. Skierowane do prezesów 500 największych firm

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

Obligacje gminne szansą na przetrwanie kryzysu przez jednostki samorządu terytorialnego.

Obligacje gminne szansą na przetrwanie kryzysu przez jednostki samorządu terytorialnego. Wydział Organizacji i Zarządzania PŁ Katedra Ekonomii Koło Naukowe Cash Flow Obligacje gminne szansą na przetrwanie kryzysu przez jednostki samorządu terytorialnego. mgr Monika Mordzak Dr. Rafał Wójcikowski

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Jacy inwestorzy i na jakich warunkach mogą wejść w projekty MS pozyskując niezbędne finansowanie?

Jacy inwestorzy i na jakich warunkach mogą wejść w projekty MS pozyskując niezbędne finansowanie? Jacy inwestorzy i na jakich warunkach mogą wejść w projekty MS pozyskując niezbędne finansowanie? Bolesław Meluch Związek Banków Polskich Warunki powstawania projektów mieszkalnictwa senioralnego: Potrzebna

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA ZAKRES DZIAŁALNOŚCI PMG CONSULTING PMG CONSULTING PMG CONSULTING PROJEKTY PROJEKTY POMOCOWE POMOCOWE UNII UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE ZAKRESIE ZARZĄDZANIA ZARZĄDZANIA MARKETINGOWE MARKETINGOWE

Bardziej szczegółowo

Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań

Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań KOMENTARZ Open Finance, 08.06.2010 r. Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań Indeks cen mieszkań stworzony przez Open Finance wzrósł w maju po raz piąty z rzędu tym razem o 0,7 proc. Towarzyszył temu wzrost

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Proces budowania strategii Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Strategia nie jest badaniem obecnej sytuacji, ale ćwiczeniem polegającym na wyobrażaniu

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

Znaczenie rzetelności firmy w relacjach biznesowych. Małgorzata Wołczek Ekspert ds. Negocjacji i Windykacji

Znaczenie rzetelności firmy w relacjach biznesowych. Małgorzata Wołczek Ekspert ds. Negocjacji i Windykacji Znaczenie rzetelności firmy w relacjach biznesowych Małgorzata Wołczek Ekspert ds. Negocjacji i Windykacji Początki działalności bywają trudne Zanim powstała firma przyszły przedsiębiorca musiał: Mieć

Bardziej szczegółowo

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com FREE ARTICLE Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce I połowa 2010 Prognozy na lata 2010-2012 Bartłomiej Sosna Kwiecień 2010 PMR P U B L I C A T I O N S Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 13 STRATEGIE... 15

Spis treści WSTĘP... 13 STRATEGIE... 15 WSTĘP... 13 STRATEGIE... 15 ROZDZIAŁ 1 PROJEKTOWANIE INNOWACYJNYCH MODELI BIZNESU A WARTOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA... 17 Marek Jabłoński Wstęp... 17 1. Projektowanie organizacji zarys teoretyczny... 18 2. Motywy

Bardziej szczegółowo

Finansowanie strukturalne nieruchomości oferowane przez PKO Bank Polski S.A. WARSZAWA 19 MARCA 2012 Przygotował: Edmund Cumber

Finansowanie strukturalne nieruchomości oferowane przez PKO Bank Polski S.A. WARSZAWA 19 MARCA 2012 Przygotował: Edmund Cumber Finansowanie strukturalne nieruchomości oferowane przez PKO Bank Polski S.A. WARSZAWA 19 MARCA 2012 Przygotował: Edmund Cumber Departament Finansowania Projektów Inwestycyjnych zajmuje się udzielaniem

Bardziej szczegółowo

Budownictwo w Polsce wzrośnie o 11% w 2011 r.

Budownictwo w Polsce wzrośnie o 11% w 2011 r. FREE ARTICLE Budownictwo w Polsce wzrośnie o 11% w 2011 r. Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce, I połowa 2011 Prognozy rozwoju na lata 2011-2013 Maj 2011 Bartłomiej Sosna, Starszy analityk rynku budowlanego

Bardziej szczegółowo

Projektant biznes planu

Projektant biznes planu Projektant biznes planu Projektant biznes planu Jeżeli planujesz rozpoczęcie nowej działalności lub realizację inwestycji to Projektant biznes planu jest narzędziem stworzonym specjalnie dla Ciebie. Naszym

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

Strategia globalna firmy a strategia logistyczna

Strategia globalna firmy a strategia logistyczna Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Strategia globalna firmy a strategia logistyczna www.maciejczak.pl STRATEGIA SZTUKA WOJNY W BIZNESIE Strategia polega na przeanalizowaniu obecnej sytuacji i

Bardziej szczegółowo

Lista referencyjna. Opracowano wyłącznie dla klientów i przyszłych klientów PRZYKŁADOWE PODSTAWOWE PROJEKTY W OKRESIE 2003-2014

Lista referencyjna. Opracowano wyłącznie dla klientów i przyszłych klientów PRZYKŁADOWE PODSTAWOWE PROJEKTY W OKRESIE 2003-2014 Opracowano wyłącznie dla klientów i przyszłych klientów Lista referencyjna PRZYKŁADOWE PODSTAWOWE PROJEKTY W OKRESIE 2003-2014 PRZEDSIĘBIORSTWO WDROŻEŃ INNOWACJI GOSPODARCZYCH 2015-01-02 1. Firma doradcza.

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 7 Polityka cenowa w turystyce dr Edyta Gołąb-Andrzejak MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Szczególne rodzaje cen w turystyce TARYFA cena bezwzględnie

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 27 maja 2010 Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan

Warszawa, 27 maja 2010 Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan AKTUALNE PROBLEMY POLITYKI KONKURENCJI KONFERENCJA JUBILEUSZOWA Z OKAZJI XX-LECIA UOKiK KONKURENCJA JAKO FUNDAMENT GOSPODARKI WOLNORYNKOWEJ Warszawa, 27 maja 2010 Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Polska

Bardziej szczegółowo

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Grupa Selena Rok założenia: 1992 Siedziba: Polska, Europa Spółka giełdowa: notowana na Warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy

Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy kierunku ZARZĄDZANIE, I 0 licencjat Wiedza o zarządzaniu 1. Przegląd funkcji kierowniczych. 2. Teorie motywacyjne i przywódcze. 3. Współczesne koncepcje zarządzania.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19 Spis treści Wstęp...13 CZĘŚĆ I. MODEL FUNKCJONOWANIA MARKETINGU Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie....19 1.1. Koncepcja modelu funkcjonowania marketingu........ 19 1.2.

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych prof. dr hab. Bogdan Sojkin Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Towaroznawstwa 1 Jak rozumieć komercjalizację? dobro, usługa, Komercjalizacja?

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych 1. Pojęcie i rodzaje benchmarkingu 2. Wady i zalety stosowania outsourcingu 3. Metoda zarządzania KAIZEN 4. Rynek pracy i bezrobocie 5. Polityka pieniężna

Bardziej szczegółowo

Organizacja przyszłości, Zmiany w otoczeniu. Opracowanie: Aneta Stosik

Organizacja przyszłości, Zmiany w otoczeniu. Opracowanie: Aneta Stosik Organizacja przyszłości, Zmiany w otoczeniu. Opracowanie: Aneta Stosik Współczesne otoczenie organizacji Czynniki kształtujące burzliwe otoczenie współczesnej organizacji: Procesy globalizacji i umiędzynarodowienie

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Strategia Lizbońska droga do sukcesu zjednoczonej Europy, UKIE, Warszawa 2002, s. 11. 5

Strategia Lizbońska droga do sukcesu zjednoczonej Europy, UKIE, Warszawa 2002, s. 11. 5 O autorze Tomasz Bartosz Kalinowski ukończył studia w 2003 r. na Uniwersytecie Łódzkim. W tym samym roku został zatrudniony jako asystent w Katedrze Zarządzania Jakością tej uczelni oraz rozpoczął studia

Bardziej szczegółowo

Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu. Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl

Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu. Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl Produkt turystyczny jego zdefiniowanie możliwe jest tylko w ujęciu popytowym jest odpowiedzią

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć

Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć Nazwa modułu: Ekonomia Rok akademicki: 2015/2016 Kod: ZIP-3-803-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Zarządzania Kierunek: Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów: Studia III stopnia Forma i tryb studiów:

Bardziej szczegółowo