O konsolidacji pionowej w elektroenergetyce obiektywnie. Bez konfabulacji i gwoli prawdy.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "O konsolidacji pionowej w elektroenergetyce obiektywnie. Bez konfabulacji i gwoli prawdy."

Transkrypt

1 O konsolidacji pionowej w elektroenergetyce obiektywnie. Bez konfabulacji i gwoli prawdy. Tytuł mojej wypowiedzi nie jest przypadkowy. Z założenia ma oddać nie tylko to, co w treści poniżej, ale także, a może przede wszystkim, być syntetyczną reakcją i oceną tego, co głoszą zwolennicy pionowej konsolidacji. Mnożą się różne wypowiedzi na ten temat, półprawdy przeplatają się z prawdami, jedne argumenty eksponuje się usilnie, inne, te niewygodne, pomija się skwapliwym milczeniem. W sposób zamierzony i wręcz niemal cyniczny, a z pewnością ahistoryczny, dokonuje się przeróżnych pseudoodkryć, jak chociażby te jak to robią inni. Wszystko po to, by zyskać poparcie, by dowieść konieczności realizacji jedynie słusznej koncepcji, by w końcu, w kategoriach sprawowania władzy postawić na swoim i w konsekwencji być beneficjentem zaproponowanych przez siebie zmian. Jak to z elektroenergetyką naprawdę było wydawało się, iż jest to już powszechnie znane. Aktualne wypowiedzi dowodzą, iż jednak nie. Nie pozostaje nic innego, jak kolejny raz powrócić do przeszłości. Robię to z pewnym zażenowaniem, bowiem w moich i moich współpracowników publikacjach czynione to już było wielokrotnie. Ale cóż, może nie wszyscy zadali sobie trud przeczytania... Od początku swojego istnienia (a było to już ze 130 lat temu) elektroenergetyka rozwijała się w pewien specyficzny sposób. Jako działalność komercyjna (nastawiona na zysk i adresowana do tych, których było stać na skorzystanie z tej epokowej innowacji) i zorganizowana w ramach pionowo zintegrowanych przedsiębiorstw, jedynych dostarczycieli energii elektrycznej. O tym drugim aspekcie zadecydowała techniczna specyfika dostaw. Rozwijano sieci w ramach jednego przedsiębiorstwa, świadomie rezygnując z konkurencji. Wydawało się, że ma to w pełni obiektywny charakter i tak po prostu być musi. Skoro tak to taka prawidłowość ma naturalny charakter. I stąd stosowane przez wiele lat w odniesieniu do elektroenergetyki określenie monopol naturalny. Z czasem uległ nieco osłabieniu (zwłaszcza w krajach tzw. Bloku Wschodniego, choć nie tylko) komercyjny charakter działalności energetycznej. Stało się tak za sprawą cywilizacyjnego znaczenia energii elektrycznej. Należało dostarczyć ją każdemu wszystkim mieszkańcom, podatnikom i wyborcom. Dostawy energii elektrycznej stały się więc dobrem publicznym, poddanym nadzorowi publicznemu, głównie zaś poprzez bezpośrednie zaangażowanie się państw w energetykę. W tej swoistej symbiozie elektroenergetyka pozostawała długie lata. Dopiero okres tzw. szoku naftowego z pierwszej połowy lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia, uświadomił ludzkości mankamenty takiego rozwiązania. Zrozumiano wówczas, iż pionowo zintegrowane struktury szeroko rozumianej energetyki (a więc nie tylko elektroenergetyki) stały się niemal powszechnym źródłem nieefektywności (wszak z nikim i nigdzie nie musiały konkurować), co doprowadzało do nieskrępowanego i stałego wzrostu cen energii. W konsekwencji odczuwano to jako istotny hamulec rozwoju. Świat zaczął obawiać się o swoją przyszłość (choć oczywiście nie brakowało też i innych powodów, z racji których ta przyszłość nie jawiła się w zbyt różowym kolorze). Nadszedł czas na zmiany. To przekonanie zrodziło nową doktrynę polityki gospodarczej polegającej, najogólniej rzecz ujmując, na wymuszeniu na energetyce respektowania mechanizmów rynkowych, wszędzie tam, gdzie mechanizmy konkurencji mogą zaistnieć w wytwarzaniu i obrocie (czyli w dostawie energii w sensie handlowym). Natomiast tam, gdzie nadal pozostaje wyłączność na dostawę energii w sensie technicznym (czyli w przesyle lub/i dystrybucji), monopol ma być administracyjnie nadzorowany przez specjalny organ państwa. Dodatkowo ma go osłabić zasada TPA (third party access), umożliwiająca zainteresowanym i jednocześnie uprawnionym odbiorcom lub handlowym dostawcom prawo do korzystania z cudzej własności (tj. sieci przesyłowych/dystrybucyjnych), według reguł ściśle przez prawo ustalonych. Ta doktryna, choć wielu się to nie podoba, utożsamiana z hasłami liberalizacji i regulacji energetyki, w wymiarze światowym stała się procesem niemal powszechnym, choć nadal silnie zróżnicowanym. Jej celem zaś jest poprawa efektywności ekonomicznej funkcjonowania energetyki, przy wyhamowaniu tempa wzrostu cen i jednocześnie rosnącym poziomie bezpieczeństwa energetycznego. Wszystko logiczne i transparentne. Niby tak, ale mimo tego, że oczywiste, stworzyło jednak pole do nieuprawnionych spekulacji i nadużyć. Także do mijania się z prawdą. Nie ma w tej doktrynie mowy o prywatyzacji. Jest to zawsze przedmiotem autonomicznych decyzji uprawnionych organów państwa. Może dojść do prywatyzacji, bo zróżnicowana własność lepiej sprzyja konkurencji, ale nie musi. Czyżby ktoś próbował tu szerzyć fobie i straszyć nas prywatyzacją? Niewykluczone. Organy regulacyjne są przede wszystkim do nadzorowania obszarów energetyki nie poddanych mechanizmom konkurencji. Nie zaś dlatego, że energia jest jakimś innym towarem. Oczywiście, ma pewną odmienność, ale jako dobro publiczne a nie jako towar. Nie ulega wątpliwości, że może i powinna być poddana rynkowemu prawu popytu i podaży, o ile rzecz jasna spełnione są zasadnicze przesłanki rynku konkurencyjnego, a infrastruktura techniczna nie stwarza ograniczeń w wytwarzaniu i przepływach energii. Nie wchodząc nadmiernie w szczegóły, idzie o to, by na rynku funkcjonowało wiele różnych konkurencyjnych podmiotów dysponujących tym samym towarem, o zbliżonej sile ekonomicznej, zabiegających o klienta, poddanych tym samym wymaganiom i regułom funkcjonowania. Taki stan rzeczy zwykło się określać pożądaną strukturą organizacyjną rynku i zasadami jego funkcjonowania. Najważniejsze jest jednak to, by najistotniejsze kryterium rynku konkurencyjnego, jakim jest cena danego towaru, kształtowało się jako wypadkowa autonomicznych decyzji odbiorców, a nie np. efekt wcześniejszych i to wieloletnich ustaleń samych energetyków, czynionych na konto tychże odbiorców, ale bez ich wiedzy i zgody.

2 Truizmem jest zapewne przypominanie rzeczy tak oczywistych, ale to przypomnienie ma swoje głębokie uzasadnienie. Wróćmy pamięcią do początku 2002 r. Mają wówczas miejsce prace, w efekcie, których powstaje dokument rządowy pt. Ocena realizacji i korekta założeń polityki energetycznej Polski do 2020 r.. Z formalnego punktu widzenia ustawowa kontynuacja, z drugiej strony zaś swoisty przełom. Po raz pierwszy poddano pod wątpliwość prognozy energetyków, które w przeszłości wielokrotnie stanowiły alibi dla woluntaryzmu inwestycyjnego energetyków. Po raz pierwszy, tak wyraźnego, deklaratywnego upodmiotowienia doczekał się odbiorca (abstrahuję tu nieco od tych idei, na kanwie, których zrodziło się Prawo energetyczne). To on właśnie ma być beneficjentem reform sektora. To w imię jego interesów obiecuje się podporządkowanie sektora energetycznego potrzebom gospodarki i gospodarstw domowych. Nie odwrotnie, tak jak było do tej pory! W ślad za tym, jesienią 2002 r. powstają zaktualizowane, komplementarne dokumenty. Pierwszy z nich dotyczy koncepcji urynkowienia sektora 1), drugi podporządkowanych temu celowi restrukturyzacyjnych działań właścicielskich w obrębie własności państwowej 2). Wizja jest realizacyjnie trudna, ale wszystko współgra ze sobą konceptualnie, więc warto potrudzić się na rzecz urzeczywistnienia tej wizji. Personalnym perturbacjom w resorcie skarbu zawdzięczać trzeba opóźnienia w przyjęciu tych dokumentów. Ale wbrew oczekiwaniom, nie rozpoczął się wyścig z czasem..., tylko wyścig o zdyskredytowanie tego programu! Można wytłumaczyć to następująco: sektor nieco zebrał się w sobie i przystąpił do kontrofensywy. Na podorędziu znalazło się wiele różnych racji, z których na szczególną uwagę zasługuje argument zakładający niemożność zagwarantowania rozwoju energetyki przez mechanizmy rynkowe oraz uzasadnienie konieczności utworzenia skonsolidowanego podmiotu o ogólnokrajowym zasięgu pod presją oczekiwań rynku kapitałowego. Nieco wcześniej rozpoczęło się kontestowanie struktur koncernów w dystrybucji, protesty przeciw prywatyzacji poszczególnych źródeł wytwarzania, nieograniczone roszczenia w ustalaniu kwot rekompensat za rozwiązanie KDT, itp., itd. Towarzyszył im swoisty lejtmotyw o nowych potrzebach inwestycyjnych (kolejnych astronomicznych wydatkach proekologicznych w kwocie 10 mld euro), które, co oczywiste, muszą zapłacić odbiorcy. Takie działania nie dziwią, wszak nikt nie lubi być poddany presji konkurencji, zagrażającej jego bytowi. I aby takie zagrożenie wykluczyć warto głośno i bez skrupułów domagać się zaspokojenia swoich wydumanych roszczeń. Najlepiej w myśl sprawdzonego hasła nam się należy, więc nam dajcie. Inaczej biada nam wszystkim, bo będziemy skazani na obcą energię, co oznacza utratę... tożsamości narodowej. Co ciekawe, tak twierdzą ci, którzy na co dzień np. jeżdżą samochodami produkowanymi za granicą, tankują do nich paliwo na zagranicznych stacjach, być może zbierając pieczołowicie punkty promocyjne, piją whisky a nie bełty, palą cygara sprowadzone za zagranicy... I jakoś to wszystko nie kłóci się z ich rozumieniem patriotyzmu. Ale jak mamy np. dopuścić obcą energię na nasz rynek to podejście zmienia się diametralnie. Oczywiście przerysowuję, ale taka jest właśnie istota sprawy. Idzie o obronę status quo. By zachować formalną kuratelę państwa nad energetyką, a w rzeczywistości by dać jej przyzwolenie na bycie nieefektywną po wsze czasy, by stale móc mieć roszczenia wobec państwa i jego organów. Rzecz jasna, retoryka jest tu bardziej wysublimowana. Zaczęło się bodajże od fiaska prywatyzacji. No rozumiecie, brak koniunktury, no i inwestorzy mało dają! To co robimy? Coś trzeba. To skonsolidujmy. Mieliśmy co prawda stworzyć zróżnicowaną strukturę organizacyjną rynku energii elektrycznej, ale w tej sytuacji... Sami rozumiecie. Wiecie?! Tak wielkie reformy jak teraz robimy, wymagają społecznej akceptacji i spokoju społecznego! Co z tego, że wiemy, iż korzyści z koncernu są większe! Ale załoga chce holdingu. To zróbmy tak, bo inaczej nic nie zrobimy. Tak, lepiej coś, niż nic. Wiecie, Unia zmienia swoje dyrektywy?! Będą potrzebne pieniądze na inwestycje proekologiczne! No, tak, to ważne. Ale już raz poszliśmy w instalacje odsiarczania spalin, sfinansowane przez KDT! I kosztowało to ze dwadzieścia parę miliardów złotych! Nie szkodzi. Musimy pamiętać o przyszłych pokoleniach. A to wymaga kolejnych wydatków. Wiecie, gdyby nam dali dystrybucję. To dobry pomysł! Na ich konto moglibyśmy się zadłużyć i sfinansować to, co dla nas niezbędne. Tak, niech nam dadzą! Najpierw akcje a potem się zobaczy. Musimy dbać bowiem o bezpieczeństwo energetyczne kraju! Musimy być też konkurencyjni wobec tych z Zachodu! Zobaczcie! Wszak oni są pionowo zintegrowani! Eureka! Musimy zrobić tak samo, to z pewnością przetrwamy! Nie możemy być gorsi! 3) Tak wyglądała (w lapidarnym skrócie) realizacja rządowego programu działań właścicielskich adresowanych do sektora elektroenergetyki. Jak widać, brakuje tu wyraźnego wskazania uczestników tego procesu. Prawdę powiedziawszy, nie ma takiej potrzeby. Jednym głosem mówią tu zarówno energetycy, jak i niektórzy politycy oraz wtórujący im apolityczni urzędnicy korpusu służby cywilnej. Wystarczyło, że raz i drugi zmienił się minister, pojawili się nowi jego zastępcy, i stali już jednym głosem i wspólną piersią bronić interesów branży, zamiast interesu publicznego! Pewnie dlatego, że interes tych pierwszych jest jakby nieco bliższy myśleniu wielu osób związanych z energetyką. Co więcej zasługi na tym polu mogą być szybciej zauważone i godziwiej, niż w wiecznie biednym budżecie, wynagrodzone. A jak ma się do tego program rządowy? Będzie musiał zostać zmieniony! Skoro nie odpowiada takim oczekiwaniom branży i wspierających ją polityków! Niestety, z pewnym niesmakiem trzeba stwierdzić, że są takie propozycje, ale też na szczęście pomysłodawcom nieco brakuje inwencji i nie potrafią kompleksowo uzasadnić potrzeby wprowadzenia zmian w przyjętym stosunkowo niedawno programie. Dla ludzi zajmujących się zawodowo polityką gospodarczą jest sprawą oczywistą, iż programy gospodarcze nie są czymś stałym i danym raz na zawsze. Wręcz odwrotnie. Muszą i powinny się zmieniać. Często za sprawą chociażby samego upływu czasu. Częściej pewnie za sprawą nie tyle zmienności stawianych celów i pozostających do dyspozycji narzędzi

3 realizacyjnych, co zmieniających się uwarunkowań, w których dany program przychodzi urzeczywistniać. Ciekawe, co by było, gdyby postulującym zmiany w omawianym programie przyszło wskazać ich przesłanki, co by wybrali? Upływ czasu? Raczej nie, bo okres 14 miesięcy tak naprawdę jest okresem stosunkowo krótkim i trudno przypisać mu siłę sprawczą do tak fundamentalnych zmian. Czy zatem zmianie uległy cele i priorytety związane z urynkowieniem sektora elektroenergetyki? Także nie. Ten program wymaga pewnej, ale zaledwie, kosmetyki i nie stanowi to uzasadnienia dla zmian w działaniach właścicielskich. Nie zmieniły się także narzędzia pozostające w gestii resortu skarbu. Więc co? Wytłumaczeniem mogą być zatem jedynie zmiany uwarunkowań realizacyjnych. Ma to znaczenie, ale czy na tyle ważkie, by doprowadzać do zmian w programie i to za cenę odstępstwa od jego zasadniczej filozofii? Ależ nic podobnego zaprotestują w tym momencie zwolennicy modyfikacji programu. Ich zdaniem nic to rynkowi nie zagrozi i tym samym nie narusza pryncypiów programu wdrażania rynku w elektroenergetyce. Niestety trudno podzielić takie myślenie. Tym, którzy traktują postulowaną integrację pionową jako nic nie znaczący dla urynkowienia manewr, należy się kilka zdań komentarza. Robię to w otwarty sposób, bowiem nie tylko znany jest mi podstawowy kanon Unii Europejskiej, ale też utożsamiam się z nim w pełni i gotów jestem zawsze go bronić. Idzie o swobodny przepływ idei, ludzi, towarów i kapitału. Co to ma do naszej dyskusji o urynkowieniu sektora? Wbrew pozorom, ma i to sporo. Ten nieskrępowany przepływ jest bowiem nie tylko istotą społeczeństw demokratycznych, ale też podstawą konkurencyjnej gospodarki, zorientowanej na jak najlepsze zaspokojenie potrzeb odbiorców i zapewnienie im tak komfortu swobodnego wyboru, jak i korzyści ekonomicznych z tej konkurencji płynących. A tego zwolennicy integracji pionowej chcą nas ewidentnie pozbawić. W jaki sposób? Ano identycznie, jak to drzewiej już bywało. Poprzez ponowną monopolizację sektora. Jaka monopolizacja?! zakrzykną oburzeni zwolennicy tej koncepcji. Wszak zgodnie z zasadami Unii Europejskiej idzie o powiązania kapitałowe. I to tylko takie, jakie są w Unii. Tak, tylko od takich jak postulowane powiązań, droga do monopolu już niedaleka. Z pozoru to wszystko wygląda niewinnie. Najpierw struktura holdingowa, do której Skarb Państwa wniesie akcje tak wytwórców, jak i dystrybutorów. A także być może inne aktywa. Albo wniosą je sami zainteresowani, tworząc w ten sposób wrażenie silnej i zdywersyfikowanej, a więc względnie bezpiecznej struktury. W tym miejscu nieco przewrotne pytanie. Skoro energetycy domagają się zachowania bezpośredniego udziału państwa w sektorze, to dlaczego jednocześnie chcą się spod nadzoru właścicielskiego państwa uwolnić? Idzie o to, by jednocześnie zjeść i nadal mieć ciasteczko! Trochę to przewrotne, ale w sumie dla energetyków bezpieczne. W taki to prosty sposób są nieco odlegli od polityki i polityków, ale jakby co jest podstawa by zażądać od państwa wszystkiego co niezbędne. Co dzieje się dalej? Nadzorowana przez wspólną czapkę spółka dystrybucyjna metodami łagodnej perswazji jest skłaniana do zakupu energii na potrzeby swoich odbiorców taryfowych tylko w swoich, macierzystych źródłach wytwarzania. Te mając zapewniony zbyt produkcji nie muszą pracować nad poprawą swojej efektywności i zabiegać o silną pozycję na konkurencyjnym rynku. Nie muszą zabiegać o kupujących energię. Już przecież zostali zakontraktowani i praktycznie o nic nie muszą się już martwić. Z czasem, choć tu prawo Unii może w przyszłości nieco pokrzyżować szyki, wspomniana czapka nadzorcza dojdzie do wniosku, że niektóre służby mogą być dla wytwórców wspólne i pewnie lepiej będzie mieć jedno, wielozakładowe przedsiębiorstwo wytwórczo-dystrybucyjne. Dziś można tak zrobić. I nie ma tu znaczenia, iż zgodnie z Prawem energetycznym zostaną zachowane zasady odrębnej ewidencji kosztów poszczególnych rodzajów działalności energetycznej. Obraz przedsiębiorstwa z pewnością zostanie nieco przysłonięty, stanie się niezbyt ostry i niejednoznaczny. Zawsze bowiem przedsiębiorstwo zna lepiej samo siebie, niż jest to w stanie uczynić nawet najlepszy Regulator. Wszak regulacja bazuje tylko na tym, co przedsiębiorstwo samo o sobie ujawni. I nie ma wątpliwości, jak wiele rzeczy potrafi ono zrobić z kosztami! Zatem ten sposób postępowania nie służy, bo nie może, ułatwieniu życia odbiorcy. A jak ocenić inne postulaty zwolenników integracji pionowej, czy i na ile są one zasadne, i tym samym warte uwzględnienia? Spróbujmy zidentyfikować ich istotę. Czy jest prawdą, że gospodarka rynkowa nie wykształciła form finansowania nawet bardzo kapitałochłonnych inwestycji, takich jak w podsektorze wytwarzania energii elektrycznej? Nie brzmi to przekonywująco. Mamy, bowiem coraz więcej obszarów poddanych konkurencji. I ogromna rzesza podmiotów funkcjonujących na takich rynkach finansuje się również długiem. Weźmy chociażby przemysł motoryzacyjny, będący synonimem jednego z bardziej konkurencyjnych sektorów, bo każdy z nas może kupić dowolną markę samochodu. Czy banki odmawiają im kredytowania? Nie, ale wypracowały odpowiednie metodyki wyceny ryzyka i konsekwentnie je stosują. Ponadto muszą się liczyć z bankructwem lub co najmniej przejęciem danego producenta przez innych, bardziej efektywnych. Czas zatem najwyższy by skłonić banki do zmiany podejścia do energetyki. Niech zacznie w końcu być oceniana jak każdy inny konkurencyjny segment rynku. Aby tak się stało banki muszą pozostać głuche na pseudoargumenty energetyków, domagających się zapewnienia sobie odbioru energii. W tym miejscu może pojawić się kontrargument, że energetyka, jak mało kto we współczesnym świecie, wymaga wieloletniego kredytowania i długookresowego zwrotu zaangażowanego kapitału. I ten argument jest chybiony, bowiem instytucje finansowe już od dawna operują różnymi instrumentami finansowymi np. eurokredytami i euroobligacjami o dwudziesto- i więcej- letnim okresie zapadalności. Podobnie można ocenić stwierdzenia, iż nawet prywatni inwestorzy nie są w stanie zapewnić swoim źródłom wytwarzania niezbędnego dla ich rozwoju finansowania, czego najlepszym przykładem w naszej gospodarce jest Elektrim SA współwłaściciel PAK-u. Tymczasem było inaczej. Finansowanie zostało zaaranżowane, stosowne umowy uroczyście

4 podpisane, a późniejsze wycofanie się kredytodawców było spowodowane nie tyle negatywną oceną efektywności projektu inwestycyjnego, co kłopotami samego inwestora. Z kolei, czy prawdą jest, że rynek kapitałowy oczekuje pełnej integracji sektora, bo łatwiej byłoby mu finansować jedno ogólnopolskie przedsiębiorstwo? To również wydaje się tezą nieco zwodniczą, bowiem tak naprawdę rynek kapitałowy żyje i rozwija się dzięki różnorodności i mnogości, zarówno uczestników, jak i pośredników, a przede wszystkim transakcji. Ale najlepiej zostawić te sprawy przedstawicielom rynku kapitałowego. Oni po prostu lepiej znają swoje potrzeby i możliwości, niż są w stanie wyobrazić je sobie energetycy. I chyba już na zakończenie swoista powtórka z moich opinii o powiązaniach kapitałowych w energetyce. Prezentowałem je już wcześniej, zarówno w swoich bezpośrednich wypowiedziach publicznych, jak i na łamach Biuletynu URE oraz w Bibliotece Regulatora. Różnorodne związki kapitałowe w naszej gospodarce, z pewnością, będą coraz liczniejsze i powszechniejsze, chociażby za sprawą wspomnianej unijnej doktryny o swobodzie przepływu kapitałów. I ważne jest tu to, co miałem okazję po raz pierwszy wygłosić na zeszłorocznym, majowym Rynku Energii Elektrycznej w Kazimierzu Dolnym. Twierdziłem wówczas, że nie należy obawiać się kapitałowej integracji pionowej, tzn. połączenia w jednej grupie kapitałowej wytwórcy, dystrybucji, obrotu, itd. Nie wzbraniam się przed konsolidacją pionową, realizowaną, tak jak w przypadku zachodnich firm, przez umiejscowienie poszczególnych obszarów działania (wytwarzania, przesyłu czy dystrybucji) w różnych krajach. Dlaczego polscy wytwórcy nie mieliby kupować sieci np. w Hiszpanii czy Szwecji? Nie mogę natomiast zgodzić się na postulowane, najpierw kapitałowe, a w konsekwencji przestrzenne zintegrowanie polskiej energetyki, tak by powołać do życia jedną wielozakładową hybrydę. Ucierpi bowiem odbiorca, a to jemu, poprzez rynek działający na jego rzecz, a nie sprzedawcy, należy stworzyć możliwość dysponowania prawem wyboru. I to podtrzymuję. Jednak dla dopełnienia całości obrazu, warto co nieco ten sąd poszerzyć. Dwie okoliczności wydają się być tu szczególnie istotne. Pierwsza z nich dotyczy charakteru transakcji. Z jednej strony tych realizowanych w gospodarce rynkowej przez fuzje i przejęcia, z drugiej zaś postulowanych przez polskich energetyków. Wbrew jakimkolwiek pozorom nie są to transakcje tożsame. Rzecz bowiem w tym, że polscy wytwórcy wcale nie chcą kupować spółek dystrybucyjnych. Oni chcą je po prostu dostać i wziąć. Gdyby kupowali, to zapewne nie oponowałbym. Przywiązuję do kupna szczególną rolę. Konieczność zapłacenia określonej ceny działa racjonalizująco. Muszę wiedzieć, po co kupuję. Muszę policzyć, czy mnie na to stać i czy mi się to opłaca. Jak to mądrze oceniono w znanej kabaretowej rozmowie telefonicznej pt. Sęk : ile trzeba mieć, żeby ryzykować w razie, że się straci? Utwierdziła mnie w tym przekonaniu argumentacja jednego z czołowych przedstawicieli polskiej energetyki. Zapytany, jakiego wyboru by dokonał, gdyby przyszło mu wydać pieniądze albo na budowę kolejnych dwóch bloków wytwórczych, albo za podobne pieniądze kupić skonsolidowaną grupę spółek dystrybucyjnych, odpowiedział bez dłuższego zastanawiania się: wybrałbym tę pierwszą możliwość. A gdyby dawali? A to co innego. Jakby dawali to bym wziął! I okoliczność druga. Dlaczego na pionowo zintegrowane energetyczne koncerny zachodnie nie padają podejrzenia podobnego rodzaju, jak te wspomniane uprzednio? Abstrahujemy, rzecz jasna, od oczywistego faktu przestrzennego zdywersyfikowania struktury takiego koncernu, tj. usytuowania źródeł wytwórczych w jednym, zaś dystrybucji w innym kraju. Chociaż wtedy, gdy weźmiemy w tym samym zarzut preferowania swojego źródła nie pojawia się. Czyżby tam nie dostrzegali tego, co stanowi oczywiste zagrożenie? Z pewnością dostrzegają. Ale mają pewność, że tego rodzaju niebezpieczeństwo nie zmaterializuje się. Dlaczego? Nie pozwoli na to silne otoczenie rynkowe energetyki. Choć i tam urynkowienie samej energetyki przebiega z podobnymi do polskich problemami, to różnimy się znacznie jakością rynkowego otoczenia. I siłą oddziaływania prorynkowych regulatorów, stale, odwrotnie jak u nas, prawnie umacnianych i właściwie doposażanych. Jeśli sięgnąć pamięcią wstecz, np. do początków reformy energetyki w Anglii, tj. do 1988 r., to warto przytoczyć choćby trzy ważne, wówczas sformułowane przesłanki tego procesu: decyzje dotyczące zaopatrzenia w energię elektryczną powinny być determinowane potrzebami odbiorców, konkurencja jest najlepszą gwarancją interesów odbiorców, odbiorcy winni otrzymać nowe prawa, a nie tylko gwarancje. Pochodzą one z wystąpienia Sekretarza Stanu ds. Energetyki w Izbie Gmin. Można pozazdrościć. Który z polskich polityków, oprócz Ministra Jacka Piechoty, tak klarownie mówi o pryncypiach reformowania naszej gospodarki energetycznej? Trzeba zazdrościć. Oni, tam w Anglii, te zasady nadal konsekwentnie realizują, nie rozmieniając, tak jak u nas, na drobne i coraz drobniejsze. Miejmy jednak nadzieję, że obecne meandry polityki gospodarczej w zakresie energetyki mają chwilowy charakter, zaś politycy szybko zrewidują swoje poglądy i znów zaczną skutecznie działać w imię i na rzecz interesu publicznego. Upływa siedem lat obowiązywania ustawy Prawo energetyczne, konstytuującej rynkową transformację polskiego sektora energii i zarazem siedem lat żmudnych moich polskiego Regulatora zmagań o sprawniejszą ekonomicznie, przyjazną

5 ludziom i środowisku energetykę. Szkoda, że w tych dążeniach jestem właściwie osamotniony. Strony, których interesy staram się równoważyć odbiorcy i dostawcy energii albo nie mają świadomości przysługujących im praw, albo ich nie chcą respektować. Lansowanie przez energetyków powrotu do pionowej integracji jest tego przykładem. Wydaje się, że realizacja tej idei przysporzy jedynie krótkookresowych korzyści. Największe szanse na sukces rynkowy mają te firmy, które najszybciej akceptują zmiany i lepiej przystosowują się do wymagań konkurencji. Nie ważne kto jaki jest, znacznie ważniejsze jest jego zachowanie na rynku. Dlatego jedyną rękojmią wygrania pozycji na otwierającym się, coraz bardziej konkurencyjnym rynku, są usilne działania na rzecz radykalnej poprawy efektywności ekonomicznej, co oczywiście jest o wiele trudniejsze niż podejmowanie restrukturyzacji na koszt odbiorcy. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dr Leszek Juchniewicz Warszawa, 15 kwietnia 2004 r. 1) Aktualizacja programu wprowadzania konkurencyjnego rynku energii elektrycznej w Polsce, dokument przyjęty przez Radę Ministrów na posiedzeniu w dniu 28 stycznia 2003 r. 2) Program realizacji polityki właścicielskiej Ministra Skarbu Państwa w odniesieniu do sektora elektroenergetycznego, dokument rządowy przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 28 stycznia 2003 r. 3) Mało kto da wiarę, ale w ostatnich materiałach przygotowanych dla Ministerstwa Skarbu Państwa (i pewnie przez nie akceptowanych, skoro upowszechnianych) znalazł się między innymi i taki argument: jeśli nie przyłączyć dystrybucji do wytwarzania, to niewątpliwie do Polski napłynie tańsza energia (sic!). Czyli niech energia będzie droższa, byle polska! Zapewniam jednak wszystkich, że energia barw narodowych nie posiada, bowiem wszystkie elektrony są identyczne. Data publikacji :

Z ENEREGETYKĄ JESZCZE NIKT NIE WYGRAŁ PRAWDA CZY FAŁSZ?

Z ENEREGETYKĄ JESZCZE NIKT NIE WYGRAŁ PRAWDA CZY FAŁSZ? Z ENEREGETYKĄ JESZCZE NIKT NIE WYGRAŁ PRAWDA CZY FAŁSZ? Dr Leszek Juchniewicz Prezes URE w latach 1997-2007 X TARGI ENERGII 19-20 września 2013 roku, JACHRANKA POLSKA ENERGETYKA WALCZY: z kim? o co? HIPOTETYCZNE

Bardziej szczegółowo

Monitoring rynku energii elektrycznej

Monitoring rynku energii elektrycznej Monitoring rynku energii elektrycznej Opracowano w Departamencie Promowania Konkurencji URE (Biuletyn URE 6/2001) Proces przekształceń rynkowych, jaki przechodzi obecnie sektor elektroenergetyczny w Polsce

Bardziej szczegółowo

Konsolidacja pionowa pozbawi pracy nawet 50 tys. osób Sprzedajmy dystrybucję za tyle ile jest warta

Konsolidacja pionowa pozbawi pracy nawet 50 tys. osób Sprzedajmy dystrybucję za tyle ile jest warta Konsolidacja pionowa pozbawi pracy nawet 50 tys. osób Sprzedajmy dystrybucję za tyle ile jest warta Rozmowa z prof. Janem Popczykiem, Gazeta Prawna, 23 listopad 2004 r. Julita Wróbel: Przyzwolenie rządu

Bardziej szczegółowo

OPINIA PRAWNA. Toruń, dnia 11 kwietnia 2013 r. Dr Paweł Nowicki. Katedra Prawa Europejskiego. Wydział Prawa i Administracji

OPINIA PRAWNA. Toruń, dnia 11 kwietnia 2013 r. Dr Paweł Nowicki. Katedra Prawa Europejskiego. Wydział Prawa i Administracji Toruń, dnia 11 kwietnia 2013 r. Dr Paweł Nowicki Katedra Prawa Europejskiego Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Grupa Ekspertów Zainteresowanych Stron ds. Zamówień Publicznych

Bardziej szczegółowo

Procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej (TPA)

Procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej (TPA) Procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej (TPA) Warsztaty edukacyjne dla przedstawicieli gminnej administracji samorządowej woj. zachodniopomorskiego Północno Zachodni Oddział Terenowy Urzędu Regulacji

Bardziej szczegółowo

Polska energetyka czas na nową układankę? 1

Polska energetyka czas na nową układankę? 1 Centrum Strategii Energetycznych w poszukiwaniu opcji strategicznych dla polskiej energetyki Polska energetyka czas na nową układankę? 1 Jan Szomburg Jr. Wiceprezes Zarządu Instytutu Badań nad Gospodarką

Bardziej szczegółowo

Prąd to też towar. Zdecyduj, od kogo go kupujesz - ogólnopolska kampania edukacyjna URE

Prąd to też towar. Zdecyduj, od kogo go kupujesz - ogólnopolska kampania edukacyjna URE Prąd to też towar. Zdecyduj, od kogo go kupujesz - ogólnopolska kampania edukacyjna URE Prezes URE, dr Mariusz Swora oraz Wiceprezes URE, Marek Woszczyk, przedstawili założenia kampanii edukacyjnej dotyczącej

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne Stanowisko projektodawcy do uwag resortów nieuwzględnionych w projekcie Założeń do projektu ustawy zmieniającej ustawę o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych w zakresie implementacji przepisów

Bardziej szczegółowo

Sz. P. Mariusz Haładyj Podsekretarz Stanu Ministerstwo Gospodarki

Sz. P. Mariusz Haładyj Podsekretarz Stanu Ministerstwo Gospodarki Warszawa, dn. 12.11.2013 r. Sz. P. Mariusz Haładyj Podsekretarz Stanu Ministerstwo Gospodarki Szanowny Panie Ministrze, W związku ze skierowaniem do konsultacji społecznych Projektu ustawy o ułatwieniu

Bardziej szczegółowo

Wpływ prawa ochrony konkurencji na liberalizację polskiego rynku

Wpływ prawa ochrony konkurencji na liberalizację polskiego rynku Wpływ prawa ochrony konkurencji na liberalizację polskiego rynku Anna Fornalczyk Gdańsk 2010 Treść prezentacji System prawny ochrony konkurencji w Polsce Konkurencja i jej znaczenie w gospodarce Polityka

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A.

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak poprawić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Rozwiązanie KDT Transparentność rynku Przejrzystość

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE 2 z 5 Szanowni Państwo, Urzędy gmin i miast będąc gospodarzami na swoim terenie, poprzez

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce Power RING 2009, Dec 2009 2 Ostatnia lekcja z prywatyzacji. 1. Wejście PGE SA na Giełdę

Bardziej szczegółowo

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Stalowa Wola, 23 kwietnia 2009 Program 1. Wprowadzenie 2. Co to jest i czemu służy

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Pułapki podejmowania decyzji inwestycyjnych

Pułapki podejmowania decyzji inwestycyjnych Pułapki podejmowania decyzji inwestycyjnych Decyzje inwestycyjne na Giełdzie Akademia Młodego Ekonomisty program edukacji ekonomicznej gimnazjalistów 17 lutego 2009 r. Żeby zarobić? Żeby nie stracić? Po

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki

Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki Plan prezentacji 1. Ceny transferowe uwagi wstępne 2. Definicja podmiotów powiązanych 3. Zasada ceny rynkowej 4. Podatkowe

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego OŚ PRIORYTETOWA II RPO WO 2014-2020 KONKURENCYJNA

Bardziej szczegółowo

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO PREAMBUŁA Przedsięwzięcie społeczne to przede wszystkim wielka odpowiedzialność wobec tych, na rzecz których działamy. To działanie powinno być trwałe i

Bardziej szczegółowo

Propozycje sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego

Propozycje sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Propozycje sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach

Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach Katowice, 2013 UCZESTNICY RYNKU AKTORZY Wytwarzanie zakup Obrót DZIŚ Przesyłanie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy W jaki sposób firmy tworzą strategie? Prof. nadzw. dr hab. Justyna Światowiec-Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 19 listopada 2015 r. Dr Tomaszie Projektami

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 21 grudnia 2015 r.

Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 21 grudnia 2015 r. Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 21 grudnia 2015 r. W związku ze zbliżającym się terminem wejścia w życie przepisów rozdziału 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM Urząd Marszałkowski w Łodzi POLITYKA ENERGETYCZNA PLAN PREZENTACJI 1. Planowanie energetyczne w gminie 2. Polityka energetyczna państwa 3. Udział samorządu

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Michał Laskowski. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 listopada 2013 r.,

POSTANOWIENIE. SSN Michał Laskowski. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 listopada 2013 r., Sygn. akt III KK 217/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 5 listopada 2013 r. SSN Michał Laskowski na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 listopada

Bardziej szczegółowo

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku 0 Wydobycie Wytwarzanie Przesył Dystrybucja Sprzedaż Potencjał rynkowy PGE PGE po konsolidacji będzie liderem na polskim rynku elektroenergetycznym, obecnym

Bardziej szczegółowo

Polityka państwa na pograniczu energetyki i ochrony środowiska. Najsilniejszy oręż

Polityka państwa na pograniczu energetyki i ochrony środowiska. Najsilniejszy oręż Polityka państwa na pograniczu energetyki i ochrony środowiska. Najsilniejszy oręż Autor: Leszek Karski (Nafta & Gaz Biznes kwiecień 2004) Najnowszy dokument planistyczny w sektorze środowiska Polityka

Bardziej szczegółowo

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Wierzyciel może wystąpić do sądu o upoważnienie go do wykonania konkretnej czynności, np. otynkowania warsztatu, na koszt jego dłużnika. Po udzieleniu takiego

Bardziej szczegółowo

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28 Z Olgierdem Bagniewskim*, szefem zespołu analityków niemieckiego instytutu East Stock Informationsdienste GmbH w Hamburgu, rozmawia Iwona Bartczak. I.B.: Brak równowagi finansów publicznych jest znanym

Bardziej szczegółowo

Część A. Finansowe aspekty decyzji strategicznych w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Część A. Finansowe aspekty decyzji strategicznych w zarządzaniu przedsiębiorstwem Wyzwania strategiczne w zarządzaniu finansami przedsiębiorstwa redakcja naukowa Elżbieta Wrońska-Bukalska Celem podręcznika jest przekazanie wiedzy z zakresu finansów przedsiębiorstwa z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji a ustawa Prawo własności przemysłowej. Różnice procesowe. Szkic problematyki

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji a ustawa Prawo własności przemysłowej. Różnice procesowe. Szkic problematyki Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji a ustawa Prawo własności przemysłowej Różnice procesowe. Szkic problematyki Zasady ochrony Ustawa Prawo własności przemysłowej chroni prawa podmiotowe, niezależnie

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnie energetyczne

Spółdzielnie energetyczne Spółdzielnie energetyczne Spółdzielnie energetyczne krok w stronę zielonej demokracji [dropcap] [/dropcap]niemiecka transformacja energetyczna oznacza nie tylko zmiany technologiczne i gospodarcze. Przemianie

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO

Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO Gminazjum 67 maj 2014 Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO 1. Jakie możliwości daje nam 3Rewolucja Przemysłowa? 2. Jaka jest rola sieci społecznościowych? 3. Jak to robią inni? 4. Jaki jest

Bardziej szczegółowo

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoty trend Wszystko o rynku złota Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoto w dzisiejszych czasach jest popularnym środkiem inwestycyjnym. Uważa się przy tym, że inwestowanie w kruszec (poprzez fundusze,

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Praca u podstaw, czyli liberalizacja polskiego rynku energii

Praca u podstaw, czyli liberalizacja polskiego rynku energii Praca u podstaw, czyli liberalizacja polskiego rynku energii Autor: Zofia Janiszewska (dodatek do Rzeczposolitej z dnia 20.12.2005 przygotowany przez URE) Nadanie uprawnień - na dobry początek Zasada TPA

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Marzec 2015 2 Ustawa OZE Cel uchwalenia ustawy o odnawialnych źródłach energii 1. Celem

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r.

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Polski rynek gazu - cechy. Jak dotąd większość polskiego rynku gazu objęta jest regulacją, prawie wszyscy

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZA NA PRAKTYCZNE WARSZTATY

ZAPRASZA NA PRAKTYCZNE WARSZTATY ZAPRASZA NA PRAKTYCZNE WARSZTATY UMOWY W ENERGETYCE Termin: 29-30 marca 2011 Miejsce: Centrum Szkolenia Gazownictwa, ul. Kasprzaka 25, Warszawa www.onpromotion.pl GRUPA DOCELOWA WARSZTATÓW: Warsztaty są

Bardziej szczegółowo

Jak ustalać cele dla poziomu braków w procesach produkcyjnych?

Jak ustalać cele dla poziomu braków w procesach produkcyjnych? Jak ustalać cele dla poziomu braków w procesach produkcyjnych? Wydanie 1 Zbigniew Huber Maj 2006 Artykuł dostępny na stronie autora: http://wwwhuberpl Copyright by Zbigniew Huber Strona 1 z 6 W każdym

Bardziej szczegółowo

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska.

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Czy Pana zdaniem polskie spółki powinny się obawiać wrogich przejęć w najbliższym czasie? Uważam,

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Informacja o wyniku kontroli doraźnej w zakresie legalności wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki

Informacja o wyniku kontroli doraźnej w zakresie legalności wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki Warszawa, 2015 r. UZP/DKD/WKZ/421/51( KNZ/24/15 dot. KZ/162/14 )/15/GK Informacja o wyniku kontroli doraźnej w zakresie legalności wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki Określenie postępowania o udzielenie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady nadzoru Rynku Towarów Giełdowych Towarowej Giełdy Energii S.A.

Szczegółowe zasady nadzoru Rynku Towarów Giełdowych Towarowej Giełdy Energii S.A. Szczegółowe zasady nadzoru Rynku Towarów Giełdowych Towarowej Giełdy Energii S.A. Zatwierdzone Uchwałą Zarządu Nr 151/34/14 z dnia 17 czerwca 2014 r. wchodzi w życie z dniem 7 lipca 2014 r str. 1 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ INWESTYCYJNY POLSKIEGO SEKTORA FINANSOWEGO

POTENCJAŁ INWESTYCYJNY POLSKIEGO SEKTORA FINANSOWEGO POTENCJAŁ INWESTYCYJNY POLSKIEGO SEKTORA FINANSOWEGO Krzysztof Pietraszkiewicz - Prezes Związku Banków Polskich Warszawa, 31 marca 2010 r. PLAN WYSTĄPIENIA Potencjałpolskich banków Wyzwania związane z

Bardziej szczegółowo

MICHAŁ G. WOŹNIAK GOSPODARKA POLSKI 1 9 9 0-2 0 1 1 TRANSFORMACJA MODERNIZACJA DROGA DO SPÓJNOŚCI SPOŁECZNO-EKONOMICZNEJ

MICHAŁ G. WOŹNIAK GOSPODARKA POLSKI 1 9 9 0-2 0 1 1 TRANSFORMACJA MODERNIZACJA DROGA DO SPÓJNOŚCI SPOŁECZNO-EKONOMICZNEJ MICHAŁ G. WOŹNIAK GOSPODARKA POLSKI 1 9 9 0-2 0 1 1 TRANSFORMACJA MODERNIZACJA DROGA DO SPÓJNOŚCI SPOŁECZNO-EKONOMICZNEJ & WYDAWNICTWO NAUKOWE PWN WARSZAWA 201 2 Wprowadzenie 9 ROZDZIAŁ 1. Kryteria oceny

Bardziej szczegółowo

PORÓWNYWARKA CEN ENERGII ELEKTRYCZNEJ ZOBACZ ILE MOŻESZ ZAOSZCZĘDZIĆ

PORÓWNYWARKA CEN ENERGII ELEKTRYCZNEJ ZOBACZ ILE MOŻESZ ZAOSZCZĘDZIĆ PORÓWNYWARKA CEN ENERGII ELEKTRYCZNEJ ZOBACZ ILE MOŻESZ ZAOSZCZĘDZIĆ PORÓWNYWARKA JAK OBNIŻYĆ RACHUNKI za energię elektryczną? Wybór sprzedawcy prądu jest Twoim prawem! Od 2007 roku możesz swobodnie wybierać

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo Oikos dom Nomos prawo Ekonomia zasady prowadzenia gospodarstwa domowego EKONOMIA jest nauką o tym, jak jednostki i całe społeczeństwa decydują o wykorzystaniu rzadkich zasobów które mogą mieć także inne,

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ B 365304

ASPEKTY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ B 365304 ASPEKTY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ B 365304 Spis treści Podziękowania. 9 Wstęp 11 Rozdział pierwszy Teoria regulacji a regulacja rynku finansowego n Wprowadzenie 17 1. Regulacja

Bardziej szczegółowo

Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości

Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 27.09.2012 r. ZAKRES PREZENTACJI 1. Wprowadzenie - wybrane

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Raport: Co wiemy o alternatywnych inwestycjach?

Raport: Co wiemy o alternatywnych inwestycjach? Inwestycje alternatywne w Polsce do niedawna nie były szczególnie popularne, a wiedza na ich temat była znikoma. Jednak od paru lat ta sytuacja się zmienia, a nasze portfele inwestycyjne coraz częściej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

BANKOWE FINANSOWANIE INWESTYCJI ENERGETYCZNYCH

BANKOWE FINANSOWANIE INWESTYCJI ENERGETYCZNYCH Michał Surowski BANKOWE FINANSOWANIE INWESTYCJI ENERGETYCZNYCH Warszawa, marzec 2010 Czy finansować sektor energetyczny? Sektor strategiczny Rynek wzrostowy Konwergencja rynków paliw i energii Aktywa kredytowe

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI NA PYTANIA DO SIWZ

ODPOWIEDZI NA PYTANIA DO SIWZ Warszawa, dnia 21 sierpnia 2014 r. ODPOWIEDZI NA PYTANIA DO SIWZ Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Udzielenie kredytu inwestycyjnego,

Bardziej szczegółowo

Otwarte zasoby a gospodarka wolnorynkowa

Otwarte zasoby a gospodarka wolnorynkowa Otwarte zasoby a gospodarka wolnorynkowa Wojciech Cellary Katedra Technologii Informacyjnych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Mansfelda 4, 60-854 Poznań cellary@kti.ue.poznan.pl www.kti.ue.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ.

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. Wykład 4 Konkurencja doskonała i monopol 1 MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. EFEKTYWNOŚĆ RYNKU. MONOPOL CZYSTY. KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA. 1. MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ W modelu konkurencji doskonałej

Bardziej szczegółowo

Program ten przewiduje dopasowanie kluczowych elementów biznesu do zaistniałej sytuacji.

Program ten przewiduje dopasowanie kluczowych elementów biznesu do zaistniałej sytuacji. PROGRAMY 1. Program GROWTH- Stabilny i bezpieczny rozwój W wielu przypadkach zbyt dynamiczny wzrost firm jest dla nich dużym zagrożeniem. W kontekście małych i średnich firm, których obroty osiągają znaczne

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Kierując się dobrem ogółu jakim jest zagwarantowanie równego dla wszystkich obywateli prawa do ochrony zdrowia stanowiącego zarazem sprawę o szczególnym znaczeniu dla Państwa jako

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Może inny podtytuł? Wszystkie prawa zastrzeżone Racjonalne i świadome podejmowanie decyzji zarządczych, lepsze zarządzanie i wykorzystanie zasobów przedsiębiorstwa, zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Krytyka współczesnych koncepcji polityki społecznej

Krytyka współczesnych koncepcji polityki społecznej Krytyka współczesnych koncepcji polityki społecznej Dr hab. Ryszard Szarfenberg Uniwersytet Warszawski Instytut Polityki Społecznej Pracownia Pomocy i Integracji Społecznej XXXIII Konferencja Polityków

Bardziej szczegółowo

adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań)

adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań) adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań) Konferencja Rynek energii w Polsce BIG BANG roku 2010 13 kwietnia 2011, Warszawa Obowiązek publicznego obrotu energią elektryczną w nowelizacji ustawy Prawo energetyczne

Bardziej szczegółowo

Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku

Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku Departament Promowania Konkurencji Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku Warszawa, 18 października 2007 r. Adres: ul. Chłodna 64, 00-872 Warszawa e mail: dpk@ure.gov.pl tel. (+48 22) 661 62 33, fax (+48

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 8 maja 2014 r. Początki giełdy przodek współczesnych giełd to rynek (jarmark,

Bardziej szczegółowo

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania SPIS TREŚCI 1. Czym jest prawo gospodarcze i jakie jest jego miejsce w systemie prawa polskiego?... 15 2. Wyjaśnij istotę źródeł prawa gospodarczego.... 16 3. Wskaż i omów podstawowe zasady prawa gospodarczego....

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Proces Boloński. Dostosowywanie edukacji do wymogów kapitału

Proces Boloński. Dostosowywanie edukacji do wymogów kapitału Proces Boloński Dostosowywanie edukacji do wymogów kapitału Założenia procesu Proces Boloński polega na szeregu reform narzuconych uniwersytetom w dziedzinie finansowania, zarządzania i programów nauczania.

Bardziej szczegółowo

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji.

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Seminarium "Bezpieczna Chemia Warszawa, 5 listopada 2014 roku Pan Zbigniew Szpak, Prezes KAPE S.A.

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców Sprawy organizacyjne Literatura B. Żurawik, W. Żurawik: Marketing usług finansowych, PWN, Warszawa, 2001 M. Pluta-Olearnik: Marketing usług bankowych, PWE, Warszawa, 2001 Marketing na rynku usług finansowych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 5 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna UniCredit CAIB Poland S.A. ( Domu Maklerskiego )

Polityka informacyjna UniCredit CAIB Poland S.A. ( Domu Maklerskiego ) Polityka informacyjna UniCredit CAIB Poland S.A. ( Domu Maklerskiego ) I. Preambuła 1. Dom Maklerski wprowadza niniejszą Politykę Informacyjną w celu wypełnienia obowiązków określonych w Rozporządzeniu

Bardziej szczegółowo

TRANSAKCJE ARBITRAŻOWE PODSTAWY TEORETYCZNE cz. 1

TRANSAKCJE ARBITRAŻOWE PODSTAWY TEORETYCZNE cz. 1 TRANSAKCJE ARBITRAŻOWE PODSTAWY TEORETYCZNE cz. 1 Podstawowym pojęciem dotyczącym transakcji arbitrażowych jest wartość teoretyczna kontraktu FV. Na powyższym diagramie przedstawiono wykres oraz wzór,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młynek do pomnażania pieniędzy: Akcje na giełdzie

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młynek do pomnażania pieniędzy: Akcje na giełdzie Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Uniwersytet Szczeciński 20 maja 2015 r. Młynek do pomnażania pieniędzy: Akcje na giełdzie dr Dominika Kordela Plan spotkania Giełda papierów wartościowych Akcje Notowania

Bardziej szczegółowo

Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących. efektywności energetycznej

Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących. efektywności energetycznej Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących poprawie efektywności energetycznej Marek Zaborowski i Arkadiusz Węglarz KAPE S.A. Czym jest ESCO ESCO energy service company,

Bardziej szczegółowo

2011-11-25. Jego rezultatem są wybory strategiczne i programy działań zmierzających do zapewnienia realizacji tych wyborów.

2011-11-25. Jego rezultatem są wybory strategiczne i programy działań zmierzających do zapewnienia realizacji tych wyborów. 2011-11-25 Planowanie działalności - istota Planowanie działalności stowarzyszenia jest sformalizowanym procesem podejmowania decyzji, w którym wypracowuje się pożądany obraz przyszłego stanu organizacji

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych (rok akademicki 2013/2014) Wybór promotorów prac licencjackich i magisterskich na kierunku Finanse i rachunkowość

Wydział Nauk Ekonomicznych (rok akademicki 2013/2014) Wybór promotorów prac licencjackich i magisterskich na kierunku Finanse i rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych (rok akademicki 2013/2014) Wybór promotorów prac licencjackich i magisterskich na kierunku Finanse i rachunkowość Katedry zasilające tzw. minimum kadrowe dla kierunku Finanse

Bardziej szczegółowo