Pojęcie i typologia specjalnych potrzeb edukacyjnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Pojęcie i typologia specjalnych potrzeb edukacyjnych"

Transkrypt

1 Pojęcie i typologia specjalnych potrzeb edukacyjnych Szkoła dobra dla dzieci ze specjalnymi potrzebami jest lepszą szkołą dla wszystkich Bengt Linquist Pojęcie specjalne potrzeby edukacyjne pojawiło się juŝ w 1978 roku w Wielkiej Brytanii w dokumencie zwanym Warnock Report i zostało upowszechnione w Deklaracji z Salamanki opublikowanej przez UNESCO w 1994 roku. Polska, jako państwo członkowskie, zobowiązała się do respektowania zawartych w niej postanowień, a dowodem na to są nowelizowane akty wykonawcze ustawy o systemie oświaty. Gwarantują one dzieciom i młodzieŝy prawo do uzyskania w szkole opieki i pomocy uwzględniającej indywidualne moŝliwości oraz specjalne potrzeby edukacyjne. Specjalne potrzeby edukacyjne wg Pani prof. M. Bogdanowicz odnoszą się do tej grupy uczniów, która nie moŝe podołać wymaganiom powszechnie obowiązującego programu edukacyjnego. Mają oni, bowiem znacznie większe trudności w uczeniu się niŝ ich rówieśnicy. Są w stanie kontynuować naukę, ale potrzebują pomocy pedagogicznej w formie specjalnego programu nauczania i wychowania, specjalnych metod, dostosowanych do ich potrzeb, moŝliwości i ograniczeń. Powinni być nauczani przez specjalistyczną kadrę pedagogiczną w odpowiednich warunkach bazowych przy uwzględnieniu odmiennych rozwiązań organizacyjnych. Specjalne potrzeby edukacyjne, to te potrzeby, które w procesie rozwoju wynikają z niepełnosprawności dziecka lub z innych przyczyn trudności dziecka. To takŝe identyfikowanie u jednostki tych zakresów i moŝliwości, w których ma szansę dokonań i osiągnięć, a gdy to jest konieczne uzyskanie w osiąganiu tych celów odpowiedniej pomocy. Rozpoznawanie i zaspokajanie specjalnych potrzeb dotyczy zatem osób z odchyleniami od normy. Odchylenia mogą odnosić się do właściwości biologicznych, psychologicznych i społecznych. Mogą mieć charakter ilościowy i jakościowy, przez co wywierają mniejszy lub większy wpływ na przebieg rozwoju i wychowania człowieka. Odchylenia ujemne powodują ograniczenia rozwoju fizycznego i psychicznego, utrudniają naukę i adaptację zawodową, zakłócają społeczne funkcjonowanie człowieka, czyniąc go osobą niepełnosprawną. Odchylenia dodatnie to szczególne uzdolnienia i talenty (J. Jastrząb, 1995). Kryteria diagnostyczne dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi: 1. Kryterium organiczne: Uczniowie z dysfunkcjami ruchowymi dzieci i młodzieŝ z zaburzeniami w rozwoju motoryki małej (artykulatory, manipulacja) i motoryki duŝej (nadmierne bądź niskie napięcie mięśniowe, synkinezje, stereotypie ruchowe, brak koordynacji ruchowej). Uczniowie z dysfunkcjami wzrokowymi dzieci i młodzieŝ niedowidzące i niewidome. Uczniowie z dysfunkcjami słuchowymi dzieci i młodzieŝ niedosłyszące i głuche. Uczniowie z dysfunkcjami CUN dzieci i młodzieŝ z mózgowym poraŝeniem dziecięcym, epilepsją, afazją dziecięcą. Uczniowie z deficytami rozwojowymi w zakresie poszczególnych funkcji poznawczych dzieci i młodzieŝ z dysleksją rozwojową. Uczniowie przewlekle chorzy. 2. Kryterium psychiczne (psychologiczne): Uczniowie szczególnie uzdolnieni, Uczniowie upośledzeni umysłowo, 1

2 Uczniowie z zaburzeniami rozwoju psychicznego dzieci z zaburzeniami rozwoju mowy i języka, ze specyficznymi zaburzeniami rozwoju umiejętności szkolnych i funkcji motorycznych, Uczniowie z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi dzieci autystyczne, z zaburzeniami dezintegracyjnymi, hiperkinetycznymi, Uczniowie z zaburzeniami zachowania i emocji dzieci z nadpobudliwością ruchową, z zaburzonym zachowaniem, z zaburzeniami emocjonalnymi, z zaburzeniami funkcjonowania społecznego. (w oparciu o DSM-IV i ICD-10) Specjalne potrzeby edukacyjne są przyporządkowane konkretnym typom niepełnosprawności, która moŝe występować w postaci wad zmysłów, dysfunkcji narządów słuchu, kalectwa, upośledzenia umysłowego, chorób przewlekłych i niedostosowania społecznego czy w postaci specyficznych trudności w uczeniu się. NaleŜy równieŝ uznać, Ŝe jedną z podstawowych potrzeb wszystkich dzieci jest uznanie indywidualności oraz dostrzeganie w niej pozytywnych wartości. Zaspokajanie specjalnych potrzeb edukacyjnych to sprawdzony wyznacznik dobrego nauczania, z którego korzystają wszyscy uczniowie. KaŜde dziecko moŝe mieć trudności w nauce i to właśnie one powinny stanowić podstawę do udoskonalenia procesu nauczania. Zadaniem nauczyciela w obecnej szkole jest szukanie takich rozwiązań, które uwzględniłyby indywidualne róŝnice między dziećmi. Uczniowi o specjalnych potrzebach edukacyjnych naleŝy zapewnić dodatkowe wsparcie, które wzmocniłoby efektywność nauczania. To na szkole spoczywa odpowiedzialność za zorganizowanie zajęć szkolnych w taki sposób, aby wszyscy uczniowie mogli rozwijać się zgodnie ze swoimi zdolnościami, potrzebami, moŝliwościami i ograniczeniami. PoniŜszy schemat przedstawia podział uczniów ze względu na specjalne potrzeby edukacyjne (J. Jastrząb) upośledzenie umysłowe uzdolnienia i talenty specjalne specyficzne trudności w uczeniu się niepełnosprawności złoŝone zaburzenia rozwoju mowy zaburzenia zachowania zaburzenia emocjonalne uszkodzenie narządów ruchu defekty zmysłów trudności w uczeniu się TA SAMA NATURA LUDZKA przewlekłe choroby somatyczne i psychiczne 2

3 NiezaleŜnie od typów definicji czy klasyfikacji niepełnosprawności naleŝy pamiętać przede wszystkim o jednym, Ŝe sama wada nie tworzy osobowości człowieka, a głębokość wady nie określa jego moŝliwości. Dzieci niepełnosprawne róŝnią się między sobą tak bardzo, jak wszystkie inne dzieci. Są wśród nich dzieci powolne i bardzo szybkie, jedne lubią rywalizację inne unikają porównań, są dzieci wesołe, gadatliwe, pracowite i leniwe, pogodne i złośliwe. Łączy je jedno - potrzeba zrozumienia i akceptacji, wspólna wszystkim ludziom. Rozpoznawanie i zaspokajanie tych potrzeb musi zatem dotyczyć wszystkich dzieci - zarówno tych z zaburzeniami i dysfunkcjami rozwojowymi, jak równieŝ tzw. przeciętnych oraz wybitnie zdolnych. Zwraca tutaj uwagę relatywność pojęcia specjalne potrzeby edukacyjne i jego interakcyjny charakter - specjalna potrzeba edukacyjna jest wypadkową moŝliwości i braków dziecka oraz moŝliwości i braków otoczenia. Im wcześniej dokona się rozpoznania i zdiagnozowania deficytu u dziecka, tym większa skuteczność w zaspokajaniu jego specyficznych potrzeb. Stanowisko zorientowane na program, w którym potrzeby edukacyjne traktuje się jako efekt całego szeregu czynników, szczególnie zaś zadań stawianych uczniowi oraz warunków istniejących w klasie zakłada tezy, iŝ: kaŝde dziecko moŝe mieć trudności w szkole, trudności te mogą być dla nauczyciela drogowskazem do zmiany, udoskonalania nauczania, stylu pracy, zmiany w stylu pracy nauczyciela prowadzą do poprawy warunków nauczania wszystkich dzieci, nauczyciele pragnący osiągnąć lepsze efekty dydaktyczno - wychowawcze powinni otrzymywać wsparcie od władz oświatowych. Stanowisko to zakłada zatem konieczność uszanowania róŝnorodności i indywidualności zarówno dzieci, jak i nauczycieli oraz ze szczególną uwagą traktuje ideę samokształcenia i wspierania nauczycieli stosujących innowacyjne formy i metody pracy. W tak rozumianym podejściu do specjalnych potrzeb edukacyjnych kładzie się nacisk na: celowość nauczania, które powinno się skupiać wokół nadawania osobistego znaczenia zdobywanym doświadczeniom, róŝnorodności zajęć, roli refleksji w uczeniu się, odpowiedniej organizacji czasu, dającej moŝliwość korzystania z pomocy tak, by nauczyciel miał szansę na maksymalną interakcję z dziećmi. Praktyka pedagogiczna w pracy z dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych wskazuje, iŝ właśnie ta koncepcja wpływa korzystnie na rozwój osobowości dziecka. Trudno mówić o klasyfikacji specyficznych potrzeb edukacyjnych, gdyŝ są one przyporządkowane konkretnym typom niepełnosprawności. NiezaleŜnie jednak od jakichkolwiek podziałów za jedną z podstawowych potrzeb naleŝy przyjąć uznanie indywidualności kaŝdego dziecka oraz dostrzeganie w niej wartości pozytywnych. Specjalne potrzeby edukacyjne dotyczą sprawdzonych wyznaczników dobrego nauczania, z których mogą skorzystać wszystkie dzieci. Zatem róŝnice między ludźmi są czymś normalnym i naturalnym, a nauczanie, zgodnie z Ustawą o systemie oświaty, winno być dostosowane do moŝliwości psychofizycznych uczniów. To nie dziecko ma dostosować się do z góry określonych ustaleń dotyczących tempa i charakteru uczenia się. Nauczyciel powinien szukać alternatywnych i skutecznych rozwiązań, które uwzględniłyby indywidualne róŝnice między uczniami. Dziecku ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi naleŝy zapewnić takie dodatkowe wsparcie, które zapewniłoby efektywność jego kształcenia. Odpowiedzialność za zorganizowanie zajęć szkolnych w taki sposób, aby umoŝliwić uczestnictwo kaŝdemu dziecku, zapobiegając tym samym przekształcaniu się niepełnosprawności w przeszkodę, to zadanie dla szkoły. 3

4 Praca z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych U podstaw współczesnego myślenia o edukacji niepełnosprawnych tkwią następujące twierdzenia: efektywność nauczania tych osób najbardziej wiąŝe się z ich potrzebami psychicznymi i społecznymi, a nie z rodzajem i stopniem niepełnosprawności, sprawność psychiczna, społeczna i fizyczna uczniów jest tak zróŝnicowana, Ŝe rozgraniczenie między pełnosprawnością i niepełnosprawnością staje się w wielu przypadkach niemoŝliwe, trudności napotykane w kształceniu niepełnosprawnych są często zwielokrotnieniem podobnych trudności, z którymi borykają się uczniowie pełnosprawni, istota edukacji niepełnosprawnych sprowadza się do indywidualnego traktowania w procesie nauczania osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych z uwzględnieniem ich właściwości fizycznych, psychicznych i społecznych oraz stworzenia warunków ich rozwoju. Opierając się na powyŝszych tezach, nauczyciel pracujący z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych powinien respektować w praktyce trzy zasady: częściowego udziału - dziecko niepełnosprawne nie jest w stanie wykonać wszystkich zadań w czasie lekcji; mimo to jego obecność jest celowa i sensowna, korzystania z koncepcji intelektualnego zaangaŝowania - dziecko powinno otrzymywać polecenia i zadania adekwatne do swoich moŝliwości, inteligencji wielorakich według teorii Gardnera, zgodnie z którą nie istnieją tylko dwa rodzaje inteligencji: logiczno - matematyczna i werbalno - lingwistyczna, mierzone w teście na inteligencję; istnieją równieŝ inne inteligencje: muzyczno-rytmiczna, wzrokowo-przestrzenna, fizyczno-ruchowa czy interpersonalna. W kształceniu i wychowaniu dzieci i młodzieŝy z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi dzieci te wymagają w procesie edukacji szczególnie: nauczycieli-specjalistów; specjalnego, zindywidualizowanego w zakresie tempa i wymagań programu oraz adekwatnych metod nauczania odpowiednich warunków lokalowo-bytowych, w jakich odbywa się proces nauczania; specjalnych form odpytywania i sprawdzania poziomu ich wiedzy i umiejętności czyli oceniania wewnętrznego r zewnętrznego. Rodzaje kształcenia dla uczniów z SPE Kształcenie specjalne. Kształcenie integracyjne. Kształcenie w szkołach ogólnodostępnych. Kształcenie w ośrodkach szkolno-wychowawczych. Kształcenie w ośrodkach socjoterapii. Formy pomocy dla uczniów z SPE Rewalidacja. Klasy i zajęcia terapeutyczne. Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze. Zajęcia specjalistyczne: korekcyjno-kompensacyjne, logopedyczne, socjoterapeutyczne. Indywidualny tok nauki. Dostosowanie wymagań edukacyjnych. 4

5 Ze względu na zróŝnicowanie typów niepełnosprawności nie sposób z osobna omówić zasad pracy dla kaŝdej z tych grup. Jest to przedmiot rozwaŝań pedagogiki specjalnej. Natomiast dla przybliŝenia zagadnienia warto przytoczyć te procedury pracy, które w praktyce pedagogicznej są istotne jako ogólne zalecenia dotyczące tego, co robić, a czego nie robić, aby osiągnąć zamierzone cele i być skutecznym. Racjonalność tego podejścia polega na uruchamianiu róŝnych instrumentów i programów usprawniających indywidualne cechy zachowań dziecka, adekwatnych do istniejących wymagań i oczekiwań otoczenia, z którymi nie zawsze osoba niepełnosprawna potrafi sobie poradzić. Za uniwersalne naleŝy uznać następujące zasady pracy: sukcesu - uwzględnianie aktualnych potrzeb i moŝliwości dziecka (myślenie pozytywne), ścisłej integracji doświadczeń percepcyjnych, ruchowych i językowych w ćwiczeniu róŝnych funkcji praktycznych, aktywnego, wielostronnego mobilizowania do wykonywania zadań przez stosowanie róŝnorodnych form ćwiczeń, doboru odpowiednich metod, technik i środków, wyzwalania otwartości, bezpośredniości i spontaniczności w komunikowaniu się z najbliŝszym otoczeniem, pełnej akceptacji i tolerancji, idea tworzenia partnerskiego stosunku z dorosłymi, przyjmowania róŝnych zakresów wolności i autonomii - moŝliwość wyboru i dobrowolności podjęcia oferty współpracy z opiekunem, instruktorem, wychowawcą, stopniowego, ewolucyjnego i regularnego osiągania zamierzonych celów pracy oraz jej kontynuacji w perspektywie całej edukacji, uczenia się dla Ŝycia w środowisku przez uczestnictwo, działanie i przeŝywanie oraz dopasowywanie wymagań do poziomu rozwoju i jego następnych etapów, całościowego, komplementarnego, wszechstronnego, zintegrowanego podejścia do dziecka niepełnosprawnego. Pragną takŝe zaprezentować kilka wskazówek praktycznych do pracy z dzieckiem o SPE: Jak pomóc dziecku z upośledzeniem umysłowym w klasie dobra znajomość moŝliwości ucznia ze szczególnym uwzględnieniem jego mocnych stron takich jak: dobra pamięć mechaniczna) uzdolnienia muzyczne, empatia i inne, zwracamy się do ucznia zawsze po imieniu, z poszanowaniem jego godności bez zdrobnień i infantylnych zachowań, posadzić dziecko blisko nauczyciela, umoŝliwić pracę w małych grupach, korzystając ze wsparcia i kompetencji kolegów, zwiększyć częstotliwość wzmocnień pozytywnych, kierować do dziecka krótkie, zrozumiałe polecenia, podkreślać markerem rzeczy waŝne do zapamiętania, przygotować sprawdziany o niŝszym stopniu trudności, praktyczne, dać moŝliwość korzystania z róŝnych pomocy dydaktycznych (plakaty, plansze, kalkulator, liczmany), angaŝować częściej uczniów w czynności zadaniowe, manipulacyjne, o charakterze praktycznym, ocena osiągnięć ucznia powinna oceniać nie tyle efekt, ile wysiłek włoŝony w pracę, pomóc dziecku znaleźć najlepszy dla niego sposób uczenia i zapamiętywania, 5

6 Praktyczne wskazówki dla dzieci słabo widzących i ich rodziców i nauczycieli. 1. W sytuacji czytania i pisania naleŝy (moŝna): Stosować odpowiednie światło takie, przy którym uŝywając pomocy optycznych moŝna uzyskać najlepszy kontrast i doświetlenia np. czytanego tekstu w róŝnych porach dnia, Do czytania ksiąŝek uŝywać statywu, najlepiej z regulacją, zapewni on wygodną pozycje, w ręku trzymana będzie tylko pomoc optyczna, moŝna zrezygnować ze statywu, kiedy ksiąŝka jest lekka, Do odznaczania czytanej linijki stosować odpowiednio wycięty szablon, tzw. okienko, Kontrast czytanego tekstu poprawi się, jeŝeli będziemy uŝywać kolorowych folii w odcieniu Ŝółtym, zielonym, róŝowym (słabo widzący najchętniej stosują folię Ŝółtą), które poprawiają kontrast, Zaznaczyć spinaczem miejsce czytanego tekstu, Czytać, leŝąc na brzuchu, aby pozwolić zachować mniejszą odległość od czytanego tekstu, PołoŜyć pod czytaną kartkę arkusz czarnego papieru aby uniknąć efektu prześwietlenia druku, Do pisania uŝywać cienkopisów, flamastrów, pisaków oraz papieru o linijkach nie utrudniających odczytanie tekstu, Stosować kolorowe flamastry do podkreślania, co ułatwi orientacje w odczytywanym tekście, Zachęcać dziecko do wyboru najdogodniejszych dla niego ruchów oczu, głowy (moŝe czytać, trzymając oczy i głowę nieruchomo przemieszczając tylko ksiąŝkę, przesuwając oczy lub głowę po nieruchomej ksiąŝce), Podzielić ksiąŝki działami i oznaczyć je dowolnie wybranymi kolorowymi taśmami (moŝna teŝ tę metodę zastosować do oznaczania dokumentów). 2. W sytuacji poruszania się, prac domowych, samoobsługi, zajęć relaksacyjnych naleŝy (moŝna): Podczas słonecznej pogody stosować specjalnie przyćmione szkła, mogą być to zasłonki, które zakłada się na okulary, a przy wejściu w cień podnosi się do góry (ciemne szkła obniŝają wtedy ostrość), Iść za drugą osobą, w przypadku, kiedy podłoŝe jest wzorzyste i trudno je zauwaŝyć np. schody), Aby coś odszukać, moŝna poprosić osobę towarzyszącą lub inną by wskazała kierunek interesującego nas miejsca, stosując analogie połoŝenie zegara, Stawać tyłem do słońca, przy rozpoznawaniu np. znaków drogowych, Do jasnych produktów uŝywać ciemnych naklejek i odwrotnie, np. mleko wlać do ciemnego kubka, Miarki temperatur np. na kuchence gazowej czy naczyniu szklanym oznaczyć kolorową taśmą, Piłki lub inne zabawki wybierać w kolorze, aby kontrastowały z tłem, Unikać jaskrawych i wzorzystych obrusów, tapicerek, gdyŝ trudno na nich znaleźć przedmiot, NaleŜy maksymalnie rozwijać u dziecka moŝliwość posługiwania się wzrokiem przy wykonywaniu codziennych czynność, Rodzice powinni dbać o to, aby dziecko systematycznie i właściwie uŝywało wzroku i miało okazję do zbierania informacji funkcjonalnych w róŝnych warunkach Ŝycia rodzinnego i szkolnego. 6

7 Co warto wiedzieć o dziecku z uszkodzonym słuchem? l. Obecnie wszystkie noworodki powinny mieć (i najczęściej mają) badanie słuchu zaraz po urodzeniu. 2. JeŜeli mamy podejrzenie, Ŝe dziecko ma problem ze słyszeniem naleŝy koniecznie skierować go do laryngologa i prosić o wynik badania słuchu zwany audiogramem. 3. Kiedy powinniśmy się zastanowić czy dziecko dobrze słyszy? Nie budzi się pomimo silnego hałasu, Nie reaguje na swoje imię gdy wołamy go z innego pomieszczenia, Uporczywie patrzy nam na naszą twarz i usta gdy się do niego zwracamy, Ciągle prosi o powtórzenie, Widoczne jest, Ŝe słuchając odwraca się do źródła dźwięku jedną stroną, stale tym samym uchem, Nie wie co ma robić podczas zabaw grupowych gdy stoi pierwszy w szeregu, Często dopytuje kolegów co trzeba robić, zagląda co oni piszą, wierci się w ławce ogląda się do tyłu itp. Robi mnóstwo błędów przy pisaniu ze słuchu, nieraz zniekształcając zupełnie wyrazy, 4. Na podstawie zaświadczenia od laryngologa kierujemy dziecko w kaŝdym wieku do poradni psychologiczno-pedagogicznej (od urodzenia do 22 roku Ŝycia). 5. Dziecko w poradni moŝe otrzymać m.in. Opiekę psychologiczną, Opiekę surdopedagogiczną, Opiekę surdologopedyczną, Opinię potrzebie wczesnego wspomagania, Zwolnienie z nauki jednego języka obcego, Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla słabo słyszących, Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla niesłyszących, Dziecko z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej Kryteria nadpobudliwości: Zaburzenia koncentracji uwagi (nie potrafi skupić się na szczegółach i robi błędy przez nieuwagę, ma trudności z utrzymaniem uwagi na zadaniu, nie słyszy tego co się do niego mówi, nie wykonuje poleceń i nie kończy zadań szkolnych, nie odrabia pracy domowej, gubi zeszyty przedmioty itp.) Hiperaktywność (często wykonuje nogami i rękoma mimowolne ruchy, nie moŝe usiedzieć na miejscu, biega po całym pomieszczeniu, jest ciągle w ruchu, za duŝo mówi, zmienia formy aktywności bez ukończenia zadania) Impulsywność (wyrywa się do odpowiedzi, ma trudności z oczekiwaniem na swoją kolejność, agresywność) Symptomy te mają następującą charakterystykę: 1. Długość trwania przynajmniej 6-miesięcy, 2. Wysoki stopień intensywności, 3. Wpływ uboczny na społeczne i poznawcze funkcjonowanie dziecka w domu i szkole, 4. Wystąpiły u dziecka poniŝej 7-go roku Ŝycia 7

8 W jaki sposób wspierać ucznia nadpobudliwego psychoruchowo? W domu, gdzie mieszka ktoś z ADHD nawet kot i złota rybka mogą potrzebować terapii. Zasady o których naleŝy pamiętać: 1. Optymalnym miejscem nauczania dziecka z ADHD jest mało liczna klasa o charakterze integracyjnym. 2. Nie karać za objawy. 3. Częste kontakty z rodzicami. 4. Nie wzmacniać niewłaściwych zachowań. 5. Mówić tak, aby słyszało. 6. Stworzyć uporządkowany ład. 7. Miejsce w klasie. 8. Dziecko z ADHD musi się ruszać więcej niŝ jego rówieśnicy! 9. Dziecko z ADHD moŝe pracować krótko. Wskazówki praktyczne do pracy z uczniem nadpobudliwym 1. Lekkie dotknięcie albo krótkie zachęcające spojrzenie ułatwi dziecku skupienie się na osobie Nauczyciela, kiedy ten do niego się zwraca. 2. Wskazówki, instrukcje, wyjaśnienia, muszą być formułowane jasno, zwięźle, w prostych słowach; zbyt skomplikowane i zmienne formy robią dziecku mętlik w głowie. 3. Nauczyciel powinien jasno określić swoje wymagania i zapowiedzieć czego będzie Ŝądał. Polecenia muszą być podawane wprost i naleŝy się upewnić, czy informacja dotarła do dziecka. 4. Dziecko powinno o ile to moŝliwe, powtarzać waŝne polecenia własnymi słowami. 5. Sygnały określające kolejne etapy lekcji, powinny być jasno zdefiniowane. 6. Podczas pracy dziecka, na stole nie powinno znajdować się nic, co mogły je rozpraszać. 7. Na kaŝde zadanie powinien być przeznaczony określony czas. 8. NaleŜy sprawdzać, czy dziecko wykonuje zadana pracę (dotyczy takŝe domowych). 9. Dziecko potrzebuje częstych informacji zwrotnych czy dobrze wykonuje kolejne etapy swojego zadania. 10. Nauczyciele powinien często za pomocą sygnałów niewerbalnych kierować uwagę dziecka z powrotem na wykonywane zadanie: bez słowa wyjąć mu przedmiot z ręki, którym się bawi, odwrócić głowę we właściwym kierunku, wskazać na miejsce w zeszycie, gdzie powinien pisać. 11. W czasie przeznaczonym na pracę nie pozwalać na wstawanie z miejsca. 12. Nauczanie totalne dziecka z ADHD WyróŜnianie najwaŝniejszych zagadnień i informacji, Podkreślanie ich na tablicy kolorowo, Zaznaczanie podczas wypowiedzi sygnałem: Uwaga, To waŝne. UŜywanie schematów, diagramów, tabel (o ile nie są zbyt szczegółowe), Dobrze uŝywać modeli lub pomocy wizualnych. To, Ŝe się powiedziało uczniom, nie znaczy, Ŝe Oni to usłyszeli!!! To nie Twoja wina, Ŝe w tej klasie jest nadpobudliwe dziecko, ale teŝ nie jest wina tego dziecka. Na podstawie ksiąŝki Corduli Neukaus pt.: Dziecko nadaktywne oraz Tomasza Wolańskiego, Artura Kołakowskiego i Magdaleny Skotnickiej Nadpobudliwość u dzieci 8

9 Pracując z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych, naleŝy przede wszystkim pamiętać, iŝ kaŝdy z nas jest inny, kaŝdy ma swoje mocne i słabe strony. Sprawa podstawowa to odkryć je i wykorzystać w największym stopniu. Podkreślanie tego, co dziecko potrafi, przy wzajemnym zaufaniu i poczuciu respektu, pozwala na budowanie pozytywnego obrazu samego siebie. Temu celowi słuŝą szkoły, w których tworzy się dobrze rozumianą integrację - one mają przekonać swoich uczniów o własnej wartości, o ich znaczeniu dla społeczeństwa, stworzyć wszystkim równe szanse startu w dorosłe Ŝycie. mgr Andrzej Kasprzyk LITERATURA: 1. Buryn U., Hulboj T., Kowalska M., Podziemska T.: Mój uczeń nie słyszy. Poradnik dla nauczycieli szkół ogólnodostępnych. MEN, Warszawa Kilka praktycznych wskazówek przydatnych w rehabilitacji i wychowaniu dziecka z uszkodzonym narządem słuchu. Instytut Fizjologii i patologii Słuchu, Warszawa Dziecko niepełnosprawne ruchowo. Część 2. Usprawnienie ruchowe. Pod red. M. Borkowskiej. WSIP. Warszawa Szczygieł B.: Jak pracować z dzieckiem niepełnosprawnym? Oficyna Wydaw. Impuls, Kraków Pedagogika specjalna. Pod red. W. Dykcika. Wydaw. Naukowe Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Poznań Poradnik dydaktyczny dla nauczycieli realizujących podstawę programową w zakresie szkoły podstawowej i gimnazjum z uczniami niewidomymi i słabo widzącymi. Pod red. S. Jakubowskiego. MEN, Warszawa Poradnik Metodyczny dla nauczycieli pracującymi z dziećmi z uszkodzonym wzrokiem w systemie integracyjnym. Tadeusz Majewski, Warszawa Poradnik metodyczny dla nauczycieli kształcących uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim w szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych. MEN, Warszawa Wyczesany J.: Oligofrenopedagogika. Wybrane zagadnienia pedagogiki upośledzonych umysłowo. Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków1998 9

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Barbara Woszczyna Tomaszowice 2015r. Według brytyjskiego raportu Warnocka, około 20% populacji uczniów to dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (Children with

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice

Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice SPECJALNE POTRZEBY EDUKACYJNE DZIECI I MŁODZIEŻY Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice Specjalne potrzeby edukacyjne - SPE Specjalne potrzeby edukacyjne to takie potrzeby,

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Monika Haligowska

Opracowała: Monika Haligowska Kwalifikacja i orzekanie odnośnie dzieci niezdolnych do nauki w szkołach masowych. Podstawy prawne, rola psychologa, rola poradni w kwalifikowaniu do szkół specjalnych. Opracowała: Monika Haligowska Podstawy

Bardziej szczegółowo

Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Rozpoznawanie potrzeb Formy pomocy

Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Rozpoznawanie potrzeb Formy pomocy Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Rozpoznawanie potrzeb Formy pomocy Identyfikowanie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego

Bardziej szczegółowo

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie Rewalidacja - to termin pochodzenia łacińskiego (re znów, validus mocny, silny) oznacza oddziaływanie zmierzające do przywrócenia pełni sił osobom osłabionym poważną chorobą lub urazem. Pojęcia rewalidacja

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2010 r. Projekt z dnia 28 kwietnia 2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologicznopedagogicznej w publicznych przedszkolach,

Bardziej szczegółowo

Podstawy organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach i placówkach oświatowych. Lech Stempel

Podstawy organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach i placówkach oświatowych. Lech Stempel Podstawy organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach i placówkach oświatowych Lech Stempel Agenda Specjalne potrzeby edukacyjne. Uwarunkowania potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów

Bardziej szczegółowo

Dostosowanie Przedmiotowego Systemu Oceniania z Matematyki do możliwości uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Dostosowanie Przedmiotowego Systemu Oceniania z Matematyki do możliwości uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Dostosowanie Przedmiotowego Systemu Oceniania z Matematyki do możliwości uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi 1 Uczniowie, którzy uzyskali opinię Poradni Psychologiczno-pedagogicznej o specjalnych

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA. Opr. Monika Wajda-Mazur

INTEGRACJA. Opr. Monika Wajda-Mazur INTEGRACJA Opr. Monika Wajda-Mazur 1 W świetle przepisów uczeń niepełnosprawny to: uczeń, który posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez zespół orzekający publicznej poradni

Bardziej szczegółowo

Uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej. Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach:

Uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej. Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach: Opracowała Ewa Materka, psycholog Uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej Budowanie systemu wsparcia oraz organizacja pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Indywidualny Program Edukacyjno -Terapeutyczny Imię i nazwisko ucznia: Klasa. Data i miejsce urodzenia:. Wychowawca.. Indywidualny Program Edukacyjno

Bardziej szczegółowo

Teresa Szefs psycholog PPP w Piasecznie

Teresa Szefs psycholog PPP w Piasecznie Teresa Szefs psycholog PPP w Piasecznie Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) Rozporządzenia MEN: w sprawie szczegółowych zasad działania

Bardziej szczegółowo

Wychowanie fizyczne Wychowanie fizyczne specjalne

Wychowanie fizyczne Wychowanie fizyczne specjalne Wychowanie fizyczne Wychowanie fizyczne specjalne Kierunek i rok studiów: Studia stacjonarne II rok, semestr 4, Studia niestacjonarne III rok, 6 semestr; II rok USM, 4 semestr. OLIGOFRENOPEDAGOGIKA 1.

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C. ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C. K. NORWIDA W TYCHACH Podstawa prawna: 1) Art. 22 ust. 2 pkt 11 oraz

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 1 do Statutu Gimnazjum nr 7. W Statucie Gimnazjum nr 7 wprowadza się Aneksem nr 1 następujące zmiany:

Aneks nr 1 do Statutu Gimnazjum nr 7. W Statucie Gimnazjum nr 7 wprowadza się Aneksem nr 1 następujące zmiany: Aneks nr 1 do Statutu Gimnazjum nr 7 Aneks nr 1 do Statutu Gimnazjum nr 7 został zatwierdzony na posiedzeniu Rady Pedagogicznej Uchwała nr 25/2011 Rady Pedagogicznej z dnia 12.09.2011r. Podstawa prawna:

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni:

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Diagnozowanie poziomu rozwoju, potrzeb i możliwości oraz zaburzeń rozwojowych i zachowań dysfunkcyjnych dzieci młodzieży: Badanie

Bardziej szczegółowo

Cele wystąpienia. Usystematyzowanie wiedzy dotyczącej przepisów o realizacji pomocy psychologicznopedagogicznej

Cele wystąpienia. Usystematyzowanie wiedzy dotyczącej przepisów o realizacji pomocy psychologicznopedagogicznej ZMIANY PRAWNE W ORGANIZOWANIU POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W WYCHOWANIU PRZEDSZKOLNYM KATARZYNA SZCZEPKOWSKA-SZCZĘŚNIAK NAUCZYCIEL KONSULTANT MSCDN WYDZIAŁ W WARSZAWIE Cele wystąpienia Usystematyzowanie

Bardziej szczegółowo

System wspierania rozwoju ucznia oraz udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Publiczne Gimnazjum nr 1 im Jana Pawła II w Ząbkach

System wspierania rozwoju ucznia oraz udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Publiczne Gimnazjum nr 1 im Jana Pawła II w Ząbkach System wspierania rozwoju ucznia oraz udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Publiczne Gimnazjum nr 1 im Jana Pawła II w Ząbkach Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Aktualna sytuacja prawna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Warszawa, 25 listopada 2014 r.

Aktualna sytuacja prawna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Warszawa, 25 listopada 2014 r. Aktualna sytuacja prawna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Warszawa, 25 listopada 2014 r. Regulacje prawne ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty akty wykonawcze do ustawy - rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w placówkach oświatowych.

Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w placówkach oświatowych. Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w placówkach oświatowych. Podstawy prawne: 1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu 1)

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu 1) Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu 1) z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach

Bardziej szczegółowo

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna Załącznik nr 8 do Statutu Gimnazjum nr 1 im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Zespole Szkół nr 8 w Suwałkach Pomoc psychologiczno-pedagogiczna 1 1 1. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna udzielana uczniowi

Bardziej szczegółowo

Uczeń niepełnosprawny w systemie edukacji:

Uczeń niepełnosprawny w systemie edukacji: Uczeń niepełnosprawny w systemie edukacji: Wczesne wspomaganie rozwoju Kształcenie specjalne Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej wczesne wspomaganie rozwoju Wczesne wspomaganie rozwoju art.

Bardziej szczegółowo

Dokumenty wydawane na podstawie przepisów prawa oświatowego przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne.

Dokumenty wydawane na podstawie przepisów prawa oświatowego przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne. Opracowała Małgorzata Nowak Dyrektor ZPPP w Oleśnicy Oleśnica,1.10.2015r. Dokumenty wydawane na podstawie przepisów prawa oświatowego przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne. 1.Opinia dokument wydawany

Bardziej szczegółowo

Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej. Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska

Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej. Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej w edukacji przedszkolnej Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska Podstawy pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 im. Gustawa Morcinka w Warszawie

REGULAMIN ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 im. Gustawa Morcinka w Warszawie REGULAMIN ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 im. Gustawa Morcinka w Warszawie Szkoła Podstawowa nr 1 im. Gustawa Morcinka w Warszawie udziela i organizuje uczniom

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH im. M. KOPERNIKA W ZATORZE

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH im. M. KOPERNIKA W ZATORZE PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH im. M. KOPERNIKA W ZATORZE Załącznik do zarządzenia nr... Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIOWA OŚRODKA KSZTAŁCENIA KADR QUERCUS W BYDGOSZCZY

OFERTA SZKOLENIOWA OŚRODKA KSZTAŁCENIA KADR QUERCUS W BYDGOSZCZY OFERTA SZKOLENIOWA OŚRODKA KSZTAŁCENIA KADR QUERCUS W BYDGOSZCZY Uwaga! Przy zamówieniu szkolenia dla rady pedagogicznej lub innej grupy zorganizowanej istnieje możliwość negocjacji ceny szkolenia. DOSKONALENIE

Bardziej szczegółowo

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A E D U K A C J I N A R O D O W E J 1) z dnia.. 2015 r.

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A E D U K A C J I N A R O D O W E J 1) z dnia.. 2015 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A E D U K A C J I N A R O D O W E J 1) z dnia.. 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych,

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D S Y L A B U S Druk DNiSS nr 11D NAZWA PRZEDMIOTU: Teoretyczne i metodyczne podstawy pedagogiki wczesnoszkolnej Kod przedmiotu: Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Wydział: Wydział Humanistyczno - Społeczny

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA PRACY SZKOLNEGO ZESPOŁU

ORGANIZACJA PRACY SZKOLNEGO ZESPOŁU ORGANIZACJA PRACY SZKOLNEGO ZESPOŁU BOŻENA MOSSAKOWSKA Ogólnopolskie seminarium pn.: Kompetentny nauczyciel jak konstruować indywidualne programy edukacyjno-terapeutyczne oraz plany działań wspierających

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ Dz.U.2015.1113 z dnia 2015.08.07 Wersja od: 7 sierpnia 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE PODSTAWA PRAWNA PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA REGULUJĄCA ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. ADAMA MICKIEWICZA W ŻYRZYNIE

PROCEDURA REGULUJĄCA ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. ADAMA MICKIEWICZA W ŻYRZYNIE Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 16/2012 Dyrektora Szkoły z dnia 15 marca 2012r. w sprawie wprowadzenia do realizacji Procedury regulującej zasady udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla nauczycieli 3x45 min. Doradca metodyczny Milenia Jaśkiewicz

Warsztaty dla nauczycieli 3x45 min. Doradca metodyczny Milenia Jaśkiewicz Warsztaty dla nauczycieli 3x45 min. Doradca metodyczny Milenia Jaśkiewicz 1. Aktywizowanie i podnoszenie kompetencji nauczycieli do prowadzenia orientacji i doradztwa zawodowego w szkołach gimnazjalnych

Bardziej szczegółowo

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w szkole podstawowej. Katarzyna Zakrzewska

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w szkole podstawowej. Katarzyna Zakrzewska Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w szkole podstawowej Katarzyna Zakrzewska Podstawa prawna 1.Rozporządzenie MEN z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologicznopedagogicznej

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 7 sierpnia 2015 r. Poz. 1113 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE Podstawa prawna: - Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W SŁUPCY PLANOWANIE POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ DLA UCZNIA ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI

PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W SŁUPCY PLANOWANIE POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ DLA UCZNIA ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI PLANOWANIE POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ DLA UCZNIA ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI Problematyka poruszana w prezentacji Umocowania prawne związane z realizacją pomocy psychologiczno-pedagogicznej:

Bardziej szczegółowo

Dopuszczalne sposoby dostosowania warunków i form przeprowadzania sprawdzianu i egzaminu gimnazjalnego

Dopuszczalne sposoby dostosowania warunków i form przeprowadzania sprawdzianu i egzaminu gimnazjalnego Dopuszczalne sposoby dostosowania warunków i form przeprowadzania sprawdzianu i egzaminu gimnazjalnego Uprawnieni do dostosowania Uczniowie słabo słyszący Uczniowie słabo widzący Podstawa dostosowania

Bardziej szczegółowo

II. Realizacja zajęć specjalistycznych oraz innych zajęć z dziećmi i młodzieżą niepełnosprawną

II. Realizacja zajęć specjalistycznych oraz innych zajęć z dziećmi i młodzieżą niepełnosprawną Założenie ogólne Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 roku w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego

IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych Jolanta Rafał-Łuniewska Dziecko z niepełnosprawnością

Bardziej szczegółowo

Dostosowanie wymagań edukacyjnych w praktyce. Barbara Górecka Atkinson

Dostosowanie wymagań edukacyjnych w praktyce. Barbara Górecka Atkinson Dostosowanie wymagań edukacyjnych w praktyce Barbara Górecka Atkinson Sulechów, luty 2016 Cele szkolenia: - przekazanie wiedzy na temat kategorii dzieci z trudnościami w nauce oraz aktów prawnych regulujących

Bardziej szczegółowo

Procedura udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr 7 w Warszawie

Procedura udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr 7 w Warszawie Procedura udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr 7 w Warszawie Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( tj. Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Procedury wspierania rozwoju ucznia oraz udzielania pomocy psychologicznopedagogicznej w Zespole Szkół w Medyni Głogowskiej

Procedury wspierania rozwoju ucznia oraz udzielania pomocy psychologicznopedagogicznej w Zespole Szkół w Medyni Głogowskiej Procedury wspierania rozwoju ucznia oraz udzielania pomocy psychologicznopedagogicznej w Zespole Szkół w Medyni Głogowskiej Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 30 kwietnia 2013

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ W GRYFOWIE ŚLĄSKIM

REGULAMIN POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ W GRYFOWIE ŚLĄSKIM REGULAMIN POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ W GRYFOWIE ŚLĄSKIM Podstawa prawna: Rozporządzenia MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

stanowiące podstawę wydawania OPINII przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne

stanowiące podstawę wydawania OPINII przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne AKTY PRAWNE stanowiące podstawę wydawania OPINII przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne LP. OPINIA W SPRAWIE: 1. osiągnięcia gotowości szkolnej przez dziecko w wieku 6 lat, które odbywa roczne przygotowanie

Bardziej szczegółowo

LOBUS Pracownia Diagnozy i Terapii Dziecka w Suchej Beskidzkiej działa na podstawie AKTÓW PRAWA OŚWIATOWEGO

LOBUS Pracownia Diagnozy i Terapii Dziecka w Suchej Beskidzkiej działa na podstawie AKTÓW PRAWA OŚWIATOWEGO LOBUS Pracownia Diagnozy i Terapii Dziecka w Suchej Beskidzkiej działa na podstawie AKTÓW PRAWA OŚWIATOWEGO Pracownia jest wpisana do rejestru niepublicznych szkół i placówek Starosty Suskiego pod numerem

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY ZESPÓŁ DO SPRAW SPECJALNYCH POTRZEB EDUKACYJNYCH UCZNIÓW - PLAN PRACY -

SZKOLNY ZESPÓŁ DO SPRAW SPECJALNYCH POTRZEB EDUKACYJNYCH UCZNIÓW - PLAN PRACY - SZKOLNY ZESPÓŁ DO SPRAW SPECJALNYCH POTRZEB EDUKACYJNYCH UCZNIÓW - PLAN PRACY - I. W skład zespołu wchodzą nauczyciele prowadzący zajęcia edukacyjne w danej klasie, wychowawcy klas, pedagog szkolny oraz

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice

Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice Orzecznictwo Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice Orzeczenie Jest efektem wielospecjalistycznej diagnozy zaburzeń w rozwoju dziecka/ucznia, wobec którego Zespół Orzekający

Bardziej szczegółowo

1. Zadania Działu Poradnictwa Dydaktyczno-Wychowawczego.

1. Zadania Działu Poradnictwa Dydaktyczno-Wychowawczego. Załącznik Nr 1 ZADANIA DZIAŁÓW Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Międzyrzeczu realizuje swoje zadania w następujących działach pracy: 1. Dział Poradnictwa Dydaktyczno-Wychowawczego, w skrócie PDW,

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ZAKRESIE UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE. Izabela Suckiel Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie

ZMIANY W ZAKRESIE UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE. Izabela Suckiel Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie ZMIANY W ZAKRESIE UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE Izabela Suckiel Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach: w sprawie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ OBOWIĄZUJĄCA W ZESPOLE SZKÓŁ W PISARZOWEJ

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ OBOWIĄZUJĄCA W ZESPOLE SZKÓŁ W PISARZOWEJ PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ OBOWIĄZUJĄCA W ZESPOLE SZKÓŁ W PISARZOWEJ 1. Podstawa prawna 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zadania i zasady organizacji zajęć z rewalidacji indywidualnej. Agnieszka Wołowicz - Ruszkowska

Podstawowe zadania i zasady organizacji zajęć z rewalidacji indywidualnej. Agnieszka Wołowicz - Ruszkowska Podstawowe zadania i zasady organizacji zajęć z rewalidacji indywidualnej Agnieszka Wołowicz - Ruszkowska Rewalidacja oznacza przywrócenie człowiekowi pełnej sprawności (możliwie pełnej) Jest procesem

Bardziej szczegółowo

Organizowanie i udzielanie pomocy psychologicznopedagogicznej. nowych regulacji prawnych

Organizowanie i udzielanie pomocy psychologicznopedagogicznej. nowych regulacji prawnych Organizowanie i udzielanie pomocy psychologicznopedagogicznej w szkole w świetle nowych regulacji prawnych Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach: w sprawie udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach. Opr. Monika Wajda-Mazur

Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach. Opr. Monika Wajda-Mazur Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach Opr. Monika Wajda-Mazur Klasy integracyjne w naszej szkole. Nasza szkoła jako placówka z oddziałami integracyjnymi, nie tylko edukuje w zakresie ustalonego

Bardziej szczegółowo

Planowanie pracy z uczniem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Planowanie pracy z uczniem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Seminarium Organizacja zajęć rewalidacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych Planowanie pracy z uczniem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Bardziej szczegółowo

Procedura udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr 7 wwarszawie

Procedura udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr 7 wwarszawie Procedura udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr 7 wwarszawie Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( tj. Dz. U.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UDZIELANIA I ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ. w Szkole Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej w Szamotułach

PROCEDURA UDZIELANIA I ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ. w Szkole Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej w Szamotułach 64 500 Szamotuły, ul. Kapłańska 18, tel./fax. 0-61 29 21 443 Załącznik nr 7 PROCEDURA UDZIELANIA I ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ w Szkole Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej w Szamotułach

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 2 IM. DR. A. TROCZEWSKIEGO W KUTNIE

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 2 IM. DR. A. TROCZEWSKIEGO W KUTNIE Zespół Szkół Zawodowych Nr 2 im. dr. A. PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 2 IM. DR. A. TROCZEWSKIEGO W KUTNIE PODSTAWY PRAWNE: 1. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W ALWERNI

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W ALWERNI PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W ALWERNI PODSTAWA PRAWNA 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

Plan Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej

Plan Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej I. INFORMACJE ADMINISTRACYJNE A. INFORMACJE DOTYCZĄCE PLANU Rodzaj rekordu: Początkowy Kolejny Plan obowiązuje od: do:, B. DANE UCZNIA Imię: Drugie imię: Nazwisko:, Data urodzenia: Miejsce urodzenia:,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWNE DZIAŁANIA PORADNI "TĘCZOWA PRZYSTAŃ"

PODSTAWY PRAWNE DZIAŁANIA PORADNI TĘCZOWA PRZYSTAŃ PODSTAWY PRAWNE DZIAŁANIA PORADNI "TĘCZOWA PRZYSTAŃ" Poradnia wpisana jest do rejestru niepublicznych szkół i placówek prezydenta miasta Szczecin. Posiada uprawnienia do wydawania opinii honorowanych przez

Bardziej szczegółowo

Klub Przyjaciół Bratka. Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze i świetlicowe realizowane w oparciu o Program Edukacyjno-Terapeutyczny ORTOGRAFFITI z BRATKIEM

Klub Przyjaciół Bratka. Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze i świetlicowe realizowane w oparciu o Program Edukacyjno-Terapeutyczny ORTOGRAFFITI z BRATKIEM Klub Przyjaciół Bratka Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze i świetlicowe realizowane w oparciu o Program Edukacyjno-Terapeutyczny ORTOGRAFFITI z BRATKIEM Opracowała: BoŜena Zawistowska Zespół Szkolno-Przedszkolny

Bardziej szczegółowo

SPECJLANE POTRZEBY EDUKACYJNE niepełnosprawne niesłyszące, słabosłyszące niepełnosprawność ruchowa, w tym z afazją upośl. umysł. w stopniu umiarkowanym lub znacznym niepełnosprawności sprzężone niedostosowane

Bardziej szczegółowo

Doradztwo edukacyjno-zawodowe w świetle krajowych i unijnych przepisów prawnych

Doradztwo edukacyjno-zawodowe w świetle krajowych i unijnych przepisów prawnych Doradztwo edukacyjno-zawodowe w świetle krajowych i unijnych przepisów prawnych Cele modułu o Przedstawienie uwarunkowań prawnych umożliwiających funkcjonowanie doradztwa edukacyjno-zawodowego w szkołach

Bardziej szczegółowo

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w oświacie w świetle nowego rozporządzenia 17 listopada 2010r.

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w oświacie w świetle nowego rozporządzenia 17 listopada 2010r. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w oświacie w świetle nowego rozporządzenia - materiał prezentowany na spotkaniach szkoleniowych dyrektora poradni z radami pedagogicznymi szkół. Podpisane przez Ministra

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. STEFANA CZARNIECKIEGO W CZARNEJ

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. STEFANA CZARNIECKIEGO W CZARNEJ PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. STEFANA CZARNIECKIEGO W CZARNEJ Podstawa prawna: - Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA REWALIDACYJNE I REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZE W PRZEPISACH PRAWA. Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Anna Florczak

ZAJĘCIA REWALIDACYJNE I REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZE W PRZEPISACH PRAWA. Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Anna Florczak ZAJĘCIA REWALIDACYJNE I REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZE W PRZEPISACH PRAWA Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Anna Florczak Podstawa prawna Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ ZESPÓŁ SZKÓŁ W SULECHOWIE

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ ZESPÓŁ SZKÓŁ W SULECHOWIE ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ ZESPÓŁ SZKÓŁ W SULECHOWIE na podstawie - Rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej z dnia 17 listopada 2010 w sprawie zasad udzielania

Bardziej szczegółowo

Rola zespołów do spraw specjalnych potrzeb edukacyjnych w zakresie dostosowaniu warunków egzaminu.

Rola zespołów do spraw specjalnych potrzeb edukacyjnych w zakresie dostosowaniu warunków egzaminu. Rola zespołów do spraw specjalnych potrzeb edukacyjnych w zakresie dostosowaniu warunków egzaminu. Małgorzata Kowalczyk doradca metodyczny Radomskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli malgorzata.kowalczyk@rodon.radom.pl

Bardziej szczegółowo

Zasady i organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym w Łukowie

Zasady i organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym w Łukowie Zasady i organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym w Łukowie Obowiązującym uregulowaniem prawnym dotyczącym udzielania i organizacji pomocy psychologicznopedagogicznej

Bardziej szczegółowo

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna Załącznik nr 8 do Statutu Gimnazjum nr 1 im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Zespole Szkół nr 8 w Suwałkach Pomoc psychologiczno-pedagogiczna 1 1 1. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna udzielana uczniowi

Bardziej szczegółowo

Pomoc w rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb uczniów oraz analizowaniu przyczyn niepowodzeń szkolnych i trudności wychowawczych, poprzez:

Pomoc w rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb uczniów oraz analizowaniu przyczyn niepowodzeń szkolnych i trudności wychowawczych, poprzez: PEDAGOG ( fr. pédagogue, z łac. paedagogus, z gr. Paidag?gós ) Pedagog to osoba najczęściej pracująca w szkole, przedszkolu lub poradni psychologicznopedagogicznej, gdzie podstawowym celem jego pracy jest

Bardziej szczegółowo

wspomaganie ZS Narewka 2014

wspomaganie ZS Narewka 2014 Opiniowanie, orzecznictwo i wspomaganie ZS Narewka 2014 Zadania poradni Diagnozowanie wydawanie opinii i orzeczeń Pomoc bezpośrednia dzieci i młodzież, rodzice Realizacja zadań profilaktycznych oraz wspierających

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania klasy integracyjnej w Szkole Podstawowej im. Integracji Europejskiej w Przybynowie

Zasady funkcjonowania klasy integracyjnej w Szkole Podstawowej im. Integracji Europejskiej w Przybynowie Zasady funkcjonowania klasy integracyjnej w Szkole Podstawowej im. Integracji Europejskiej w Przybynowie 1 W szkole utworzona jest klasa integracyjna. Klasa integracyjna są cząstką nowoczesnej, twórczej

Bardziej szczegółowo

Informacja nt aktualnie obowiązujących przepisów prawa oświatowego dotyczących wydawania opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne

Informacja nt aktualnie obowiązujących przepisów prawa oświatowego dotyczących wydawania opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne Informacja nt aktualnie obowiązujących przepisów prawa oświatowego dotyczących wydawania opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 17 listopada

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W STRĄCZNIE

PROCEDURA ORGANIZACJI KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W STRĄCZNIE PROCEDURA ORGANIZACJI KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W STRĄCZNIE Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Gimnazjum Miejskim im. Jana Pawła II w Głownie

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Gimnazjum Miejskim im. Jana Pawła II w Głownie PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Gimnazjum Miejskim im. Jana Pawła II w Głownie PODSTAWA PRAWNA 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PRZEDMIOTU WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE (I rok II stopnia, sem. I, studia dzienne 2014/2015) (10 godzin)

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PRZEDMIOTU WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE (I rok II stopnia, sem. I, studia dzienne 2014/2015) (10 godzin) TEMATYKA WYKŁADÓW Z PRZEDMIOTU WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE (I rok II stopnia, sem. I, studia dzienne 2014/2015) (10 godzin) 1. WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE JAKO PRZEDMIOT KSZTAŁECENIA PRZYSZŁYCH NAUCZYCIELI

Bardziej szczegółowo

Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w gimnazjum nowe regulacje i nowe zadania. Małgorzata Spendel ROME Metis

Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w gimnazjum nowe regulacje i nowe zadania. Małgorzata Spendel ROME Metis Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w gimnazjum nowe regulacje i nowe zadania Małgorzata Spendel ROME Metis 1 Nowe regulacje prawne - rozporządzenia w sprawie udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2014/2015

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2014/2015 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla uczniów gimnazjum na rok szkolny 2014/2015 ZAPISY NA WSZYSTKIE OFEROWANE ZAJĘCIA PRZYJMUJE SEKRETARIAT PORADNI ZAJĘCIA INDYWIDUALNE

Bardziej szczegółowo

niepełnosprawnych oraz (DzU nr 19, poz. 167), 6 ust. 8 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia

niepełnosprawnych oraz (DzU nr 19, poz. 167), 6 ust. 8 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia Komunikat dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie sposobu dostosowania warunków i formy przeprowadzania sprawdzianu i egzaminu gimnazjalnego do potrzeb uczniów (słuchaczy)

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALIZACJA KSZTAŁCENIA

INDYWIDUALIZACJA KSZTAŁCENIA KONFERENCJA ZROZUMIEĆ I POMÓC CZYLI JAK INDYWIDUALIZOWAĆ PROCES EDUKACJI DZIECKA INDYWIDUALIZACJA KSZTAŁCENIA W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH- UCZNIOWIE ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI Anna

Bardziej szczegółowo

Moduł I: Regulacje prawne dotyczące dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w przedszkolu

Moduł I: Regulacje prawne dotyczące dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w przedszkolu Moduł I: Regulacje prawne dotyczące dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w przedszkolu Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych Jolanta Rafał-Łuniewska Regulacje prawne ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 9 im. Dębickich Saperów w Dębicy

Zasady organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 9 im. Dębickich Saperów w Dębicy Uchwała nr 5/2013/2014 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr 9 im. Dębickich Saperów w Dębicy z dnia 28 października 2013 roku w sprawie: zmian w statucie Szkoły Podstawowej nr 9 im. Dębickich Saperów

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA i ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 W INOWROCŁAWIU

ZASADY UDZIELANIA i ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 W INOWROCŁAWIU ZASADY UDZIELANIA i ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 W INOWROCŁAWIU Udzielanie pomocy psychologiczno- pedagogicznej w szkole reguluje Rozporządzenie MEN z dnia

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ. w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w Wejherowie

PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ. w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w Wejherowie Załącznik nr1 do zarządzenia nr 60/212 z dnia 30 sierpnia 2012r. PROCEDURY ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w Wejherowie 1 PODSTAWY PRAWNE: 1. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

ORGANIZOWANIE I UDZIELANIE UCZNIOM POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH

ORGANIZOWANIE I UDZIELANIE UCZNIOM POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH ORGANIZOWANIE I UDZIELANIE UCZNIOM POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH PODNIESIENIE EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA UCZNIÓW ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI Priorytet

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 1 im. G. Morcinka w Warszawie

Regulamin organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 1 im. G. Morcinka w Warszawie Regulamin organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 1 im. G. Morcinka w Warszawie Szkoła Podstawowa nr 1 im. Gustawa Morcinka w Warszawie udziela i organizuje uczniom uczęszczającym

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA I KSZTAŁCENIE SPECJALNE ZADANIA SZKOŁY W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH. Radom; 2011.

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA I KSZTAŁCENIE SPECJALNE ZADANIA SZKOŁY W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH. Radom; 2011. POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA I KSZTAŁCENIE SPECJALNE ZADANIA SZKOŁY W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH Radom; 2011. 1 Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach: w sprawie udzielania

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PRZEDMIOTU WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE (I rok II stopnia, sem. I, studia dzienne 2015/2016) (10 godzin)

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PRZEDMIOTU WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE (I rok II stopnia, sem. I, studia dzienne 2015/2016) (10 godzin) TEMATYKA WYKŁADÓW Z PRZEDMIOTU WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE (I rok II stopnia, sem. I, studia dzienne 2015/2016) (10 godzin) 1. WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE JAKO PRZEDMIOT KSZTAŁECENIA PRZYSZŁYCH NAUCZYCIELI

Bardziej szczegółowo

Organizowanie kształcenia specjalnego dla uczniów niepełnosprawnych w szkołach i placówkach

Organizowanie kształcenia specjalnego dla uczniów niepełnosprawnych w szkołach i placówkach Organizowanie kształcenia specjalnego dla uczniów niepełnosprawnych w szkołach i placówkach 1 Rozporządzenie MEN z dnia 24 lipca 2015r w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki

Bardziej szczegółowo

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH UWZGLĘDNIANIE OPINII PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNYCH WSKAZÓWKI DLA NAUCZYCIELI Rozporządzenie MEN z dn. 30.04.2007 Nauczyciel jest obowiązany, na podstawie opinii poradni

Bardziej szczegółowo

Regulamin. organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej w Ulhówku

Regulamin. organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej w Ulhówku Regulamin organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej w Ulhówku Szkoła Podstawowa im. Stanisława Staszica w Ulhówku udziela i organizuje uczniom uczęszczającym do szkoły, ich rodzicom

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W RZECZYCY DŁUGIEJ

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W RZECZYCY DŁUGIEJ Załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr 3/2015/2016 Dyrektora Zespołu Szkół w Rzeczycy Długiej z dnia 7 września 2015r. PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W

Bardziej szczegółowo