Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology"

Transkrypt

1 Vol. 1/2002 Nr 1 Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Zależność gęstości mineralnej kręgosłupa lędźwiowego od wieku, wzrostu i masy ciała u dziewcząt w okresie dojrzewania orrelation of lumbar bone mineral density with age, height and body mass in pubertal girls 1 Ewa Małecka-Tendera, 1 Paweł Matusik, 2 Edward Franek, 3 Katarzyna Klimek 1 Katedra i Klinika Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej Śląskiej M w Katowicach 2 Katedra i Klinika Nefrologii, Endokrynologii i horób Przemiany Materii Śląskiej M w Katowicach 3 Katedra iologii Molekularnej, iochemii i iofarmacji Wydziału Farmaceutycznego Śląskiej M w Sosnowcu dres do korespondencji: Prof. dr hab. n. med. Ewa Małecka-Tendera, Katedra i Klinika Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej Śląskiej M w Katowicach Górnośląskie entrum Zdrowia Dziecka i Matki ul. Medyków 16, Katowice, tel , fax: , Słowa kluczowe: gęstość mineralna kości, kręgosłup lędźwiowy, dziewczęta, pokwitanie Key words: one mineral density, lumbar spine, pubertal girls STRESZZENIE/STRT Wstęp. Tkanka kostna zwiększa swoją masę wraz z rozwojem dziecka, a jej szczytowa wartość przypada na koniec okresu dojrzewania. Pomiary densytometryczne dokonywane w wieku rozwojowym są zawsze odnoszone do wieku i płci badanego, jednak dzieci w tym samym wieku mogą w zależności od wzrostu i masy ciała różnić się rozmiarem kości. Materiał i metody. W pracy zbadano zawartość tkanki kostnej (M) i gęstość mineralną (MD) lędźwiowego odcinka kręgosłupa L2-L4 u 45 zdrowych dziewcząt w średnim wieku 14,4±1,6 lat. Obliczono również objętościową gęstość mineralną (vmd). Zbadano zależność MD, M i vmd od wieku, wzrostu, masy ciała i MI. Wyniki. Wykazano statystycznie istotną zależność M i MD od wieku, wzrostu, masy ciała i MI u dziewcząt. Średnia M wynosiła 40,0±10,8 g, a średnia MD 1,03±0,15g/cm 2. Wykazano również statystycznie istotną zależność vmd od wieku wzrostu, masy ciała i MI u dziewcząt jednak przy niższych współczynnikach korelacji. Średnia wartość vmd wynosiła 0,34±0,04 g/cm 3. Wnioski. Wyniki pracy wskazują na istotną zależność uzyskiwanych wartości densytometrycznych nie tylko od wieku, ale również od wzrostu i masy ciała badanych dzieci. Obliczenie objętościowej MD zmniejsza błąd wynikający z różnicy w wymiarach kości. Introduction. one mass normally increases throughout childhood, reaching peak levels by late adolescence. Measurements of bone mineral density (MD) and bone mineral content (M) in children are adjusted for age and sex but these parameters may not correlate with body size. Material and methods. M and MD of the lumbar spine L2-L4 were estimated by DEX in 45 healthy girls in the mean age of 14.4±1.6 years. Volumetric bone mineral density (vmd) was calculated from the volume of lumbar bodies. MD, M and vmd were correlated with age, height, weight and MI of the girls. Results. Significant correlation with age, height, weight and MI was found for M and MD. Mean M was Vol. 1/2002, Nr 1 9

2 Prace oryginalne Endokrynol. Ped., 2002;1(1): ,0±10,8 g and mean MD was 1.03±0.15g/cm 2. vmd also correlated significantly with age, height, weight and MI but correlation coefficient values for height, weight and MI were lower than those for M and MD. Mean vmd was 0.34±0.04 g/cm 3. onclusion. It is concluded that densitometric data obtained from DEX are much influenced by weight and height of subjects in the same age. alculation of volumetric MD diminishes the erroneous effect of bone size on areal MD. Wstęp Prawidłowy proces wzrastania i dojrzewania człowieka warunkuje, między innymi, uzyskanie odpowiednio wysokiej masy kostnej. Szczytowa masa kostna (PM peak bone mass) jest uzyskiwana pod koniec okresu dojrzewania [1, 2] i podlega wpływowi różnorakich czynników. W świetle ostatnich badań istotną rolę mogą tutaj odgrywać czynniki genetyczne [3, 4] oraz dietetyczne [5-7]. Na kształtowanie PM bezsporny wpływ ma także odpowiednia aktywność fizyczna w wieku rozwojowym [8, 9]. Wielu autorów podkreśla różnice etniczne w wartościach PM [10, 11]. Metodą oceniającą stopień mineralizacji tkanki kostnej jest badanie densytometryczne. Za złoty standard w badaniach densytometrycznych uważa się metodę absorpcjometrii podwójnej energii promieniowania rentgenowskiego (DEX Dual Energy X ray bsorptiometry), która wykorzystuje lampę rentgenowską emitującą wiązkę o dwóch energiach. Metoda ta pozwala na uzyskanie wysokiej powtarzalności kolejnych pomiarów, a dawka napromieniowania jest niska i nie przekracza 1 mrema. System pozwala na wykonanie pomiaru gęstości kostnej zarówno całego ciała, jak i odcinka lędźwiowego kręgosłupa, szyjki kości udowej, przedramienia i kości piętowej [12, 13]. Uzyskane bezpośrednio wyniki badania densytometrycznego metodą DEX są przedstawiane jako zawartość minerału tkanki kostnej (M bone mineral content) w gramach lub jako gęstość mineralna kości (MD bone mineral density) w g/cm 2 [13]. W sposób pośredni można uzyskać tzw. objętościową gęstość tkanki kostnej (vmd volumetric bone mineral density) w g/cm 3. Można ją obliczyć za pomocą odpowiednich wzorów zakładając, że oceniana struktura kostna jest zbliżona kształtem do brył geometrycznych (np. trzon kręgu do sześcianu, szyjka kości udowej do walca) [14, 15]. Interpretacja wyników badania densytometrycznego metodą DEX u dzieci jest trudna ze względu na zależność bezpośrednio uzyskanych wyników od wielkości badanego kośćca, a więc budowy konstytucjonalnej dziecka. elem pracy była ocena zależności pomiędzy gęstością mineralną tkanki kostnej a parametrami rozwoju fizycznego (wzrost, waga, wskaźnik masy ciała MI) oraz wiekiem w grupie dziewcząt w okresie pokwitaniowym. Materiał i metodyka adaniem objęto grupę 45 dziewcząt w wieku od 10,3 do 17,3 lat (średnio ± 14,4 ± 1,6 SD lat). Zastosowano następujące kryteria włączenia: 1) zgoda dziecka i jego opiekuna prawnego na badanie; 2) brak schorzeń i terapii wpływających na metabolizm tkanki kostnej; 3) wiek kostny ± 1 rok w stosunku do kalendarzowego; 4) dojrzałość płciowa: minimum II stopień wg Tannera. U wszystkich dziewczynek dokonano trzykrotnego pomiaru masy ciała na elektronicznej wadze lekarskiej z dokładnością do ± 100 g oraz wzrostu z dokładnością do 0,5 cm z użyciem dołączonego do wagi przyrządu pomiarowego. Dzieci ważono i mierzono bez butów, w bieliźnie osobistej, a przyrządy pomiarowe przed każdym pomiarem tarowano. Z uzyskanych trzech pomiarów obliczano średnie wartości wysokości i masy ciała, na podstawie których obliczano wskaźnik masy ciała (MI) według wzoru: MI = masa ciała w kg/wysokość ciała w m 2. Dojrzałość płciową określano na podstawie stopnia rozwoju owłosienia płciowego i gruczołów sutkowych. Oceny wieku kostnego dokonywano metodą Greulicha i Pyla. Obu ocen dokonywała za każdym razem ta sama osoba (E.M.T.). U wszystkich badanych dziewcząt wykonano pomiar gęstości masy kostnej metodą absorpcjome- 10

3 Małecka -Tendera E. i inni Zależność gęstości mineralnej kręgosłupa... trii podwójnej energii promieniowania rentgenowskiego (DEX) przy użyciu aparatu Lunar DPXL. Pomiaru gęstości tkanki kostnej dokonywano w odcinku lędźwiowym kręgosłupa (L2-L4) w pozycji przednio tylnej i bocznej. Wyniki badania densytometrycznego zostały przedstawione jako zawartość minerału tkanki kostnej (M L2-L4 bone mineral content L2-L4) w gramach oraz jako gęstość mineralna kości (MD L2-L4 bone mineral den- sity L2-L4) w g/cm 2. Obliczono także objętościową gęstość tkanki kostnej (vmd L2-L4 volumetric bone mineral density L2-L4) w g/cm 3, korzystając ze wzoru podanego przez Krogera i wsp. [15]: vmd = MD x 4/(π x w), przy założeniu, że odcinek lędźwiowy kręgosłupa jest walcem, a wartość w jest średnicą podstawy walca. Wszystkie pomiary densytometryczne wykonane zostały w Pracowni Densytometrycznej Kliniki Nefrologii, Endokrynologii i horób Metabolicznych ŚM przez jedną osobę (E.F.). Zastosowano analizę regresji i korelacji do zbadania zależności między parametrami densytometrycznymi a wzrostem, masą ciała, MI oraz wiekiem badanych dziewcząt. nalizy wykonano przy użyciu profesjonalnego pakietu procedur statystyczno-graficznych STTISTI 5.0 PL. Na przeprowadzenie badań uzyskano zgodę Komisji ioetycznej przy Śląskiej kademii Medycznej. Wyniki Zawartość tkanki kostnej w odcinku L2-L4 w badanej grupie dziewcząt wynosiła średnio 40,0 Ryc. 1. Proste regresji i korelacje pomiędzy M, MD i vmd odcinka L2-L4 kręgosłupa i masą ciała badanych dziewcząt. Fig. 1. Regression lines and correlations between L2-L4 M, MD and vmd ap spine results and body weight of examined girls. Ryc. 2. Proste regresji i korelacje pomiędzy M, MD i vmd odcinka L2-L4 kręgosłupa i wzrostem badanych dziewcząt. Fig. 2. Regression lines and correlations between L2-L4 M, MD and vmd ap spine results and body height of examined girls. 11

4 Prace oryginalne ± 10,8 g, średnia gęstość mineralna kości 1,03 ± 0,15 g/cm 2, objętościowa gęstość mineralna kości w badanym odcinku kręgosłupa średnio 0,34 ± 0,04 g/cm 3. Masa ciała a wskaźniki densytometryczne odcinka L2-L4 kręgosłupa Wszystkie wskaźniki densytometryczne odcinka L2-L4 kręgosłupa korelowały dodatnio w sposób znamienny statystycznie z masą ciała badanych dziewcząt. M L2-L4 oraz MD L2-L4 korelowały z masą ciała badanych dziewcząt na tym samym poziomie istotności (p < 0,001) przy współczynnikach korelacji r = 0,708 dla M i r = 0,664 dla MD. Objętościowa gęstość mineralna w odcinku L2-L4 (vmd L2-L4) korelowała z masą ciała z najniższą znamiennością (p < 0,01) i z najniższym współczynnikiem korelacji r = 0,454 (ryc. 1). Endokrynol. Ped., 2002;1(1):9-15 Wzrost a wskaźniki densytometryczne odcinka L2-L4 kręgosłupa Obliczone korelacje pomiędzy M i MD a wzrostem badanych dziewcząt były istotne statystycznie (p < 0,0001) przy współczynnikach korelacji odpowiednio r = 0,699 i r = 0,598. Najmniej zależna od wzrostu pozostawała vmd L2-L4, dla której współczynnik korelacji wynosił 0,354 przy poziomie istotności p < 0,01 (ryc. 2). Wskaźnik masy ciała (MI) a wskaźniki densytometryczne odcinka L2-L4 kręgosłupa W korelacji parametrów densytometrycznych z MI najniższy współczynnik korelacji r = 0,321 przy znamienności statystycznej p < 0,01 uzyskano dla vmd L2-L4. Współczynnik korelacji dla M L2-L4 wynosił r = 0,402, a dla MD Ryc. 3. Proste regresji i korelacje pomiędzy M, MD i vmd odcinka L2-L4 kręgosłupa i MI badanych dziewcząt. Fig. 3. Regression lines and correlations between L2-L4 M, MD and vmd ap spine results and MI of examined girls. Ryc. 4. Proste regresji i korelacje pomiędzy M, MD i vmd odcinka L2_L4 kręgosłupa i wiekiem badanych dziewcząt. Fig. 4. Regression lines and correlations between L2-L4 M, MD and vmd ap spine results and the age of examined girls. 12

5 Małecka -Tendera E. i inni Zależność gęstości mineralnej kręgosłupa... L2-L4 r = 0,422, przy poziomie istotności p < 0,001 (ryc. 3). Wiek a wskaźniki densytometryczne odcinka L2-L4 kręgosłupa Wszystkie wskaźniki densytometryczne odcinka L2-L4 kręgosłupa korelowały na tym samym poziomie znamienności statystycznej z wiekiem badanych dziewcząt. Poziom istotności dla wszystkich parametrów wynosił p < 0,001, a współczynniki korelacji były zbliżone: r = 0,492 dla M, r = 0,539 dla MD i r = 0,504 dla vmd (ryc. 4). Dyskusja Postępowaniem diagnostycznym z wyboru w ocenie stopnia mineralizacji tkanki kostnej zarówno u osób dorosłych, jak i w wieku rozwojowym jest badanie DEX [12]. Zawartość minerału kostnego M najsilniej wzrasta w okresie przedpokwitaniowym [16, 17]. Szczytowy przyrost M u dziewcząt jest związany z pierwszą miesiączką i występuje rok później niż szczytowe tempo wzrostu [18, 19, 20]. Następnie obserwuje się wyraźny spadek przyrostu tego parametru [21, 22]. M wykazuje największą zależność od parametrów antropometrycznych [23]. Znamienną korelację M w odcinku L2-L4 ze wskaźnikiem masy ciała MI oraz wskaźnikiem talia biodro WHR w grupie badanych kobiet wykazali Zonenberg i wsp. [24]. Parametrem lepiej oddającym rzeczywisty stan mineralizacji kości jest gęstość mineralna tkanki kostnej MD, wyrażona w g/cm 2. Największy przyrost MD obserwuje się u dziewcząt w okresie od 11 do 14 roku życia (r.ż.), natomiast gwałtownie spada on w okresie od 14 do 15 r.ż., co przypada na około 2-4 rok po pierwszej miesiączce. Po 17 r.ż. roczny przyrost MD przestaje być znamienny statystycznie [22, 25]. W ocenianej grupie dziewcząt bezpośrednio uzyskiwane parametry densytometryczne (M i MD) korelowały z taką samą znamiennością ze wszystkimi ocenianymi parametrami. Uzyskane współczynniki korelacji były niższe dla MD w odniesieniu do masy ciała i wzrostu badanych dziewcząt. Parametrem bardzo użytecznym, zwłaszcza w pediatrii, a wyznaczanym w sposób pośredni jest objętościowa gęstość mineralna tkanki kostnej (vmd) [14, 15]. ezpośredni pomiar vmd jest możliwy tylko za pomocą ilościowej tomografii komputerowej (Quantitative omputed Tomography QT), metody trudno dostępnej i obarczonej 60-krotnie większą dawką ekspozycyjną na promieniowanie rentgenowskie niż metoda DEX [12]. Objętościowa gęstość mineralna tkanki kostnej ma tę zaletę, że w najmniejszym stopniu jest zależna od parametrów antropometrycznych. W swojej pracy Katzman i wsp. wykazali najsilniejszą korelację z parametrami antropometrycznymi dla M; parametr ten osiągał plateau u dziewcząt w wieku 16 lat, MD i vmd korelowały w mniejszym stopniu [26]. Przeprowadzone badanie wykazało najmniejszą zależność objętościowej gęstości mineralnej tkanki kostnej od parametrów antropometrycznych. vmd uzyskiwała najniższe współczynniki korelacji przy najniższej istotności statystycznej w odniesieniu do wykładników rozwoju fizycznego badanych dziewcząt. Stopień korelacji z wiekiem badanych dziewcząt był natomiast zbliżony do wartości uzyskiwanych dla M i MD. Objętościowa gęstość mineralna kości vmd ma największe znaczenie w późniejszym okresie dojrzewania, ponieważ najbardziej wzrasta w okresie od III do V stopnia wg Tannera i w wieku 17 lat dziewczęta osiągają 90-97% vmd swoich matek [17, 18]. Odpowiedni przyrost vmd w tym okresie jest ściśle związany ze stężeniami estradiolu i w dużym stopniu warunkuje uzyskanie prawidłowej szczytowej masy kostnej [25, 27]. W okresie przedpokwitaniowym M nie koreluje ze stężeniami hormonów płciowych [16]. Wydaje się więc, że objętościowa gęstość mineralna kości vmd jest najbardziej przydatna w ocenie stopnia mineralizacji kośćca u młodych dziewcząt. Według aroncelli i wsp. [28] vmd wykazuje także największą przydatność w monitorowaniu skuteczności terapii hormonem wzrostu u dzieci z niedoborem tego hormonu. 13

6 Prace oryginalne Endokrynol. Ped., 2002;1(1):9-15 U dzieci, zwłaszcza w wieku dojrzewania, najczęstszym miejscem pomiarowym jest odcinek L2- L4 kręgosłupa lędźwiowego, ponieważ w tym okresie stwierdza się głównie wzrost szkieletu osiowego i nie występują jeszcze zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa mogące zawyżać uzyskiwane wartości densytometryczne [29]. Wykorzystanie badania DEX odcinka lędźwiowego kręgosłupa do obliczenia vmd jest w tym wieku najdokładniejszą pośrednią metodą oceny rzeczywistej gęstości tkanki kostnej. Wnioski 1. U dziewcząt w wieku pokwitaniowym wszystkie parametry densytometryczne uzyskiwane w badaniu DEX znamiennie korelują z wiekiem, wzrostem i masą ciała oraz wskaźnikiem masy ciała. 2. Objętościowa gęstość tkanki kostnej (vmd) jest najbardziej obiektywnym parametrem oceniającym stopień mineralizacji tkanki kostnej w okresie rozwojowym. 3. Przy interpretacji wyników densytometrii oprócz wieku i płci winno się uwzględniać również wzrost i masę ciała badanych dzieci. PIŚMIENNITWO/REFERENES [1] Matcovic V., Jelic T., Wardlaw G. M. et al.: Timing of peak bone mass in caucasian females and its implication for the prevention of osteoporosis. J. lin. Invest. 1994:93, [2] Rubin K.: Pubertal development and bone. urr Opin Endocrinol Diabetes 2000:7, [3] Magarey. M., oulton T. J.., hatterton. E. et al.: Familial and environmental influences on bone growth from years. cta Paediatr. 1999:88, [4] Soyka L.., Fairfield W. P., Klibanski.: Hormonal determinants and disorders of peak bone mass in children. JE&M 2000: 85, [5] oot. M., Ridder. J., Pols H.. P. et al.: one mineral density in children and adolescents: Relation to puberty, calcium intake, and physical activity. JE&M 1997:82, [6] Johnston.., Miller J. Z., Slemenda. W.: alcium supplementation and increases in bone mineral density in children. N. Engl. J. Med. 1992:327, [7] Weaver. M., Peacock M., Johnston..: dolescent nutrition in the prevention of postmenopausal osteoporosis. JE&M 1999:84, [8] ourtiex D., Lespessailles E., Jaffre. et al.: one mineral acquisition and somatic development in highly trained girl gymnasts. cta Paediatr. 1999:88, [9] Jones G., Dwyer T.: one mass in prepubertal children: gender differences and the role of physical activity and sunlight exposure. JE&M 1998:83, [10. achrach L. K., Hastie T., Wang M..: one mineral acquisition in healthy sian, Hispanic, lack, and aucasian youth: longitudinal study. JE&M 1999:84, [11. Gilsanz V., Roe T. F., Mora S.: hanges in vertebral bone density in black girls and white girls during childhood and puberty. N. Engl. J. Med. 1991:325, [12] Konstantynowicz J., Piotrowska-Jastrzębska J. D.: adania densytometryczne w populacji wieku rozwojowego. Klinika Pediatryczna 1999:2, [13] Marowska J., Prószyńska K.: iochemiczne markery przebudowy kości. [w:] Postępy w diagnostyce i monitorowaniu leczenia metabolicznych schorzeń kostnych. Red. Lorenc R. S., Instytut Pomnik entrum Zdrowia Dziecka Warszawa [14] aroncelli G. I., Saggese G.: ritical ages and stages of puberty in the accumulation of spinal and femoral bone mass: The Validity of one Mass Measurements. Horm. Res. 2000:54, suppl. 1, 2-8. [15] Kroger H., Kotaniemi., Vainio P., lhava E.: one densitometry of the spine and femur in children by dual-energy X-ray absorptiometry. one Miner 1992:17, [16] Lloyd T., Rollings N., ndon M..: Determinants of bone density in young women. I. Relationships among pubertal development, total body bone mass, and total body bone density in premenarchal females. JE&M 1992:75, [17] Magarey. M., oulton T. J.., hatterton. E. et al.: one growth from 11 to 17 years: relationship to growth, gender and changes with pubertal status including timing of menarche. cta Paediatr. 1999:88, [18] Del Rio L., arrascosa., Pons F.: one mineral density of the lumbar spine in white Mediterranean Spanish children and 14

7 Małecka -Tendera E. i inni Zależność gęstości mineralnej kręgosłupa... adolescents: hanges Related to ge, Sex, and Puberty. Pediatr. Res. 1994:35, [19] Glastre., raillon P., David L.: Measurement of bone mineral content of the lumbar spine by dual energy X-Ray absorptiometry in normal children: orrelations with growth parameters. JE&M 1990:70, [20] McKay H.., ailey D.., Mirwald R. L.: Peak bone mineral accrual and age at menarche in adolescent girls: 6-year longitudinal study. J. Pediatr. 1998:133, [21] Molgaard., Thomsen. L., Prentice.: Whole body bone mineral content in healthy children and adolescents. rch. Dis. hild. 1997:76, [22] Theintz G., uchs., Rizzoli R.: Longitudinal monitoring of bone mass accumulation in healthy adolescents: Evidence for a marked reduction after 16 years of age at the levels of lumbar spine and femoral neck in female subjects. JE&M 1992: 75, [23] Molgaard., Thomsen. L., Michaelsen K. F.: Influence of weight, age and puberty on bone size and bone mineral content in healthy children and adolescents. cta Paediatr. 1998:87, [24] Zonenberg., orejszo I., Konstantynowicz J. et al.: adania ilościowe masy kostnej u kobiet przed menopauzą leczonych lewotyroksyną. Endokrynol. Pol. 2001:52, [25] Świątkiewicz V., Świątkiewicz J., Kołtan. et al.: Ocena masy kostnej w populacji dzieci i młodzieży z województwa kujawsko-pomorskiego w oparciu o badania densytometryczne przedramienia. Przegl. Pediatr. 2001:31, [26] Katzman D. K., achrach L. K., arter D. R., Marcus R.: linical and anthropometric correlates of bone mineral acquisition in healthy adolescent girls. JE&M 1991:73, [27. Dhuper S., Warren M. P., rooks-gunn J., Fox R.: Effects of hormonal status on bone density in adolescent girls. JE&M 1990:71, [28] aroncelli G. I., ertelloni S., eccarelli., Saggese G.: Measurement of volumetric bone mineral density accurately determines degree of lumbar undermineralization in children with growth hormone deficiency. JE&M 1998:83, [29] ass S., Delmas P. D., Pearce G.: The differing tempo of growth in bone size, mass, and density in girls is region-specific. J. lin. Invest. 1999:104,

DENSYTOMETRIA - BADANIE GĘSTOŚCI KOŚCI

DENSYTOMETRIA - BADANIE GĘSTOŚCI KOŚCI KRAKOWSKIE CENTRUM MEDYCZNE Prof. dr hab. med. Edward Czerwiński Kraków 31-501, ul. Kopernika 32, www.kcm.pl tel. 12 430 00 00 DENSYTOMETRIA - BADANIE GĘSTOŚCI KOŚCI Informacje dla pacjentów Oferta Krakowskiego

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

lek. Magdalena Bosak-Prus Ocena profilu oreksyny A i greliny u dzieci niskorosłych.

lek. Magdalena Bosak-Prus Ocena profilu oreksyny A i greliny u dzieci niskorosłych. lek. Magdalena Bosak-Prus Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 we Wrocławiu, Katedra i Klinika Endokrynologii i Diabetologii Wieku Rozwojowego, młodszy asystent Ocena profilu oreksyny A i greliny

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Golec J. i inni: Jakość kości u dzieci łódzkich w wieku szkolnym określona na podstawie parqametrów badania ultradźwiękowego Vol. 12/2013 Nr 2(43) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Jakość

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 2/2003 Nr 4(5) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Leptyna a gestość mineralna układu kostnego u dzieci po leczeniu choroby nowotworowej Leptin and bone mineral density in children

Bardziej szczegółowo

Pracownia auksologiczna

Pracownia auksologiczna Pracownia auksologiczna A. Rusińska Klinika Propedeutyki Pediatrii i Chorób Metabolicznych Kości Uniwersytet Medyczny w Łodzi 2012 Rozwój biologiczny składa się z nieodwracalnych procesów wzrastania różnicowania

Bardziej szczegółowo

ENDOKRYNOLOGIA POLSKA

ENDOKRYNOLOGIA POLSKA E P ENDOKRYNOLOGIA POLSKA POLISH JOURNAL OF ENDOCRINOLOGY REVIEWS / REVIEWS Endokrynologia Polska / Polish Journal of Endocrinology Tom/Volume 55; Numer/Number 6/2004 ISSN 0423-104X New ISCD recommendations

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 6/2007 r 4(21) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Częstość występowania nadwagi i otyłości u dzieci w wieku 7-9 lat województwa mazowieckiego Analysis of nutritional status 7-9 years

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Golec J. i inni: Stan zaopatrzenia w witaminę D dzieci z niską masą kostną Vol. 10/2011 Nr 1(34) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Stan zaopatrzenia w witaminę D dzieci z niską masą kostną

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 3/2004 Nr 1(6) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Otyłość, nadwaga i niedobór masy ciała u dzieci śląskich w wieku 7-9 lat Obesity, overweight and thinness in Silesian children 7-9

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 4/2005 Nr 1(10) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Prospektywna ocena gęstości mineralnej kości u dziewcząt z jadłowstrętem psychicznym A prospective evaluation of bone mineral density

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Zachurzok-Buczyńska A. i inni Wzrost i masa ciała w pierwszych trzech latach życia dzieci... Vol. 2/2003 Nr 1(2) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Wzrost i masa ciała w pierwszych trzech

Bardziej szczegółowo

Osteoporoza. (skrypt z najważniejszymi informacjami dla studentów nieobecnych na wykładzie)

Osteoporoza. (skrypt z najważniejszymi informacjami dla studentów nieobecnych na wykładzie) 1 Osteoporoza (skrypt z najważniejszymi informacjami dla studentów nieobecnych na wykładzie) 1. Osteoporoza jest chorobą metaboliczną kości, charakteryzująca się zmniejszoną mineralną gęstością kości,

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Smyczyńska J.: Wskaźniki auksologiczne przydatne w diagnostyce dzieci z niedoborem wzrostu i w monitorowaniu skuteczności ich leczenia Vol. 12/2013 Nr 2(43) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Bardziej szczegółowo

Tomasz Saran¹, Krzysztof Metera², Agnieszka Maruszewska¹, Beata Kasprzyk-Kościk¹

Tomasz Saran¹, Krzysztof Metera², Agnieszka Maruszewska¹, Beata Kasprzyk-Kościk¹ PRACE ORYGINALNE I KLINICZNE Aluna Badanie przydatności ćwiczeń profilaktycznych kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego w zapobieganiu utracie mineralnej masy kostnej u kobiet w okresie pomenopauzalnym The assessment

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 2/2003 Nr 3(4) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Ocena wybranych parametrów przemiany lipidowej u dzieci z somatotropinową niedoczynnością przysadki w trakcie leczenia hormonem wzrostu

Bardziej szczegółowo

SPRAWDŹ, CZY JESTEŚ ZAGROŻONA OSTEOPOROZĄ

SPRAWDŹ, CZY JESTEŚ ZAGROŻONA OSTEOPOROZĄ SPRAWDŹ, CZY JESTEŚ ZAGROŻONA OSTEOPOROZĄ Test ryzyka osteoporozy umożliwia określenie zagrożenie jej wystąpienia zanim wykonamy badania specjalistyczne. Został opracowany przez IOF (Międzynarodowa Fundacja

Bardziej szczegółowo

WPŁYW FITOESTROGENÓW NA GĘSTOŚĆ MINERALNĄ KOŚCI (BMD ŻUCHWY, KRĘGOSŁUPA, KOŚCI UDOWEJ)*

WPŁYW FITOESTROGENÓW NA GĘSTOŚĆ MINERALNĄ KOŚCI (BMD ŻUCHWY, KRĘGOSŁUPA, KOŚCI UDOWEJ)* BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLII, 2009, 3, str. 642 646 Mansur Rahnama, Jadwiga Błoniarz, Stanisław Zaręba, Wojciech Świątkowski WPŁYW FITOESTROGENÓW NA GĘSTOŚĆ MINERALNĄ KOŚCI ( ŻUCHWY, KRĘGOSŁUPA, KOŚCI

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 4/2005 Nr 3(12) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Ocena metod prognozowania wzrostu ostatecznego u chłopców z konstytucjonalnym opóźnieniem wzrastania i dojrzewania Critical evaluation

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Kołodziejczyk H. i inni: Ocena tkanki tłuszczowej i beztłuszczowej dziewcząt i chłopców z otyłością przed i po leczeniu dietetyczno-rehabilitacyjnym Vol. 10/2011 Nr 3(36) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric

Bardziej szczegółowo

STRATYFIKACJA SPOŁECZNA RODZICÓW A POZIOM ROZWOJU FIZYCZNEGO I MOTORYCZNEGO ICH DZIECI

STRATYFIKACJA SPOŁECZNA RODZICÓW A POZIOM ROZWOJU FIZYCZNEGO I MOTORYCZNEGO ICH DZIECI S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Ryszard Asienkiewicz Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra STRATYFIKACJA SPOŁECZNA RODZICÓW A POZIOM ROZWOJU FIZYCZNEGO I MOTORYCZNEGO ICH DZIECI

Bardziej szczegółowo

Masa ciała a wskaźniki wagowo-wzrostowe otyłych mężczyzn

Masa ciała a wskaźniki wagowo-wzrostowe otyłych mężczyzn PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w C zęstochowie Kultura Fizyczna 2014, t. XIII, nr 2, s. 167 176 http://dx.doi.org/10.16926/kf.2014.13.11 Karol PILIS *, Michał ZYCH **, Krzysztof STEC **, Anna

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 1/2002 Nr 1 Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Ocena wybranych parametrów gospodarki lipidowej u dzieci z mikrosomią Evaluation of selected lipid metabolism in children with microsomia

Bardziej szczegółowo

Badania przesiewowe w rozpoznawaniu osteoporozy

Badania przesiewowe w rozpoznawaniu osteoporozy Badania przesiewowe w rozpoznawaniu osteoporozy Informacja dla pacjenta Czy powinniśmy wykonywać badania przesiewowe w kierunku osteoporozy? Badania przesiewowe Informacja dla pacjenta Czy powinniśmy wykonywać

Bardziej szczegółowo

Edward Czerwiński BADANIE RADIOLOGICZNE I MORFOMETRIA. Wskazania do badania radiologicznego

Edward Czerwiński BADANIE RADIOLOGICZNE I MORFOMETRIA. Wskazania do badania radiologicznego Edward Czerwiński BADANIE RADIOLOGICZNE I MORFOMETRIA Wskazania do badania radiologicznego 1. Diagnostyka złamań kręgosłupa 2. Weryfikacja skuteczności leczenia 3. Diagnostyka schorzeń i zespołów bólowych

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie

Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie Paweł Ramos, Barbara Pilawa, Maciej Adamski STRESZCZENIE Katedra i Zakład Biofizyki Wydziału Farmaceutycznego

Bardziej szczegółowo

Występowanie zaniżonej gęstości kości oraz niedoborów witaminy D i wapnia u młodych kobiet

Występowanie zaniżonej gęstości kości oraz niedoborów witaminy D i wapnia u młodych kobiet PRACA ORYGINALNA ISSN 1734 3321 Anna Kopiczko 1, Joanna Cieplińska 2 1 Zakład Antropologii i Promocji Zdrowia Katedry Nauk Biomedycznych Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie 2

Bardziej szczegółowo

Anna Majcher, Ewelina Witkowska-Sędek, Joanna Bielecka-Jasiocha, Beata Pyrżak

Anna Majcher, Ewelina Witkowska-Sędek, Joanna Bielecka-Jasiocha, Beata Pyrżak IMiD, Wydawnictwo Aluna Medycyna Wieku Rozwojowego, 2012, XVI, 2 Anna Majcher, Ewelina Witkowska-Sędek, Joanna Bielecka-Jasiocha, Beata Pyrżak Klinika Pediatrii i Endokrynologii, Warszawski Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Densitometric test in differential diagnosis of short stature children *

Densitometric test in differential diagnosis of short stature children * Przegląd Antropologiczny Anthropological Review Vol 62, pp. 49 55 (1999) Densitometric test in differential diagnosis of short stature children * Grażyna Łysoń-Wojciechowska 1, Tomasz Romer 1, Waldemar

Bardziej szczegółowo

STUDIA I MONOGRAFIE NR 22. Spis treści

STUDIA I MONOGRAFIE NR 22. Spis treści STUDIA I MONOGRAFIE NR 22 Spis treści I Wprowadzenie II Materia³ i metody badañ 1 Ogólna charakterystyka próby 2 Badania antropometryczne 3 Próby sprawnoœci motorycznej 4 Ocena postawy cia³a 5 Metody opracowania

Bardziej szczegółowo

Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy

Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Konflikt interesów Wykłady i seminaria dla firmy

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA RODZINNE I ŚRODOWISKOWE WYSOKOŚCI I MASY CIAŁA DZIECI I MŁODZIEŻY ZAMIESZKAŁEJ NA TERENIE RÓŻNYCH MIAST KIELECCZYZNY

UWARUNKOWANIA RODZINNE I ŚRODOWISKOWE WYSOKOŚCI I MASY CIAŁA DZIECI I MŁODZIEŻY ZAMIESZKAŁEJ NA TERENIE RÓŻNYCH MIAST KIELECCZYZNY S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Andrzej Jopkiewicz, Monika Zaręba Akademia Świętokrzyska, Kielce UWARUNKOWANIA RODZINNE I ŚRODOWISKOWE WYSOKOŚCI I MASY CIAŁA DZIECI I MŁODZIEŻY ZAMIESZKAŁEJ

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Zubkiewicz-Kucharska A. i inni: Wpływ wybranych czynników Szewczyk na skuteczność L. i inni leczenia Aktywność rhgh opioidowa u dzieci u dziewcząt z somatotropinową z nadczynnością i niedoczynnością przysadki

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Wikiera B. i inni: Mineralizacja kości u dziewcząt z późno rozpoznanym zespołem Turnera Vol. 9/2010 Nr 1(30) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Mineralizacja kości u dziewcząt z późno

Bardziej szczegółowo

Łódź, 2016 Wojciech Pluskiewicz

Łódź, 2016 Wojciech Pluskiewicz Łódź, 2016 Wojciech Pluskiewicz Abstrakty przedstawiane w czasie dorocznego kongresu American Society of Bone and Mineral Research 2015 (Seattle, USA) Znaczenie upadków 2 prace Wpływ leków 2 prace Ocena

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEDWCZESNEGO DOJRZEWANIA PŁCIOWEGO U DZIECI

LECZENIE PRZEDWCZESNEGO DOJRZEWANIA PŁCIOWEGO U DZIECI Załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r. Nazwa programu: LECZENIE PRZEDWCZESNEGO DOJRZEWANIA PŁCIOWEGO U DZIECI ICD-10 E 22.8 Przedwczesne dojrzewanie płciowe

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE WSSP TOM 17 2013. Zakład Rehabilitacji i Fizjoterapii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

ZESZYTY NAUKOWE WSSP TOM 17 2013. Zakład Rehabilitacji i Fizjoterapii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie ZESZYTY NAUKOWE WSSP TOM 17 2013 Małgorzata Podbielska 1, Krzysztof Sokołowski 2, Maria Sokołowska 3 1 Wydział Fizjoterapii. Wyższa Szkoła Społeczno-Przyrodnicza im. Wincentego Pola w Lublinie 2 Zakład

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH Wpływ obróbki termicznej ziemniaków... Arkadiusz Ratajski, Andrzej Wesołowski Katedra InŜynierii Procesów Rolniczych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski Mateusz Romanowski Wpływ krioterapii ogólnoustrojowej na aktywność choroby i sprawność chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Dr hab., prof. AWF Anna Straburzyńska-Lupa

Bardziej szczegółowo

Stan podłoża kostnego żuchwy u pacjentek po menopauzie z całkowitymi brakami uzębienia (cz. II)

Stan podłoża kostnego żuchwy u pacjentek po menopauzie z całkowitymi brakami uzębienia (cz. II) PROTET. STOMATOL., 2007, LVII, 1, 21-26 Stan podłoża kostnego żuchwy u pacjentek po menopauzie z całkowitymi brakami uzębienia (cz. II) Condition of the mandibular bone in postmenopausal edentulous women.

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Noczyńska A. i inni: Wpływ urodzeniowej masy ciała oraz masy ciała rodziców na występowanie nadwagi i otyłości u ich dzieci Vol. 13/2014 Nr 1(46) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Wpływ

Bardziej szczegółowo

Słowa kluczowe: aktywność fizyczna, gęstość mineralna kości, osteoporoza, osteopenia

Słowa kluczowe: aktywność fizyczna, gęstość mineralna kości, osteoporoza, osteopenia Akademia Medycyny ARTYKUŁ ORYGINALNY/ORIGINAL PAPER Otrzymano/Submitted: 03.11.2014 Zaakceptowano/Accepted: 14.11.2014 Gęstość mineralna kości w odcinku lędźwiowym kręgosłupa u osób o zróżnicowanym poziomie

Bardziej szczegółowo

Strategie radzenia sobie ze stresem u osób z głuchotą prelingwalną, korzystających z implantu ślimakowego od okresu dorosłości

Strategie radzenia sobie ze stresem u osób z głuchotą prelingwalną, korzystających z implantu ślimakowego od okresu dorosłości Strategie radzenia sobie ze stresem u osób z głuchotą prelingwalną, korzystających z implantu ślimakowego od okresu dorosłości Joanna Kobosko, Edyta Piłka, Agnieszka Pankowska, Henryk Skarżyński STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Pytka ¹. 1. Wstęp

Krzysztof Pytka ¹. 1. Wstęp Krzysztof Pytka ¹ Ocena wpływu mobilizacji łopatki na zachowanie się krzywizn kręgosłupa studentów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie przy użyciu urządzenia MORA 4 Generacji. ¹) Uniwersytet Medyczny w

Bardziej szczegółowo

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez:

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: 2 Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: Prof. dr hab. med. Katarzyna Cypryk Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ANALIZY WSKAŹNIKÓW ZDOLNOŚCI DO OPTYMALIZACJI PROCESU WYTWARZANIA MASY FORMIERSKIEJ

WYKORZYSTANIE ANALIZY WSKAŹNIKÓW ZDOLNOŚCI DO OPTYMALIZACJI PROCESU WYTWARZANIA MASY FORMIERSKIEJ 168/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYKORZYSTANIE ANALIZY WSKAŹNIKÓW ZDOLNOŚCI DO OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

Trendy w rozwoju fizycznym u dzieci i młodzieży z Rzeszowa w dwudziestopięcioleciu 1978 2004

Trendy w rozwoju fizycznym u dzieci i młodzieży z Rzeszowa w dwudziestopięcioleciu 1978 2004 Wydawnictwo UR 2009 ISSN 1730-3524 Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2009, 3, 239 250 Anna Radochońska 1, Lidia Perenc 2 Trendy w rozwoju fizycznym u dzieci i młodzieży z Rzeszowa w

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji.

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. W statystyce stopień zależności między cechami można wyrazić wg następującej skali: Skala Guillforda Przedział Zależność Współczynnik [0,00±0,20)

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

ANTROPOMETRYCZNA OCENA STANU ODŻYWIENIA

ANTROPOMETRYCZNA OCENA STANU ODŻYWIENIA POMIARY ANTROPOMETRYCZNE: ANTROPOMETRYCZNA OCENA STANU ODŻYWIENIA rozmiary i proporcje ciała zmienność czasowa masy ciała skład tkankowy ( beztłuszczowa, tłuszczowa masa ciała) rozmieszczenie tkanki tłuszczowej

Bardziej szczegółowo

Skeletal Status at Diagnosis in Children with Hematologic Malignancy Pilot Study*

Skeletal Status at Diagnosis in Children with Hematologic Malignancy Pilot Study* original papers Adv Clin Exp Med 2010, 19, 4, 531 535 ISSN 1230-025X Copyright by Wroclaw Medical University Elżbieta Jakubowska-Pietkiewicz 1, Anna Szczepaniak-Kubat 1, Beata Zalewska-Szewczyk 2, Danuta

Bardziej szczegółowo

Zasady wdroŝenia absolutnego ryzyka złamaz. amań w algorytmach diagnostyczno-leczniczych

Zasady wdroŝenia absolutnego ryzyka złamaz. amań w algorytmach diagnostyczno-leczniczych Zasady wdroŝenia absolutnego ryzyka złamaz amań w algorytmach diagnostyczno-leczniczych Dr hab. med. Jerzy Przedlacki XVII Wielodyscyplinarne Forum Osteoporotyczne Warszawa-Mi Międzylesie, 20.05.2006 Algorytm

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA MATEMATYCZNA

STATYSTYKA MATEMATYCZNA STATYSTYKA MATEMATYCZNA 1. Wykład wstępny 2. Teoria prawdopodobieństwa i elementy kombinatoryki 3. Zmienne losowe 4. Populacje i próby danych 5. Testowanie hipotez i estymacja parametrów 6. Test t 7. Test

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 3/2004 Nr 3(8) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Porównanie wyników zawartości procentowej tłuszczu uzyskanych trzema metodami: antropometryczną, impedancją bioelektryczną i densytometrią

Bardziej szczegółowo

Metrologia: powtarzalność i odtwarzalność pomiarów. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: powtarzalność i odtwarzalność pomiarów. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: powtarzalność i odtwarzalność pomiarów dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Definicje: Pojęciami związanymi z metodami diagnozowania procesów i oceny ich bezpieczeństwa oraz

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ

OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ ASSESSMENT OF POTENTIAL FOR ZŁOTNICKA SPOTTED PIG BREEDING IN ORGANIC FARMS OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ PSTREJ W GOSPODARSTWACH EKOLOGICZNYCH Janusz Tomasz Buczyński (1),

Bardziej szczegółowo

Zaburzenie równowagi energetycznej

Zaburzenie równowagi energetycznej Otyłość dzieci i młodzieży czy można jej zapobiec? Dr n. med. Andrea Horvath Dr n. med. Piotr Dziechciarz Klinika Pediatrii WUM Zaburzenie równowagi energetycznej wyrażonej nadmiernym odkładaniem tkanki

Bardziej szczegółowo

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Czy istnieje zależność pomiędzy wiekiem i stroną, po której umiejscawia się ciąża ektopowa jajowodowa?

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRZEBIEGU MECHANICZNEGO DOJU KRÓW NA ZAWARTOŚĆ KOMÓREK SOMATYCZNYCH W MLEKU PRZY ZMIENNEJ SILE NACIĄGU GUM STRZYKOWYCH W KUBKU UDOJOWYM

WPŁYW PRZEBIEGU MECHANICZNEGO DOJU KRÓW NA ZAWARTOŚĆ KOMÓREK SOMATYCZNYCH W MLEKU PRZY ZMIENNEJ SILE NACIĄGU GUM STRZYKOWYCH W KUBKU UDOJOWYM Inżynieria Rolnicza 4(122)/2010 WPŁYW PRZEBIEGU MECHANICZNEGO DOJU KRÓW NA ZAWARTOŚĆ KOMÓREK SOMATYCZNYCH W MLEKU PRZY ZMIENNEJ SILE NACIĄGU GUM STRZYKOWYCH W KUBKU UDOJOWYM Aleksander Krzyś, Józef Szlachta,

Bardziej szczegółowo

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE Czynniki socjodemograficzne wpływające na poziom wiedzy dotyczącej dróg szerzenia się zakażenia w kontaktach niezwiązanych z procedurami medycznymi wśród pacjentów z WZW typu C Kamil Barański 1, Ewelina

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 12/2013 Nr 1(42) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Nieukarboksylowana postać osteokalcyny jako pośredni wskaźnik zaopatrzenia w witaminę K dziewcząt w różnych stadiach pokwitania

Bardziej szczegółowo

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia:

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia: Kwalifikacja do leczenia osteoporozy i kosztoefektywność leczenia osteoporozy w Polsce, polska wersja FRAX konferencja okrągłego stołu podczas IV Środkowo Europejskiego Kongresu Osteoporozy i Osteoartrozy

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

Problem: Problem: U kogo i kiedy prowadzić badania przesiewowe w kierunku osteoporozy?

Problem: Problem: U kogo i kiedy prowadzić badania przesiewowe w kierunku osteoporozy? List został zamieszczony na stronach internetowych: - Polskiej Fundacji Osteoporozy - Wielodyscyplinarnego Forum Osteoporozy - Polskiego Towarzystwa Osteoartrologicznego Zwracamy się do wszystkich środowisk

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 116 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 116 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 116 SECTIO D 2005 Akademia Wychowania Fizycznego Katowice KRYSTYNA GAWLIK, ALEKSANDRA ŻEBROWSKA Ocena poziomu wydolności

Bardziej szczegółowo

Trend sekularny występowania nadwagi i otyłości wśród dzieci w przedszkolach regionu rzeszowskiego

Trend sekularny występowania nadwagi i otyłości wśród dzieci w przedszkolach regionu rzeszowskiego Praca oryginalna Endokrynol. Ped. 2015.14.4.53.29-34. DOI: 10.18544/EP-01.14.04.1628 Original Paper Pediatr. Endocrinol. 2015.14.4.53.29-34. Trend sekularny występowania nadwagi i otyłości wśród dzieci

Bardziej szczegółowo

Journal of Agribusiness and Rural Development

Journal of Agribusiness and Rural Development ISSN 1899-5772 Journal of Agribusiness and Rural Development www.jard.edu.pl 2(12) 2009, 241-248 ZALEŻNOŚĆ CEN SKUPU ŻYWCA WOŁOWEGO I CEN DETALICZNYCH PRODUKTÓW I WYRĘBÓW WOŁOWYCH W POLSCE I WYBRANYCH

Bardziej szczegółowo

Effect of nutritional status on growth velocity in the first year of growth hormone treatment of children with Growth Hormone Deficiency

Effect of nutritional status on growth velocity in the first year of growth hormone treatment of children with Growth Hormone Deficiency Postępy Nauk Medycznych, t. XXVII, nr 10, 2014 Borgis *Anna Majcher 1, Aneta Czerwonogrodzka-Senczyna 2, Ewa Woźniak 1, Beata Pyrżak 1 Effect of nutritional status on growth velocity in the first year

Bardziej szczegółowo

Przyczyny i obraz kliniczny osteopenii i osteoporozy u dzieci

Przyczyny i obraz kliniczny osteopenii i osteoporozy u dzieci Prace oryginalne Endokrynologia, Diabetologia i Choroby Przemiany Materii Wieku Rozwojowego 1999, 5, 2, 73-78 ISSN 1234-625X Przyczyny i obraz kliniczny osteopenii i osteoporozy u dzieci Causes and clinical

Bardziej szczegółowo

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS NAJCZĘŚCIEJ STOSOWANE ZABIEGI FIZYKALNE U PACJENTÓW Z DOLEGLIWOŚCIAMI BÓLOWYMI ODCINKA L-S KRĘGOSŁUPA WRAZ Z OCENĄ ICH SKUTECZNOŚCI W DZIAŁANIU PRZECIWBÓLOWYM THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS

Bardziej szczegółowo

DYNAMIKA ROZWOJU RĘKI U DZIECI I MŁODZIEŻY POZNAŃSKIEJ W WIEKU OD 1,5 MIESIĄCA DO 18 LAT

DYNAMIKA ROZWOJU RĘKI U DZIECI I MŁODZIEŻY POZNAŃSKIEJ W WIEKU OD 1,5 MIESIĄCA DO 18 LAT S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Aneta Sitek 1, Andrzej Malinowski 2 1 Uniwersytet Łódzki, Łódź 2 Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra DYNAMIKA ROZWOJU RĘKI U DZIECI I MŁODZIEŻY

Bardziej szczegółowo

Standardy i normy do oceny rozwoju somatycznego dzieci i młodzieży Doskonałe narzędzia czy pułapki diagnostyczne?

Standardy i normy do oceny rozwoju somatycznego dzieci i młodzieży Doskonałe narzędzia czy pułapki diagnostyczne? Standardy i normy do oceny rozwoju somatycznego dzieci i młodzieży Doskonałe narzędzia czy pułapki diagnostyczne? Dr hab. n. med. Anna Oblacińska Zakład Zdrowia Dzieci i Młodzieży Instytut Matki i Dziecka

Bardziej szczegółowo

Lek. Joanna Marciniak

Lek. Joanna Marciniak Lek. Joanna Marciniak Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we lekarz rezydent Wpływ atopowego zapalenia skóry na jakość życia chorych dzieci

Bardziej szczegółowo

Zasady postępowania w osteoporozie. skrócona wersja

Zasady postępowania w osteoporozie. skrócona wersja Zasady postępowania w osteoporozie skrócona wersja Zasady postępowania w osteoporozie skrócona wersja 1 U kogo wykonywać badania w kierunku osteoporozy? Badania w kierunku osteoporozy należy wykonać u

Bardziej szczegółowo

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 BIURO PROJEKTOWO - BADAWCZE DRÓG I MOSTÓW Sp. z o.o. TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 PRACOWNIA RUCHU I STUDIÓW DROGOWYCH GENERALNY POMIAR

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu odżywienia 16-letniej młodzieży z łódzkich szkół ponadpodstawowych

Ocena stanu odżywienia 16-letniej młodzieży z łódzkich szkół ponadpodstawowych Kolmaga Probl Hig A Epidemiol i wsp. Ocena 213, stanu 95(1): odżywienia 93-97 16-letniej młodzieży z łódzkich szkół ponadpodstawowych 93 Ocena stanu odżywienia 16-letniej młodzieży z łódzkich szkół ponadpodstawowych

Bardziej szczegółowo

BADANIA RADIOLOGICZNE, TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA, REZONANS MAGNETYCZNY W DIAGNOSTYCE

BADANIA RADIOLOGICZNE, TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA, REZONANS MAGNETYCZNY W DIAGNOSTYCE BADANIA RADIOLOGICZNE, TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA, REZONANS MAGNETYCZNY W DIAGNOSTYCE SZPICZAKA MNOGIEGO Bartosz Białczyk Ośrodek Diagnostyki, Terapii i Telemedycyny KSS im. Jana Pawła II Szpiczak mnogi multiple

Bardziej szczegółowo

dystrybucji serotypów powodujących zakażenia inwazyjne w poszczególnych grupach wiekowych zapadalność na IChP w poszczególnych grupach wiekowych

dystrybucji serotypów powodujących zakażenia inwazyjne w poszczególnych grupach wiekowych zapadalność na IChP w poszczególnych grupach wiekowych Warszawa, 15.06.2015 Rekomendacje Pediatrycznego Zespołu Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych (PZEdsPSO) dotyczące realizacji szczepień obowiązkowych, skoniugowaną szczepionką przeciwko pneumokokom;

Bardziej szczegółowo

Osteoporosis in the aging male

Osteoporosis in the aging male ARTYKUŁ POGLĄDOWY/REVIEW PAPER Wpłynęło: 28.10.2007 Poprawiono: 04.11.2007 Zaakceptowano: 10.11.2007 Osteoporoza u mężczyzn Osteoporosis in the aging male Waldemar Misiorowski Klinika Endokrynologii CMKP

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW InŜynieria Rolnicza 6/2006 Beata Ślaska-Grzywna Katedra InŜynierii i Maszyn SpoŜywczych Akademia Rolnicza w Lublinie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW Streszczenie W niniejszej

Bardziej szczegółowo

ZRÓŻNICOWANIE DYMORFICZNE CECH MORFOLOGICZNYCH KANDYDATÓW NA STUDIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W WSP W CZĘSTOCHOWIE W ROKU AKADEMICKIM 1996/1997

ZRÓŻNICOWANIE DYMORFICZNE CECH MORFOLOGICZNYCH KANDYDATÓW NA STUDIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W WSP W CZĘSTOCHOWIE W ROKU AKADEMICKIM 1996/1997 S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Janusz Wojtyna, Joanna Rodziewicz-Gruhn Akademia im. Jana Długosza, Częstochowa ZRÓŻNICOWANIE DYMORFICZNE CECH MORFOLOGICZNYCH KANDYDATÓW NA STUDIA

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA OSTEOPOROZY I OCENA RYZYKA ZŁAMANIA

DIAGNOSTYKA OSTEOPOROZY I OCENA RYZYKA ZŁAMANIA Czerwiński E., Działak P.: Diagnostyka osteoporozy i ocena i ryzyka złamania. Ortopedia, Traumatologia, Rehabilitacja. Nr 2, 127-134, 2002. Edward Czerwiński 1, Piotr Działak 2 1 Klinika Ortopedii Collegium

Bardziej szczegółowo

OCENA STANU WIEDZY UCZNIÓW SZKÓŁ POLICEALNYCH NA TEMAT DODATKÓW DO ŻYWNOŚCI

OCENA STANU WIEDZY UCZNIÓW SZKÓŁ POLICEALNYCH NA TEMAT DODATKÓW DO ŻYWNOŚCI BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLV, 2012, 3, str. 1055 1059 Aneta Kościołek 1, Magdalena Hartman 2, Katarzyna Spiołek 1, Justyna Kania 1, Katarzyna Pawłowska-Góral 1 OCENA STANU WIEDZY UCZNIÓW SZKÓŁ POLICEALNYCH

Bardziej szczegółowo

OCENA RYZYKA ZŁAMAŃ OSTEOPOROTYCZNYCH W POPULACJI KOBIET W WIEKU POWYŻEJ 50 LAT ANALIZA WSKAŹNIKÓW FRAX BMI I FRAX BMD

OCENA RYZYKA ZŁAMAŃ OSTEOPOROTYCZNYCH W POPULACJI KOBIET W WIEKU POWYŻEJ 50 LAT ANALIZA WSKAŹNIKÓW FRAX BMI I FRAX BMD Medycyna Pracy 2013;64(3) Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi http://medpr.imp.lodz.pl Cezary Strugała 1 Wojciech Sobala 2 Zuzanna Szubert 2 Wojciech Hanke 2 http://dx.doi.org/10.13075/mp.5893.2013.0028

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu badawczego

Streszczenie projektu badawczego Streszczenie projektu badawczego Dotyczy umowy nr 2014.030/40/BP/DWM Określenie wartości predykcyjnej całkowitej masy hemoglobiny w ocenie wydolności fizycznej zawodników dyscyplin wytrzymałościowych Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Badanie ABC-one 2010 Miejscowe spalanie tłuszczu

Badanie ABC-one 2010 Miejscowe spalanie tłuszczu Badanie ABC-one 2010 Miejscowe spalanie tłuszczu 1. Wprowadzenie Celem babania było sprawdzenie działania sprzętu Slim Belly oraz Slim Back&Legs na miejscowe spalanie tłuszczu oraz ocena skuteczności obydwu

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI OBRAZOWANIA OSTEOPOROZY Current techniques of osteoporosis imaging

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI OBRAZOWANIA OSTEOPOROZY Current techniques of osteoporosis imaging Czerwiński E., Chrzan R.: Współczesne techniki obrazowania osteoporozy. Twój Magazyn Medyczny. Osteoporoza II, 8/2005, rok X, 8(157); 7-16. WSPÓŁCZESNE TECHNIKI OBRAZOWANIA OSTEOPOROZY Current techniques

Bardziej szczegółowo

Raport Testy Trenerskie. Kadr Makroregionalnych Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów

Raport Testy Trenerskie. Kadr Makroregionalnych Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów Raport Testy Trenerskie Kadr Makroregionalnych Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów W trakcie zgrupowań Kadr Makroregionalnych Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów, poddano zawodników Testom Trenerskim.

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZEK MIĘDZY PŁCIĄ I WYBRANYMI PARAMETRAMI URODZENIOWYMI DZIECKA A POCZĄTKIEM PROCESU PIERWSZEGO ZĄBKOWANIA

ZWIĄZEK MIĘDZY PŁCIĄ I WYBRANYMI PARAMETRAMI URODZENIOWYMI DZIECKA A POCZĄTKIEM PROCESU PIERWSZEGO ZĄBKOWANIA S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Elżbieta Żądzińska Uniwersytet Łódzki, Łódź ZWIĄZEK MIĘDZY PŁCIĄ I WYBRANYMI PARAMETRAMI URODZENIOWYMI DZIECKA A POCZĄTKIEM PROCESU PIERWSZEGO ZĄBKOWANIA

Bardziej szczegółowo

Mniejsze rozpowszechnienie niedoboru. Low prevalence of vitamin D insufficiency among girls with anorexia nervosa compared to healthy girls

Mniejsze rozpowszechnienie niedoboru. Low prevalence of vitamin D insufficiency among girls with anorexia nervosa compared to healthy girls Praca oryginalna Endokrynol. Ped. 2015.14.3.52.15-24. Original Paper Pediatr. Endocrinol. 2015.14.3.52.15-24. Mniejsze rozpowszechnienie niedoboru witaminy D wśród dziewcząt z jadłowstrętem psychicznym

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu systematycznej aktywności fizycznej na sprawność fizyczną oraz gęstość kości u kobiet w wieku 50 60 lat

Ocena wpływu systematycznej aktywności fizycznej na sprawność fizyczną oraz gęstość kości u kobiet w wieku 50 60 lat 116 Prz Med Uniw Rzesz Inst Leków, 2015, 13 (2), 116 127 Wydawnictwo UR 2015 ISSN 2082-369X doi: 10.15584/przmed.2015.2.5 http://www.pmurz.rzeszow.pl Prz Med Uniw Rzesz Inst Leków Rzeszów 2015; 13 (2):

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2 (162) 2012 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Iżewska* NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

An evaluation of GoldAnchor intraprostatic fiducial marker stability during the treatment planning

An evaluation of GoldAnchor intraprostatic fiducial marker stability during the treatment planning An evaluation of GoldAnchor intraprostatic fiducial marker stability during the treatment planning Dawid Bodusz, Wojciech Leszczyński, Wioletta Miśta, Leszek Miszczyk Application of fiducial gold markers:

Bardziej szczegółowo

Zakład Higieny Żywienia i Epidemiologii Katedry Higieny i Epidemiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 2/

Zakład Higieny Żywienia i Epidemiologii Katedry Higieny i Epidemiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 2/ 64 Hygeia Public Health 2011, 46(1): 64-70 Zaburzenia stanu odżywienia dzieci kończących szkołę podstawową w Łodzi a jakość kości. Część I. Ocena parametrów antropometrycznych, subiektywnej aktywności

Bardziej szczegółowo