Skóry zwierząt futerkowych stąd nazwa chorwackiej waluty kuna. Nawet po wprowadzeniu pieniądza w Wielkopolsce i Małopolsce płacono głowami wiewiórek

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Skóry zwierząt futerkowych stąd nazwa chorwackiej waluty kuna. Nawet po wprowadzeniu pieniądza w Wielkopolsce i Małopolsce płacono głowami wiewiórek"

Transkrypt

1 Pierwsze banknoty pojawiły się w Chinach w XVI wieku. W Europie od średniowiecza stosowano weksel, poprzednik bankotu. Słowo banknot pochodzi od włoskiego słowa banka lub łacińskiego bankus, oznaczającego stół, ławę do wymiany pieniędzy. Na początku banknoty były bonami skarbowymi, które w razie potrzeby wymieniano na monety kruszcowe. Takie depozyty pozwalały nie martwić się o ciężkość pieniędzy czy napady zbójców. Jednak banki często emitowały więcej bonów skarbowych niż posiadały monet. Wtedy zabroniono wszystkim bankom, z wyjątkiem jednego, drukować banknoty. Ten bank nazywamy do dziś bankiem centralnym. Jednak problem zbyt dużej ilości banknotów nadal nie znikał. Dlatego postanowiono, że banknotów nie będzie trzeba wymieniać na monety, tylko zostaną one prawnym środkiem płatniczym. Pieniądze w dużej mierze kształtują historię, ułatwiają życie codzienne. Osiadły tryb życia spowodował rosnące zapotrzebowanie na towary i usługi. Ludzie oddawali swoim przywódcom skóry i zbędne pożywienie. Za pożądane artykuły należało zapłacić. Wymiana towarowa odbywała się między plemionami koczowniczymi, a ludnością prowadzącą osiadły tryb życia. Początkowo wymieniano towar za towar. Wymieniano zazwyczaj artykuły pierwszej potrzeby: bydło za zboże, skóry za narzędzia lub broń za żywność. Nasi przodkowie szybko doszli do wniosku, że towarów, które można sprzedać jesienią może zabraknąć wiosną. W związku z tym zaczęto pewne towary traktować jako odpowiedniki dzisiejszego pieniądza nazywanym,,płacidłem. Płacidła charakterystyczne były dla okresu handlu wymiennego, traktowane były jako pieniądz pierwotny. Naukowcy wymieniają 150

2 rodzajów płacideł. Przykłady płacideł: W Lacjum (kolebce starożytnego Rzymu) płacidłem było bydło (łacińskie słowo pecus oznacza bydło, stąd pochodzi słowo petunia czyli pieniądze). Także Słowianie posługiwali się w rozliczeniach handlowych bydłem rogatym. Skóry zwierząt futerkowych stąd nazwa chorwackiej waluty kuna Gródki soli, otrzymywane dzięki odparowaniu solanki Nawet po wprowadzeniu pieniądza w Wielkopolsce i Małopolsce płacono głowami wiewiórek Sztabki soli sygnowane pieczęcią cesarską w Chinach Konie u koczowniczych ludów Azji Scytów i Awarów Obole, czyli druty żelazne w starożytnej Grecji Tytoń w pierwszych latach uzyskania niepodległości w Stanach Zjednoczonych W latach kryzysu PRL-u wartościowe towary: kawa, czekolada, markowy alkohol, ale także pończochy czy rajstopy Kruszce i kamienie szlachetne stały się pierwowzorem pieniądza, praktycznie nie ulegały one zniszczeniom. Nasi przodkowie doszli do wniosku, że idealną rolę środka płatniczego może odgrywać złoto i srebro. Wprowadzenie pieniądza kruszcowego wiązało się z trudnościami. Za każdym razem należało zważyć odpowiednią ilość złota lub srebra, jako należność za towar.

3 Pierwsze pieniądze metalowe powstały w VII wieku przed naszą erą w Lidii. Były wykonane ze złota, a kształtem przypominały spłaszczoną fasolę ze znakiem świątyni. Na pierwszych monetach nie przedstawiano wizerunków władców, zatem prawo wyrabiania monet mieli kupcy i świątynie. Na monetach można zobaczyć pietruszkę lub seler (na Sycylii), pszczoły (Efez), boginię Atenę (Ateny). Jako pierwszy swoją podobiznę umieścił na monecie Aleksander Wielki. W państwach położonych nad Morzem Śródziemnym używano różnych metali do wyrobu monet, np. w Sparcie posługiwano się monetami spiżowymi, brązowymi lub żelaznymi. W czasach chrześcijańskich wielokrotnie klasztory wyrabiały własne monety. Działo się tak w prowincjach władanych przez biskupów lub tam gdzie za zgodą władcy panującego duchowni zajmowali się wyrabianiem pieniędzy. Najczęstszą przyczyną powstawania pieniądza papierowego było gromadzenie przez władców oszczędności. Działo się to głównie ze względu na wygodę i bezpieczeństwo kupców. Najstarszym znanym pieniądzem papierowym jest chiński banknot powstały w 119 roku przed naszą erą. Także Mongołowie posługiwali się papierowymi pieniędzmi, które produkowali z kory drzew morwowych. Pieniądze znakowali pieczęcią Wielkiego Chana oraz pieczęciami i podpisami urzędników. Najstarsze europejskie banknoty ukazały się w 1665 roku w Szwecji jako kwity depozytowe pod zastaw srebra. Pojawienie się pieniędzy papierowych wiązało się często z trudnościami gospodarczymi kraju. Tak stało się w Rosji za czasów Katarzyny II około 1769 roku oraz w Anglii około 1797 roku. Z tego powodu także w Polsce pojawiły się jedne z najstarszych w Europie pieniędzy papierowych bilety skarbowe, które wprowadzono w związku z potrzebami Powstania Kościuszkowskiego w 1794 roku. Powstały wówczas kantory, w których można było swobodnie wymieniać bilety na monety i wysokie nominały na niskie. Wyemitowano wówczas 7,7 mln złotych w biletach.

4 Kolejnymi polskimi banknotami były wprowadzone w okresie Księstwa Warszawskiego talary. Banknoty te miały nominały: 1, 2 i 5 talarów. Następnie w 1828 roku powstały w Warszawie, z inicjatywy ówczesnego ministra skarbu Królestwa Polskiego Ksawerego Druckiego-Lubeckiego, Bank Polski wyemitował złote polskie. Stało się to jeszcze przed wybuchem Powstania Listopadowego. W czasie powstania Bank wyemitował jednozłotowy banknot powstańczy z godłem Polski i Litwy. Z powodu tego godła władze rosyjskie nie uznały ważności banknotu po upadku Powstania. Złote były emitowane przez Bank Polski do 1841 roku, kiedy zaborca wprowadził w Królestwie Polskim ruble. Emitowane banknoty miały napisy w języku polskim i rosyjskim. Kolejnym polskim banknotem była marka polska, emitowana przez Polską Krajową Kasę Pożyczkową powstałą w 1917 roku. Pieniądze te były emitowane także po pełnym odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. W lutym 1919 roku Sejm przyjął ustawę stwierdzającą, że przyszła polska instytucja emisyjna będzie nosiła nazwę Bank Polski i będzie emitował złote. W związku z tym zamówiono druk takich banknotów w Szwajcarii, jednak do obiegu weszły one dopiero w 1924 roku, po reformach Władysława Grabskiego. Widnieje jednak na nich data 1919 rok.

5 W czasie II wojny światowej Bank Polski, który wraz z zapasami złota ewakuowano na Zachód, przygotował emisję banknotów, które miały wejść do obiegu w Polsce po wojnie. W Generalnym Gubernatorstwie Niemcy utworzyli Bank Emisyjny, na czele którego stanął Feliks Młynarski. Bank ten emitował złote, zwane "krakowskimi" lub "młynarkami". W 1944 roku komunistyczne władze wprowadziły na terenach wyzwolonych banknoty Narodowego Banku Polskiego, mimo, że oficjalnie bank taki nie istniał. Banknoty przygotowane przez Bank Polski na emigracji po jego powrocie do kraju oddano na przemiał. W 1950 roku po wymianie pieniędzy wprowadzono do obiegu banknoty z wizerunkami "ludzi pracy". Od połowy lat 70-tych wymieniano je stopniowo na banknoty z wizerunkami wybitnych postaci z historii Polski.

6 W wyniku denominacji w 1995 roku do obiegu weszły banknoty z serii "królewskiej", które obowiązują do dziś.

Przeszłość pieniądza

Przeszłość pieniądza Pieniądz Przeszłość pieniądza Pierwsze banknoty pojawiły się w Chinach w XVI wieku. W Europie od średniowiecza stosowano weksel, poprzednik bankotu. Słowo banknot pochodzi od włoskiego słowa banka lub

Bardziej szczegółowo

Pieniądze nie od zawsze pochodziły z bankomatów. Mają długą historię i rozwijały się przez wiele tysięcy lat. Wraz z rozwojem społeczeństwa, powstała

Pieniądze nie od zawsze pochodziły z bankomatów. Mają długą historię i rozwijały się przez wiele tysięcy lat. Wraz z rozwojem społeczeństwa, powstała Pieniądze nie od zawsze pochodziły z bankomatów. Mają długą historię i rozwijały się przez wiele tysięcy lat. Wraz z rozwojem społeczeństwa, powstała potrzeba bardziej zaawansowanych rodzajów pieniędzy,

Bardziej szczegółowo

PIENIADZ WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO P R O J E K T R E A L I Z O W A N Y Z N B P W R A M A C H E D U K A C J I E K O N O M I C Z N E J

PIENIADZ WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO P R O J E K T R E A L I Z O W A N Y Z N B P W R A M A C H E D U K A C J I E K O N O M I C Z N E J PIENIADZ WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO P R O J E K T R E A L I Z O W A N Y Z N B P W R A M A C H E D U K A C J I E K O N O M I C Z N E J WPROWADZENIE Naszym pierwszym zadaniem było zbadanie historii pieniądza

Bardziej szczegółowo

Złoty Polski po I Wojnie Światowej.

Złoty Polski po I Wojnie Światowej. Złoty (skrót zł, lub aktualny kod ISO 4217 PLN), to podstawowa jednostka monetarna w Polsce, która dzieli się na 100 groszy. Nazwę polskiej jednostki monetarnej wprowadzono w 1919 roku, parytet złota określono

Bardziej szczegółowo

Rola banku w gospodarce Po co potrzebne są banki? Katarzyna Szarkowska-Ludew

Rola banku w gospodarce Po co potrzebne są banki? Katarzyna Szarkowska-Ludew Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola banku w gospodarce Po co potrzebne są banki? Katarzyna Szarkowska-Ludew Uniwersytet w Białymstoku 5 grudnia 2013 r. O czym będziemy rozmawiać? 1.Jak powstały banki?

Bardziej szczegółowo

Czy potrafimy żyć bez pieniędzy. Autor: Małgorzata Zagórska

Czy potrafimy żyć bez pieniędzy. Autor: Małgorzata Zagórska Czy potrafimy żyć bez pieniędzy Autor: Małgorzata Zagórska Skrócony opis lekcji Celem głównym jest zaprezentowanie uczniom funkcji pieniądza, w gospodarce oraz dawnych i współczesnych jego form. Zajęcia

Bardziej szczegółowo

O OSZCZĘDZANIU. O ważnej roli pieniądza w życiu człowieka. Klasa IV VI Zajęcia 1 MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI

O OSZCZĘDZANIU. O ważnej roli pieniądza w życiu człowieka. Klasa IV VI Zajęcia 1 MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI O OSZCZĘDZANIU MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI Klasa IV VI Zajęcia 1 O ważnej roli pieniądza w życiu człowieka. ZAJĘCIA 1: O ważnej roli pieniądza w życiu człowieka. Grupa wiekowa: klasy IV VI, szkoła podstawowa

Bardziej szczegółowo

Czyli od barteru, po karty płatnicze

Czyli od barteru, po karty płatnicze Czyli od barteru, po karty płatnicze Czym jest pieniądz? Pieniądz, jest to niewielki przedmiot, który w wyniku ogólnej zgody jest uznawany jako środek wymiany gospodarczej, są w nim wyrażone ceny i wartości

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel Dr Grzegorz Wojtkowiak Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 6 listopada 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Pieniądze

Bardziej szczegółowo

CZY WARTO TRZYMAĆ PIENIĄDZE W SKARPECIE? Finanse i życie codzienne

CZY WARTO TRZYMAĆ PIENIĄDZE W SKARPECIE? Finanse i życie codzienne CZY WARTO TRZYMAĆ PIENIĄDZE W SKARPECIE? Finanse i życie codzienne HISTORIA PIENIĄDZA W prehistorii ludzie nie używali pieniędzy, ponieważ ich nie potrzebowali. Wraz z upływem czasu pojawił się pieniądz

Bardziej szczegółowo

Gospodarka naturalna Wymiana barterowa Pieniądz towarowy Pieniądz symboliczny

Gospodarka naturalna Wymiana barterowa Pieniądz towarowy Pieniądz symboliczny Gospodarka naturalna Wymiana barterowa Pieniądz towarowy Pieniądz symboliczny Pieniądz to powszechnie akceptowany na danym terytorium środek wymiany. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel dr Monika Pettersen-Sobczyk Uniwersytet Szczeciński 3 grudnia 2015 r. Temat: Walutowa Wieża Babel 1) Czy potrzebujemy własnej waluty? 2) Czy ma sens

Bardziej szczegółowo

Czym zajmuje się NBP poza polityką pieniężną? Julia Szymczak Hanna Urbanowicz

Czym zajmuje się NBP poza polityką pieniężną? Julia Szymczak Hanna Urbanowicz Czym zajmuje się NBP poza polityką pieniężną? Julia Szymczak Hanna Urbanowicz 1 2 Struktura organizacyjna NBP Art. 6. Organami NBP są: 1) Prezes NBP; 2) Rada Polityki Pieniężnej; 3) Zarząd NBP. Źródło:

Bardziej szczegółowo

MÓJ UDZIAŁ W ŻYCIU GOSPODARCZYM POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014

MÓJ UDZIAŁ W ŻYCIU GOSPODARCZYM POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 MÓJ UDZIAŁ W ŻYCIU GOSPODARCZYM POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 Pieniądz to powszechnie akceptowany środek wymiany towarów i usług oraz miernik ich wartości. PIENIĄDZ HISTORIA PIENIĄDZA W

Bardziej szczegółowo

opracowała Irena Herba POJĘCIE I FUNKCJE FINANSÓW

opracowała Irena Herba POJĘCIE I FUNKCJE FINANSÓW opracowała Irena Herba POJĘCIE I FUNKCJE FINANSÓW Finanse to inaczej zasoby pieniężne - potocznie Gospodarka rynkowa jako gospodarka pieniężna realizuje wszelkie procesy gospodarcze za pośrednictwem pieniądza.

Bardziej szczegółowo

HISTORIA BANKOWOŚCI CENTRALNEJ W POLSCE W LATACH 1828 1945

HISTORIA BANKOWOŚCI CENTRALNEJ W POLSCE W LATACH 1828 1945 Dominika Babicz Uniwersytet Łódzki HISTORIA BANKOWOŚCI CENTRALNEJ W POLSCE W LATACH 1828 1945 Bank Centralny jest jedną z najważniejszych instytucji w gospodarce państwa, odpowiada za stabilność narodowego

Bardziej szczegółowo

Pieniądz wczoraj, dziś i jutro...

Pieniądz wczoraj, dziś i jutro... Pieniądz wczoraj, dziś i jutro... W Gimnazjum nr 2 opiekunami projektu są Panie: Dorota Zagórska Anna Mazur Monika Jasińska Dominika Woskowicz Magdalena Kita Spotkania dotyczące realizacji poszczególnych

Bardziej szczegółowo

KEVIN SAM W BANKU SGB PIENIĄDZ XXI WIEKU

KEVIN SAM W BANKU SGB PIENIĄDZ XXI WIEKU KEVIN SAM W BANKU SGB PIENIĄDZ XXI WIEKU PROJEKT DOTYCZĄCY PODNIESIENIA POZIOMU BEZPIECZEŃSTWA PRZY KORZYSTANIU Z NOWOCZESNYCH USŁUG BANKOWYCH INFORMACJE O SAMYM PROJEKCIE KEVIN SAM W DOMU Znacie ten film?

Bardziej szczegółowo

W Polsce obowiązującą walutą jest 1 zł, który dzieli się na 100 groszy. Monety

W Polsce obowiązującą walutą jest 1 zł, który dzieli się na 100 groszy. Monety Historia pieniądze: Polska, od 1823 roku 1 1. Wstęp W Polsce obowiązującą walutą jest 1 zł, który dzieli się na 100 groszy. 2. Monety 2.1. Monety Królestwo Polskie Monety Moneta 1 Rok 1823. Moneta o nominale

Bardziej szczegółowo

USTROJOWA POZYCJA BANKU CENTRALNEGO W POLSCE AGNIESZKA MIKOS

USTROJOWA POZYCJA BANKU CENTRALNEGO W POLSCE AGNIESZKA MIKOS USTROJOWA POZYCJA BANKU CENTRALNEGO W POLSCE AGNIESZKA MIKOS WYDAWNICTWO C.H. BECK WARSZAWA 2006 Wprowadzenie IX Wykaz skrótów Literatura XIII Akty prawne *. XXIX Orzecznictwo Inne źródła XV XXXV XXXVII

Bardziej szczegółowo

Trwa wymiana banknotów i monet

Trwa wymiana banknotów i monet Trwa wymiana banknotów i monet SPRAWDŹ SWOJE PIENIĄDZE! S V E R I G E S R I K S B A N K Szwedzkie banknoty i monety Trwa wymiana banknotów i monet W roku 2015 Riksbank rozpoczął wydawanie nowych banknotów

Bardziej szczegółowo

koordynator: nauczyciele wspomagający: mgr Jadwiga Greszta mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka

koordynator: nauczyciele wspomagający: mgr Jadwiga Greszta mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka koordynator: mgr Jadwiga Greszta nauczyciele wspomagający: mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka Opracowanie słownictwa dotyczącego bankowości i finansów. Od Grosika do Złotówki rozwiązywanie łamigłówek

Bardziej szczegółowo

Pieniądz w gospodarce. Wiedza o gospodarce

Pieniądz w gospodarce. Wiedza o gospodarce Pieniądz w gospodarce Wiedza o gospodarce 2013 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Pieniądz... 4 3. Instytucje finansowe... 4 4. Zadanie banków komercyjnych.... 5 5. Formy pieniądza... 6 6. Czy istnieje zależność

Bardziej szczegółowo

Historia niepodległości zapisana w polskich środkach płatniczych

Historia niepodległości zapisana w polskich środkach płatniczych Historia niepodległości zapisana w polskich środkach płatniczych 11 listopada 1918r we Francji podpisano zawieszenie broni będące kapitulacją Niemiec i kończące I Wojnę Światową. Po tym fakcie w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje na temat NBP:

Podstawowe informacje na temat NBP: Działalność NBP Podstawowe informacje na temat NBP: Co to jest NBP? Narodowy Bank Polski jest to bank centralny Rzeczypospolitej Polskiej. Prezes Adam Glapiński (od 21 czerwca 2016r.). Rok założenia 1945

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy ekonomicznej

Konkurs wiedzy ekonomicznej POZIOMO: 1. zdolność pieniądza do przechowywania wartości 2. pośrednik giełdowy 3. stan rachunku lub konta 4. punkt wymiany walut 5. waluta zjednoczonej Europy 6. spadek cen kursu papierów wartościowych

Bardziej szczegółowo

Banknot z marszałkiem Józefem Piłsudskim do kupienia w siedzibie NBP w Białymstoku

Banknot z marszałkiem Józefem Piłsudskim do kupienia w siedzibie NBP w Białymstoku Banknot z marszałkiem Józefem Piłsudskim do kupienia w siedzibie NBP w Białymstoku W związku ze zbliżającym się Narodowym Świętem Niepodległości Narodowy Bank Polski przypomina wyjątkowy banknot, którym

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka wybranych banków centralnych. Edyta Kukieła Monika Maćkowiak

Charakterystyka wybranych banków centralnych. Edyta Kukieła Monika Maćkowiak Charakterystyka wybranych banków centralnych Edyta Kukieła Monika Maćkowiak Charakterystyka wybranych banków centralnych Niemcy Grecja Japonia Wielka Brytania Niemcy- Niemiecki Bank Federalny (DBB- Deutsche

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna MAKROEKONOMIA Blok IV Pieniądz i polityka monetarna Krótka historia pieniądza 1. Ekwiwalent towary powszechnie uważane przez daną społeczność za najbardziej przydatne (pecunia pecus). 2. Płacidła z reguły

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia Polityka monetarna Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin Pieniądz i jego funkcje Pieniądz powszechny ekwiwalent towarów i usług. Kategoria ekonomiczna, w której możemy wyrazić wartość wszelkich towarów i usług.

Bardziej szczegółowo

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett Złoto i srebro we współczesnym portfelu inwestycyjnym Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, zakurzoną Ryzyko bierze szybę, się niż z przez niewiedzy czysto o umytą tym co szybę robisz przednią

Bardziej szczegółowo

18. Zasady działania banków zapewniające bezpieczeństwo wkładów określa:

18. Zasady działania banków zapewniające bezpieczeństwo wkładów określa: 1. Bank może przyjmować wpłaty zamknięte od klientów, którzy: a) są bankowi dobrze znani b) wpłacają systematycznie duże kwoty c) mają podpisaną specjalną umowę d) mają rachunek w innym banku 3. Kredyt

Bardziej szczegółowo

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Gospodarka światowa Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Etapy w analizie Lata 1918-1924 Lata 1924-1929 Lata

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna państwa

Polityka monetarna państwa Polityka monetarna państwa Definicja pieniądza To miara wartości dóbr i usług To ustawowy środek zwalniania od zobowiązań Typy pieniądza Pieniądz materialny: monety, banknoty, czeki, weksle, akcje, obligacje

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna. Prof. dr hab. Marian Górski

Polityka pieniężna. Prof. dr hab. Marian Górski Polityka pieniężna Prof. dr hab. Marian Górski Spis wykładów Wykład 1 Pieniądz pochodzenie i formy współczesnego pieniądza Wykład 2 Dwuszczeblowy sektor bankowy gospodarki rynkowej Wykład 3 Podaż pieniądza

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza Funkcje pieniądza Środek płatniczy (funkcja transakcyjna); Pośrednik wymiany (funkcja cyrkulacyjna); Środek przechowywania majątku (funkcja

Bardziej szczegółowo

1.Papier wartościowy będący potwierdzeniem bycia współwłaścicielem spółki akcyjnej to: a)obligacja b)akcja c)jednostka inwestycyjna d)płacidło

1.Papier wartościowy będący potwierdzeniem bycia współwłaścicielem spółki akcyjnej to: a)obligacja b)akcja c)jednostka inwestycyjna d)płacidło Imię i nazwisko (czytelnie).. Nazwa szkoły. Drogi Uczniu! Masz przed sobą test złożony z 30 pytań jednokrotnego wyboru. Oznacza to, że w każdym pytaniu poprawna jest tylko jedna odpowiedź. Zaznacz ją w

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr Załącznik nr 2 do Zapytania Ofertowego

UMOWA Nr Załącznik nr 2 do Zapytania Ofertowego Załącznik nr 2 do Zapytania Ofertowego UMOWA Nr.2015 W dniu. roku w Stalowej Woli pomiędzy: Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Stalowej Woli z siedzibą przy ul. Dmowskiego 1, 37-450 Stalowa Wola, NIP:

Bardziej szczegółowo

Bankowość. Pieniądz. Co to właściwie jest?

Bankowość. Pieniądz. Co to właściwie jest? Bankowość. Pieniądz. Co to właściwie jest? Czy wystarczy nam definicja, że bank to placówka, w której przechowujemy pieniądze, czyli nasz środek płatniczy? Okazuje się, że te dwie rzeczy mają bogatą przeszłość,

Bardziej szczegółowo

Powtórka przed egzaminem mapy

Powtórka przed egzaminem mapy Powtórka przed egzaminem mapy 1. Starożytność. a) Najstarsze starożytne cywilizacje. A Egipt, B Palestyna, Izrael, Jerozolima, C Mezopotamia, D Grecja b) Starożytna Grecja. A góra Olimp, B Ateny, C- Olimpia

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

Złoto. Korzystna inwestycja w bezpieczną przyszłość. Trwała forma kapitału. Niebanalny prezent

Złoto. Korzystna inwestycja w bezpieczną przyszłość. Trwała forma kapitału. Niebanalny prezent Złoto Korzystna inwestycja w bezpieczną przyszłość Jeśli szukasz zróżnicowanych form lokowania kapitału lub po prostu chcesz czuć wartość swoich pieniędzy, zainwestuj w złoto. Inwestycja w złoto od zarania

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5 Narodowy Bank Polski Wykład nr 5 NBP podstawy prawne NBP reguluje ustawa z dn.29.08.1997 roku o Narodowym Banku Polskim (Dz.U nr 140 z późn.zm). Cel działalności NBP Podstawowym celem działalności NBP

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej.

Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej. Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej. Wypełnia zadania określone w: Konstytucji RP; ustawie o Narodowym Banku Polskim; ustawie Prawo bankowe. NBP pełni trzy podstawowe

Bardziej szczegółowo

= 45 3, = GOTOWI NA EURO? LV L NASZ PIENIĄDZ. 1 stycznia Poznajemy banknoty i monety euro

= 45 3, = GOTOWI NA EURO? LV L NASZ PIENIĄDZ. 1 stycznia Poznajemy banknoty i monety euro Dzień stycznia 05 Poznajemy banknoty i monety euro = R LTL EU 80 45 NASZ PIENIĄDZ 70 EU 8 R 04 LV L GOTOWI NA EURO? 0., = SERIA EUROPA Nowe 5 0 x 6 mm Nowe 0 7 x 67 mm PIERWSZA SERIA 5 0 x 6 mm 0 7 x 67

Bardziej szczegółowo

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005.

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005. 1.. 2. Giełda Papierów Wartościowych Uczeń zna a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości pojęcie giełdy, papieru wartościowego, rodzaje rynków, rodzaje papierów wartościowych. Uczeń potrafi: wyjaśnić rolę giełdy,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ GH-H8

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ GH-H8 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ GH-H8 KWIECIEŃ 2016 Zadanie 1. (0 3) 2. Cywilizacje liskiego

Bardziej szczegółowo

Pieniądz w regulacjach prawnych. dr Jarosław Wierzbicki

Pieniądz w regulacjach prawnych. dr Jarosław Wierzbicki Pieniądz w regulacjach prawnych dr Jarosław Wierzbicki Pieniądz jako kategoria ekonomiczna Środek płatniczy; Miernik wartości; Środek tezauryzacji; Zainteresowanie władzy pieniądzem Uzasadnienia polityczne

Bardziej szczegółowo

HISTORIA - GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE

HISTORIA - GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE HISTORIA - GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA I PRAHISTORIA Czas w historii. Klasyfikacja źródeł historycznych. Pradzieje ludzkości. Ocena dopuszczająca: zna pojęcia źródło historyczne, era ; zlokalizuje

Bardziej szczegółowo

PIENIĄDZ FUNKCJE PIENIĄDZA WŁAŚCIWOŚCI FUNKCJE PIENIĄDZA RODZAJE PIENIĄDZA

PIENIĄDZ FUNKCJE PIENIĄDZA WŁAŚCIWOŚCI FUNKCJE PIENIĄDZA RODZAJE PIENIĄDZA PIENIĄDZ PIENIĄDZ I POLITYKA MONETARNA środek umożliwiający wymianę dóbr i usług, którego zdolność do zapłaty jest nieograniczona dobro najbardziej płynne, ma moc prawną zwalniania od zobowiązań, formy:

Bardziej szczegółowo

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami Tomasz Białowąs Wysoki dynamika wymiany handlowej 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Eksport całkowity UE Eksport UE do Chin Import całkowity UE Import

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko (czytelnie).. Nazwa szkoły.

Imię i nazwisko (czytelnie).. Nazwa szkoły. Imię i nazwisko (czytelnie).. Nazwa szkoły. Drogi Uczniu! Masz przed sobą test złożony z 30 pytań jednokrotnego wyboru. Oznacza to, że w każdym pytaniu poprawna jest tylko jedna odpowiedź. Zaznacz ją w

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO PRAWA FINANSÓW PUBLICZNYCH. Ćwiczenia nr 1

WPROWADZENIE DO PRAWA FINANSÓW PUBLICZNYCH. Ćwiczenia nr 1 WPROWADZENIE DO PRAWA FINANSÓW PUBLICZNYCH Ćwiczenia nr 1 Czym jest pieniądz? ogólnie ujmując, pieniądz to środek płatniczy przyjmowany w zamian za towary i usługi lub zwalniający od zobowiązań; wymyślenie

Bardziej szczegółowo

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do historii w klasie III A

Rozkład materiału do historii w klasie III A Rozkład materiału do historii w klasie III A 1. Rządy Jana III Sobieskiego. S 1. Źródła kryzysu monarchii polskiej w II połowie XVII wieku - przypomnienie materiału z kl. II 2. Elekcja Jana III Sobieskiego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy? Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 29 października 2015 r. Początki giełdy przodek współczesnych giełd to rynek (jarmark,

Bardziej szczegółowo

HISTORIA I WSPÓŁCZESNOŚĆ DŁUGOTERMINOWEGO KREDYTU HIPOTECZNEGO W POLSCE

HISTORIA I WSPÓŁCZESNOŚĆ DŁUGOTERMINOWEGO KREDYTU HIPOTECZNEGO W POLSCE ADAMPBETRASIK / Przy współpracy Andrzeja Laskowskiego HISTORIA I WSPÓŁCZESNOŚĆ DŁUGOTERMINOWEGO KREDYTU HIPOTECZNEGO W POLSCE TWIGGER WARSZAWA 2001 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów 9 Słowo wstępne 11 Wprowadzenie,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola banku w gospodarce Po co są potrzebne banki? dr Marek Szewczyk

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola banku w gospodarce Po co są potrzebne banki? dr Marek Szewczyk Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola banku w gospodarce Po co są potrzebne banki? dr Marek Szewczyk Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 6 listopada 2013 r. Bank, co to znaczy Słowo bank pochodzi

Bardziej szczegółowo

INIME na żywo. matematyka/ekonomia/kawa. kawiarnia Cudowne lata

INIME na żywo. matematyka/ekonomia/kawa. kawiarnia Cudowne lata INIME na żywo matematyka/ekonomia/kawa kawiarnia Cudowne lata Ewolucja wymiany walut Poznaj specyfikę polskiego rynku kantorów internetowych. Emil Policha i Marcin Mazgaj Kantory internetowe Produkt polski,

Bardziej szczegółowo

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko Małe olimpiady przedmiotowe Test z historii ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320)

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) Spis treści Do Czytelnika 5 Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) 1.1. Początki i rozwój państwa polskiego (do 1138). Rozbicie dzielnicowe i dążenia

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

karty z paskiem magnetycznym płatności zbliżeniowe karta wirtualna karty kredytowe karty debetowe

karty z paskiem magnetycznym płatności zbliżeniowe karta wirtualna karty kredytowe karty debetowe Wspólnie Wstęp Spis treści Co to jest plastikowy pieniądz?? Rodzaje kart Karta kredytowa a debetowa Trochę Historia Jakie zabezpieczenia posiada? Wady i zalety Podsumowanie Plastikowy pieniądz Słysząc

Bardziej szczegółowo

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Monety kolekcjonerskie SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wacław Ii Czeski SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Kryteria oceniania historia kl. I Ocena dopuszczająca. Poziom wymagań konieczny. - zna pojęcia źródło historyczne, era, zlokalizuje na

Bardziej szczegółowo

WIBOR Stawka referencyjna Polonia Stopa referencyjna Stopa depozytowa Stopa lombardowa

WIBOR Stawka referencyjna Polonia Stopa referencyjna Stopa depozytowa Stopa lombardowa WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate) - referencyjna wysokość oprocentowania kredytów na polskim rynku międzybankowym. Wyznaczana jest jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania podawanych

Bardziej szczegółowo

Złota Emerytura http://zlotaemerytura.blogspot.com

Złota Emerytura http://zlotaemerytura.blogspot.com Złota Emerytura http://zlotaemerytura.blogspot.com 1 Złota Emerytura W jakim wieku przejdziesz na emeryturę? Dzisiaj już nikt nie wie kiedy przejdziemy na emeryturę ani jakiej wielkości emeryturę dostaniemy.

Bardziej szczegółowo

Copyright BiznesTUBE Sp. z o. o.

Copyright BiznesTUBE Sp. z o. o. Kraków 2015 Copyright BiznesTUBE Sp. z o. o. Gdybym dostawała choć jeden złoty za każdym razem, kiedy ludzie kupują fałszywkę twierdząc, że to złoto; albo kiedy przepłacają dużo za dużo za złoto, byłabym

Bardziej szczegółowo

3.01 Rola pieniądza w gospodarce

3.01 Rola pieniądza w gospodarce Być przedsiębiorczym nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 3.01 Rola pieniądza w gospodarce Alina Kużdżał al. T. Rejtana 16c, 35-959

Bardziej szczegółowo

Moja złotówka 2 pułku łączności w Jarosławiu

Moja złotówka 2 pułku łączności w Jarosławiu Mieczysław Hucał MONETY ZASTĘPCZE W WOJSKU POLSKIM Artykuł ten powstał przez przypadek. Ma pośredni związek z łącznością wojskową i to związek przyziemny. Przypadkowo w moje ręce wpadła moneta Spółdzielni

Bardziej szczegółowo

Spotkanie nr 5 Bank centralny a inne banki

Spotkanie nr 5 Bank centralny a inne banki Scenariusz pilotażowy dla prowadzącego spotkanie O finansach w bibliotece Spotkanie nr 5 Bank centralny a inne banki styczeń 2014 Cele: przypomnienie wiadomości o banku centralnym, kursach walutowych oraz

Bardziej szczegółowo

Generali Dobrowolny Fundusz Emerytalny

Generali Dobrowolny Fundusz Emerytalny Generali Dobrowolny Fundusz Emerytalny Roczny raport o strukturze aktywów na dzień 31 grudnia 2015 r. Lp składnik aktywów Emitent wartość na dzień wyceny (PLN) udział w aktywach (%) 1. Obligacje, bony

Bardziej szczegółowo

Koniec autonomii walutowej. Królestwa Polskiego.

Koniec autonomii walutowej. Królestwa Polskiego. POLSKI PIENIĄDZ PRZEZ WIEKI Koniec autonomii walutowej Królestwa Polskiego Upadek powstania listopadowego miał istotne konsekwencje dla politycznych i gospodarczych losów Królestwa Polskiego. Car zawiesił

Bardziej szczegółowo

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Monety kolekcjonerskie SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Bolesław Chrobry SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowy system walutowy

Międzynarodowy system walutowy Międzynarodowy system walutowy Wykład 12 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, CE UW Copyright Gabriela Grotkowska 2 Wykład 12 Międzynarodowy system walutowy Przed systemem waluty złotej System waluty

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

500 złotych r.

500 złotych r. strona 1 500 złotych 28.02.1919 r. 500 złotych 28.02.1919 r. strona 1 1000 Marek Polskich 23.08.1919 1000 Marek Polskich 23.08.1919 Opis przedmiotu: Rozmiar banknotu - 215 x 135 mm. strona 1 5000 Marek

Bardziej szczegółowo

Indywidualny depozyt metali szlachetnych. prosta droga do bezpiecznego pomnażania majątku

Indywidualny depozyt metali szlachetnych. prosta droga do bezpiecznego pomnażania majątku Indywidualny depozyt metali szlachetnych prosta droga do bezpiecznego pomnażania majątku O NAS Krajowe Centrum Złota jest spółką zajmująca się handlem inwestycyjnymi metalami szlachetnymi wyłącznie z certyfikatem

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny KLUCZ ODPOWIEDZI K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny Zadanie 1. max. 7 p. Wiosna Ludów na ziemiach polskich Zaznacz w tabeli (wpisując w odpowiednią rubrykę literę ), czy poniższe

Bardziej szczegółowo

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego 1 Cel badania Rozpoznanie kierunków i skali zmian w strukturze kosztów

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

XX Mała Olimpiada Wiedzy Społeczno-Ekonomicznej Finał: 23 listopada 2016 r. Czas: 90 minut

XX Mała Olimpiada Wiedzy Społeczno-Ekonomicznej Finał: 23 listopada 2016 r. Czas: 90 minut XX Mała Olimpiada Wiedzy Społeczno-Ekonomicznej Finał: 23 listopada 2016 r. Czas: 90 minut...... Numer pieczęć Organizatora W pytaniach zamkniętych dopuszcza się tylko jedną poprawną odpowiedź. Prawidłową

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca inwestowania w złoto. Wojciech Mróz, CFA Licencjonowany doradca Inwestycyjny nr 219

Prezentacja dotycząca inwestowania w złoto. Wojciech Mróz, CFA Licencjonowany doradca Inwestycyjny nr 219 Prezentacja dotycząca inwestowania w złoto Wojciech Mróz, CFA Licencjonowany doradca Inwestycyjny nr 219 AGENDA SZKOLENIA CZĘŚĆ 1 O GRUPIE MENNICE KRAJOWE S.A. CZĘŚĆ 2 INFORMACJE O RYNKU ZŁOTA CZĘŚĆ 3

Bardziej szczegółowo

Informacja półroczna o strukturze aktywów Funduszu na dzień 30 czerwca 2015 roku

Informacja półroczna o strukturze aktywów Funduszu na dzień 30 czerwca 2015 roku Warszawa, dn. 8 lipca 2015 r. Aviva Powszechne Towarzystwo Emerytalne Aviva BZ WBK SA ul. Domaniewska 44 00-672 Warszawa Informacja półroczna o strukturze aktywów Funduszu na dzień 30 czerwca 2015 roku

Bardziej szczegółowo

Rozdział IX. PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Rozdział IX. PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Rozdział IX. PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY 9.1. Pojęcie i funkcje pieniądza Pieniądz z języka łacińskiego ( pecunia wywodzi się od słowa pecus ) co oznacza bydło 1. Pieniądz jest najczęściej definiowany jako

Bardziej szczegółowo

Zaufanie a gospodarka, czyli jak i dlaczego Narodowy Bank Polski dba o zabezpieczenia naszych pieniędzy. Autor: Artur Brzeziński

Zaufanie a gospodarka, czyli jak i dlaczego Narodowy Bank Polski dba o zabezpieczenia naszych pieniędzy. Autor: Artur Brzeziński Zaufanie a gospodarka, czyli jak i dlaczego Narodowy Bank Polski dba o zabezpieczenia naszych pieniędzy Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Na zajęciach uczniowie poznają czynniki mające wpływ

Bardziej szczegółowo

Szwecja wprowadza nowe banknoty i monety

Szwecja wprowadza nowe banknoty i monety Szwecja wprowadza nowe banknoty i monety SPRAWDŹ SWOJE PIENIĄDZE! S V E R I G E S R I K S B A N K 1 korona 2 korony 5 koron 10 koron W Szwecji wprowadzane są nowe banknoty i monety W roku 2015 i 2016 w

Bardziej szczegółowo

Porównanie możliwości inwestowania w tzw. bezpieczne formy lokowania oszczędności. Jakub Pakos Paulina Smugarzewska

Porównanie możliwości inwestowania w tzw. bezpieczne formy lokowania oszczędności. Jakub Pakos Paulina Smugarzewska Porównanie możliwości inwestowania w tzw. bezpieczne formy lokowania oszczędności Jakub Pakos Paulina Smugarzewska Plan prezentacji 1. Bezpieczne formy lokowania oszczędności 2. Depozyty 3. Fundusze Papierów

Bardziej szczegółowo

MIKRO A MAKROEKONOMIA:

MIKRO A MAKROEKONOMIA: MIKRO A MAKROEKONOMIA: Mikro opisuje indywidualne decyzje poszczególnych podmiotów gospodarczych i bada zaleŝności między nimi. Podmiotem moŝe być konsument, gospodarstwo domowe, przedsiębiorstwo, branŝa

Bardziej szczegółowo

Regulamin Biura Rzeczy Znalezionych w Starostwie Powiatowym w Nisku

Regulamin Biura Rzeczy Znalezionych w Starostwie Powiatowym w Nisku Załącznik do zarządzenia Starosty Niżańskiego Nr 47 z dnia 14 października 2015 r. Regulamin Biura Rzeczy Znalezionych w Starostwie Powiatowym w Nisku 1 1. Biuro Rzeczy Znalezionych w Starostwie Powiatowym

Bardziej szczegółowo

System bankowy i tworzenie wkładów

System bankowy i tworzenie wkładów System bankowy i tworzenie wkładów Wykład nr 4 Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach 2011-03-29 mgr Wojciech Bugajski 1 Prawo bankowe z dn.27.08.1997 Definicja banku osoba prawna

Bardziej szczegółowo

Informacja półroczna o strukturze aktywów Funduszu na dzień 30 grudnia 2016 roku

Informacja półroczna o strukturze aktywów Funduszu na dzień 30 grudnia 2016 roku Warszawa, dn. 10 stycznia 2017 r. Aviva Powszechne Towarzystwo Emerytalne Aviva BZ WBK SA ul. Inflancka 4b 00-189 Warszawa Informacja półroczna o strukturze aktywów Funduszu na dzień 30 grudnia 2016 roku

Bardziej szczegółowo

Polskę wyposażenie Polskich obserwatoriów astronomicznych było więcej niż ubogie. Największą w Polsce lunetą był dwudziestocentymetrowy w prywatnym

Polskę wyposażenie Polskich obserwatoriów astronomicznych było więcej niż ubogie. Największą w Polsce lunetą był dwudziestocentymetrowy w prywatnym Dobytek naukowy Astronomia w drugiej połowie XIX wieku przeżyła swoiste trudności. Zasadniczą przyczyną zahamowań w badaniach astronomicznych były niesprzyjające warunki polityczne, w którym znalazło się

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Obligacje gminne szansą na przetrwanie kryzysu przez jednostki samorządu terytorialnego.

Obligacje gminne szansą na przetrwanie kryzysu przez jednostki samorządu terytorialnego. Wydział Organizacji i Zarządzania PŁ Katedra Ekonomii Koło Naukowe Cash Flow Obligacje gminne szansą na przetrwanie kryzysu przez jednostki samorządu terytorialnego. mgr Monika Mordzak Dr. Rafał Wójcikowski

Bardziej szczegółowo