Dorota Hałasa-Majchrzak* *Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dorota Hałasa-Majchrzak* *Uniwersytet Medyczny w Lublinie"

Transkrypt

1 Dorota Hałasa-Majchrzak* *Uniwersytet Medyczny w Lublinie Możliwości oceny wpływu krioterapii ogólnoustrojowej w terapii pacjentów z zespołem bólowym okolicy kręgosłupa lędźwiowego za pomocą obrazów termowizyjnych. Wstęp Dolegliwości bólowe dolnej części tułowia zwanej tradycyjnie bólami krzyża występują w społeczeństwie bardzo często, dotykają coraz młodszych ludzi, wiec mogą być określone epidemią naszych czasów. Przyjmuje się, że 80% populacji powyżej 40 roku życia miało przynajmniej jeden poważny epizod bólowy lędźwiowego odcinka kręgosłupa.[1,2]. W Polsce bólów krzyża doświadcza według badań 72% społeczeństwa przed 40 rokiem życia, a po 40 r.ż. 66% mężczyzn i 30% kobiet [3].Występowanie tego schorzenia stało się jedną z głównych przyczyn niezdolności do wykonywania pracy i pobierania zasiłku chorobowego, rehabilitacyjnego czy renty.[1,2,3,4,5] Za główne przyczyny nasilenia tego zjawiska upatruje się siedzący tryb życia, nieergonomiczne wykonywanie pracy przeciążające kręgosłup, czy też nadwagę i otyłość. Także brak aktywności fizycznej i związane z tym osłabienie mięśni są główną przyczyną obniżenia odporności odcinka lędźwiowego kręgosłupa na występujące obciążenia statyczno-dynamiczne, co prowadzi do zmian przeciążeniowozwyrodnieniowych kręgosłupa. Skutkiem tych zmian jest nasilenie dolegliwości bólowych, które wyzwalają wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych, chroniące przed ruchami w tym odcinku kręgosłupa [6,7,8,9] Dlatego bardzo ważne jest poszukiwanie przyczyn powstawania i szukanie terapii łagodzących te dolegliwości, oraz możliwości oceny skuteczności leczenia usprawniającego zgodnie z wymogami medycyny opartej na faktach. Do zabiegów fizykalnych najczęściej stosowanych w zespołach bólowych kręgosłupa zalicza się laseroterapię, magnetoterapię, elektroterapię, terapię falą ultradźwiekową, krioterapię.[10].jedną z propozycji w rehabilitacji jest stosowanie krioterapii ogólnoustrojowej, a w ocenie skuteczności leczenia wykorzystanie kamery termowizyjnej. Budowa i funkcja kręgosłupa Kręgosłup jest najbardziej istotnym składnikiem układu kostnego i stanowi oś szkieletu. Położony jest w linii pośrodkowej ciała będąc jego osią mechaniczną. Kręgosłup podpiera ciało, dźwiga jego ciężar, spełnia funkcję amortyzującą, ponadto jest ochroną dla rdzenia kręgowego i korzeni nerwowych. U człowieka kręgosłup zbudowany jest z 24 kręgów i dwóch zespolonych kości: kości krzyżowej i guzicznej. Kręgosłup składa się z odcinka szyjnego (7 kręgów), piersiowego (12 kręgów), lędźwiowego (5 kręgów), odcinka krzyżowego (złożonego z 5 zlanych ze sobą kręgów) i odcinka guzicznego ze zlanych 4 lub 5 kręgów. Kręgi z kolejnych odcinków różnią się budową, rozmiarami i kształtem, ale typowy kręg zbudowany jest z trzonu, który przejmuje większą część przeciążeń i przytwierdzonego do niego od strony grzbietowej łuku kręgowego. Od tak zbudowanych kręgów odchodzą wyrostki, za pośrednictwem których kręgi łączą się z żebrami, mięśniami i sąsiednimi kręgami. Poszczególne kręgi połączone są między sobą więzadłami. Silne i podstawowe więzadła są pomiędzy trzonami (na przedniej i tylnej ich powierzchni), następnie pomiędzy łukami (od strony wewnętrznej), a także pomiędzy wyrostkami kolczystymi i nad nimi. Pomiędzy trzonem, a łukami są wyrostki stawowe, dzięki którym odbywa się ruch między kręgami. Aparat więzadłowy i stawowy wzmacniają mięśnie przykręgosłupowe. Kręgosłup ma swoje krzywizny. Kształt kręgosłupa jest esowaty i zmienia się wraz z wiekiem człowieka, ponadto zmienia się w zależności od stanu ruchowego, a także naszego samopoczucia. U człowieka dorosłego odcinek szyjny staje się wygięty ku tyłowi, nazywa się to lordozą odcinka szyjnego, w części piersiowej wygina się ku przodowi - co nazywamy kifozą

2 piersiową by wreszcie w części lędźwiowej wygiął się znowu ku tyłowi stanowiąc lordozę lędźwiową. Te wygięcia kręgosłupa istotnie wpływają na jego funkcję podporowa i amortyzacyjną. Kręgosłup stanowi bardzo złożony układ biomechaniczny składający się z licznych segmentów. Segment ruchowy kręgosłupa utworzony jest przez dwa sąsiednie kręgi wraz z krążkiem międzykręgowym. Wszelkie zmiany (rozwojowe, chorobowe, urazowe) w obrębie stawów międzykręgowych, krążka międzykręgowego czy trzonu mogą się przyczynić do powstania zmiany chorobowej w danym segmencie ruchowym czy w segmencie wyżej.[12,13] Przyczyny dolegliwości bólowych dolnej części grzbietu Dolegliwości bólowe krzyża mogą mieć różny charakter i zmienną postać kliniczną. Bóle tej okolicy najczęściej spowodowane są zaburzeniami kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Powodować te dolegliwości mogą zmiany w obrębie struktur kręgosłupa ( dyskopatia, zmiany zwyrodnieniowe stawów, wady rozwojowe, zmiany pourazowe zapalenia, inne) czy też przeciążenia aparatu ścięgnistego i układu mięśniowego. W diagnostyce niewydolności bólowej pleców należy wziąć pod uwagę: dyskopatie, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, zmiany struktury kostnej prowadzące najczęściej do zniekształceń i złamań kręgów(osteoporoza),zespoły bólowe na tle wad rozwojowych kręgosłupa, zmiany pourazowe, różne procesy chorobowe struktur kostnych, zmiany chorobowe układu nerwowego czy choroby pochodzenia pozakręgosłupowego. Objawy bólowe kręgosłupa towarzyszą wielu chorobom wywołanym przez dość dokładnie znane czynniki, ale też są objawem chorób w których czynnik wywołujący jest nierozpoznany, natomiast najczęściej domyślamy się, że chodzi o niewydolność kręgosłupa. Pod pojęciem niewydolności kręgosłupa możemy rozumieć jego niedoskonałą rolę podpórczą dla układu szkieletowego i czaszki, łatwą męczliwość przykręgosłupowego układu mięśniowowięzadłowego, utratę fizjologicznych krzywizn prowadząca do zmniejszenia roli amortyzującej oraz zaburzeń połączeń międzykręgowych na poziomie krążków i stawów międzykręgowych.[7,9,11,13] Dyskopatie Bóle krzyża u większości chorych są spowodowane czynnościowymi zaburzeniami kręgosłupa, który w tym odcinku poddawany jest szczególnym obciążeniom statycznym i dynamicznym. Jedną z najczęstszych przyczyn zaburzeń funkcji kręgosłupa są zmiany chorobowe krążków międzykręgowych (dyskopatie). Utrata funkcji krążka międzykręgowego (dysku) może być następstwem starzenia się ustroju i utratą prawidłowego jego nawodnienia. Przeciążenie kręgosłupa, które powoduje destrukcję dysku wynika z normalnych funkcji życiowych człowieka, lecz często realizowanych w nieanatomicznych warunkach. Drugim rodzajem przeciążenia jest przeciążenie z doraźnym przekroczeniem wartości granicznych wytrzymałości danych struktur kręgosłupa np. wypadki komunikacyjne lub upadki z dużej wysokości. Wrodzona nieprawidłowa budowa elementów tworzących kręgosłup predysponuje do wczesnego zużywania się tych struktur mimo prawidłowego ich obciążania. Jeśli dodatkowo występuje nieprawidłowe obciążenie kręgosłupa powoduje to szybkie i przedwczesne zużycie jego struktur. Przyczyną naruszenia budowy krążka miedzykręgowego mogą być choroby kręgosłupa w okresie młodzieńczym np. choroba Schuermana czy wady postawy. Wspólną cechą powyższych następstw jest patologia prowadząca do konfliktu pomiędzy zmienionym chorobowo krążkiem międzykręgowym, a układem nerwowym zawartym w kanale. Najczęściej dochodzi do ucisku fragmentu jądra galaretowatego na korzeń nerwowy. Są różne fazy zmian patologicznych w obrębie krążka międzykręgowego. Najłagodniejszą zmianą jest pęknięcie (protruzja) krążka, następnie przepuklina jądra galaretowatego (hernia) i wreszcie jego wypadnięcie (prolapsus). Obraz kliniczny dyskopatii jest dość charakterystyczny i wynika z podrażnienia okolic zmienionej tarczy miedzykręgowej, a także skutków zmian uciskowych na korzeń nerwowy.[6,11,13] Zmiany zwyrodnieniowe Zwyrodnienia mogą mieć charakter pierwotny (brak przyczyny wywołującej) lub wtórny (np. po przebytym urazie, chorobie zapalnej, lub wadzie wrodzonej kręgosłupa). Zmiany zwyrodnieniowe narządu ruchu są naturalną konsekwencja starzenia się ustroju. Okazuje się jednak, że w wielu przypadkach obecność zmian zwyrodnieniowych niesie za sobą pewne dość dokuczliwe konsekwencje kliniczne. Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa są zjawiskiem bardzo złożonym. Obraz chorobowy

3 tych zmian zależy od charakteru procesu zwyrodnieniowego i jego lokalizacji. Nasilenie procesu zwyrodnieniowego tarcz międzykręgowych powodować może poza konsekwencjami bólowymi zmiany neurologiczne, wynikające z ucisku spowodowanego osteofitami (wyroślami kostnymi) na struktury nerwowe kanału kręgowego. Zmiany zwyrodnieniowe zlokalizowane w okolicach stawów miedzykręgowych powodować będą charakterystyczne dolegliwości bólowe i postępującą dysfunkcję ruchową kręgosłupa. Mało dokuczliwe bólowo będą zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze zlokalizowane głównie na przednich krawędziach trzonów kręgowych. Specyficznymi skutkami zmian zwyrodnieniowych mogą być objawy tzw. wąskiego kanału kręgowego. Zmiany te prowadzą do postępujących zaburzeń neurologicznych, dolegliwości bólowych i w konsekwencji zmniejszania się aktywności, komfortu i jakości życia.[6,11,13] Inne przyczyny zespołu bólów krzyża. Dolegliwości bólowe okolicy krzyża mogą mieć różny charakter i zmienną postać kliniczną. Związane jest to z wieloma przyczynami mogącymi prowadzić w konsekwencji do zmian wtórnych w obrębie kręgosłupa i pozostałej części narządu ruchu, głównie zaburzeń funkcji miednicy, kończyn dolnych, a także obręczy barkowej i głowy. Wśród wielu przyczyn zespołów bólowych krzyża mogą to być wady rozwojowe kręgosłupa, kręgozmyk prawdziwy (dysplastyczny) i zwyrodnieniowy zmiany pourazowe, procesy chorobowe w obrębie układu kostnego lub struktur nerwowych i wiele innych. [6,7,10,11,13] Leczenie bólów krzyża Skuteczność leczenia bólów krzyża zależy od precyzyjnej diagnozy, polegającej na stwierdzeniu, która struktura wywołuje ból, jak również na właściwym rozpoznaniu rodzaju zaburzenia. Leczenie bólów kręgosłupa jest trudne i musi być kompleksowe. Kompleksowość postępowania leczniczego wynika z istoty choroby i powikłań jakie jej towarzyszą. Badanie osoby z bólami kręgosłupa i leczenie wymaga od lekarza rozległej wiedzy i doświadczenia. Leczenie bólów krzyża opiera się na doświadczeniach terapeutycznych z zakresu ortopedii, neurologii, rehabilitacji medycznej, a także fizjoterapii, psychologii, terapii manualnej itp. Termografia Termografia (termowizja) jest cennym uzupełnieniem stosowanych rutynowo metod diagnostyki obrazowej. Badanie to jest nieinwazyjne i bezdotykowe, bezpieczne dla badanego i badającej, umożliwia określenie rozkładu temperatury na powierzchni skóry. Metoda ta nie ma ograniczeń w odniesieniu do płci i wieku, jak również jest całkowicie nieszkodliwa dla kobiet w ciąży i płodów. Możliwe jest powtarzanie badań bez szkody dla pacjenta[14,15,16] Termografia jest metodą, umożliwiającą określenie stanu fizjologicznego badanych tkanek czy narządów, na podstawie emitowanego przez nie promieniowania podczerwonego, co u organizmów żywych pośrednio obrazuje tempo przemian metabolicznych danej okolicy, związane z lokalnym ukrwieniem. Termografia znalazła szerokie zastosowanie na świecie, początkowo w przemyśle i wojsku, a z czasem także w medycynie i weterynarii. W naszym kraju jest jednak wciąż mało znana, a przez to niedoceniana. Krioterapia ogólnoustrojowa Zabiegi krioterapii ogólnoustrojowe polegają na poddawaniu całego ciała pacjenta działaniu temperatur kriogenicznych. Kriokomora jest to duże, zamknięte, stacjonarne, sterowane komputerowo urządzenie, wykorzystujące do schładzania powietrza w jego wnętrzu ciekły azot i umożliwiające równoczesne przebywanie we właściwej komorze o temperaturze poniżej -110 kilku pacjentów[17]

4 Cel pracy: Ocena wpływu zabiegów krioterapii ogólnoustrojowej na temperaturę okolicy kręgosłupa lędźwiowego za pomocą kamery termowizyjnej Materiał i metody Badanie przeprowadzono w lipcu 2013r wśród pacjentów Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Filli Nr2 w Lublinie w Pracowni Krioterapii Ogólnoustrojowej. Badaniem objęto 55 pacjentów leczonych z powodu dolegliwości bólowych dolnej części tułowia, wyłączono 3 osoby z powodu przerwania zabiegów w kriokomorze. Ostatecznej ocenie poddano 52 pacjentów z rozpoznaną dyskopatią kręgosłupa lędźwiowego poddawanych 10 zabiegom krioterapii ogólnoustrojowej. Rozkład ilościowy pacjentów z uwzględnieniem płci Metodyka zabiegów krioterapii ogólnoustrojowej obejmuje kwalifikację lekarską, w trakcie której zbierany jest wywiad lekarski, badanie fizykalne obejmujące m.in. pomiar ciśnienia tętniczego i tętna, ocenę EKG w celu wykluczenia obecności przeciwwskazań do zabiegów. Chorzy zakwalifikowani do zabiegów są instruowani o prawidłowym zachowaniu się podczas pobytu w kriokomorze. Temperatury kriogeniczne (-110 C do -150 C) występujące podczas zabiegu w komorze właściwej wymagają zabezpieczenia części ciała najbardziej narażonych na działanie niskich temperatur przed uszkodzeniem. W tym celu stosowane są rękawiczki, skarpetki sięgające kolan, opaska lub czapka na głowę. Do komory pacjenci wchodzą w krótkich spodenkach, kobiety dodatkowo ubierają top, na stopy zakładane są drewniaki, usta i nos chronione są maseczką. Pacjenci przebywają w przedsionku komory 30 s. w temperaturze -90, a następnie w komorze właściwej w temp Badanie kamerą termowizyjną przeprowadzano przed i po zabiegu krioterapii ogólnoustrojowej w 1, 5 i 10 dniu terapii. Pomiary wykonywane były z odległości 1 metra uzyskując termogramy z oceną temperatury 2 tułowia. Ponadto oceniano nasilenie dolegliwości bólowych za pomocą skali bólu VAS(10-stopniowa analogowa skala natężenia dolegliwości bólowych) przed rozpoczęciem terapii oraz po 10 zabiegach w kriokomorze.

5 Ryc.1. Termogram dolnej części grzbietu przed zabiegami Wyniki W badanej grupie było 16 mężczyzn i 36 kobiet w wieku od 23 do 76 lat, średnia wieku wynosiła 50,1 lat(dla mężczyzn35,68 i 56,58 dla kobiet), punkty skali VAS przed zabiegami wynosiły od 0,5do 9 średnio 3,56, punkty skali VAS po zabiegach wynosiły 0 do 7,9 średnio 2,33, złagodzenie dolegliwości bólowych wystąpiło u wszystkich pacjentów poddanych zabiegowi krioterapii ogólnoustrojowej średnio poprawa występowała o 1,22 punkta, u 7 osób dolegliwości całkowicie ustąpiły. Poddawano pacjentów badaniem kamerą termowizyjną uzyskując wartości temperatury powierzchni skóry okolicy kręgosłupa lędźwiowego, rozkład temperatury punktu 1 przed 1 zabiegiem wynosił od 31,6 do 36,4 średnio 34,16, temperatura po 1 zabiegu wynosiła od 23,3 do 33,6 średnio 28,19, różnica temperatury punktu 1 przed i po 1 zabiegu średnio wynosiła 5,97. Rozkład temperatury punktu 1 przed 5 zabiegiem wynosił od 30,7 do 36,5 średnio 33,9, temperatura po 5 zabiegu wynosiła od 20,3 do 33,3 średnio 27,83, różnica temperatury punktu 1 przed i po 5 zabiegu średnio wynosiła 6,07. Rozkład temperatury punktu 1 przed 10 zabiegiem wynosił od 31,3 do 35,3 średnio 33,69, temperatura po 10 zabiegu wynosiła od 24,4 do 33,7 średnio 28,13, różnica temperatury punktu 1 przed i po 10 zabiegu średnio wynosiła 5,56. Z kolei rozkład temperatury punktu 2 przed 1 zabiegiem wynosił od 31 do 35,8 średnio 33,75, temperatura po 1 zabiegu wynosiła od 23,7 do 32,2 średnio 28,13, różnica temperatury punktu 2 przed i po 1zabiegu średnio wynosiła 5,62. Rozkład temperatury punktu 2 przed 5 zabiegiem wynosił od 30,3 do 35,7 średnio 33,9, temperatura po 5 zabiegu wynosiła od 23 do 31,6 średnio 27,88, różnica temperatury punktu 2 przed i po 5 zabiegu średnio wynosiła 6,04. Rozkład temperatury punktu 2 przed 10 zabiegiem wynosił od 30,8 do 35,7 średnio 33,78, temperatura po 10 zabiegu wynosiła od 22,7 do 31,9 średnio 27,71, różnica temperatury punktu 2 przed i po 10 zabiegu średnio wynosiła 6,07.

6 Suma skali VAS Średnia skali VAS Suma skali VAS kobiety Średnia skali VAS kobiety Suma skali VAS mężczyźni Średnia skali VAS mężczyźni Przed zabiegami 185,3 3,56 97,6 2,7 87,7 5,4 Po zabiegach 121,3 2,33 54,3 1,5 66,5 4,15 Różnica 64 1,2 43,3 1,2 21,2 1,2 Tab.1. Wyniki oceny bólu za pomocą skali VAS Ryc.1 Rozkład wyników skali VAS w zależności od wieku Ryc.2i3. Rozkład wyników skali VAS w zależności od wieku z uwzględnieniem płci

7 Temperatura punktu 1 Temperatura punktu 2 Zabieg 1 Zabieg 5 Zabieg 10 Zabieg 1 Zabieg 5 Zabieg 10 rozkład średnia rozkład średnia rozkład średnia rozkład średnia rozkład średnia rozkład średnia Przed zabiegami 31,6-36,4 34,16 30,7-36,5 33,9 31,3-35,3 33, ,8 33,75 30,3-35,7 33,92 30,8-35,7 33,78 Po zabiegach 23,3-33,6 28,19 20,3-33,3 27,83 24,4-33,7 28,13 23,7-32,2 28, ,6 27,88 22,7-31,9 27,71 Różnica 5,97 6,07 5,56 5,62 6,04 6,07 Tab.2 Rozkład temperatur 1 i 2 z uwzględnieniem kolejnych zabiegów Ryc.4.Rozkład temperatur 1 i 2 z uwzględnieniem kolejnych zabiegów i płci. Dane poddano analizie statystycznej uzyskując wyniki istotne statystycznie dla różnicy odczuwania bólu mierzoną skalą VAS, a także różnice temperatury 1 i 2 mierzonych za pomocą kamery termograficznej w przypadku kolejnych zabiegów w komorze. Wnioski 1. Zastosowanie zabiegów krioterapii ogólnoustrojowej u chorych z zespołem bólowym lędźwiowego odcinka kręgosłupa wpływa w istotny sposób na zmniejszenie odczuwania dolegliwości bólowych. 2. Stosując zabiegi w kriokomorze uzyskujemy znaczną różnicę temperatury powierzchni skóry w okolicy kręgosłupa lędźwiowego występującą przed i po zabiegach. 3. Stosowanie kamery termowizyjnej do oceny wpływu zabiegu krioterapię przyniosła wstępnie pozytywne rezultaty i wydaje się słuszne kontynuacja badań z zastosowaniem tego urządzenia. 4. Konieczne jest zastosowanie programu komputerowego do oceny całościowej termogramu w celu pełniejszej oceny wpływu zabiegów krioterapii ogólnoustrojowej na rozkład temperatury dolnej części tułowia.

8 Bibliografia 1. Dwornik M., Białoszewski D., Kiebzak W., Łyp M. Korelacja wybranych elementów badania przedmiotowego ze skutecznością leczenia fizjoterapeutycznego u pacjentów z przewlekłymi bólami krzyża,ortop. Traum. Rehab.,2007,3(6) Depa A.,Wolan A., Przysada G. Wpływ rehabilitacji na zmianę ruchomości kręgosłupa oraz subiektywnego odczuwania bólu u chorych z zespołem bólowym w odcinku lędźwiowym, Przegl.Med.Uniwer.Rzesz. 2008,2, Loney Pl.,Stratford PW., The Prevalance of Low back Pain in Adults, A Methodological Review of the Literature,Physical Therapy, 1999, 4, Kołodziej K., Kwolek A., Rusek W.,Przysada G.,Korelacja wskaźnika symetryczności obciążenia kończyn dolnych i nasilenia bólu u pacjentów z zespołem bólowym kręgosłupa lędźwiowo-krzyzowego rehabilitowanych szpitalnie, Przegl.Med.Uniwer.Rzesz.2005, 3, Depa A.,Drużbicki M. Ocena częstości występowania zespołów bólowych lędźwiowego odcinka kręgosłupa w zależności od charakteru pracy Przegl.Med.Uni wer.rzesz.2008,1, Kiwerski J.(red.), Fiutko R. Bóle kręgosłupa,pzwl Warszawa 2001, Janiszewski M., Nowakowska A., Patomechanika bólów krzyża, Medycyna Manualna, 2001,5, Gieremek K.,Król P., Adamczyk-Bujniewicz H.,Świst-Chmielewska D., Terapia skojarzona w odruchowych zmianach tkankowych i zespołach bólowych, Post.Rehab.,2000, 14, 1, Kwolek A., Korab D., Majka M., Rehabilitacja w zespołach bólowych dolnego odcinka kręgosłupa-zasady postępowania, Post. Rehab.,2004,18,3, Gworys K.,Rosiakowska J.,Adamczewski T.,Puzder A. Gworys P. Kujawa J., Analiza skuteczności przeciwbólowej różnych metod fizjoterapii stosowanych w przewlekłym zespole bólowym kręgosłupa lędźwiowo-krzyazowego Kwart.Ortop.2012,4, Kiwerski J.(red.) Rehabilitacja medyczna PZWL Warszawa Bochenek A. Anatomia człowieka t.1 PZWL Warszawa Krasuski M. Poradnik dla pacjentów z bólami kregosłupa 14. Barnes R.B Thermography of the human body Science 1963,140, Fita K.,Dobrzyński M., Całkosiński I.,Dudek K., Bader-Orłowska D.Przydatnośc termografii w diagnostyce lekarsko-stomatologicznej- doświadczenia własne Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie 2007,53, SUPPL. 3, Mazur D., Herbut E., Walczak J. Termowizja jako metoda diagnostyczna Rocz.Nauk.Zoot. 2006, T. 33,z. 2, Sieroń A.,Cieślar G.(red.) Krioterapia leczenie zimnem α-medica press

ul. Belgradzka 52, 02-795 Warszawa-Ursynów tel. kom. +48 794 207 077 www.fizjoport.pl

ul. Belgradzka 52, 02-795 Warszawa-Ursynów tel. kom. +48 794 207 077 www.fizjoport.pl Coraz większa liczba pacjentów zgłasza się do fizjoterapeutów z problemami bólowymi w obrębie kręgosłupa. Często postawiona diagnoza dyskopatia, wywołuje niepokój o własne zdrowie i wątpliwości w jaki

Bardziej szczegółowo

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS NAJCZĘŚCIEJ STOSOWANE ZABIEGI FIZYKALNE U PACJENTÓW Z DOLEGLIWOŚCIAMI BÓLOWYMI ODCINKA L-S KRĘGOSŁUPA WRAZ Z OCENĄ ICH SKUTECZNOŚCI W DZIAŁANIU PRZECIWBÓLOWYM THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS

Bardziej szczegółowo

Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza

Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza Kręgozmyk (spondylolisteza) - jest to zsunięcie się kręgu do przodu (w kierunku brzucha) w stosunku do kręgu położonego poniżej. Dotyczy to

Bardziej szczegółowo

Michał Dwornik 1, Aleksandra Marek 2, Aleksander Kłosiewicz 2, Katarzyna Wasiak 1, Maria Kłoda 1,3, Anna Koseska 4, Bartosz Kaczyński 5

Michał Dwornik 1, Aleksandra Marek 2, Aleksander Kłosiewicz 2, Katarzyna Wasiak 1, Maria Kłoda 1,3, Anna Koseska 4, Bartosz Kaczyński 5 Michał Dwornik 1, Aleksandra Marek 2, Aleksander Kłosiewicz 2, Katarzyna Wasiak 1, Maria Kłoda 1,3, Anna Koseska 4, Bartosz Kaczyński 5 Ocena zmian napięcia mięśniowego po zabiegach trakcji manualnej u

Bardziej szczegółowo

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

Niestabilność kręgosłupa

Niestabilność kręgosłupa Niestabilność kręgosłupa Niestabilność kręgosłupa jest to nadmierna ruchomość kręgosłupa wykraczająca poza fizjologiczne zakresy ruchu, wywołująca dolegliwości bólowe lub objawy neurologiczne, również

Bardziej szczegółowo

Etiopatogeneza: Leczenie kręgozmyków z dużym ześlizgiem

Etiopatogeneza: Leczenie kręgozmyków z dużym ześlizgiem Leczenie kręgozmyków z dużym ześlizgiem Physiotherapy & Medicine www.pandm.org Definicja: Kręgozmyk prawdziwy jest to wada chorobowa polegająca na ześlizgu kręgów w obrębie kręgoszczeliny na poziomie L5-

Bardziej szczegółowo

Dyskopatia & co dalej? Henryk Dyczek 2010

Dyskopatia & co dalej? Henryk Dyczek 2010 Dyskopatia & co dalej? Henryk Dyczek 2010 Definicja - 1 Dyskopatia szerokie pojęcie obejmujące schorzenia krążka międzykręgowego. W większości przypadków jest to pierwszy z etapów choroby zwyrodnieniowej

Bardziej szczegółowo

Co to jest termografia?

Co to jest termografia? Co to jest termografia? Słowo Termografia Pochodzi od dwóch słów "termo" czyli ciepło i "grafia" rysować, opisywać więc termografia to opisywanie przy pomocy temperatury zmian zachodzących w naszym organiźmie

Bardziej szczegółowo

Jolanta Kujawa 1, Michał Dwornik 2. Zakład Rehabilitacji Oddziału Fizjoterapii II WL, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Jolanta Kujawa 1, Michał Dwornik 2. Zakład Rehabilitacji Oddziału Fizjoterapii II WL, Warszawski Uniwersytet Medyczny Jolanta Kujawa 1, Michał Dwornik 2 Ocena porównawcza skuteczności metody neuromobilizacji i tradycyjnego postępowania fizjoterapeutycznego u chorych z zespołem bólowym części lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa

Bardziej szczegółowo

Zespoły bólowe kręgosłupa

Zespoły bólowe kręgosłupa Zespoły bólowe kręgosłupa W około 70-80% przypadków pierwszego spotkania pacjenta i lekarza nie daje ustalić się dokładnie przyczyny bólów kręgosłupa. Świadczy to o złożoności tego problemu. Mimo tego

Bardziej szczegółowo

Bóle krzyŝa - ogólny zarys terapii i profilaktyki

Bóle krzyŝa - ogólny zarys terapii i profilaktyki 1 Dr n. med. Marek Krasuski Bóle krzyŝa - ogólny zarys terapii i profilaktyki Budowa, rozwój i funkcja kręgosłupa Kręgosłup jest najbardziej istotnym składnikiem układu kostnego i stanowi oś szkieletu.

Bardziej szczegółowo

ODCINKA SZYJNEGO KRĘGOSŁUPA

ODCINKA SZYJNEGO KRĘGOSŁUPA OCENA EFEKTÓW FIZJOTERAPII PACJENTÓW ZE SPONDYLOZĄ ODCINKA SZYJNEGO KRĘGOSŁUPA mgr. Radosław Grzywacz dr n. med. Marek Kiljański mgr. Radosław Raźniewski PRACA WYGŁOSZONA NA VII OGÓLNOPOLSKIEJ KONFERENCJI

Bardziej szczegółowo

Teraz już tylko wystarczy jednorazowy większy osiowy wysiłek (np. dźwignięcie z pozycji skłonu siedziska tapczanu lub innego ciężaru),

Teraz już tylko wystarczy jednorazowy większy osiowy wysiłek (np. dźwignięcie z pozycji skłonu siedziska tapczanu lub innego ciężaru), Odcinek lędźwiowy Ten odcinek, pozbawiony żeber, dzięki wysokim krążkom międzykręgowym i wyprofilowanej powierzchni stawów międzykręgowych ma dość duży zakres ruchów we wszystkich kierunkach, w tym również

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Podstawy kliniczne fizjoterapii w chirurgii i ortopedii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

SYLABUS. Podstawy kliniczne fizjoterapii w chirurgii i ortopedii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy kliniczne fizjoterapii w chirurgii i ortopedii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

wykłady 5, ćwiczenia - 15 wykłady 5, ćwiczenia - 15 Nakład pracy studenta bilans punktów ECTS Obciążenie studenta

wykłady 5, ćwiczenia - 15 wykłady 5, ćwiczenia - 15 Nakład pracy studenta bilans punktów ECTS Obciążenie studenta Lp. Element Opis 1 Nazwa 2 Typ Podstawy fizjoterapii klinicznej w chorobach wieloukładowych w obrębie narządu ruchu obowiązkowy 3 Instytut Nauk o Zdrowiu 4 Kod PPWSZ F-P_20 Kierunek, kierunek: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH Student w ramach realizacji praktyki klinicznej w danej specjalizacji dostępnej w wybranej placówce medycznej, powinien odbywać ją w

Bardziej szczegółowo

ARCUS. OFERTA DLA FIRM by. Ul. Wysłouchów 51/u2, 30-611 Kraków Telefon 012 654 89 87 Kom 601 95 65 25 www.arcus.strefa.pl

ARCUS. OFERTA DLA FIRM by. Ul. Wysłouchów 51/u2, 30-611 Kraków Telefon 012 654 89 87 Kom 601 95 65 25 www.arcus.strefa.pl OFERTA DLA FIRM by ARCUS 2011r Szanowni Państwo Cieszę się, że mogę zapoznać Państwa z działalnością usługową Firmy ARCUS. Jestem przekonany, że firma posiadając szerokie spektrum usług będzie odpowiednim

Bardziej szczegółowo

Dyskopatia szyjna, zmiany zwyrodnieniowe w odcinku szyjnym kręgosłupa- Zespół szyjny Cervical syndrome

Dyskopatia szyjna, zmiany zwyrodnieniowe w odcinku szyjnym kręgosłupa- Zespół szyjny Cervical syndrome Dyskopatia szyjna, zmiany zwyrodnieniowe w odcinku szyjnym kręgosłupa- Zespół szyjny Cervical syndrome Ortopedika oferuje kompleksowe leczenie schorzeń kręgosłupa szyjnego, od farmakoterapii i fizjoterapii,

Bardziej szczegółowo

Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne)

Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne) Wyższa Szkoła Mazowiecka w Warszawie Wydział Nauk Medycznych Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne) Student studiów pierwszego stopnia (licencjat)

Bardziej szczegółowo

PLECY OKRĄGŁE choroba kręgosłupa

PLECY OKRĄGŁE choroba kręgosłupa PLECY OKRĄGŁE To choroba kręgosłupa, której cechą charakterystyczną jest nadmierne wygięcie kręgosłupa ku tyłowi w odcinku piersiowym i krzyżowym. Nieleczona kifoza może nie tylko się pogłębić i doprowadzić

Bardziej szczegółowo

PLECY WKLĘSŁE. Slajd 1. (Dorsum concavum) Slajd 2. Slajd 3 OPIS WADY

PLECY WKLĘSŁE. Slajd 1. (Dorsum concavum) Slajd 2. Slajd 3 OPIS WADY Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 PLECY WKLĘSŁE (Dorsum concavum) OPIS WADY W większości przypadków istotą wady jest pogłębienie fizjologicznej lordozy lędźwiowej połączone ze zmianami w jej zasięgu i kształcie.

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik masażysta 322[12]

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik masażysta 322[12] Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik masażysta 322[12] Zadanie egzaminacyjne Do gabinetu masażu w zakładzie opieki zdrowotnej zgłosiła się pacjentka ze skierowaniem

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do samodzielnej pracy z pacjentem masaż w dyskopatii jako jedna z metod neurorehabilitacji

Przygotowanie do samodzielnej pracy z pacjentem masaż w dyskopatii jako jedna z metod neurorehabilitacji Przygotowanie do samodzielnej pracy z pacjentem masaż w dyskopatii jako jedna z metod neurorehabilitacji Czym jest dyskopatia? Jest to szerokie pojęcie obejmujące schorzenia krążka międzykręgowego. W większości

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE MD-SHOULDER W LECZENIU ZESPOŁU CIEŚNI PODBARKOWEJ

ZASTOSOWANIE MD-SHOULDER W LECZENIU ZESPOŁU CIEŚNI PODBARKOWEJ Dolegliwości bólowe w obrębie obręczy barkowej to problem, który dotyczy coraz większej liczby osób, niestety coraz młodszych. Dawniej typowym pacjentem zgłaszającym się z bólem barku była osoba starsza,

Bardziej szczegółowo

Kręgozmyk. Typowy obraz kręgozmyku L5-S1. Czerwoną linią zaznaczona wielkość przesunięcia. Inne choroby mylone z kręgozmykiem:

Kręgozmyk. Typowy obraz kręgozmyku L5-S1. Czerwoną linią zaznaczona wielkość przesunięcia. Inne choroby mylone z kręgozmykiem: Kręgozmyk Kręgozmyk (inaczej - spondylolisteza) jest to forma przewlekłej niestabilności kręgosłupa. Polega ona na przesunięciu (podwichnięciu) kręgów względem siebie (wyższy kręg ulega podwichnięciu do

Bardziej szczegółowo

- obrzęk po złamaniu kości oraz zwichnięciach i skręceniach stawów, - ostre zapalenie tkanek miękkich okołostawowych (ścięgien, torebki stawowej,

- obrzęk po złamaniu kości oraz zwichnięciach i skręceniach stawów, - ostre zapalenie tkanek miękkich okołostawowych (ścięgien, torebki stawowej, Fizykoterapia jest działem lecznictwa, w którym stosuje się występujące w przyrodzie naturalne czynniki fizyczne, jak czynniki termiczne, promieniowanie Słońca oraz czynniki fizyczne wytworzone przez różnego

Bardziej szczegółowo

Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa (spondyloartroza)

Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa (spondyloartroza) Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa (spondyloartroza) Przyczyny i istota patologii Choroba polega na przedwczesnym zużyciu i zwyrodnieniu tkanek tworzących funkcjonalne połączenie kręgów - czyli krążka wraz

Bardziej szczegółowo

wykłady - 5; ćwiczenia kliniczne - 20 wykłady - 5; ćwiczenia kliniczne - 20 Nakład pracy studenta bilans punktów ECTS Obciążenie studenta

wykłady - 5; ćwiczenia kliniczne - 20 wykłady - 5; ćwiczenia kliniczne - 20 Nakład pracy studenta bilans punktów ECTS Obciążenie studenta Lp. Element Opis 1 Nazwa modułu 2 Typ modułu Diagnostyka funkcjonalna i programowanie rehabilitacji w chorobach obowiązkowy 3 Instytut Nauk o Zdrowiu Kod 4 PPWSZ-F-2-338-s modułu PPWSZ-F-2-338-n Kierunek,

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Błecha Specjalistyczny gabinet lekarski rehabilitacji i chorób wewnętrznych w Żywcu.

Krzysztof Błecha Specjalistyczny gabinet lekarski rehabilitacji i chorób wewnętrznych w Żywcu. Krzysztof Błecha Specjalistyczny gabinet lekarski rehabilitacji i chorób wewnętrznych w Żywcu. Dyslordoza szyjna a zaburzenia neurowegetatywne Dyslordoza of neck and neurovegetative disorders Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Wady postawy. Podział i przyczyna powstawania wad postawy u dziecka. Najczęściej spotykamy podział wad postawy i budowy ciała na dwie grupy:

Wady postawy. Podział i przyczyna powstawania wad postawy u dziecka. Najczęściej spotykamy podział wad postawy i budowy ciała na dwie grupy: Wady postawy Wada postawy jest pojęciem zbiorczym i niedostatecznie sprecyzowanym. Obejmuje szereg osobniczych odchyleń postawy ciała od wzorców uznawanych za normę stosowną do wieku, płci, typów budowy,

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu TERAPIA MANUALNA Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Wpływ pozycji siedzącej na organizm człowieka

Wpływ pozycji siedzącej na organizm człowieka Wpływ pozycji siedzącej na organizm człowieka Rozwój gospodarczy, dokonujący się we wszystkich obszarach życia ludzi, wiąże się nieodzownie ze zmianą dominującej pozycji ciała człowieka. W ciągu doby,

Bardziej szczegółowo

Zaopatrzenie ortopedyczne

Zaopatrzenie ortopedyczne Zaopatrzenie ortopedyczne ZAOPATRZENIE KOŃCZYNY GÓRNEJ Sprężynowa szyna odwodząca staw ramienny (szyna podpiera staw ramienny wraz z ramieniem i ręką) Wskazania W ostrych zespołach bólowych i urazach barku.

Bardziej szczegółowo

Prawidłowa postawa ciała a ergonomia pracy

Prawidłowa postawa ciała a ergonomia pracy Prawidłowa postawa ciała a ergonomia pracy Współczesny człowiek jest szczególnie narażony na wady postawy ciała. Siedzący tryb życia coraz mniejsza aktywność ruchowa, złe nawyki żywieniowe a w konsekwencji

Bardziej szczegółowo

KURS ROZWIJAJĄCY DLA TERAPEUTÓW Z I STOPNIEM KOMPETENCJI PROGRAM KURSU

KURS ROZWIJAJĄCY DLA TERAPEUTÓW Z I STOPNIEM KOMPETENCJI PROGRAM KURSU KURS ROZWIJAJĄCY DLA TERAPEUTÓW Z I STOPNIEM KOMPETENCJI PROGRAM KURSU WERSJA 2014 Moduł I TMH w ortopedii Dysfunkcje i deformacje stóp dzieci i dorośli pierwotne wtórne zasady korekcji czynnej korekcja

Bardziej szczegółowo

Kręgosłup składa się z 33, 34 kości, zbudowanych symetrycznie i ściśle ze sobą połączonych.

Kręgosłup składa się z 33, 34 kości, zbudowanych symetrycznie i ściśle ze sobą połączonych. Wstęp Aby zrozumieć dolegliwości bólowe krzyża, niezbędne jest minimum wiedzy z dziedziny anatomii, fizjologii, biomechaniki i patologii narządu ruchu człowieka. Każdy ból grzbietu jest objawem, zaistniałych

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIA KRĘGOSŁUPA

POŁĄCZENIA KRĘGOSŁUPA POŁĄCZENIA KRĘGOSŁUPA KRĘGOSŁUP (columna vertebralis) Kręgosłup nie jest sztywnym słupem kostnym składa się z kręgów zrośniętych ze sobą w odcinkach krzyżowym i guzicznym oraz ruchomych połączeo w części

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja i pielęgnowanie niepełnosprawnych. Dr hab. n. med. Ireneusz M. Kowalski, prof. UWM

Rehabilitacja i pielęgnowanie niepełnosprawnych. Dr hab. n. med. Ireneusz M. Kowalski, prof. UWM Kierunek: PIELĘGNIARSTWO STUDIA STACJONARNE Jednostka dydaktyczna prowadząca zajęcia: Wydział Nauk Medycznych, Katedra i Klinika Rehabilitacji z Przykliniczną Poradnią Rehabilitacyjną, Wojewódzki Szpital

Bardziej szczegółowo

Metody oceny dynamiki struktur nerwowych ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego.

Metody oceny dynamiki struktur nerwowych ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Metody oceny dynamiki struktur nerwowych ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Wobec wysokiego poziomu badao technicznych wykonywanych za pomocą różnego rodzaju aparatów stosowanych w diagnostyce

Bardziej szczegółowo

Rola kręgosłupa w powstawaniu chorób

Rola kręgosłupa w powstawaniu chorób Rola kręgosłupa w powstawaniu chorób Prawdopodobnie żaden system w organizmie człowieka nie odgrywa tak ważnej roli dla ludzkiego zdrowia oraz długiego i aktywnego życia, jak kręgosłup. Kręgosłup tworzy

Bardziej szczegółowo

ZWYRODNIENIE STAWU RAMIENNEGO (RAMIENNO - ŁOPATKOWEGO)

ZWYRODNIENIE STAWU RAMIENNEGO (RAMIENNO - ŁOPATKOWEGO) ZWYRODNIENIE STAWU RAMIENNEGO (RAMIENNO - ŁOPATKOWEGO) Luty 06, 2016 Staw ramienny (ramienno łopatkowy) utworzony jest przez wydrążenie stawowe łopatki i głowę kości ramiennej. Jako staw kulisty posiada

Bardziej szczegółowo

TERAPIA FALĄ UDERZENIOWĄ

TERAPIA FALĄ UDERZENIOWĄ TERAPIA FALĄ UDERZENIOWĄ Jest nowoczesną, wysoce efektywną metodą leczenia. Fale uderzeniowe przyspieszają proces zdrowienia poprzez stymulację metabolizmu i pobudzenie cyrkulacji krwi, rozpuszczenie zwapniałych

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Pytka ¹. 1. Wstęp

Krzysztof Pytka ¹. 1. Wstęp Krzysztof Pytka ¹ Ocena wpływu mobilizacji łopatki na zachowanie się krzywizn kręgosłupa studentów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie przy użyciu urządzenia MORA 4 Generacji. ¹) Uniwersytet Medyczny w

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE WYDZIAŁ REHABILITACJI KIERUNEK FIZJOTERAPIA studia I stopnia DZIENNIK PRAKTYK STUDENCKICH Imię i nazwisko studenta Nr albumu CELE Student

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W ROKU AKADEMICKIM 2015 /2018

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W ROKU AKADEMICKIM 2015 /2018 Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W ROKU AKADEMICKIM 2015 /2018 Jednostka Organizacyjna: Katedra Fizjoterapii Zakład Kinezjologii Kierunek: Fizjoterapia Rodzaj studiów i profil

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE METODY W TERAPII MANUALEJ

NAJWAŻNIEJSZE METODY W TERAPII MANUALEJ Metoda Hartmana Badanie Ocena stanu klinicznego tej metodzie bazuje na trzech podstawowych elementach: - wywiad podczas wywiadu poszukujemy odpowiedzi na pytania: jaki rodzaj dysfunkcji jest obecny jakie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU. Terapia Manualna Holistyczna Tkanek Miękkich

PROGRAM KURSU. Terapia Manualna Holistyczna Tkanek Miękkich PROGRAM KURSU Terapia Manualna Holistyczna Tkanek Miękkich MODUŁ I Koncepcja Terapii Manualnej Holistycznej. Miednica, stawy biodrowe, segmenty ruchowe kręgosłupa lędźwiowego i przejścia piersiowo-lędźwiowego.

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA. mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus

ANATOMIA. mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus ANATOMIA mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus Wśród nauk biologicznych, zajmujących się wszelkimi formami życia, wyróżnia się dwa podstawowe działy: morfologię, fizjologię. MORFOLOGIA - zajmuje się poznaniem

Bardziej szczegółowo

DOLEGLIWOŚCI SUBIEKTYWNE

DOLEGLIWOŚCI SUBIEKTYWNE DOLEGLIWOŚCI SUBIEKTYWNE Dolegliwości subiektywne to objawy zgłaszane przez poszkodowanego, które nie znajdują odzwierciedlenia w nieprawidłowym wyniku badania fizykalnego oraz w wynikach badań dodatkowych.

Bardziej szczegółowo

SKOLIOZY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 RODZAJ SKOLIOZY. BOCZNE SKRZYWIENIE KRĘGOSŁUPA (scoliosis)

SKOLIOZY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 RODZAJ SKOLIOZY. BOCZNE SKRZYWIENIE KRĘGOSŁUPA (scoliosis) Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 SKOLIOZY BOCZNE SKRZYWIENIE KRĘGOSŁUPA (scoliosis) Jest to odchylenie osi anatomicznej kręgosłupa od mechanicznej w trzech płaszczyznach: czołowej, strzałkowej i poprzecznej. Skolioza

Bardziej szczegółowo

Rozwój rehabilitacji medycznej i fizjoterapii

Rozwój rehabilitacji medycznej i fizjoterapii Rozwój rehabilitacji medycznej i fizjoterapii prof. nzw. dr hab. n. med. Zbigniew Śliwioski konsultant krajowy w dziedzinie fizjoterapii Do roku 2050 populacja ludzi w wieku 60+ będzie stanowić 22% wszystkich

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA CHIROPRAKTYKI Opis modułów kursu chiropraktyczego

AKADEMIA CHIROPRAKTYKI Opis modułów kursu chiropraktyczego KURS AKADEMIA CHIROPRAKTYKI Opis modułów kursu chiropraktyczego i zadania Moduł 1 historii chiropraktyki i jej filozofii ze szczególnym uwzględnieniem chiropraktyki McTimoney- Corley a(mctc); zasadności

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wyników badań prowadzonych w ramach programu. Szkoła Podstawowa NR 79 w Gdańsku

Sprawozdanie z wyników badań prowadzonych w ramach programu. Szkoła Podstawowa NR 79 w Gdańsku Sprawozdanie z wyników badań prowadzonych w ramach programu Szkoła Podstawowa NR 79 w Gdańsku 2012 Ośrodek Promocji Zdrowia i Sprawności Dziecka 80-397 Gdańsk ul. Kołobrzeska 61 tel. 058 553 43 11 fax.058

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok III semestr V PIELĘGNIARSTWO GERIATRYCZNE (80 godzin) (Oddział geriatrii) 1. Zasady i specyfika komunikowania się z osobą

Bardziej szczegółowo

Katalog usług AZ MED Sp. z o.o.

Katalog usług AZ MED Sp. z o.o. Katalog usług AZ MED Sp. z o.o. Oferujemy leczenie bólu bez względu na jego pochodzenie i przyczyny AZ MED Informacje ogólne W zakresie działaności AZ MED Sp. z o.o. działają poradnie: leczenia bólu (neurologia,ortopedia

Bardziej szczegółowo

Miejsce metod neurofizjologicznych w terapii manualnej i chiropraktyce

Miejsce metod neurofizjologicznych w terapii manualnej i chiropraktyce Miejsce metod neurofizjologicznych w terapii manualnej i chiropraktyce Metody neurofizjologiczne Mają na celu badanie i leczenie ludzi z zaburzeniami napięcia, ruchu i aktywności w oparciu o wiedzę z zakresu

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) Podstawy kliniczne fizjoterapii w chirurgii i ortopedii

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) Podstawy kliniczne fizjoterapii w chirurgii i ortopedii SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Podstawy kliniczne fizjoterapii w chirurgii i ortopedii Kod przedmiotu/

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁY BÓLOWE ODCINKA LĘDŹWIOWO-KRZYŻOWEGO KRĘGOSŁUPA

ZESPOŁY BÓLOWE ODCINKA LĘDŹWIOWO-KRZYŻOWEGO KRĘGOSŁUPA ZESPOŁY BÓLOWE ODCINKA LĘDŹWIOWO-KRZYŻOWEGO KRĘGOSŁUPA Anna Wójcik, Beata Martowicz Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu Streszczenie Styl życia i zachowania zdrowotne determinują w największym

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO .. Oznaczenie podmiotu przeprowadzającego badanie lekarskie KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Zgodnie art. 15f ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576, z późn. zm.) wyniki

Bardziej szczegółowo

BIOMECHANIKA NARZĄDU RUCHU CZŁOWIEKA

BIOMECHANIKA NARZĄDU RUCHU CZŁOWIEKA Praca zbiorowa pod redakcją Dagmary Tejszerskiej, Eugeniusza Świtońskiego, Marka Gzika BIOMECHANIKA NARZĄDU RUCHU CZŁOWIEKA BIOMECHANIKA narządu ruchu człowieka Praca zbiorowa pod redakcją: Dagmary Tejszerskiej

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja badań medycznych według EBM (medycyny opartej na dowodach naukowych) poziomy wiarygodności... 613 Wykaz skrótów... 613

Ewaluacja badań medycznych według EBM (medycyny opartej na dowodach naukowych) poziomy wiarygodności... 613 Wykaz skrótów... 613 IX 1. MECHANIZMY POWSTAWANIA BÓLU Jerzy Wordliczek, Jan Dobrogowski... 1 Patomechanizm bólu ostrego... 3 Patomechanizm bólu przewlekłego... 9 Ból neuropatyczny... 10 Ośrodkowa sensytyzacja... 15 2. METODY

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

Zespół ciasnoty podbarkowej i uszkodzenie pierścienia rotatorów. Małgorzata Chochowska

Zespół ciasnoty podbarkowej i uszkodzenie pierścienia rotatorów. Małgorzata Chochowska Zespół ciasnoty podbarkowej i uszkodzenie pierścienia rotatorów Małgorzata Chochowska Zespół ciasnoty podbarkowej i uszkodzenie pierścienia rotatorów. Pierścień rotatorów stanowią ścięgna 4 mieśni: Podłopatkowego

Bardziej szczegółowo

II to. Praca zbiorowa: MSZ II Technik Ortopeda pod kierunkiem mgr Bożeny Belcar

II to. Praca zbiorowa: MSZ II Technik Ortopeda pod kierunkiem mgr Bożeny Belcar MAŁY PRZEWODNIK PROFILAKTYKI ORTOPEDYCZNEJ Praca zbiorowa: MSZ II Technik Ortopeda pod kierunkiem mgr Bożeny Belcar II to Łańcut 2002 SPIS TREŚCI Anatomia..3 Rodzaje zniekształceń...4 Kifoza i lordoza...5

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność za swój kręgosłup... Sposoby pomocy kręgosłupowi... Kręgosłup na zwolnieniu lekarskim... Bibliografia

Odpowiedzialność za swój kręgosłup... Sposoby pomocy kręgosłupowi... Kręgosłup na zwolnieniu lekarskim... Bibliografia Odpowiedzialność za swój kręgosłup....... 61 W jakim wieku należałoby zacząć dbać o kręgosłup, aby jak naj dłużej nie sprawiał kłopotów? 61 Jak dbać o kręgosłup na poszczególnych etapach rozwoju dziecka?

Bardziej szczegółowo

Ortopedia i ortopedia dziecięca z traumatologią i elementami rehabilitacji. narządu ruchu - opis przedmiotu

Ortopedia i ortopedia dziecięca z traumatologią i elementami rehabilitacji. narządu ruchu - opis przedmiotu Ortopedia i ortopedia dziecięca z traumatologią i elementami rehabilitacji narządu ruchu - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Ortopedia i ortopedia dziecięca z traumatologią i elementami

Bardziej szczegółowo

Dr Jawny System. System aktywnego siedzenia

Dr Jawny System. System aktywnego siedzenia Dr Jawny System System aktywnego siedzenia Dr Jawny System jest zwieńczeniem koncepcji Systemu Aktywnego Leczenia Kręgosłupa SALK oraz wieloletnich prac konstruktorskich Jarosława Jawnego. Wszystkie części

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Zdrowia Kierunek studiów: Ratownictwo medyczne Kod kierunku: 12.9 Specjalność: - 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych seminaria 2012-2013 Promotor Dr hab. med. prof. nadzw. Zbigniew Deskur

Tematy prac dyplomowych seminaria 2012-2013 Promotor Dr hab. med. prof. nadzw. Zbigniew Deskur Promotor Dr hab. med. prof. nadzw. Zbigniew Deskur 1. Ocena wpływu fizjoterapii (kinezyterapii, fizykoterapii) na stan zdrowia osób z chorobami układu oddechowego (np. astmy). 2. Ocena wpływu fizjoterapii

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

Oddział IV - procedury lecznicze

Oddział IV - procedury lecznicze Oddział IV - procedury lecznicze W naszym oddziale stale wprowadzamy nowe techniki operacyjne i nowe rozwiązania techniczne. Poniżej nieco informacji o niektórych z stosowanych metod operacyjnych. W leczeniu

Bardziej szczegółowo

Schemat stosowania poszczególnych CMD

Schemat stosowania poszczególnych CMD Schemat stosowania poszczególnych CMD 13 produktów do stosowania osobno lub w połączeniu w zależności od przypadku klinicznego ZABIEGI w przypadku bólu kręgosłupa: MD-Neck, MD-Thoracic, MD-Lumbar: do stosowania

Bardziej szczegółowo

TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU

TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU Dla stomatologów, foniatrów, laryngologów, okulistów i fizjoterapeutów WERSJA 2014.2 20 godzin akademickich zrealizowanych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY GMINY MALECHOWO. z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia programu zdrowotnego pn. "Profilaktyka i prewencja chorób układu ruchu".

UCHWAŁA NR... RADY GMINY MALECHOWO. z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia programu zdrowotnego pn. Profilaktyka i prewencja chorób układu ruchu. Projekt UCHWAŁA NR... RADY GMINY MALECHOWO z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia programu zdrowotnego pn. "Profilaktyka i prewencja chorób układu ruchu". Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Metoda Mc Kenzie Mechanical Diagnosis and Therapy

Metoda Mc Kenzie Mechanical Diagnosis and Therapy Metoda Mc Kenzie Mechanical Diagnosis and Therapy Metoda ta zawiera część diagnostyczną i terapeutyczną. Badanie: Przed podjęciem leczenia u pacjenta przeprowadza się dokładny wywiad dotyczący: - ewentualnych

Bardziej szczegółowo

Podstaw y rehabilitacji dla studentów m edycyny

Podstaw y rehabilitacji dla studentów m edycyny Podstaw y rehabilitacji dla studentów m edycyny Redakcja naukowa prof. dr hab. n. k. f. Zdzisława Wrzosek dr n. med. Janusz Bolanowski Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL Spis treści Wstęp - Zdzisława

Bardziej szczegółowo

Warszawski Uniwersytet Medyczny II Wydział Lekarski Oddział Fizjoterapii

Warszawski Uniwersytet Medyczny II Wydział Lekarski Oddział Fizjoterapii Warszawski Uniwersytet Medyczny II Wydział Lekarski Oddział Fizjoterapii Zastosowanie neuromobilizacji rdzenia kręgowego i korzeni rdzeniowych w leczeniu niedowładów spastycznych u pacjentów po udarach

Bardziej szczegółowo

MEDYCZNE SZKOLENIA PODYPLOMOWE PAKT ul. Kopernika 8/ Katowice tel

MEDYCZNE SZKOLENIA PODYPLOMOWE PAKT ul. Kopernika 8/ Katowice tel WIELOSPECJALISTYCZNY KURS MEDYCYNY MANUALNEJ - Zintegrowane metody terapii manualnej w tym osteopatyczne i chiropraktyczne, techniki części miękkich (mięśniowo-powięziowe, terapia punktów spustowych),

Bardziej szczegółowo

Podręcznik * Medycyny manualnej

Podręcznik * Medycyny manualnej LJ < Z li i n i e w A r k u s z e w s k i Podręcznik * Medycyny manualnej ATLAS ZABIEGÓW M IED N ICA KRĘG O SŁU P LĘDŹW IOW Y KRĘGOSŁU P PIER SIO W Y ŻEB R A K r a k ó w 20 07 ELIPSA-JAIM s.c. ( J v n

Bardziej szczegółowo

Osteopatia w rehabilitacji i praktyce lekarza specjalisty

Osteopatia w rehabilitacji i praktyce lekarza specjalisty PREZENTUJE OSTEOPATIA www.przychodniamorska.pl SKRÓT MERYTORYCZNY WYKŁADU SPOTKANIA EDUKACYJNEGO PT. Osteopatia w rehabilitacji i praktyce lekarza specjalisty Prowadzący wykład: mgr Tomasz Lewandowski

Bardziej szczegółowo

Promotorzy, propozycje tematów prac licencjackich, terminy seminariów dyplomowych i konsultacji

Promotorzy, propozycje tematów prac licencjackich, terminy seminariów dyplomowych i konsultacji Wydział Ochrony Zdrowia Kierunek: FIZJOTERAPIA rok akademicki 2015-2016 Promotorzy, propozycje tematów prac licencjackich, terminy seminariów dyplomowych i konsultacji UWAGA! Osoby, które nie złożą deklaracji

Bardziej szczegółowo

dzieli się na dwie grupy:

dzieli się na dwie grupy: ORTEZY TUŁOWIA dzieli się na dwie grupy: I. ORTEZY ĘDŹWIOWO-KRZYŻOWE: 1. sznurówki ortopedyczne, 2. niskie ortezy lędźwiowo-krzyżowe, 3. ortezy lędźwiowo-krzyżowe typu Hohmanna. 1. Sznurówki ortopedyczne

Bardziej szczegółowo

Zakład Rehabilitacji w Ortopedii - Treści programowe

Zakład Rehabilitacji w Ortopedii - Treści programowe Zakład Rehabilitacji w Ortopedii - Treści programowe Rehabilitacja w ortopedii (kierunek Fizjoterapia) Cele nauczania Przygotowanie do prowadzenia fizjoterapii i rehabilitacji osób z schorzeniami narządów

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SCHORZENIACH NARZĄDU RUCHU w systemie ambulatoryjnym

PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SCHORZENIACH NARZĄDU RUCHU w systemie ambulatoryjnym Załącznik nr 1 do umowy nr zawartej z Zakładem ubezpieczeń Społecznych PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SCHORZENIACH NARZĄDU RUCHU w systemie ambulatoryjnym 1. WYMAGANIA WSPÓLNE DLA ŚWIADCZENIODAWCÓW

Bardziej szczegółowo

ZABIEGI DOSTĘPNE W STREFIE POPRAWY ZDROWIA

ZABIEGI DOSTĘPNE W STREFIE POPRAWY ZDROWIA ZABIEGI DOSTĘPNE W STREFIE POPRAWY ZDROWIA Zabiegi w tej strefie dobierane są na podstawie badania fizjoterapeutycznego. ELEKTROTERAPIA Metoda fizjoterapeutyczna, polegająca na oddziaływaniu prądem elektrycznym

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia. Studia Podyplomowe Fizjoterapii i Medycyny Sportowej /nazwa studiów podyplomowych/

Opis efektów kształcenia. Studia Podyplomowe Fizjoterapii i Medycyny Sportowej /nazwa studiów podyplomowych/ Załącznik nr 2 do Uchwała NrAR001-2 - V/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach z dnia 26 maja 2015r.w sprawie zatwierdzenia efektów kształcenia studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

FIZJOTERAPII NEURO OGICZ

FIZJOTERAPII NEURO OGICZ FIZJOTERAPII NEURO OGICZ K M i l l J l EDWAI TSGHiitCO TERAPEUTYCZNE W FIZJOTERAPII NEUROLOGICZNEJ SUZANNE TBNIC MARTIN MARY KESSLER Redakcja wydania I polskiego Edward Sauiicz E L S E V IE R URBAN&PARTNER

Bardziej szczegółowo

Wrodzone wady wewnątrzkanałowe

Wrodzone wady wewnątrzkanałowe Wrodzone wady wewnątrzkanałowe Występują one w przebiegu wad tworzenia się tzw. struny grzbietowej ( rozwoju kręgosłupa i rdzenia). Określane są inaczej terminem dysrafii. Wady te przyjmują postać: rozszczepu

Bardziej szczegółowo

Metoda Sling Exercise Therapy ( SET)

Metoda Sling Exercise Therapy ( SET) Metoda Sling Exercise Therapy ( SET) Charakterystyka metody : - wykorzystuje zasady ćwiczeń czynnych w odciążeniu - można ją stosować w okresie ostrym, przewlekłym schorzenia - łączy się z takimi pojęciami

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w dysfunkcji

Bardziej szczegółowo

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Słowa kluczowe: rehabilitacja uzdrowiskowa, dysfunkcje narządu ruchu, ból, jakość życia Zdrowie na podstawie definicji prezentowanej, przez WHO oznacza całkowity brak

Bardziej szczegółowo

OBWODOWY UKŁAD NERWOWY

OBWODOWY UKŁAD NERWOWY KRĘGOSŁUP Cechy dzięki którym chroni rdzeń : Elastyczność połączeń międzykręgowych sprężystości krążków Krzywizny kręgosłupa Obszerne światło kanału kręgowego i OBWODOWY UKŁAD NERWOWY Nerwy łączą się z

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Lekarski I (licencjackie)

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Lekarski I (licencjackie) SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Specjalności: Poziom studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Rehabilitacja Kod modułu LK.3.E.022 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Wybrane metody fizjoterapii z zakresu mechanoterapii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów

SYLABUS. Wybrane metody fizjoterapii z zakresu mechanoterapii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Załącznik nr 2 do Zarządzenia Rektora UR Nr 4/2012 z dnia 20.01.2012r. SYLABUS Nazwa przedmiotu Wybrane metody fizjoterapii z zakresu mechanoterapii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny,

Bardziej szczegółowo

Osteopata dyplom OSD po 5,5 roku szkolenia podyplomowego mgr Fizjoterapii (Rehabilitacja AWF Warszawa), certyfikowany terapeuta manualny

Osteopata dyplom OSD po 5,5 roku szkolenia podyplomowego mgr Fizjoterapii (Rehabilitacja AWF Warszawa), certyfikowany terapeuta manualny Paweł Wąż Osteopata dyplom OSD po 5,5 roku szkolenia podyplomowego mgr Fizjoterapii (Rehabilitacja AWF Warszawa), certyfikowany terapeuta manualny kom: 511711500 pawelwaz@gmail.com O mnie: Kwalifikacje

Bardziej szczegółowo

MIGRENY. Henryk Dyczek 2010

MIGRENY. Henryk Dyczek 2010 MIGRENY Henryk Dyczek 2010 Wstęp http://zdrowie.flink.pl/migrenowe_bole_glowy.php Migrenowe bóle głowy stanowią problem epidemiologiczny, diagnostyczny i terapeutyczny. Powszechnie występuje niedostateczna

Bardziej szczegółowo

FIZJOTERAPIA W PRAKTYCE

FIZJOTERAPIA W PRAKTYCE PROGRAM STUDIÓW FIZJOTERAPIA W PRAKTYCE MODUŁ I. Kompleks barkowo-ramienny 20 godzin struktur stawowych i okołostawowych MODUŁ II. Kompleks barkowo-ramienny, kręgosłup szyjny (staw szczytowo-potyliczny

Bardziej szczegółowo